Google
This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual
personal, non-commercial purposes.
and we request that you use these files for
* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
a[nttp: //books . google. con/]
5399:.:
HIS'
74d
jy
LEXICON FRISICUM.
Mw
LEXICON FRISICUM.
A—FEER.
COMPOSUIT
t Ie id EY, ”
| JUSTUS HALBERTSMA
HIDDONIS FILIUS.
POST AUCTORIS MORTEM EDIDIT ET INDICES ADIECIT
TIALLINGIUS HALBERTSMA
JUBTI FILIUS.
HAGE COMITIS
APUD MARTINUM NIJHOFF
MDCCCLXXI V
EX TYPOGRAPHEO JANI DE LANGE DAVENTRIENSIS.
3. 2 /- 3o obw 2-
LECTORI BENEVOLO
S. P. D.
TIALLINGIUS HALBERTSMA
JUSTI FILIUS.
Utinam. ipsi. auctori huius lexici contigisset. tibi L. B. salutem dicere,
neque mihi, linguarum | Germanicarum rudi, pium quidem sed ingratum
praefationis conscribendae munus iniunctum fuisset! idque non solum mea
causa, cui eliamnum patris adspectu, sermonibus, caritate [rui liceret,
sed non minus (ua causa, cui non fragmentum Frisici lexici offer-
relur, sed qui integrum opus habiturus [uisses, absolutum ab eo, qui
(anto oneri suscipiendo par esset: quumque ego exilem tantum et brevem
praefationem | praemissurus sim, ille absoluti operis consilium rationemque
plene tecum communicaturus fuisset et. ex magna doctrinae copia hauriens
fuse expositurus [uisset, quid sibi viderelur de Frisicae linguae indole,
origine, historia, de quibus ego nil habeo quae proferam. — Sed quor-
sum querelae inutiles? — Quin potius explicemus, quae causa sit cur. pater
opus non ad finem perduxeri(, quum tamen aetas satis longa ei con-
ligerit — fere octogenarius enim decessit — et iam iuvenili aetate operi
se accinzerit.
Ac desidiam quidem nemo aequus patri exprobrabit, qui noverit quantam in-
dustriam per totam vitam in his studiis posuerit. quanto ardore ea coluerit,
spretis iis voluptatibus, quibus vulgus hominum delectari solet, ita ut mulli,
qui non norant, eum pro homine moroso haberent. Contra iure con-
tendas eum nimis magnum opus ambitiose affectasse — Nimirum sibi pro-
posuerat! uno corpore complecti omnia vocabula et omnes loquendi modos,
quibus Frisii uspiam usi essent. ltaque mon satis habebat si vocabula,
quibus etiamnunc Frisii Neerlandici utuntur, ordine enumerasset. el ex-
plicasset, sed praeterea. in seriem — recipere. constituerat tum — vocabula
Frisicae origiuis quae adhuc in usu sunt apud reliquos gentis Frisicae
VI
stirpis, Frisios dico Boreales, Orientales, Occidentales, tum vocabula an-
tiquata, quae vetusta literarum Frisicarum. monumenta nobis tradiderunt.
Neque hac re contentus boni lexicographi muneri se defuturum esse ar-
bitrabatur, nisi singula vocabula stirpibus suis attribuisset, | harumque
explicationi comparationem cum linguis cognalis praemisisset el exposuisset
unde originem ducerent. Denique in his omnibus explicandis pater con-
stituerat Latina lingua uti, iamdudum intermortua, qua quam difficile
sit sine longis ambagibus enarrare res domestici usus, mores et instituta
huius aetatis, toto coelo a Ciceronis et Caesaris temporibus distantia, nemi-
nem fugt. Magnum temporis compendium fecisset, si vernacula lingua
usus esset, qua quam apte sensa explicare potuerit, omnibus qui eius
opera Hollandice scripta tractarunt. notum est; sed metuens, idque non
sine causa, ne sermo vernaculus viris doctis exterarum gentium impedimento
foret, quominus cum [ructu lexico ulerentur, in horum commodum operae
molestiam sibi auxit et Latine scripsit.
Vel sic tamen opus immensum ad finem perducere potuisset, si matu-
rius operis prelo parandi et edendi consilium cepisset: sed duae maxime
causae obstilerunt, per se quidem laudabiles, sed lexici editioni in primis
perniciosae. Primum est, quod praeter lexicon Frisicum in aliis quoque libris
conficiendis multum otii consumpsit, inter quos, ul libellos Frisice conscrip-
tos ef minora opuscula omittam, nomino librum de illustri (amilia van Haren,
Annotationes in Maerlantü Speculi Historialis tomum 1V, a 24 classe Insti-
tuti Regii editas, duos libros de variis argumentis, quibus titulus Letterkundige
Naoogst. Tum multum temporis ei eripiebat | epistolarum consuetudo,
qua cum multis utebatur. — Alterum quod obstabat quominus maturius de
lexico in lucem edendo cogitaret, diversi generis est. Supra nempe diri,
patrem sibi proposuisse uno corpore quasi complecti omnia vocabula, quibus
Frisii uspiam usi essent. Ex his vocabula, quibus Frisii veteres usi sunt,
et ea, quae Frisi Orientales et Boreales adhuc usurpant, iam ab alüs
collecta erant et sine magna molestia. lexico inseri poterant; at multo
difficillima operis pars restabat, nempe collectio vocum, quibus Frisii Neer-
landici utuntur, quas nemodum in unum congesserat. Habemus quidem
doctissimi Epkemae lexicon Gysbertianum, sed hic non misi unius poetae
vocabula collegerat, cuius poematis non nisi exigua pars inexhausti thesauri
continetur, quumque praeter hunc auctorem. viz unum et alterum monu-
mentum Frisice conscriptum exstet, ex ore populi, ut ita dicam, pleraque
vocabula excipienda et notanda erant. Res sane difficillima et laboriosissima;
quum enim paler recte iudicaret in urbibus et vicis, quibus cum Hollandis
commercium est, genuinum Frisicum sermonem | multis peregrinis vocibus
et phrasibus inquinatum, ne dicam plane corruptum esse, imprimis. loca
a [requentia hominum procul remo(a sibi adeunda censebat. — Hinc operarum
— pe
rusticorum, piscatorum et id genus hominum tuguria intrare solebat. e,
-eum aniculis et senibus, qui adhuc vocibus uterentur, quae iam
alibi obsoleta essent, inter theam Sinensem sermones. serere, ut sic quasi
eliceret voces et. loquendi [ormulas rariores, quas cum ínter. colloquen-
dum notaret, non raro accidit ut hominum simplicium et qua de
causa hoc [aceret. ignorantium suspicionem moveret. Non parum autem
colligendi molestiam auxit, quod pater iam aetatis anno xxxi Frisia
relicta | Daventriam | migravit inter Saxones Neerlandicos, ut non nis
per paucas hebdomades quotannis ei Frisiam visere liceret, ibique materiam
operis colligere. Non quidem deerant, qui operam ei ex parte levárent. et
sedulo notarent, si quod vocabulum insolitum vel phrasis memoranda ad
aures accidisset, quae deinde patri per litteras significarent — inter quos
honoris causa nomino Rinse PosrHUMUM, quum inter vivos erat in pago
Waexens sacerdotis reformati munere. fungentem, SALVERDAM poetam Gys-
berto Jacobi filio tantum secundum, RoosiRN Hindelopensem, denique [ratres
eius Tiallingium et Eeltium; verum ne sic quidem illi incommodo prorsus
subveniebatur et nullus dubito quin, si patri licuisset perpetuo in Frisia
vitam degere, copia verborum mox in (lantum succrevisset, ut multo maturius
edendi consilium cepisset. Jam materia. crescebat. illa quidem, sed non tam
celeriter ac pater volebat; quotannis nova vocabula, novi loquendi modi
accedebant; quid mirum si pater, qui sibi proposuisset guod nemo
assequi potest, nempe condere lexicon, in quo mullum vocabulum desit,
editionem distulerit. Tandem victus assiduis amicorum precibus, qui non
cessabant efflagitare lexici editionem, el ipse, ni fallor, metuens, ne, si
diutius cunclaretur, priusquam operi manum admovisset, mors se oppri-
meret, anno aetatis Lx editionem prelo parare coepit. Ne tum quidem
omnem spem abieceram fore ut pater ipse opus perficeret; erat. quidem
sener, verum senex vegelus, minime enervatus, plane alter Cato, ut, nisi
qua calamitas supervenisset, eum facile ad nonagesimum annum perventurum
crederes. — Tum sperabam eum iuniores amicos assumplurum esse, qui sibi
aliqua ex parte onus allevarent et saltem molestam | speciminum typogra-
plicorum correctionem susciperent. Sed eheu! spes me [efellit, quamvis assi-
due insisterem, ut sibi alios adiungeret, quamvis ipse quoque ultro operam
offerrem, constanter aliena ope se usurum negabat: per se omnia faciebat,
ipse omnia specimina typographica emendabat et, quoties ab hoc opere ces-
sabat, materiem collectam in ordinem redigere pergebat. Si praeterea. tecum
repulas, eum, ut ab opere taedü pleno animum recrearet, tum | quoque,
ut antea, aliquantum temporis opusculis lilterariüi argumenti conscribendis
impendissee, non miraberis mortem operi supervenisse, non illam quidem
immaturam, sed ex [acie coniecturam facientibus inexspectatam.
Hae mazime caussae fuerunt, cur non nisi pars operis absoluta sit. Bonum
VIII
quidem factum guod commentarü eius copiosissimi de lingua Frisica super-
sunt, laetandum quidem, guod Concilium provinciae Frisiae, cui hos
commentarios una cum bibliotheca | testamento legavit, censuit. damnum
patris morte litteris illatum, quatenus id fieri. posset, resarciendum esse, et
liberalissime decrevit, lexicon Frisicum ex his commentarüs aut perfici-
endum, aut novum novo consilio concinnandum esse: sed quam acerba
nihilominus mors illa litteris fuerit, non opus est ut multis explicem,
praesertim üs, qui sciunt. quam penitus pater Frisicam linguam cognitam
haberet; quam exercitata et subtilis auris eius esset. in diphthongis et
vocalibus, quarum soni discrepantiam nunc plerosque fugere eum saepe con-
querentem audivi, distinguendis: quam acute soleret. discernere genuina. vo-
cabula Frisica a novitiis ad Hollandicae linguae normam factis, quorum
laeta. herba nunc. pullulat et latius latiusque serpit ;; quam subtiliter. inter-
nosceret, quatenus synonyma inter se differrent; quantam denique ad verbo-
rum derivationem | et. cognationem | indagandam linguarum — cognatarum
scientiam; quantum in divinando acumen afferret. — Quas. virtutes cum
considero nullus dubito, quin vel fragmentum hoc viris doctis gratissimum
futurum sit, quo ex parle saltem suum desiderium | ezpleatur. | Quam-
quam üdem mecum dolebunt, quod pater, consilio illo laudabili quidem,
sed pro aetate, qua suscepit, nimis arduo abiecto, non satis habuerit. voces
et phrases, quae adhuc in Frisia Neerlandica in usu essent, literarum or-
dine enumerare et explicare sermone Neerlandico, derivationibus et aliarum
linguarum | comparationibus omissis. lloc entm consilium. secutus bene, ni
fallor, et sibi et posteritati consuluisset. — Primum, si intra. hos fines
constitisset, eam operis partem, quam praecipue omnes viri docli efflagi-
tabant, cuique rite perficiendo ille inter paucos par erat, al finem perducere
potuisset. Tum opus maculis quibusdam, quae nunc ei insident, non a[fectum
essel. — Candide enim dicam guod sentio, meque prava pietate vel pottus
caeco amore ductus quae unicuique patent. dissimulabo.
Si pater Hollandice scripsisset, subinde non lapsus esset in Latinitate ut
nunc factum videmus. Magis quidem versatus erat, ut multi ipsius aequales,
in Latine scribendo, quam plerique eorum qui hodie literis operam dant,
nec negem eum salis perspicue significare solere, quid velt, at, quum stu-
diorum ratione coactus ad auctores classicos legendos parum otii haberet,
contra multo saepius in barbarae Latinitatis monumentis. versaretur, non
raro a puro Latii sermonis usu deflexit et loquendi modos vocesque
parum Ciceronianas usurpavit, quod vitium effugisset, si sermone patrio
wii voluisset.
Si denique vocabula literarum ordine recensuisset, non impegisset in alte-
rum illum scopulum de quo nunc dicam. Quicunque in lexico condendo
singula vocabula suis radicibus attributurus est, ei primum opus est ut
IX
omnia vocabula promta, parata et quasi sub conspectu posita habeat; tum
wt certam aliquam et constantem. rationem sequatur, qua semel cognita lector
statim vocem invenire possit. quam velit. Neutrum horum autem. patri
praesto fuit. Nulla, ut iam supra significavi, operis particula absoluta
et prelo parata erat, quum operi edendo manum doveri: quin etiam
accidit, ut typographo specimina quae prelo mandaret. flagitanti non haberet
quod daret. In singulis autem vocabulis radicibus suis attribuendis adeo
vacillat, ut dicas eum in hac re nulla certa et constanti ratione. esse
usum. Aliud vocabulum derivatum vel compositum litterarum ordine invenias,
aliud simplici unde derivatur vel quocuni compositum est subiunctum:. non
pauca etiam tum litterarum ordine, tum post simplicia leguntur, nec un-
quam [ere dsdem verbis explicata vel üsdem exemplis adumbrata. Non
minorem inconstantiam | animadvertas in etymologia; nam non semper ad
antiquissimam [ormam alicuius vocabuli derivata et composita referuntur,
sed saepe [ormas derivatas et novitias primitivis praepositas videbis. In
derivatis denique et compositis recensendis plerumque nullus fere ordo cerni
potest ; confusa el permista omnia.
Praeter haec vitia, quae pater e[fugere potuisset, si Hollandice scripsisset
et. vocabula litterarum | ordine disposuissel, duo sunt, quae non solum in
hoc opere, sed in omnibus [ere eius scriptis iure culperis. — Primum est
quod occasione data subinde a proposito divagatur, et. rebus vocabulisque
explicandis inhaeret, quae aliena. sunt a re de qua agitur. — Lucro quidem
tales digressiones apponimus, praesertim in opere non absoluto, sed aliud
lexicographum, | aliud annotatorem decet. Alterum, idque gravius vitium
est, quod ut nusquam alias, sic ne hic quidem sibi in orthographia con-
stitit, quod vitium ut semper molestum, sic in lexicographo minus quam alias
ferendum est. Verum quidem est pleraque vocabula in alüs Frisiae Neerlan-
dicae partibus aliter pronunciari, sed lexicographum | oportet. in hac. re
certam normam sequi, a qua nunquam discedat.
Enumeravi ea in quibus pater boni lexicographi officio defuisse mihi
videtur; quae cum considero dubitatio mihi movetur, an pater. unquam
haec vitia. vitare potuisset. Quippe ingenium eius vividum, acre, mobile labo-
rem illum assiduum in rebus minutis quidem, sed in lexico omnino necessariis
respuebat et aspernabatur; meque is erat, qui quae laboriose congessisset
summa diligentia et cura. disponeret. et quasi in unum corpus. colligeret,
qui in omnibus modum et certam normam servaret, nec. unquam se a
proposito aberrare pateretur. Si autem hanc laudem minus consecutus. est,
at quanta sibi bona propria habet, quibus omnia quotquot huius generis
lexica novi carent. Quum enim his nihil aridius excogitari possit, in patris
lexico omnia succi plena. sunt. — Ubicunque librum evolveris singulas voces
iüllustratas invenies exemplis mazimam partem ab ipso excogitatis, quorum
x
alia sale et venustate delectant, alia gravitate praeceptorum quasi. aculeos
in mente relinquunt. — Modo capita ex antiquitate Frisiorum — illustrat,
modo usus et mores eorum hodiernos exponit. Ut verbo absolvam, si exci-
ps ea, quae grammatici argumenti sunt, de quibus iudicare meum non
est, nulla [ere operis particula est quin. cum voluptate legatur vel ab eo,
qui linguarum | Germanicarum plane rudis est. Iudice Horatio igitur pater
omne (ult punctum, qui miscuerit. utile dulci.
Restat. ut explicem quam ralionem ego in indicibus conficiendis secutus sim.
Optimum sane fuisset. si omnia vocabula hoc volumine explicata litte-
rarum ordine recensuissem, sed sic indices, ut nemo non videl, nimium
in modum excrevissent. — Delectus igitur habendus erat. — Ác primum rationem
non habendam duxi vocabulorum, quae olim Veteribus Frisiis in ore erant,
quaeque nunc etiam. Frisiorum Borealium et Orientalium sermone: teruntur,
quippe quae in idioticis, unde pater hausit, suo loco inveniantur: quamquam
vel ex his ea vocabula in indicem recepi, quae paler fusius tractavit,
additis notis V. Bor. vel Or. Deinde frustra in indice quaeres vocabula
tum simplicia, tum composita, quae suo loco in lexico leguntur; aut
composita quorum membra statim agnoscuntur, quum ex his membris unum
aliquod litterarum ordine invenitur: aut derivata de quorum origine nemo
dubitare potest, quorumque radices lexici pars absoluta continet. — Contra
suscepi vocabula quae data occasione quasi in transcursu. illustrantur vel
quorum origo vel compositio non slatim in oculos incurri, qua in re
operam dedi ut mediocritatem illam tenerem quae est inter nimium el parum,
ut aliquid. lectoris acumini relinquerem, neque nimis anzius essem in voca-
bulis. recipiendis.
Ex vocabulis autem, quae e linguis cognatis desumta pater magno
numero singulis vocibus Frisicis subtunzit, non nisi ea nolavi, quibus illu-
strandi vel explicandi causa aliquid additum inveni, quod praesertim factum
video in vocabulis Hollandicis et Anglicis. Si quis autem miretur Anglica
vocabula cum singulis fere vocabulis Frisicis comparata esse, scito mihi ex
patris sermonibus compertum esse. eum in lexico. componendo hoe inprimis
sibi propositum habuisse ut ostenderet, Germanos qui mari Brittanniam in-
vaserunt, non solum Anglos et Saxones, verum magnam partem Frisios
fuisse, quod sine dubio pater fusius explicaturus et. demonstraturus | fuisset,
si ipsi praefationem scribere. licuisset.
Finem [acit indez rerum, in quem congessi quae notatu digna inveni
de Frisiorum | aliorumve populorum antiquitate, ritibus, moribus, historia,
et observationes grammatici generis, quae minus commode in caeleros indices
recipi. poterant.
Nemo opinor aegre feret me non praemisisse explicationem com-
pendiorum, quae utpote in omnibus lexicis obvia vel tironibus nota sunt.
|
!
XI
Non magis mecessarium duxi omnium | auctorum laudatorum nomina,
quorum pater non misi primas literas ponere solet, inegra — recensere,
horum opera enim tam mota sunt omnibus, qui serio his litteris operam
dant, ut ridiculus viderer üs, in quorum usum pater hoc lexicon scripsit,
si (alia interprete egere existimarem. Pauca quaedam | compendia, quae
putabam molestiam. fortasse paritura üs, quibus nostratium libri minus. noti
sunt, infra explicata invenies. |
Sed tempus est praefandi finem facere. — Tu, Lector benevole, epitheto
ornanti dignum te praesta in nostra qualicunque opera aestimanda et vale.
Scribebam Harlemi a. d. X. Cal. Iunias
a, p. C. It. MDCCOLXXII.
COMPENDIORUM NONNULLORUM
EXPLICATIO.
Fr.u. sive urb. Frisii urbani.
Sylv. Silvicolae, i.e. ris qui incolunt orientalem partem Frisiae
Neerlandicae, oulgo de wouden dicfam.
- Macc. Incolae civitatis Makkum. .
Worc. Incolae civitatis Workum.
Hind. Incolae civitatis Hindelopen.
Westfr. Westfrisii, i.e. JCisii occidemíales , qui paríem septenirionalem
provinciae Noord-Holland $scolust, de quibus vide p. 819."
So. o. Incolae insulae Sciermonnikoog.
W. o. Incolae insulae Wangeroog.
Sat. Incolae regionis Saterland.
Sax. n. Saxones Neerlandici.
Bax. 1. Saxones littorales.
G.J. Gysbert Japiks, mobilissimus poela Frisius.
W.G. Comoedia saeculo XVIII ineunte edita cui. titulus. est; Waatze
Gribberts Brilloft, cuius altera editio Leovardiae anno 1890
prodiit.
Burm. MS. collectionem proverbiorum Frisicorum continens, a paire pro-
vinciae Frisiae bibliothecae legatum, quod seculo XVII ineunte C. G.
van Burmania manu ezaravit. Huius collectionis aliud exemplar
est in bibliotheca Leovardiensi.
C. M. Cadovius Muller, qwi anno 1691 cowmscripsit Memoriale linguae
Frisicae, darinnen erhalten Ostfrisische vocabula, qwod MS. a
paíre provinciae Frisiae bibliothecae legatum est.
O. F. W. Oude Friesche wetten, ed. M. de Haas Hettema.
E. J. Ehrentraut Idioticon (?) imcolarum insulae Wangeroog in Friesi-
sches Archiv.
Het. Hettema.
Wass. E. Wassenbergh.
N. H. Hoof'ii Nederlandsche Historien.
Uitl. Wb. Uitlegkundig woordenboek.
Bred. Brederoo, poeía comicus Neerlandicus.
LEXICON FRISICUM.
—— e GG ee
ABE.
tra-capita) similes pali e serie palo-
rum littoralium in mare porrecti ad
maris sstum de aggere deducendum;
and-hafd vel-hared hodie ellyptice Add,
pl hûden. Richth. 124, 21, ondAafda.
alond, n. F.v. insula, Sax. v. aland, Ags.
ealand, idem, proprie, terra aquosa.
À, ée, ie sunt comm. gen. at JJ,
flumen separans Westfrisiam ab Hol-
landia, neut. gen. Hol. het IJ. — F. v.
émutha, emetha (fluminis os) hodie,
Emden, urbs maritima Frisisz orienta-
lis, sita ad ostium parvi fluminis ab
Auriga, metropoli, decurrentis. Augli
patrissantes urbes quasdam celebres
A, cg. literarum prima. Di slugen bin-
ne ind Üliuwe by di 4, inertes non |
roficiunt. Hy ken nin 4 foár 'n Bie, !
omo est stipes. A.v. He does not:
know greut A from a bulls foot , idem. — '
Jt lexom fen mor kenne di domste '
Fammen fen A (a Zeddet, amoris se-
creta stupidissimrze norunt virgines.
a-bie-cie, n. tabula elementorum
(abecedarium); 'n a-Óie-cie-jonge , puer
elementarius, A.v. abecedarian.
Abji-boek, libellus elementorum.
A, per apocopen pro aa, ut |
Angli. 44 man, Ang.oa man; à kerl, :
Ang. a churl, sed notione diversa;
à fent, F. "n feint, Ang. a young fel-
low, cwtera. Eandem apocopen pa-
tiuntur fere omnia infinitiva Frisica, '
Ags. an,
tum vetera, tum hodierna.
Ang. one; F.v. an, én, F. ien, unus;
Ang. a ex an, F.'m ex ien, vicem
articuli indefinitivi preestant; Ang. F. b.
a man, Fon man, Zv3pwzoz Tie. — Pro
an, in, ad, super, F.v. frequentant
a: à himile end a erfhe in coelis et
in terra.
À, ÉE, F.v. aqua, flumen; restat in
multis aquarum nominibus, ex. gr.
4 flumen ducens in Groningam; fe
flumen ducens a Leuwerda in Dok-
kumum, F.u. Dokkumer ée. F. ide,
lacus in pago Idárderadela prope a
Grouwa ad orientem. — Smelle ie pro- .
prie; lacus arctus in pago Smalliuger-
andia, opponitur vicino lacui wide ie,
lacus amplus. Ad oram illius lacus est
vicus Smelnie, quod nomen, interca-
lata litera 2, ex Smel-ie.
a-pal, apal, F.v. palus littori infixus |
contra impetum maris. alle apala and ;
| ABE, n. p. v. Goth. aba maritus. Idem
alle andhafde; apala sunt pali lignei
majores littori infixi, densi et in lon-
gam seriem extensi; and-Aafde (con-
ABBEKAT, cg. causidicus.
appellaverunt de fluminis ostiis cui ad-
jacent, quales sunt Ply-mouth, Porte
mouth, Yar-mouth, Dart-mouth; adde
vicos Er-mouth, Eye-mouth, cxt. —
Goth. avra, Sax.v. oa, Isl. 4. F.v.
a, dé, Ags. ea, Y. ie, aqua.
ABBEGAEZJE, cg. impedimenta; feex
populi Dy mei frouliu ut scil, hat
ien bulte abbegeezje, cum mulieribus
profecturus multas curas multaque
contrahit impedimenta: , Dum colun-
, tur, dum comuntur, annus est." For-
san milites Hispani regis Philippi II
hanc vocem Frisüs reliquerunt. Hisp.
baga, funis, restis ad sarcinas alligan-
das. Bagazo, fxex, sordes. Bagasa, me-
retrix; abagaso idem. Gal. Pagage
impedimenta militum vel itineratorum,
Hol. 2agage, frex populi; Ang. meretrix.
Vide an non F.o. S.l abegaike,
fj mina fatua, huc pertineat?
Hi ken scriu-
we as "n abbekát, litteras facere optime
novit. Mi hat fingers as 'n abbekát,
causidico rapacior est. (advocát.)
quod Ags. ZE5 n. p. v. F. Ade, Abbe. Ébe;
Éale, 1d. Eábke, Edpke, n. p. f—
l
dt
ABEL.
Abing, Abbing, Abbinga, unde Abbing-
ton, urbs Anglie; Abinglon, urbs in
pago Berkshire. — — Ebinga, Eabinga,
nom. patron. — Abe-herne , nomen prati
cujusdam prope a vico Grouwerga
(Grouw) cf. lerne angulus, badu-kerna,
eset. Alde-ga, Alde-gra, vicus in pago
Weinbridzeradeel. Aldeng-wier, vicus
Wonseradelz pagi, hodie Exgiwier.— Ade
schil wol icerre wirde, Burman. 1. 46e
Siuchsma luine, ibidem, morosw phan-
tasiv. cf. Hol. /uimen, Hd. laune, F.
vb. n. /unje, q. v.
ABEL, .EBEL, adj. dexler, sagax, ve-
nustus. (gs. st. adal and craft, im-
petus animi, vel vis menti insita, et
scientia. cf. Jun .Et. Ang. Ang. alle,
idoneus, validus.
éablens, cg. liberalitas, habilitas, ap-
titudo, Ang. eaUleness.
ebelheyt, cg. G. J. solertia, animi
generoaifas. Gothi habent x pro / in
abrs, iC XUpós. Ex hac stirpe creve-
runt nomina propria Abel, Abele;
Abele, Eabele; Elele, n. p. v. Eábel,
Eälelke, Eäbeltsje; Abel, Ebel, lbel,
n. p. f. Gothi 4/a/a n. p. f. Grimm,
Getie. p. 51.
ABEL ENDE INCEPTA vel insepta
F.v. cicatrix extans et depressa. For-
mula juris in legibus Fris. 4fóei no-
tat quidquid extat, tumet vel celsius
est. Nodum notat in Ang. „Abel-whuc-
» eis, a game played by sailors with
»Cards; the loser receiving so many
,8trokes from a handkerchief twisted
„imto a aot on his hand as he has
„lost the game. Grose” Halliwell.
A. v. whacket verber; lo ichack verbe-
rare; F. quakke, affligere ad terram.
Alel-whackels sunt adeo ictus panno
nodoso manui inflicti. Forsan remanet
abel in nominibus locorum, quales
sunt Apels-gea vicus in pago Stelling-
werf-oosteinde, inter colles arenosos
situs. In Cantia Ags. urbs apuldre,
nunc Anppleaore; Apeldoorn in nostra
Gelria, ubi multi magni colles, in
quibus Guilielmus III, rex Anglis,
cervos, ardeas, aliasque feras agi-
tare solebat. A06& in Leg. Fris. com-
mutatur aliquando cum ape. Affines
sunt voces aóal ct afol, (elatio) vis,
robur animi, Ags. ge-aforjan, sese ex-
tollere, validum — reddere, valere.
Goth. aórs, ic xupds.
ACHT.
Incepía effer inképta. — Képe, v.a. cul-
tro incisuram in ligno facere. Keep cg.
incisio , divisura; /ajép, sép, idem.
ynképe, v. a. incidere, secare crenas. ef.
pf. ynkéepte. pf. p. yn&épt, incisus,
subintelhgitur groede, cicatrix; cica-
trix. depressior. XKépe Anglis est lo
chipe, to chope, hodie cip, chop, in
minulas partes secare, quod efferunt -
tsjip, tsjop.
ABEELJE-BEAM, cg. populus canescens.
Nl. abeel, Ang. d. aóele, Ang. white
oplar.
ABER, AUBER, adj. F. v. manifestus. Ags.
egber, manifestus; ôer nudus, vacuus;
on barum sandum, F. Yn it bare sán, in
mera arena.
ABT, Lat. abóas, genit. adbatis, unde
F.v. abóete, abb, contractius abt,
coetus monachorum prepositus. Prov.
Hy is al abt deer te claester compt,
qui monasterii sodalis est jam sese
estimat esse abbatem. Burman. 30.
ACHS, dégs, F.b. arista, spica, Goth.
ahs,f. Ags. az, f. idem.
ACHT, octo. F.v. achla, Ags. eate,
Ang. eighl. Nei achten, post horam
octavam. Dy nei achten komt mat foär
niágenen wer foärt, qui serus venit
suas res ad finem perducere nequit;
mature facto opus est. Nei achten
ex nei achtim ; Y.v. eer fyf uwra ende
ney achtim ; 558, 27. W. o. acht octo;
dat gungl in acht deil, distrahitur in
artes octo. Z4» age digge, octo die-
us. Ehr. I. 87.
di achte, niígene, fsjiene, cg. octo,
novem, decem puncta tessere; sub-
stantiva collectiva, ellyptice pro ucht,
niúgen, leen éagen. Di achte smile,
tesseras jacere et nancisci octo punc-
ta. F.b. jo âcht, f. Hd. die achte.
Bendsen, 30.
achtatine, achtene, F.v. octode-
cim, F. achtsjin. — F.v. achta-twinteg,
F. achtintweintich, viginti octo.
achte-som,achter-som, octo uniti.
F.v. achtasum idem, Ags. eahlasum,
circiter octo, Ang. some eight idem.
Wy kamen achtersom , veniebamus octo
uniti, i. e. frequentes ad octo, vel wy
kamen mei us achten. | Mutato prono-
mine personali wy mutatur ws: Hja
kamen mei hjar achten. As men der
komt mei syn achten is it hús fol.
Mei us, hjar, syn achlen idem valet
quod achtersom. Achter est genitivus
*
achte, adj. octavus.
tachtich, octoginta.
ACHT.
ut gs. JBund-seofontigra-sum, — Ang.
some seventy, circiter septuaginta.
Idem fere obtinet in ceteris numeris,
ex. gr. £&a duo,
thrije tres,
quatuor, fjirde quartus; unde twader-
som, lhredder-som, fjirder-som. | Twein-
tich viginti, /Arifich triginta, unde
tweintiger-som , thritiger-som.
F.v. achtunda,
uchta, idem. Peaske-acht, Pinzter-acht,
Maye-acht, octava dies post diem
Pasche, Pentecostes, primam diem
Maji. Veteres plenius, Paeska-achtende
vel achten, Pinztera-achtende, achtende
Maia-dei. NL achtste, octavus.
Richthofen citat loca in v. achtunda.
F.v. achtan-
tich, achtich, tachtig. N]. (Kil) Zacht-
entig. j. achtentich, Hol. tachtig. Nos-
ter numerus cardinalis est decem, qui
decies multiplicatus efficit centum.
Germanorum numerus cardinalis erat
duodecim, quem secundum numerum
utriusque manus digitorum bis multi-
plicabant, i. e. quinquies et quinquies;
prima multiplicatio efficit 60, secunda
120. Post introductum systema de-
narium Scandinavi appellabant 120
etor-hundrade (numerum centenarium
magnum) et 60 U-hundrad (numerum
centenarium parvum). Galli numeros
proavorum Francorum antiquos se-
cuti usque ad 60 ut Latini procedunt
per denarios numeros; dir decem,
cing viginti, érente triginta, quarante
quadraginta, cinquante quiuquaginta,
soiramie sexaginta; finito antiquo nu-
mero centenario ulterius non pergunt;
ergo novam seriem incipientes, non
per sepíanfe, septuaginta, computant,
sed soirante dir , octoginta quatre-vingt,
nonaginta quaíre-vingt et dir; centum
viginti sizvingt. — Hund Anglosaxonibus
erat autiquatus numerus centenarius;
numerabant per feover-lig, Af-lig, siz-
lig; cum autem sizr-/ig esset antiquo-
rum centum, Aund ceteris additamen-
tis denariis usque ad posterorum
numerum centenarium (120) prrmfige-
bant; ergo hund-seofenlig, hund-eaAtatig,
hund-nigontig, — hund-leontig — centum,
hund-enlufontig centem et decem, Aund-
ivelftig centum et viginti (slor-hund-
rade). Similem distinctionem observant
Frisii computando fjirtich A0, fuftich
50, sextich 60, sed tsantich 10, tach- '
twade secundus ; |
lhredde tertius; fiuwer 'achtkant, cg.
ACHT, cg. cura, attentio.
ACHTERN.
lich 80, iniugentich 90. In his sola
litera $ vocis kund, Aunt restat; confer
ant in Saz v. ant-sibunta septuaginta,
ant-ahtoda octoginta.
molendinum majus,
cujus ope agri aggere septi aquis
pluvialibus superfluis liberantur. 4cAt-
kant, (octo oris) quod circumferen-
tia octoedri formam habet. Eodem
modo ex kanl fit fivicer-kant. (quatuor
angulis, i. e.) lectus in formam cave:e
lignee quadrate. Pro achtkant alii
frequentant munís, muonts, ex mon-
mik, contracte Ang. monk, Frisice
monís, quod apex hujus molendini
refert monachum cucullo coopertum
solito.
Dy him jung
nat yn acht nimt mat it áld untjide,
qui Juvenis suze non prospicit valetu-
dini senex poenas dat; senex luit
peccata juvenis. Acht! slaen attendere,
curare. gs. eahí wstimatio, valor.
Angli eaA et vb. eahtian perdiderunt.
achtje, v. a. existimare, observare. pf.
achtle, pf. p. achte, pr. p. achtjende, ger.
to achtjen , F. v. achtta , v. 8. perpendere,
eestimare. Inserta / post ch ex Goth.
ahjan putare, credere; aha mens, in-
genium. (cf. Goth. afe, aflar, F.v.
efler). Hy hat it hoastjen nat achte
ind nou hat er di tarring, suam tussim
flocci fecit, nunc phtisi laborat. —
Achtlje revereri, Achtje ind eerje dyn
woldwaners, reverere et in honore habe
benefactores tuos; contracte achle-
nearje. gs. eahtian, meditari, obser-
vare, revereri.
achtenerje, v.a. excolere, habere in
numero. pf. achtenerre , pf. p. achtenerre
ger. to achtenerjen. Achtenerje dyn âlders
excole parentes.
ACHTA, ACHTIA; ECHTA, v.a. F. v. per-
sequi, in judicium ducere; nunc
obsoletum verbum; Ags. eahtan, idem.
Goth. afía, post, & tergo; afíaro,
retro; Ags. eft, after, retro, a dorso;
F.efter, Hol. achter. Persequi idem
quod a tergo insequi, urgere: meisitfe
quod Frisii ajunt, i. e. post tergum,
& tergo insistere.
ACHTERN (aagtern) adj. F.b. jejunus,
qui neque bibit neque edit quid. F.
nochtern, nofleren, adj. sobrius. yn it
nochteren kruden ynnimme, mane jeju-
nus extractum haurire. F.b. zzerich,
adj. sobrius. Bend. 194. OcAte», adj.
AD.
Hind. jejunns, insipidus. Ags. ukla,
tempus matutinum. Nl. suchéeren je-
junus, insipidus, ex Ags. «ern adj.
antelucanus. Etm. 44.
AD (aad) m. pl. âdar, F.b. cuspis,
cultri mucro, promontorium, F. oed,
cuspis, q. v. F.b. Oeders-ham, no-
men extremi vici in insula Zr. Ex
ád F.b. formant a£ aâtlarst (F. 3t
uterste) extremum rei. Johan. 2. Ex
oeders-ham. patet antiquitus oed valuisse
et a posteris esse depravatum in dúd,
ut ezeteras vocales conculcans a in hoc
dialecto solet.
AD, AED (áÁd) n. sinus ex integro ligno,
oblongo quadratus, fundo concavo, tres
pedes longus, latus fere duas, profundus
quinque sexve pollices. Lac recens
mulsum in hunc sinum funditur, et
seponitur in caverna lapidea adeoque
frigidula, donec cremor ascendens
supernatat et ab uxore vel ancillis co-
loni despumatur patella plana, que
reím-sculel audit. — Hi sinus ad augen-
dum frigus hodie fiunt ex sre, unde
eren-ded. cf. Isl. ada, f. conche spe-
ciés majoris. Ad ellyptice dicitur pro
moalk-ád, et pro vario usu varium
additur predicatum; ut duter-aed, in
quo depsitur et paratur butyrum re-
cens; órok-aed, alias Órok-scou, sinus
major, in quo lac pressum teritur unde
fiunt casei. (Scouwe Frisiis est scapha
in formam sinus) Id genus vasa apud
Anglos fuisse lata et parum profunda
asserit Dodsley, Agriculture c. 3.
Loquitur autem de puella sua, There
from the surface of ezpaunded baiwls
She skims the floating cream, and to
Aer churn Commits the rich consistence.
Ad-rek, n. compages lignea, in qua sinus
lactarii exponuntur loti, ut siccentur.
&d-scammel, cg. (scabellum sinuum)
compages lignea quadrupes excavata
sustentaculum sinus, in quo rustica
depsit butyrum.
ADAM, primus hominum parens. Fris-
Holl. Adam ind Ewa, mammee virginis
sororiantes.
adames liaua. and tha scope Eua fen
sine ribbe dames liava, (codex male
adames-liana,) et tunc creabat Evam
ex ejus costa, Ádami uxorem. F.v.
211. 9. Liaf, carus, substantive po-
nitur pro uxore. Tzumma Wyarda
ende Alte syn lyaw. | Chart. Schw. 608.
Hichth. #gf. Honorem et caritatem
ADEBAR.
notat; ws liawer frouwen dey, Gab-
bema 67, dies festus St. Marie sacer.
FH. AHcwen here, deus. Hol. v. uwe
alderliefste , tua carssima, 1. e. tua uxor.
Lectionem /iaua qui defendit conferat
Ang. leane Nl. lese (Kil) fulerum,
fuleimentum; Ags. Aleonian, Alynjan,
F. Mynje, reclinare. Genesis 1I. 18.
(Vulg.) , faciamus ei adjutorium si-
„ mile sibi "
Adam-hirdrider, cursorum glacialium
celeberrimus Frisie seculo XVIII.
adamje, v.n. gravem continuumque
laborem pro victu sustinere. Ex no-
mine proprio Adam, primus parens
hominum, in quem deus sententiam
dicitur tulisse, (Vulgata) , in sudore
,Mvultus tui vesceris pane." In hunc
primorum parentum laborem alludit
dystychon in cantilena veteri Anglica
When Adam delod and Eca span, Who
was then the gentleman ? — Haud aliter
Angli ex nominibus propriis fingunt
verba, quale erat illud vb. to grakam,
aperire et legere epistolas tabellariis
publicis ereditas, ut vulgus Grakam,
regni ministrum, ferebat violare li-
teras quas suspectas habebat conjuratio-
nis in imperatorem Russie, qui tunc
in Anglia commorabatur. Epistolarum
scriptores suspicaces titulum insigni-
bant exhortatione, No/ lo be grahammed !
ADE, ab, n. F.b. cibus, esca. F. fen,
idem. Flandri veteres aet, esca, ci-
bus, victus. Flandria ad austrum
(libonotum), et Jutia, cujus confines
Frisii boreales, in Doream, erant Frisize
veteris ultimi fines. Omnium vitio-
rum, quz dialectus Frisiorum bore-
alium e consuetudine cum Danis con-
traxit, spurcissimum est commutatio
consonantium distantis lequelee organi;
hie 7 ponunt pro 7, quod ceteri Fri-
sij abhorrent. Dani ede vorare, F. $e.
ade, vb.a. F.b. ederc. F. ie idem.
ADE, n. p. v. Adama, n. patron. —
Eáde, Ede, u. p. v. «dde, nm. p. v.
Addinga n. patron. Ags. 4fdda, i. p. v.
Ang. Addison, (addis-son) nom. pa-
tron. per apocopen Fris. zfddis, Addes
idem. Teade 4ddis Teada Adde filius.
ADEBAR, cg. F.b. F.o. ciconia, áribár
Johan. 3. Sleswik érbar. F. ecrrebarre,
eabarre, eiber(. (Ags. ead, m. felicitas;
bird, avis; avis fausta, Lat. pia avis.
Idem notat Sax. n. Aet-oever , heil-euver.
heil salus) Poeta G.J. ciconiam
ADEL.
vocat réa-schonck avis cruribus rubris,
Ang. red-shank, avis guedam rubris
cruribus, mihi ignota. — Hij beklagge
him as d'abarre di pod, (miserabatur
eum ut ciconia bufonem) commiseratio
inimici fucata. Burman. 81. Prov.
Nl Gelukkig als de ooüevaar w toe-
vliegt. — Waar de ooijevaars westelen
sterven geene kraamvrowuwen. — Waar de
ooijecaars weggaan komt er ruzie in de
kerk. — Olim nefastum habebant Frisii
hos nuncios pacis et felicitatis abigere;
queque villa, sive in domus tecto,
sive in vicino arbore, suam habebat cico-
niam, eamque vulgus credebat villico
ratiam rependere pro hospitalitate
uobus ovis vel uno pullo, quos mater
e nido amovebat. Prov. xw Déa' pyk
äz 'n di is eabars hier pullus mortuus
aut ovum est ciconie locarium. —
Inter pueros Frisios fabella est cico-
niam , cum sursum deorsum moto rostro
cerepitat, fundere preces ad deum. Nunc
mundities villicorum prizvalet religioni
patrum et impedit quo minus excre-
menta spurce avis in sedibus vel
hortis suis patiautur.
neabarre mei hoárnen (ciconia
cornuta) aries vetus.
ADEL, n. p. v. idem quod F.v. Ae,
édel, nobilis, Ags. efhel, ethel-boren,
nobilis, quee vox in multis nominibus
propris apud omnes gentes ex stirpe
Germanorum frequentatur. Adelen,
nomen gentilitium — nobilis familie
Frisice, forsan idem est cum Adilin
D. p. seculi decimi.: cf. Fórstemann.
p. 138. Animadvertendum tamen Adeelen
smpius scribi, quasi audivisset Adêlen.
ADEL yn di rogge, cg. morbus secalis,
quo spice incasse manent et levitate
se erigunt. Ags. adel, adl, f. morbus,
tabes.
ADEL, F.b. ex fumeto stillans liquor.
Holsatia adde! idem; contracte âl,
Sax. n. &/fe idem. F.b. e, f. Bend. 81.
Hols. eddelpool, Ang.v. „ addlepool,
„a pool or puddle near a dunghill
» for receiving the fluid from it." Ags.
adela, urina, putredo; adel-seath, scrobs
in quam putrida confluunt, F. sink-put
Ang. sink, idem. Scoti adde, adj. puti-
dus; an addle dub, a filthy pool, F. iex
alske dobbe. Holsati «ddelen mingere,
Sued. ad/a idem.
oel, F.b. succus spissus et pinguis.
(NL od coenum), Olland terra coenosa,
10
aludosa. 'Theut. Broick, venne, ot-
ant, goir, palus, amfractus, labina.
Ang. Norf. ollant land broken up from
grass. [tali Ol/andia; Holland. Holland
im Netherlandia et Holland in agro
Lincolnensi, ambe sunt regiones hu-
miles, paludose, maris influxui obno-
xie. Confer cum hoc 4 alterum 4,
succus coctus ex frcibus hordei sive
cerevisia. Flandri veteres distinguebant
âl inter et bier. Bier illis erat cerevi-
sia vetus, qure deferbuit, & vero ce-
revisia recens et fermentatione spu-
mans. Hanc distinctionem Angli in
tantum sequuntor ut deer sit vetustius
vel magis cibarium quam ale. Flandri
„oft ael oft bier gebrouwen" Vader-
landsch Museum, Serrure. I. 77. Ang.
brewed or ale or beer. Nl. (Kil) ,, ael, eel
„ Ang. cerevisia mustea Primaria
itaque notio videtur esse in fermenta-
tione frecium. ^ Ags. cla» incendere,
fervere, coquere; ealo cerevisia. Isl.
av, ôl, Dan. oil, idem.
alsk, adj. F.b. putidus, rancidus.
álske, vb. F.b. opus putidum culina-
rium facere, Sued. alska idem.
ADAZER n. p. v. Edzerid. Edzerda , Idzerda
n. patron.
AECHJE (aachje) n. pomum ovatum,
semirubrum, putamine glabro, sapore
acri, at odoro et suavi, ad mensem
Martium usque integrum. Plene Z/n&-
huzer áechje (Agatha Enkhusana). F. o.
aachje idem. Alii hocce pomum ap-
pellant Tryn-weuwster, dialectus com-
munis Tryn-weester; ambo nomina ex
muliere originem habent, alterum ex
Agatha, alterum ex Catharina. Que
fuerit illa ex Enchusa, urbe maritima
West-Frisie, mihi non constat. Nota
est phrasis, Dou biste sa nysgjirrich as
Aechje fen Inkhuzen, curiositatem ri-
diculam ponis in re aliena. cf. J. H.
Knoop, Pomologia. f^. 1758. p. 44.
tab. XII.
AELWER, F.b. verus animi sensus,
mens seria. Isl. alcara, f. idem. Andres.
Hol. Hd. ernst.
/E, EA, adv. semper; unquam. gs.
ava, semper, contracte 4, protinus;
Áng. ay, semper. F.v. utuntur Äd in
compositis ; ex gr. na, EF. séa, nun-
quam (na-&, ne-óa), «-wet, át, F. eat,
(unquam quid, i. e.) aliquid; F. v. am-
mer (é-mer, unquam magis.) F. jimmer
unquam, jimmer wei indesinenter.
11
MB.
Goth. aivs m. tempus, unguam. (Lat.
erum) ni aic nunquam. Nl. v. oi£. (ex
ai-wat, ut F. âl ex á-wet), semper,
umquam,
Vptien anderen dach so inaecte
Die wakende God, die oit tcaeclte,
Dat firmament.
Maerlant. Sp. Hist. I, 7. 1. Alibi
oint. Alam.eo, Mhd. é, unquam, unde
alia forma Nl.v. ye.
Alle die ghenoecht, gunst ende vrede,
Die ye wijf eenen goetman dede,
Doe ic mit goeder listen di. .
Bild. Versch. IV. 100.
Nl.v. goetman, Ang. a gallant man,
Gal. un brave, vir strenuus, fortis.
nà, F.v. F. néa, nunquam. Nl. noit, Hd.
nie. — F.v. nawet, F. nát, néat, nihil.
e-tiid, cg. G.J. tempus quod umquam
fuit. buwte ctiids beginne, (deus) absque
initio ullo tempore. Analogice An-
glosaxones geo, ju, olim (Alam. zu)
componunt cum dag dies, man homo,
et meovile virgo; Jú-dagum olim, jú-
mann homo priscus, Jí-meovle Gal.
ci-devant pucelle.
/KB, W.o. fem. et neut. Helg. a5, F. v.
ebba, n. csteri F. ebbe cg. recessus
maris. Ags. elda, m. ebbe, f. Nl. ebbe
f. sed posta Vondelius (Virgil. Aen. X)
het ebbe, n. ut F.v.
ebje, vb.n. reciprocare (de maris :estu
et recessu) Ags. edbian, W.o. vb. cb
iufin. dat watter elbet, Y. it wetter ebbet,
(maris) aqua recedit, Ang. /o edd.
E. I. 59, 183, 357.
/ECHT, adj. W.o. eximius, probus. Daif
hat echt góder. Adv. Dai schip kan
echt sil, (Ang. that ship can sail very
swift, i. e. she is a fine sailer).
Dat scip ken echt sile, navigium istud
citissime velificat. F. Zcht moai, pulcher-
rimus; echt kâld, frigidissimus. Echt,
roprie, sincerus, verus. E. T. 87.
ECHTE. ACHTE, F.b. matrimonium.
cf. eft.
ADER, F.b. vena. Ags. eder, F.v.
eddere; ex eder, F.ier, ut Nl. ér ex
ader. Sächfyljen giet jin throch ieren
ind sinen, stridor lim:we serram acuentis
cruciat nervos venasgue. Angli pro Ags.
edre adoptavere Gal. cene, ng. cei.
ür-klorker, cg. Hindel. hirudo. NL
bloedzuiger. Mol. ader vena. F. klorkje,
suaviter sugere; qui molliter exsugit
sanzuinem ven:x. cf. ader.
JEDER, F.b. adv. mane, mature. Anl.
19
MFT.
adro, diluculo. Gl. Lips. Ap. edre ,
statim, mox, F.b. suern eder, cras-
tino die mane, F. wóarn-ier, crastino
die; sed £ere-ióarn mane, bene mane.
cf. ier et moarn. Ans. er mergen, mane,
diluculum. ermyrgen idem. (miern ex
myrgen.) EF. 7t is ier dei, lux prima
diei multo mane apparet, idem cum
It is ier liucht. Ags. cr-leoht, n. lux
matutina.
JEDRE, ADER F.b. post. ader-ut F.
efler-u£, retro. F.b. Fon “ocderne,
F. Fen efteren, a tergo. Bend. 357.
ZAnedre adv. F.b. a tergo, retro,
F. fen efleren. Bend. 356. 368. Dat
spektjok anadre 't ure héwe, F. spek
efter di éuren hawwe, audiens non
audire. Bend. 435. — Anfore adv.
F.b. a froute, F. fen foren , foar-óaa.
Bend. 356, 368. F.b. Gong do anfore
so wal ik anadre bliuwe, TF. Gong
dou foaróan, sa wol ik efter bliuwe,
tu prei, ego agmen claudam.
MF, adv. aut. Poeta G. J. aliquoties
pro ,, nec", ut Latine segue paci aut
proelio paratus. Tac. cf. Epkema of.
F.v. varietate formarum insignes, teftho,
iefth, ief; ioftha, ofte, oft, of, cm-
tera. óf, in mixtione cum er,
ille, manet oft, Di junge, oft-er wol ôf
nal, lere mat er, puer iste, sive velit,
sive nolit, bonas artes discere debet.
Nl.v. offe, of; ochte, och, Sax.v.
ohtho, Nl. of. Habent Sax. v. et ef/Aa
commune cum F.v. fef/ha, per apo-
copen G. J. ef.
JEFT cg. matrimonium. F.b. Acht,
F.v. dffe; efle; ofte. afle-wif uxor,
cui vir matrimonio junctus est. cf.
eite, foedus, lex, jus. Prov. Di éarste
eft di beste, prim: nuptic optimse
sunt. — Ji twade aft
Hat di díwel bithoft,
malus demon invenit secundas nup-
tias. — Notatu dignum est secundas
nuptias, quantum uxores attinet, Fri-
siis veteribus despectui fuisse. Hin-
delopia, urbs maritima, non alios
fovebat incolas przeter nautas, quorum
cum multi perirent naufragio relictze
vidue favore communi civium sibi
sufficiebant neque indigebant secundo
marito, qui eis earumque liberis vi-
tam querebat. [Illud fuit in causa
quare hzc urbs, morum avitorum cx&-
teris tenacior, superiore adhucdum
sicculo majore abundabat viduarum
13
ZGLE.
numero, quam ulla pars Frisie, Adde
quod apud Frisios in genere, neque
privignus in nomen et honorem pa-
tris mortui, neque noverca in amorem
erga matrem mortuam succedat. Pri-
vigni privigneque vitricum avunculi,
novercam amite nomine compellant,
qui creteris. Neerlandis pater mater-
que audiunt. Tac. Germ. c.19.
àft, off, eft, adj F.v. justus, legiti-
mus; nuptialis, ad matrimonium per-
tinens. eft, echt, adj. sincerus,
genuinus; echt goud, sulwer, genui-
num aurum, argentum. Isl. e£a,
nativus, legitimus; ekía gull, aurum
nativum. F.v. aeffe man, maritus le-
gitimus; aefía frouwa vel wif, uxor
legitima, F. efle man, efte frou vel
wiif, idem. Isl. ek(a-madr, ekta-kona
idem. d/t idem quod acht, q.v.
afte, n. F. v. matrimonium, Hol. echt, m.
aftigia, v.a. F.v. in domum ducere
uxorem, proprie, legitimam reddere.
eftenge, aftinge, f. F.v. in domum
ductio.
eftingje, v.a. F.o. nothos ratos habere,
legitimos reddere judicum decreto.
aftlik, adj. F.v. legitimus, nuptialis,
more matrimonii.
aftlas, adj. F.v. illegitimus.
aftskip, f. F.v. conditio legitima. Nl.
(Kil.) echt-schap, legitimum conjugium,
matrimonium.
aft-slit, F.v. adulterium.
ZEGLE, Ags. n. p. viri. F. Egle, 4gle,
idem. —Zgle Ardholle (i-gle) aries,
signum in zona coelesti; diaria anti-
qua Frisiorum. 4fgi/a, rex Gothorum
occidentalium sec. VI. Hinc per syn-
copen F. 4fila, 4ilo, n. p. v. Eile idem.
(Aule idem?) Ayle n. p. feming. cf.
Fórstemann. I. 22. Etmuller 4. Ags.
egle, acer, acutus.
4EGUM, Fagum, nomen vici in pago
Idárderadela, prope a lacu Werragensi
ad austrum. Ex éage et ham. cf. Eage-
hoek. Hicce vicus pene tenet centrum
presentis Frisie, quse fere circulo est
circumscripta. Inde dictum vulgare,
Eagum leit yn 'e mids fenne wrâld,
twa hoänne-slappen fen 'e (wer oaf;
dy it nat. liaut mat it mar neimjitle,
gum, gui fere minimus inter vicos
Frisiee est, serie domorum caret, vil-
lis hinc inde despersis. Inde scomma
istud, Zagum hal sawn pleatsen ind
'^ bargekok. „Eagum constat ex sep-
14
ZEIREM.
tem villis et una hara." Hará nota-
tur domuncula ex majori villa residua,
cui antiquitus suffragia ferendi jus
erat. Hoc non multum abludit ab
indice veteri possessionum ecclesie in
Frisia; wantel dorp cleyn is en nyet
meer zyn dan zes principael zaeten.
Benificiael-boeck. 118. b. Hara con-
temptum notat. Eadem figura Gys-
bertus parvam notat distantiam, cum
circitores ait segniter requiesere, asse
fjouwer huwzen rinne mey in barge-
hock forby. Sjolle-kréamer.
ZIEN, adj. F. b. proprius. Ags. agen, F. v.
ain, ein, F. ei». Angli mutant g non
in i, sed in w; own ex Ang. v. ogen.
Bend. 195. cf. Isl. ugia, f. G. J. uwile
Ang. owl, ulula.
/EILE, m. anguilla, pl. eile. Bend. 31.
162. F. iel quod cf.
AKIRE-BIER, F.b. Bend. 126, 424.
proprie cerevisia honoraria, i. e. pran-
dium sepulchrale in honorem mortui.
Synecdoche: partis pro toto pran-
dium nomen habet a lauta compota-
tione cerevisie, qui erat potus Ger-
manorum solemnis. Ángli e&dem figura
ale, cerevisiam , sumunt pro festiva com-
messatione. Arvale eis erat, prandium
sepulchrale, quod labente hoc seculo
nondum obsoluerat inter ruricolas pagi
Eowerwicensis (Brand. Ellis. IT. 243)
Zrvale autem est vox, quam Dani
victores in Angliam introduxerunt;
Isl. oz, heres, filius; X, cerevisia,
unde erfis-ô/, parentalia, convivium in
honorem mortui, ut fes(ar-ól convivium
nuptiale, Dani arre-G, foestens-ôl. cf.
Edda (4^. 1787, 1818) I. 424. II.
591. Jejunum est hanc vocem repe-
tere, sive a Gallis, sive a Romanis,
sive a Camhris, cum compotationes
funebres omnibus Germanis ab omni
evo [Íuerint solemnes. Quam vere
Anglica hrc parentalia sunt probant
mirifice similitudines, quas Anglica
habent cum Frisicis sepulchralia pran-
dia; post relictam enim patriam hrec
solemnia per XV et quod excurrit
secula immota steterunt. cf. Brand.
Ellis. II. 237, et v. diar.
MIREM, in. F.b. brachium. pl. cirzie.
Earm Frisii quoque pronuntiant éaremn.
l| eármen. F.b ng dcirme hêwe,
k Lange eärmen hawwe, florere auto-
ritate. Latine An nescis longas regibus
esse manus? — Bend. 456. 64.
15
A.
AJIWEN, adj F.b. planus, zqualis;
/EJK, n. F.b. equa.
fal, F. di merrie is mei foale, equa
foal; Bend. 426. Gothi aihws, Ags.
JEJTH, n. F.b. acetum. F. lik, jillik
AJEKEL , cg. Harl. nepos.
ALFRIC, Ags. n. p. vir. F. rich
JXEMELER, EAMELER, F.u. amelr cg.
" ZEIRICH.
IRICH, adj F.b. malus,
Hum wit nint airichs am ham, nihil:
pravi de eo exploratum habent. conf. ,
arglisí. Alam. arac, contracte arc,
avarus, pravus. ,, 7frga, homo iners et
inutilis." Paulus Diaconus.
suavis, placidus in eundo et loquendo.
Bend. 193. F.'s effen man, homo
placidus et sibi constans. — F.b.
Kaumst tis-nog? F. Kámste (idiger-
noach? F.b. Dat was man am 't ci-
wenst, F. Dat wier mar efkes, in ipso '
temporis articulo; momento serius
frustra venissem. — F.b. He fel aw
eiwen sljochte, cadebat ultro, nihilo
movente. Bend. 193.
Det ejk as ma
gravida est. Ang. The mare is in
eoh, ehu, m .equus, Sax. v. eku idem
(ehu z— io, Scandinavice io-r). Isl.
ior, jór, m. idem, Dani gur. F. et
Nl gorre (Kil) equa; caballus; ple-
rumque equus annosus et strigosus.
Isl. jór declinatur in jós, jo; haud
aliter ex ehu fit iu et ju, quod restat
in cantilena puerili Ju, ju, peertje!
Age, age, equulal cf. gorre.
cg. Bend. 471. (acet-um inverse aec).
Forma Scan-
dinavica, ex Isl. ókuM, m. talus, ut
Hd. enkel, m. nepos; eadem est vox
cum Hd. Nl. enkel, m. talus. Gradus
consanguinitatis veteres computabant
per corporis humani membra, de-
scendentes ad talum ut filium filii
significarent.
M — —— —À «^ ——— ——— — a '— M P" —
n. p. feminz.
formica. F. Miích-cameler (míge min-
gere. Pis-éameler idem, (pisje min-
gere), Kil ,,pis-imme, pis-emme Fris.
» formica." F. pis-himmel (Ags. hama
cicada, Sax. n. hemel, hemelke, cicada
domestica); formicze quippe emittunt
flavum liquorem; inde el Ang. pis-
mire, Nl. (Kil) pis-miere, mier-segcke
(Kil. seycken mingere) Kil „ seyck-
ameysse, Sicambri, formica." Hol. (Ten
Kate. 1*e proeve) zeikworm. Ang.
Shropshire piss-annat, ant. West.
pis-mote, ant. (Fris. mót tinea, Ang. v.
mole, Ang. moth.) — Isl. amba, enixe '
pravus. |
'queritari.
JENDE cg. :mulatio, .certamen.
16
ZNDE.
at irrite laborare. Norwegi amla. La-
boriosme formice huc illuc ferventer
cursitant. Ang. £o azible, tolutim in-
cedere. — Prov. Di wrild is ien
piséamelers nest, mundus est nidus
formicarum, in quo omnes huc illuc
cursitant et sectantur, alter opes, alter
honores, alter voluptatem. | Confun-
ditur pis-eameler, formica, cum pis
bedde, asellus, cutio, "porcellus, mil-
lepeda, F. £r0ó, insecta despecta et
deformis, pigre hzrens in rimis pa-
rietum et non nisi lente prorepens.
(Nl gis-bedde, lectum | commingens:
planta pis-bedde, Ang. piss-a-bed, uri-
naria, dens leonis, Gal. deut de lion
Ang. dandelion; credebant veteres hanc
plantam puerorum vesicas adeo replere
urina, ut lectum dormientes commin-
gant. cf. Kil. pisbedde). F. Hi is sa stil
äz 'n piscameler, taciturnus obambulat,
inter confabulantes omnino tacet; valet
precipue de iis, qui pridie in compo-
tatione mirifice blaterabant. Nl. Hy
swijght gelijck een pissebed. Zeeuwsche
Nachtegael. II. 28. cf. ded-pisser.
A&MELJE, G. J. sed dial. com. éamelje
v. &. ad taedium usque easdem iterare
admonitiones, more vetularum quis-
quilias repetere, de tricis monere vel
Gysbertus sensu paulo li-
beraliori; Zck «wer fen in eynleaz
rijgge, recitarem peccatorum seriem
infinitam.
ge-éamel, n. sermocinatio obtundens
aures centies repetitis — quisquiliis.
Vox est Scandinavica. Isl. Andres.
„amr questus miserm stridens." Hald.
at emja, misere ejulare; amalga, ssepius
moneo; a£ jamla, rogitare, queritari.
cf. Ags. emele, adj. iusipidus. emelness ,
emelnes, f. tedium, fastidium. Etm. 9.
i éamelich, adj qui indesinenter nugas
gaunit.
éamel-scoale, cg. reprehensor tzedio-
sus quacumque carpens.
bi-éamelje, v. a. prolixe et twediose
quisquilias tractare.
Goth.
anan, spiritum ducere, aspirare, Ags.
andian, zelare, invidere. Sax.v. andon
zelare, ando indignatio. cf. spirare;
aepiritus; vir ingentis spiritus, Cic. am-
bitionis, :emulationis. Prov. Deer
aende is, deer is eere, seij de coster,
en sloeg de bülden om 'e eeren. Bur-
man. 12. (Ubi aemulatio, ibi honor,
17
ZNG.
inquiebat custos templi,
Der nin krich is, 18 edk nin ere, sine
contentione sive certamine nullus ho-
nos. Hoc proverbium accurate pingit
ingenium Frisiorum, qui tum in ludis,
tum in rebus seriis, ingenti emula-
tione de victorie laude inter se cer-
tant.
IENDJE, ENDIGJE, vb. a. n. W.o. finire,
finir. F.v. endia, emdegia, Y. eimje,
eingje. E. lI. 200.
JENG, ÉaANG, adj. pavidus, timens. FF.
west. ang, idem. 4nd apud Anglosa-
xones non tantum videre est in coin-
positis, ex gr. ang-óreost, asthma;
ang-ód, anxia mente, sed et solute,
ex. gr. ange on kis mode; compar. angre
sorge, cf. Lye et contra sentientem
Richthofium in voce ongost. Ex de-ang
fit Nl. F. 3ang, anxius.
wngste, cg. angor, pavor. F.v. om-
gost, sl. angist, f. Dani, angest, per
syncopen NL angst. Prov. Ejngste is
naet to boeten, anxietatis nullum est
remedium, Ms. /Engstme, cg. idem.
wengstich, éangstich, adj. pavidus.
Nl. angstig.
rngje, vb.impersonale. Afi eanget for it
rábjen fen di lié, timeo maledicen-
tiam hominum. Him enget fen syn
eyn scaad , pavet suam ipsius umbram,
i. e. conscientiw stimulis agitur. Bur-
man.27. Nl.angen est vb. activum. Frisii
amant verba activa :gritudinem no-
tantia vertere in impersonalia; ex. gr.
my freest noch foár forthriet, refor-
mido futuras molestias; my sorget ib;
(Zamenspraak tusschen een boer en
edelman.) Hol. Ik vrees of ik zorg
nog voor ellende.
ALNJELIER, cg. dianthus caryophyllus.
Nl. amjelier, Sax.n. filet, Hd. nelke,
Gal. oeillet, clou de giropfe, Brabanti
boreales ginoffel. Hol. (Kil) „ anghe-
» lere, angier, Hol. j. ghenoffel” —
Flos patribus adamatus et ubivis in
Frisia a matribus et virginibus summa
cura cultus. Pictor Rembrandt suam
uxorem, (Saske van Ulenborgh) Frisiam
ex meliore loco natam, venustis et
dulcibus vultibus feminam, plus semel
imitatus est dextra tenentem dianthum
carvophyllun; cujus vide specimen
egregium in tabula No. 1160 musei
regii Dresd.
ANSICHT, eánsicht, n. lacies. F.v. om-
et infügebat |
alapas imaginibus) hodie simpliciter i
18
ZERM.
secht, onsicht, n. In versionibus An-
losaxonicis et Anglosaxonico-Northum-
bricis Cambrigize, curante Kemble, im-
pressis, sed ineditis, Mattheus, VI.16
la. Vers. Ags. ûnsyn; 2a. Vers. Ags.
ansien. Ags. North. owsion; Rushw.
nndelitu, facies, vultus.
oansjwende, aspectus: fen oansjende, as-
pectione. Jem oanajende ken ik di man
wol, memini me vidisse hominem; qui-
nam sit mihi non subit.
ARE, ERE, v. F.b. arare. F.v. era,
Isl erja, Ags. erian, Goth. arjan (Gr.
&póey) apoTpizv.
JERKE, EARKE, cg. anas mas. So gled
as ien aercke stirt, (tam levis et ful-
gens ut anatis masculini cauda) Bur-
man. 61. Kil ,,erpel, aerpel. Flan-
dri. anas mas." Hassi, erpel. F.b.
waarder, Outsen, p. 1l. wrder, Bend.
89. 184. de urder trét jo anert , anas
mas anatem culcat, i. e. eam init
ib. 262. F. Di eárke feit di ein,
idem. Hol. ward, woort, Sax.l. wort.
F.b. urder. cf. Alam. erchno, egregius.
Ex /he arke fit darke et drake An-
glorum.
erke-drank, cg. aqua iu fossis (potio
anatum), per paronomasiam pro s/er-
ke-dramk, potus alcoholicus. Pro erke-
drank quoque Aerke-drank utimur. Ana-
logice Áng. d. duck-oi! (oleum anatum)
aqua.
eárke-pyst, cg. anatis maris penis.
AJSRKE, EARKE, ERKE, n. p. viri. Ágs.
Eric, Yric, idem, unde patronymicum
n. Ang. Eric-son. Forte eatwe-ric, di-
ves ovibus, vel eoA-ric, dives equis.
(Sax.v. ehu, equus) vel ara-ric, dives
opibus. PF.v. «ra, seges, opes. Ex
.qua fonte foraan fluebat Ork n. P
viri, pro drk, Arke, n. p. v. unde
nomen patronymicum Arkema. Monen-
dus tamen est lector nomina propria
Aus. Earcan-bryht, Farcan-gota -
can-vald, facili tractu reduci ad Goth.
airkns, adj. nobilis, insignis, eximius,
et Ags. earcan-sían, gemma, Nl. edel-
gesteente, unde et n. p. Ags. wethelstan.
Hollandi vocant virum eximium een
juweel van een man, (gemmam viri.)
AJERM, BARM, adj. pauper, per diastolem
éarem. comp. earmer. supl. éarmete.
Ags. earm, laboriosus, srumnosus,
pauper. supl earmost. Goth. arma, adj.
éAeeiyüg , Supl. armosta. Ang. v. arm,
3
19
ZERM.
miserabilis. Angli genuina voce rejecta |
assumpserunt (Gal. pauvre) poor. Pri-
ma notio est miseria, eerumna in genere.
F.v. érm, pauper. érme liíde. pau-
peres homiues, F. earme liá. Farmen,
pl. substantive, pauperes homines. 7t
éarme hert! miserandus infans! Phra-
ges; Sa éarm az 'n lús, (pediculo
pauperior); Sa éars az "m swéal (hi-
rundine pauperior); déad-éarm, lro
pauperior; slouk-éarm, idem; stoak, ba-
culus, -nuditstem innuit. — Proverb.
Rike-lius seaktmen ind éurm-lis pánku-
———-
20
ZERN.
Nl. (Kil) armAertig^ , pusillanimis. 7
is eármherlige hâld, Hol. erbarmigke
(miserandus) koud, frigus swvit cru-
delissime.
éarmhertigens, cg. (ingenium mores-
que hominis corde paupero) illiberalis
tenacitas.
mimjil, n. W.o. vectigal civibus ad
alendos pauperes impositum, collec-
tum. E. I. 358. F. éarme-jiid, idem.
éarme-lytse, (pauper tenuisqne) Hy
is alleheel éarme-lyfse, nullus est, mala
fortuna oppressus.
ken ruke fier, pauperes liba frigunt | eármoed, cg. paupertas, :wgritudo. Ags.
cum oleo raparum, que e longinguo |
olent ut morbi divitum; divites quippe :
morte perdunt suas divitias delicias- |
ue; ergo timore mortis de levi valetu-
inis detrimento altastollunt querelas. —
Earm ind grutsk, fy, fy! Ang. Poor
and proud, fy, fy! Hay, 147. Hd.
Wen wir nicht prahlen siud wir arme
leute. Hol. dan arme lieden hovaar-
dy vaagt de duivel zijn aars. — Ryk
yn 'e widze, éarm yn it gref, (in in-
cunabulis dives, pauper in sepulcro.) —
„Ryk yn bern ds farm tús seine,
multos ferre liberos pauperum est fe- ;
licitas. —
Koene de rijcke d'aerme opite,
Ja schoense naet ijn schien wetter |
(schijte.
(divites si possent comedere egenos, '
ex his saturitatem non in aquam
limpidam, sed turbidam squalidamque '
emitterent. Proverbium stringit divi- :
tum avaritiam et contemtum in pau-,
peres. Burman. 41. — Zen blyn minsce |:
is ien éarim minsce, ciecitas maximum |
malum est.
eát mlic, adj. cui res angusta domi est,
paupertati vicinus. Deer aermlück sit
waermi him ryckljck, Burman. 12,
egenus parvo emolumento exhilaratur. !
Di bern habbe rom hjar bréa, mar heit
ind mem habbe it eárinlik. Ags. earmlic,
miserabilis, miser, calamitosus.
earm-fád, cg. curator pauperum. Earm- |
fádye, cg. institutum quod ad curatio-
nem et regimen pauperum attinet.
ef. fád.
earm-hertich, adj. comp. armhertiger ,
misericors; infelix, miser. G. J. mise-
ricors; exempla citat Epkema. Goth.
armahair(s, adj. EU TAA XVI. Ags.
earm-heorí, pusillanimis; misericors.
erinth, f. miseria, paupertas. F.v. ér-
mod. Mem hat "n bulte eármoede oer
Auke; dy giet mei Eastynje, mater
valde sollicita est de sorte filii Auco-
nis, qui navigat in Indiam. — Prima
notio est animi rmgritudo et miseria
in genere; Sax. v. arm-modi , n. miseria.
mód, m. animus; armon egere. Goth.
arman, miserari. Isl. arms , deses, sub-
dolus, pauper; armódr, m. molestia
paupertatis (arm, dirus, et sod»).
Contra ex Isl. er, furens, ar, ari, et
módr est armódr, strenuitas, fortitudo.
Nl. in arren moede, irata. mente. Vos,
Titus en Aran.
eármoedicheit, cg. conditio pauper-
tatis, paupertas, — F.v. érmodicheit,
idem. Synonymon est F.v. érmiched,
ex perdito adj. érmich, wrumnosus.
éarmje, v.n. misere et indesinenter
queri, sollicite queri. 4/ wyfke éar-
met oer hjar sike doaiter, muliercula
ingemiscit fili:e wwgrotanti. Goth. armas,
miserari; Ágs. earmian , idem.
gc-éarm, n. questus, planctus, querele
venientes in t:wdium.
ERN, plurimum éars, cg. aquila. pl.
éarnen. | F.b. éru, idem. gos-árn vultur
leporarius. Goth. ara, m. Ags. eara,
m. dsl óra, erm, cg. — Angli pro
hac voce a Gallis aigle sunt mutuati,
Ang. eagle, sed Ang.v. erm. Prov.
"^ Earn flicht sa heach nat as hi
komt wer op 'e groun” to lüne, maximi
reges necessitati nature humane sub-
jecti sunt. Dat schoe ien eern sün
jongen naet todraghe, Burman 8, escam
tam vilem ne aquila quidem suis
apportaret pullis. "Hol Dat zou een
arend zijne jongen niel gecen. | Cam-
pen, 22. Ex aren Ilollandi formant
arend, ut niemand ex nieman.
éarns-kloeren, pl. ungule aquiling.
21
Z#ERNE.
Hi sit yn éarnskloeren, in potestate est
danistee, qui ejus dilaniat opes.
éarnich, éarndich, adj. avarus, rapax.
jERNE, AERNE, ARNE, ÉARNE, adv. ali-
cubi. Ags. «n, earn, ern, locus sc-
eretior, habitaeulum, tugurium. Nl.
ergens; F.u. argens, étrnse. FY. hwer
éarnse? Ubi uspiam? F.u. War-ärnse?
idem.
néarne, adv. nullibi. F.u. »érase, F.
néarne net (nullibi non) nullibi terra-
rum. Duo negativa Greco more vehe-
mentius negant.
„ERS, ÉARS, cg. podex, anus; si de vir-
gine nubili vel muliere sermo est,
per euphemismum, anus et cunnus,
simul. — - Ags. ears, m. Ang.v. ers
Ang. arse, Hol. aars, m. — Phrasis
ex trivio, Dat wiif is nat sunich op 'e
éars, (non parcit suo podici), femina
prostituit pudicitiam suam. It
bern foel mei di éars yn É modder,
infans cadebat totus guantus in coe-
num. cf. Ang.v. arsepush, Howell,
a fall on the back; Ang. d. ars-bawst,
idem. Staffordshire. — Hij luwckter de
eers uijt, se surripit e periculo, vel e
re dubia, vel e consortio sumtibus ob-
noxio. Burman. 27. In di éars hingje,
tergiversari, Ang. /o hang an arse,
Holsatii (IV, 198) He hangt sik in
'n aars. Proprie valet de porco vel
homine ebrio, qui retro inclinatus pe-
des figit neque se a comite propelli
sinit. Autor eximius poematis Hudi-
bras eleganter hac phrasi usus est;
cf. locum apud Johnsonum v. arse. —
Alles is al yn 'e tar ind dou leiste
noch mei di ears op bed, omnes jam
iustant operi et tu pigre heres in
lecto. — Gréule carzen, wide broeken,
Ang. Great arses, wide breeches, (magni
anl, laxwe braces) pro hominis sorte
sunt ejus sumtus, neque diviti prosunt
bona si lauta vita eorum. reditus con-
sumit. — Earsí 'n héach wird, ind
den mei di slirt yn é éars nei hús ta,
jaetatores ignavi sunt. — Hy schif troch
in faeije cers, quod aggreditur letha-
lem minatur eventum. Burman 29. —
Dyn éars! | Absurdum est quod petis!
(quare anus tuus hoc non petit?) Idem
notant phrasca, Dyn buse! Dyn noas ! —
Jo is numen trou as har eyn eers, Bur-
man. 37, sua curat, alios fraudat. —
Oer éars, oer bol, (super anum, super
caput) Zers oer kop (in diario 1076)
ZERS.
in eaput devolvi. Ang. v. aree verse,
upside down, Ang. topsy-burvy.
Prov. Dy di éars barnt mat op 'e
bljirren sitte, Ang. Who burns his aree
wants to sit on the bladders. — Di cars
smel it bern, epidermis rime inter
nates, sudore et frictione lesa, cruda
infanti est. — Aga. earsod, adj.
qui retro est. Forte ab éars ut Hol.
gelaarsd , ocreatus, a laars, ocrea; Ang.
arsed, quod in lexicis Ang. deést.
Ang. Do not beg breeches of a bare-
arsd man. Ray, p. 3.
In phrasibus citatis pro éars ubique
substitui potest gat. Ears urbane usur-
patur; gaí, anus, contra in sermone
proletario, nisi figurate valet, ex. gr.
It ding sit op syn gat, res non
procedit.
éarske, n. anus parvus. Neaken éars-
kes, pl (parvi ani nudi) primule
veris (galanthus nivalis. F.u. nakene
meiskes, (nudze puellule) idem.
éars-billen, pl. nates, Hol. aars-tan-
gen, Kil. aers-billen, nates. Fjouwer néa-
kene eersbillen bringe-ze gear. Ms., qua-
tuor nudas nates in unum conducunt,
i e. pauper vir cum paupera muliere
matrimonium init. — Hy wit naet op
wat eersbil datter sitte schil, cui na-
tium sedeat nescit, i. e. dubius heret.
Burman. 29.
ers-dreutel, cg. F.o. puerulus; pro-
prie, ani pusillum stercus. Kil ,, dreu-
„ teleerken , homuncio globosus; mys-
„ celus, nanis cruribus." F. dreutel idem,
quod confer.
éars-feyer, cg. chartula ad anum ter-
gendum; quascumque chartula, ex.
gr. qua induitur epistola, cret.
éars-futtel, cg. parva avis ad pugni
magnitudinem, que mergit in riparum
herbosarum fundis. cf. Kil. fuísel, pan-
niculus.
eárs-gebrek, n. vitium imaginarium,
invaletudo simulata, paula necessitas.
Bern hawwe op reis jamk "n bulte eárs-
gebrekken , infantes in itinere ssepe mul-
tis parvulis necessitatibus | obnoxii
sunt. — Vicina notione Hol. (Kil)
„ kack hebben, cacaturire" traducunt ad
ardelionem gloriosum, qui ostentat
jactatque sua, et multa sibi arrogat,
Hol. Hy heeft veel kaks. -
eárs-kerne, cg. ani rima. (cf. kerue,
rima; Kernísje, rimas incidere). Sax.
l eers-karn, Mhd. ars-krimme. NI.
23
ARS.
(Kil) aers-kerf. j.aersgat. Hd. arsch-
kerbe. — Eárskernye, ludicra denomi-
natio vici imaginari, ubi novorum
hominum (wpstarts), gloriosorum divi-
tum atque stultorum jactatorum po-
nunt incunabula. Z/lanen ind bal yn
di wâlden to Frskernyes, Warns.
ers-knop, m. F.v. sacri ossis acumen.
F. di stuit, cg. Hol. het stuitbeen.
Componunt Frisii éars quoque cum
lok, catillus;
grs-lók,n. ani foramen, ja siucht mei |
it lofter éach yn it lofter erslok, puella |
strabo est. Alam. ars-loh, Hd. arsch-
loch. Ags. ears-thyrl, n. ani foramen,
Sax.l. eers-gat, F. eárs-gat, ellyptice
F. gat, n. anus.
eárs-wisp, cg. manipulus graminis quo
anum tergunt. Ang. v. arse-wispe , idem.
(cf. F. série-1wisp, manipulus straminis.)
NL (Kil) „ aers-wisch (Gal. serviette.)
,Spongia tergendo podici;" quam vo-
cem Barbara Latinitas vertit ,, ani-
»tergium." — Jisschen enim est „ ter-
» gere." — Alam. ars-wisc , m. Ers-wisk
idem quod eérs-wisp. Prov. Dy twiske
twa haébullen yn sit to kakken ind den
forlegen is om ien eárawisk, dy hat
iem lyts forsián. —^Antiquitus fuscis
foeni ante latrinam coenobii jacebat
in usum monachorum;
Et puis a regardé vers luis,
Uns fais de faim i vit gesir,
De qvi li Moine au departir
De la chawbre terdent lor rains.
Guillaume ne fu pas vileins;
Un torchon fist si li bouta
Dedenz som poing,
Barbazan. Fabliaux et contes. I.
p. 226. Du segretain Moine. vs. 596.
Ob necessitatem alveum exoneraudi
Ild. anum appellant der allerwertheste,
carissimus.
TOTWXC6ej)y memorat anum — Grecis
olim dictum fuisse zTy;cs;, modera-
torem. Latrina eadem de causa Neer-
Jandice audiebat Herman. 'l'euthonista
Sic Hesychius in verbo ;
|
|
heyinelicheit, privayt, harmens, huysken. |
Junius (Et. Ang. ars) herman recte
retulit ad Ags. kera-manra, hominum
dominus (Ags. Aera, dominus) i. e.
latrina, quam reges ipsi colunt. In-
de Nl “Hij moet Herman spreken,
Hermannum conventum expetit. Hij
moet zünen meester dienen, domino
suo serviendum est illi Hij moet
24
ERS.
wezen waar de keizer te voet heen gaat,
eundem ei est guorsum imperator se
peditus confert. Saxones harmen
appellant phallum, hominum dominum,
guatenus propagationis generis humani
instrumentum, stimulus cupiditatum
et industrie. Hol. Jonge heer (do-
minus junior) penis; jonge Juffrouw
(domina junior) arvum genitale. Her-
man nomen proprium viri autiquis-
simum; analogice Frisii nomine proprio
Gerhard (W. Gjerrit.) phallum appel-
lant; F.v. ger telum, lancea; Aard,
acer. Hol. v. de haze (gallus) phallus;
(Kil.) "4 cappeken van den hane, (cucullus
calli) preputium. Confer Akke.
iepen-éarske, n. mespilum, ita dic-
tum ob hiantem et longe apertum
calycem , formà aperti podicis. Veteres
non abhorrebant nominare quosdam
fruetus et flores a podice, ut néaken-
éarskes, primule veris; stoarf-kontkes ,
mala parva a parte inferiore nigrigantia,
]wc vox longe lateque per nostre
ventis nationes est dispersa; ex. gr.
Ags. open-ers (Lye, ers.), Ang. v. open-
ars, open-ers (Hal. 589.) Sax.l. apen-
eers, apentüt, (Br. Wb. I. 23). zfpen-
eersken (Holst. Wb. I. 6) mespilum.
Antiquitus in Hollandia hoc snigma
circumferebant, quo anus mespili de-
scribitur,
Vüf harten, Vûf starten,
Een prik in 't gat; Rara wat is dat?
quibus verbis occasione data alludebant
rei venerez, Shakspeare lusit propria
notione ani sive cunni aperti in opefi-
ers, qua spectat ad virginem viro
tempestivam , et mespilo opponit pirum
Poperingense, poprin peare, pirum
vile, sed majus phalloque simile (instar
orange calabas?) symbolum viri im-
becilis, veneri inapti. Mercutio de
Romeo, Julie amore capto, recubante
sub tegmine arboris mespili, talia
profert;
Now will he sit onder a wedler tree
And wish his mistresse tere that kiud
(of fruite,
As maidens call. suedlers, when they
(laugh alone.
O Romeo, that she were! | O, that she
(were
An open (ers), or (hou a poprin peare!
Romeo and Juliet. Act. II. sc. 2.
„0 Romeo, utinam Julia esset! O,
,JWUtinam esset mespilum, quod tu
25
ZERS.
„ carpas de arbore;
„esses pirum Poperingense, (homo
» imbellis, cui ad venerem nulla cu-
» pido.") Paine Collier oppositionem
non cepit; edidit enim absque or;
O Romeo! that she were, O! that she
(were
An open et cetera, (hou a poprin pear !
réaks-éars, cg. locus (basis) ubi meta
foeni hibernalis fuit acervata. Siylje |
di réaks-earzen oan, Íurcilo corrade |
relictum foenum in metarum fundis. — ,
Reaks-(ars proprie, anus mete, i. e.
cui insidet meta. Analogice Scoti
sack-arse, fundus sacci, Ang. /Ae bot-
Lom of a sack.
eársling, adj. preposterus. Di jonge!
is eärsling; hij doach nat foar master,
puer lzvus est, chirurgize non idoneus.
Hy is mei di eárslinge. foet fen bad |
stapt (lectum linquens ominoso pede!
primus institit) morosus est.
cársling, adv. a tergo, prtepostere.
In wanne hetse eíraling om fen hin |
doech, G. J. ornat se matrona collari |
ex bysso in vanni formam a tergo. — |
Di sinne biüóawwe moai waer; mar it |
komt eársling ut, sol promittebat tem- |
pus serenum, sed in pejus versum |
est, — Az iL bri reint lizze hjar scu-
tels eársling, (cum puls pluit muliereulie
patinz jacent inversa) nescit occasi-
onem arripere in suum commodum. |
(eérsling, ano inverso) — Ang. East.
earseling-pole, , the pole, with which ,
» bakers spread the hot embers to
„all parts of the oven?” Quippe hoc
agens pistor pedem rutrumque retro |
movet. Ang. Norf. Arselins, adv.
baekwards.
eárskje, vb.n. segni passu ambulare.
It bern eáraket mem nei, infans sequitur
matrem titubante gressu. Di siler
edrskel sceef nei hûs (a, nauta appotus |
gressum titubantem domum dirigit.
Valet prrcipue de eis qui pedibus '
capti difficili properant gressu nates- |
que plus solito movent, quales sunt
infantes et vetulv imbecilles. Eadem
fimura verbum Zozelje, leniter iare, |
derivatur a ore, bracca. Pro erskje
quoque valet jaskje. Ik mat nei sted
(a jaskje, mihi in urbem ambulan-:
dum est. |
NL (Kil.) aerseleu, erselen, retrogredi, :
tergeversari. Ang. East. «arse, to,
move backwards. Nl. (Kil) ,, aerse- |
vel utinam tu |
26
ZESKJE.
„ ingen , reirogradi,
„Sus ire. Gal. re ,
Kil. aerselincks, retrograde.
ZERW, n. W.o. corii superficies squamu-
lis distincta. Inter Saxones littorales
ari quoque notat crustam prati, in
qua hzret textum densum radicum
graminis. F. nerf, cg. idem. Nl. (Kil)
,fnerue van het leder j. erue, grana
in coriis" Hollandi promiscue erf
et nerf; aers et naers , anus; Qjeer et
nijver , studium, industria ; oes et noest,
nodus in arbcre; F.b. ar et Nl. (Kil)
"arce, cicatrix. N ante vocales vicem
prestat aspirationis nasalis ut 4 gut-
turalis. Vide alia exempla Jun. Wil-
leram, 207, qui preetermisit Ags. ep-
flod ek nep-flod, Ang. neap-flood, westus
maris languidior, cum luna quartam
partem sui spatii complevit.
ÜS, F.b. officina ferraria. (F. smitthe)
Sueth. zsia, ustrina, Alam. essa, f. Hd.
esse, idem. cf. F.u. ees, F. iest, locus
ubi hordeum coquorum cerevisiz us-
tulatur. Forma simplicior est Nl.
(Kil) ese. j. est, ast, ustrina. cf. dst,
oriens, (Lelluris ustrina?)
e sk, n. W. o. cinis. Outzen, Zesk, F. iske,
yeske, cg.
esk-bult, m. W. o. acervus cinium. F.
gesk-bult, Nl. asch-hoop.
cesk-sparder, m. W. o. F. yesk-sceppe,
pala parva ad cineres de foco egeren-
dos. E. I. 358. Isl. sparda, spatha.
JESKJE, vb.a. (Sueth. eska, petere, in-
terrogare, optare) dial. com. éaskje.
pres. ind. ik éaskje, dou éaskeste, In
éasket; pl. éaskje. pf. éaskke, dou éas-
keste, hi éaskke, pl. éasken. pf. p. éaske.
pr. p. éaskjende. ger. to éaskjen. Hind.
&skje, vb.a. poscere, rogare, petere.
F. v. askia, prees. ind. askie, askest, askat;
erund. askiama, poscere, postulare,
iem ponere, accusare; ita Lat. postu-
lare aliquem repetundis. — Aga. acsian,
rogare, interrogare, inquirere. Ang.
v. aske, Ang. fo ask, interrogare. (cf.
F. nimme, sumere; fornimme, interro-
gare, investigare, intelligere.) Ags.
acsjan, poscere; geacsjan, inquirere,
intelligere.
Easkje fen di wérd 'n mingelen biar !
pete a caupona heminam cerevisise. —
Jild éaskje, pretium ponere, quod ven-
ditoris est; Jild biede, offerre pretium,
quod emtoris est; eodem sensu valent
st. (ask, cg. et bêd, n. Ags. ceca, f.
. d. eulum ver-
” & cul anus.
27
ZEUN.
interrogatio, disquisitio. Eodem sensu
W.o. askje, ponere pretium. Wo fl
asket hi for sim Aungst? F. Ho folle
éasket hy foár syn hynzer? Quodnam
pretium statuit ille suo equo?
bi-éaskje, de-faskje, frequenter et quasi
jus habens poscere. Jat bicaskesi
thou hjir? unde tihi jus poscendi quod
tibi libet? .Y.v. diaskia, in judicium
vocare, provocare.
oaf-éaskje, vb.a. pretium alicui pro
merce ponere; exigere aliquid ab aliquo.
F.v. of-askia, exigere. Ags. ofacsian,
expetere, expectare.
op-éaskje, vb.a. rem mutuo datam re-
petere. Di man sit wrak; ik hab myn
jild opfrege vel opéaske, res familiaris
hominis labefactata est; pecuniam,
quam ei mutuo dabam, repetii.
ta-éóaskje, vb.a. in compensandis dua-
bus diversi valoris mercibus pro me-
liore addititium pretium poscere.
ta-easkje, magnum ponere pretium.
Twahunder( youne foär "n feer-kon?
Dou éaskeste mar ta! Ducentine flo-
reni pro juvenco” Pretium enorme
statuis. F.v. olkerim to-askia, ab alio
exigere (mulctam), ubi /o, ad, ean-
dem habet vim quam Nl. aan in aan-
vragen, arrogare.
Wi bidde God wm forjaning; wy
Jréagje ús burman um syn. hynzer; wy
éaskje 'n fleze wyn fen 'e kastelein; |
precamur a deo remissionem; uten-!
dum rogamus a vicino equum; peti- '
mus a caupone lagenam vini. |
UN, priep. F.b. F. oan, ad. Y.b.;
eun-tog, V. oan-écacn, in duas partes '
(fractus). F.b. «wn 'e gong, in proces- !
sione, in actioue; F. oan 'e guny, idem. .
Bend. 342.
jEZE, vb.a. F.b. vorare, edere. T.u.;
uze, V. ieze, captare escam, piscium
more. Bend. 419.
AF. (4 in priepositione af, sive solutá,
sive cum alia voce composità , semper
producitur) Particule srpe redeuntes
solent frequenti usu quasi atteri, dimi-
nui vel contrahi. Lingua Sanskrita fre-
quentabat duplicem formam ape , Grec.
X72, et aca, Grwc. 22" ante aspiratas,
Lat. ab. Apu Germanice audit afa,
per apocopen af. latine “4 per apo-
copeu fit «; e-,((o, a-vello cwt. ut êr
fit e, tum absolute, tum iu compositis.
Ad et transit in aw, unde restant au-
AF.
fugere, awferre, cmt. Adde omitto
ex ob-wiilo. Simili modo Frisice 4f
vergit in de inter pronuntiandum.
W autem per apocopen exanescente
(i fit d, ab, tam solute, quam in
compositis: ex. yr. éf-lizze et d-lizze,
deponere; hi is fen it bed 4f et d,
inter se permutautur. — JF in éw fit
«4, unde «au, qure est dialecti varietas
precipue a sylvicolis (F. u. Zeven-wou-
den) frequentata; his au-lizze, et hi
is fen it bed au, idem est quod cme-
teris áflizze, óaflizze, et áf vel óaf. —
Saxones veteres af ante verba smpe
mutant in 4. Anglosaxones itidem
«f contrahebaut in 4; ex. gr. éceor-
fan, abscinderc, EFE. ékerfje, Nl. af-
Kerren. — Ags. dcolian, F. ékuólje,
refrigescere, Nl. afkoelen. — gs.
(biddun, FW. úbidde, deprwcari, NI.
afbidden. — Aygs. (gutan, F. djitte, ef-
fundere, Nl. afgieten. — Ags. ániman,
F. éuiume, cximere, Nl. afnemen. —
Ags. dris, insipiens. NL v. (Kil.)
ams, auwijs, ouwijs, Lat. a-iens. —
Ags. épeig, devium. FP, wei, Nl. af-
teg. Lat. a-viws. — Ags. dgild, sine
compensatione. — Sueth. v. awila,
amens; a/«gj, iniquus, cf. Lat. ez-ler;
(iuegliy, impotens; «aeli, sine op-
probrio. Nl v. amachtig, impoteus;
aiceerd, indignus. Jun. Willer. 801. In
talibus « privat ut af in Goth. af-
grundifha, Nl. afgrond, F. af-groun,
au-groun, é-groun, abyssus (fundo ca-
rens) Non tamen omnis « ex af est;
quoque ex «a aliisve parliculis. ex. gr.
Aus. imeanian, V. óanwonje, Nl. a«nma-
neu, Lat. ad-;onere. — Ags. ähefan,
Nl. «eunheffen. — Aus. ûhvetlan, NI.
aanwetten, acuere. — Ags. úsellan po-
nere, Nl. aanzetten, Agr. ofasettan, de-
ponere. — Ags. éstigan, Nl. aanstijgen,
scandere; of«astig«n, descendere. Ags.
« middan, in medio.
Anglosaxones ut Frisii mutabant «f
in of, ab; ante hanc mutationem af
jam se coutraxerat in &, ct ef in e
(G.J. ef) quod comparatio vocum
Frisicarum cum Anglosaxonicis exem-
plis multis loculenter docet. Postquam
autem notio primitiva voculie 4 (ex af)
lapsu temporis imminuta erat alteram
af sive of addiderunt, secundum re-
gulam Grecorum, duo negativa vche-
mentius negant; ex. gr. Ágs. «-dou,
tollere (Nl. :eg-doen) EF. á-dicán, ct
20
of-a-don , tollere, amputare, discutere;
Ags. a-drifan, depellere, abigere, et
of-a-drifan, idem.
Ags. e vocibus praefixa fere eandem
variam vim habet quam af, G.J. ef,
e qua prspositione oritur. 4, ab,
ex. Ags. edrifan, expellere, ejicere. —
Ags. efyrmntha, purgamentum, uis-
quilie (ablutiones), Nl. uiteaagsel. —
Ags. egyld, submutatà formà agyld,
sine mulcta, (compensatione. — Ags.
chivues, pallor. (Ags. Ai» color) pro-
prie, decolor conditio. — Ags. emyrce,
egregius; proprie, sine tenebris, luci-
dus, fulgens. Ags. mirk, tenebrze. —
Ags. «emen, (sine hominibus) nudus
ab incolis, desolatus, vastatus. — Ags.
eode, mente captus, pusillanimis.
Nl. moedeloos. — Ags. «ehoyrpam,
avertere. — Ags. «mote, inutilis (Ages.
nole, usus.) — Ags. cscera, intonsus. —
Ags. escapa, purgamentum, Nl. wit-
vaagsel. — Ags. elynan, aperire. Ags.
lynan, stepire, claudere. — Ags. even,
incertus. Ags. ven, verisimilitudo, ex-
pectatio.
Ags. e respondet F. for, Nl. ver, quie
particulze diminutionem, interitum , no-
tant. Ags. ealdian, Y. senescere; for-
dldje, Nl. verouden. — Ags. eid
indignatio, ira, Nl. verbolg id. —
Ags. ethryt, tedium, F. forthriet, Nl.
cerdriet , tedium, dolor. — Ags. esvin-
dan, tabescere. Nl. verswinden , evanes-
cere, in auras ire. cf. afíredde, áfgod.
Ags. a-veg (de via) A is aveg,
abest; pro quo Frisii per apheresin
particule 4 et mutata g in 4, wei. Angli
ex a-tcag habent a-way, et Scoti per
apocopen a-wa'. It is wei, abest, non
invenitur. Gean wei/ Ang. Get away!
apage! Weigéan, abire. Cum de amatis
mortuis sermo est Frisii déad, mortuus,
vel stjerre, mori, non usurpant, sed
wei, guod solemnius est et
perditi signifieat: guorsum enim abiit
et guomodo abiit, in medio linguitur,
sed abiit in oras, unde nemo redit. Pe-
riit! Us mein is wei, mater mortua est.
esiderium '
80
AF.
„son were a kind of profanation of
» the hallowed silence of the tomb,
„it is usual to speak of 4hen that
» sawa.” Jamieson (Supplement to
the Scott. Dict. awa) non attendit
animum ad mysticum asa pro distincto
et trito dede, mortuus.
AF, óaf, da; ôf, (oof) ou; ef, prep. ab,
separationem notat. 6 kéal is er áf,
mar it fuwlnis is er noch ài, peperit
vacca vitulum, sed secundinas adhuc
tenet uterus. ier &f, Ang. far off.
âf, deorsum, Hd. Aerab. Kom fen di
souder áf, descende e tabulato. Kuvm
fen it bed df! Dou slepste "n gat yn
é dei, (descende a lecto, i. e.) Surgé!
Partem diei teris in somno. — Animad-
verte lectus Frisiorum ante extructos
aggeres littorales circiter quinque sex-
ve pedes propter frequentes maris in-
undationes supra solum fuisse elevatos,
quos per quatuor scalas conscendebant
perque easdem itidem linquebant.
âf ind dan, interdum, per vices. Di feint
komt hjir oaf ind oan, nat om ws,
mar di fûn, juvenis nos interdum vi-
sitat, non ut nos affetur sed virginem.
Ang. off ami on. „My brother visites
» the Talbot-Arms during May, and
and on for about
» three months." Go off and on, abire
et accedere. „ Competitions intermit
„and go off and on, as it happens,
,Wpon this or that occasion." L'Es-
trange. Frisii et Angli adverbia bina
vel adverbium et preepositionem copulà
and jungere solent. ex. gr. Ang. now
and then, F. nou ind dan. — Ang. up
and down, F. op ind del. — Ang.
through-out, EF. wut-ind-throch. — Porro
Ang. out-of, wp-on, F. áf ind ta, ut
ind yn, op ind ut, cztera quie confer.
F. oaf ind ta, interdum, F.b. my
an to, Bend. 366.
Frisii et Angli e talibus preeposi-
tionibus junctis verba formare solent.
Ex ouf-ind-oaa fit
» Was there off
àf-ind-oanje, ire et redire, deficere
et crescere. Ji liucht fen 'e lampe úf-
Hja is wei! illa (filia tua) demersa est! ;
Eadem mens est in Scotis, cum lo-
quuntur of them that 'sawa. „ There
„is a peculiar and lovely delicacy in
„ this national idiom," inquit Jamieson. '
ind-oanet, lumen lampadis alternatim
languet et clarescit.
auf, F.b. in genere idem valet quod
Ang. of, pro quo Frisii fen. T. b.
De füdder hâlt fale auf san saen, F.
» When one can not avoid a reférence ; De faer hâldt folle fen syn soam. —
„to the departed, instead of mentio! F.b. De heud auf 't hád name, F.
„ ning the name, as if naming the per- | De hoed fen it hád nimme, wel di
31
AFALDJE.
hoed óafnimme, scil. fen it hád, Ang.
To take the hat of the head, aperire ca-
put — F.b. He bauricht en daler auf
me, Ang. He Dorrows a daler of me
F. Ik lient 'n dálder fen mi, mutuum
sumit dalerum a me. F. dorgje, dare
et sumere merces mutuum. — F.b.
He lawet fon sin ronte, aurs auf cze
au drainke, F. Hi libbet ut syn rinten,
mar fen iten ind drinken. Bend. 365 —
F.b. auf, F. ut, ex. De ciren as auf
't laz, F. Di éarm is ut it lid, bra-
chium eluxatum est. Ags. lik, (lizd)
membrum. — F.b. He kamt auf 'e
sjurk, Ang. He comes out of the church
(tsjürts) F. Ji komt ut 'e tsjerke vel
serke, — F.b. He kamt fon 'e seürk,
venit e vicinitate templi, F. Hi komt
Jen é tsjerke, idem. Bend. 865. —
F.b. Zm-eun 't hus an wut-auf 't hus
gonge, Ang. to go in the house and to
go out of (he house, F. yn ind ut it
hus géam.
auf, F.b. partem rei notat. Zn fezer
auf en kreider, Ags. felher, (fezder)
enna. Ang. A fea(her of a cock,
IF. Jen feér fen 'n hotune. — V.b. En
wing auf em sun, Ang. 44 wing of a
swan, F. Jen swanne-fleugel. Bend. 979.
auf, F.b. notat materiem ex qua quid
fit: En shéw auf heuli, Ang. A board
or (able of wood, E. Jen tefel fen hólt,
Hindel. — F.b. En heud auf sírai,
Ang. A hat of straw, F. 'n sírieen hoed,
pileus stramineus. Bend. 879, ubi
varie distinctiones inter fox et auf.
AFALDJE, vb.n. senectute collabi, mar-
cescere; senio desuescere amicis, so-
dalibus. Hy is al moai jirrichk ind
eak áfálde, grandszvus est et senio
afflictus; wtate declivis. — Mei di
jirren âldet di minsce úf, cum cres-
cunt anni desuescimus nostris soda-
libus.
AF- vel EF-AERDJE, vb. n. degenerare.
Hol. osíaarden, idem. G. J. efaerd,
pf. p. degener. cf. árdje.
AFBAKKE, v. a. pacto componere litem.
cf. hán-bakke, dextria junctis licitari.
áfíutje, componere pacem osculo, pro-
prie, osculo delere injuriam et cul-
pam. úfdrinke, pocula libans cum al-
tero redire in gratiam.
AFBARNE, vb.a. et n. (oofbánne) F. v. of-
óarna, F.u. ofbrande, comburere, com-
buri totus quantus; valet de wdificiis,
molendinis, cet.
82
AFBREKKE. .
AFBEIDJE, vb.a. expectare, manere
cf. ida. Hol. af-wachten, perdurans
expectare. — Ags. ábidan, Ags. North.
ébida , constanter manere quid, Ang.
abide.
AFBIDDE, vb. a. deprecari (ab aliquo.)
Myn wiif bidt Goad alle moérnen "n
bern óaf, mea uxor a deo maximopere
petit infantem, (deprecatur sibi infan-
tem). F, óaf-óa-bidde, Ags. ûbiddan,
deprecari, petere.
AFBINE, vb.a. fune adstricto demere,
F.u. ofbine. Di rammen áfbine, aric-
tes fune adstricto castrare. Prov. '4
áfboun weër is noch wol 'ris rammich,
(quondoque vervex castratus salax est)
uandoque senex venerem appetit.
AF ODJÉ. vb. n. exhaurire vires assiduo
labore. Eandem vim hic loci 4f habet
quam of in Ang. v. oftealked , fatigued
with walking.
AFBOYE, vb.n. desevire repetitis im-
bribus; spectat tempestuosam creli tem-
eriem. F.u. ofduije, idem.
AFBONKJE, vb.a. supremum et vilissi-
mum stratum terrze bituminosse abscin-
dere. cf. bonk-ierde.
AFBORNE, vb. a. Di ky óafborne, dare
bibere vaccis in stabulo ad unam om-
nibus. cf. óaffiuchtje.
AFBOSKJE, vb.a. stipulas longas grami-
nis, quas pecus in prato intactas li-
quit, metere. Holsati ad ripam Fi-
dore afbuschen. idem. cf. boskje.
AFBOSSE, AFBOSJE, vb.a. erogare pe-
euniam, ex. gr. in symposium. cf dusse,
bosse, Ang. box, pyxis. Hol. afschuiven.
AFBOUWE, vb.a. refringere. De merke
iz dien; di kreámmen wirde áfbouwd,
nundinis finitis destruuntur tabern:w
ligneze. Contra opbouwe, exstruere. cf.
bouwe.
AFBOUWJE, vb.n. aufugere, evadere.
cf. bouwje, bauwje.
AFBREKKE, vb.a. refringere; cultus
sumptus diminuere; abrogare. — 'n hus
áfbrekke, domum caducam demoliri. —
Di man libbe as ien banjer; nou is er
oan it dfbrekken, laute homo vixit;
nunc delicias, quas faciebat, minuit. —
Sike ky áfbrekke, vaccas morbidas re-
fringere, 1. e. e grege amovere, vendere.
F.v. ofbóreka, avellere, F.u. oféréke,
FK. ábrekke, Ags. ábrecan, frangere,
destruere. Ang. to bréak off, interrum-
pere orationem, Nl. afórekes, idem.
of. brekke, frangere.
83 84
AFBRINGE. AFFALLFE.
AFBRINGE, vb. a. abducere, ferre deor- | AFDRUGJE, transiente g in i, áfdruye
sum. Wi hadde it er goed oabrocht, salvi ; — vb. a. abstergere, (cf. druye, siccare)
transivimus periculum. Ags. North. ' quod madet peniculo abstergere et
ofgebrenga, educere, F.u. ofóringe. | siccare. — Di tafel oafdruye, mensam
AFBUGE, vb.a. deflectere (ex. gr. ra- | madidam abstergere. — Di ierdapels,
mum a semita. gs. North. ofgebega,' di béane oafdruye, poma terre, fabas
inclinare (diem.) | siccare, i. e. aquam, in qua cocts sunt,
AF-;EF-BUWTSJE, vb.a. depellere, recu- | effundere. Ags. ofadrygas, âdrigan,
sare. cf. duwtsje, bálaje. Ags. of-bea- ' idem. Ages. North. ofdryga, abstergere,
ian, Ang. to beat off. : F. ddrugia , idem.
AFDELE, vb.a. F. v. ofde/a, F.u. ofdele, | AFDWAN, (oafdwaan) vb.a. demere. —
dividere, in partes separare. ^. Di hoed, it Aid oafdwán, detegere ca-
AFDIJE, TADIJE, vb.n. 4fdye, minus put, demere operculum. — '» ARekke-
augmentum capere quam quod expec- | sing oafdwán, solvere debitum; rem
tabatur. Tadye, prseter spem crescere. | — expedire. — Ags. ofdón, eximere; &don
Di kou dyt ôf, in crescendo vacca spem | tollere, amovere. F.u. ofdoen. Anglis
fallit; $£ kéal dyt (a, incrementum vi- — do do of hoc sensu ignotum est. —
tuli expectationem superat. — Tadye ' — 4f, 4, separat; for perdit. Ags. for-
valde crescere. 76 dern dyt nou (á,: don, perdere, F.u. fordoen, M. for-
infans eximie nunc convalescit. cf. dye. — dwán, idem. F. éádwám, Ags. North.
augeri, crescere. . &dóa, deponere, destruere; ofdoa, idem.
AFDOELE , vb.a. terminis cireumscribere, | &fd wn, vb.a. perficere. Dat is áfdien,
determinare. Dou maste it stik, datste | res peracta est.
fen it miedlán forkéapje wolste, éarst | &fdwaning, cg. luitio, compositio,
áfdoele, pars prati foeniculari, quam | finis rei post putatam cum alio ratio-
vendere paras, tibi terminis sepienda | nem. cf. dán, facere.
est. cf. dole. AF-, ZEF-DWERSJE, vb.n. averso vultu
AFDOLLE vb. a. desuper fodere. Ags.; deflectere. — Fen immen efdwersje, ab
ofdelfan, Hol. afdelten, Ags. North. : aliquo, quem vituperamus, vultu trans-
ofdelfa, Rushw. ádelfa, F. ádolle, idem. | verso recedere. cf. dwers.
AFDRAGE, vb.a. delere; inclinare; usu | AFÉAGJE, vb.a. oculis metiri, attin-
conterere. — JDrách it bern di treppen ' — gere, Hwa ken di steárren yn de Mage
oaf, defer infantem per gradus scale. — ' loft &féagje, quis stellas in coelo oculis
Di flier drácht oaf, solum inclinat. — , — assequi potest? cf. éach, ut-éagje.
Di kléan oafdrage , vestes conterere usu, ' AFEARE, vb.a. arando subtrahere quid
AFDRAIJE, vb.a. torquendo solvere. | ex agro vicini. F.v. Hwasa otherem ene
Di weéren áfdraye, vervecibus pullis , — f'urch teftha (ua ofereth, quicumque alio
exarescentes testes torquendo demere; | unum sulcum vel duos aratro desecat.
exarescunt scilicet testes superne fune | AFEARTJE, vb.a. reliquias pabuli, quas
constricti. cf. &fbine. — Af- vel efdraye | pecus conculeavit, e stabulo in ster-
vb.a. avertere, ex. gr. caput, quod , quilinium ferre. cf. edrt, trunculi,
renuenlis est, cf. dráye. acroteria, ramenta.
AFDRINKE, vb.a. proprie, bibendo | AFEASKJE, vb.a. exigere. Goad éasket
pellere, i. e. litem: in gratiam redire | di siel fen it bidoarne bern fen di âlder
cum aliquo et in signum reconciliationis ! syn Aén, deus exigit animas corrup-
ei propinari. — Oafdrinke, vb.a. nimia | torum liberorum & manu parentum.
aqua potum diluere; oafdronken thé, | F.v. ofaskia, Hind. ófüskje. Ags. ofaz-
eftractum theee nimis dilutum. — In | tan, Ang. to ask off.
verbo F.v. ofdrenka, aqua snffocare, | AFFALLE, vb. n. decidere. F.v. offalla,
prep. of gaudet vi Ags. of in verbo! F.u. offalle, Ags. North. offaila, de-
ofgedrincan, idem. cf. oaftredde. ! eidere. — Dou falste my áf, expec-
AFDRIUWE, vb.n. et act. depellere, — tationem meam de te bonam fallis. —
ex. gr. pecus de agro; i£ seller, pel- ' Ho falt my dat áf! | Quanta de spe de-
lere aquam intercutem. — Ags. ofdrifan, | cidil — Hy is ast er oaff fâlt, Bur-
F.v. afdriva, F.u. ofdríwe. Ags. ádri- man. 26, corpus amittit, macet. Us
fan, FP. ádriwee, Hol. afdrijven, de- mem falt áf fen jelde, mater marcessit
pellere, Ang. £o drive off, differre. — | senectute. Ang. fo fall off, perire.
8
?
85
AFFARRE. |
&ffal, cg. ramentum. — Affal fen di |
kou, it sciep, di bárch, trunculi vaccte, |
ovis, porci, quales sunt pedes, caput, |
ilia, eset. |
AF- OAF-FARRE, vb. n. solvere navem, ;
G.J. efferre. | Ags. North. offearia,
offoera, discedere. Ags. offaran, exire. '
Ang. io fare on, procedere, Miltonus |
utitur; /o fare of, non inveni. F.:
farre, Ags. aferran, avehere, auferre. '
AFFEAR, cg. pl. afféars, majores. Af- '
féar proprie, avus, vox contracta ex:
F.o. dlfaer, avus; F.v. aldafeder, :
aldfeder, avus. Ags. ealdafeder, e&ld- |
Jeder, avus, patriurcha. — Hol. oud- |
vader, avus, patriarcha. — Sax. v. abaro, |
auaro, filius, proles; Ags. eafora, pro- |
les, nihil cum F. affear commune ;
habet; sunt enim ex themate a et af !
in Isl. afía, valere, gignere, et Goth.
abrs, ioxupds. (cf. Ags. afor, validus.
eafoth, f. robur, vis). |
AF-EFFERGJE, vb. a. petere ab aliquo, ;
expostulare. cf. fergje. Af in hoc ver-
bo abundat fere et notionis vim tantum :
intendit.
AFFIERE, vb.a. de loco editiore detru- |
dere. Ags. áfyrran, avellere, auferre;
áfyrsian, pellere, auferre. Ags. North.
afirra, ejicere, depellere, abjicere. Per- '
iderunt Angli hoc verbum.
AFFLEUTJE, vb.a. delihare cremorem :
de lacte, despumare lac. F.o. fleute- ,
melk, lac cremoris orbum; flüt, idem. .
Ang. do Pic , to skim milk; Jleet-milt, |
skimmed milk, (lac despumatum). |
AFFOLLE, vb.a. piscatores fila, quibus ;
retia resarciunt, convolvunt super duos :
asserculos transverse junctos (it kres). :
Affolle autem est solvere fila ex istis
asserculis et transferre in acum, qua
piscator texit retia; FP. nidle, Ang.
needle. It jern fen it kries üffolle op
di nidle. — Af, ab, respicit asserculos; !
folle, implere, autem, acum fissam; |
asserculi orbantur, acus repletur filis. |
AF-;EFFREEGJE, vb.a. interrogare, scis- !
citari aliquid ex aliquo. |
AFFRETTE, vb.a. depascere gramen in
pratis, quod pecoris est. Ags. North.
offreatía, devorare, F. o. affritti, C. M.
Ags. offreian, devorare. Pro hoc verbo
Angli barbarum 4o devour sibi assump-
serunt.
AFFURJE, AFFUÓRJE, vb.a. pecori in
stabulo ultima vice ante noctem pa-
36
AFGROBBELJE.
bulum przebere, cf. éfeáríje, áfliichtje,
áfmeitse, in quibus 4f actum in finem
perductum notat,
AFGÉAN, vb. n. abire, discedere. Ags.
ofgan, progredi, F.u. ofgém. — F. v.
ofgunga, (Ags. afgangan) abire, de-
cedere munere, mori. Ags. North. of-
gegunga, exire. — Toneer giet it fjerscip
áf? Quota hora cymba vici ripam
solvit? — De sclopeto explodendo di-
cimus, It e»aphaen gung áf, Ang. the
gun tent of. Ang. to go off, to fire. —
It supen scil dy nat goed oafgean, non
impune te sepelies vino.
Afgéan, vb.n. discedere, desistere a pro-
posito. G.J. efgean, proficisei. Di
(dd-man wol reisgje, mar it scil him
wol oafgéan, senex cogitat perigrinari,
sed animi propositionem mutabit. Ags.
ofgán, Ags. North. ofgaa, exire; ofge-
gunga, idem; Ang. to go off. — gs.
ofgangan , F. v. ofgunga, abire, egredi,
progredi; ofgung, m. renunciatio mune-
ris, casus; Nl. afgang, descensus.
Afgung, défgong, cg. ventris exonera-
tio, excrementa. Hol. afgaen, ca-
care. cf. (hrochgung. Mol.v. afganck,
doo(lycken afganck, decessus, mors.
AFGNIBBELJE, vb. a. minutim et avare
deducere a pretio: proprie, minutim
demordere. Ang. v. gnilôle, (ge-nibble)
hodie £o si?)le, manducare. The nib-
bling sheep clothe the slooping hills,
Gay. Dione. Act. IV. sc. 4. Forma fre-
quentativa verbi Ang. North. do gnipe,
idem. — F.o. ofknibhele idem quod
(ff gnibbelje.
AFGNIRDJE, vb. a. manducando demor-
dere. Ags. gnyrran, stridere dentibus.
Ang. v. gnaste, Aug. fo gnash with
the teeth.
AFGOD, cg. idolum. G.J. efgoad. F. v.
ofgod, ufgod, F.u. ofgad. — F.v. af-
ofgcdie, (Nl. afgoderij, Hd. abgótterei)
idololatria. In prwpositione «f est
vis negandi; 4/goad, qui non deus
est; d/fgroun , ubi fundus deest; dfginst,
invidia (sine favore).
AF- vel AU-GRYSLIK, adj. horribilis.
"n Fjildslach is augryslik un to sien,
proelium horribile est visu. — Adv.
vehementer. 44 is augryslke kâld,
sevissimum est frigus; Ta. abscheu-
liche Kalt. cf. grize, horrere; gryslik,
horrendus. Ags. égrisenlic, horribilis.
AFGhOBDBELJE, vb.a. Molkwarren. ab-
37
AFGROUN.
luere. Mim grobbelt di boarn cf, ma-
ter abluit infantes. cf. grobbelje.
AFGROUN, ez. G. J. efgrveue, gurges, :
!
(abyssus).
AFGRUNDERJE, vb.a. F. et W.o. vi- '
tuperare, convitiari. Dubito an cor-
rupta sit vox ex affrunterje, Hol.
affronteren, Gal. affronter.
38
AFJEUJE,
duni et postea te missum faciunt. —
len kéal áfhelje, parturientem vaccam
liberare vitulo. — £ op 'e deá áfhelje,
(petere vitam a morte) morti proximus
convalescerc. F.v. ofAalia, F.u. ofhale,
Nl. afhaleu, auferre, deferre.
: AFHELPE, OAFHELPJE, vb.a. (juvare
AFGRUNJE, vb.a. F.o. fundum aque '
pedibus attingere extante capite. cf;
bigrounje, grounje, idem.
AFGUSTE, vb.a. F.o. vacce, que brevi
pariet, lac depellere. Ang. East. gast-
coi», à cow which does not produce a
calf in the season.
idem. Sax. l. gés£, (pecus) quod non
uterum gerit neque lac prebet. Dith-
marsi js; góslland, terra altior, ari-
dior et infertilis. Compone F. gaest,
geest, collis arenosus.
AFHALDE, vb.a. detorquere navem ad
levam vel dextram ut navis obvia vi-
tetur. Desinere, negligere. — Ags.
áhealdan, Ags. North. a/elda that on-
sion on eortho, dejicere vultum (oculos)
in terram. Luc. XXIV. 5.
AFHANDICH, adj. distautiá incommo-
dus. Dat lin leit di boer áfhandich, 1sti
agri nimia distantia a villa villico in-
commodum afferunt, , lta sedifices ne
villa fundum qu:erat neque fundus
villam." Cato de Re Rustica, 3. Hec
prima lex est agriculture l'risicag.
Afhaudich proprie, quod non ad ma-
num est. Ang. d. „In suffolk a man
» holding a second farm, on which he
„does not reside, is said to farm it
privandi sensu, iemand iets afhaudig
|
|
!
Sax. n. güste-koe, ;
! AFHIMMELJE, vb.a. purgare aqua,
» off-hand” Halliwell, 586. Neerlandi |
quem amovendo quid) Zmmen fem di
thjinst oafhelpe, mederi cujus febri.
Immen fen syn hus oahelpe, aliquem
juvare emendo ejus domum noxiam.
Ags. North. ábelpa, fovere, adjuvare.
AFHEUWELJE, vb.a. objurgare, acer-
bis animadvertere verbis. cf. keuwelje,
utheuwelje.
sordes eliguando amovere; figurate,
converberare guem.
| AFHOUWE, vb.a. detruncare. F.v. of-.
Aowa, idem. F.u. ofhouwe. Di kop
oafhowwe, securi ferire, decollare. —
Di kou oafhowwe, bovem mactatam et
suspensam securi in partes cedere. —
Ass. ofahedwan, Ang. to hew (or cut)
off, Ags. áheavian, resecare, exsecare.
AFHUFFE, vb.a. acerbis dictis alicujus
preces repellere. Hol. afs/2an een ver-
zoek, rogationem repellere, ex af,
ab, et slaan, cedere; haud aliter ex
áf, ab, et Isl. Áóogea, czdere, percu-
tere, úf-huffe (ch zz f) cf. Mif, heu-
welje.
AFJAEN, vb.a. "s letterke, 'n pakje, áf-
jaen, epistolam, mandatum vel fasci-
culum preteriens homini inscripto tra-
dere. — Jta immen oafjaen as er nin
lurf heach is, (de aliquo ex se dare, i.e.
male dicta) invehi in aliquem ut homi-
nem abjectum. — Ik jouw my mei nin
maken, aliquem re aliqua defraudare. — | aibekken oaf, nihil inter me et adu-
Af-handich, analogice af-tandich, quod | latores. — Ags. ofgifam, Ang. to give
vide. of F.u. ofgewe, Ags. úgeofan, Ags.
AFHELGIE, vb. relativum, im Zfhelgie, . orth. dgeafa, tradere, impendere.
desudare, sese frangere nimio labore. | AFJEIJE, vb.a. e loco depellere , abigere.
Mhd. A4e/ec, fatigatus; Sax. l. bellig, , Jei di jonges fen di finne df; hja
idem, et siticulocus. B. N. L. II. 619. ' weitse di ky oerstiór, abige pueros
Kil. helligh, lassus; Aellighen, lassare. ^ e prato; turbant pecora clamoribus.
Hd. behellen, behelligen, molestiam : cf. Jeye, impellere, venari 4fjeye
creare. Bavari (1579) abgehelligt ros, , — proprie itaque valet de cane venatico,
equi fame et labore confecti. Schmel- ; qui longo usu callet investigare et
ler, IT. 173. vb. abAelligen. Confer Isl. . capere feras; inde propellendo, inci-
Aalloka, adj. victus, qui alteri cedit. | tando fatigare, exanire. . p.
Egilsson. ! éjugge, condocefactus, ut Hol. afgericht,
AFHELJE, vb.a. portare, petere a. Di | condocefactus. Dy op bidragen áfjagge
lin helje fen di 4f hwal se kenne ind: is wint nal folle mei syn kinst, homo
den litte hia dy rinne, homines emo- , in fraudibus exercitatus non multum lu-
lumenta, qui possunt, abs te abra- ! eri faciet sua arte, — JUe Friezen
48
AFREAGJE. '
44
AFSCIEDE.
rammen, vim masculam exerere, lasci- | AFRINNE, vb. n. percurrere (totum sta-
vire, efferari libidine et domo relicta
vagari ut feles et cuniculi solent.
Sax. n. Nl. rammelaer , remmelaar , cu-
niculus mas, vir lascivus. Ang. (more '
solito ó post m) ramble, incertus huc |
illue vagari. cf. utrammelje. — Nl.
rammelen, VF. vammelje, perstrepcre,
crepitare; garrire nugas. |
AFREAGJE, vb.a. contumeliose abigere, :
verbis increpare mordacibus. |
AFREAMJE, vb.a. ultimum cremorem |
de lacte tollere.
oafreámsel, un. Frisii bis vel ter,
prout tepidior frigidiorve temperies
dium); declivis esse; finiri. — Ags.
ofirnan, Ang. to run off. Literis in-
versis Ags. irnan pro F. rinne, Áng. v.
lo rin, Aug. to rim, Hol. runnen, ren-
nen. — EF. rinne, currere, fluere. Gr.
£éEly , fluere.
AFRIUCHTJE, G.J. efrjuechtje, vb.a.
condocefacere; oafriuchtje, acriter quem
objurgare et objurgatum dimittere.
ef. riwchtje, sumere supplicium de
sonte in catasta. Nl. africhten, exer-
citare.
AFROIJE, vb.a. pertica vel fune metiri
agrum. Alii agrum passibus metiuntur.
aeris fert, despumant lac, variumque | AFROTJE, vb. n. putrescens decidere,
cremorem inter se miscent et in bu-
tyrum coagulant. Cremor, quem post-
hac ultima vice, sive tertia, quin et |
quarta, despumant, dicitur oafredämsel; '
hune autem, cum sit macerior, mis- |
separari putrescendo.
AFROWE, vb.a. privare, spoliare. F.v.
ofrava, F.u. ofrowe, idem. Franci
áf verterunt per Lat. de, unde Gal.
de-rober.
cent cum lacte ovino et inde colonus ! AFRUPELJE, vb.a. deglubere. Di bam
conficit butyrum vile in sum familie :
usum. |
oafrupelje, decorticare arborem. cf.
rupelje.
AFREKKENJE, vb.n. ponere ealeulum | AFSALTE, vb.a. festis diebus, sive Sti
cum aliquo. Di feint hat mei di fliidek |
áfrekkene, (famulus eum adulatore ra- ,
tionem putavit) figurate, os ejus convi- :
cio verberavit, vel verberibus eum ,
castigavit. — Oafrekkenje, vb.a. de '
summa deducere. Er maf threttien |
goune oafrekkene wirde, iredecim flo- |
reni de summa detrahendi sunt. |
oafrekkening, cg. caleulum subducendi j
cum aliquo actio; figurate, 'm oafrek- '
kening krye, vapulare. |
AFRICHELJE, vb.a. assereulorum com- |
page spire. cf. richel,
AFRIDE, vb.a. percurrere stadium, sive
vectus equo, sive grallis glacialibus. '
Di Fryske hirdrider rydt 'n bien fen
165 jelne (mêtres) yn 14 sekonden oaf,
cursor glacialis Frisie decurrit sta-
dium 165 ulnarum (métres) 14 mo- JA
mentis secundis. — Vincere cursu;
Dy se allegeärre oafrydt wint di priis,
qui omnes cursores vincit prremium re- ;
portat. Ags. ofridan, persequi. Ang. to”
ride off? F.u. ofride idem quod F. '
oafride.
AFRIEDE, vb.a. dissuadere. F.u. ofrade,
idem. Ried di âldman it hylk oaf,
dissuade seni nuptias.
AFRINGJE, vh.a. recusare quem dicte-
ris vel ictibus, verberibus urgere ne :
Nicolai (6 Decembris), sive Su Petri
(22 Februarii) parentes exhilarant in-
fantes donis cupediorum, quie Sanc-
tum illum nocte przecedente attulisse
credunt. Cum autem decem vel duo-
decim annos infantes sunt egressi
sacculus papyraceus sale repletus cu-
pediis additur, qui monentur se ultima
vice hec dona accepisse. Hoc appel-
lant oafsá/te, figurate, renuntiare alicui
beneficia. F.o. ofsolfe, abjudicare. —
Germani, cum exponebant infantem,
juxta eum paoeulum salis appone-
bant. — Frisic:e nutrices secundas se-
peliunt sub favilla in scrobe foci; deinde
eas conspergunt sale, et ita conditas
ante lapsos novem dies movere nefas
habent.
FSCARRE, vb.a. depasci prata, quod
vacenrum est.
AFSCERE, vb.a. abradere, detondere.
Ags. ofscyran, Ang. fo shear off, Hol.
afscheren, V.v. ofscera., F.u. ofscere,
idem.
AFSCIEDE, vb.a. G.J. efsciedje, sepa-
rare, sejungcre, mittere quid, valedi-
cerc. dsciede, Ags. North. dsceída, de-.
finire. Àgs. ésceadan, separare, disjun-
gere. A.v. fo shed, separare; Ang.
protrudere, effundere, spargere.
redeat, Nl v. ringen, luctari. óafscieding, cg. disjunctio, limes.
45
AFSCILDERJE. |
AFSCILDERJE, vb.a. depingere. |
AFSCILE, vb.a. decorticare; dscylje,
idem, Ags. &#cdian, enucleare, Ang.
to shell off.
AFSCILFERJE, vb.n. decidere de su-
perficie in modum testularum, squa-
mularum, furfurum (capitis), cet. NI.
schelferen, assulatim frangere, disse- '
care. cf. scilfer, et Vl. Junium, Et.
shelf, shell.
AFSCINE, vb.n. reflectere lumen. Ags.
ofscinan, lucere; Ang. do skine off
respuit usus. F.u. ofscine, resplendere
AFSCYPJE, vb.a. amandare, dimittere
quem a se quippe molestum, sive blan-
dis, sive minacibus verbis; proprie,
in navem imposita demittere, Ang. do
|
skip off. |
A single leaf can waft an army o'er,
Or ship off senates to some distant shore.
Pope.
AF- JEFSCOMJE, vb.a. despumare, in
Spumas vertere; perdere, sc. nefarios,
poétice.
AFSCOUDERJE, vb.a. detrectare, dimit-
tere quem a se. Di pastoar bidt biuster
Joär di éarmen, mar selfs scoudert hy
se oaf, ecclesiasticus enixe deum sup-
licat pro egenis, ipse cos repellit.
AFSCOUWE, vb.a. depromere nummos;
inde de vacca que laute dat lac. Emtor
quaerit a venditore, Wol di kou oaf-
scouwe? Oaf- vel fscouwe, Ags. North.
áscyfa, deponere; ofscyfa, idem. Ags..
ascufan, pf. p. éscofen, expellere. Ang. |
to shove off, removere. |
AFSCRAEDBJE, vb. a. eradere radices edu- |
les, vel piscis squammas: d? wirtels, |
di fisk áfscraebje. Ang. to shell the fish. |
Sine áf s:wpe scraebje valet idem. |
AFSCRIUWE, vb.a. literis propositum '
renunciare; literis magicis depellere |
febrem futuram. Di duwelbanner scil |
mi de thjinst oafscriuwe.
AFSCROBJE, vb.a. scopis madidis de-
tergere pavimentum. cf. scróbje. |
AFSEINE, vb. a. emittere, dirigere quid !
ad quem. FI. ései»e, Ags. úsendan,,
emittere; dsent, relegatus. Lye in voce.
Ags. North. ésenda, mittere; pf.p. úsen-
dei, missus. cf. áficeinje.
AFSICHTJE, vb. a. falce metere segetem.
(F.v. ofsia, nabscidere, nisi lapsu ca-
lami pro ofsnia?)
AFSIEDE, vb.a. decoquere. Ags ofaseo-|
than, idem. aseothan, excoquere.
AFSIGE, vb.n. aére, vento arescere.
46
AFSIZZE.
It län' trapet, mar mei dit moaie soáer
scil it wol hwat oafsige, pratum madi-
dum laceratur pedibus pecoris, at fa-
vente hoc benigno coelo cito arescet.
cf. sige, perflare. Ags. ofsigan, dis-
cedere.
AFSINGE, vb. a. suburere. F. v. ofaenga,
V. u. ofsinge, Ang. singe off. They boun
the doctor, whose beard js hace sing d
off with brands of fire, Shakesp. F.
Hia bounen di docter, hwûns bird hia
ôfsingd hawwe mei barnende houten.
AFSITTE, vb. n. descendere equo; sedere
separatus. F.v. ofsi/(a, descendere equo.
F.v. st. ofsedel, descensus ab equo,
opponitur voci opsedel, ascensus. Ags.
(superne sedere) ofsif(an, obsidere, oc-
cupare, opprimere; ofsefían, Nl. be-
zitten, possidere. Ags. North. ofseíta,
deponere. Frisii distinguunt inter site,
sedere, et se/fe, ponere; inter oafsitte,
sedere distans, et oafsette, deponere.
âf-sette, vb.a. cimbam conto a ripa
vertere. — Salutantcm non intus vocare,
sed ante fores a se dimittere; immen It
di doar oafsette. — It bréa! &fsette,
submittere panis pretium. cf. Kil. af-
seiten het gheld, numismatis sestimati-
onem remittere. F. di selling fen it
bréa', wstimatio panis.
&fsette, vb.a. Cursores glaciales in li-
nea juxta metam figunt pedem alterum,
alterum promovent; eodem momento
ambo sese pede posteriore impellunt
et properant. — ltem qui conto fretus
fossam transilire tentat se? him daf,
i e. se enixe impellit ab hac ripa ut
illam attingat. Oafsette igitur est pe-
dum uno sese in stadio glaciali de
meta impellere. — Oafseífe, partiri
agrum in varios usus. Jk had ut it
greidlân ien stik oafset foär weide ind
ien stik foär miede, in fundo grami-
noso aliam partem determinavi in pas-
cuum, aliam in foenisecium — G.J.
afsotte, dial. comm. oafseíte, amovere
quem ex officio. Figurate mei kleuren
oafselle, distinguere coloribus. Angli
to set off, adornare, Gal. relever. Ang.
lo set off the worst faces toith the best
airs.
AFSIZZE, vb.a. renuntiare festum, iter,
aliudve propositum; invehi in ali-
quem. — Yn di (sjerke wárd oafsein
Jen di fine scandebláyers, concionator
invehebatur in speciosos maledicos. —
Earst 'n reis opstelle ind den wer oaf-
51
AFTANTJE.
AFTANTJE, vb.a. blanditiis vel dolo
emungere, surripere. cf. fantje, explo-
rare, scrutari quem. Hol. iemand naar
den (and voelen, tentare alicujus cru-
menam, vires, virtutem. cf. £aníje.
AFTHANKJE, vb.a. dimittere, abdicare,
F. u. ofdanke. 'n Afthanke soldaet is "n
éaru man, dimissus miles homo pau-
per est. — .4f, ab, de; /Aankje gra-
tias agere; úfthankje proprie est dimit- '
tere cum grotiarum actione; quod more
veterum Frisiorum post peractas exe-
quias mortui propinquorum est, cum
ejus domo, amicis et Deo gratias
agunt pro amore et beneficiis, quie
in mortuum, dum in vivis erat, con-
tulerunt. cf. Stürenberg, ofdanken.
AFTHEK, AFDEK, protectum, projectura
(tecti) proprie, tectum inferius. df,
deorsim.
AFTHERSKJE, vb.a. Z/weet therskje, tri-
turarc triticum; di Aweet áf-(herskje,
totam tritiei copiam triturare. Ags.
lherscan, triturare, Ang. thrash.
AFTHINGJE, vb.a. licitatione deducere !
a pretio. — Prov. Dat men oafthinget
hóaft me naet to biteljen, quod lici-
tando deducimus a pretio non opus est
ut solvamus.
AFTICHELJE, vb.a. aliquem verberibus
obruere.
52
AFWETTERJE.
| AFWACHTJE, vb.a. G.J. efwachje,
expectare. Ang. £o wait for. Waktan
Anglosaxones dicebant teste Junio,
quod tamen non invenio, nisi in pro-
pinandi formula Reonixm. Jun. Et.
Ang. wait.
, AFW/EZE , vb.n. abesse, distrahi, pri-
vari, liberatus esse. Kk wol fem myn
scilden ôfweze, mea debita persolvere
volo. F.v. ofwesa, separari, ex. gr.
unguis a digito, auris a capite, nasus
a facie, F.u. oficeze.
JEftcezzen, n. G.J. absentia, Nl. af-
wezen, F. &wezen.
dafwezich, adj taciturnus in homi-
num consortio, pavidus.
; AEWEAGE, AWRAGE, vb.a. pondus
| lance determinare, massam in partes
| squales trutina dividere. Ags. dvegan,
compensare, Ang. to weigh out. (Ags.
vegan, pf. eeh.) Xgs. dveh, compen-
satus, Ang. weighed out, Nl. afwegen,
pendere.
,Ab- /EWEYNIE, vb.a. avertere (se.)
F. v. «tenda, vertere, inulare. Ags éven-
| dan, avertere, se avertere, averti. Ags.
| North. avoenda, reverti.
| AF- AWEI, cg. via devia, trames de
via publica vel calle ducens in locum
lateralem. Zen ouwer fen it pád oaf.
Nl.v. (Kil) ,, aweg, aficegh. vetus. lo-
|
AFTOKJE, vb.a. surripere blanditiis: !
ut vafri solent in homines simplices |
et infantes. cf. tokje, allicere. Di bys- |
feinten tokje unnozele lju it jud oaf, -
cus avius, devius. aweghigh, af-weghig.
vetus. avius, devius.” 4 prodit in
Ags. aweg, Ang. away, V. wei; Ags. hit
is aiceg, Ang. it is away, F. it is wet,
vafri emungunt simplices. Sax.l. af-
tokken, idem. B. N. Lex. 1. 78.
AFTREDDE, vb.a. spatium passibus
metiri, F.u. oftrede, idem. Ags. áfre-
dan, (conculeando exprimere) extor-
quere. Ags. oftredan, atterere, con-
eulcare, Nl. veréreden.
AF-OAFTROGGELJE, vb.a. continuis
artibus et precibus aliquid ab aliquo
obtinere. Ang. v. frugging-house, ga-
nea. Nl. (Kil) éruggheleu, :eruscare.
AFTSJEAN, vb.a. G.J. e/ljean, abstra-
here; abire. Ags. £eós, trahere; offeón,
abstrahere, deducere. Angli carent
verbo.
àftochte, cg. receptus. G.J. eflochte.
Aus. toht, expeditio (bellica).
AFTURWJE, vb.a. counverberare. F.u.
ofturwe. Aus. oflorfiam mid stanum,
Joh. VIIL 5. Num. XIV. 10. cst.
lapidibus obruere. Auglis to forfe pe-
rit. Aug. Exm. do (urvee, luctari.
deést, non invenitur. Aug. Gef away!
| Y. Wei! ut 'ewei! apage! Ex af orta
| videretur vocula nisi Anglosaxones aeg
commutarent cum aateg, absens; con-
| fer. Benson, Somnerus, Lye. an vege
| LL. polit. Canuti, 26. Schmid, 29.
efweysk, adj. devius (a tramite virtu-
!: tis) G.J. Nl. afweg, devium, F. áf-
tei, idem.
AFWENNE, vb.a. desuescere. Dou maste
dy dat flokken áfwenne, execrationes
ila tibi desuescende sunt. — Ablac-
: tare, Jen di greate junge fen di tate
i. óaf, depele puerum a mamma. 4t
|— Kéal wirdt áfwend, vitulus sero lactis
altus in pratum agitur. — Ik wen it
smoken 6f, desuesco fistulae tabacins.
AF- AWERE, vb.a. areere. Ags. North.
áwera, despicere. Ags. áverian, defen-
dere; aspernari.
| AFWETTERJE, vb.n. per canales accli-
| ves defluere (aqua), unde subst.
De
53 | 54
AFW YKJE. AFRETHO.
óafwettering, cz. canalis per quem * NL vericoeden, furore agi, in furorem
defluunt aquie. superfluse. agitari. — Ags. d^iterian, F. forbitterje,
AFWYKJE, AWYKJE, vb.n. deflectere. Nl. verbitteren, acerbum reddere, ex-
G.J. eficijckje, Ass. atican. Anglis exo- | acerbari. — Ags. âbdlecan, F. forbleekje ,
leta vox. NL. verbléken, candcfacere, pallescere. —
AFWINNE, vb.a. antecellere alios in Ags. áblendian, VF. forblynje, Nl. ver-
certamine, pr:wripere; conducere. F. v. binden, occwcare. — Ags. âbredian,
oficinna. — Hwasa | otheren ien síénhus |. F. forbreedje, Nl. verbréden, dilatare. —
ofwint, 230. 21, quisquis alius domum . — Ags. abolgen, cbolgen, iratus, F. for-
-—— em mm
munitam armata manu capit.
on acinna, llí. 13. 19. ejus vitam
(certamine) pr:eripere, auferre. Hol.
aficinnen, HA. abgewinnen. Heit ind
mein il nyjier óawinne, parentes pre-
venire gratulatione primo anni die. —
Ik hab 'n faem óafwoun, conduxi an-
cillam, F.u. oficiune, idem. Ags. win- -
ran, contendere, certare. Sax. v. wuin- :
4an, laborare, certare; laborando,
certando acquirere. Ags. dvimnan, la-
borare, debellare, superare. F. óatcinne
Syn lyf .
bolgen, inflammatione tumens (vulnus,
membrum wgrescens) Nl. verdolgen,
iratus, turbidus. — Ags. agildan, F. v.
forielda , F. forjildje, Nl. vergelden , re-
tribuere, rependere. — Ays. afylan,
coutaminare, F.vb.n. forfwwlje, puti-
dus fieri, NL vervewilen, idem. — Ages.
afyllan, F. v. forfulla, replere, sarcire.
Nl. vervcullen. — Ags. offellan, e-fel-
lan, decorticare, F. forfelje, vb.n. mu-
tare cutem, Nl. vercellen, idem, — Ags.
dvinan, extinguere, vanescere; P. for-
superare. dictne, Nl. verdiwijnen, evanescere, —
AFWIISJE, G.J. efiijsje, vb.a. recusare, — Ags. ádilgian, delere, F. fordylgje, Nl.
abjudicare. . verdelgen , idem. — Aes. ddrencan , vb.a.
oafwizich, ad'. repelleus.
immergere, demergere, F.v. ofdreuka ,
AFWIZICH, adj. dissonus, auribus in-
suffocare aqua, (Nota Ags. dé, idem
commodus; oafwizige stimme, vox ab- '
sona. Kil , amis, auwijs, ouwijs, awij- -
» sigh, absonus, avius auribus. ex a et
» t0ijse." FY. wize, modus cantilenz. Ik ,
is fen di wize óaf, aberrat modo can- ,
tus. Hi is fen di wize, bacchatur; si- :
mili sensu figurato Nl.v. awijse, dis-
sonantia et amentia. awysigh, absonus
et inconditus, absurdus. Kil.
AFWRINGE. vb.a. contorquendo defrin-
gere. Ags. oforingan, Aug. to wring off;
F. &wringe, Ags. ávringan , extorquere, :
exprimere.
Supra observatum est (p. 20) of, :
quedam verba augere pereundi vel:
epravandi notione, quam Frisii prefixo
Jor, et Neerlandi ver, significant ;
exemplis ibi citatis sequentia addo.
Ags. ofblindan, Nl. verblinden. — A»s.
offered, F. forfeerd , territus. — As.
ofgedrincan, F. fordrinke, N]. verdrin-
ken, aqua suffocare. — Ags. ofmanan,
FE. formanje, Nl. vermanen. admonere. — .
Ags. ofsitlan, opprimere; F. him for-
silte, nimis sero, amplius hora consti-
tuta, herere in loco, Nl. verzitten, '
valere quod F.v. of), F. fordrinke,
NL verdrinken, idem. — As. acvucian,
v. n. vigilantior et alacrior reddi; aceic-
cian, v.n. reviviscere, F. opquikke, e
morbo recreari, recreare e morbo;
forquikke, Nl. verkicikken, recreare. —
Ass. aceinan, languere, extingui, F.
forquine, Nl. verkicijnen, languens pe-
rire. — Ags. ádeafian, surdescere, F.
fordéafje; Nl verdovew, surdum red-
dere, torpere. — Ags. édüigean, F.
fordylgje, Nl. verdelgen, delere.
Pérmutatio vocalicum in af, of; áf,
oaf; af, ef, si explicatione indiget,
observasse sequentia sufficit.
A in if, more solito, vel descendit
in sonum surdiorem oe, qui auditur in
au Gallorum aue, auge, vel ascendit
in sonum acutiorem ce, qui est in ai
Gallorum mais, faire. Hancce literam e
G.J. frequentat in ef et Ava. in «- com-
posita; illam Frisii veteres in ôf, gue 7*'
ó restat ad hunc diem inter remotfore
agricolas, dum dialectus communis
habet oaf. Eadem sorte af apud Au-
glosaxones et Anglos transiit in -
cedere loco. — Ags. ofthincan, poeni- AFORI, APORE, F.v. -F. foär ien
tere, F. forthinke, Nl. verdenken, sus- ' vili pre eno F. v. afore
pectum habere.
Ags. À, c ex af; ûvestan, Nl. vermwoes-
len, vastare, exscindere. — Ags. úvedan, '
|
i
. eA skiliny, Aug. for one shilling.
AFRETHO, AFRETHB, m. F.v. incolu-
mitas lege sancita, Ex d, lex, et freto.
AFTSCIEN.
AF- EFTSCIEN, adv. licet, quamvis;
lenius ieffha-scien. Hol. ofschoon.
AFTA, F.v. éfta, eft, post, a tergo.
(bi-effa) Ags. befían, pone, post. —
F.v. a-befía; eva kinder alefla, re-
linquere liberos (post mortem). Haud
aliter Nl. ex Ags. Óeufan, bufan,
formant joven, sed Angli a-óove, F.v.
a-buppa, F. boppe. — V.v. a-binne,
Ags. binnan, (be-innan) Y. binnen. —
Ags. Outan ex be-ufan, V. búten, sed
F. v. a-buta, Ags. a-bout.
AFTER, á/-, «f- et efter, (promiscue)
rep. post; secundum, ad normam.
b v. after, et plurimum effer. Ags.
after, Ang. after (efter).
Post, temporis, F.v. efter tha sex
wikum, F. efter di sechs wiken, post
sex hebdomades, F.b. Efter hunnert
ir san da meu lawende duid, F. Nei
hundert jier binne di nou libjende déad,
centum post annos nunc viventes mor-
tui sunt. — F.b. êfter mad-sammer,
Ang. affer mid-summer, F. nei mid-
simmer. Bend. 974. Aug. Dryden.
Good after ill and after pain. delight
Miternate, like the scenes of day and night.
F. Op ien efter, sc. tid, Ang. in aftertimes.
Post, loci, F. Aeit is effer hus, (pater
est in area post domum) sub dio
post domum. Myn stalke is efter, meus
amicus in stadio glaciali anteceditur.
Efter ien-oár, alter post alterum.
Fen efteren, a tergo. Ia/be jimme him
sioen fen Jforren bise hûn eak fen
efteren, M. S. (vidistine hominem ante,
examina eum quoque a tergo) nemini
facile fidendum, nisi eum prius ab
omni parte lustraveris. Griene eárte
prate fen efteren — Efler azem, ilia
ducens. — Di wiismoas is er nat ef.
ter, sciolus rem non penitus resciscit.
Secundum; F.v. tha heva dela efter
tha kni, dispartiri bona secundum gra-
dus consanguinitatis. F.b. éffer, se-
cundum. F. b. Ik rocht me éfler de,
EF. Ik riúchtje mi nei di, te normam
00s . agendi sequor. F.b. Effer Gods walle,
Ang.. After the will of God, Y. Nei
goads wolle, volente deo. Aug. 4 sía-
lesman takes greatnes of kingdoms not
according to bulk and currency, but af-
ler thair inirinsick value. Bend. 374.
Versus, ad; F.b Effer wat linge,
F. Nei hwat longerje, inhiare rei.
Per; F.v. Een schip toe habben, deer
hy eefter syne gae moge mede fara,
AFTER.
oportel episcopum habere navem , qua
vehatur per suum territorium (suam
paroeciam). 110, 11. Nederlandi antiqui
a Frisiis mutuati sunt phrasin ubivis in
Ànl. scriptis obviam, achter lande lopen,
per omnem regionem vagari.
Frisii et Anglosaxones declinant pree-
positionem effer ad instar adjectivi,
sed his deést superlativus, illis com-
parativus. | F.v. effer, superl. effrost,
postremus; F. e/fer, superl. efterste.
Ags. efter, comp. zftera; superlativum
formant non per -osé, vel -est, vel -st,
(eflerest) sed per -uest, efterinest, (Goth.
aftumists). Idem obtinet in si, serus,
sithest et sithinest ; midd, medius, mid-
mest. — Afterste silen, funalia quibus
quatuor equorum bini postremi trahunt
aratrum. — Confer Lat. post; posterus,
posterior, postremus.
afterst, efterst, n. pars posterior
tunicie muliebris manicatee. — Z£ efferst ,
hora postrema. Loike is jimmer yn il
eftersó, homo piger semper inter post-
remos est. Yn it efter, ilem. Hi is
| sléau, hy is er efter, cunctabundus
|. fortunam secundam perdidit. — 2
| eftersé, secundine vacce, qui post
partum sequuntur; liquor amnius, qui
| partum ante-it, dicitur :£ foarst. It
| foarst rint &f, liquor amuius eflluit.
cf. Foar ante. Analogice Latine p/a-
cenía audit secunde, quia sequitur
partum. — — E/ter-hám, efter-ham, di
| hamme fen di merrie, secundae equingz.
|i (fter-bek, adv. (post tergum) retror-
| sum, retro.
after-yn, adv. quod pone intus est
(ex. gr. in curru, navigio, cet.)
After-ynsk, adj. afler-ynsce hynzer,
quatuor equorum aratoriorum, qui
inter binos posteriores a levo it la-
tere.
efter-nei, adv. post, post hac, postea.
Nl. saderhand. Kil achter nae, tan-
dem.
efter-oaf, adv. separate, e visu re-
motum. Wi wenje efter-oaf, habita-
mus a via publica remoti.
Efter-oufsk , adj. remotior; efferoafsce
lüd, auditores, qui in concione pu-
blica ab oratore remotiores sedent.
; after-oan, adv. postremo, ultimo, ag-
men claudens.
after-op, adv. quod pone est. Hi sit
efter-op, pone sedet (equo, dorso,
in vehieulo, czt.)
B
AFTER.
!
AFTER.
after-opsk, adj affer-opsce hynzer, |after-, efterkret, n. tabula quadrata
quatuor equorum qui e binis postre-
mis aratro junctis a latere rotze majo-
ris est.
after-ut, adv. retro. Afler-ut géan,
retro ire. Figurate It giet mei him
efler-ut sa hird az hynzer ind wein
ride ken, decrescit ejus res domestica,
labitur facultatibus passu precipiti.
Efter-ut-lere, dediscere, Nl. (Kil.) ach-
terwaerts leeren, idem.
Efter-ut, st.n. locus subdialis pos-
licus. Zen Friezinne mat ien efter-ut
mei "n bleek hawwe, TFrisie mulieres ne
careant loco graminoso postico (insola-
tioni linteorum apto.)
be-n-after, benefter, adv. retro. Be-
nefter bliuwe, remanere. Ex de et after,
interposita # ad vitandum hiatum. Nl. v.
bachien ex be et achíen, pone, post.
Vide plura exempla in meis annota-
tiunculis ad 1V*» tom. Maerlandi
Spieghel Hist. p. 8 et 492.
afterlik, efterlik, adj qui pone
est vel venit. Zt bern is efterlik, in-
fans ab egualibus, sive statura, sive
— LL LL———————— MM M — — —— —À M M —— —À — ——— a we
ingenii dotibus, superatur. Contrarium :
est foárlik, Y.u. foorlik.
after-littich, adj. negligens.
after-bine, cg. funis, quo contus,
superne deprimens foenum, pone plaus-
trum religatur; /foír-bine, contra, ante.
after-dinck, n. F.v. proprie a/terthing,
quo posteriores explicant fimelthing,
ies addititius, quo agebantur causx,
quz propter angustiam temporis in
MÀ o a —À —ÁÀ
comitiorum spatio explicari non potue- '
rant. cf. fimelthing.
after-doar, cg, posticum. Figurate It
häldt di efter-doar iepen, (posticum -
curat apertum esse, i. e.) multa habet
diverticula, per quz subterfugit.
after-, efterklap, cg. eventus malus
isque inopinatus rei; proprie, fortuna
adversa poue veniens. Ang.v. ,, affer-
|
!
» Clap, any thing unexpected happening |
after-, efterkuzen,
„after a disagreeable affair has been |
»thought at an end." Sax.l acAter- ,
klap, idem. cf. klap, serumna. — Af- '
terklap, obtrectatio clandestina, Hol. '
achterklap, idem.
after-kret, n. tabula obligue erecta |
pone in plaustro, quee impedit quo |
minus res vecte in viam cadant; de- |
mitur cum plaustrum oneratur foeno.
Foéár-kret, sedes aurige, qui vehit
foenum vel frumenta plaustro.
picta erecta, quse pone smpit claudit-
que vehiculum longum (epewiwagen)
rusticorum West-Frisise.
after-, efter-kuls bern, n. pronc-
pos. Xulle, Suethi, partus; em kwile
grisar, porcellorum nidus, cubile. Da-
nis idem est quod Hollandis
bed, lectus, matrimonium : bêrn of forste
kuld, liberi ex primo matrimonio nati,
Hol. kinderen van het eerste bed. Dan.
et kuld bórn, liber ex eodem matri-
monio nati: inde kwid et familiam
gentemgue notat. — Isl. kwlla, parere.
. kul, eg. mentula. Kil Anl ku,
mentula; pl kw/en, testiculi.
|] dentis mo-
lares posteriores in phrasi di efter-
koezen sjéan litte, dehiscente ore mon-
strare posteriores dentes molares, i. e.
ringens minari. PF.b. et Sax.l kuse,
dens molaris. Ex Äkwse ortum est ver-
bum perditum kúsje, idem cum kuwen.
Ex kousen, oritur frequent. vb. Ang.
Linc. to cousle, manducare. Ags. ceo-
van, Nl. kouwen, Ang. to chat, to chew,
manducare, F. Kkoagje. — Lente quid
manducare, nostratibus est, volvere
animo convitia nobis facta vel amare
dicta. F. Wif kóaget noch op it lezum
fen heit om, Wiffius (etiam nunc mo-
rose mastucat castigationem — patris
i. e.) animo versat, convicii impatiens.
Hol. Aet verledene leed kaawwen, dolo-
rem preteritum mente revocare et
volvere. Angli „Zo chew, ruminate in
» the thoughts."
» While the fierce monk does at his
(trial stand ,
abjuring his
(offence ;
» Guile in his tongue and murder in
(his hand,
» He stabs his judge to prove his
(innocence."
Prior — ,, Gal. ruminer, remacher ce
» qu'on mange, en parlant des boeufs.
fig. penser ei repenser &" Digere,
digerere cibos; fig. , souffrir patiem-
» ment en pensant; digerer un affromi.
» He chews revenge,
'after-kuzich, affer-kouzich, adj. me-
ditabundus, reputans mente; ex perdito
kousen, manducare, mente volvere. Hol.
achter-kousi XYVXH erat, SUSpiCaX,
(c£ Bredero. Roddr. p. 2.) ut acAter-
dochtig, (dochíig ex denken cogitare.)
Hodie apud Frisios valet, occultus;
AFTER.
obscurus, reticens, non sinc malo con-
silio. cf. phrases, JH; hat se efter di
mouwe, artes fovet. Ht hat hwel efter
di kjizzen (habet quid post dentes mo-
lares) ingenio plus valet qnam pre
se feri. Ik hat it efler di kj
rite comprehendit, percallet.
after-, efterlrst, cg. onus quod pone '
in navi est. cf. joppe-lest, cwt. Dy
man, mei tuia swiflen fen sodnen, hat
'n krus mei 'n ef(erlest, pater duorum
filiorum, qui ambo decoctores effrenati |
sunt, duplici eoque gravi premitur
onere. ias, Hi hat 'n lest mei "n |
boppel«cst. |
efter-middei, cg. pomeridianum tem- |
pus. Effer-middeis sljipke, somnus bre- ,
vis postmeridianus.
after-scip, n. repe. navis pone
veniens. Al tijden isser op sijn after- |
scip. Burman. 2. semper est in mora.
after- efterthocht, cg. reputatio, |
seria rerum preteritarum comtempla- ;
tio. Folle efterthocht is er Di oárre nat;
hja boddet er sa mar goetik wei hinne,
secum reputare commodum et incom-
modum rei non nostre avie est;
semper benigna sedula est in rebus
demesticis. F. nei-fhinken, et umthinken ,
n. fere synonyma, Ang. aflerthougt,
meditatio post rem actam inutilis. — |
F. efferthocht, suspicio. |
after-, efterthrutling, cg. proneptis; !
ut efterkulsbern , a consanguinitate, que ;
a partu pendet, ducta vox. Sax.n. '
trut, cunnus. Isl. ZAruéna, tumere; tArote, '
tumor. Ang. Old (rof, vetula despecta. |
after-komme, vb.n. venire post. 7k,
kom foar, in dou after, in serie se-
quentium ego primus ibo, tu postre- '
mus ibis. — Invenire causam, Lok-'
sillich hy, dy efter di reden fen di |
bd
— — ———
— 0. Ó——M
dingen komme ken, felix qui rerum
potuit cognoscere causas. |
after-kommer, cg. qui agmen claudit. |
Ang. v. aflir-comeris, after-comers, po- 1
steri, posteritas. Wycliffe, Gen. XXI. 23.
Wfear- eftersitte, vb.n. sedere pone;
persequi... Effer-nei-sille, — persequi, '
ldem. Prov. Dy ien oar eftersit stiet
selme nat stil, (qui alium persequitur -
lpse gradum non sistit, i. e.) qui cau- .
sam tenet contra alium ipse neque
damno neque molestia caret,
AFTICH, plurimum Zaffich, ad). aptus.
Akke flouwt dut! | Acca hic mentitur.
Resp. Hja is soks nat haftich, in nul-
MÀ.
60
AGE.
lum 1nendacium apta est, Gal. He
nest pas capable de mentir. Inde termi-
natio adjectiva in F.v. lein-haftich,
mendax; er-Aaftich, honorificus; scad-
haftich, wocivus, damnosus. Hol.
jan-haftig, strenuus. — F. b. échtig.
Bendsen. „67. .f//ich est ex anchtijg,
et hm forme inter se permutantur.
F.v. aga, haga, pf. achte, habere,
unde achtich proprie, capax, possidens,
proprius.
AGAN, F.b. palea. Joh. 2. &gne. Bend. 1,
Goth. akana, Zwvyx; sl agn.
agnich, adj. F.b. paler similis. Bend. 196.
AGE, AGE, n.p.v. Agema, m. patron.
Isl. a£ aga, exercere, castigare. 749i, m.
tumultus, terror.
AGE, acH, n. F.v. oculus, pl. agen; F.
cech, éch, éach. pl. egen, égen, eagen.
Dial. communis éach, pl. éagen; ege,
cech et each, G.J. promiscue habet.
Wvyckliffe ege, ige, pl. eegen, tyen, ygen.
Ags. eage, eah, pl. eagan. gs. North.
ejyo. Hindelopenses « in age augent
vocali $ ut Gothi vocali w; Hind. aich,
pl. eigen, Goth. augo, pl. augona.
éagen, F. puncta alem. 7f dagen smite,
uno jactu ales ferre quinque puncta.
éach fen di nidle, acus foramen.
Ang. eye of the needle, Shakspeare.
éach, oes, uis, cg. annulus cupreus te-
nuissimus, quem tenet uncus (Aéak) ad
astringendas tunicas. F.o. óse (euse)
et oge. F.b. oesk. Hol. oog, idem. F.u.
haken en ogen vel oizen; WF. Hekken
ind oezen, vel uizen, Galli agraffes et
porte-agraffes, Ang. hook and eye,
Suethi, oska och hake. Mamburgenses
eodem sensu oegesken, (ocellus), con-
tracte oesken, (Richey, 176, 177) ha-
ken un oesken. Holsati et in genere om-
nes Saxones littorales, idem. Holst.
Idioticon. 1I. 169. Ex ege, oculus, est
egesken, Bremenses eseken, eesken; haken
un eseken, B. N. L. 319. Confer Gal.
oeil, oculus; oeillet, proprie ocellus,
sed in. usu ,, petit trou entouré de fil,
,Qqu' on fait au col des chemises etc.”
Ang. eyelet, oyele!, idem. In phrasi
apud Frisios valet eagen; Dou heste
ien bulte heäkken ind eagen, nodos
quieris in scirpo; multas easque futiles
moliris cautelas et difficultates.
F.b. £g, oculus. st, annulus. (à E oe)
Ex 4gesk, wiwesk, est fs sive oes; ex
wgesk est wis, ut ex ege Ang. eye.
61
sj
AGE.
Goth. a«go ex “yo, ut auhns, fornax,
ex Sueth. wyn, E. un ; Goth. auAjan , |
lamentari, ex F. i/fje, singultientia sus- !
piria ducere. (ch z f).
vnder-each, oculus dum videt;
quod scilicet procedit, augetur vel mi-
nuitur vidente oculo. Di 4ild-man nimt :
&jender-éach oaf, senex subito tabescit.
Hy hat ien goed éach op 'e faem , clan-
culum amat virginem (adolescens). —
Ik krygge okkerdeis éach op it hynzer;
ik hab it koft, ind it foldocht scoan,
eguus ut vidi miht mire placebat; emi
equum, qui plenam operam mihi przs-
tat. — As di gréaten di lytsen flaeye
der haw' ik nin goed éach op, vel der
hab ik guéa' éach op, vel der hab ik nin
dach op, diftideo proceribus qui adulan-
tur plebejos, (przsertim si horum ux-
ores vel filis forma egregia excellunt). —
len Fries sicht it mei nin goede éagen
oan, dal di lylse fen di gréate trape
wirdt, Frisii non squa mente ferunt |
quod homo tenuis a potente atteri- |
tur. — Loaye liú sjen ik mei nin goede
éagen oan, comem me pristare pigris
nequeo. — Oer dat bern binne 'n pear
quéade éagen gien (super hunc infantem
wgrotantem gressi sunt par malorum
oculorum) oculi strige hune fascina-
verunt infantem. Ang. evil] eye, ltali
mal occhiu, oculus strige fascinans,
contra quem se armabant alii aliis amu-
letis. ,, Ang. v. eye-bite, (mordere oculis) :
to bewiteh with the ec eye. Not only
the children, but their cattle are eye-
bitten, when they fall suddenly sick."
Fascinatores Frisii medicant, tum prz-
tigiis verborum, tum quibusdam herbis,
quas zgrotanti porrigentes eum prw-
monent, Deer meye mar fiowwer éagen
oer géan, ne veniant sub aspectum
plurium quam quatuor oculorum; sci-
licet, wgroti et medicantis, ne oculis
strigarum insita vis herbarum frangatur.
cf. Brand, popular antiquities, edidit |
et auxit Henry Ellis, disposuit Halli-
well. 1848— 16849. 3 tom. III. 44— 406,
326. — Reonts is 'n moai scepsel; der
masthe 'n éach oan wéagje, Reonixa
formosissima virgo est; digna est
quam aspicias et oculum fortunz ar-
bitrio committas. Credebant enim ve-
teres oculis puelle venuste inesse
vim fascingtricem, qu: excoecabat a-
mantem. Inde et phrasis Hol. Pas op,
dat je geen zere ogen krijgt, cave, ne:
————
AGE.
(aspect puelle) lippitudinem con-
trahas. — Di moayens fen di faem sit
yn it éach fen di feint, puelle venustas
est in oculis proci. — Di éagen for-
KMeárje, clarare oculos suffricando et
adaperiendo, i. e. pascere oculos, Der
is dyn slyt(sje; nou kenste dyn éagen for-
klearje, En tua amatrix; nunc tuos
pasce oculos! — em yn 'téach ind
ien yn it hert, triget erga uxorem,
concubinam amat. — Ut it éach ut it
hert, minuit absentia amorem inter
homines leves. — Di tiid giet sa hird
Joärby dat ik er nin éach op hâlde ken,
tempus tanta velocitate ruit ut diem a
die discernere nequeam. — X stéan
foär myn feinten yn, mar ik háld ien éach
oer 't spul, preesto meos famulos, at-
tamen res meas examino. — Zen koffe
siucht ut oare éagen as er scinmakke
ind harpuize is, cymba (ex aliis videt
oculis, i. e.) nitidior multo est post-
quam detersa et resina liquida illinita
est. — It ding mei nin éach hawwe
ind derom mûlke thicht, res mala diem
fugit. — Sa folle naet as in min
aegh meij (non tantum quantum oculus
continere posset i. e.) nibil. Burm. 60. —
len blineman it éach uúttraepje, (occul-
cando coecum oculis privare) incaute
calcare pilam stercoriam. — Ik scil him
dat yn 'e éagen drippe litte, vices ei
rependam malas. cf. drippe, stillare.
Men kenne di éagen nat yn 'e buwse
stekke, (non licet oculos ponere in
crumena, 1. e.) venusta facies puelle
ferit apertos oculos ultro.
Proverbia. 46 éach wol sines hawwe,
et visus postulat sua, i. e. preter rei
integritatem formam vult elegantem. —
It éach is it düirste lid, omnium
sensuum sensus videndi est carissimus,
ingentes requirit impensas. — Seisihe
tsjin 'n frommiske, Dou bisthe gerife-
lik, dat forjout hja dy mei der lüd;
mar seisthe, Dou biste unstuch, den
klauwt hja dy di éagen ut 'e kop ind
forjit it néa, mulieres tibi tandem
condonabunt opprobium. impudicitir ,
sed despectam a te formam ulciscentur
semper convicii memores. — It éach
is gréater as it liif, vel di mule,
oculus inhiat pluribus quam nature
necessitas petit. — Men matte syn wiif
foär éagen hâlde, sei di sculeboer, ind
liet syn wiif yn e line rinne, (oportet
uxorem ante oculos habere, inquit
68
AGE.
lintris nauta, dum ejus uxor trahe- ,
bat lintrem) Lusus est in phrasi fodr
éagen hálde, proprie, ante oculos ha- ,
bere, dum nauta ipse placide guber-
naculum regit; figurate, revereri. —
Dy him selme rede ken hoeft nimmen
nei di dagen to sjen, qui sibi suisque
labore proprio sufficit nullius favorem
ambire necesse habet. — Zen keardel
dóar ien kéardel under di eagen sjen,
vel ien kéardel di tosken sjen litte, vir
revera virilis viro resistere audet. — 7
éach siúcht fen him áf, (oculus intendit vi-
sum in res extra se, non in seipsum) non
nostra, aliorum vitia animadvertimus.—
Myn éach is myn rÓi, sei Sjouke-bDaes,
ind it miste him mar 'n péar foet,
(oculus meus est mihi loco mensur:e,
inquit opifex, et errabat duos pedes)
qui magnam pre se ferunt sapientiam
nihil sapiunt. — Hat baet mij ien
aegh, as icker naet meij sien mey?
Burmania p. 22. cui bono mihi est
oculus si eo videre non licet? i. e. cui
bono deus me instruxit ratione, si
ea uti in rebus humanis et divinis non
licet? — Halttet aech naet siucht dat
beweecht hel hert naet, ib. 23. segnius
irritant animos audita quam quie
oculis subjecta fidelibus. — //wa£ nat
siúcht deert nat, damnum vel male-
factum non ad nostram perveniens
notitiam nos non cruciat; verba ejus, |
qui celat patremfamilias de re illicita. —
Ledige aegen habbe folle to besien, !
ib. 43, pigri pascunt oculos mille nu- ,
gis. — Tae aegen sie meer dan ien,
ib. 69. quse oculus unus non videt
vident bini — fin «cgen meitse di
kou fet (rustici ipsius oculi saginant :
vaccam) famulitii opus nou juvat nisi
cura domini adsit. — Men matte éagen
m e nekke hawwe, (oculos oportet
abere in cervice) quaquaversum cir- |
cumspecte agere oportet. — Men matte
ien éach yn it seil hâlde, (instar vecto-
ris navis oculum tene fixum in velo)
prospicite! — Inter superiora quzedam '
phrases et proverbia e lingua Frisiorum :
transierunt in dialectum Saxonum
littoralium , qui Frisiorum locos tenent.
cf. B. N. Wb. oge, III. p. 258, 259.
each-apel, cg. oculi pupilla. Ags.
eah-eppel, m. Ang. eye-bail.
eagen-blyk /iüds, momentum tempo-
rs. G.J. egemblück, n.
&ch-bré, n. F.v. supercilium. Ags..
64
| AGE.
eagati-bregh, f. supercilium. F.v. ag-
brew, per apocopen ach-ré. —Ags.
óreh, breg eagan, brig, idem est cum
| brew, Aug. brow, bray, crepido preci-
piti; órow, supercilium, frons, NI.
J (Kil) brauwe, ora, extremus ambitus,
| cilium, supercilium; plene (Kil) oog-
braaww. (ora superior oculi) Ags. eag-
| AU, m. supercilium, proprie, oculi
; collis. Nl. (Kil.) wimp-óraauwe, super-
cilium, F. wym-brou, id. (Kil) wynd-
|! — brauwe, supercilium; Alam. wint-prawa,
| (Hd. augenweimper, pili palpebrarum,
t! EF. feisterkes). Kil. wimp-ooghen, con-
| mnivere.
ag- bred, F. v. tabula vel tabulatum oculi,
i. e. palpebra; agéóred-kerf, intercisio,
dissectio palpebr». Ags. bred, tabula.
age-breud, F.v. oculus ictus. F. óreuye,
bruye, credere, ferire. (Lat. ferire —
Isl. lheri«, verberare z— F. (breia)
breuje).
F.v. Aus. eah-hring, m. (pu-
illa?) each-rig, cg. idem cum
]. (Kil) ooghen-kroonken , iris; circulus
pupillam ambieus.
each-hwyt, scopus. G.J. ech-wijt.
each-lapen, pl. segmenta quadrata ex
loro a latere oculorum equi suspensa,
ne videat alia nisi quie ante sunt.
Each-laper, cg. dictum vel gestus, quo-
quis aliud, quani quod rea est, nobis
ersuadere studet.
-hlid, n. F. éachlid, n. palpebra;
F. Mid, n. operculum. q.d. operculum
; Oculi In sermone jocoso 15 siuché
| tsjin. syn éachlidden ban, (couvertit ocu-
' los contra palpebras) dormit, Z4i di-
| eiucht syn éachliddeu fen binnen, (con-
spicit palpebras suos intus) dormit.
|é6ach-loárte, cg. pus solidum in hir-
uis, quod oculi in somno exsudant.
| Frisii australes preter hanc vocem
habent syuonymam sliep yn di égen;
;, Dial com. sheploérte. Loéárte, merda
| convoluta.
éach-merk, n. scopus. Dat haw ik
wol yn i eachmerk, ow rom to kryen
throch goeddwán, hunc scopum mihi
posui, gloriam ut adipiscar virtute.
| ol. Ik heb het oogmerk om ciet.
|é(óachs-oerd, eg. acumen oculorum.
cf. oerd.
.each-teisterkes, pl. palpebrarum pili.
(cf. £eisterke.) Aug. eye-iash.
ech-weckheyt, cg. G.J. debilitas ocu-
lorum. Ang. weakness of (he eyes. Ags.
|
| )
'âch-hring,
! Y.
!
|
0A
j^^
65
AGE.
66
AGEN.
wücnes, f. infirmitas. F. wek, wéak| trin-Éagje, vb.n. lippire.
hodie notat tantum tener, mollis pre- | ut-éagje, vb.a. ultimas fines assequi
sertim humore, quz notio Ágs. quo-
que nou alienum erat; veler tac and
oculis. Men kenne di léane nat wt-
éagje sa lang is er..
hnesc, aqua flexibilis et mollis. Boeth. | AGE, vb.n. F.b. vehi curru, proficisci
p. 176. Lye. cf. wéak.
éach-weidung, cg. pastura oculi, res
quibus oculos
pueri in scola nihil habeant quo oculis ,
pascant (ne mens distrahatur.)
éach-wink, cg. nutus oculi, conjectus
oculorum. Mei ien éachwink, vestigio | AGE, cg. insula. (cf.
temporis. — Afem hat di hele nacht
nin wink yn 'e éagen hawn, sa bang
wier hja foär 't waer, pre seva tem- |
pestate somnus matris per totam noc- |
tem turbatus est.
it hwyt yn 'e éagen, albugo oculo-
rum. — Di faem hat 'n bulte hwyt yn
'e dagen, virgo virosa est.
éachlik, adj. quod oculo placet, ve-
nustus. Arg. North. eyaóle, formosus.
Ang. sighily, formosus. F. wnéachlik, :
inelegans, ingratus oculis. Ang. un-
sightly, Nl. afzichteljk, | horrendus.
cf. F. sich, formosus, et unsiuch, de-
formis, Nl. v. onsiene, idem.
éagje, vb.a. intendere oculos. G.J.
God eg op all' ljue wirck ind dwaen,
deus asservat omnium hominum la-
bores et negotia. G. J. PS. XXXIII. 15.
Ang. ío eye, contemplari; apparere; !
videri. Ang. Essex. fo eye, to obser- !
ve minutely — Mem hat al éage , mar
har soan kaem nat, mater prospecta-
vit longissime, sed filius non appare-
bat. Goth. augjan, (oculis objicere)
monstrare, (g z— w) Ages. eaijan, idem.
éagelje, vb.n. instar guttee adipis super-
* natare aque, F.u. ogele. Soldate-kost
is ien kodls-bled mei acht-ind-tachtich |
pulsfollen wetter ind der ien kers:
Jen seizen yn raend ; den éagelt 't sop.
fe ch-gloerkje, vb.n. limis blandisque
oculis aspicere. G.J. |
bi-éagje, vb.a. lustrare oculis. len!
ut Dani age pro ake. Bend. 814. Isl.
aka, ngere, promovere.
pascimus. Bern yn 'e aek, n. F.b. porta. Bend. 31. 50.
scoálle matte mm éachweiding hawwe, | akki,
F.b. introitus, ostium horrei;
via ducens in summitatem aggeris
marini, vel inde deducens in viam pu-
blicam: confer F. opréed ind oafréed.
kil) 4 in diphton-
gum ai versa, aige, Sciermonisje-aich ;
a abiens in o fecit oge, insula, hodie
Schierimonnik-oge, Langer-oge, Wanger-
oge (pratorum insula) Roffum-oge, Spi-
ker-oge, omnes insule, quz littus Fri-
sire obtendunt. Hamconius, p. 90;
Kil. oghe, aeghe, aughe, Fris. insula.
Ags. 1ge, ig ; tgland, egland, insula; Nl.
eiland. Ags. 1gga/À, insula, unde An-
gli igetMand , contractius is/and. Ex eg,
ei, insula, Angli habent Jers-ey, Rama-
ey, Shep-ey, Eel-ey, Angles-ey, quae
nomina Anglosaxonice desinebant in
ege, insula. cf. Ehrentraut, Fr. Archiv.
I. 2. 284, qui alia via insistit. Scier-
monts-aich, proprie, alborum (canorum)
monachorum insula. Driesen, monum.
inedita Groningensia, IV. 343. Ex age,
proprie Goth. akva (ach-wa) Lat. aqua,
fit Aes. eah, fluvius. PF. éage, nomen
ultimi sinus lacus wide De, vel le
(Idaerderadee!) in orientem. Fage-Aorn,
F.u. Eage-hoek, ora prostans ad angu-
lum hujus sinus australem, quam Scho-
tanus notat kaap, promontorium. — Zge-
mund, Egmond, vicus West-Frisie ad
ostium lacus ege nunc siccati.
AGE, vb.a. F. b. habere, possidere, F. v.
aja, habere, possidere, jus habere, opor-
tere, pf. achte. Ags. agan, possidere,
habere; pf. «Ate. Gothi, addita 6 vocali
primitive a, aigan. Ags. agen, pro-
rius, unde F.v. ais, F. dial. egen,
. ein, proprius. cf. eim.
moai faem biéagje, deponere oculos in AGEN, atem (a-en) F.v. contra. Ages.
formosam virginem. NI. de-ogen, velle, :
spectare. |
gluwp-éagje, vb.n. insidiosis oculis
observare. Nl. glwipen, idem.
knyp-éagje, vb.n. oculos vicissim
comprimere et aperire. Nl. pink-ogen,
engen ; ongegn , ongegen , ongean, Ang. v.
again, ageyn, contra; versum; prope;
Ang. against, contra. Frisii, (abjecta
an, En, G, On), gen jen, jin, con-
tra. A in a-ge& est ex aa, Sax.v.
an-gegin, contra, Nl. in-legendeel. —
Rursus, Ags. age», iterum, Ang.
nei-éagje, vb.a. oculis prosequi.
pinken.
throch-éagje, vb.a. perspectare. |
again , idem. Ags. ugen-cuman, revenire ;
agen-ledan, reducere.
b
67
AGGE.
AGGE, F.o. crates major ad capiendos
pisces in vadis Frisim littoralibus. Isl.
0gn, esca; piscatura.
AGÍLLE. n.p. viri. Agila, rex Gotho-
rum occidentalium Sec, VI. Wassen-
bergh, 171.
AHWEDDER, auder, eider, F.v. ambo-
rum unus, ex ó» et /uwedder; auder
deis ieftha nachíes, sive die sive nocte.
Ex ouder per syncopen Ang. or, aut.
AY, interjectio, ita. Regnerus Boeger-
man, in libello de nominibus propriis
Frisiorum, (M. S. 1551.) ,, /fy, inquit,
„ dictio Frisonica est affirmativa, ma-
„xime inter illos Frisones, qui vo-
„ cantur Dunger-Fresen. Latine dicitur
» (a. "Theutonice seu Alemannice, ja.”
Dunger-Fresen sunt incole pagi nostre
Frisie, qui Dongeradeel dicitur. Was-
senbergh, II. 170.
Ags. gea ex ge-a vel ge-ea, ita, certe.
F. v. 4, lex, quod justum, certum et ra-
tum est; Ags. e, idem. Ang. yea, ita,
Fris. Hol.ja. Ge-G, idem cum
ge-wiss / ita. (1015s, ratum, certum. Sax.
n. Wisse! ita.) Absque ge- transit ó
in ay, Angli ay, ita,
» Jometimes in mutual sly disguise
» Let aet seem s$05 und sos seem «yes.
Jay. Aye and No. A fable.
Cum sonus Anglice vocalis i non mul-
tum abluderet a sono ay, vel ey, qui-
dam veteres ay, ita, scribebant per i.
Lear. ,, They flattered me like a
» dogge, and told me, J had the white
,hayres in my beard ere the blacke
„ ones were there. To say J and zo to
, every thing that J said; J and no too
„ was good diuinity."
Shakesp. Lear. Act. IV. Sc. 6.
F. ay nunc abiit in ei, admirantis
interjectio. JD kening is déad, rex
obiit diem supremum. Respondet al-
ter, Ei, ju? ltane, bone? Verumne
est? Ang.v. ey, aye, Halliwell,
Ey! thoght the knycht, long ys gone
That messe at the cherche herd y none.
Ms. Harl. 1701. f. 26.
AI, AEI, n. ovum. pl. aeyen. F. b. ei, n. Bend.
6. Nl. ei, pl. eire. Rustici Cantii Sec.
XV pl. eyren, (Caxton's Eneydos 1490,)
ue forma oritur ex pl egeru, cgru,
gs. eg, ovum. Ang.v. ay. K. Ali-
saunder 11. 568, ay he laide so he fleygh;
F. aei hi li wylst hi flach, — It hwyt
ftn. it aei, Ags. eges hvite, Ang white
of an egg, albumen. — deyen lizze, Ags.
68
AI.
&gru lecgan, Nl. eiren leggen, Ang. to
lay eggs, ponere ova. —
Phrases; Earne aeyen lidze, alicubi
ponere ova, i. e. procrastinare. Di
aem wol jern hylkje, mar di feint
leit er aeyen, virgo inhiat nuptiis dum
procus moras trahit. — Daer brekt
nin aei under it wirk, as er oerliz bi
i$ (ne frangitur quidem ovum, i. e.) in
otio grave opus perficitur si fit sapien-
ter. — Aeyen meitse di ky kléar, recentia
ova purgant vaccam partam; ex. gr. ever-
runt reliquias secundarum, corroborant
vires, cwtera. — De merce grata,
quz cito venditur, valet phrasis, Z7 giet
Joúrt as aeyen ut 'e koer, extruditur ut
ova e corbe. It wyfke wier wakker
yn it scik; hjar dochters géan foärt as
aeyen ut 'e koer, muliercula mire gaude-
bat; ejus filie brevi omnes nuptum
eunt. — Dou komste mei it sâlt as it
aei op is, tuum auxilium tarditate
inutile est. Dou komste mei it aei nei
péaske, idem. Festum paschale cele-
brant ovorum esu. — Du slagster neij
as de Llijne neijt aeij, Burman. 15, con-
jectura caeca assequi tentas veritatem. —
It is krekt az er op aeyen giet, (pre
podagra) in gressu caute figit pedem.
ax.l. he geit as wen he op eieren geit,
Galli, 4 (ate le pavé. — 'N aei yn e
hân in dat stikken (ovum in manu idque
fractum) pro magno lucro habet quod
ei inutile vel damno est. — 77 aei tool
wizer weze as di hin, (ovum gallinam
sapientia vult superare) infans parentes,
adolescens viros graves, docere tentat.
Sax.l Dat ei wil Kkloker wesen as dat
hón, idem. — Er aeyen yn klópje, (in
re aliqua frangere ova) disturbare rem:
fracta enim ova pullos non edunt. Gal.
Quand on veut faire des omelettes il faut
casser les oeufs. F. Di doaiters woene
naet oars as pronkje ind smulle, mar heit
kloppe er aeyen yn. — Di kéamer is sa
Joi as ^n aei, cubiculum totum quantum
disperso supellectile confertum est.
Galli, plein comme un oeuf. — Meij ien
aei) achiller him betellie en dat ijne haan
truwe, Burman. 45. (solvet ei ovo id-
que ei in manum intrudet) solvet re
que nihil valet. — Hi ken nat fen it
aei komme, (incassim ventrem exone-
rare nititur) post multas ambages et
hiesitabundus dicenda profert. — Yn 'n
eimiel is "n aei yn (hrye liven, Ang.
An egg will be in (hree bellies in ticenty-
69 70
AI. AT.
four hours. — Fule aeyen, ova concepta. | nia sua ova non uns galline suppo-
By him binne fule aeyen, ejus uxor; nenda), Gelli Z7 me faut pas mettre
gravida est. Hi sit op fule aeyen, | tous ses oeufs dans un panier. — Az wy
(incubat ova putida) jacet in sordi-
bus, periclitatur, premitur rere alieno.
Ja habbe him op fule aijen set, Bur-
man. 34. (supposuerunt ei turbida ova)
in discrimen eum vocaverunt. — Krüg-
geste mij naet soo crijggeste mijn aeij
wol, Burman. 41, puella in procum,
qui repulsam fert. Xrye, nancisci,
speciatim nancisci maritum vel uxo-
rem. ;fei figurate valet alvum. — H
is fen quénde aeyen set, malis parent
bus natus est, Ang. Neither .g00d | gike, n.
egg, neitker good bird. — Di jonges
meitse it fen aeyen, pueri omnia turbant;
roprie ut fracta ova, guod probant
ollandi phrasi, De jongens maken het
als eieren, die uitlopen. — De aeyen
ge nu up gouden schoncken, Burman. 9,
ova nunc (eunt pedibus aureis) mul-
tum constant.
thuws binne so mogge wy uws ayn ayen
ite, MS. domi non indigemus aliorum
auxilio vel hospitio. — Better ien héal
aei as ien lege scyl, Ang. better half
an egg than an empty shell, Alam. Deszer
einem doller als die eile schale, Sim-
rock. 1679. — Slim wirk um "n aei
Lo sceren, Ang. it 's very hard to shave
an egg. Gal 1l tondroit sur un oewf,
il est extremement avare. — Zen aei
mei sält, insulsis abstine.
arvum ovum. F.b. aiken, n.
ovum minus; figurate, vasculum un-
guentarium forma ovi, quod puelle
secum habent, Bend. 6. — Nucleus in
ossiculo pruni, Outsen. 11.
&ái-apal, F.b. (ovi pomum) vitellus.
Joh. 119.
aei-dóp, cg. putamen ovi.
Proverbia. Halle aijen kenner lidze? | &e1s-diérre, djerre, cg. vitellus ovi. Du-
Burm. 22. (Qualia ova facere potest ?) ,
Hominem verbosum, qui laudibus tol-
litur, conquirunt Frisii, quam vir-
tutem quodve factum prestare potest?
Hol. Niet kakelen, maar eijeren leggen,
Ang. Not cackle, but lay eggs. F. Di
wirden binne goed , mar di hin leit aeyen,
(verba sunt bona, sed gallina ponit
ova), idem. — Biloften fen gréaten is
ien aei 'e hannen ind dat stikken,
promissa magnatum sunt (ovum in ma-
nibus idque fractum i. e.) fumus. —
Der mat ien aike yn is nest bliúwe,
(ovum in nido linquendum est.) Va-
nelli femella postquam fecit 4 ova,
eis incubare incipit; qui vero ea in-
venit et femellam emulgere nititur,
unum orum linquit in nido, quod in
numerum quaternum avicula protinus
redintegrare tentat ante quam altera
vice incubat. Numerum quatuor ovo-
rum vanelli broed (fetus) Fris ap-
pellant. Proverbium docet non omnia
simul esse consumenda, ut occasio per-
dita recuperandi integra maneat. // is
aerdich dat di bern noch 'n aike yn it nest
fine, indecorum mortuos parentes post
bona decocta nihil liberis relinquere. —
As it aei brekt stiunkt it (cum frangitur
ovum turbidum foetor prodit, i. e.)
amicorum ire mutuis convitiis mutua
malefacta produnt. — Men matte al
syn aeyen nat under ien hin lizze (om-
bel-djer-äi, n. ovum geminum, 3/3ujcy.
. dydring, n. ellyptice pro dydri
o. Bax. v. dodro T vitellus" NL
(KiL) doder van d'eye, vitellus ovi,
Hol. dooier, albumen un& cum ovi vi-
tello, Nl. Vers. Bib. SS. Job. VI. 6,
"1 witte des doyers; plerumque distin-
guunt tamen inter '? wit vam het ei,
albumen, et de dooier, vitellus. Alam.
Loforo, Hd. dotter. — Isl. dua, dya,
pf. dadi, reciproco motu quatere,
tremule movere arundinis funicu-
lam. Ang.v. didder, to shiver, to
tremble. ; and dodderyng.
Didder-dodder, to tremble. F. djerje,
pendulo motu contremere. Borgemaster
ind syn wiif djerje fen fettigheid ,
consuli ejusque uxori corpora obesitate
tremunt. Anglis dydring ignota VOX,
pro qua habent yolk, yelk, Hd. eigelb.
et Lat. iuleum, & luteus. Ags. gioleca
bith ege in-on middan, luteum est
ovum in medio. cf. Jun. Et. yelk.
aei-fretter, cg. (vorator ovorum) fal-
conis species, idem qui Aoánnebiter
(qui mordet gallos gallinaceos) appel-
latur.
aei-scyl, cg. (Ang. egge-she!, putamen
utamen ovi,
tum.
ovi) non tam totum
quam quodcumque ejus
douwe-aei, n. Áng. doves egg, ovum
columbae.
eine-aei, n. anatis ovum. F.b. an-di.
71
AIBER. |
hinne-aei, n. Ang. v. Aen-ay, Ang. hens-
egg, gallinz ovum. F. b. Aan-di. Joh. 119. |
lip-aei, n. Áng. /apwings-egg, ovum va- !
nelli, F.b. #ap-di. Joh. 119. |
péask-aei, n. Ang.v. paske-ay, Ang. !|
pasch-egg, ovum paschale. Ovum testa ;
sua continens vitre germen, quin et
pullum ipsum, presentat sepulchrum
e quo Christus paschatis die resurrexit, |
adeoque ut symbolum resurrectionis |
festo paschatis a Christianis ubique :
terrarum comeditur. — Dou komste |
mei dyn aegen nei péaske, post testum.
wyn'-aei, idem quod Ang. windegg, an
egg which has a soft skin instead of a
sbell. Halliwel. Ovum urinum, zephy-
ricum. Male Johnsonus, „an egg not
impregnated; an egg that does not
contain the principles of lite.” — Moike
leit him nin wyn-aeyen, avuncula larga
suis donis eum ponit in re lauta. —
Di thiansters (thsjoensters) meitse dat
di hinnen wyn-aeyen lidze, sagee amant
vehi putaminibus ovorum loco cymbee ,
per lacus et maria, adeoque privant
ova putaminibus, cum jam in gallinis
formata, at nondum posita sunt. Su-
perstitio quoque est sagas in ovorum
putaminibus vehi super aquas; inde
post prandium finitum pater familias
ancillam jubebat, Di aeyen goed toknet-
terje, heär! intende ut rite perfringas
ovorum putamina! JBeiíske-moi foer yn
ten aisdop oer'e Wezer , vetula Beitska in
ovi putamine navigabat super Wesaram.
Eadem plane superstitio regnabat inter
Anglos, quibus solennis erat formula,
lo break (he eggeshell after the meat is
out. Longe autem extra Germanio fines
sparsa erat superstitio; Plinius enim,
» Huc pertinet," inquit, , ovorum,
„ut exsorbuerit quisque, calices
„ cochlearumque protinus frangi aut
„ eadem cochleraibus erforari.? Cum
his conspirant quz habet Delrio (Dis-
quisit. Magicee Lib. VI. c. 2. Sect. 1,
quist. 1) „Et si ova comederint eo-
»rum testas, non nisi ter cultro per-
» fossas, in catinum projiciunt; timentes
»neglectum veneficiis nocendi occa-
» Sionem praebere." Confer Brand, po-
polar antiquities, ed. H. Ellis. 1819.
II. 19.
AIBER, adj. W.o. gracilis, debilis. Jut
is dait 'm fin aiber minsk!
&mapón. VF. Hwat is dat "n fyn thinger
minske! Jon kenne hjar umspanne. E. I.
Min,
72
AK.
87, cf. eb, eb, recessus maris, et Ags.
-flod et nep-flod.
, EIDE, F.o. Cad. Muller. MS. p.6,
»4dyde est genus terree sulphuracese ,
quibus Frisia abundat et a Frisiis ligni
loco in culina usurpatur." p. 79. Raijhk
ohn irm full eijde hade, bring ein arm-
voll torff her." lege, Raik ón armful eide
hade! — Ags. íd, ignis, rogus. Analo-
gice brún”, incendium, pro foci ali-
mentis, precipue, cespitibus bitumi-
Yu kan "n |
nosis. Di brán' vel di brûnje is diur,
quod focum alit multum constat. Hol.
haard-brand , brand-stof , fomes.
AYE, aeye, vb.a. manu mulcere. prss.
| aei, pf. aeide, pf. p. aeid. F.b. aie, ter-
gum mulcere. Bend. 7. Dithmarsi eten,
frequentativum Sax.l eiken, idem. F.
aikje, idem. Forte ex themate ade,
aden, unde et frequentativum verbum
Lat. adulari?
' AISK, adj. W.o. odiosus, deformis: ex
agisk, tremendus, Goth. agis, metus,
angor. — Ags. ege, terror, timor.
| Ags. egeslic, Ang.v. aisliche, P. yslik,
| terribilis. E. I. 87.
; AITA, nomen gentis extincte nobilium
Frisie, unde vestat Aila-state, villa
entis Aitange, vieina vico Zwichemo
in pago Leowardiensi.
AIW, vb.a. W.o. exercere. Forma est
Islandica efa, exercere, rejecta, more
Anglorum, terminatione infinitivi. Ags.
efnan, efntan, prestare, perficere, F. v.
ofnia, otonia, effer owonia, owenia.
E. I. 59. Angli, rejecto verbo efnian,
perigrina synonyma adoptaverunt. Haud
aliter. verba F.b. c:etera, qualia ar,
hrereditatem adire, ex arwe, F. erwje;
ríz, surgere, ex F. rize; wriw, fricare,
ex F. wriuwe; kik, spectare, ex FE.
kykje, explicautur, cietera.
ZEIEN, adj F.b. proprius, Bend. 195.
Ags. agen, F.v. ain, ein, F. ein. Àngli
mutant y non in ?, sed in w, Ang.
own ex Ang. v. open. cf. Isl. ugla, f.
G.J. ule, Ang. owl, ulula.
AJNKELT, adj. F.b. singularis, F. iz-
keld. Bend. 338.
AK, adv. F.v. etiam; et G.J. eck, F.
éek, ik, sed dial. communis ek, Ags.
eac, etiam, et; F. eäk-sa'! tantum ego
tibi apprecor quantum tu mihi, (pro-
prie, ita quoque), Ags. eär sa, ita
eliam, A. v. eke. Wycklyffe, Job XXI. —
Ak, adde, est imperativus verbi F.v.
aka, augere, ut Ags. eac, F. ed, est imp.
73
AKELIK.
verbi Ags. eacan, augerc, Ang. eke,
Ex F.v. dk, etiam, Hindelopenses ha-
bent aik. — Goth. aukan, augere; auk,
yp, xai, dé, Sax.v. ocan, augere,
Nl. ook, quoque. Frequentativum,
Is). okra, fenerari; okran, f. fenera-
tio. Nl. woekeren, fenerari; woeker,
fenus.
To, ad, et aka, in unum verbum
coalescunt, F.v. fo-aka, summe ad-
dere; pro quo posteriores G.J. fo-
Àecke, additamentum, FF.
F.u. foe-haek, quasi esset
quid; (F. Aekje, Aedkje, unco tigerc)
ut Hol. usurpant aanhangzel, appen-
dix, augmentum. ZaAeak hodie notat
quod post subductum calculum alter
teri pendat ut pariet rationem.
bi-aka, F.v. donare aliqua re; diaka
mih. (Lat. ad-augeo).
for-aka, F. v. Hol. vermeerderen, augere.
akinghe, subst. F. v. auctus.
AK! exclamatio nauseantis, qui infantem
putidi quid tractantem increpat. Alias
akkela ba! A4kkis/! Galli Fi donc!
Sax.l akke pu! vox increpantis nu-
tricis. NL. Kil „ack, eck, pus,
sanies" — Sax.l. 4f, F.o. ek, pana-
rtium, F. fyt yu e finger. Sax.].
aeken , suppurare, dolere; F. Sat. ke,
ekke, idem, E. II. 187. F.o. "n ckten
finger, digitus suppurans. 7Eket, Cad.
M. 28, ulcus. F.b. e£e/, tumor, apos-
tema. Nlv. Kil. aekelem. vetus. hor-
rere; aekelik. vetus. horribilis. F.
akelik, deplorabilis.
AK, aek, cg. navis piscatoria. cf. aker.
aek-liu, exercitores navium piscatoria-
rum, quibus portantur anguillee Frisire
in Londinum. Hol. aakreders. Eidem
emunt anguillas in Frisia easque ven-
dunt Londini.
AKE, cg. F.o. anzulus agri intercedente
via vel fossa ab agro ipso separatus:
proprie, quod additur rei principali.
l.v. aka, Ags. eaca, additamentum.
A.v. eke, segmentum rotundum, quo
alveare exag 'eratur.
AKELIK, adj. dolendus, horribilis. G. J.
ecklijck. It is akelige káld, frigus est
sievissimum. Di foet docht mi akelige
séer, pes mihi dolet vehementer. /k
bin akelik fen di déa fen us mem, do-
lorem infandum capio ex matris morte.
cf. ak, et Ang.v. aghlich, horrendus.
Ther hales in at (he Aalle-dor an agh-
— —
74
AKKE.
lich mayster, Gawayne p. 8, ruit in
portam aule homo terribilis, Vi-
deat lector num huc pertineant, Ágs.
egleca, miserabilis, damnatus; Ags.
acol, adj perterritus, miser, Nl v.
(Kil.) ,, ackelick, horribilis ;" Ags. aglae,
cruciatus; agleca, extortus, orco dam-
natus. Crdmon. 298,1. 230,25. Thorpe.
Bouterweck, glos. 7.
*
: AKEN IND KEULEN, Aguisgranum
la-heäkke,
affixum '
————
AKER, cg. pl akers.
AKKE, cg. pica.
et Colonia Agrippina. Opslopene jon-
ges kenne Aken ind Keulen op, pueris
ubescentibus est abdomen insatura-
ile. — Aken ind Keulen ken hy (a
eltsoar keugelje, in gratiam redigere
scit quosvis litigantes. cf. keugelje.
AKER, cg. vas parvum :eneum quo
aquam pluvialem ex cisterna hauri-
unt. Di aker heärt bi di bak, vas
reneum pertinet. ad cisternam. Kil.
aker, idem. Sax.n. koperen ûk, ca-
cabus major reneus.
Hindel. akker,
pl. akkren, globuli ex lino tenuissimo
affabre contexti formà glandis, qui
pendent ab angulis sudarii vel lintci
pectoralis mulierum; Ang. v. aglet. —
Ags. e&corn, glans; ec, quercus; ceru,
granum. Ang. North. ackern, Ang.
acorn, lol. (Kil.) „ aker, glans,” quee
forma restat in Hol. aard-aker, la-
thyrus tuberosus. — F. akers, pl.
bulbi seminales solani terre poma
ferentis.
Ags. agu, Alam. apa
astera, agalstra, f. idem. , Hol. v.
» aekster , nunc exter." Kil. F. o. aezster.
Frisii mutarunt g in £ ut assimila-
rent vocem nomini proprio Frisio
femine Akke; picam infantes appel-
lant, Akke-moat, Akka pulchra, vel
Akke-hwyt, Akke-swart, Akka alba,
Akka nigra, propter colorem nigrum
et album, quibus avis plume distin-
guunter. Angli, qui rejecerunt nomen
avitum agu, et pro eo a Gallis mutu-
ati sunt pie, (Lat. pica), huic nomini
prefigerunt epitheton magotty, quod
1n variis Ang. dialectis idem valet quod
whimsical, frisky , playful; avis quippe
est alacris lwetificaque, motitans cau.
dam et incessanter de ramo in ramum
saltans. — Maggotíy-pie ; Shakespeare,
Macbeth, Act. III. Sc. 4, Maggot-pie.
Ut vero vocem assimilarent nomini
proprio femine Margaret, mutarunt
maggot in Mag, quod in usu quotidiano
16 -
ALBJER.
valet Margaret. Àng. mag-pie, pro quo
et usurpant mag vel madge. Ang. lin-
coln. magit.
bus propriis Robin compellant avem
red-óreast, Hol. roodborsíje; Tom avem
titimnouse; Philip avem eparroiw , passer,
Hol. spreeuw, sturnus, et Pol avem
parrot, psittacus. Richardson maggot-
pie.
ALB.ER, m. W.o. acinus ribis. Nl.
ael-besie, lId. Johannisbeere, T. réade-
bei. E. I. 357.
ALD, (áed, oad) adj. vetus, antiquus.
L in dld ita emollitur ut vix audiatur
in dialecto communi, sed Hindclopen-
ses plene éeid. Haud aliter in dia-
lecto Yorkshire aad, pro Ang. dld. |
Alii ut Northumbrienses / more Necr- i
landico mutant in xw, aud, aicd, Nl. oud.
Halliwell, p. 2. 121. J. T. Brocket ;
1825. p. 8. Filius W. E. RBrockett
tertiam editionem a» 1846 publici juris
fecit, quam correctiorem et auctio-
rem (correcied and enlarged) proedicat,
in multis licet inutilatam. — Ang.
old ex Ags. âld. F.yv. promiscue ald
et old, comp. elder et ielder (jelder);
p eldest. F. âld, comp. âlder; sup.
âldste. Scir.o. «ud ex ald ut NL
oud ex old. — Ho ld is di sinne?
(cujus setatis est sol?) quota est
hora? Scoti, The yeld of the day,
Ang. the height of the day. — Fen it âld
jier yn it ny sille, vespera ultimi an-
ni diei cum amicis ct sodalibus co-
missari usque post mediam noctem, |
cumque hora duodecima auditur se in-
vicem gratulari de novi anni introitu,
uod fit propinando et ecxoptando
alii aliis queecumque prospera. Si-
milis usus viget inter Scotos, quem
vocant , (o wauke the auld year into
(he new, to watch until twelve 'o
clock announces the new year, when
eople are ready at their neivhbours
ouses, with Ael pinís and Óuttered
cakes eagerly waiting to be frst-foot,
as it is termed, and to regale the fa-
mily yet in bed. Much care is taken,
that the persons who enter be what
are called sonsie folk (B. soun folk.) ;
for on the admission of the first-foot
depends the prosperity or the trouble
of the year. Jamieson, supplement
to the Scottish dictionary. 1?. 1835.
I. aud. — It brea is sa éd as di wei
nei Jeruselem, panis vetus, Sa âld as
e V HÀ M — e e —
âlden, p
âld, Amicus, carus.
76
ALD.
di wei, idem. De hominc valet stoak-
fld, persenex. — By lds, olim.
Analogice Angli nomini- âld, jung, n. substantive, mater, pul-
lus; mater, catulus; sunt neutra. ex.
gr. it (ld is swart, ind it jung is hwyl,
mater felis est nigra, catulus vero albus.
F.v. alder iidem est neutrum; het
alder, parens, sive pater, sive mater.
[ parentes. As di âlden wei binne
forwidert it mei di bern, parentibus
mortuis vinculum amoris commune
inter liberos solutum est. —
Lyk di âlden sungen
Piipje di jungen.
Ang. The young pig grunts like the old
sow. Ray. 112. — In genere de omni-
bus, Jungen kenne steárre, âlden matte
sleärre, Àng., Youny men may die old
men must. Ray. l4l. — Alden ind
jungen prsecipue valet de avibus pa-
rentibus et pullis, ders ind bern con-
tra de hominibus.
Myn âlde! mi
care! meum corculum! Leowardienses
veteres Myn oudze! (ex dim. oud-ke,
oud-tse.) idem. Lat. mihi habeo anti-
quius quam. ut, cit. nihil mihi carius
est. Hi hal di âldste briewen, (an-
tiquissimas habet syngraphas) ante
omnes mihi carus est. Myn âlde!
maritus prweipue uxorem adamatam
hac voce compellat. Coloni Angli in
Virginia et Marvlandia, avite lingue
tenaciores, cum Frisiis concinunt; ma-
ritus enim uxorem dilectam vocat My
dear old woman. (Halliwell. oid.) cf.
Holst. Idiot. III. 172, ood, pristinus.
âld, adv. immoderate, insolenter, vc-
hementer. — Anglo-Frisii attribuebant
priscis temporibus quidquid statura,
robore, tumultu erat mirandum. Ji
soldaten gyngen er âld ut, milites effuse
bacchabantur. Pro // hoc sensu
quoque frequentant úlderwetsk, prisco
more; di loebes krige "n âlderwetsk pak
bruyen , nebulo severe vapulabat. Ang. v.
» old, íamous; abundant," Halliwell,
587, plane eûdem gaudebat notione
On sunday at inasse there was old ringing
of bhels. I inagine there is old moving
among them, F. Ik think hja geane der
âld üt, Lingua, old Plays. v. 163.
Jf a man were porter at hellgate, hee
would haue old turning the key, Sha-
kesp. Macbeth IT. 3.
rov. Aade (iercken habbe (ioestere
glesfinsters, Durm. 1. (obfuscantur spe-
71
ALD.
cularia in fenestris veterum templo- |
rum) oculis
solet. —
Aad jold, aad hae, aad brae
Stiel ien wol te staë,
ib. pecunia a majoribus relicta, foenum
e preterito anno residuum, panis non
recens coctus, horum cuique usus
veniet, Hodie vult usus,
Ald ld, áld héa;
Goe turf, goe bréa;
Lyk to Maeye;
Ken hi klaeye
Wiif ind bern
Nei syn sin. —
Ald grien, ml grien, turpe senilis
amor, quippe lascivus et stultus. Se-
nes et vetule enim in amoribus si
catuliunt protervia superant juventu-
tem. Alias Ho âlder ho mâlder. Hol.
Oud mai Gaat boven al. — De aede mey
me ontrinne, mar nat oníriede, Bur-
man. 9, licet effugere senes, non dissu-
adere. Oppositio est in verbis wnt-
rinne et uníriede. — ede lioe siecke
herre gemack, Burman. 1. senes et ve-
tule querunt. requiem. — ede konnen
is quae bylien te leeren, ibidem, vix
doceas veteres canes latrare; i. c. a te-
neris ingenia literis, artibus et virtute
imbuenda sunt. — fede klaen da monte
naet, ibidem, vestes tritze non flagitant
debitum, i. e. vestis trita dummodo
soluta non inhonesta est, insoluta quam-
vis nova et pulchra dedecori est. —
"ede lioe motíet fin de tafel hellie, ib.
vires senum effracte cibis firmis res-
taurentur necesse est. Hodie Alde
liu matte it mei di tosken helje. —
"ede foxen binne quae te faen, ib. se-
nes callidi non facile capiuntur. —
Better ien goe aad dan ien quae tongh,
Burman. 5. preestat senex frugi juveni
nequam. — Jr stijcket ien aaden ien
jn, Burman. 14, latet anguis sub her-
ba. — Quae aad, quae jong, Burman. 57,
F. Sok äld sok jung. F.u. Suk oud suk
jongh, meretrix meretricem parit. —
Jen âlde bok lest wol 'n grien bletke, Aug. |
Old mares lust after new cruppers.
âlde blei, âld-blei, cg. vejus vacca
emulsa, i. e. cujus ubera exarescunt.
cf. ólei, alburnus. pl. âlde bleyen, pec-
cata sacerdoti nondum confessa.
âlde eárnst, cg. proprie, antiqua se-
veritas. 44 würd âlde eárnst, animus
et vultus fiebant severiores i. e. subi-
senum caligo offundi |
|
. 78
ALD.
rati et pugnaces. cf. eárnst. Ags. eor-
nost, studium, pugna. Lye.
âld-faem, cg. virgo senilis. Ang. old-
maid, Hol. oude meid.
aldafeder, aldefeder, F.v. avus. Ani-
malcula, qualia mures, glires, cs-
tera, annis cana et preegrandia,, pisces-
que inusitati corporis, vocant âld-fa-
der: üd-faer, W. G. 16, avus. —
Frisii veteres fader mutabant in fe-
der, per syncopen Hindel. /feér, F.
heit, pater.
affear, (aldfear) collectivum , majores,
roavi. Utws affeurs (éal, majorum
ingua. F.b. allale, avus, Bend. 275.
âlde feint, senescens agamus. &id-feint,
Ang. old batchelor. âlde boer, rusticus
grandevus; d/d-boer, colonus qui per
annos idem habitavit predium. De
aade feynlen habbe de droes sioen,
Burm. 8, Ang. oid-batchelors have seen
the devil, agami etatis provectioris
avent matrimonium.
&ld-fel, n. (vetus cutis) vetula amara.
Dat áld.fel pléaget di fammen as di
drommel Jop, veiula acerba agitat an-
cillas furiarum flagellis. cf. âldgat.
âlde fries, cg. Frisius antiquus; figu-
rate, later major quo Frisii olim strue-
bant templa atque turres. — Equus
ex antiqua stirpe Frisica, cujus exem-
plum prebet perfectum statua eques-
tris antiqua in colli capitolino Rome;
It is ien riuchte âlde Fries, verus
Frisicm stirpis equus. Ang. v. Fresonxe,
equus Frisius; a swayne one a Fresone
folowede hym, juvenis sedens in equo
Frisico eum sequebatur. Equi bellici
equitum Romanticorum erant ex stirpe
Frisica. Syr Gawayne. À.a. XXI. 385.
üld-gat, n. (vetus podex) vetula catu-
liens, libidinosa. Us frou smit mei it
áld-gat um as il nin jild kostet, hera
nostra ambulans mirifice agitat clunes
veteres. Dyn âld-gat! Apage! Nihil
obtinebis vel potieris! Ridicula pro-
fers! cf. buse.
&àld-hynzer, n. equus annosus. Alde
hynzer habbe ien bulte to lyen, equi stri-
gosi et senio confecti multis mulctan-
tur malis. As âlde hynzer nat yn e
himel komme, den wyt ik it net, sei
Janke-moi, Ang. If old horses do not
come in heaven, I am puzzled, old Jonny
said. Alias As di âlde hynzer nat yn
'e himel komme, komt us pastoar der
eak nat, sei Janke-moi,
19
ALD.
&lde-hou, (àde-hou), Gabbema, 97
auldahow, F.u. oude-hoof, ecclesia maxi-
ma Leowardiensis Ste Vito sacra, nunc
diruta; nomen suum tradidit veteri
turri, quz superstes sola cimieterio
stat erecta: inde phrasis, Mij stiet op
him selm as 'e aade-houster toer, Burm. 29,
facit suum ingenium neque moratur
alios.
áld-iem, cg. propatruus.
áld-kret, n. vetula torva et intracta-
bilis. cf. Fred.
áld-làn ind ny-lá&n, n. terra antiqua
et terra ex alluvione. Totius agri Bil-
tani solum ex alluvie orta est,
eujus coloni, ex Westfrisia vriundi,
Frisie vicinz incolas appellant Oud-
landers, ut Anglia apud Americanos
audit £he old country. Americanisms,
239. Totam fere Frisiam olim per-
fluebat mare vadosum, cujus fundus
alluvie elevatus et in terram fertilem
mutatus appellatur ny/ég, dum agri
veteres, quarum rip:e vadi fluctibus
alluebantur, audiunt A/d-lân. Agros in
vicinio vicorum, qui vado adjacebant,
dividunt in ald-lân iud nylau, agros
antiquos atque novos. lnde in tabu-
lis geographicis notantur Stienser,
Britzumer, Kornjumer , Goutumer, Wi;-
dwmer, Bolswerler áldlán vel nylán,
vel ambo simul: quin et vici in allu-
viali terra extructi aliquando appel-
lantur Niland; ex. gr. in pago Wein-
bridzeradela; in Frisia orientali prope
a Nordena in austrum, cret.
áld-móar, cg. (antiqua mater) F.v.
alde-ioder , aldmoder, Ags. ealdemoder,
avia. F.o. amen. F.b ae-mém, F.
(üd-moar , cg. Scir. o. aud-inem , avia. —
Prov. Aadmoar Ock koacket it lock to
schorstien oeyt, avia Okka coquendo
fugat fortunam per caminum. Figu- |
rate, digitus medius, in denominatione
jocosa digitorum, lytse pink, gouden
rink, &lde-moar, podt-slikker , luze-knuip-
per, qui quippe longior et robustior
ezteris. horum avia dicitur. cf. F.o.
lutjenfinger , goldentinger, langerlei, pot-
slikker , lusen-knipper. Stür. 54.
üld-omke, cg. propatruus. Alde omke,
patruus grandevus. Idem valet de
ld-moike, promatertera, et «ide moike,
amita grand:zva. Forte idem statuen-
dum de F.v. alde moder, alde feder
et ald-moder, ald-feder.
———— — ————ÓM M M ———————M—À a — — ——
Confer aid- |
feint, cet. |
80
ALD.
ien âlde roat yn 'e falle, (mus vetus
captus in decipula.) veterator captus est,
Ang. d. old dog, idem. Halliwell. 587.
âlde rogge, cg. vetus secale, i. e. la-
trinw: stercus.
üld-séar, n. antiqua simultas. Ald sear
ophelje, antiquas lites arcessere. Scoti
to rip up auld sairs, (Ang. old sores,
antiqua vulnera) idem.
ald-swabert, cg. viator antiquus, qui
multas vidit urbes regionesque, et
varia expertus alios prudentia ante-
cellit. F. Junii note MSS. in Gijsber-
tum Jacobi f. Bibl. Bodley, ,, 4dsicabert
,MDlandientes ita senes compellant."
Vir tate provectior Haitse apud
Gysbertum hoc nomine illudit ju-
venem, qui magno hiatu carpit ves-
titum fastidiosum :vi et senis partes
agit. Analogice Angli aud-farand eodem
usurpant sensu; „aa term," inquit
Halliwell, ,, applied to forward chil-
» dren, who have copied the manners
» of elderly people.” Audfarand, com-
ponitur ex aud (Nl. oud) pro aid et
participio Jfarand, verbi Aygs. faram
vadere, transire, itinerari, ut éid-swa-
bert cx (ld et swóbje, hinc iude peri-
grinari; inde swaber et swabert, peri-
grinator, erro. — Faürand, viator,
erro, idem cum Alam, farante, viato-
res; arfaran, permeare, pervagari,
lustrare (wguora), serutari, experiri.
Hd. erfahren, Hol. ervaren, peritus,
proprie idem quod Jeraren zeeman,
nauta maris expertus.
ülde-twst, cg. vetula amara, tenax.
Dy âlde test. scoe wol ien duit midz twa
knipe. — Hol. Een screpel tesje, puella
macera, gracilis. F. test, testa focula.
&lde trut, anus; contemtim. (Sax. n.
(rui, cunnus).
&ld-wiif, n. vetula. Ags. ald vif,
anus, Ang. oldwife. — Alde wiifs teltsje,
fabula anilis, Ang. v. old-wives-tale,
phrases obsolet:w. Ald-wiifs-rie, phar-
macon anile. — .4s 'n âld wiif fen thu-
zen wike jin yn it hier scuárt dat docht
nat séar, virgo mille hebdomadum,
si nobis dilaniat comas, nos non cru-
ciat. — Haste ien áld-wiif pisjen sjoen?
Vidisffne anum mingentem? — Questio
ad eum, qui pustula in oculi angulo
laborat.
üld-wiif, homo ignavus. Jk far Ajád
nat; it waeit hird. — Dou biste nin
slim úld-wiif', heite! Hodie navem non
81
ALD.
solvo; ventus smvit. — Resp. (tu ve-
tula mala non es, bone!) Pudeat te,
trepidule!
&Ald-wiif, effoeta mulier, adjective usur-
patur. Di frouliw wirde folle áldwüf
nei hjar 4590 jier, mulieres plerumque
post annum vitre 45 parere desinunt.
Di frouliu' wolle nat wite dat hja áld-wüif
binne for 't se beppe hjilte, mulieres
non confitentur se wtate steriles ante-
quam avie appellantur. Contra Hja is
jong-wiif , gravida est. — Jen did wiif
ken mei it hynzer ride, equus docilis
et placidus est. — Zen âld-wiif fen ien
faem, MS. virgo indolem anilis, inve-
nusta. Za aad-wijfs droom, Burm. 19.
fabula anilis. — Daer di diwel selme
nat komme doar stiúrt hi "n dld wiif,
anus nuntie sunt inter procos et puel-
las; in genere, proxenete pactionum
clandestinarum et suspectarum.
âlder, cg. parens, gen. âlders, pl. älders
parentes. âlders erf, res ex hsereditate
avita oriunda. Ags. aldor, parens,
gubernator, princeps, Ang. elder. F.v.
alder, pareus, gen. alders. nom. pl.
alder, aldera, ieldera (cf. jeld), gen.
aldera, dat. alderon. Wyckliffe, aldre,
alder, yl. aldren, aldryn, Exod. IV. 29.
X. 9. — len âlder ken better seis bern
underhálde as seis bern ién âlder, unus
parentum melius alere potest sex li-
eros quam sex liberi suorum paren-
tum unum.
âldens, cg. wtas. De áldens docht ien
bulle op 'n frómmeske, vetas momento
est femine. Inversis literis pro Ags.
ealdnyss, f. vetustas, senectus. Wvyc-
klyffe e/dnesse, Josuah IX. 5.
&ldsk, adj. seni similis. &dsk yn 'e
lÀroánje, facie senem referens.
àld-aftich, adj. semisenex, ad senium
accedens.
àld-frinzich, adj. priscus, antiquus.
Ald-moádrich, adj. obsoletus. ^ 4id-
wrüldsk, adj. more antiquo vivens.
àld-sillich, adj. multus, extraordina-
rius. Dat schor( al aad-sulich, Bur-
man. 8, magnopere differt, distat; plu-
rimum deest. Confer Hol. rampzalig,
misserrimus. F. loksillich, felix.
áld-slim, adj. valde astutus, perastu-
utus. d/d-slinke, n. puer sciolus, nasutus.
áld-wrálds, (áád-wraadz) adv. ab an-
tiquissimis temporibus; proprie, anti-
quo mundo. Scoti avld-warlá, antique,
antiquated." Aevum et inundus a ve-
83
ALD
teribus inter se confunduntur: Goth.
aivs, tempus et xócj4o2. Ags. Ä vorld,
in :evum, in seternum. Lat. seculum,
pro hominibus qui in seculo vivunt;
ex. gr. secula impia.
&lder-léas, adj parentibus orbus,
E. v. alderlas, Aga. aldorleas, Joh. XIV.
18, Vulg. orphanus. Etmullerus p. 7.
male, ,, domino privatus" Alii vertunt
steop-cild, Euang. North. freondleasa
vel a/dorleasa.
àldirman, ielderman, m. F.v. judex
paganus, senator, tribunus plebis in
urbe. Ags. ealdorman, m. guberna-
tor pagi, tribunus plebis urbanus,
senator, priuceps, patricius vir. Ang.
alderman, urbis senator. gs. aidor,
parens, gubernator, princeps.
dik-aldirman, F.v. aggerum curator,
gubernator. Hol. dükgraaf.
âlderdom, cg. stas, senectus. Sensu
figurato Ags. eaíderdom, m. princi-
patus.
àld-ind-uy. Frisii computant tem-
poris spatia duplici modo; vel secun-
dum Homanam rationem, quse stilus
Julianus dicitur, eademque antiqua
(âlde); vel secundum reformatam rati-
onem papre Gregorii, qui nova (ye)
appellatur. Inde Ade Maeye, 12m« dies
mensis Maji; snye Maeye, mensis Maji
1-4 dies. Alde Allerhsljen, (antiquo
omnium sanctorum festo) 1273 dies m.
Novembris; aye Allerheljen, (novo festo
O. S) l1- dies Novembris. cf. Halli-
well, Ang.v. old, Old Christmas,
„ Christmas reckoned by the old style."
Ik forfar twiske âld ind ny, migro in
aliam domum inter diem primam et
duodeciman mensis Maji. Locationes
prediorum, agrorum, domuum, incipi-
unt et finiunt adhuc duodecimo die
mensium Maji et Novembris, quibus
quoque pensiones przefixe sunt.
by &lds, olim.
âlde, cg. stas hominis. Ang.v. ea/4,
idem. Ags. aid, yid, eld, ield, idem.
F. jeld, cg. senectus, setas. Nl.v.
oude, tetas, senectus. In compositis
F.v. alder, :wtas; alderlong, adj. sem-
piternus. 3ax.v. aldar, n. vite tem-
pus, wvum, vita.
âldje, vb.n. senescere. Ags. aldian,
senescere. Angli veteres hoc verbum
commutabant cum verbo v. Gallico agier,
senescere. Prompt. Parv. p. 8, agyn,
6
ALDERT.
senesco. Ang.d. , Aye, to advance
„in vears. My daam ages fast, i. e.
„She looks older in a short space
„ of time.” — Halliwell, $0.
ALDERT, ALLERT, n. p. viri. Aldersma,
t
i
n. patron. .//derad, contractius .4/p- :
derd. lórstemann. 51.
ALE, ALA, AELE, n. p. viri. Per apo-
copen pro zílamoth, vel Alamud , n. p.
viri Gothorum. Diminutiva forma Alico,
unde Vl. Alko, Alke, n. p. v. 4itye,
n. p. f. l'órstemann. p. 63.
ALEF, ALOF, n. p. vin. ÁAgs. Alevik,
idem.
ALGER, n. p. viri. Ags. Algur, idem.
F. Algera, n. patronymicum. — £-
ger, n. p. viri. Elgersma, n. patrony-
micum. Ex Aliger, telum fervens?
l'órstemann. 64. Confer tamen Ags.
Alhelgar, n. p. viri.
ALGJE, (Hind; vb.a. attendere, in-
84
ALK.
pectus conjiciunt. Inde Ags. alf-scinn
(forma coelestis) forma egregia, plus-
quam humana facies. kil. aluen, lar-
vam agere, induere personam lamire;
ludere, nugari, jocari; insanire. — F
ost 7 apocopen patitur; inde ex
l kalf', half, fit V. kéal, hal, et ex
alf, aluen est V. dl et éalje vel dije.
Phrases. Aclen om de raeck. — delen
om teer aeleu, Burman. 3. proterve,
effuse jocari, nugari. — Prov. „ Adelen
„tst,” seij Nolcke, end segh de prester
op sijn wijff, Burman. 3. Gal. e
nest que folatrer, cwt.
ealwerich, adj Hind. vesanus, pro-
tervus. 76 born iis ealicerich , infans
proterve agit, vesanus est.
t ALK, cg. Norweygi alka, f. Dan. alke,
vigilare, curare. Ceter ege. Jk:
éalgje it net heat dit frouliu fen mi
rabje, parve duco quid mulieres de
me eflutiunt. — Sit er "n feint üt
dyn doaiter? Ik hab him nat enlge.
Anne procus cum tua est filia? Eum
non animadverti. — Crothi a/ljan, stu-
dium; a/je»on, studerc. Aus. ellean,
animi vis. Isl «gia, :estuare; elia,
f. mmula. Aus. ealyjan, defendere,
tueri; lian, 1. labor. cf. V. £7e, u. p.
viri, Ags. Ella, idem.
àlch, lind. éalch, studium serium. 7
éalch, serio, Makkum.
ALIKNA, vb.a. Fry. exiquare..— lia :
lh with. Hf, exiequare membrum cor- -
pori. — Akne, ex an-DÉa. V.u. an
like, V. di unsliuchte groun oanlykje,
adrquare solum salebrosum.
ALJE, OALJE, vb.a. gannire instar felis
catulieutis; boare instar territre vaccte.
Di katten oalje yn muert, mcnse martio
gauniunt feles. — Der wird scetten ;
di wynhonnen fleagen throch di finne;
di ky bigoanen to äljen, sclopeta erum-
ebant; immissi canes venatici devo-
fabant per pratum; territie Vvaccie re-
mugiebant. — Workum, Di born ólje
di wolle ut, infantes alta voce lwtitiam
exclamant.
ALJE, (áele), éa«le, vwb.n. dclirare,
alea pica, (Ordbos., Aasen). F.b. dat
alken, Dan. allike, Hd. doÀle, corvus
monedula. Bend. 61. — Puellie mo-
ventes oscillum, cui alia insidet, mo-
dulantur cantilenam uotam,
Twa lytse alken
Dy sielen op di halken.
cf. Jun. Willeram. 193. Kil. aelke,
graculus, monedula. Alias Kil. kanwe,
Kae, F. ka, idem. Ang. caddow et
chowgh, idem, Anz.v. cadesse, idem.
Us famke praet as ien alk, filiola mea
garrit monedule instar, 1. e. quam
plura. Is]. olku, avis marina, Sueth.
aka, li. , Alca tarda" Hd. der
papagey-tauscher , die papagey- ante. . A-
lam. atacre , tuhhari, merzulus, Graff.
I 237, «lacra ex alae-ra, Ex simili
ave aquatica sunisit nomen metropolis
Westfrisiie d e- mar, .lemere, alearum
lacus, ad cujus ripam urbs illa sita
est. Eadem ex fonte fluxit. Alkemade,
monedularum pratum, nomen patro-
nynicum familie nobilium Hollandirm.
Ang. „dlk-ham, urbs Cantize (Shepway)
in vicinio oceani. cf. Purmer, nomen
lacus nunc sicci in Westfrisia; pro-
prie jur-mere, lacus, in qua anguillas
vermibus funi implexis capiunt, Lei-
denses poire. Inde nomen urbis
vicine Purmerend. — Aelsmeer | (lacus
anguillarum) nomen lacus et vici ad
ejus lacus ripam iu Hollandia.
: ALK, m. mustela putorius. Linn. Bend-
effutire ut solent amore perditi. 4/f, .
Aps. elf, elf, erat quadam divinitas,
quie homines incantabat, quare hoc
nomine appellabant formosas puellas,
quarum oculi ignem amoris in viri
sen 31. Alkeshan, Bend. 120, pellis
mustehe; skan, pro Ang. skim. T.o.
graice ulcke, Cad. Mul. 18. Kil. Ulck,
ullick. Fris. j. visse, fisse, vitsche, pu-
torius, mustelie genus valde putidum.
865
ALKO.
Plantin, ,, Pisse, buntzinck, vlek, vuere |
oft iueerf. Une sorte de belette grande
ou fouine. Mustelw genus." Ictes et
mustele, cum sint furaces, Saxonibus
et Frisiis symboli sunt infantum, qui
matribus, puellarumque, quz juvenibus, i
furantur corda. Inde Hol. Mijn harte-
diefje/ Meum corculum! Mijn schalkje !
(Mi fraudator!) lepidissimum capitu- ;
lum! Sax.n. Mi Uülk! Hol. Hijn'
schelmpje! | F. Us üelken, Hol. onze
hartediefjes, nostra festiva capita, 1. e. |
puelle eum quibus comissamur. Sax. :
et n. ülk et ke, Hd. fis. F. wird,
q. v. Hol. bunzing, bunzel.
ALKO, Ealke, n. p. viri. cf. Ags. Aloc, ;
n. p. viri. !
ALKAR, n. p. viri, ex alakar. Alaker,
Fórstemann, p. 40. Alcar Gld. II.
a. 112, ibidem, p. 145. cf. Ags. Alhel-
gar, n. p. v. (nobile telum).
ALLE, n. p. viri. fena, n. patron.
4lla, n. p. v. Sec.v. Fórstemann , :
p. 39. Ags. elle, n. p. viri, F. Ele,
idem. gs. ellen, animi vis.
ALLE, AL, adj totus, omnis De:
flexione vocis vix habeo quod dicam. ,
4l videtur esse neut. Al heat Goad :
docht is goed, nil nisi bonum quod
agit deus. Ante neutra collective sumta |
tamen olle dicitur; Alle hout is nin |
timmerhout, non omnes res ejusdem |
nominis ex usu sunt nostro Alle man, !
omnes homines; ubi wan, m. collec- |
tive sumitur. „Ze dei, G.J. pcr to-
tum diem. Sed alle, interposita arti- !
culo de, fit al, al den dei. — lle hout,
omne genus lignum, sed 2f 4 Aou: ,
alle minscen, sed al di minscen. Alle |
preponitur pluralibus, Prov. .f//e gees- |
len molme naet liouce, Burm. 2, nou |
omnibus ingeniis fides habenda. 4fHe ;
bytkes helpje, e parvis nascitur res lauta. '
Alle buten hielpe, sey "t goe wijf, en :
roeyke mey de nirle. „Alle frachten lichte,
sey de scipper , en wijde se bulen boert, '
Durman. 2, — ÂL syn riucht is yn '
syn unscild , innocentia solà tectus est.
„AU hwat fen katten komt wol muzje, |
abimus in mores parentum. Nom. pl.'
absolute nonu dicitur ut Hollandis so-
lemne est; Hol. Allen moeten sterven,
omnibus imoriendum est, pro quo F.
alle liu, alle minscen matte stearre.
allis, quod Gothis vicem prestat con- '
junetionis ygp, adverbiique ZA«z, Ags. i
—— —— —— — oe
86
ALLE.
ealles, (adverb.) omnimode, omnino,
nostrates substantive ponunt, Zen allis
hwat ind fen it hele ding néat, de
omnibus aliquid et de toto nihil. „47Zis
is wei, buten di éare net, Ang. all is
lost (away) but (he honour. T. v. al,
omnis; gen. alles; heroch allês riuchtes
linzes, audiens edicto de omni justo
censu solvendo.
allera, alra, V.v. gen. p., omnium,
F. aller, qui casus superest in aHer-
hûne, omnigenus , quicumque (omnium
manuum) F. v. allera honde seka, omne
genus caus.
Adam was oure aller fader
And Eva was of hym selve.
P. Ploughman. p. 342.
Nl. Adam was onzer aller vader
en Eva was uit hem zelven.
Inservit preterea ad augendam vim
superlativam: ex. gr. F.v. allere-best,
F. allerbeste, omnium optimus. F.v.
allersibbest, F. allersibste, consanguinitate
omnium proximus. F.v. a/ererost, V.
allerearste, primus omnium. F.v. al-
lerlest, VF. allerleste, omnium ultimus.
F.v. alrahagest, Y. allerhechste, aller-
Aéachsie, omnium altissimus, Ang v.
alder-hegest, Wyckliffe. — gs. ealra-
scilhost, V. aller-swidste, omnium. ma-
ximus, omnium maxime. Auyli veteres
pergebant frequentare hrec superlativa;
ex. gr. al(her-best, the best of all,
F. alder-beste :. alther-fairest , the fairest
of all, F. «/der-/raiste: alther-feblest ,
the most feeble, F. aider-sicakste; al-
ther-firste, first of all, F. alder-foarste ;
alther-foriieste, the first of all; aither-
foulleste, the foulest of all, IN. alder-
fulste; Malliwell, 51. Nota /A4 valere
literan. Z, in. quam / fere transit
apud Hollandos. Angli relieta logica
innata lingu:e et logica scholastica
adhibita, flexionem genitivi rejecerunt
man elegantie et cuphonie damno;
dicunt enim 4e stronges! of all, pro
allerstrongest. Ang. v.. allermost, FY. al-
deriuéaste, Aug. most of all, cxt, —
Frisii fuleiunt literam 2 mutando se-
quentem 7 in affinem d: ubi enim NI.
aller-heiligen, Y. alderheljen, Aug. all-
Aallows, scilicet, dies festus. NI.
allerduuste, | aller-Kleinste, EF. habent
alder-klienste, «lder-lylste, Haud. aliter
Angli veteres secundam 2 mutabant in
Ih: ex. gr. Wycklyffe, F. alder-heeghste,
Ang. v. alther-heghest, — F. alder-graet-
87
ALLE. ! ALLE.
ste, Ang. v. alther-gratlest. — V. alder-- ready. — W. alstille, Aug. entirely
leste, Ang. v. alther-laste; F. alder-lyste, viel. In his et multis alüis vocibus
Ang. v. alther-leest , Ang. least of all. — ' Angli al, non sine magno lingure
F. alder-trouste, omnium fidelissimus, detrimento, rejecerunt. In verbis
fide dignissimus, Ang.v. alder-truest, Ang.v. fobreke, F. (obrekke; Ang.v.
truest of all. — F. alder-wiiste, Ang. v. .-
alder-wisist, the wisest of all. — F.:
alder-léafste, omnium amabilissimus,
Ang.v. alder-lefest, ^ Nl. allerliefste;
Mine alderlevist lorde or brothir dere, |
Troil. and Cr. III. 240; Wright, I. 48;
F.v kof, uxor, F. alderleafste, uxor; :
F. v. amye, concubina, Syn faders awye :
of syn aefte frouwa, Jur. 2. 186. — .
. alder-leechste, omnium . humilissi- :
mus, Ang.v. aldder-lowest, alder-levist, |
Halliwell, 39, 50. — F.v. aller-ek,
(omnium quisque) quivis: ek, Ang.
each ex Ags. clc, unusquisque, ut
Ang. such ex Ags. svilc, VF. solie;:
F. dosk, talis, ex Ags. (thuslic) thyllic, .
thylc. — Al prgcedit adjectiva adverbii
vices przstans; al-machtich, omnipo-
tens, Ags. ei-mihig, Ang. almighty; ,
F. al-oerste, supremus, maximus. Lat.
omni-polens; csetera. '
alle-heel, (totus integer) totus quan-
tus. Shakespeare, AU the whole army '
stood agaz d at hin. Synonynon est
heel-ind-a! , ubi al tamen notat , om- :
nia," ut apud Anglos,
Snuff or (Ae fan supply each pause of
(the chat '
With singing, laughing, ogling and all
(that.
Pope, rape of the lock. C. 3.
d torch suuff and all goes out in a,
moment, ichen dipped in (he capovr.
Addison. Rem. on Italy.
F. w' toaríse mei pit ind äl giet ut. —
F.v. al stocknaken, totus quantus nu-
dus, F. alleheel stóak-neaken , redupli--
cate alle-heel-ind-al. — Ex dem formw
antiquitus obtinebant apud Anglos, ,,
Zlle-hool, entirely, Halliwell. Wick- |
liffe ai-hool, Gen. c. 43. vs. 28, Vulg.
, sospes," adeoque proprio sensu, to- ,
tus integer. Eadem vis „ omnino,
» prorsus, plane," viget in al ante.
plures alias voces, prwsertim verba;
Ang.v. ex. gr. Wyckliffe ai-bront,
Ang. wholly burnt. — W. al-closid , Aug. -
entirely closed. — W. al-defouled, Ang.
al-ene,
lobrenne, V. fobarme, (o auget vim
nolionis verbi, quam iterum intendit
al, adeo ut cum verbo in unam vocem
coalescens subjectum totum quantum
erdat. Aug.v. al-tobreke, al-tobrenne.
V. al-tobreke, Ang. to break in pieces
entirely. — W. al-tofoule, Ang. fo
ulferly defoul, — W. al-tocut, Ang.
to cut eutirely to pieces. Neque hec
composita seculo vil penitus obso-
luerant: interpretes Bibli Sac. a cer-
lain woman cast a piece of a milstone
upon .fbimelechs head and all-tobrake
his skull, Judges IX. 53.
She plumes her feathers and lets grow
(her wings,
That in the various bustle of resort
Were alltoruffled and sometimes
(impaird.
Milton. Comus. v. 880.
Lexicographi Johnson et Todd, qui
in argumento grammatico mire hallu-
einantur, ex his verbis formarunt ad-
verbium all-to, et verba óreak et ruf-
fe, caque scribentes distinxerunt in
duas voces hoc modo all-lo ruffld.
(F. allehecl-toroffele). Confer Madden,
virum grammatica Zzx;z/(2eiz insignem,
qui veritatem vidit in Glossary to the
Wyclyffite versions of The bible, p. 4. 6,
et Frisica verba cum /» composita.
allen, F.v. (totus unus)
ol- euna , unde F. allinne, lind. elonne,
Ang. al-ome. Ene per se „ solus" est;
al intendit tantum eam nationem.
Sax.v. nemo potest remittere peccata
biutan god eno, Ang. nobody can for-
give (he ains but God alone, NL bui-
len God alleen, Heliand, Schmeller
p. 71. 5; Kóne legit nean god eno.
1645. Ex Jiulan contrahitur Ags.
buton, Ang. but, nisi, eodem sensu.
NI. v. à, duplicant “l-alleen, Harduin
. 6. — Scilsthe dat allinne hawwe?
occine solus comedes? Convivator
ironice ad convivam, gui parce cibum
sumit. Allinnich, idem.
entirely ruined. — W. al-doun, Ang. al-ewan, adv. F. b. stabile. constanter.
quile doin. — W. al-helid, Ang. per- i allyk, adj prorsus similis. adv. pror-
fecily healed, — W. al-plesede , Ang. per- .
feclly pleased. — W. al-redi, Ang. quite '
sus, omuino. Allyk is 't brulloftjen as
't kupjen, G.J. qui nuptias faciunt
89
ALLE.
eadem agunt ac illi qui ambiunt ami- .
cos (scil. potationibus indulgent).
al-lvk as, eodem modo ut. Ik meitse
it allyk as thou, F.b. ik mág 't älk as
deu, Bend. 348, haud aliter quam tu
ago rem. Nl.v. alick, totus. — Kil.
aen-lyck , assimilis. Goth analeiko , adv. :
; al-nei-geraden, Nl., allengs, pedeten-
similiter.
allyk, eodem tempore. Prov.
minscen koiume nut allyk, kenne eak nat
allyk weircisgje, bomines eadem die
non nascuntur, adeo nou eadem die:
moriantur necesse est.
allyk, adv. quasi, fere, //y (raeppe di '
keeft allyk to grus, arcam calcibus
vertebat quasi in rudera. Ang. (al-like)
alike. F. It is allegere nat allike folle,
non in omni re perinde est qui fit. '
Allyke folle is goe to delen, Burman. 2, :
in :equales partes distributio facilis
atque megua est.
M.S. idem.
allyk-fol-hwat, quodcumque. Z/ fisk- :
wiif forwiel mi allyk-fol-iwhat, piscaria :
mihi exprobabat quicumque turpia.
allikom-allinne, prorsus solus. cf.
om, in Ang. scidom, rarus.
allyke-wol, F.u. a/ke-we, nihilo-
minus. Lit di liu mar rabje, allykicol
scil ik dwaen sa as it heart, maledicant
licet nihilominus agam quod decet.
al-lenkom, adv. paulatim. Hol. allens-
ken, idem. Angli habent seldom ex Ass. :
seldan, rarus, et random, inconsulto,
temere, ex Gal random.
random.
al-linkjende-wei, paulatim, pede-
tentim. Nl. a/fengs, allengskens, ex Nl.v. '
Ex alling Fris. formant '
allungskens.
verbum alliukje, et p. pres. allinkjende.
(Al pratende-wei | kamen wi to Liu-
wert, inter confabulandum venicba-
mus Leowardiam.) Confer tamen Nl.v.
al-eenkine; Al-eenkine worde gael scaemte
ict, Maerlant Sp. Hist. II. 409, gra-
datim verba depudent. — F. v. a//inga,
alling, aliny, Ang. along, ex and per,
in, et linga longitudo; alga ther
wirsne, per vel secundum carpum;
aling der bueren, (per longitudinem
vicl i e.) per vieum (portare lapides
ignominosos. Aus. andlangue deg,
per totum diem, ubi /a»gne est adjec-
tivum; sed in and-lang (hara uegla,
secundum clavos (Ang. along the nails .
Nl langs de spükers) lang adverbii
locum tenet. Vide exempla apud Jun.
DIA!
Allycke folle iz even |
Jun. Et.
90
ALLE.
Et. Angl along, ubi tamen vir maxi-
mus in interpretatione paululum lap-
sus est. Ang.v. endelong. Than came
(hai apon Spayne andlonge the shoore,
(Nl. langs de kust.) ct. Halliwell, qui
benc vertit , lenghtewise." Chaucer,
endlong.
tim. Holsati, wach gerade.
:al-oan, continuo, indesinenter. F.u.
Al-an, al-au, maeki mennich out peert
lam, continuus labor exhaurit vires.
Ang. ou, forward; in succession. 7f the
lenant fail the landlord, he must fal
|. de creditor, and he his, and so onm.
Locke. cf. Johnson.
|al-reets, adv. jam. Nl. ajreeds. Men
kents alreels oan syn yongh siaen, Bur-
man 18. dignoscitur pater ex filio. Nl.
rede, paratus, genit. redes; adv. reeds,
jam, alreeds, jamjam. 4/, jam; Zen gnappe
keardel is er al west as ien oar komme
scil, homo alacer jam perfecit opus
quod czeteri vixdum aggrediuntur. Àng.
ready, paratus; adv. actutum. al-ready,
jamjam.
.al-rju, pene propter. (rju, Ang. rather.)
„al, It is al let. Hd. Ex ist schôn späl.
^nl-howol, quamvis. (Genius linguw
jam antiquitus talem vim attribuebat
solm voci al. Al scoe di kop er oaf
soebadde wol ik niuwmwen , capite licet lue-
rem nullum mortalium submisse sup-
putabo. Haud aliter Ang.v. a4 pro
odierna voce a//hough , quamvis; AU
tell I not as now his observances, Chau-
cer. Cant. F. 2266. cf. Halliwell. 42
were it as (he rest but simple «erit,
Speuser; F. 4 wier i£ as di rest mar
simpel scriwicen. „dl is de (iercke
graet, de priester sionght luckel nin
meer off luder alsser mey, Burman. 3,
uamvis templum sit amplum sacer-
os tamen non clarius cantat quam
potest. i. e. una cum penso vires non
augentur.
al sa, omnino est ut dico. Dou flouwste.
Jt is al sa. Mentiris. Resp. Verissi-
mum est quod dico. — Ags. eal-sca , al-
sva, Ang.v. ulsica, hoc modo, itaque,
Ang. also, Nl. alzoo. Hast thou di
paus sjoen? Ind dou biste nea to Romen
west. "Tune vidisse papam? At num-
quam fuisti Romme. Dal is al s1, certe
fui. „4 habet accentum.
al-teas, adv. saltem. Nl.v. altoes ex
al-(oges, Ang. at all events. F. (jen
al-ti
ALLE.
92$
ALLE.
ducere, pf. (ach; ul-teages. — Ien boer ! aller-ek, olr-u&, Fv. unusquisque. Ele-
is jamk ten snoad man, al(éas nin gik
as folle geleerden, rusticus sa'pc est
homo callidus, saltem non in amen- :
tiam cadit ut multi viri docti.
al-to, nimis. A-to-folle doach nat, ne
quid nimis, F.b. al-fo-fale. — Al -
lo- ier, nimis manc, mature, F.b. al-
to-edder, — Al-to- min, nimis paulo, F.b. '
al-te-laiet (Hind. lyk, paulum, F. lyts, '
parvus.) úl-fo-let, nimis sero, F.b. al-
le-laz. 4l-to-diur, multo nimis carus.
Shakespeare, 77e thought them six pence
all to dear. (to dear, nimis carus; all
to dear, multo nimis carus.)
al-to-met, nonnunquam, interdum. To-
meit, idem, al £o-wels, interdum. W.o.
al-to-nits, E. [. 87. — F.v. meta, F.
meíte, obviam ire, Ags. mef«n, A. to
meet.
alle-gerre, omnes simul. F. v. algadur,
Ags. elgador, elyelher, Ang. Allogelher |
Nl. aifegader. Di liu smite eltsoar sa '
,aller- weikes, F. v. quaquaversum. F. v.
mar yn 'e gléaune hol, ind dat Kris-
tenen ind allegearre, alter alterum de- :
turbat in tartareos ienes licet sint
Christicolie, tam qui damnatur quam :
qui damnat.
alle-man, quisque, omnes. F.b. «Ue- ,
mansche, idem. Bend. 201. Ane. eve-
rybody. Prov. .fluans frioun is almans |
gick, Burmania, 2, omnium amicum
omnes sibi pro ridiculo putant, F.b.
Al ta gud as arkan-eans nar, Johan. 80.
Jan ind alleman, cujusvis conditionis
homines mixti.
mens friun, amicus omnium amicum
AUemans friun nia-
nullum habet. Dat alle man seyt wol :
dern icier wesse, Burman. 8, quod om-
nes perhibent verisimile cst; vox po-
puli vox dei. cf. Nl. v. a/Je-iceghe, sem- :
per, Bild. Versch. IV. 100, Ang. ad-
wayes, all-ways
al-di-gene, quicumvis.
docht al di gene, dy fee hâlde, kund,
dat er nin ky lâns di wei rinne meye,
Gretmannus (sherif) omnibus, gui pe-
cus alunt, nunciat illicitum esse vac-
cas circum vias pnblicas pasci, F.v.
duat kuth al-da-ghenin. cf. „Al di steárren
kenne wi mal sien, omues stellas oculis
aeq nequimus, F.v. al dy sfera.
en, adv. semper, Nl. «iid. Tiden,
tempora, plur. ut Áng. ways, vi, in
allicays. — „W-digge W. o. quotidie.
E. 1. 87. a/-to-hóp, W.o. omnes simul.
E. I. 87.
Di grytauan
ganter bine voces aller ct ek subjec-
tum inter se includunt; a/era-monna-ek
(omnium hominum quisque) unusquis-
que: confluunt quoque in unam voceni
alleruonnck. Ek, Ang. each, que vox
prodit in hymnis Alam. ecca-lik scla,
omnis anima, Hd. jeglich, Nl. iegelijk.
Ex eac-lic per metathesin (eal-cic) vi-
detur conflata vox gs. «ic; (ek-lik)
Nl elk, F. elts, unusquisque. Post-
uam elk erat formata vel introducta
Frisii occidentales cMer-//b, unusquis-
que, dixerunt. Forsitan alii judicant
voculam e£, detrita 2, fuisse ortam
ex elk, ut F. sub, sók, Ang. such,
talis, ex F.v. swk, sulk, Sax.v.
sulic, Ags. aulic, style.
aller-lik, F. v. unusquisque. Separan-
tur aller et lyk interposito subjecto
ut aller-ek:. aller-prestare-lyc, unusquis-
que sacerdos. Addunt et man VF.v. in
aller-monna-lik , unusquisque.
icik, locus, plaga, vicus.
vn alles, omnia simul. Ik ind myn twa
broárreu wi habbe threttien bern. yn
alles. Xung. IT iwilh my two brothers we
hare thirleen children in all.
ind all, precedentis rei eximium va-
lorem annuit. Pa»koeken, yn buler ind
al bakt, mei hy not, fastidit lagana
. eocta (vel tosta) cum butyro, guod
non coutemnendum est. lei syn ha-
loasje is hy mit to freden; ien fen
goud ind âl, suo horologio non con-
tentus. est, auro, quod non respu-
endum cst, quamvis inclusum. Seistke
dot tsjin my, ind dat dyn mem ind al?
Talia ingeris in me, quie tua sum
mater? Pro al quoque a/legerre, Ang.
altogether : goud ind allegerre, buter ind
allegerre. Simili sensu. Ang. v. et dial.
North; IIalliwell, 43,
And shipping ours to work (hey fall
Like men that rowd for yood and all.
Cottons works. p. „27.
Scoti and: e, Ang. and all,
A villain cam, ichen T tas sleeping,
Se) my eiie, horn and «.
Skinners Ewie wi' thc erooked hornc.
cf. ind dat; jild ind that sliur ik dy
moarn, pecuniam cum cwferis tibi
erastino die mittam.
mei dat &1, (cum omnibus his) nihi-
lominus. Aug. noficithstaning, Nl. nist-
legens(aande. Keningen, dy to fiur ind
93
ALMENAK.
to swird machtige riken forwoastge habbe,
wurde gréat ucamd ; mei dat al dinne
it mar kroande boalen, reges, qui bello
potentia regna devastaverunt, magni
cognominantur, nihilominus sunt car-
niflces coronati.
al-machtich, adj. omnipotens. Ags. eat-
mihtig, Ang. almighly.
ALMENAK, n. diarium. Di déad háldl
nin alhnenck, F.b. De duz halt nan
almenak, Bend. 444. (mors diarii nul-
lam habet rationem) mors rapit pro-
miscue infantes senesque. Prov. To
nei better, seit it almenak, diaria. Hol-
landica finiunt verbis, Te na Peter,
posthac meliora (promittimus). llc -
verba proferuntur, si quis male rem
gessit, vel quid non succedit.
almenakje, vb.n. consulere diarium.
ALMIS, cg. stips. Ags. celmisse, F.v.
ielmis ex chis, F. b. elems, Ang v. at-
mes, Ang. aliis, ex Lat. eleemosyna. Vox
e sacris Romano-catholicis repetunda.
ALONG, ALANG, adj. F.v. integer, con- '
Saxv. alusg, durabilis. Jungi- ,
stans.
tur fere cum a/derlang; Y.v. alauge
Jerd ende alderlangne ferd , pax integra
et per secula durans.
ALRYK, n. p. viri. Gothi a/areiks, rex
Gothorum Sec. V.
ALRUNKE, ALRUNTSJE, n. F.o. virga
magica. Neerlandi herbam magicam
mandragoram appellant (Kil.) alrune, '
Circe cum hac ,
alruyue, Hd. alraun.
herba sua miscebat philtra, unde
xicxXix, Cirewa, fuit appellata, et '
labente seculo XVII adhuc hac herba,
presertim. ejusdem radicibus, amorein :
: |
excitare conabantur. Dodon:eus p. 373,
ed. 1564. p. 454, ed. 1583. p. 157,
ed. 1616. p. 749, ed. 1644. (In prima :
ed. Dodon. 1554 adhuc nulla Man-
dragorre mentio). Matthias de Lobel,
p. 326. ed. 1581. Leonhaert Fuchs
(versio Neerlandica) cap. 201, ed. Ba-
silee, 1513, Michiel [sigrim. Arau- '
ter-buch von Hieronimus Bok p. 315.
ed. Josiah Rihel, Straszburg, 1577:
ex quibus luculenter patet proavis .
nostris alrune, (mandragoram) fuisse
plantam eximie magicam. Alruna,
teste Jornande, Gothice notabat ma-
gam, vel feminam fatidicam; que
vox, postea cum aliis vocibus compo-
sita, ellyptice videtur incidisse in no- .
tiones, tum virgi, tum plante magies, .
94
AM.
incantatricum supellectilis. Causa vo-
cis in antiquitatis tenebris latet. Si
quid augurari licet ex a/f et runa,
mysterium, incantatio, videtur con-
flata vox. Germani mulieres venustas
et blandiloquas rwaa appellare ama-
bant, tum quod eis uid divini inesse
credebant, tum quod facie et sermo-
cinatione viros incantabant mulieres.
Suethi «rua, famina magica. (cf.
Fórstemaun 1062. IT.) Huc pertinere
videtur Zeonira, filia Hengisti, sive
Reonisk, hodie F. Reonts, n. p. feming;
Hollandorum enim (Kil) ruynen, in
aurem susurrarc, mussitare, Ags. ru-
nian, Ang. (o round, Frisis audit
réonísje. cf. Junii Et. Ang. io round.
Ihre, alruna. Grimm Lex. a/raun. Isl.
run, f. socia confabulatrix.
ALSE, ÉALSE, n. p. viri. (cf. Ags. Elesa,
n. p. viri. Ags. cise-calda, princeps
generalis). Inde aelse-ham, hodie 4fel-
sum, vicus in pago East- Dongeradela.
: ALTE, ALTEKE, ALTET, n. p. viri. Wass.
95. Altena, Altama, Alta, n. patro-
nymicum. Alling, idem. (Isl. eifa, in
fugam agere, instare fugienti.) Aldring,
idem. Confer Alla, n. p. v. Sec. IX;
Aldiko, n. p. v. Freck. Sec. X; Altana,
ji nm.p.f. See VIII; fing, necr, Fuld.
! 8. 793; dAldring, Sec. VIII; Fórste-
. mann, p. 46.
! ALUWA, n. patronymicum. Foekel
Aluwa, (Telting, Waalsche bezetting te
Franeker, 1572— 1577. p. 11). Fórste-
mann habet 1l AMluwing; p. 42
Aloin; ibidem 4flowinus. Aluwa per
Svnieresin. AMylca, gentis patricie Fri-
sie nomen. Isl. a, regulus, regulus
maritimus, pirata. Egil:son.
ALWE, oaALwE, undecim. F.v. andlova,
alrene, elleca. In australi parte Frisie
loco dialecti communis (we, valet
elire, quie forma conspirat cum Ags.
entllufon, cndlefen , Sax. v. elleran, Ang.
eleven , Isl. allifu, ellifu, F. v. eleva. —
EF. v. Andlofta, alfía ; elleffa, F. alfte,
|, NL e/fde, undecimus.
; AM, eg. ex inflammatione tumor, quo
laborat vacca sub et post partum, qui
si uber affectat di aem yn it jaer di-
citur. Sedem quoque suum figit in
venis lacleis sub ventre, qu:e disten-
duntur et sacculorum instar pendent.
Uber hoe malo durum fit atque ullum
lac emittere recusat. Vacca juniores
et obesiores, prrsertim que annum
95
AM.
secundum steriles priteribant, pluri-
mum hoc morbo urgentur, qui, $1 diu- :
tius hweret, macerat vaccas, — Simile '
malum ubera feeminw cruciat, dicitur
ue di aem yn di boérsten, Mol. droop.
nde et Frisiorum
aem-boárstich, adj. (ftemina) laborans
congestione sanguinis ad mammas;
(Kil) ,, -4mborstigh, Hol. j, engborstigh ,
asthmaticus." Hd. ezybrustich, V. néar- '
bocrstich, laborans asthmate. — Hol.
amechtig, exhaustus et anhelus; pro-
prie, difficulter respirans; ex nein et;
hechten, quod Saxonibus n. idem est
quod Hol. kijger, anhelare. — „Lwbeyen,
hremorrhoides, q.v. — Isl. ma, mo-
lesto, ango; ame, m. noxa,
mentum; ama, f. erysipelas, ignis
sacer; (5, m. molestia, defectus; aur,
adj. miser. Ags. oman, ignis sacer,
AMBACHT.
ad. 7e kan om alles :nasnake, Bend. 880.
novit de omni re confabalari. F.b. am
ditus, Deud. 351, ideo quidem, con-
sulto. F.b. /riz-ai4, cireumcirea, Bend.
857. 361. FV. frin! um 'e law, Sax.n.
rund-uyimeke, panis lamella cireumcisa
adeoque integra; frint-um, proprie,
» eireulum. cireum," ut Nl. rond-om,
Hd. rings-um. (F.v. lef et leaf, panis,
Aug. loaf, Ags. hef. cf. Jun. Et. loaf)
F.b. am-en-trant, Bend. 361, F. om
trint, circiter; proprie, circa circuitum,
circum-eirca,
.uam-bi, adv. F.b. cireum, circumcirca.
hocu- |
: AMBACHT, n.
apostema; om, rubigo. lol. roesf,
rubigo; roesferig, rubigiuosus; gra--
vedinosus. '
am-beven, pl. hwmorrhroides; pro- ,
prie, bacem dolorosm; istie enim pus-
tule baecarum instar pullulant ex :
ano et sanguine manant ut bacc
succo. Haud aliter Ang.v. awberry,
& kind of spungy wart full of blood,
growing upon any part of a horses
body, Halliwell. — F. bei ex Ags. heg,
bacca; Ang. derry ex Ags. berig; NI.
óesie, Goth. basi, veina-has!, uva. NI.
ambeien, in qua forma Nederlandi Fri-
sissant. Confer «ew et aem-borstich.
aen, molestia. G.J. Wy hiene fen nün-
ien nen, nemo nobis molestiam exhi- |
bebat, Naoogst, 296. A«s. aan, defec-
tus, Benson. Ags. aza-cyri: , lumbricus
in stomacho vel intestinis.
eim, adj. F.b. dolens, ad suspicionem
tactus condolescens, sed absque cutis
lesione. Bend. 8. 197.
amich, adj. (vacca) laborans turgore
uberis inflammati. — fuge kon.
aensk, adj F.o. morosus, obmurinu-
rans, (ex. gr. infans.)
AM, F.b. ob, circa, F.v. ihe, oue.
F. wm, om, circa, propter. F.b. Jeu
lid as an, Bend, 352, F. di tiid is
"i, tempus (rei gerendie) prieteriit.
F.b. am e hjarn kieke, Bend. 361,
FB. ww e herne kykje, circum (domus)
angulum spceulari. F.b. „du "e naurde,
am e suze, am e aste, F. ume noard, um
'e siel, um "e éast, versus, circa bo-
ream, cset. cf. dst, — F.b. ain , attinens
„ambachtsman,
Ili kollagt aiuti feur lidjs deuren, cir-
cumcursat frizens hominum fores. Jo-
hau. 80. F. 1 sceukt lüns di doárren
Jen di liu. V. Uin-inde-0i, pwne, prope.
ars cellularia; ex. gr.
caleearij, pistoris, ligznarii, cretera.
Toalf aiibachten ind thretlien tgelokken,
pluribus opificiis intentus in nullo pro-
ficit, Aug. Jack of all trades. —
F.v. ombecht, 0omhet ; ambucht, ambet ;
ambt, amt, miulsterium; jurisdictio ;
sacra missa, ut Goth. audbahti, n.
z&aTispyrz lue 1. 23; Ages. North.
tha his embihtes dagus gefylde werom.
Goth. bifhe | usfuluodedun | dagos and.
bahteis is. Belgis het aiubacht der misse
et het o[ficie der misse synonyma sunt.
Ags. qub, n. officiuin. Goth. and-
bah, Aes. ambih!, endem vox est
cum Lat. o/ficiwin ex ob-facium. Goth.
and valet oó, et lex XvTIZCIQ Az in li-
teris consonantibus docet Lat. /actum
Gerianice / audivisse «A4. — Confer
Goth. aad-lilon, servire, auxiliari.
eg. pl. ambachtslju,
homo operarius qui artem vulgarem
(cellulariam) exercet. F.v. «umptman
m. idem. if hy (enis inannes hors)
stande an heericei, oen (zierckicel, of
an een amplmannes huse, so scil hyt
bela als off hyt selm dien hede, Leg.
Westergo, 472. $6 67. Apud Sehwartzen-
berrium sleyht an hereicey, and an
kerckwey, and (ha kepla; ieftha an
siielhis huse, V. oan it smids-hus, apud
domum fabri ferrarii, ut ealciet equum.
Awuptinan adco hic loci in specie notat
fabrem ferrarium; cf. Hichthof. qui
vertit. Hd. amluann, prefectus, juri
dieundo prepositus. Sax. v. awbakt-
man, qui munere Pues fungitur,
minister, centurio, /Lwi prisci homines
97 98
AMBILD. | AMERY.
in opificiorum summa raritate artem | — ista alit; habet hzc species strictos
fabri ferrarii zx7' é£oy»*» ambacht ap- | artus estque robusta quamvis impro-
pellabant. | Cera, quare equitationi presertim uti-
ambachtig, adj F.v. See. XV. ad! lis est. —
munus pertinens; ambacktig sigel, mu- AMER, cg. situla, Hol. emmer. Nl. (Kil.)
neris publici sigillum. - . ame, cadus. Amer, amey-stad, acta. Ags.
AMBILD, ANBELD, n. incus Ex an. amel, vas aque lustralis. misa, flu-
fit am ante à. Kil. ,en-bold, Sax. Fris. ' — V1uS Frisie orientalis. Amstel, fluvius
„Sie. J. aenbeld, incus." W.o. ambolt, Hollandie, qui nomen dedit urbi dm
m. E. L 357. Ags. anfilt, m. Ang. stel-dam. Alam. amisala, amsla, f. (avis)
auvil, Nl. aiibeeld, n. — Ex an et bile . merula. Forsan ex notione fundendi,
Isl. frangere, subigere, ut Alam. unapôz
Hd. ambosz, ex ana et pozan, Hol. bot--
sen, pulsare, F. ówwtze tundere; Lat.
quae est in themate am. M sibi as-
sociare solet affinem d. Sax.v. amber,
ember, mensura liquidorum, ex. gr.
: : Freckeuhorst, embar honegas. Arvs.
AME , "Min NM cudi, Tu ! amber, cadus, lagena, batiola. Amôra
ALD, Cg. Hino, 70100m, avia, 18). 470, ;— wultorum — fluviorum nomen. Graff
idem. |. V. 268.
AMEL, n. P. V1r1. malo an. 817. Amala . "n amer moalke, muletrale lactis.
apud Jornandem, Hist. Goth. Idem quod
AMEL, cg. F.o. scarabwus, scarabzmi ;"n amer wetter, situla aqui.
larva. ,ammer-fol, n. quantum liquoris con-
AMELAND, n. insula contigua Frisi:; tinet situla vel mulctrale. /£ reint by
olim vadum tantum interfluebat. Locus ammerfollen, Gal. I! pleut à seaux, cadit
ad ripam portus borealis Groningw | aquarum agmen.
quoque dicitur i4 Ameland. — Pri-ijok ind amers, jugum cum duobus
mitus amba, ex amb/ag, quasi amÓl,' ^ mulctralibus, qua inde pendent et
embl, in mythologia Seandinavica, pri- , feruntur.
ma omnium mater, et a7, ig, Ags. in-; amer-bank, eg. scamnum ligneum in
sula, ig-laud, idem: insula Amble.; quo muletralia lota exponuntur.
Eadem ratione amÀ/-ag-land pro amblag amer-rak, vel-ret, n. idem fere quod
vel amba. Ex ambia-land autem fit | amerbank, repositorium ligneum sub
Ameland, ut ex Ags. ambres-byrig, in! dio, ubi lota mulctralia aliaque uten-
pago Wiltshire, nomen hodiernum A/mes- ;— silia siccantur.
bury. Pro Amôl-Ä veteres quoque fre- ' moalk-amer, cg. mulctrale.
quentabant Amblum, vox orta ex Amdl- | wetter-amer, cg. situla (qua hauriunt
ham. cf. Fórstemann II. 61. — In serie | — aquam.)
insularum, qu: littora Frisie Neer- | AMERY, n. Ave Maria! formula sepe
landieze obtegunt, Amelandiam sequi-, redieus in precibus ecclesie Romano-
tur der Scilling, Nl. ter Schelling , quod Catholic. Amerys-tiid, cg. momentum
Amelàáner,
nomen videtur ortum ex Scylding; gens ,
mythologica Scy/dinugorum in cantu ,
Beowulf nota est. der Scilingam se-'
quitur it lie, vox eadem cum eum,
Flevum. Agmen claudit insula Tezel, .
( Tekelia Ptolom:ei?), cui frctum alluit |
Ilelsdeur , porta inferorum, unde vicus :
in ripa obversa de Helder appellatur; .
omnia forsan nomina mythica, de qui- ,
bus in suis locis singulatim agam.
Quantum ad vicum Zeíder, notet lec- |
tor veteres vicos et urbes denoinina- '
visse ex freto, fluvio vel canali, cui adja- |
cent. Vide exempla in voce a/&, et apud
Cluverium, Germania antiqua, III. 67. ;
cg. iucola insule Ame-i
landig, — Equus cx stirpe quam insula :
temporis, quo funditur, Ave Marial
i1 e. parvum momentum. Ellyptice
amery, idem. Yn ien amery kom ik
wer, cito citius redeo. It hat dat yn
ien amerys-Lid reden, as it mar goed
reden is, hanc rem momento expedi-
vit dummodo bene; sat cito si sat
bene. — Hol. Cremeui ex ,, Christe
» Maria!" Jemen ex „Jesu Maria!”
quae in quotidiano sermone leves sunt
execrationes, atque significant admi-
rationem, scusum subiti doloris, cx-
tera. Angli dial Crimany! (Christ
Mary) et Jenminy (Jesus Mary). Ali-
quando duplieatur Crimiue Jemminy !
, lnterjection of sadden surprisc." Hal-
liwell. 250.
99
AMME.
AMME, cg. spiritus, anima; literis as-
similatis ex nlhme. A ascendit ad c
el e in Ags. elhm, m. F.v. ethma;
vel descendit ad o in F. v. oua, om,
F.b. ame, ome. Th transit in z (s
mollem) F. azem, halitus oris, spiritus.
Literie aspiratie. /& et h z— ch inter
se permutantur unde Goth. a/m«, m.
GFysyua, — Pro Ags. ethm, vapor,
E — e — MÀ —MM MÀ o — Re
ammer-mar,
100
AMPER.
AMMER, EMMER, IMMEB, F.v. adv,
semper, unquam. Hol. immer, F.
jünmer, idem; jimmer-wei, indesinenter,
continue. Ex a, unquam, et yir, un-
quam mais.
F.v. iu sempiternum.
Hol. imuer-meer.. Junguntur ut sensus
intendatur emmer and emmermare, sem-
per et in seternum.
e 5$ . AN ^]
spiritus, vel e/fem, odor, voce re-, h8mmer, memwier, minmer, F.v. un-
jecta, Angli sibi adoptavere vapour, ; Quam.
|
|
!
l
l
similiaque peregrina. ;nammers, adv. (ne-amer-as, non un-
TEE | quam magis quam) tantum, modo
amme-snicke, cg. (anime singultus) | solum; Dogge » D) mt de eere om
allomet reys to schrieucen, G.J. IL.
50, honora me interdum modo (guwso)
tuis literis. — Enim, Mwaerom scoe
ik it jild nat bruke? It is nammers
myn ein, quare pecuniam nou impen-
derem in meam delectationem? Est
enim mea possessio, (proprie, non
unquam magis quam mea posseseio.)
Ommers, enim, quippe (o-mer-as, un-
quam magis quam) Hol. iwsiers, enim.
cf Mhd. ie4ser, unquam; nunquam
rursus. Benecke. 1532.
summo labore assec-
signifieare suum desiderium;
supplicare. Sueth. ampla, W.o. am-
pelje, E. IT. 200. Isl. azióla, indesi-
nenter laborare. lloc verbum viguit
per totum tractum litoris maris Ger-
manici inde ab Frisia Orieutali usque
ad Jutiam, tum inter Frisios, tum inter
Saxones littorales. cf. Stürenberg Ostfr.
Wb. 4. b. Bremisch N. Sax. Wb. I. 15.
Richey Id. lamb. p. 5, ,, anampelen,
, conari; vires, vel primas, vel resti-
» lutas, experiri." Óutzen. p 7. —
Ampele, idem quod ampere. Norwegi
amper, durus, morosus, diflicilis, qui
sese immiscet incassin rebus alienis;
acidus. Aascn, Norske ordbog. p. 4.
adj. acidulus, adv. vix ac ne
vix quidem. — Nl. v. (Kil) amper,
acerbus; immaturus. Sc.o. [íamper,
idem. — Teuthonista, „ Zamper acris."
(Tamper pro amper ut F. fjoed pro
Ang. odd.) Alam. „ ampher, lapathum ;
De leste ammesnicke | uicticalmje, G.J.
halitum extremum efllare. | C'ic£icalmje, '
proprie, exhalare, evaporarc. |
amje, azemje, vb.n. et a. (Ags. etlm- |
jan, extestuare) spiritum ducere, F.v.
onmia, Sa lang ik amje oanlid ik
nei Goad di âlde friheit ind trou, dum |
spiritus hos regit artus adoro post:
deum antiquam libertatem atque fi-
dem. — Figurate, Immen greatmoedige |
onderlizzinge yn 'e yaest amje, G.J.
magnam mentem alicui inspirare. 'N
seynicird oer it wirk amje, G.J. bene
precari operi. Eadem fere ratione Sha-
espeare utitur verbo Zo breathe;
I haue toward heauen breath'd a se-
(cret vow
To liue in prayer and contemplation
Onely alteuded by Nervissa heere.
Merch. of Venice. Act. IIT. Sc. 4.
Pocta apposite post /o breathe utitur
adjectivo secre£; editor Collierus, qui
hane elegantiam non capiebat, pro |
secret posuit sacred. |
AMLEDDER, F. b. eultellus, Bend, 270. |
F. hif, Ang. clasp-kuife, Gal. jam-|
belle , Nl. zakmes. — VF. winulidze, circum- |
flectere, collabi. Cultellus hiece cir- |
cumflectitur in inanubrium. |
|
|
|
|
|
——— —— M — ——— — ——
AMMAN, AMMON; EMMAN, IMMAN, Fx.
Y. nemen, aliquis, ex an unus et man
homo. Nlv. iewan, posteri iemand,
ut Dani mand pro man. — T. wan foär
man, viritim, Isl. wan /yri man, Dani.
mand for maud.
AMME, f FP.v. nutrix; diüminut. F.
amke, idem. It bern is nat sa ringen
fen di amke nomd as it wit hwat!
loärtjen is, infans vixdum a lacte de- |
pulsus ludere novit. 77orre amme, '
Sucthi forr «m»a, Mol. droge min,'
Anc. dry nurse. |
amje, vb.a. nutrire. cf. Kil. ommwen. |
AMPELE, F.b.
AMPER,
tari;
ampfra, acitura” NL zwriny, Hd.
ampfer, amfer, ampfer-wurz (acida
herba) idem per idem sauer-aupfer.
Graff. I. 264. Grimm, Wb. I. 280.
De réade beyen binne amper, uvie ur-
sina (ribessia) sunt acidule. — Di
apels binne nat riucht sür , mar 'n bytke
amper, — Adv. Ho let is 't? Ouota
101 102
AMSKAFTANG. ' ANGEL.
hora est? Amper oan middei, fere! — per apocopen, non per apheresin; nam
hora duodecima, (Isl. «4 ympra d, ^ end-duck repugnat genio lingum, qui
leviter tangere.) Amper tieintich poum,. — predicatum ordine primum vult.
fere viginti libre. — Ang. d. emper, st. , AND, END, F.v. (copula) et. Ags. and,
vitium, vitium cutis, defectus. vb. /o F. ind, in. Sax.v. endi, Hol. ende,
amper, depravari saporem. In Cantio! hodie e». Nota Ags. aud et Nlv.
ampered cheese, caseus acescens, in eade, preter ,, et," quoque notare ,, sed,
corruptionem vergens. —- Isl. opsr, ^ autem." Vide exempla Ags. apud Et-
adj. asper, acris. Apur Kylde, sevum wmullerum I2, et adi meas annotatio-
frigus. Ut ex Nl. Aaperen, hwrere; nes in tom. IV Maerlant Spieghel Ifis-
impedire, Ang. to kamper, ita et ex — foriael, ubi p. $75 citantur NL v. loca.
apur fit amper, Suethis quod acri est] — Hiec notio orta videtur ex Goth. and,
sapore. Ags. afor, afre, acidus, ama-; contra, in talibus anda-siaua, adver-
rus. In eandem viam fere trahitur sarius, czet,
Lat. asper, rudis, durus sapore; vinum | ANDEL, F.o. gramen vel foenum gly-
asperum, i. e. acidulum, Ang. sowr; cerie marine in pago llarlingensi,
wine, Gal.v. aspre, durus, rudis; do-| Hol. kweider-gras, beemd-gras. “Hall.
loris vel molesti; plenus. Gal. épre,| p. 259. GStürenberg. 4. 6.
durus, durum habens saporem. Gal.v.| ANDELE, n. p. viri. Andala, Andelu,
«spréce, molestia. cf. Lat. peme, Gal. | Andla, n. patron. Idem cum nomine
à peine, avec peine, vix. proprio viri Gothico seculi quinti apud
AMSKAFTANU, pl. amskaffongar, F.b. ornandem 7fndalo, n. p. v. Andela, n. p.
infans permutatus, quem homunciones freming.
Subterrestres (F. iérd-mankes, F.b. onx- ANDERN, ANDREN, n. F.b. fenestra;
sarbeankissen) clanculum pro vero, proprie, spiramen, Isl anda, respi-
infante in cunis supposuerunt; Hd. rare, Scoti ainde, idem. Veteres do-
icechselbalg. Hanc permutationem tan- — morum fenestras non claudebant tes-
tum ante baptismum infantis fieri — salis vitreis. — Ags. era, multorum
posse credebant; eam autem antever-' substantivorum terminatio est; ex. gr.
tebant posita in cunis forfice. Corpus; ^ Ags. Óere-ern, Ang. barn, frumenti
puerper:v mortue una cum forficei locus; dom-ern, tribunal; slep-ern,
sepelitur. Johan. 3. | cubiculum, ect, Haud aliter aud-ern,
AN, molestia. Vide am. . (respirationis foramen) spiramentum.
AN, prep. TF.b. ad, in. fms somram,: — Ags. ern, n. locus, locus secretior, casa.
harwslan, :wstate, autumno, F. 8i , ANDERS, n. p. viri. Andreas. Augli
mers, heársipes, idem. Ags. ou middre , — ctiam inversis literis (Anders-son) ./n-
"ihe, media nocte, Ang. on friday, — derson, n. patron.
die veneris, Nl.v. aen den middach,: ANG, cg. salutis nitor. Der leit ang op
media die; aen den avond, vespere. | dat Dern, infans ille nitet sanitate.
Johan. 80. | Aeque valet de levitate nitente cutis
anstuns, adv. F.b. ilico, statim. Jo-. talpe vel felis: Cum terminatione
han. 80. Nl. «an-stonds. -el angel, nitor plantarum lietificarum,
AN, F.b. unus. Ags. dún, F.v. dn, én, nitor efflorescentis graminis. Der
P. iem. F.b. ûn, unus; ain, una, leit angel op it lân), nitet vigore pra-
unum; Naëin, nullus, nulla, nullum, tum. — Isl ang, angan, angi, flos,
F. nin, Ang. none, E. I. 23. ainóget,. ^ amoenitas, fragrantia. Edda. I. Gloss.
adj. luscus, ib. 87. ainken, n. as, in. p. 415.
chartarum ludo, E. I. 357. ! ANGEL, cg. aculeus; di angel fen ien Di,
AND, F.b.anas femina, pl. ande. Silt| — spiculum apis. — Tela quiedam cellu-
end, pl ennen; F. eim, cg. pl. einen. — laris suppurata h:erens in abscessu,
Einen ind eárken, anates femine et — in panaritio (F. /yd), in furuneulo (F.
mares. (anad, and) Aes. emed, ened,f. stjinsiwollem) ; in genere, medulla solida
anas, Lat. asas, enatis, f. Angli, ulceris suppurantis. Rustica quedam
speciali nomine rejecto adoptaverunt ^ aperuerat furunculum in filii femore et
generale avis sese mergentis duck, el- — fratrem meum Eelconem, medicum,
lyptice pro duck-fowl, vel duck-end, consulens, Wi hawwe, inquiebat, Wi
(Ang. to duck, Y. duke, mergi.) certe Aawwe er ien ding uthelle as ien eárke-
103
ANGEL.
pyst. Scoe' dat di angel weze, docter ? |
Figurate, Der sit "m angel, 'simultas
haeret in illius pectore.
angel, cg. arundo; constat ex arundine, |
func ct. hamo, quo captantur pisces.
Ang. angle, idem. Hol. hengel ,
fisk- -angel, Aug. fish-angle. Pars pro
toto; Ags. angil, m. hamus, Nl. an- '
gel, m. idem.
The patient fisker lakes his silent stand |
Intent, his angle trembling in his hand,
With looks unmov'd he hopes the scal
(breed,
And cyes the dancing cork and bending |
(reed.
Pope.
angel-hoek, ey. arundinis Piscatore
hamus. W yckliffe, ]saiah, XIX. 8, an- '
gil-hôk, Xug. angling-hook.
angel-snür, n. funiculus arundinis :
piscatorire.
angel-stoak, cg. pertica piscatoria.
Sfoak , baculus, notat rigidam, quam-
vis graeilem erticam , qua Frisii
utuntur; Hindelo openses autem, more
Hollandorum, arundine flexibili , (F.
reid, Ang. reed), inde Hind. angel-reid,|
Ang. angle-rod , Hol. hengel-roede.
angel- -wJirm, eg. lumbricus hamo in-
dutus, quem admordent piscieuli. Ass.
angel-tvicca, Ang. Dev. augle-bsitch ,
idem, a £riccan, " vellicare, quod pisci-
euli vellicant vermem. Devonenses pos-
teriores angle-dog, lumhricus major,
quem Frisit appellant dau-icjirm, (ver-
mis roscidus) quod post pluviam dici
vel rorante terra nocte se partim humo
tollit et capitur. Hie lumbricus,
cadavera in deliciis sunt, frequens est
in sepuleretis. Frisii eum servant olla
humo repleta et civspite vivente tecta,
aluntque cremore, quo saginatus op-
tima fit esca, cui "hamo indutre pisces
avide inhiant.
angel-fiskje, vb.n. piscari arundine.
-dngelfisker, cg. qui arundine piscatur.
angelje, vb.a. piscari arundince.— Ang.
to angle, idem. Y. jfageler , cg. qui pis-
catur arundine, Ang. augler, NI.
hengelaar. Ang. to an njle the | peoples
hearts, inescare animos populi; F. Ty
mem is 'n goed angeler , Ang. Our ino-
ther is ú good angler, mater
allieere procos in suas filias. — F.
Angelje mei ien sulweren hoek, Aug.
To angle with « golden hook, (piscari
|
|
M
— o — — — —— —M —— — 0L 2 o — MM M—
e — e e e e — e —
cui .
novit :
hamo argenteo vel aureo) emere pis- .
ANGTHERP,
104
ANGTIERP.
ces, non capere; scomma in eos pis-
catores, quos eum nihil ceperunt pudet
re infecin redire, quique adeo pisces
emunt.
Qui delectatur vocum tractu et
Engle, Angli, derivat ab angel, hamus,
conferat Francos cum Ags. franca,
m. hasta, (Francan, hastati?); Seaxas,
Saxones, cum Ags. sear, l'.saz, ensis
brevior; Chaucos, in Beowulfi carmine
Hocas, eum sl. &aukr, hamus pisca-
torirs, Ags. Aoc, Ang. hook, F. hôek;
Lusifanos cum Bascorum /ufz, telum.
In historia Hollandim iunotuere odiis
inutuis duie factiones dict» de Hoekschen
en Cabellauwschen, i. e. altera. hama-
tilium, altera eorum, qui stabant a par-
tibus asellorum majorum. — Quod
atlinet Saxones, rite distinguendum
est inter Saxones, qui interiorem trac-
tum Germanie tenebant, et Saxones
littorales, qui mari accolebant: hi
sicut. Frisii longis eultris, ut inter vela
et funes navium expeditiores essent,
loco gladiorum armati erant, eidemque
sunt, qui impetum dederunt in Brit-
tanniam, non vero interiores Saxones.
Quid, si trahimus nomen Anglorum
a voce antiquissima angel, flos, vigor,
uas] .faglun, Fnylan erant ,, vigore
decoro. Horentes viri?" Germanis valde
adamata vox in nominibus propriis,
uorum plus quam octoginta enumerat
Fórstemanuus (1. 89.) in quibus angel
prmedicati vices priestat, ex. gr. Angil-
bald, Angil-berht, Angil-druda, Angil-
Jrid , Angal-gar, Angil-hard , ZIngil-man ,
Enyil-scalc, in quas ommes fulgentis
decoris et vigoris notio optime qua-
drat. Sunt et nomina in quibus angel
totam format vocem ex. gr. Angilo,
n. p. v... dugala, n. p. t. pro quibus
quoque Engelo, Engela, FW. Ingele,
Ope v. age, mn. p. f. Engelum, vie.
eus pagi Menaldumadele.
nomen duarum villarum
ad ripam orientalem lacus Panderge
in pago Wonseradela: great Anglierp
et !yts Angiherp. Isl. eugr, m. sinus
maris vel lingula terrm. Nisi didu-
cere mavis ah TF. axy, nitor graminis
florentis? FP. /Aerp, collis facticius con-
tra maris fluctum, in quo villas ex-
truebant Fried. In levibus Frisicis
lherp in genere valet ,, collis," qum
notio adhue viget, et (Aorp, vicus,
F. dorp, idem. cí. terp.
105
ANI.
Confer 4nug-yum , hodie Anjum, vi-
cus Eastdongeradelie vicinus mari; Zng-
rier-um, ibidem, olim extans in mari
(ier, collis marinus), nunc alluvio |
uodam obtectus vicus. FKnry- wier vicus
Vonseradelw ad littus lacus Flevi.
ANI, An, F.b. adv. sine. Sax. v. aua,
in compositis, sine. lv. oni, one, on;
«ne, an, sine, Frisis nostris dest.
F.b. Ane gii let ham mint. wtrochte,
end. 369, F. Swider jild lit hin neat
uirjochtje, qui non habet in nummis :
nihil efficere potest.
ANKEL, n. talus. FE. v. on&lef, ankel,
Ags. oncleov, m. ancle, n. — Ang. v.
anclowe, West-Sussex v«nkley, ex an-
klew. Ang. ankle (eukel), Nl. enkel, m.
F.h. ouke, sl ôkull, ôkli, m. 4
ad e ascendit, contra in o desceudit.
(cf. Alam ascAa, occipitium, Bav. ax£e, -
cervix).
slop-ankelich, adj. qui grallis gla-
cialibus incedens vacillante stat talo.
ANKER, n. anchora. ly kaam op ien
anker oan laan, Durm. 82, preter
spem eripiebatur periculo — Anker
op! Eamus! proprie, Tolle ancho-
ras! — Anker, retinaculum ferreum, |
quod parictem lapideam sociat cum
compage lignea in domo.
anker-groun' cg. fundus anclioralis,
aptus anchorw tenendm, — l'igurate,
Lien him nat; der is nin ankergroun,
nullam ei erede pecuniam, nihil habet
quo tibi refundat.
ST. ANNA, ANNE, una ex Sanctis mu- '
lieribus, quas colit. Ecclesia Rtomano-
Catholica. Phrasis, Jer rint fen Sint
Annu under, Hol. Daar loopt van Sint
Anna onder , priestigia mixta sunt seriis.
He phrasis ortum debet imagini lie-
nee SY Anni, cujus ramenta vende-
bat piscator; hie metuens ne citius
consumeretur ejus loco pergebat ven-
dere superstitiosis rarmenta e conto
ligneo unci, quo imaginem e fundo
aque tulerat. Sed longa est fabula,
quam retulit Abr. Magyrus, Almanachs
Mevlingen. 1680. p. 189.
st. Anne, vieus in pago Diltano, pro-
prie parochia Sancte Anne dicata.
Hi hat to St. „Inne rest, fuit St. Annie, .
i. e. ebrius est. St. Aunnw coquitur
cerevisia spissa et valida Bi-diar dicta. .
ANNE, n. p. viri. Znno, idem. Anke,
idem. .fuxe, n. p. feminam. Zake,
n. p. feminw. 4mísje, idem. — Fór-
106
ANTLIT.
stemanu. 82, Anna, n. p. viri et fe-
miu, Enno, mn. p. viri, .fasmico,
u. p. viri. Eunika, n. p. freminie. —
Y. 4duema, Annema, Ennema, v. patro-
nymica. one, Oene, Une, Onno,
n. p. virorum. — Fórstemann p. 1213,
Unno, Unico, n. p. v., Una, n. p. f.
Uneka , idem. Unizo, n. p. v. F. Oents,
ilem. — Grimm. Getw, 40, Un,
gens. — gs. unanu, pf. ann, largiri.
Confer Ags. óeah-gifa, armillarum lar-
gitor, epitheton ducis bellici. Ang.
(annan-son) .fuso», n. patronymicum.
ANRIUCHT, n. W.o. E. I. 358. tabula
cui patin:e aliaque vasa culinaria impo-
nuntur. F. oanriúcht, F.u. anrech, n.
idem.
. ANSKO, ANSKE, n. p. viri. Ans, pl. Anses
heroes et semidel Gothorum, Jor-
nandes p. 94. Isl ds, Ags. ús, deus.
Ex .fnso n. p. v. sec. IX fit diminu-
tivum .fnsico, ut ex ús est /fsico n. p. v.
| Fórstemann. p. 102, contractius Ansko.
ANTJE, F.b. éu£fje, Warns ontkje, v.n.
parturire; ad vaccas attinet, a gemitu
arturientum vaccarum sumtum ver-
um. Sax. l anken, ingemiscere, Nor-
wegi, anka, idem. Aga. t&ca, m. que-
recla. Holsatieum quoddam poematium
in laudem mulierum habet,
Scolde on das wig danken,
Dat se omme uns dicke anken,
Er se uus to der werlde bringen?
Holst. Idiot. Schütze. I. 42. Di: kou
is yn il anljen, di kou antet, vacca
parturit; fere tres hebdomadas ante
partum ligamenta subsidunt, cunnus
tumet dilataturque, mucus sive phleg-
ma manat. Sax. n. de ko is an 't af-
loaten, Hol. uren ab wur vel wer,
uber, quod uber tumet. Antje vagcis
idem quod freminis unfsiute, reserare,
aperire, proprie. Der is ûntsluting,
partitudo instat mulieris. l'igurate G.J.
Bergen wolle bergen kedlje: Bergen antje!
*t Keal wirdt in mitoz, parturiunt mon-
tes, nascitur ridiculus mus.
ANTK, adj. maturus; Aéal-antk, semi-
maturus, svnonymon hédl-ryp. Quiestio
est num ax/£, maturus, formavit ver-
bum aníkje, maturescere in partum?
Cels, VI. 13. suberudum | tuberculum,
Y. Aeal-antke swolm. Confer F. di swolm
wirdt ryp, tuber maturescit; di swolm
is ryp, tuber maturum est.
ANTLIT, n. facies, vultus. Z4 antlit
glimket ind it hert sit yn "e noed, vul-
107
ANTWURD.
tus fulget letitia dum mens crneiatur.
W.o. untlót, n. pupre facies, E. T. 358.
F. o. antlaten-puppe , pupa facie ex tcrra
percelana. Ags. andrlite, n. vultus, facies
hominis, Isl. andit n., V. v. andlete, cud-
lele, f. — Ags. clitan, pf.eldt; Is]. lite,
pf. leit, aspicere. „fud-lit adeo idem
est cum F. en-sicht, Hol. aangeziecht,
vultus; gezicht, visus.
ANTWURD, andert, n. responsum. Ags.
andeyrde , n. | Goth. anda-raurdi, f.
proprie ,, verbum coutra," F. ier-icird,
Sunder wurd óaf iwer-wurd roan er wei,
nemine dicente verbum vel respon-
dente effugiebat. Inde Shakespearius
habet answer sensu talionis, retribu-
tionis noxie; Great the slaughfer is
here made by (he Romans; great the
auswer be Brilons inust. lake.
anderje, vb.a. respondere; ex azt-.
icirdje, evanescente ic ut in Ang. ans-
icer, quod pronunciant a»-sur. — F.v.
andert pro ondiward, V. andert, res-
ponsum. (W.o. anderje, mutare. E.
IT. 200) F.v. ondwardia, ondertia;
anderda, vcspondere; sese defendere,
purgare; reddere credita. Aes. and-
eyrdan, respondere; Ags. North. «7
ut F. v. mutant im ond, ondsueria , res-
pondere; o»dsueare, if. responsum:
nota fem. genus vocum oudsnenre et
G. endawaurdi, cum — Ags. andwyrd
ut P. antwird est neut. Ang. ansicer
est ex Ags. North. osdsveria, et hoc
ex Isl andsvara, respoudere; svara,
idem, F. searre, jurare. (respondere
judici). F.v. ondicarde, ondert ; andert,
responsum se defendentis, purgantis. .
Hee omnia sunt ex F. v. word, werd,
F. wird, ward, verbum. — F.v. ond-
warde, prieseutia, autem ct. Aes. and-
vetri, presens, andreardian, prm-
sens esse, ex F. v. wertha, Aes ceordan,
fieri. Gothi rite distinguunt inter
tud-cair(hi, prwesentia, ex vairihan,
fleri, et anda-vaurdi, f. responsum, ex
raurd, verbum. Pairlh et eaurd apud
Frisios in voce oudwrarde in unum co-
aluere. I1:»c moneo quod Sehmoellerus,
vir optimus , duas voces confudit, Lex.
Bav. IV. 166. Sensu ,, prresentiie"
hodie non and, sed dsjin walet ante
irird, F. tsjin-wirdich, Hol. fegenicoor-
dig, Hd. gegenwar/ig, priesens.
AP. F.b. privp. super, sursum. De san
kunt ap, V. di sinne komt op, Beud.
946, sol oritur. Zing „ie dat «p, ib. sur-
108
APEL.
sum mihi porrige. — F. op, F. b. appe
qui lectum liquit. F. heit is al op
pater jam surrexit e lecto. Ik ^an al
appe, Bend. 340, jam e lecto surrexi.
ap, apertus, Jeu dewr as (íp, ib. ostium
apertum est. — ./p, peresus, Dat
brnjd as ap, Bend. 352, panis comesus
est, F. op, idem, It brea is op. Prov.
Op is moai, mar alles op is nut 088;
bene est si prandii ferculi omnes pere-
duntur, at malé est si omnia conco-
quuntur.
APEL, (á-pel) eg. pomum, pl. apels, G.J.
eple; it iz naet in ceple wird, flocci
faciendum est. Avs. «wpl, apul, m.
Ang. apple. Di apel falt nat fier fen di
lén, V.h. De apel falt ai wid fon 'e
stam, Bend. 443. (pomum non cadit
lonze ab arbore) abit in mores paren-
tum. Di? baron hat sa folle apels as
parren, baronus iste Iro pauperior cst.
Hi moast throch 'n suren apel Dite,
F.b. le moet cuju en surren apel bitte,
Bend. 433, perrumpendie ci difheul-
tates erant, Deer komt "n scip mei sire
apels oun, minantur nübes pluviam.
Niminen wol yn di sure. apel bite, in
re difficili nemo primas partes ten-
tat. — Di apels binne moar üs hja
ploake binne (formosa sunt poma quando
decerpta) infantes tum. demum matris
fiunt delicie cum eos partu edidit.
Innuit proverbium partus dolores.
Prov. Burm. 18,
En apel ijne maeij
Is soo goet as ien aeij,
pomum mense majo valet ovum. —
Meij ien apel woun, mei ien apel forlern,
Burman. 49, Nl. 77e/ is met een ei ye-
wonnen en mei een appel certeerd , mule
parta male dilabuntur. — Kaeper apclen
ûn , Burman. 40, Nl. &oop eyeren voor
un. geld, indulge quid et accipe quod
resta*. Prwstat paululum nihilo.
apel-beam, e. malus. .4pel-Pedmke
n. malus pusilla. — ./pel-berkes ! Fal-
lace! Confictie. fabellis! Fuceus!
apel-floute, eg. deliquium animi leve
vel fiet um.
apel-hóaf, n. hortus malinus, elliptice
houf.
apel-hoerde, vel hürde, cg. hor-
reum pomorum. Aes. 407, Xng. hoard,
thesaurus: v.b. /o hoard (coacervare)
conficere pecuniam.
And happy almayes was it for that sonne
Whose father for his hoarding went to hell.
109
APEL.
Shakespeare, 3 Pt. Hen. VI. Act. IT. Sc. 2.
Prov. Lokkich di bern der di álders
fen yn "e hel barne, idem.
apel-seyl, ey. Ags. epl-scel vel sceal,
f. Ang. apple-shale, mali putamen.
apel-smods, n. “puls pomorum. Nl.
appel-uoes, Ang.v. appul-moce, idem,
(Warners Antiq. Culin p. 16.) appul-
30s. Boucher, in voce appiu-moy.
apel-swiet, adj. qui genas habet ro-
seas adeoque effeminatas, mali, par-
tim candidi, partim rubescentis, instar.
each-apel, cg. pupilla, F.v. &g-appel.
rük-apel, cg. pomum sestivum ite
et fragrans.
slut-apel, eg. malum angulatim seotum
in duas partes, qum se invicem con-
fercientes malum integrum exhibent.
apelje, vb.n. distingui maculis rotun-
dis; figura sumta est a mali rotundi- -
tate; ob eandem causam Ovidius vocat
maeulas pellium gu£fas, Plinius parvas
maculas oculos. Ags. apljan, cppeljan,
formas pomorum assumere. — 44 hyn- .
zer apelt fen fetligheid, equus bene
pastus pree luxurie maculis nitet. Hee
macule non tam colore quam nitore
quodam distinguuntur. Innuit colorem
A.v. apple-gray, Ang. dapple gray.
llis eycs were applesgray, Wright in
voce. His stede was all
dapple gray. |
Chaucer. Thopas. vs. 13818. Isl. apat- .
| áepje, v. b. meiaepje, v.a. serviliter imi-
scutellatus. Itali et Galli ut Frisii omit- | i
tunt gray; Itali pomellato, Gal. pominelé; |
. APPEL, n. p. viri.
. APRIL. Mensis Aprilis mira coeli in-
grar hross, Nl. appel-grauw ros, equus
» Se pommeler, se marquer de gris et
de blanc par petites rouelles." Ang.
Horses thal are dappled (urn white.
Baco. Ang. dabóle, adspersione macu-
lare, nihil cum Ang.v. apple habet |
cominune.
APHARKE, F.b. v.a. auscultare. F. raer
opharkje, attonitas arrigere aures.
APOSTEL, cg. vir iu genere non optimxe
note. — 'n Rouwen apóstel , homo cras-
sus et inurbanus. 'm Nwiweren apüstel,
homo extravagans, moribus solutis vel
eregrinis.
APPE, cg. simia. Di appe kumt ut di
mouwe (simia vestita manus exserens
ex manicis se simiam pr:ebet) siinu-
lator vel simulatio detegitur; in veram
lucem prodit. Di appe ut di mouwe
scódje (simiam ex manica decuterc) —
It liucht siucht. him ta di dagen ut as
ien appe ta it gat, idiota est. — Quid-
quid absurdum, ridiculum vel illibe-
— — — LLL ————— - -
110
APRIL.
rale est assimilatur simis gesticulati-
onibus ejusque naturm; inde tot con-
vitia ex trivio, qualia Hol. 4pe-kop,
(caput simi:x) homo stolidus; „Ape-kloot
(testiculus simi) homo incallidus;
Zpe-kul (simii penis) homo facilis de-
ceptu et inefficax ; Ape-neuker (stuprator
simie) abjectissim:ie mentis nebulo.
-Aaps-kreuk , homo simio vilior tur-
piorque, proprie, simii anus. (Kil.
, Aroocke, Flandri, plicatura, ruga. Hol.
kroke, kreucke, anus." Jun. Et. ape.)
Hol. aaps-backes, aaps-tronie; upe-ge-
zicht (simii os) vultus deformitate in-
signitus. — Adde Hollandorum phra-
sin, Hy is in den aap gelcgeerd,, ad
venerem est impotens. Eidem Hollandi
vocant punctum tessars, as, aap; Ik
heb een aap en vier gesmelen, jeci as
et quaternionem. Hol. Hy ligt op het
apegapen, moribundus est. — F. Hij hat
sijn appe wol luwse, Burmania 25,
rite discussit infamiam (proprie, bene
sue simie pediculos legit) Ho
heager di appe kladdert ho better men
syn neakene billen siucht, Ang. The
higher (he ape goes the more he shews
his (ad. Ray, 74. Di scipper fen Bak-
huzem scoe 'm paep helje ind hi kám mei
'n aep thus. — Origo vocis, longe la-
teque per Seandinavie, Germanie et
Selavonie populos sparsz, latet.
tari. Ang. do ape, idem, F.b. awe, efter-
aice, idem. Bend. 229.
constantia in proverbium abiit, NI.
Maart roert zijn staart, April doet wat
hy wil, (Martius agitat caudam , Apri-
lis pro arbitrio agit). Sole lwto nos
mulcet ut mox nos verberet grandine.
Omnes incredibili levitate — decipit
omnibusque stultitie atque temerita-
tis sur veniam dare videtur, simulac
eum ineunt. Tempus anni mutatur; -
ver redit; arbores folia emittunt; cere-
bra debilia eadem veris vi correpta
obscurantur; desipientes amentia fla-
grare incipiunt. Adde quod antiqui
novun annum ab Aprile incipiebant
et iisdem jocis insignibant, quos nos
primo nostri anni die frequentamus.
ncauli se primo hujus mensis die
(Aug. all fools day) immitti ad alios
permittunt qussituri quz ludicra et
absurda sunt, quod cum deteguut
1
APRIL.
deceptor clamat .fpri/ Deceptus ap- |
pellatur 4fprile-gik ; Aug. North. 4pri-
gowk, (F. gutcch, sauna, irrisio). Ang.
„An April-fool, who is made a fool
on the first of April by being then!
sent on some absurd errand." Gal:
Donner un poisson d' Avril à quelqu'un, |
lui faire faire diverses courses inutiles :
le premier jour d'Avril. NL Op den |
eersten April zendt men de gekken waar :
men wil; Hd. am ersten April schicht |
man die narren wohin man wil. Sucthi
nuntium ludicrem prima die Aprilis |
appellant 44pril-arende, illusumque qui |
apportat 4pril-narr. Hunc usum, late
per gentes Germanic stirpis diffusum,
patres nostri rebellontes contra tyran-
num Phillippum 1I, regem Hispanis, ;
accommodabant duci Albano, cum'
nautwe nostri (Water-Geuzen) capiebant :
Brielam urbem, hoc disticho, |
Op den "e pri |
Verloor duc d'zlva sijn ril. |
Porro multa proverbia alludunt ad,
miram et pene ridiculam inconstan- |
tiam coeli, que mense Aprili quaque i
hora omnium expectationem — fallit. j
Nl. Prouwen gemoed, heeren-gunst, April- |
weder en het kaaísspel veranderen vaak,
mulierum animus, magnatum favor,
temperies coeli mense Aprili et pilic :
lusus sepe mutantur. |
april-boikes! pl. libidines semper!
varie mulierum; propric, tempestates
leves Aprilis, nunc pluvia, deinde
grando, mox ventus s:eviens, post
nubila diffugiunt fulgetque sol.
apruls-brjifke, chartula ludieris acu :
fixa tergo hominis, ut omnibus ludi-
brio sit prinio die Aprilis; figurate, li-
tere fatu, insulszs, quas non moramur.
APSTUNJE, ASTOANJE, cz. F.o. ap-
sleunjes, apostema. ^ Gal. apostume.
Hol. apsteunie. Any. ?mposthume. Jun.
Kt. enpostume.
.AH, lusus puerorum Makkuiui, quo omnes '
unum suorum citato cursu persequuntur !
instar canum venaticorum qui leporem
sectantur. Grouwerge adeo eundem
lusum appellant Zazze-ind-houn'. Mak- :
kumi zr spylje, Grouwergee Aazze-iud- '
houw boártje. — sl. ari, ár, m. mi-|
nister diaboli, malus diemon. Citato '
cursu persequi cacodiemonem? |
|
|
|
|
o — —— —
AR, cg. litera KR, Hol. er.
AR, n. F.b. Bend. 31, cicatrix. Ang. v.
et d. „ar, a scar; a pockmark. This
118
AR.
word is extremely common in the
north of England. In Ms. Sec. XV.
cicatrix, ar, or wond.” cf. Halliwell.
11. Ang. North. pockarrs, variolarum
cicatrices, (F. jpok-dojóen, Hol pok-
daleun). cf. Brockdtt arr. Isl. er, ór,
n. Sueth. err, cicatrix. cf. Ihre. err.
„Ar, jar ei «vr antiquis Seandinavis
erat signum lapidibus sepulchralibus
inscriptum, sive potius incisum. —
Scoti arlich, adj. sore, fretted, painful.
AR, n. (ner) auris, Hind. pl. aren. dial.
com. éar, ér, n. pl. éaren. G.J. er,
pl. «eren. F.v. are, n. dat. pl. arem,
ariu4. Sc.0. aeir, pl. aeire. Ags.
eare, n. pl earam. Nyveklyffe, eere,
L eeris. Ang. ear, pl. ears. Hi hat
n lus yn it far rinnen, magnas tur-
bas dat homo protervus. Ang.d. fo
send one away wilh a flea in his ear,
IL c. in. anger or disgrace. llal. —
Op iin car lizze, dormire. (Inde éur-
keazen). Men mote ien nin éaren oan
'e kóp naeye lille, cavendum cst ne docte
atque astute. captemur, vel aliorum
imperio azamus. — Dy éarst di doai-
ler ind den di mem fregel, kriget di
baerch bi di éaren, procus, qui primus
ambit filiam, deinde matrem, non
bene incipit. Porcus, cujus aures
prehendimus, non tantum gradum
sistit, sed retro it.
Ie that would the daughter win
Must icith. the mother. first. begin,
Hay. 43.
Seis róppige jonyes frette mi di daren
fen di kop, sex pueri famelici me co-
medunt. Ju ielen mij de aeren wol fin
de holle, Burman. 34. — Ik Àhaw di
rabbige doaiter di iwjirhei sein; nou
scoe di ar mi di éarenu wol fen di
kop scurre, objurgavi filiam maledi-
cacem, quare mater dummodo posset
lacerare me vellet. Ik Aeárde mi di
caren fen di kop do Geale mi sei dat er
soldaet wirde wol, (audiendo mihi sub-
traheham aures de capite i. e.) Geala
me stupefecit dicens se nomen pro-
liter velle. — Patkjen óaf éar-áfsnyen
is scóel, sei di faem, Durman. (virgo,
Multum, inquit, differt inter se, oscu-
lari an esscindere aures.) FPrisii juve-
nes festas dies agentes siepe in manus
veniebant cultroque aliquando aurem
vel nasum mutue vuluerabant, horres-
eentibus et clamantibus virginibus,
quie. inagis amabant oscula. — t is
118
AR.
ROU op ien far nei fid, pene ad um- |
bilieum opus perventum est. — Ik
het hwette efter di éaren, ditor vel
eruditior est quam pre se fert. — '
Hy lit it throch ién ear yngéan in throch |
it oar éar wer wigean, (fabula anilis)
per ejus aurem alteram intrat, per |
alteram exit, i. e. eam non curat,
Ang.d. to go in a£ one ear and out
at the other, not to be remembered.
Wright I. 415. — Jmmen di éaren
wriuwe (alicui aures terere); immen di
éaren waske (alicui lavare aures), ala-
pas impingere. — Eltsoár by di éaren
krye, pugnare pugnis, Ang.d. To go
logether by the éars, to quarrel. —
Oan 'e éaren (a yn it wurk sitte,
Ang.d. To be up to the ears, to be
fully engaged. — Hidde scille di éaren
wol tútje vel piipje, (Hiddoni certe
tinniunt aures sux) tam multa de eo
fabulamur. — Di junge luestert nei it
spoekteltsje as him ly wetter yn 'e éaren
gelten wirdt, (puer auscultat narrati-
uncule de spectris quasi ei aqua
tepida in aurem funderetur i. e.) avi- |
dissimis auribus auscultat. — Oan ien ,
ryk Aldman ind dy gjirch wyt ik nin
éaren to naeyen, (diviti seni eidemque
avaro aures assuere nescio i. e.) ava-
riiam senis morti proximi explicare
nescio. — Zen eerlik man ken di éaren
scodje dat hja klappe, homo integer
libere loquitur neque ullum timet;
metaphora sumpta a cane flacco, qui
concutit aures plausu. — Akke mat
mei hylkjen wachtje, seit heit, oan hjar
ten-ind-tweintichste jier (a, mar der hat
hja nin éaren nei, pater, „ Accam,
inquit, opportet differre conjugium ad
annum vigesimum primum," sed illa
eum secundis non audit auribus. —
Wif hat ien sneed yn it éar, Wifo
ebriolus est.
éaren, pl anse vasorum, ollarum fic-
tilium. Ang.d. ear, the handle of a
ot. Olle minores una ansa sunt
instructze, duabus majores; inde ad-
jectivum | /wa-carne poat, olla duabus
ansis, continens tantum liquoris quan-
tum amer, situla. Prov. Lytse poátten
hawwe eák éaren, (etiam parve olle
habent aures) tacenda ne narres pre-
sentibus infantibus.
éar-b&n, cg. (auris vinculum) alapa.
Immen ien sinkelsás mei ^n éarbän jaen,
alicui alapam exsurdantem infligere.
114
ARBEID.
Cf. sûs et sinkelsís. — len slach um
di éaren, idem. len slinger um di
éaren, (jaculabilis motus brachii circa
aures) idem. Goth. slaks lofin, (ictus
palmâ manus inflictus) alapa, Ang.
a slap. ,, Os hominis palma excussis-
sima pulsat." — Petronius.
Ar-bote, F.v. mulcta pro lesa aure.
eár-izer, n. diadema feminarum Fri-
site olim ex ferro, unde (zer ferrum)
nomen trahit; deinde ex argento, nunc
ex auro fabrefactum. Inde anacolu-
thon sulweren, gouden eár-izer. "Vide
tale anacoluthon Gen. XXI. 18, Vulg.
duas lapideas labulas, Ags. (va stemene
vezhreda. | Wéaz-bred, proprie tabula
cerá illita, in qua scribebant veteres. —
Figurate, cornua vacce, quod diadema
muliebre antiquitus juxta utramque au-
rem exiebat in caput vacce cornubus
instructum, quod amuleti vices pr:e-
stabat. Jie di kou sawol ien gouden
as ien sulweren earizer wier hja méar
wurdich, vacca plus valeret si con-
cinnis cornubus erat instructa.
ar-kezen, n. pulvinus. Hy slacht
óulen meij aerkessens, Burman. 28,
(feriens pulvinis excitat tuberes) jactat
suas vires, quas nemo timet.
&Ar-klef, F. v. auris fissio; aer&leuis bote,
mulcta pro fissa aure.
éar-lap, cg. alapa. Nl. (Kil) oor-
want, (chirotheca auris) ellyptice wante,
alapa. Hol. oorvijg, (ficus auris),
oor-peuter, idem, Ags. earpletía, m.
idem. (vb. pieftian, ferire. Nl. (Kil)
pletsen , palma quatere.) ellyptice pleite,
idem. — lapke, n. lobus auris.
F. v. árleppa, m. idém. Ags. earleppa,
m. Hol. oorlel.
éar-ring, cg. inauris,
Ang. ear-ring, idem.
éar-scilen, pl. lacinie auriculares
gali gallinacei, auricule ime galli.
Alias hwite blibben, palex albe. Jen
hoánne mei moaye éarscilen.
ARA, F.v. fruges, opes, bona. F.v. hit
ne se thet him alle sine ara of berned se,
170. 2, nisi omnia ejus bona incendio
sint absumpta. Ags. êr, opes, divi-
tie; honor. Sax. v. ou them felde sind
fruhti ripia, aroa an (hem accare, in
campo fruges sunt maturw messi aptze
in arvo, Heliand. 5127, ibidemque
Kóne.
ARBEID, cg. labor. F.v. arbed, nm.
G.J. erüeide, Nl. arbeid, m. NLv.
8
é
Ags. ear-hring,
115 |
ARBEID. | |
aerbeid. Ags. earfoth, f. Anglis periit. |
Dat is nin arbeid lyk, (hoc nulle opere ,
simile est) hoc effrenatum et pr:pos-
terum est; hoc minime decet.
"n droewich arbeid mei undoagensce bern, :
liberi improbi parentum miseria.
ürbeids-folk, n. operariorum vulgus,
operarii in genere.
Arbeids-léan, n. manuprecium. F.v.
arbeides lân.
üárbeids-liu, pl. operarii.
&rbeids-man, cg. operarius.
&rbeidje, vb.n. laborare. Nota vb. wirkje
et st. wirk in genere de opificiis, arti-
ficiiis valere; arbeid, arbeidje contra de
omni labore, precipue in re agraria,
et de molestia qualicumque. Gothi
arbaidjam, XoTiXV. Yn it lân arbeidje,
—-
—
It is: oerarbeidje, v.u. ultra
116
ZEN ARGLIST. .
uis thema, quod tribus ejusdem vocis
ormis «que quadrat, et erit mihi
magnus Apollo. |
diei pensum
laborare. Relative him oerarbeidje, se
. frangere laboribus. Dy him oerarbeidet
vel déa arbeidet wirdt under di galge
" bigrawen, qui suas vires frangit nimio
- labore a nemine gratiam referet. No-
tandum est eos, qui sibi mortem con-
sciverant, sepeliri sub patibulo vel
stillieidio templi. Ang. overwork, act.
idem. To overwork the men, nimio
labore exantlare milites.
Arbeider, cg. operarius.
Arbeidershuske, n. easa pauperis.
Klontjes as arbeidershuskes, | glebulre
ex saccharo concreto majores, crvstalla
saccharina maxima.
colere agrum. Op sa arbeidje non|ürbeiders-minscen, pl. homines cx
frequentatur, sed op sea thjinje. V.v.
arbeida, v.a. ad arationem uti, ,, Z7vasa
olhers monnes hanxt nimpht and that
rit iefíha arbeideth," quisquis alius
equum abducit et in eo sedit vel eum
agit ante aratrum. Haud aliter Gal.
travailler, «b.n. laborare; vb.a. travail-
ler le fer , faconner; travgiller un cheval,
manier. $e í(ravailler. se tourmenter,
s'inquieter. La femme est en íravail
Hol. De vrouw is in den arbeid, mulier
parturit Hoc genus metonymirm,
inguge parentum Francorum propria,
Galli enunciant vocibus Romanicis. —
Hy pl dat er swit ind arbeidet dat er
forklommet, sudorem excutit edendo,
friget labore; piger est helluo. — y |
arbeidet ind hwette bedyt spint ien gou-
den thried, Ang. He (hat labours and
thrives spins gold. Ray. 12.
biarbeidje, labore colere. 7t lên biar-
leidje, colere agrum. Goth. óiarbaidjan
Qurorieia 321. — Prov. Arbeidjen is
hillich, sei di paep, dy 't minst docht is er |
best oan — Etymologi frustra quicrunt i
causam vocis arbeid, qum latet in ca- |
ligine remotissimz antiquitatis; Gotho- :
rum enim aróaiths f. Sclavonis audit, :
inversis literis, rabofa; latinis lingua- |
lium permutatione /aor, cumque hec |
vox ante dispersas tres nationes jam
ordine operariorum.
ARD, ARD, F.b. cicatrix. Joh. 99. Con-
fer ar.
ARENNA, vb.n. et a. F.v. incursare;
230, 17, Jucersa ma thet hus arenth , qui-
cumque domum incursat, i. c. depre-
datur vastatque. F. iem scip érinne,
depredari navem; dicitur de nautis
rebellibus, qui navarchum vinciunt
vel trucidaut ct depredautur navem.
(&rinne ex (frinne), Yol. een schip
aflopen, idem. Nl. (Kil) aeffoopen het
plat land, depopulari agros, depre-
dari, destruere. Contra si 4 in arenna
non ex af sed an oritur Frisice
audiret ynrinne, incursare; iem Aus
ynrinne vel oprinne irruptionem facere
in domum trabe vehementer impulsa;
Galli ezfoncer une porte. — Goth.
du sis misso andrinnan, inter se certare,
disputare; proprie, certare cursu, F.
tsjin eltsoar rinne; and notat „contra,”
id est, certamen.
ARGLIST, cg. astutia. arglisticheit cg.
animi disposttio astuta. Vox compo-
sita ex duabus aliis, quas leges vete-
rum adhue disjungunt; arg, erch, ma-
lus, vafer, et Zisz, FT. v. scientia, dolus,
Alam. ars, ingenium, peritia, disci-
lina. F.v. al thing sonder arg ende
ist, in omni re sine malitia et dolo.
esset formata, primo qureritur, gur- | arg, adj. F.v. al thing sonder arga Ust,
nam forma sit primitiva, Germanica
in omni re absque malo dolo.
arb, Sclavonica rab an Celtica lad? | arge, st, F.v. vis illata. Nl.v. argheren
Deinde, qusenam erat notio radicis
guesite in lingua, que ad nostram
non pervenit notitiam? Designet mihi '
ende beruen, Maerl. Sp. Hist. I. 218
vi hostili ct incendiis vastare. Notio
primaria segnitiei et ignavie est in
117
"ARIT. eT.
Ags. earh, Isl argr, iners, pavigus.
Vecordia enim nostris .patribus belli-
cosis despectissimum . vitjiprum et exe-
terorum probrorum, fous. Inde ará
Alam. avarus, et in gencre illiberalis, | ARKE, cg.
pravus. MEM
erch, adj. malus; comp. erger ; sup.erchate.
F.b. cirig, malus, adv. m It is
'n erger quael, morbus est malignus. —
It is erch mei mem, mater in mortis ;
periculo est. MEN
erch, st. eg. callida suspicio. Zi hie min
erch yn di keerdel, nibil mali de ho-
mine suspicabatur, nihil ei suboluit. '
ergje, n. vafra agendi ratio. Ji Aie!
dat op ien €rgje, vafre obtinebat quod |
optabat, dextra arte. Diminutivum. |
ergene, f. F.b. lsio corporis partium |
|
|
presertim, sive vulnere inflicto, sive
alia vi.
ergense, ergens, f. F. v. idem fere quod
ergene. Frisice pro ergenes.
argje, v.a. W.o. ledere. E. II. 200.
ergje, v.a. Ji erget it thongerjen nat,
tonitrua nihil peusi habet. F. v. wrergia,
pejorare, Nl. verergeren.
ergerje, v.a. offendere. F.v. ergera, .
licdere, deterius reddere, ex. gr. sensus '
hominis, sive vulneratione, sive alio |
modo.
ARIT, f. W.o. pisum, ex arwit, F.o. !
errefí Cad. M. 12. Alam. arawiíz. NL.
eric , ex antiquiore eret, quod per'
litterarum — assimilationem — abibat in|
erri, cg. Confer IHoogstraten in vocc. |
Y. cart, eg. pl. erten.
ARJEN, n. p. v. drie, Arys, Arsse,
idem, Wassenbergh. F.b. Are, .fri,:
Arrt; in tractu Nordstrant Arien,
idem. Arina, n. p. f. rni, natio
Germanorum, Tac. Germ. 43. Confer |
Outzen, 428. Ex re est n p. v.
Arche, (Wass. 1. 72) Arke, unde n.:
patronymicuimn Arkema.
ARK, n. omne instrumentum, sive agri--
- |ark, navicula.
' ARKEN, F.b. unusquisque.
118
ARN
arce; earh, f. Ang. arrow telum. Goth.
arhvazna, f. (9£Aoc.
Ags. ér, Ang.
oar, remus: arma et remi erant prima
nationum maritimarum instrumenta.
domuncula caduca, navis
vetus et vilis. Hi: se di âlde arke
“Noch op 'e holle krye, ruine hujus
eas; minantur ejus caput. — Mei dy
. arke scil er noch forsupe, hac lacera
navi vectus tandem pessum ibit.
Gorredyk.
Navis Noe post Vulgate v. arca Noé
in versione Neerl. Bibliorum S. 8. di-
citur arcke Noachs. Arke proprie est
Lat. arca, cista, unde Ang.v. arck,
cista; Scoti meal-ark, a large chest for
holding corn or meal; ecLark, a box
placed in lakes and ponds for retai-
ning eels. Antiquitati navigii Noé as-
similatur quieque caduca domus vel
navis vitium faciens. Goth. arka, Ags.
arc, earc, cista, navis. F.v. Arche,
erke, f. F.b. erk, trk, cista. Hollandi
eadem figurá domum vel navem cadu-
cam een oude kast, veterem arcam,
vocant.
ARKEL, n. F.o. Harl. scheda integra
papyri. Isl „ark, n. neotericum est
pro scheda papyri. Andres. p. 16.
Sueth. ark, n. idem. Ex arkel fit arksel
et arsel, literis assimilatis asse], idem,
campus quidam; Zeurf-assel campus vel
area terre bituminose; proprie, pla-
nities, equum. Stürenberg.
Ark-in
pro alk-én, elc-êôn, idem. NL elk-én,
end. 27, 208. ZA et S inter se per-
mutantur, ex gr. F. b. dat alkenir , Hd.
erker, m. podium, Barb. Lat. arcora, pl.
Prov. F.b. Dir as en sjurk cujn arkens
burst, Ang. There is a church within
every ones breast, F. Der is "n tsjerke
yn elis syn binnenste, quemque sua
conscientia monet. Bend. 442, 52.
cole, sive sutoris, sive carpentarii; ARN, AARN, m. F.b. aquila, pl. aarner.
sive aliorum opificiorum. Myn ark is |
stikken, Íract:e, sunt meo grallie. gla--
ciales. — Cupidinis arcus et tela, yt!
F. éarn, pl éarnen, idem. TF.b. Gus-
aarn, V. goezze-éarn, vultur, aquila
major. Joh. 8. ^
myn ark is stelne, Proh! (iuquit) mea ARN, st. F.b. messis. W.o. aring, f.
arma fur abstulit, G. J. |
fisk-ark, n. instrumenta piscatoria,
arundo, funis, hamus, rete, cxt, —
svl-ark, n. instrumenta navalia, vela, :
funes, ciet. :
Isl. orkun, vires. al orka, posse. Isl.
ar, f. telum, sagitta. Ags. arev, areve, '
idem. E. I. 358.
arn]e, v.a. F. b. metere scgetem. „Arne,
erue, Ger. Sax. Fris. Sic. messis. —
Jirnen, ernen, Ger. Sax. Fris. Sic. me-
tere segetem." Kil. F.v. ara, f. messis.
Ex arnje fit frequentativum ardenje
unde addenje W.o. metere segetem,
119
| ARNFAST.
ut ex óarnje, ardere, fit dardenje ct
baddenje, flagrare, uri; ex sermje, agi-
tare lac, fit serdenje et seddenje, FY.
tsjernje, sernje, Hol. kernen, agitare
butyrum. Pres. ego addemje, tu ad-
denst, ile addent; pl. nos, vos, illi,
addenje. pl addene. E. IT. 200, 218, 201...
ARNFAS
arfest, honestus, probus.
rinceps Germanorum?
. 44.
, ABFAST, F.b. n. p. v. Ágs.
Ariovistus ,
ARNST, EARNST, cg. (eánst, jenst) se- '
queo fit jocl '
it
rium, opponitur omni rei
gratia. (cf. Hd. Zu viel sp
zu viel ernst im spiel).
in, ernst,
Hja ride ut
eárnst , currunt non oblectationis gratia, .
It is nin
sed certantes de premio.
gikheit; hja fiuchte ut ernst, dat di
hjirren er nei stóuwe, non ludunt, sed
acerrime pugnant. Hoc sensu Ang.v.
lo earnesí ;
Let 's prove am ourselves our arma,
Dp
(in jest,
That, when we come (o earnest them
(ih men,
We may them better use.
Pastor fido. 1602. E. s.
Prima notio est in certamine ejusque
ardore; Ags. eornosí, eornest , certamen
singulare. lsl. orrosía, (ornosta) f.
proelium, pugna. Inde F. âlde eárnst,
antiqua severitas, pro pugna; FPrisii
enim, natio continens et taciturna, sine
reviis minis et clamoribus arripie- |
Jt waerd dide eárust, res
„Frij al bij and
ant arma.
ad manus veniebat.
ernst? MS. It wirdt eárnst ;
mur; en, vetule adveniunt) per jocum
dicitur cum incipit ningere majoribus
floccis: dide wiwen, pl. vetulie, figurate '
lati nivium flocci. Ang. large flakes of .
enow , Nl. grote sueeuwvlokken. Dear
komme âlde wioen oan! En, adveniunt :
flocci nivis majores! Has nives lente '
per aera natantes superstitio prisca
assimilabat aniculis, quz partes saga-
rum agentes per eoelum volitabant.
eárnstich, adi. Serius. Ang. earnest,
serius, sedulus, vehementer intentus.
Ags. eornest , adj. studiosus, ex quo adj.
oritur st. eornest.
eárnsticheit, cg. de industria agentis
mens. Z hynder gyng op 'e rin, nat
ut eárnstichheid , mar ut hjitlens, equus -
effrenus ruebat, non de industria (1. e. ,
malitia, mala mente) sed stimulis ar- :
Cms. B. G. |
der |
komme de álde wiwen oan (periclita- -
120
ART.
| doris innati agitatus. Nl. ,, Ernstigheyd,
| sedulitas" Kil.
eárnstheftich, adj. G.J. austerus,
gravis. Hol. erns/hafíig, idem. Kil.
ernsí-achtigh , serius, sedulus.
earnje, vb.a. G.J. I. 58, severe monere,
increpare: 117, enixe curare: 38,
seria loqui; in genere, graviter loqui,
dicere. Ags. earnian, vires intendere
ad aliquid, consequi, mereri. Ang. v.
earne, Ang. yearn, intimo aliene mi-
serie sensu torqueri. gs. earnumg,
! commiseratio.
ARP, F.b. .frpe, n. p. v. Outzen 428.
'—— Wassenb. zírpus, princeps Chattorum.
Tac. Annales, 2, 7. Isl. tarpr, adj.
badius. Ags. eorp, lupus; eorp, adj.
' (lupi colore tinctus) badius.
ART, (aert), cg. natura, indoles, spe-
cles; G.J. aerd, aerde. Ags. eard,
solum natale, habitatio, nativa pro-
prietas, natura. — 'n Wrede aert fen
groun, durior. soli natura. — Der
ien forkeerde aert yn sit is néat fen to
wachtjen, nihil boni speres de prave
indolis homine. — Der sit 'n hynste-
aert yn it bist, habitus, forma, indoles
hujus equi est qualis equum decet. —
"a Aertje fen syn faertje, patrissat. —
Deer schil wol ien goe aerd uijt waxe,
Burm. 16, boni creantur bonis —
Aerde droes aerde, Burman. 1. tellus
diabolice est nature. Lusus in voce
aerde, qu: Hollandice notat tellus,
mundus, figurate, genus humanum, et
Frisice ,, indoles" — Hwat scilt dy?
len aert fen kâlde thjinst, Quo vitio
laboras? Species febris frigide me
premit. — Nei den aerd, decorus, ab
omni parte aptus; proprie, secundum
genus et genium. Hi bouwt der ien
hüs nei den aert, wedes ibi struit pree-
stantes. — Zen frommiske dat it ien
aerd het, fx mina primaria. — It jacht
sylt dat it 'n aert het, phaselus ille
mire celer est in velificando.
aerdich, adj. lepidus, venustus, lenis;
proprie, guod genio cenvenit, indul-
get. — Insolitus, 'x aerdige moye , inso-
| lentis ingenii mulier. Ironice.
| aerdicheit, cg. delectamentum. Zk had
| nin aerdicheii oan it acilderjen, pingendo
nou dilector.
aerdje, vb.n. cujusdam ingenii vel in-
dolis esse. Di doaiter aerdet eak al
oun di sléauwens fen di mem, filie iu-
doles eádem qua mater peccat negli-
121
ARUM.
gentia.
filius patrissat. — Ik ken yn Parys |
nat aerdje, habitare Parisiis Lutetiorum |
meo genio obstat. Zk kad (o Parys |
nin aerd, ilem. — Ags. eardtan, ha-
bitare, incolere, insidere loco. Alam. |
ardon, habitare, exercere, arare. cf.
Br. N. Lex. I. 26. aarden, et annota-
tiones meas in Maerlandi Spiegel:
Hist. IV. p. 268. |
ARUM, vicus in Wonseradela; aphzresi |
pro arum. Arumer moude-krupers ,
(Arumenses reptabundi per argillam
pulverulentam) convitium. !
ARWE, F.b. vb.a. hwreditatem adire. '
F. erwe, erfje, F.v. ervia, idem. |
arwing, F.b. h:creditas.
AS, cg. axis. Mounle-às, molendini axis |
primarius, quem ale vento agitatze
torquent. |
AS, n. F.b. ees, esca ad captandos pis-
ces et aves; ex ees est P. ies. |
aes, n. collectivum ; # aes, pisciculi, qui- |
bus piscatores hamos induunt esczm!
loco, F. Jes ban di hoek slaen. Scil. |
üs oan 't wam, vermes sive lumbrici
hamis inserti piscatoriorum funium. '
Wan pro wand, funes et retia pisca- |
torum. |
aes, n. figurate sumitur pro homuncione ,
amaro et violento. // is ien aes/ Puella
est aspera, maledica, intractabilis. |
Prov. Ho lytser aes, ho méar geraes,'
,bhomuncio asper, quo pusillior, eo,
mordacior et tumultuosior 4eske,.
idem, alias 'n lyls boas ding. Simil-
figura Shakespearius voce stale, pro- |
prie esca ad aves captandas, pro me--
retrice utitur, |
I stand dishonour'd that haue gone about .
To liue my deare friend to a common :
(stale. |
Much ado. IV. 1.
Figura non est in alliciendo, sed.
in putidze esce foeditate. — Germani ,
veteres coeonum et merdam appella- |
bant meretrices. cf. Palsgrave, ,, Sfale !
for foules takynge” ^ Ang. s(ale, st. :
lotium, urina vetus; s/ale, ad). mu- |
cidus.
Ex aes fit Ang.v. ,, ese, bait for fis- '
hes Ex ees fit F. ies, idem, unde
vb.n. et activum cum przepositione |
ieze op, escam querere, alimentum j
venarl, ut aves, presertim vero pisces :
solent. Di ders iest, di ders iest op
lytse fiskes, percarum grex orbiculatim |
Di soam aerdet nei di heit, |
193
AS
natans venatur piscellos, qui hoste
coacti et ab omni parte pressi salutem
querunt exiliendo ex aqua, quod cum
vident gavie de alto fundunt et capi-
unt piscellos, adeo ut miselli a su-
erno et infero hoste simul infestentur.
"b. ese, edere. Bend. 18.
oerieze, plus cibi prebere quam sto-
machus concoquit; di mage oerieze mei
spek, lardo obruere stomachum. —
Kil ,, aesen, ésen, escam in os inge-
rere, cibare. aes-sack, kmap-sack, pera
viatoria in quo cibus conditur."
ieslok, n. vas pabulatorium, presepc.
Hi sit oan it ieslok, in suos usns ex-
pilat erarium cujus officium obit.
AS, AZ, adv. sicut; cum, quando, si;
ex F.v. alsa, alise, als; per litere
liquide 7 syncopen asa, ase, as; F.b.
ws, 80 as, (Bend. 395.) ut Ang. as
ex Ags. eall-sva , alswa , similiter , sicut,
Ang.v. als. Eallva, proprie, om-
nino sic, Nl. als. F.v. aba hit thi
kinig bifel, F. sa as di kenig it bifoel ,
sicut rex jubebat. — F. v. alsa monich,
F. alsa mannich, totidem, sque plu-
res. — F.v. alsa grate bote alsa, F.
alsa greate boete as, tanta mulcta quanta.
Prov. Sa as di âlden sungen, piipje di
jungen, mores parentum imitantur
pueri. F. Ai libbet as ien bidler, F.b.
He lawet as en biller, mendici instar
vitam tolerat. Bend. 399. — Quando
si, F.v. alsa thi asega mimth mide,
quando judex dona accipit, F. as di
asega giften nimt. Prov. As 't friest
mat dt pung foär di earnen lûs, hy-
einis frigore pauperibus solvenda est
crumena. As God uws pleagie wol
dan beninpter uws de wijsheit, Bur-
man. 3; quem deus vult perdere prius
dementat. — Az, aut, wa sci it
untjilde; di scidige áz di unscildige?
Ouis luet poenas, sons an insons?
F.v. inverse sa, sive; dolch sa datk,
vulnus vel mors, 57. 12. Alam. so-
so, sive, sive. Sg. 70. Graff. VI. 14.
Post comparativum az valet quam,
len threfüich boer is lokkiger az ten
machtich kening, Íortunatus agricola
beatior est rege potenti. Den, si pro
éz quis adhibet, est Hollandismus,
dau; quin et ipsi Hollandi quotidiano
sermone pro dax usurpant als.
asS-ter-oan-ta, asírenía, adv. vehe-
menter, valde, (as der oan ta) Zé
is sa kâld astrenta, vehementissimum
123
ASF.
frigus est. It docht my sa séar as-
trenla, perdolco. 124 waeit astrenta,
ventus furit, F.u. i/ watt asteracntoe.
|
F. o. 't Weer so fül as-d'r-£o, cumula-
tur, naviter plenus erat. Sturenberg,
7. cf. (é in ld-waye, lú-reine, td-frette,
cet. vehementer spirare, pluere, vorare.
ASE, F.b. n. p. v. Outzen 423. F. Aise. |
Eise; (Aiseke) Ailse, idem. Fisma, |
Aitsema, n. patronymica. Isl fes m.
Asa, deus. In appellationibus virorum |
48a isarns, vir ferri; asa dar, vin |
pugne, cet. Egillson. ass.
ASEGO, n. p. viri, Driessen, a. 1301 |
p. 68, sigo, Asugo, a. 1898, p. 847. |
Asinga, a. 1398, p. 842. sega, |
Schwartsenb. 518, hodie Easge, Edásge.
F.b. A4si90, Esigo, Esgi, Esge, n. p.
viri. Outzen, 423, 4199. Eadem vide- |
tur esse vox cum
Asega, asiga, asga, m. sacerdos qui
jus dicit, judex. 4, lex, jus; sega,
interpres; legis vel juris interpres. vb.
sega, sedza, dicere, sententiam ferre.
F. Di it wit mat it sidze, qui rem
novit dicat, i. e. sententiam ferat,
decernat. Sax.v. ew-sago, legis peri-
tus, doctor legis, qui dicit jus. Pha-
risei ad Christum, Hwat! thu. bist
eusago, quelhun sia, allon thiodon,
uid! Tu es qui jus dicis, inquiebant
illi, omnibus gentibus. Heliand, 7597.
ed. Kóne.
Pro sega, dicere, F.v. quoque fre-
quentabant seka, Sax.v. Bk. Frek.
n. p. v. cf. eesica, esico, n. p. virorum.
Fórstemann. I. 102. |
ASEKBOK, (ásek-bók) asebok, f. F.v.;
liber judicialis, codex legum. Ex a-seg- |
bok, mutata media g in tenuem £ ad |
|
|
|
finem syllabe. Confer asega, judex.
ASHER, m. F.b. pala concava. Bend. 412.
ASI; asr, vbh.a. respergere, effundere,
replere. Hd. erschütten Joh. 35. F.
éaze, aquam haurire, fundere.
ASK, n. F.b. schedula papyri. Concha
mutyli dicti Hd. &affiuschel. Joh. 99.
ASKIA, F.v. (aesk-ja) vb.a. poscere. Ags.
ascian, Isl. eskia, F. easkje, Ang. ask. :
ASLA, (a-slá) F.v. occidere; attingere.
F.v. Awasa anne man aslai innare
lsyurika , Ang. whosoever sluys a man '
within the church (tsjürts). F.b. Thene
grund aslane, fundum aque pedibus
attingere. gs. aslean, ferire; pf. p.
aslegen , occisus. Sax v. aslakan , aslaan,
occidere, Nl. eerslaan. Anglorum slay
134
AST.
fluxit ex slagan, per apocopen io slag
et slay.
ASPERA, (a-spéra) vb.a. F.v. sentire,
comperire, experiri, gs. aspyran,
investigare. Similiter F. dispeure, sen-
tire, experiri, metonyniià effectus pro
causa, ex Nl. jesporen, bespeuren, (ca-
nis instar vestigia ferm sequi) investi-
gare, pervestigare. F.v. hel hi ne
niuge tha grund aspera, quod (in aquam
projectus) fundum sentire (i. e. attin-
gere pedibus) nequit. F. dot hi di
grun nal bispeure mei. Aug. v. £o spere,
inquirere, nunc Anglis periit, qui pro
aspere adhibent £o inquire, aliaque verba
barbara.
AST, F.b. caseus. Isl. ôstr, m. idem. cf.
Ihre ost.
AST, Hind. aest. Scil. est; dial. c. east, cg.
oriens, plaga ortus solis. Ags. east, m.
Aug. the east. Omnes plage mundi
west, suth, noard, sunt cg. sed westen,
suden, noarden, easten , n. G.J. éast-lán',
oriens. F.v. ast, n. F.v. asta, westa, cet,
solute; Fen aesta to wesla, fen noerda to
auda, Nl. can oosten tot westen, van noor-
den (ot zuiden. — Myn soan libbet yn
di éast, yu di west, filius meus com-
moratur 1n colonia orientali, occiden-
tali. Yn di sufh vel noar(h non in
usu est, quod ibi transportationes
nostrio desunt. Hy sylden um di
noard, di suth, di west, welificantes
sequebamur tractum orientalem, ctet.
Ik gean om 'e aest, Scil. eo in partem
orientalem nostre insule (Scilige.) —
Aest off west, Ühuws ist best, Durm. 1,
nullibi terrarum nobis melius est quam
domi.
easten, n. plaga oriens coeli; Westen,
Suden, Noarden, n. It bliremt yn it
éasten, fulgurat in oriente coeli. East,
n. ldem. Di wizen komme ut it éasten,
sapientes adventant ex oriente; i. e.
anseres feri, appropinquante hyeme,
advolant cx oriente. (Matth. IL. 1.)
Dieuutur vero sapientes, quod he aves
mirifice caute sunt neque sibi vena-
torem appropinquare sinunt. Hindelo-
pix Z£ aest, extremitas urbis orientalis;
It aest nl ind "t west wor yn, ,, peram-
bulemus partem orientalem urbis ut
in occidentem redeamus." — lliudcelo-
penses diebus festis urhem ita per-
ambulant, ut mulieres cursum solis
" sequantur, viri autem contra euntes
eis obviam fiant, in mutuam juvenum
135
AST.
puellarumque delectationem. F. v. in
taest — in dat swd — in 't west,
LI
int noerd, 560. 5, 7, 9, 10, versus ,
orientem, austrum, occidentem, bo-
ream. Di óroi fen it héa giet altiden
tsjin it éast yn, fermentatio ignea in
meta foeni usque solet prorepere orien-
tem versus. — Il leit mei di futten
yu il éast, mortuus est; proprie, pe
dibus in orientem extensis jacet. Ca-
davera Frisiorum conduntur in se-
pulchris pedibus extensis in orientem,
mm
ut resurgentes Christo, ex oriente in ,
nubibus prodeunti, obviam fiant.
eodem tractu jacent cadavera ante
sepulturam. Apud Anglos idem flo-
rebat mos, neque inter veteres Neer-
landos ignotus erat. cf. Brand, popular
antiquities. YI. p. 318. ed. 1849. Dietsce
Warande. 1857. 219. — Hy hat éast
ind west foar, copia est gua vult.
east, ad). easte wyn, eurus.
eastelik, adj. ex oriente veniens, orien-
tem versus situs; comp. asteliker,
superl. éustelykst. Di wyn is éastelyk,
ventus ex oriente quasi spirat. Eastlike
winen, venti ab oriente spirantes,
i. e. de orientis plaga in genere pro-
cedentes. Idem notant Westlik, Sudlik,
Noárdlik, quippe qu» non directio-
nem accurati occidentis indicant, sed
in genere, praeter propter, occidentis,
ciet. Jmden leit éastliker as Grins,
Emuda in orientem remotior est urbe
Groninga. Eastergea is nou it eastlykst
deel fen Fryslân, Astergo hodie pars
maxime orientalis Frisize est.
aster, adv. (aester) F.v. tractum orien-
talem versus; aster to there Wisara, „na
Wesara orientem versus." Adverbium
aster est ex adj. aster, unde super-
lativus asferst. VF. v. There waterstretena
isle. asterste diu Elue, viarum aquati-
carum (fluminum) remotissima versus
orientem est Elbis. Hind. di aester
klok, campana in parte orientali urbis.
In
——— — — --
-—— M — M — € — a a ——— HM À
éaster-béane-herre, cg. eurus sic- .
cus et continuus, qui in his regioni- '
bus regnare solet per mensem Octo-
brem, et segetem fabarum indurat.
cf. bean, faba; Aerre pro herde, qui |
indurat. Per aphreresin bcan-herre,
asterga, F.v. F. Fastergéa, F.u. Oos-
tergo, pagus Oostergo. Adde nomina
vicorum Frisie
easter-bierum, vieus in Barradela.
F. u. Oosterbierum.
126
eásterein', vicus in Hennaerderadela,
F.u. Oosterend, F.v. astereiude, F.b.
asteríne, Bend. 133.
eáster-letens, nunc easter-lilens, vi-
cus in Baerderadela, F.u. Ooster-
litlens. Benif. boek, p. 368.
eáster-mar, vicus in Tietjerksteradela,
F.u. Oostermeer.
eáster-séa, vicus in Lemsterlandia, F. v.
(ister-sea, F.u. Oostersc.
Frisii, maris accole, partim naute,
partim agricole, cum semper pendeant
a tractu venti instabilis, quam pluri-
mos vicos aliosque locos nuneupaveruut
e plaga coeli quorsum spectant. Frisiis
hodie capita plagarum coeli oriens et
occidens, qure adeo in ventorum deno-
tatione primarie sunt, et, quod ajunt
grammatici, subjecta, cmtere autem
prredicata vocum. Inde noard-éast, süd-
dast; noard-west, sud-west; sud-éaste wyn'.
Ags. contra éasí(an-nor(ham, éastan-su-
than, éastan-sudan-vcind ; frequentabant
tameu et sulh-west, nor(han-tcest. Tor-
sitan ante introducta sacra christiana
Anglosaxonibus plagarum capita erant
borealis et australis, post relictam
patrum religionem oriens et occidens,
ut templorum nostrorum tractus indi-
cat. cf. Graff. T. 6298. Consule de
nominibus Anglosaxonicis ventorum
T. Wright, 4 volume of vocabularies ,
privalily printed. 1857. p. 36.
Ex oriente sol, lux et salus generi
humano affulgent. Omnes fere populi,
cum adorant deum, in orientem se
convertunt; in orientali angulo templi
altare et sacra mysteria. Inde apud
Indos oriens audit para, purra, i. e.
ante, a fronte; (Goth. faur, ante;) oc-
cidens contra apara et paschima, i. e.
a tergo; dacschima, dextra manus et
plaga australis; vasa, leva manus,
septentrio. Irlandi orientem a fronte
oir(hear vocant, occidentem contra
Jar a tergo. Eis adeo plaga borealis
est /(uath, a flhuaidh, manus leva;
deas, dextera et meridionalis plaga.
Hebraice TO) latus dextrum et
plaga australis, “WIN pars poste-
rior, pars occidentalis, cf. Gesenius
I. 72. II. 599.
Latus australe templi Christiani,
quod sol illuminat, apud Frisios boni
est ominis, mali contra boreale a sole
127
ASTONDA.
remotum. Per portam australem eam-
que majorem et graphice elaboratam
intrabant honestiore loco nati homines,
per portam borealem proletarii et |
servi. In latere australi sepeliebantur |
optimates et cives quicumque honesti; |
in boreali malefici, aqua suflocati et
qui sibi mortem laqueo sive ferro
consciverant. Paucis abhincannis (1857)
cum lacus Kutois in Boeotia siccatus
fuerat, in fundo apparuerunt rudera
vetustissima urbis Grecs, duabus
instructee portis, altera majore, quz
spectabat in austrum, altera minore
in boream. — Frisii erigebant pati-
bulum extra vicos versus boream,
plagam horrendam; inde F.v. enne
norihalde bam, arbor spectans in sep-
tentrionem, i. e. patibulum.
eáster-wálde, vicus in Stellingwerf- :
Oosteinde, F.u. Oosterwolde, Ooster-
wonde.
eáster-wirrum, in Baerderadela, F.u.
Oosterwierum.
noard-cin, series domorum borealis
Worcumi, Sud-ein', australis, J'est-ein',
viculus Worcumo vicinus ab africo,
eujus domorum nunc sola restat villa
autoris. Jest-end, Londini regio, op-
timatum sedes. Sud-Ahorn, vicus Omme-
landia, F.b. Seuzer-hjarn, Bend. 132,
ui plura przebet exempla.
ASTO DA, (a-stón-da) vb.n. F.v. per-
stare, tempus longum perdurare, Ags.
astandan, idem. Ang. to stand; Com-
montcealths by virtue ever stood. Davies.
F. v. tha tolene ieldese ther astenden heth,
(versio B. L.) „ telonium consuetum
solvetur quod stetit ab antiquo."
ASTRANT, adj impudenter arrogans.
Gal. assurant.
ASUNDERGA, adv. F.v. specialiter,
separatim. Ang. asunder, seorsim, si-
illatim. Ags. a-symdrian, separare,
il. afzonderen, idem.
AT, (aet) aliquid, Dial. com. éat, G.J.
aet, contracte ex F.v. «wet. Aga. acit,
aht, Ang. ought. — Ont teet komt to
ieeb, 80 wyt aet naet, Burman 53.
cedant optimates et sapicntes si pau-
eres divitias pariunt. Hodiernum habet
M. S. Ont neat komt ta eat cret, — Bet-
ter aet as naet, Burman. 4. paululum
prestat nihilo. Nl. Als miet koomt tot
iel is 't allemans verdriet, — Men wyt
maet allyt of éat wier iz, MS. difficul-
ter de veritate rei narrate certi sumus.
198
ATA.
Ags. aht, gen. aAfes, F.o. eeís, jeets.
Nl. sets, aliquid. — cf. F.v. matwet,
(ne awet) nat, F. naet, néat, nihil.
AT, F.b. a£ leetstun, extremum, ad ex-
tremum, Johan. 80. Ang. a£ last. Nl.
ten laatste, V. op it lest. F.b, at eudar
juars, anno quodam preterito. ib. 80.
4Ejt, FW. b. Riesum, (Ang. ai), in, apud;
respicit locum. Je as «jt 'e huz, ejt
uz, cjl jarringe, ejt jare; Ang. He is at
home (domi), at ours, at yours, at hera,
sc. house, mansion; VF. to vel di uzes,
jimmes, hjarres. F.b. ejt presters, ejt
mellers, Ang. al the parsons, at the
milners, F. bi di prestens, bi di moun-
lers, Bend. 363. — F.b. jt 't wan-
ning inslege, Ang. (o enter at the win-
doi. — T.b. „Zyt hüm late, Ang. To
laugh at him, F. um him laitse, —
F.b. ZZjt 't lést, Ang. al last, F. op
it lest. — FY.b. EN 't manst, Ang.
at least, F. to minsten, al(éas. Bend.
363. In compositione cum verbo non
guietem, sed motum notat, ex. gr.
&jl-luge, pergere laborando; ejí-mage,
properare; (PF. oan-bodje, oan-meitse,
foárt-meitse, ilem.) Similis notio est
in jussu militari Ang. At them! Fac
impetum in eos! Bend. 242. 220.
F.D. Dir 's nint gjit de seiz, F. Der
is néat oan di tsjis vel siis, „ caseus
iste nulli bono est," sive sit vilis,
sive pusillus. Bend. 362.
ATA, ATE, ATTE, ATSE, n. p. viri.
Atke, úttsje; Alk, Mindel. 4t; Etta,
Elke, kttsje, n. p. femine. Altske,
Atsk, idem. Edger, Edsger, Esger,
n. p. viri. Attema, Atsma, n. patron. —
Isl. efja, pf. alte, instigare ad cer-
tamen; âl, n. instigatio ad pugnam.
hesta at, equorum conflictus, cquitum
pugna. Al-fylgi, n. solertia (Hd. sckazf-
sin). At-gûngr, actus fervidus, pugna.
ZíL-geir, m. securis romana, framea,
lancea, gs. etgér, framea. F.v.
eger, lancea, proprie, telum mordax.
(Discrepat inter me et Gr. gram. III.
442). A.v. (etke) eích, stipula. (Ang.
West. efíle, urtica; Ang. neftle, Nl.
nelel 2) "Nl. (Kil) „ etsen, bijten in co-
per, incidere in ws aqua forti," F.v.
hona-eisel, itsel, galli calcar. Confer
antiqua nomina Allo, Sec. 7. Ati,
Eli, n. p. v. (fa, n. p. f. Forste-
mann, 1. 182, 183. Efze-ho, vicus
Holsatie. Ebeling, Deutsche bischofe.
]. 78. (Sec. XIV).
129
ATE.
ATE, aeye, cg. Hindel. avus. F.b. Bend. 2
alte, idem. Johan. 3, dj, pater. F.u. :
ote, avia. Goth. affa, pater. Kil. „Aelte.'
Ger. vet. j. feyte, pater.” F.b. fete,
idem, Bend. 3. F.v. e/Aa, ata, atta;
elita, m. pater. pl afen, atten. gen.
aliena, dat. attem. Apparet tantum in
uotione figurata judicis a/fÀa; pr:-
positus aggerum dyck-atta; ecclesie cu-
rator fzerk-at(a. Etlen, judices pagani
Threntiwe. cf. Lat. paíres comscripti, et
F.v. aldirman, rector. — Ex afAa est
Hind. aeye, avus. Confer Kil Eye,
Sicamb. socer, pater uxoris. Zydom,
eydhem , Sicamb. gener.
atha-man, alkeman, etheman, F.v. cu-
rator, gubernator, ex. gr. agrorum
contra maris impetum, cet. Idem in-
super valet quod effes in Threntia.
ATER, n. aratri catena.
ATER, n. Lat. alfare, unde detrita ?
ante / nascitur fer. F.v. alter.
üter-jefte, cg. G.J. donum altari im-
positum. Nl. al(aer et auter, pl. auters.
Eüdem forma vocis utitur Wycklyffe,
auler, Gen. VIII. vs. 20. pl. auteris,
auteers, Exod. XXXIV. 13.
alter-leken, PF.v. alfer-letsen, F. ater-
lekken, linteum quo tegitur altaris
mensa. (F. tafellekken, mense mappa.)
alter-lider, F.v. altaris casula. Goth.
hleithra CXMVM.
alter-ràf, F.v. altaris spoliatio.
ATG, arro, AIT, F.b. acetum. Isl.
altika, WF. stib, jittik.
ATHOM, athum, athem, m. T.v. gener;
l athmar. Ags. aihum, idem. Con-
er afe.
ATTEH, n. W.o. pus, F. oer, cg. NL
etter, m. E.I. 358. Ags. atfor, atter,
n. venenum.
atterich, adj. purulentus. ib. 88. F.
otterich.
ATWA, (a-twá) F.v. in duas partes,
fractus. Skatha and frama a-tua, damna
et emolumenta inter maritum et uxo-
rem :quabiliter distribuenda. — That
widuben a-twa, clavicula fracta, idem
quod wydebeens breck, VW. It widebien
yn twuiën, idem, — F.v. A-toa haua, |
in duas partes cedere, F. ya twaën
houwe. — F.y. .4-(wa sla, in duas
partes férire, i. e. findere, F. Tn
twaën slaen. — F.v. A-twa stela, in |
duas partes contrudere, F. yn twaën |
stjillte; V.v. Thet rib a-twa slat, F. di
ribbe yn twúen stúet, Nl De rib in
130
AUCHSE.
tweeën gestolen Pro yn lwoaën, yn
thryen houwe, stjitte, Frisii quoque usur-
pant oan twaën, oan thryen; oan idem
est guod F.v. an, per apocopen so-
litam a. — F.v. A-twa werpa, in
duas partes jacere; soe ÄAwam syn
kenbacka a-twa worpen werlh, cuicum-
que maxilla jactu fracta fuerit. Ver-
bum F.v. werpa, Nl. werpen, Frisiis
ruricolis ignota est, qui smile pro eo
frequentant. Similiter Anglosaxonum
verbum werpan, to throw, to cast,
Aug.v. werpe, ab Anglis rejectum est.
AU, &u, prep. ab, ex 4f; in genere
dialeectus incolarum pagi Sawn-wâl-
den, F.u. Sewwen-wouden, Nl. Zeven-
wouden. cf. áf.
AUBEB, aber, adj F.v. manifestus,
apertus. Ags. ôer, adj. nudus; on
barum sandum, Boeth. 34, 10, in mera
arena, F. ys i£ bare són. Ang. bare,
nudus, merus.
AUCHSE, cg. taurus castratus. pl. auchsen
apud Sciligenses. F.o. Cad. Muller, 19,
eyhs, (a — e, u zz y) Ang. North.
ouse, pl. owsen, ex. gr. Burns,
He has gowd in his coffers, he has
(owsen and kine
And ae bonie lasse, his darling and
(mine.
Burmania owre, sed F. óre, F.v. Ags.
ora, m. Ang. oz. ;fuchse, convenit
cum Goth. auksa, (900v. Quomodo
diphtongus az cohereat cum ó vo-
cali in oza caeterarum ejusdem stir-
pis nationum obvia, nescio. Confer
Sciligensium aune, furnax, cum Goth.
auhns, Sueth. ugs, F. «wn, furnax, et
Ang. North. owse, ex Ags. oza, cum
W.o. aue ex Goth. aAjan.
Aqua marina cum Frisiam ejusque
insulas circeumfluens pecori nociva
sit, Frisii foveas majores in pratis
fodebant aqua dulci repletas, quam
bibant armenta. Tales scrobes ante
structos aggeres fossi adhuc in Frisice
pratis frequentes sunt; restat earum
una in media insula Sciliga, quam
insulani appellant awrae-dobe, ausen-
dobe, in quam fert fama boves ex
obversa parte Frisic venisse aquatum,
antequam inter eam et insulam sese.
vada et wstus maris, quod serius
evenit, interposuerant. T. dobe, dolle,
cg. scrobs; in Frisia ipsa isto» scro-
bes boéárnen (boán-nen) appellantur. Ut
auxen-dobe formata sunt composita Ags.
131
AUDEMA.
ozan-hyrde, bubuleus; oxna-forda, oxen-
ford, (boum vadum) urbs Oxford.
Prov. Ast wol zoo kelie de owxen , Dur-
man. 2. (si ita fert bona fortuna tauri
castrati pariunt vitulos) summa, quin
et. incredibilia sperare possumus dum-
modo bona fortuna annuat inceptis. —
De swarte ouxe hat dy ijelle naet uppe
voet wessen, Burman. 11. (Hol De
bonte os heeft hem niet getreden, Cam-
peu. 11), „ Niger taurus tibi nondum
conculcavit pedem," cui proverbio Ever-
winus Wassenbergh hanc adspersit
notam , Nondum in Melanpygum in-
cidisti. Est autem Melanpygus Her-
cules niger, podice hirsuto, nigris pi-
lis, ultor et vindex malorum." Erasmi
adagia, p. 207. ed. in fol. Francof. 1646.
Ang. the black ox has trod on his fool,
he is worn with age or care.
"las ! the neatest foot, that ever came
In the most supercilious royal shoe,
By the black ore is offen trodden lame.
G. Tooke, Anne dienta, p. 108. Con-
fer Nares, Black.
óxe, cg. homo stupidus cet agrestis.
Scomma in perlinacem asseclam dog-
matum antique Ecclesim erat Orfe-
dûxe üxe.
óxe-pripper, cg. homo hebes et lv-
vus; proprie, qui stimulo agit boves,
bubulceus. cf. prippe, stimulare.
óxe-wiel, cg. tractus pratorum in
ditione vici Ter Horne in pago Utin-
geradela.
AUDEMA, m. F.v. spiritus, anima. Au-
dema pro adema vigebat olim in hac
nostra Frisia, et specialiter in Oos-
tergo et Westergo; confer /Aes audema
wigungh, 419, 6, in Oostergo, anime
exitus, Thi «udema, 494, 17, in Wes-
tergo.
AUE, vb.a. W.o. :estimare. Det aue
ik uir, hoc flocci pendeo. E. II. 195.
Gothi «Aja», putare?
AUFBISCHEITH, W.o. F. oafsceid, n.
decessus, valedicentis verba. E. 1. 358.
AUFLIDZDER, m. W.o. res trita, obso-
leta, ex. gr. vetus navigium, cet, Dl,
ôaflidzer , óaffizzer. cf. óaflizze, deponere
ut obsoletum. I. I. 358.
AUFWIT, m. et f. prictextum, diverti-
culum. E. I. 359.
AUKE, n. p. viri. F.b. 7futhe, Jude,
Auli, n. p. v. AMuthari rex Longobar-
dorum. Outzen, 423. Auke forsan ex
Auleke, Goth. audags, beatus?
182
AUTER.
AUNE, cg. Scil. orientales, furnax. For-
san ex afen, ut Scil auxe, Hind.
eaun , vespera, ex afend. Gothi aukns,
(auchns) furnax, Sueth. wg», F. wen,
(ch & f z v).
AUNE, F.b. lac agitatum vel serosum.
F. supe, Nl. karmemel, Bend. 408,
da aune, pl. collective.
AUR, adv. F.b. fur sommer, harwst,
er hanc mstatem, hunc autumnum.
ohan. 80. F. Feu 't simmer, fen di
hearst, idem. F.b. a sowmer, hariest
aur , idem.
AURIN, avuRUT, W.o. erythrwa cent-
aurium. Hall. p. 146. E. I. 859.
AUS, auz, F.b. stillicidium. Dend. 31;
alibi ose, Outzen. Sax.l. oese, F. ús,
(oes), q. v. Isl. ausa, f. haustrum, si-
tula, F. eds-fet, idem.
AUSER, adj. F.b. alius. S ex (à, Ang.
other (ozer), F. ór, dar. — Frisii Bo-
reales cum ex /uch, duo, non forment
numerum ordinalem íugde, pro eo ad-
hibent, vel /ezere, posterior, vel de
ausere, jeu auser, dat auser, ut Goth.
an(har; Marc. XII. 20, 21, frumista,
primus; anthar, secundus; fhridja,
tertius. Ags. F.v. ofher, secundus.
Grieei ex 3Ux formant deuTúpsE, sed
Latini pro eo adhibent secundus, (qui
sequitur.) T.v. /wede, non est „ se-
cundus," sed post numerum cardinalem
hujus quandam notat dimunitionem,
ut F. 7en-/tade, dimidium. Neque
Neerlandis originitus tweede ex (tree
erat, sed ad normam Gothicam ander,
ut videre est in anderhalf, sesqui,
minime ficeedehalf, quamvis valeant
derde-half , vierde-half, cxct. Ags. other-
healf, thrydde-healf ; Y. darde-héal,
thrêdde-héal.
en-auser, F.b. se invicem. F. en oar.
F.b. Ja ewe "t ma enauser, Y. Hja
hâlde 't mei enoár, (faciunt cum se in-
vicem.) |
aurs, adv. F.b. sed. We hawe manning
shaip, aurs ja hawe da maste, nobis
multm sunt oves, sed illis plurimze
omnium. Dend. 395, 398. F. Ji
hawwe mannich sciep, hja hawwe oars
di méaste, Ang. we hate many sheep,
but. they have the most.
aurde-mjarne, F.b. perendie. Dend.
424. T. oerremoarn, Nl. otermorgen.
Ang. ihe other day.
AUTER, ouTER, n. „Ald ouler (âd), arun-
133
AUVEN.
dines stramengue, guod tectis fundo-
rum rusticorum serviebat, tempore
contrita et rejectanea.
AUVEN, m. W.o. pl. auvens, furnax,
F. wen, cg. E. I 359.
AUVER, f. et n. W.o. ripa insule Wan-
gerog:e australis. E. I. 359. FP. uwre,
G.J. NL oecer.
AUWER, prep. F.b. NL over, Ang.
over, contracte o'er, F. oer, super.
F.b, Auwer 'e thele stráie, Aug. To
walk over the flooring, F. Oer di flier
géan. (Aug. to stride (straide) to
walk with long steps) F.b. He as
euju 'e skil ap auwer 't ure, F. Hi
is oer 'e éaren (a yn 'e scilden. — V.b.
De rin as auwer, F. Di rein is oer,
cessat pluvia. Bend. 369.
auwer-dat, F.b. eo quod. Gal. par
ce que. Wirfär kon 'r ai betale? Au-
wer dat "r nin gijl hét, quare solvere
nequit? Quod. ei desunt nummi,
Bend. 401.
auwer-far, F.b. e regione. He sat lick
*uwer fár me, F. Hi siet lyk tsjin oer
zi, sedebat ex adverso mihi. F.
Joár-oer falle, pronus cadere. Bend.
368, 369.
auwer-iin, F.b. F. jin- vel (sjin-oer,
Ang. over-against, e regione. (Ags. gen, i
contra, iterum.) Nl. /egen-over.
auwer-iins, F.b. F. cer-iens, concor-
des. Di âlders binne er .nat oer iens
hwet di junge lere scil, parentes non
concordant qua arte puer imbuendus
sit.
auwer-wách, F.b. F. Ik ken er nat
mei oer wei, hac re vel homine illo
nihil expedire possum. Bend. 842.
AVEL-GUNGA, AEVELGUNGA, F.v. fa-
cultates suas transcribere in alterius
dominium ea lege ut hic donatorem
alat. Hec transscriptio dicitur Nl. v.
evel-gang , ei oevel-gang , ct. Richthofen
615, 7. Confer Ags. afol, mens, ani-
ma, Isl afí, m. copie, vires; res
acquisite; acquisitio.
AW, F.b. in loco. Bend. 358. 4i it
bedd, F. op it bed, in lecto. F.b.
Led dat tjauling ap àw 'e shew, F. Lizz
dat kliwcen op 'e tefel, Bend. 316.
tole hunc glomum in mensam; F.
scíf, discus, Nl. disch, meusa. Mense
Frisiorum erant rotundz. — ftw "6 best,
(ib. 339.) F. op it best fen syn libben,
in flore retatis. — F.b. De heujd as
awv, caput hominis est opertum; jo
1
l
t
—— ek € — —— À— — n — n. we
134
AW.
Aul is auf, caput freminie apertum est,
F. di hoed is op, di muwíse is oaf.
Bend. 852. F.b. Zw 'en prak drawe,
F. op 'n prik treffe, certo ictu desti-
natum ferire. Bend. 359. 362. F.b.
Dou bast ai aw dan strach, F. Dou
biste nat op streek, mente male moratus
es. Bend. 360.
F.b Awe hir-egge, (ad hanc oram)
cis. Awe-janner-egge, citra. Awe-hir-
egge 't grpf, Nl. dezer zijds 't graf, cis
sepulchrum; F.b. awe janner egge 't
gref, Nl. aen gindsche züde 't graf,
citra sepulchrum. Brevius F.b. &aijante,
Ang. beyond. F.b. jant, istic, Ags.
geond et JDegeond, beiundan, rans,
ultra. Bend. 370. Jun. Et. beyond.
ap-aw, Ang. upon, Hd. auf auf, hin
auf. He as apaw 'e loft gingen, con-
scendit tabulatum. Help me apaw 'e
hajnst, F. Help mi op 'e hynxt vel
t hynzer. Anglosaxones, Angli, Frisii
Frisiique boreales amant duas praepo-
sitiones conglutinare in unam vocem
ad instar praepositionis composite ap-
aw. Exempli gratia Ags. on-gean, Any.
against, Ags. wilh-innan, Ang. with-in.
Ags. twilh-u(an, Ang. with-oul. Ages.
upp-on, Ang. wupom. Ags. ymb-utam,
circum; 4-04, extra; on-ufan, super;
on-innan, intus. Ang. (Arough-out, F.
ul-ind-Uiroch. — Ang. out-of. F.v. to-
jensí, contra; iu-ur, in-over, Supra;
up-ur, upper, super; ut-ur, uter , extra.
to-fara, ti-fara, ante. EF. op-yn , op-u£,
op-ind-ul , (opinc-ther nei) opinnernei,
op-ind-del. Y.b. ap-aw, Bend. 342;
ap-in, 957; ap-eujn, ib. im-auwer,
949; in-zujn, 343; ul-bai, 350; u-auf ,
Ang. out-of, 366.
Yn ap Frisii boreales mutant o in
a;,que depravatio licet presertim
contaminet eorum dialectum Anglis
veteribus non penitus erat insolita.
Ex. gr. apon pro upon; Have mynd
apon your endung, MS. Douce 312. f. 17
memento mori. Confer Hall aponu.
Rase: pro rushes, F. rüsken, Syr Ga-
wayn and the grene knygt, 1461.
otet autem lector multa vocabula
in dialecto Frisiorum borealium vi-
gere, que non sunt Frisica sed de-
pravatz vocalis ratione habita Neerlan-
dica. Exemplum pono in F. b. emluper ,
Bend. 3760, eadem voce cum Nl. om-
loper, F. wumrinner, rinner, circitor
qui parvas merces distrahendas vica-
185
AWEL
tim circumfert. Hec aulem caute
distinguenda sunt a genuinis Frisicis
qua peccant turbatis vocalibus, qualia
sunt úpk, osculum, pro opk, Joh. 99,
et aplát pro oplit. Ut ex Lat. os est os-
culum, ita ex Isl. op, os, est diminu-
tivum opken, opke, opk, osculum, et
oppe, oseula figere. Outzen 236. —
Aplât, n. pl aplaten, F.b. suppari |
feminini, ventrem pedesque circum-
dantis, fimbria superior, F. opsetsel,
n. Olim feminwe induebant talia sup-
para, qure fiebant ex pellibus ovinis,
(F.b. E» 7) lana introrsum versa.
Johan. 3. NI. (Kil.) „pije, pannus rudis,
hirsutus; pije, winter rock, endromis."
Hac vocalis a petulanti& smpe factum.
est ut sedem suam antiquam sit tuita
ubi eam secundum analogie leges |
mutaro debuisset. 4f transi in e, e
transit in i, quare F.v. amd fit end,
et end fit ind ct in; F. boreales con-
tra retinent. an.
and, Nl.v. end, ende, F. ind, in. F.b.
an he kaum an sach an forfjard ham,
F. ind hi kám ind seach ind. wier for-
Jeard, et veniebat et videbat et tur-
batus erat, Bend. 397.
AWA, AUWA, vb.a. F.v. monstrare. inf.
awa, pp. awed, ger. [o auwcande:
do awane. Ags. eavian , pf. eavade, pf. p-
eaved, monstrare.
awa, n. F. v. argumentum, documentum,
AWE, F.b. n. p. viri. F. Ewe, Euwe;
Fua, idem. Eefke, n. p. f. Outzen 493.
Wass. 102, 174. Ex avi, laus, gratia,
in Goth. aviliudan, gratias agere, lau-
dibus tollere. a, n. p. v. Sax. vet.
AWEI, adv. F.v. absens, deficiens.
df et weg, ut Ang. away est ex Ags.
avg, idem. F. ut 'e wei! (ex via)
apage! I.v. sint da tree delen thera
apreeck awei, si tres partes sermonis |
(usus loqueke) perierunt; 466, 30.
F.owei per aphrresin pro awei; em
is wei, mater mortua est: similiter
Ags. in compositis veg pro aveg; ex.
Er. fira, cepdrnju. Frisii per
apocopen 4 pro af, ut Ang. v. et dial.
ó pro of. Our kyng is o Dold corage.
The wrang to here o right is lath; loca
vide apud Halliwellum, 584. cf. df.
awei-drega, F.v. vb.a. auferre.
weidrage, Ang. to draw away.
awei-fara, vb.n. F.v. abire Age
eegfaran, proficisci, Nl. v. wechvaren,
F.
An F.b. et, ex F. v. |
Ex |
|
186
WEND.
proficisci, abire, NL wegvaren, solvere
ripam. Ang. to fare away, F. weifarre,
solvere ripam.
&awei-ieva, awei-jaen, F.v. donare, F.
wei-jaen. Ang. give away, donare, sed.
give way, cedere, obsequi, indulgere.
awei-nima, vba. auferre, demere. Ags.
aveggeniman, T. weinimme, Ang.v.
mine aicay, surripere; Angli, qui per-
diderunt verbum, to away.
AWEKE, vb.n. recedere. JÁet aweke
Jon there werde thes gastlike riuchtes,
141, 18, F. hwette äwike fen di wirden
fen it gaestlike riucht, ui paulum de-
flectamus a verbis juris canonici. —
Richthofen non derivat a wika, cedere,
sed a wega, ponderare, licet sensu
recedendi :cega nullibi existat. Preterea
lingua Frisica mutare g in k fere
nescit, ubi syllaba incipit.
AWEND, m. vespera. Viget tantum in
salutandi formula vespertina, Nawent!
Ave! Goden aient. contrahitur in gom-,
gen- awent , gnaxent et 'nawent, Ut Scoti
Ags. efen contrahunt in ieu, Hindelo-
penses awent transformant in eawem,
et eau, unde 'Néaun! Ave! idem
quod F. 'maremt, e 'nawen, Ceterum
ex eawend nata cst forma iowend et
dowend, unde i transiente in j, jowend,
jownd, jown, joun, G. J. juwn, V. joun.
Pro dialecti communis forma 'nawent
incole pagi Zevenwouden frequentant
Goen jucu! F.v. avend, aiund; avend
(eavnd) ioemd, ioud, iuon, G.J. juwn.
Observet lector formam vel
avond essc Nederlandicam non Fri-
sicam, et semel tantum ut Neerlan-
dismum occurrere inter scripta vetora
Frisie an. 1482, in den festelavent, pro
estel-ionde, hodie ndn, Forma
solita F. v. est aiund, iovnd, iond, iuvn.
Hodie fere nusquam d post s auditur,
in quo dialectus communis conspirat
cum gentibus sociis Ags. fem, Age.
North. eferm, vesper, sero, Isl. aftan.
Confer F. éarn, aquila; immen, ali-
quis, cum Nl. arend, iemand. Frisiis
itidem usitatius cst yn 'e jon-tiit (tem-
pw vespertino) quam yn 'e uum.
imiliter Anglosaxones Northumbrici
Matth. VIIL 16, et Marc. XIII. 35,
tfern-tid, ubi cwterm versiones Anglo-
saxoniee fen. Analogico F. ys 'e
moárnliid, pro yn 'e moarn, malutino
temporc. — Kil. , auen. vetus, abire,
deficere." (abiens sol?)
187
AWEND.
Notissimum est Germanos non die-
rum sed noctium computavisse nume-
rum. Nox ducere diem videbatur
adeo ut noctem dies subsequeretur,
ut hodie nox diem. Cum igitur ves-
pera pars prima diei scquentis esset,
fit ut vespera nomen traheret a die
festo, quem prwibat; inde Árysjoun,
vespera ante festum nati Christi;
Sint-Pitersjoun, vespera anto festum
Saneti Petri (21 Febr); maeyejoun,
vespera ante primum diem mensis maji ;
eslel-joun, vespera ante initium jejunii
septuagesimalis; cet. Kandem notio-
nem Angli assignant voci eve, vespera, |
Ags. efen, Hindel. eawm, in Newyears |
eve, Éuster eve, Ere of thursday after |
Trinity sunday, Midsummer-eve, Allhal- |
low-ete. |
Hodie cubitum ituri suos salutant
verbis Ang. good might, Nl. goeden
nacht, V. Goenacht , fausta sit tibi nox! |
Morti proximi jam jam noctem ferream
introituri valedicunt suis verbo, Goes
nacht! Hanc salutationem supremam
appellant goem' nacht sidze. Salutatio |
diei audit, Nl. goeden dag, Ang. good
day, Shakesp. a good time of the day!
Nuntius, per quem. salutem mittimus |
aliis, Goem dei sidze fen mem, fen it
Folk, ciet. mater vel familia tua tibi
salutem nunciat plurimam. . Piscato-
res tamen Vlaerdingenses in hao for-
mula pro die nocte utuntur; ad calcem |
enim epistole salutem adscribunt euis
verbo goeden nacht van mij, impertio
tibi salutem.
To jown, to jonne, hoc vespertino
lempore, Nl. van avond, idem. Sneaun, |
vel saterdei to juwn, Scoti saturi
aL een; Ang. saturday eveming, Nl.
saterdag avond, diei Saturni vespere.
Neerlandi et Angli absque prwposi-
tione at vel te. |
awend, ut dixi, valet tantum in salu-
tandi formula; ceterum Frisii frequen-
lant jum, jouw Est genio lingue
quzdam oeconomia innata, qua varias
ejusdem vocis formas in varios ad-|
hibet usus. Alterum Jonamus exem-
plum in akker et eker sive ikker,
variis ejusdem vocis formis.
Akker, cg. Cum Frisii coenum bi-
iuminosum primo effodiunt, deinde
ex aque luxe fundo piscantur, |
quasdam partes oblonge quadratas
intactas linquunt, super quas quasi |
188
AXLE.
totidem insulas istud coenum, ut
sole et ventis siccetur, spargunt. Hi
agri vocantur akkers, itidem riemen,
(lora); ribben, (coste). Vegelin, Veen-
graverijen, p. 107. (Grec. dypd5,
Goth. akre. Ex akker, ager, est F.v.
ekker, unde F. ikker; ex Ags. eer
est F. éker. Ikker contra et eker
non totum agrum nofant, sed unam
parüum oblongarum in quas 3
risii
tot pulvinos intermediis sulculis
dividunt tum arva tum prata.
AWENT, Gal. corps de jupe. Bend. 1.
AWINNA, vb.a. F.v. acquirere, ad-
sequi, lucrari, idem quod winna, cum
qua forma awinna commutatur, ut Sax.v.
et Ags. winnan et awinnan, certare, la-
borare; labore vel certamine acquirere.
AXE, cg. securis. F.b. áchs, f. Bend.
30. Ags. eazl, f. Ang. aze, F.v. aza,
idem. Nl. (Kil) , aeckse, timmerbijle ,
ascia, dolabra," F. keksé-bile, id. Hi
hal di axe op de eazlen, portat secn-
rim humeris i. e. nihil non arrogat
armis; semper certamini paratus est.
F.v. een aze op synre aezla, 489. 80.
AXLE, F. v. Ags. eazl, f. humerus, Teuth.
assele, scholder, humerus. NL ozel,
oxilla. Caveat lector ne confundat F.
fazle, ala, axilla, cum F. Aóze, po-
ples, Hd. kniekehle, Gal. jarret.
axelje, vb.n. bumero impellere. Tsjin-
axelje, humeros contra ponere, e.
contradicere, obstrepere. Frisii ex
usitato scouder habent acouderje, evi-
lare quem, despicere; Angli ex st.
shoulder, habent £o shoulder , concutere
(humeris i. e violenter; imponere
humeris. Ang. Jack, dorsum; £o Jack,
sustinere: F. rech, dorsum; repr
sustinere, resistere. Ang. eye, oculus;
do eye, contemplari: F. éach, oculus;
eagje, intendere oculos. Ang. mouth,
os; fo mouth, ore captare: F. mule,
05; mulkje, placere palato. Ang. mote,
nasus; lo nose, olfacere: F. noas,
nasus; nodekje , placere, delectari. Ang.
hand, manus; fo hand, manu ducere:
F. hân', manus ; hânelje, manu tractare ,
mercari: F. fusé, pugnus; fustkje , Ang.
to shake hands. Ang. foot, F. foet,
pes; Ang. £o foot, F. foeterje, pedestri
itinere proficisci. Age. Aeafod, F.v.
haved , Ang. head , F. led, caput; Ags.
heafdian, F.v. Aaedia, Ang. to head,
decollare; F. umiAáde, idem.
139
AXTER.
wjer-axel, cg. satietas, tedium. Ik
had ien wjer-azel yn fine liv, abhorreo,
fastidio hypocritas. Hol. /egenzim.
AXTER, AXTER, EXTER, cg. pica. Hel-
veli agesía, pica, unde agester, con-
tracte úekster. „ Aekster, Hol. j. exter,
pica. Fwler, aecster, pica. Sax. he-
gester” Kil Prov. De wcxster flucht
soo fier naet, de stirt mol luckel folgie,
Burm. 9, Nl. Daer de kraei vliegt
moet haer staert volgen, aceedens se-
quitur suum principale. — Al £e let,
zeij de exter, en hie de bout iine ears,
Burm. 3, Nl. „42 £e laet, seyde de
exter, ende hadt de bout in 't gat, ubi
quid sero adhibetur nulli futurum
usui ei cui exhibetur; veluti si quis
tum reo patrocinetur postquam pro-
nuntiata fuerit irrevocabilis judicum
sententia." Sartorius, adagia, 2, 9, 81.
Lat. Sero medicina paratur.
exters-aeyen, (pic ova) res nihili,
nuge, scruta.
exter-éagen, pl. gemursz, clavi.
AZEM, cg. spiritus. (z z— /À) F.v.
ethna, adema; omma, Om, m. Ags.
ehm, eihm, m. quam vocem Angli
perdiderunt. In F. v. ethma, Ags. ethm,
aspirata /h ob fractum sonum ante
liquidam », vel eliditur, vel abit in
consonantium affipium d et z alter-
utram. Eliditur in F. v. omma, óm, Y.
(me, amme; MAng.v. ame, spiritus;
Ang. Dunelm. ome, (F. wazem), vapor
calidus ex aqua bulliente ascendens;
mutatur in d, Nl adem; in 2, F.
azem, (cf. Boucher, ame.) Gothi, loco
aspiratz dentalis (&, utuntur aspirata
gutturali A (X) aha, m. voUe s aa, m.
(achma) 7veUj4z. Ex adema, adma,
igitur est F. amme et F.v. omme, ut
ex Nl. adem poetarum Nl. dem, Hol.
aam; cum qua voce tamen NI. amechtig,
ilia ducens, nihil habet commune.
Hoofdius (Henrik de Groote, bl. 141)
recte scribit aamhegtigheidt, ex adj.
aam- hechtig ; aam, difficulter; F. Aech-
dig, anhelus; Transisalani AecAfen,
anhelare. cf. am, p. 95. Meyer, aan-
hechtigh, kortademtig, p. 611. ed. 1688.
zem jaen, tollere vocem, enixe in-
tendere vocem. — After azem, anhelua
ob pernicem cursum vel laborem gra-
vem. Contra dêr sit wol azem yn,
(abundat spiritu) lente et inexhaust:e
sunt ejus vires. — Z/ler azem weze,
.
140
BABBEKE.
ducere ilia. — De azem is er ut, sine
viribus est. — Herre aeme mey naet
* gen, Burman. 24, (non licet iis spi-
rare) si animum ducunt offendunt
homines strepitu ob suinmum in quo
sunt odium. Eadem figura est in.
phrasi, Ik mei him mat sykjen heáre,
aversatio mea in eum tanta ut stre-
pitum ejus halitus ferre nequeam.
oanazemje, aspirare, Hd. ashauchen.
It is smorch om immen oan to azemjen,
foedum est aliquem adhalare; omnis
quippe anima non est suavis. kil.
aenademen, aenaessemen, adhalare.
AZICH, aAziG, Hol.v. judex in eis Hol-
landie partibus quas olim Frisii in-
habitabant, fere idem quem Frisii
a-sega , (Lat. juri-dicus, supra 123) ap-
pellabant. Jus dicebatur per azich
ende geburen, quorum sententia audie-
bat aesdom, F.v.. asega-dom.
aesdom, Hol.v. circuitus, pagus, cujus
incole in ditione ejusdem erant tribu-
nalis. Regio circumjacens urbis Am-
stelodami hoc nomen habebat, quin
et tenebat postquam invidia comitum
Hollandie, vergente seculo XIV in
finem, jurisdictionem Frisicam cum
nomine ipso aboleverat.
B.
BA! interjectio fastidientis. Ba, boffet!
sei di jonge, ind hy wier propte-sed,
puer fastidiebat placentam gua se far-
serat. Innuit proverbium senes, gui
propter impotentiam spernunt volup-
tates. Ba wêr, zoo ist betelle, Bur-
man. 4, contemtum pro contemtu
repende; ne per iram objurges. —
Adjective Ik din di sted ba, urbs mihi
iu fastidium it. — Isl. bja! interjectio
abominantis. Hald. cf. Isl. dia, con-
spurcare. — Per reduplicationem ak-
kele-ba / interjeetio abominantis, qua
matres infantibus spurcitiem vitandam
significant. alle ex Nl. ak, spurcities,
pus, sanies. Kil.
ba, adj. F.o. odiosus, spurcus.
BABBE, heite, F.o. pater. C. M. 22.
Bab, m. W.o. E. I. 359.
BABBEKE, n. F. occident. linteum
pectori puellularum preetextum ne
edentes vel bibentes inquinent vestem.
F. slabke, idem. Ideo Hollandi vet.
hominem effeminatum — appellabant
quiji-babbe, precinctorum linteolum
141
BABBEL.
infantis salivantis. Venne, Belacchende '
Werelt, 48. Rumex crispus insulanis |
Zélandim , (Overflakkee, Gocdereede) .
est, quijl-babóe, Mall. p. 184. — Sax. l. ;
babken, vb.a. madefacere, ut solent
infantes qui aquam moventes se hu-
mectant. Inde babke-dook, idem quod
inde per ellypsin tracta vox balbeke. — :
In lingua Gallica residua est Franco- |
rum verbum aver (b zz 0) salivare ;
lave, saliva; bavetle, linge qu'on met'
aux petits enfans daveur au devant de ;
lestomac. Itali /«va, saliva; havero, |
D. Lat. Javara (unde Gal. éavard.)
linteum collare. Nl. éef, panniculus
collaris, qui olim excipiebat rorem sa-
livie ex ore concionatoris scaturientem.
beffe, cg. collare indusii. Uretherp.
Dial. com. opsefsel. Kil. jefe, Hol. j.
kraghe,, collare.
BABBEL, F.o. alapa. JPa/óel, ex sim-
plici ab. Ang. bod, ictus; (o bob,:
percutere, ferire.
Those bastard Britons, whom our fathers |
Have in (heir own land beaten, bobbed
'.— (and thump'd. | Shak.
BABBELJE, vb.a. blaterare. pf. babbelde.
pf. p. balbeld. ger. to babbeljen. Ang.
to babile, Gal. babiller, confuse et inepte
loqui. Ang. dial. £o ônbble, to talk noisily.
Ang.v. &al)le, an idle tale. Rowley.
babbeler, cg. Ang. dabller, blatero.
Babbelster , cg. femina garrula.
babbelery, cg. garruke ineptic. Ang. v.
babelary, n foolish tale. Isl. bêbiliur,
fem. plur. blateronum nuge. NL v.
babel, bebel, futilitas. Kil. Gal. éaàd.
gebabbel, n. garrula sermocinatio,
perennis loquacitas. Ang. baldling.
Angli veteres voci badlle suffigebant |
terminationem — Latino-Gallicam -£ive |
in bablative ut hodierni voci Zak in!
talkatire, loquax. Halliwell, 129. |
babbcle-güchkes, pl. sannionis ac-;
tus. Badlele-gúchkes meitse, agere ri- |
diculum mimum. Cch^, sanna, irrisio |
q.v. F.o. JBabbe-gutjes, | (-güütjes)
gesticulationes scurriles. |
babbel-kunt, cg. fremina loqnacula
gureeumque eflutiens, Sax.n. quab-
elkunte, idem. cf. Ang. sguubdle, Sueth.
kiebla, NL kibbelen, rixari. — In
vocibus compositis vox kunt, vulva, si.
subjectum est, plebs eam sumit pro |
femina, ignominiose scilicct.
babbel-scute, nugatrix, blatero. Con-
fer roffel-scute, idem.
143
BACHT.
babbel-stjiutjes, pl glarea, lapilli
vivi rotundi, quibus litora et ripe
abundant: hi cum strepant sub pedibus
euntium loquaces appellantur lapilli ,
Ags pabol-s(anas. Pabol-stan per apo-
copen paóol, Ang. pebble-stone. Poetme
sepe delectantur dulei murmure rivuli
super lapillos labentis;
Winds murmurd through the leaves your
(long delay
And fountains o'er the pebbles chid your
(stay.
. Dryden. — The sweet brook made a
purling noise upon (he pebülestones it
ran over. Sidney. Arcadia. b. 1. —
JWhose streams, united in the vale,
Oer pebbled beds loguacious flow.
Cooper. The temple of Aristippus.
Ep. 2. Nota epitheton /oguacious.
Kittel-stjintjes cum babbel-stjintjes fere
vox esí synonyma.
babbelje, Gal. £/abiller, est forma fre-
quentativa verbi Isl £saa, lallo,
balbutio; $a), n. vox inarticulata,
incondita verba. Flandri dadden, Kil.
garrire. Vox est ex sono facta, quare
ó in linguis diversis inmota est: Gr.
Bx9Xx$. garrio. Lat. jalbutio.
BABEL, (baabel) F.b. scirpus palustris,
e quo fiunt ligamina rustica, et ses-
siones sedum; inde Nl. mot(en-bies,
stoelen-bies, Hall. 288. Inter nomina
Neerlandica a Dodonzo citata (p. 956)
sunt mergh-bies; bobbel, bobbert et po-
per. l'landri appellant loca aquosa fios
scirpos ferentia poperinghen, unde vi-
cus l'landriwe poperinghen quoque no-
men duxit. Scirpos ipsos Frisii vocant
popels. Vide Kil Joddel, juncus.
Isl. obi, m. nodus. Confer juncus a
jungo, junzi, junctus, Gr. expuvicy ,
juncus et laqueus, Nisi derivare mavis
ab Ang.v. lu, liquor; do bubble, to
dabble in the water. Outzen, óabel.
Ut Frisii pro dobbel habent popel
Angli contra Ags. pul-sper mutaverunt
in jul-rush. Ags. pill, pôl, F. pil, Ang.
pool, lacuna, stagnum; Ags. spere, Aug.
spear, lancea, hasta; lanceola stagui;
Y. spier, caulis graminis. Confer Euang.
Northymbricum Matth. XX. 7, gerd vel
pulsper, arundo.
BABOK, cg. homo stupidus et inurba-
nus.
DACHT, F.b. poples. Joh. 99. Confer
F. bocht, flexura. F. Àoxe, cg. poples.
148
BADE. 007
BADE, BATE, n. p. viri. Zaeye, n. p. f.
et viri. Beye, n. p. viri. Beyke, Beyk;
Beyis, u. p. femine. Beyema, Beymt, |
Beyem, n. patron. gentis nobilis Fri- | bà
sim. — JBeyen-clele, nomen vici in
Ditmarsia secul. XIV. Ebeling Deutsche
bischofe. p. 70. Ags. óadu, f. proelium, |
Aug. date, conflict, contention. Barb. ,
Lat. 2atuere, Gal. se battre. B.L. àa-
tualia, Ttal. battaglia, Gal. batatile.
BAEI, n.
144
BAEL.
bada, n. paironymicum; Ger-óada, n.
patronymicum. Ags. gar, F. gcr, lancea
(in qua omnes firmamentum ponunt?)
yum, vicus pagi Hennaerderadel»;
ex Jadeham. | Ang. Badham, urbs
Anglim ; effer dedhem, ct confer Bedum,
vicus antigue Frisie, hodie Omme-
landis.
pennus laneus crassior sed
raro textu. Ang. jaize, idem.
Age. Deodu-leoma, m. belli flamma, | baeitsje, n. tunica interior levis super
i. e. ensis.
pedalia verba, hanc vocem in duo
nomina propria discerpserunt; scil. in
Bade, Beade, Bea, et Leóme, Liómme,
ljomme, Ljmme. — Ags. Beadu-hild,
n. p. frm. finditur in PF. JBéake,
n. p. f. et Ie, n. p. v. Hille,
Hiltsje, n. p. fem. Ags. beadu-hild,
proelii desiderium. cf. Brand, Y. gla-
dius et nomen patronymicum.
Bate, n. p. v. Ags. Beta, idem. Aug.
Bate et Bates, (Bate filius) nomina
patronymica. Ags. Badda, m. p. v.
Baddanburh, Ang. Badbury, urbs in
ago Dorset. Nl. Batenhurg, urbs ad
osam prope ab insula Balavorum.
Chr. Sax. An. 901.
BADUHENNA, lucus apud quem non-
enti Romanorum a Frisiis sunt con-
fecti. Tac. Annal IV. 78. Nota r
ante 5» fracto sono efferri, ut fere
elidatur; Kerze, barne, berne, herne,
in quotidiano sermone non longe dis- |
tant a kenne, Óánne, benne, henne.
Suspicor itaque dadu-kenna legendum
esse jadu-herna. | Herna, proprie an-
folus, figurate notat plaga, locus.
"v. (hiu grimma herna, swva plaga,
l1 e. plaga borealis; ana enigere herna,
in alquo loco. Invenitur in multis
locorum PFrisive nominibus, qualia sunt
Ter llerne, Kuk-herne, Eastma-herne,
F.u. Ovustma-horn, Stiunk-harne, locus in
littore prope ab Hindelopa. — Sax. v.
óada, fiducia, recreatio; Heliand,
Tone, 6318, levamen, fomentum. (Ags.
bethian, lavare, fomentum adhibere,
Nl. Jetten.) Badu-herna, (locus fiducizx,
recreationis) fida sedes, quie notio ne-
mori diis sacro non aliena videtur.
Plerique dadu referunt ad Ags. deadu,
proelium, cwedes; sed jadu-herne no-
men prius erat dicto proelio, nisi
mavis cedem explicare per cruenta
sacrificia, qum in luco diis fiebant.
Quidquid sit compara cum his .4i-
Frisii, qui vitant sesqui-
indusium, descendens usque ad coxas.
Kil. ósey, pannus vilis raro et tenui
textu. Zaeyken, Flaud. levis vestis,
theristrum.
baeitsje, dailsje, n. Hol. Fris. tunica
exterior rudior et spissior nautarum,
operariorum, usque ad coxas descen-
dens. Aóak et rokje descendunt us-
que ad genua. Ulphilas simili modo
istinguit inter paída et vastja, Matth.
V. 40. To SéAcvrÍ co xpi3avau
xai TV WiTGyR coU Acx(Meiv dec
aûTW xal TO iux TIOV, Vulgata, , qui
vult tecum judicio contendere et tu-
nicam tuam tollere, remitte ei et pal-
lium." Goth. /Aamma viljandin mith
thus slaua jah paida (heina niman,
aflet imma, jah vastja. F. dy dyn baitsje
nimme wol lit im eák it festje.
Gr. Bx174 rusticorum et pastorum
tunica ex ovinis aliisve pellibus. Con-
sonanti ó Grrcm respondet p Ger-
manica; inde recte Gothi paida, Sax. v.
péda: Anglosaxones insuper £, ut opor-
tet, mutant in 4A, path: Frisil et
Hollandi male & in Paige. Ala-
manni suum pei ulterius mutant in
pheit, unde derivaverunt pAaifel, Mol-
landorum feilel, linteum ex lino cras-
sius, quo frminze per noctem pectus
et humeros tegunt. /£ baitsje utluke,
exuere tunicam. Di iel it Laifje utluke,
deglubere anguillas. 43 dyn did-hyn-
der fen 'e winter it baitsje utlukt, kriget
myn houn den eák 'm stik? equus tuus
annosus si hoc hyeme deglubitur anne
meum molossum offa delectabis? —
Lud-geyers krye op hjar baeitsje, jacta-
tores clamosi vapulant.
Rarissimi exempli est transitio Goth.
p in Germ. 3, Goth. paida, F. Daitje.
Confer F. bigge cum Ang. pi
ig.
BAEL, eg. di bael, hodie di boal, lacus
sive fluvius brevior in pago Smallin-
gerlandicw.
145
BAEYFE.
BAEYE, v.n. corpore nudo per vadum |
vel lacus oram ititare, in aqua lasci-
vire ut solent pueri in Frisia. Sile,
natare, q.v. Wadje, vadare, q.v. —
Nihil frequentius quam mutare /A in-
' ter duas vocales iu y; Ags. Jathian
Ang. £o bathe fit baye; Alam. pahan,
baian, Graff. III. 4. Aes. clathian,
Ang. do clothe, V. Alaeye, vestire;
F. v. beth , balneum ; klalh, vestis. Idem
frequentant Hollandi in sermone vul-
gari mutantes d in j, ex. gr. óraden,
laden, maden, kade, in braaije, laaije,
maaijen, kaaije; piere-waaije ex imaden,
emt, loc mutatio frequens est apud
veteres comicos Hollandorum; ex. gr.
Bredero in Jerolimo /aijen. Puffenrode,
. 982, gelajem, baijen pro geladen,
adeu, — Ang. v. to bay,
He feedes upon the cooling shade, and
(Dayes .
llis sweatie forehead in (he breathing !
(wind, '
Spens. F.q. l. 75. JF. hy jan syn
switterick fodrhaed yn di sigende wyn'.
Ex Jatk fit Ags. beth, n. Ang. Jat,
F. v. Pet, n. balneum. Germani, teste
Tacito, (Germ. XXIL) statim e somno
lavabantur, s:epius aqua calida, ut
apud quos plurimum hyems occupabat.
mnes agricole Frisici, quos puer
novi, se lavabant aqua calida; matres
Frisic:e et se et suos liberos, inter
uos ct ego, lavabant aqua calida,
licet quotidie bis terve natabamus
in lacubus vicinis. loemin:w Frisicte
maxime student munditiei et putant
sordes cutis inelius aqua calente quam
frigida solvi. Jam antiquitus se in
balneis igne calefactis lavabant, quod
toties liquet ex legibus l'risicis, quo-
ties he hominem an bethe and «n
bedde, in balneo et in lecto, ponunt.
Utrinque enim fovebatur homo calorc,
tum aqui, tum lecti. Dalnea calida
extiterunt usque ad tempora sacrorum, :
que dicunt, reformatorum, cum se-
veritas prspostera doctrine — Calvi-
nistice ca abolevit. Frisii orientales
sieculo XVII in finem vergente balnea
habebant in usum familie. Cad. Mul-
ler, p. 44, ,, ódde-kommer, cine bad-
stube," In urbe Daventria labente se-
culo XVI plura erant balnea calida
ublica, quie frequentabant et viri et
eminwe, cumque hoc consortium per-
duceret ad mores dissolutos, magis-
Dd
baeyer, cz. natator.
bithmóder, f. W.o. obstetrix. E. I.
146
BAEI-TABAK.
tratus lege lata ne amplius existeret
cavebat. Ags. ja(/tan-ceasire, aquarum
calidarum civitas; urbs Za(À in pago
Somerscishire. Balnea seusu Germa.
norum sunt Je£44 , (Aere, i. c aqum
calidie. Audi tamen contrasentientem
Grimmium, qui asserit e notione re-
frigerandi notionem balnei proxime
fluxisse. Grimm, Wb. lad. — vs.
ir beth yge, foveo. gr. ;Elfr. XXVI be-
thede, lovobat; bethinge, fotu. gl. Cot. 89.
uibus vocibus glossaria earent. cf.
«tmüller, p. 279, GJathjan, lavare.
Ex F.v. jeth Frisii habent Diele et
belfe, Flandri ette, idem guod
Nl. séoren, fovere, adhibitis fomentis
tepefacere atque emollire vulnera,
membra lesa vel morbida. Kil. jetfem.
Willeramus, Merula p. 105, daetten
vel detten, aqua perfundere, in aqua
tenere. ct. emollire.. Nl. delen, Fr.
biete, belle, aqua, presertim tepida,
leviter aspersa emollire vel solvere
vulnera. 1 'U buathe your wounds in
lears for iy offence. Dryden. is
herte-blood hath bathed all his here.
Chaucer, Knightes tale, 2000. Elegan-
ter G. Japix de refocillante et sanante
vi sanguinis Christi, Lt jûn djoer
bloed uwz bette/ Moarnliet, I. 116. In
aliis locis Jelle est aspersione restin-
guerc inflammationem , sive irte, sive
membrorum corporis, Ang.v. £o bats,
to dry any ointment or liquid into
the skin.
Notatu dignum est autorem versio-
nis Northumbrico-Anglosaxonie:e Euan-
gelii Matthiei, quam in codice Ruth-
worthiano contentam typis in privatos
usus scribi curaverunt rectores Aca-
demie Cambrigiensis, resolvere lite-
ram Runicam /A in literas Latinas d vel
(ds). Be/Aera, baptista (Johannes), enim
scribit cap. Ill. vs. 1, óezera. XVI;
vs. 14, et XVII vs. 18, ôedzere pro
belhere.
baeyers-steed, n. locus in ripa ubi
pueri se lavant et ludunt in aqua. Hol.
zwenplaats.. Ags. bethslede, m. therma-
rum locus.
Sylvicolw.
859. T. o. &ade-moder, Sax.l. bade-móme,
Kil. &éade-moene.
BAEI-TABANK, cg. ellypticc daei, herbw
Nicotian:! species Americana valde
10
147
BAELT. '
narcotica. (Hisp. La boyn de San,
Saleador. Portug. Baya de (odes los |
Santos) Hujus herbe fumus, quem '
Frisii per fistulam coctilem ducunt,
eis unice in deliciis est. In epulis
ferialibus atque nuptialibus hzc herba
offertur in patinis porcellanze Japonice, ;
qui mos ex Hollandia repetundus; '
memorie enim traditum est herbam :
tabacinam eodem modo appositam fuisse .
inter epulas festivas, quas Nicolaus
Tulpius anno 1660 p. C.n. ob magis- ;
iratum urbis Amstelodami per 50 an- '
nos feliciter gestum celebravit. |
BAELT, BAALT, F.b. pulvinus. F. bulsek.
BAEN, cg. via parata et septa, in qua
certatur cursu. pl. bûnen. G.J. bean
et baen.
báen, cg. stadium rectum per quod |
certant cursores glaciales vel equi:
cursu. Valet precipue de via glaciali, :
e qua nives scopis averse sunt Scil.
ben; gledde ben, stadium leve in
glacie a nive purgatum.
báen, ubi non cecidere nives, semita
in glacie nuda grallis ferreis viatorum
trita et notata. Kom not fen di báen,
sequere viam tritam in glacie ne aqua
suffoceris. — Us bern ride op íén bden,
nostri liberi grallis glacialibus currunt
uniti in e&ádem semita. — Figurate,
Dou biste let yn 'e báen, sero agis,
labente jam die, vel dum vesperascit.
ler yn 'e baen et op di baen e op
baen, primo diluculo movere incipit.
Frisüs vita hominis est certamen
continuum, eamque sic colunt: Der iz
nin lid sunder stríd, nullum vitz tem-
us absque luctatione. Inde phrases
Weit iz fen di baen, pater (e stadio
remotus est i. e.) wgrotat lecto affixus.
Heit iz wer op 'n baen, reconvalescens
pater lectum liquit.
Prov. Dy fen 'e báen is komt er mei
rest ind fes(jen jamk wer op, absti-
nentia et quiete multi curantur morbi —
Men matte mei nin áfwaeide práettsjes
op 'n Üáen komme, ne insipida verba
proferas.
báen-feye, vb.n. in glacie aperire viam
averrendo nives.
baenje, vb.n. idem. Ang. Linc. £o boon,
to mend the highways. Boonmaster,
the surveyor for repairing the roads.
báen-feyer, cg. qui averrit nives.
báen-man, cg. pl. /aen-li, qui verrit
curatque semitam glacialem et pro
-— — —— — —À —M M —— o —À — e
148
BAER.
opera remuneratur levidensi munusculo
a quoque cursore.
baenride, vb.n. per stadium glaciale
hinc inde discurrere grallis. — Frisii
quaquaversum per lacus et canales
glacie tectos grallis discurrunt; nives,
si impediunt, in vicinio vicorum et
urbium unitis viribus averrunt ct sic
sibi stadium per totam Frisiam pa-
rant, ut voluptatem, que eis summa
est, pro lubitu ferant. Si terminis
stadii minoris septi sunt, hec lex viget,
ut omnes simul abeant redeantque,
ne alii aliis obviam facti sese invi-
cem ruant et lapsu sevo conterant.
baen-rider, cg. qui in stadio glaciali
cursu certat de praemio. Ille velocitate
multum prestat solitis eisque celeri-
pedibus cursoribus.
rom-baen, obstaculis remotis, proprie,
via vacuata et parata. Romdaen meitse,
obstacula removere, profligare hostes.
G. J. rombéan.
bánen, pl. segmenta panni integri
oblonga, que invicem assuta efficiunt
vestem muliebrem. Janke iz fif banen
foär hjar roak nedich, Kanka opus
est quinque panni segmentis in suam
vestem. Sax.l. aam. Brem. Lex. 1. 47.
báen, a ducendo, trahendo, extendendo :
dicitur *et quadrat cum Lat. fuis.
Confer Grimmium Wb. dan.
BAER, adj. nudus, purus, sine mixtione,
Ags. dar, F.v. ber, Ang. ôdfe, (bé).
F.v. óerfot, nudis pedibus; Saterl.
bárfots, Aus. berfot, Ang. barefoot. —
ANéat as loft ind bare séa, nil nisi
pontus et sther. Di bare déa' ik ly,
veram subeo mortem. — Intendit no-
tionem &/éar, purus, limpidus. Kiare
bare jild, nihil preter paratos nummos.
It bern wier kleare bare módder, infans
se totum quantum conspurcaverat coeno.
Adv. valde. Bare moai, eximie
puleher. Bare kâld, sweve frigidus.
Bare bryk, preepostere.
baerlyk, adj. manifestus. Dal wif is
di baerlike diwel, hwcece mulier (est
manifestus satanas, 1. e.) furjarum una.
Ags. Óerlice, adv. manifeste, Ang.
barely.
BAER, cg. unda maris. pl. óerem. Di
baren fem di sea, fluctus maris; di
wéagen yn 'e mar, unde lacus. Isl.
bara, f. fluctus. F. Jara, bere, baritum
edere. Tumultuantes, strepitarites fluc-
tus? Confer dere.
149
BAERCH.
BAERCH, cg. porcus in genere, porcus
femina et mas. pl. argen, porci.
Eadem notione generali gaudebat apud
Anglosaxones Northumbricos berk. Mar-
cus V. 11, dberga, vel svina worn, ;
Vulgata, „ porcorum grex. Propria!
150
BAERCH.
apostolos Roms hec parcimonie in-
strumenta primos in oras Anglise
et Frisie ex [Italia attulisse, non
refragor. — Di baerch wirdt fet,
(porcus pinguescit) crescunt nuinmi
repositi.
notio tamen est majalis sive porciex- | baerch, e serie palorum littoralium
secti, tum maris, tum femine, ut,
patet ex F.o. óorch, majalis. NL (Kil.) ;
» bargh, bergh, majalis, porcus exsec- |
tus vel castratus." Restat primitiva
notio in F. óarge-biggen, porcelli feeminini
exsecti, alias gelde biggen. | Ags. bearh,
contra maris impetum procedunt alise
series iu mare provecti Laden, capita,
dicte, alie introrsum in azeerem ma-
rinum Óargen dicte. Similiter porca
Romanis erat et sus et colliculus inter
duos aratri suleos vicinos.
m. Ang. Parrow-hog, majalis, Ang.v.; gréate bargen, pl brassica napus,
hargh, idem, quie forma tota Frisica
est; cf. Ortus Vocab. — Litera pri- |
mitiva 4 elata ad éa et e, barch fit
bearh et berg; depressáà a ad o fit Porch. |
Forma baerch contracta est ex baruch, |
Alam. paruh, parc; barch, m. porcus |
castratus. Angli secundam svllabam i
retinent. in Jarrow. F. Wylde baerch, !
aper, Nl. wild zwijn. |
Pondus porcorum Frisii suo modo |
computant. /To swier scatsthou dy baerch? |
Quantum pondus hujus censes esse :
orci? Sechstich poun, sexaginta li-;
rarum ; i. e. centum sexaginta. Pri- |
mus numerus centenus tacite subin- !
telligitur. — Alii hoc modo computant,
ut pondus unius lateris porci cesi
indicent; Sechslich poun siden, quodque
latus sexaginta librarum, i. e. 180
librarum.
baerch, stjinnen baerch, (porcus coc-
tili) vasculum figulinum porci formá, ;
cujus in dorso rima per quam pueri
puelleque immittunt nummulos dono
acceptos, donec porcus repletus fran- :
gitur. Alias sper-póat, spar-poát, Hol. !
spaarpot, Gal. tirelire, petit vaisseau
de terre avec une seule fente propre
a serrer de l'argent. Ang.v. „Thrift-
bor, an earthen box for saving money |
in, so contrived, that the coin cannot i
be got out without breaking it." Hal-
liwell. Confer tabulam wneam, in
qua manus dilapidatoris malleo dis- |
rumpit loculum figulinum, ut nummi '
prodeart, apud Roemer Visscher, Sin- '
nepoppen p. 39. Vidi Neapoli in
Musso Bourbonico sex loculos figu- '
linos rima instructos, qui in ruderibus ;
Pompejorum erant inventi et inter |
quos unus isque fractus adhuc tenet
nummos Vespasiani ex :ere (bronze):
in eo repositos. Si quis igitur judicat !
Ang. boar. |
Hall, 17. Rap: enormes, quas bo-
tanis&e vocant rufabaga, unde per
agnominationem fluxit gruíte-bargen,
gréate-bargen , magni porci.
Az di bargen fléane, MS. (quando porci
volant) ad calendas Grecas. — Barge-
Jfedrren (fjerren) fleane nat, (porcorum
pinne non volant) hoc accidet zegerri-
me. — Hy hat ien fet baerch oan syn stalke
Jorthjinne, (pinguem porcum de amico
suo meritus est) effccit suo amico nup-
tias. Hol. Hij heeft aan zijnen vriend
een nieuwen hoed verdiend, idem. — Hy
guwlt as ien meagere baerch, immanes
citat clamores querulos. — Di baerch 1s
ruzich, porca subat. Cujusque animalis
catulitionnm suo proprio nomine sig-
nitüicant Frisii. Confer houn, kou, merrie,
sciep, hin, cwt. — Prov. 4: di bargen
mei strieën rinne wol it waer foroarje,
porci si vagantur per prata tenentes
stramen in rostro minantur coeli mu-
tationem in pejus. His verbis Frisii
simul irridebant juvenes, gui nondum
nati octodecim annos fumum ducebant
per longam fistulam tabacinam: in te-
neriore wetate has delicias esse nocuas
pulmonibus et incitamenta ad petu-
antiam et pertinaciam, sibi persuasum
habebant. — Smodrge bargen dye best ,
(quo magis porci se volutant in coeno,
eo melius pinguescunt) homines ne-
gligentes et sordidi pulchre valent,
valetudine prestant: quippe curis va-
cui sunt. Huic proverbio alludit al-
terum Bargen mat!» nat wálich weze,
ne sint porci alacres nec tumultuentur;
ingurgitent sc farragine et dormiant.
Carpit desidiosos divites, qui corpu-
lentiores atque habitiores sunt. — Dy
di baerch ringje wol mat him it gieren
thréaste, (qui rostrum porci vult per-
forare annulo cjus grunnitum sustineat
151 152
BAERCH. BAERCH.
necesse est) qui voluptatem suam explet | barge-ribspier, cg. torus, pulpa
sequelas patienter ferat. herens in costis porci czsi Bur-
barge-blom, cg. darge-klawer, cg. Hol.| man. 85.
rode klaverbloem; wilde rode klaver, barge-riezel, cg. arvina porci.
trifolium pratense, Hal!, 49, 5i. Tri-. barge-righ, cy. collàm porcinum,
folium rubrum, Meese. 46. No. 814.; tergum cwsi porci. Burman. 85.
barge-boet, cg. morbus ovium, quo | barge-snute, cg. rostrum porci. Riucht
languet pabuli appetitio. Nl. (Kil) | wut az di bargesnut, aperte et simplici-
» botte, Zeland. hydrops ac tumor stru- | ter; recta et simplici via eundum est.
mosus ovium." 7 sciep hal di bar- | barge-stilte, cg. malacia subita, sed
geloet. iransicns, qua ventus repente cadit
barge-boeten Burmania enumerat in- | | resurgitque, pr:ecipue media wstate. —
ter fercula prandii Frisici. — : Porci quiete jacentes sspe repente
barge-boort? Prov. Bargeboort, nijtke | — surgunt. et tumultuantur, iterumque
by d'rugge. Burm. 4. considunt.
barge-earen, pl. aures porci; manice | barge-stirt, eg. cauda porci. Hy hat
laxe ulnas mulierum olim tegentes. noch ien krol méar az ien burge-stirt,
barge-fel, n. (porci pellis) vestis laxa | trossulus est. (Gal. pelitmaitre).
et levidensis brevior ex linteo varie- barge-throach, cg. alveus ex quo
gato cmruleo. Figurate, Hy hat it] aluntur porci.
bargefel oan, (pelle suilla indutus est) | barge-trinnen, pl. (laerym:e porcina)
iratus et morosus est. Hy is sa lilk | lacrymre fucatm. It wiif scriemt barge-
az ien baerch, idem. trinnen az balstjinnen, feemina profundit
barge-gers, n. Nl duizendkuoop '| lacrymas grandes fucatas.
Hall. 190, polygonum aviculare. celd-baerch, cg. porca castrata, cui
barge-guód, n. porci trunculi, aures, ovarium sectione laterali ademtum est.
pedes, cauda, caput, ct. Hol. var-| hird-barch, cg. scopsm focarie ex
kenshutspot. setis porcinis.
barge-hok, n. hara; domus, familia, | bargje, vb.n. proprie, suis instar agerc,
oeconomia inordinata, neglecta, squa- | i. e. spurciter, negligenter, stupide.
lida. — Prov. En fwich bargehok, sey! De bern bargje yn 'e modder um, in-
Jasper, en it briik d'ore dey, MS. (En' fantes tractant lutum eoque se inqui-
haram sternam! inquiebat J. sequenti , nant. — Rusticus ex. gr. si foenum
vero die corruebat) ^ Ridet regum | dum pluit versat vel in horreum agit,
arrogantiam futilem, qua sibi suisquc | phrasis auditur, di doer barget.
factis et sdificationibus promittunt | yeske-barger, cg. qui cinerem foca-
eeternitatem. rium evehit in acervum extra pomoe-
barge-loárte, cg. stercus rotundum | ria. cf. jargje.
orci Hy ken nat oer 'n hikke springe; | barge-biten, n. ludus versus in litem
^» bargeloárie is him héger móach, | vel pugnam. Hol. kattenspel, (ludus
(septum prati saltu transire nequit; felum) idem. Porci ludentes sweve
forte pilula stercoraria ejus vires su- | mordent. Di keningen boúrtje frelike
perat) homo imbecillis et inexcerci- | moai mei eltsoar, mar 't wirdt méast
tatus est. | bargebiten, regum amicitie et mutua
barge-lobber, cg. porcorum castrator. | festa fere vertuntur in bellum.
barge-marge, cg. farcimen ex san- | baerch-boártsje, vb.n. dormire medio
ine et arvina porci, uvis passis, die; proprie, agere suem ut pueri
arre et syropo. Inde plebecule | ludentes solent.
scomma, Bargebloed is better az adelik | barge-jeye, vb.n. proprie, venari por-
bloed; want ut bargebloed makket ws cos; in usu, porcorum mercaturam
mem bargemarge. Ang. Good blood ma- | facere. Qui hoc agunt dicuntur vc-
kes bad puddiugs without groats or suet, nari porcos, quod eos quaquaversuu
nobility is nothing but ancient riches. | — apud villicos sectantur.
Ray. 52. — Kil. Marghe. Fris. j. 0o- | barge-jeyer, cg. mercator cireumfo-
linck, worst, (farcimen.)) F.b. marg, raneus porcorum, suarius negotiator.
idem. Outzen. — Marg, merg, me Jeye im talibus solennis sed parum
dulla. Isl, argr, adj. multus, frequens. | honorifica dicendi est formula. Tesjiis-
158
BAERD.
jeyers, Chart. V. 708, Keesjagers , (vena-
tores caseorum) mercatores caseorum
rejectaneorum, quos quaquaversum
apud villicos coemunt et deinde in vi-
lissimis plaustris a strigosis equis vec-
tos cireumforanei vendunt. Inter istam
mercaturam hi caupones alia agunt,
qui pluribus olent furtum. — Adde
poepejeye, vb.n. Messores Westfalici
post messa Frisie prata in patriam
redituri confluunt in unum locum
canali vicinum (ex. gr. Irnsumersyl)
unde naute eos vehunt cymbis in
Ommelandise vicum Strobos; hoc Frisii
poepe-jeye vocant. Confer /ucat opjeye,
aliquid querendo obtinere.
barge-slachtje, vb. n. ezdere porcos.
Nemo previe pondus arvinme, unde
pretium precipue pendet, in porco
ez;dendo designare potest, unde pro-
verbium, Z/ trouwen is bargeslachtjen;
It pleifjen is bargeslachtjen, nuptiarum,
litis sub judice eventus dubius est.
- —— —— — —MÀÓ
|
|
|
|
|
barge-weidje, vb.n. per noctem in- ,
vigilare scrofe parturienti. — Aegro
homini nocte invigilare eumque curare
est wekje.
154
BAET.
thjinje hawwe dien as hja baes wirde,
gui adolescentes nimis diu venerem va-
gam coluerunt mariti sunt effutiti. —
Sliep-baes, caupo gui hospitium noctur-
num prebet, F.b. sliapdûz. — Baes,
figurate, primus inter pares. Dy ditel-
let is baes, imperat qui suffert sumtus.
Der is altilen baes boppe baes, quem
primum in arte putamus fere semper
antecellitur a peritiore. Wiisnoas wol
di baes spylje, qui se emunctee naris
putat primus omnium rerum vult
essc. Dou histe ien baes, antecellis
omnes; F.b. Dü bêst an bûz, idem,
Joh. 4. Dat is ien baes! Hic eminet
inter omnes! de guacumgue re in
suo genere magna; ex gr. pomum,
vacca, cmt. Dal is ien baes fen sen
roak, hec tunica mihi aptissima est.
Hja is ien baes fen ien wiif, optima
est uxor et materfamilias. JTwaf is dat
ien baes fen ien bern, W.o. Wat 15
dait "n bás fon 'n bén ! Quum preestans
hicce est infans! (procerus et vegetus)
E. T. 359. — Fodrt is di baes, preestat
nos abire.
baeseftich, adj. excellens, adv. optime.
BAERD, nomen vici primarii in pago
Baerderadela. Y.v. Batwert, ex Ba,
Bea, Bee, n. p. viri, et werd collie.
Eadem syneresis est in ZHennaerd, F. v.
Dat haste baeseftich makke, egregie,
preclare egisti.
basig, adj F.b. precellens, fabrefactus.
basinne, cg. puella petulans, audax,
Hernawerd ( Baduhenna ex Baduherna) ;
Raerd, F.v. Rowerd — FY.v. Bawer-
derdele, pagus ejus nominis, hodie
Baerderadeel. Schwartsenbergh, Chart. ,
I. 835. Ex Bauwerd fit nomen patro- ,
nymicum Zauwerda,
F.v. Bawwerda steenhuys ende s(atten.
Schwarts. Chart. I. 387. Cave ne /aer-
deradeel misceas cum
BARRADEEL, pagus Frisie ad ripam
lacus Flevo, E v. Berradéle, Schwart.
Chart. 335. Ex óéarr&, hodie barre
n. p. viri, et deel tractus terr». Isl.
Barri, nom. prop. viri; Óarr, adj.
promptus, paratus, alacer. Egilsson,
38. — Ex Barra et hus fit Burrahus,
hodie Búerda, .
parata, virago.
Kil aes, amicus, herus, paterfa-
milias. óaesinne, amica; hera, mater
familias. Sax.n. myn baes, meus ma-
ritus. Sax.l. óaes similes habet notio-
nes, quas vide Idiot. Holstein. J. p. 55.
B. N. L. I. 59. Alam. asa, amita.
Hd. bäslein, affinis, amica.
! BAET, date, cg. remedium sanans, sa-
(villa Barre) villa ad ripam :vstuarii :
mediterranei Frisiwe (Middelsé) nunc
alluvio in continentem constipati, ubi
comitia olim habebantur.
BAES, cg. herus opifex, opificii impera-
tor. pl. bazen, Y.b. óéz, m. Joh. 4.
Timmer-baes, faber lignarius. F. b. £em-
mar-báz, ibidem. Valet precipue eos .
qui artes sellularias exercent eisque |batelich, adj. F.o. utilis, commodus.
presunt, Prov. Dy to lang foár feint einbatich, adj F.b. suo compendio
natio. F.v. óaía, lucrum. Dy di mage
oeriesd hat fynt baet by fastjen, ab-
stinentia curatur qui stomachum ma-
la cibi copia sepihvit. F.b. daze, m.
emolumentum. Nl. daet, f. idem, vel
bate. De schae mot voor de bate uwyt,
Burman. 15, in omni computatione
ante emolumenta damnorum ratio est
habenda.
bate, vb.n. prodesse. pf. j«etfe, pf. p.
bate. Ags. betan, emendare, reparare,
f. belle. F.v. baty«, prodesse. Jur.
'r. II. 166.
baetje, vb.a. et n. Sateil. prodesse.
E. TI. 201.
158
160
BAI.
Dead Cesars trencher : nay, yon were | BAHEI, exclamatio jactabundi, G.J. ho-
BAGINE.
, (a. fragment
Of Cueius Pompeyes: besides what hot-
(ter houres,
Vnregistred in vulgar fame, you haue
Luzurioushy pickt out. For j am sure
Though you can guesse what temperance
(should be
Fou know not what it is.
Prima notio infabre vel imperite
faciendi elucet in verbo Scotico Zo
óauchMe, Viumultuarie et fraudulenter
fabricari. “Jam. Suppl £aucMe, 2.
Inde fluxit notio Ang. £o £oggle, fu-
cate, captiose, ambigue agere; Hol.
knoeien, infabre construere, ambiguis
artibus et insincere agere. Ang. wien
summoned to his last end il was no time
Jor him to bogle with the world. Howel.
Boglish , anceps, fucatus. Notio du-
bius hrrendi, hzesitandi, sive imperi-
tia, sive metu, hodie prevalet in verbo
Ang. (o boggle. — Ex eis qure dixi
patet Danos invasores cum Anglis
communicavisse verbum /o boggle,
die poehet. .Ba-heys littinckne préalle,
jactantiee arrogans ostentatio, Psalm.
Il. 4. Zen hopen poehei meitse, eftu-
tire miram vaniloqueutiam; | magno
hiatu, multo tumultu, vel pompa
nitente agere. Hollandi suum oa
fere ut substantivum habent; ex. gr.
eenen boeha met schieten en euren
maken; de boeha maken; de meeste
boeha maken; hetgeen tol zo groot
eenen boeha paste. Confer exempla ci-
tata apud Hoogstraten, Naamwoor-
den, óoha.
BAI, f. F.b. bacca. Bend. 81. F. der,
cg. pl óeyem. Apud Gothos videntur
viguisse forme duse hujus vocis, dast,
f. et bagi vel dagns, unde Painubagms.
Confer óeye-béam in voce beam. Nl.
frequentabant tum ese, esie, bes,
ex basi, tum daeye, beye, ex bag. Con-
fer Kilianum. Ags. eg, et berie, be-
rige, f. Ang. berry, (r zz s) NI. &ezie,
f. Goth. asi, f. Neutra sunt Isl. der e
Alam. geri, bacca. '
contrasentientibus etymologis, qui stir- | brom-bei, cg. rubus ceesius. Nl. )raem-
i
pem querunt in vocibus Hibernis dog, .
adj. mollis, penetrabilis; doglach, palus, :
Ang. b0g, locus palustris. Restat sim-
bezie, Ags. bremel, brembel, m. ru-
bus, vepres, Ang. óramüle-berry, Alam.
pgramperi. Mall, 68.
plex éagge apud Frisios in sola phrasi, | flambós, cg. pro Hol. framboos; et
(o bagge gean vel to bagge reitse, pe-
rire, disperdi, Nl. op den zak raken, |
idem.
BAGINE, devota. Barb. Lat. 6eghina.'
Beguine sunt virgines vestales, initio
modeste, piv, pure, pauperes et
miseros omni genere beneficiorum sibi |
devincientes, sed lapsu temporis lux- |
uri& dedite. Confer Boucher óiggen. ;
Framboos, pro bramboos. Bôs ex Goth.
bast ut desie ex Goth. ódsi. Apud
Dodoneun, 1162, Jram-bezie, Aug.
raspherry, rubus idreus.
honnebei, cg. vaccinium vilis id:va.
Hall 141. Hol. rode bosch-bes. Ang.
bü-berry. — Honnebei-stallen, pl. pe-
tioli vitis idee, quos manducant pueri
Frisie ob saporem acidulum.
Grimm, W.b. 3egine. — Precipue in; hwite bei, ribis uva alba, saporem
ore populi erat beguinarum plurimas
fuisse catillas, quare vulgus quedam
eupedia, quo illis in deliciis erant, ,
begine nomine insigniebat. !
suavior rubrá.
iérd-bei, cg. (jird-bei). pl. iérdbeyen,
fraga. Nl. aerd-bezie, Alam. ert-peri,
Aug. straw-berry.
begine-koeke, cg. libum saccharinum " kars-bei, Dithmarsi, cerasum. pl. kars-
delicatissimum. Hd. beginen-busze, dapes ,
conquisitissimee. 44 lied, dasthou my
jown haste, biwarje ik as begine-koeke,
beien: pronuntiatur kas-beien, ut F.u.
kús, pl. kússen, pro kars, karsen.
Sax.l kasse-beer. F. kers, cerasum.
uam mihi dedisti cantilenam in de- ' krus-bei, cg. ribes uva crispa. Hall. 85.
liciis habeo et summa cura servo.
begine-tutke, n. (be-gi-ne-tüüt-ke) be- '
guine osculum. Puella genua flectit ;
post sedem os vertens in ejus dorsum
elathratum, per quod juvenis genua:
flectens ante sedem puellam oscu-
Hd. £raussel-beren. Dodonzus, 1171,
&tekel-besie ofte kroesbesien. Nl. kroese-
len, idem. Nl. Aaer-besien, idem. Ang.
gooseberries. Dithmarsi, stikdei, (bacca
Pungens.) Hol. kruisdoren bezien, Kil.
. krus hier, coma crispa.
latur. Hicce lusus juvenilis per tres | lyster-bei, cg. sorbi aucupariz bacca.
secula et quod excurrit atetit.
Ex Lat. sorbus est Ang. service. Nl.
161
BAIKE.
Lüjater-hes, NLv. gualboom, qualster.
Dodonreus , 1306.
moer-bei, cg. morum. Nl. moerdes.
Ags. mar-beam, morbeam, morus; Alam.
mur-baum, idem. morberi, morum,
Posteri Alamannorum, Anglorum et
Suethorum r mutarunt in 2; Hd. maul-
Deere, Suethi mulber, Ang. wullerry,
morum.
réade bei, ribis rubre uva. Hall. 84.
Hol rode aaldes.
zee, j aei , acinus ribis,
acinus ultramarinus" Dodoneus, ed.
1854. p. 739, ,, Desiekens ouer zee ende
aelbesiekens. In Hoochduytschlant Jo-
hans treubel oder treublin, ende sant
Johans berlin, grossule transmarinse
rubre. In Franchois Groisseletz (trant
marins) rouges.” Ang. currant, proprie
wva corinhiaca, quam in unum con
fuderunt cum ribis uva.
swarte bei, ribis nigre uva. Hol
zwarte
thoárn-bei, cg. (Ao/ndei) rubus cm-
sia. Hall 68. Idem cum brombei,
He uvarum species ante XVI et
quod exeurrit secula Anglis et Frisiis,
nationibus bellicosis ct incultis, non-
dum innotuerant exceptis baccis in
genere, et speciatim rubis, quos ultra
crescentes in sylvis inveniebant, Inde
Anglosaxones Jronel et leg cum Fri-
siis communia habent. Seculis sequen-
libus, postquam ingentes tribus in
Angliam migraverant, in Frisiam et
Angliam varie uvarum species sunt
introduete, quarum qureque pro variis
causis varium nomen apud hasnationes,
exinde oceano separatas, capiebat.
bei-béam, cg. arbuseulus ribis; di-
minutivum dei-bedmke.
kerl, eg (bei-kel) acinum uvze ribis,
op, n. succus uvarum ribis.
bei-stâlle, cg. petiolus uvarum ribi:
BAIKE, n. F. Ocaident. (Wieringen), in-
fans: in dial communi duukje. Mater
infantis quarit amicam, Wilje je men
büekje niet ris zien? — Baike est ex bawke,
forma diminutiva Ang. East. Jar, puer.
Ang.v. bay, puer. Halliw. cf. joy.
BAK, cg. alveus, linter, linter in quo
coquus cibum nautis offert. Isl. dakki,
m. crepido, margo, navis, ut Nl. doord,
margo, pro nave, aen doord, in nave,
Gal. alord; Nl. aen boord komen, na-
vem conscendere, Gal. T.
Hsec bacca rubra |
species eat generis (KiL) , Bezeken ouer |
163
BAK.
Kom oan 'e bak, accedite ad men-
sam. — Frisii ôak imprimis usurpant
de cisterna; plene reinwetters-bak, rein-
bak, cisterna coclili lapide structa in
gun excipitur aqua pluvialis. — Frisii
legentes in terra paludosa et maris
accole fontibus carent, et absque ta-
libus cisternis vix habent quam bibant
aquam. De Cauchis, qui Frisiis ad-
numerandi sunt, Plinius Nat. Hist.
Lib. XVI. cap. l, ,,Potus iis non
nisi ex imbre servato scrobibus in
vestibulo domus." Hasce scrobes in
domus vestibulo ad huno usque diem
servat insula piscatorum Marken, in
vieinio metropolis Amstelodami ; domus
quippe in colliculis contra maris ses-
tum exstructe sunt.
bak, navis; gréate dak, Hol. grote bak,
navis oneraria spatiosa.
Küffen ind emakken
Binne wetterbakken ;
hoc genus navium alvei aquatici ap-
pellantur quod in mare tempestuoso
continuo undis obruuntur. Isl. aki,
m. erepido, navis, Gal. jac, ponto,
alveus. (navigium latum et humile)
Vox ex trivio est diminutivum Hol.
bakkie, bakje, poculum minus spiritus
juniperi.
bak-bóst, n. res informis, pondere et
volumine intractabilis. 'm bakdist fen
"n lefel, mensa nimia; 'm dak-bist fen
*n kloet, contus immanis, intraotabilis.
bak-beest, Sarl fcmina crassa et
robusta operi bajulorum tantum apta.
B. N. L. L 30. cf. Isl. Jak-rauf, f.
frmina gigas; Óóém, n. monstrum,
Egilsson. — Bekn, n. machina gravis,
grandis, moles; omne onus et instru-
mentum grande et onustum. Andrem.
Bákn, f. et n. moles, rude instru-
mentum. Hald.
bak-stien, cg. lapis ingens et pondero-
sus. In i£ wetter sink ik ar ien
bakstien, natare nescio.
Neerlandis baksteen est lapis coctilis
sive testa, ct Anglis vet. dackstone,
later quo sternitur solum furnacis,
| in quo panes coquuntur; uiraque vox
& NL vb. bakken, Ang. vb. io lake,
coquere, sive lateres, sive panes.
| ming-bak, alveus in quo coenum caus-
ticum depsitur et temperatur.
turfbak, alveus foco adstans, in quo
cespites caustici pre manu sunt.
1
168
BAKKE.
BAKKE, vb.a. coquere panes, torrere
carnes, pisces, liba. Jakke semper fit
torrente igne, numquam aqua bulliente.
Bréa, pankuken bakke, sed eáríe siede,
torrere panem, liba; coquere pisa
ex aqua. F.v. pf. diek, pf. p. bûtsen,
r. (o bûtsen: ruricolie sec. XVII medii
akke, pt. boek, pf. p. baetsen: baet-
sir, pistor, G.J. lit. 1». Derivatum
verbum jaeísie idem quod hodier-
num dakke, pf. óakte, pf. p. akt,
ger. do dakken. Ags. bacan, pf. bec,
pf p. óacen, torrere, pinsere. X tran- ;
siebat in /s ut F. óakt in Ang. Jatch,
et Sanskr. pac, coquere, in paísch.
Primitivum est verbum; ex Lat. coquere
164
BAKKE.
sensus verborum Kiliani daeckeren een
kint ende ophouden by "t vier , puerum
fasciis exemptum ad ignem pandere.
Baecker-korf, corbis nutritia in qua
nutrix infantem ad ignem fovet."
opbakerje; it bern opbakerje, matutino
tempore infantem mundare, seminudum
fovere et vestire.
bakkers-sconken, pl. Hol. dakkers-benen,
l crura genubus introrsum incurvis.
oc vitium contrahit pistor incurvans
se in alveum ut depsat massam. Inde
Ang.v. bakerlegged, a person whose
legs bend outwards. JBaker-kneed , one
whose knees knock together in wal-
king, as if kneading dough. Grooze.
contra est Isl kocka, F.v. koka, Nl ;bakkirs-uwn, cg. furnus pistoris. Jf
koken, Ang. fo cook. Ags. eec: |
Verbum £oke, quod Frisns ruricolis
nisi in forma
frequentant Frisii oppidani, quippe qui
multas voces vocumque formas ex lin- 'bakkery, cg.
fua Neerlandica veteri mutuati sunt. :
eges veteres Frisiorum, qus habent
kokia, quo magis accedunt ad nupera
tempora, co magis oppidanorum 1dio-
tismos redolent. — Zakke, figurate,
congelare. 14 scil fen nacht "m kiükje
bakke, hsc nox glaciabit aquas in bo- |
nam crustam.
Prov. Deer backt noch brout nimmen
gappet az ten bakkers-wuicn , (hiscit furni
istoris instar) multum differt.
oiíse cognitum est, bakkert, cg. globulus coctilis vitro
obductus, quo ludunt infantes.
ars furnaria; officina
furnaria adeoque idem quod dakhús.
Fland. jakkery. Ex bakker fit bakkery ,
ut ex óoulanger est boulangerie.
bak-hus, n. pistrinum, i. e. conclave,
ubi furnus est et pistor artem furna-
riam exercet. Ags. óechwus, n. Ang.v.
bakhouse, Ang. bakehouse, idem.
bak-tafel, cg. tabula longa ex ligno
spisso in qua pistor fingit panes.
oor ien oor, Burman. 12. (nullus co- | bak-throach, cg. alveus in quo para-
quit panem vel cerevisiam pro alio) ;
ue moliuntur homines sibi moliuntur. | b
t is Éren al baetsen dat nu kroule |
wirdt, dissipant liberi patrimonium
quod parentes industria et parcimo- ;
. nia acquisiverunt. Dir is hunger baet-
sien in koärst brouwen, MS. pro koarst |
lege thoarst, (ibi fames locum tenet ,
torrendi panem et sitis coquendi cere- |
visiam) ibi nec cibus nec potus est, ,
vel ubi est non offertur.
baccir, Jaetser, m. pistor, Sec. XVII, |
hodie bakker, m. pistor. Ags. becere, '
m. Ang. baker.
bakster, cg. pistrix. — JFaffel-bakster,
pankuk-bakster, cmt. Ags. becistre, |
f. pistrix, Ang. Derbyshire jakester.
baekster, cg. Hindel qu:e fovet cu- |
ratque puerperam atque infantem
recens natum femina, Hol. baker, Ang. |
dry-nurse. Differt a nutrice, quz Frisice
minne appellatur. Femina illa, sedens
in cunabulis oblongis vimineis ante
focum ardentem, infantem igni obver- '
sum lavat, curat fovetque. Hic est
tur, depsitur et condensatur massa.
ak, cg. panis parvulus rotundus spon-
giosus bis coctus ideoque fragilis, ex
farre triticeo et lacte; pl. bakken. Per
apheresin pro 4wi-jak, Nl. v. (Kil)
twee-back. Hd. ziwieback. Twi-bak et bak
Frisii promiscue habent. Scoti bake,
a small cake; a biscuit. Burns. Lx
Lat. dis cocíus Itali habent ó£5-cotto,
Galli ôtscuit, Angli discuit, lol. de-
schuit. — Moalk-ind-bak, puls panicu-
lorum biscoctorum in calido lacte ma-
ceratorum.
bakt, n. quantum una vice coquitur
in furno. Pro dak? Angli inversis
literis. óafk, et aspirata ut solent £4,
batch (bats). F. Zen bakt brée,
Ang. a batch of bread, a quantity of
bread baked at once. Ang. JJe ias
of the same meal and batch, B. Jonson;
Lat. Ejusdem farine homo erat, et
ejusdem cocturw panis. — Shakespeare,
Pat. Heere comes Thersites. — Achil.
How now, (hou core of enuy? Thou
crus(y batch of nature, what 's (he
165
BAKKE.
nes? "Iroil. & Cress. Act. V. Sc. 1.
Pro ?aích, dial. Yorkshire habet akin! ,
ex Jaking. Hol. een gcbukkie, prava
mulier, — Prov. Alle bakten ind brouten .
locke naet allycke wol, Burman. 2.
(non omnis panis coctura et cerevisize
mixtio prospere succedit) hoc prover-
bio infabre facta excusata volunt.
baksel, n. idem quod bakt. le bak- |
sels ind brousels falle nat allyk ut. Hd.
Backen und brauen geráth nicht alle-
mal. — Pro $jaksels, assimilatis literis
Sax.l. ^akkels. B. N. I. I. 40.
166
BAL.
et faustum dodenarium redeat. Hec
superstitio, tum antiguam Frisiam,
tum totam Angliam pervadit. Brand.
Popul. Antiq. Ellis. III. 264. Frisiis
australibus nota saga, quie sinu lac-
ieo vecta per mare appellebat ad cli-
vum rubrum Stavorz, erat filia pistoris
Enchusani. Shaksp. Hamlet. Act. IV.
Sc. 5. Orphelia. Well, God did
you. They say the owle was a bakers
daughter. Collier male habet God 'ild
you pro God dild' you, deus te custo-
diat. Ang. bor. dide, protegere.
gebak, n. opus coquendi, torrendi, | BAKKEBERSEN, pl. Sc.o. ambarum
assandi. — Mei seis man op pankoeken
hat men 'n bulle gebuk, «ui sex ho- |
mines excipit epulis placentarum ei
multum frigendum est. Nl. gebak, n.
opus pistorium, panis dulciarius, pla-
centa.
Az it reint ind di sinne scynt bakt di bál-meitse, vi depellere.
!
diwel syn moar pankoeken yn 'e hol, cum .
lucet sol per mediam pluviam diaboli
mater frigit placentas in inferis: gau-
dent quippe contrariis et absurdis.
Frisii, cum laute habebant hospitem, |
vel festum messis famulis parabant, :
vel hilaria celebrabant, írixas offere- .
bant placentes. Hol. Als het regent
en de zon schünt is het kermis in de
hel, fulgente sole per pluviam nun-
dinarum joci azuntur in inferis. Phra- .
ses istre ex trivio sunt, attamen ut com-
plures locutiones triviales ex antiquis-
sima superstitione repetunde. Quod
attinet frixas placentas, inter varias
artes, quas exercere creditur diabolus,
ars furnaria non ultimum tenet locum.
In ignis abysso juvat eum assarc omne
genus carnes, coquere panes magicos .
et miscere potus necromanticos, quales :
ejus famulwe veneficic parant in Mac-
bethre tragoedia. Diabolus veteribus
erat pistor execrabilis, qui postquam
pauperibus panem surrepserat formam -
cuculi induerat.
cant, sabbathicis tredecim veneficre
accumbebant mense, quem numerum
Anygli veteres promiscue /Ae devils dozen,
(Grimm. Mythol. :
p. 441). In baechanalibus, quos vo- ,
diaboli numerus dodenarius, et /e ,
bakers dozen, pistoris n. d. appellabant. '
Inter meos populares multi adhuc
timent ne ex tredecim convivis, qui
eredem accumbunt mensi, brevi quis
dei nutu moriatur, ut numerus execra-
bilis diaboli ad numerum principem
, BAL, (baal), adj F.b. malus.
bal-dedich, adj.
enarum barbe, Hollandismus ex
ol jakkebaarden, idem.
Ags.
balu, balo, bealu, malus. Sax.v. dalu,
n. malum. (F. 322, adj. iratus, perter-
ritus, conturbatus).
Di jonges
habbe di ein! bal makke, pueri protervi
anatem ovis incubantem e nido de-
pulerunt,
rotervus et nihil
non audens, petulans, preceps in
injuriam, qui alios vi aggreditur, eo-
rum domos oppugnat, cet. Baldedige
junges, pueri protervi — Sax.v. óalu-
dád, Alam. palo-tât, maleficium. Kil.
„bal, vct. Hol. malus. &al-daed , vetus.
malefactum." Isl della, vim inferre
alicui, injuriam facere, lacessere. Con-
fer Egilsson in voce.
bal-éarich , adj. inobediens, contumax.
Kil JBal-oorigh, bal-hoorigh, defessus
audiendo. cf. Ags. jealu-mith, odium
mortale; óealu-hear(h, uefande durus.
balu-mond , Zal-mond, F. v. pupillorum
tutor fraudis convictus et rejectus.
Kil. bal-monden, prohibere sive adi-
mere tutori tutelam, rejicere tutorem
tanquam suspectum; male tueri rem
pupilli. Specul. Sax.
bal-stiurrich, adj ira incitus ct in-
tractabilis, Di? man is balstiurrich,
homo furit, effrenatus est. J£ waër is
balstiurrich, tempestas smvit. — F.o.
Sax.l. jaistürig, idem. (cf. F.o. wan-
stürig, idem.) Norwegi dal-slyren, ef-
frenatus, vehemens. Sueth. dang-slyrig,
contumax. Ihre, 155. Poëta Japix,
I. 79, de dissolutis nautarum moribus,
Mey in onbestjoersum wezzen
Tieret , flockt in fjuecht so dol.
Tjesck-moars sce-engste. Kil. ondestie-
righ, indomitus, — Sax.n. oversturich,
167
BAL. s
nimius; oversfurige groot, nimie mag-
nus, maximus.
&fbalje, vb.a. repellere.
nearne 'm friunli
ballet &f, avertimur a domo ubi nemo
nos comibus aspicit oculis.
forbalje, vb.a. idem. feint ind faem
forbálje , supervenire blandientes aman-
tes eosque turbare.
BAL, (boal), eg. pila lusoria. pl. ballen.
F.b. 64 Johan 99. Ang. ^al], NL
bal. Fris. et Ang, per a longam; Hol.
et Hd. per a brevem.
heine-bà l, cg. pila quam pueri puellre-
que in altum projiciunt contra domuum
parietes quamque resilientem iterum
manibus .recipiunt. cf. heine.
heine-balje, vb.n. pilam projiciens
recipiensque vicissim ludere.
sint Piters bál, pila lusoria in ho-
norem Sancti Petri. -Festum S. Petri
Der men
eänsicht mel dat |
Frisii celebrabant die 22 mensis Fe- |
bruarii certantes ludo pile; priemium
victori positum erat pila ex argento
fabrefacta. Hilaria, qux proavi nostri
hac mense ante mutata sacra agebant,
postea sacris Christianis accommodata | bál-stirt, adj caudâ truncatus,
sunt. Confer Sint Pier.
snie-bâl, cg. vel potius snji-bâl, nix
in globum convoluta, Ang. sxwow-ball.
snie-b&lje, vb.n. compingere nivem
in globulos eisque impetere alios.
bálje, vb.n. et a. in massam conglome-
rari, conglomerare. Ang. Warw. balter,
to cohere together. Ang.v. bolter: The
blood-boltered Banquo smiles upon me,
sanguine concreto cruentatus Banquo.
Shaksp. Macb. IV. 1: Nl. é&esmeurd
met geklonterd bloed. — Wiete snie wol
best bâlje, nix humida densius et du-
rius compingitur quam arida. Di snie
ballet under di fuotten, nix sese con-
lomerat sub pedum plantis. Ang.
arw. Ae snow balters
—— in M — we P ——ÀÀ i
-
together , '
Hal. 137, 187. Hasty pudding is said to |
be éolfered together, when much of!
the flower remains in lumps. ibidem. !
Nl £e gader geklonterd. — Hi ballet :
di fusten fen gréatscens, homo glorio-
sus pugnos facit. Hd. Die Englauder
schlagen mit geballten fausten, Angli
pugnis compressis certant, Ang. do
box.
bàl fen di foet, planta pedis. pl. |
bállen , plante pedum, palm:e mauuum.
Ang. Yorkshire aZ, palma manus.
Mhd. balle, colliculus carnosus in di-
|
188
BAL.
giü apice. TY.b. bâl, jael, pollicis
pulpa interior; nates, clunes. Outzen.
Isl. ô&!2, monticulus, convexitas. W.o.
bal, (unner de schoer), m. solea calcei.
E. I. 359. — Di keningen fiuchte ind
it folk mat foär di ballen opkomme,
guidguid delirant reges plectuntur
subiti. Proprio sensu, Ik mat Joár
di ballen opkomme, mihi injunctum
est munus repercutiendi pilas excus-
Sas. selme nat doare litte ien
oar foär di ballen opdraye, ignavi so-
cios perieulis objiciunt.
bal-lape, cg. crepidze sive sole:e assu-
mentum, segmentum.
bal-laepje (di scuón) calcei crepidam
sive soleam resarcire. Sax.l. balslôlen,
B. N. L. I. 42.
bal-stien, ce. silex rotundus, sive
major, sive minor. Majores silices,
plurimum ex Norvegia advecti, susti-
nent impetum maris contra aggeres
littorales; minoribus sternuntur platez,
fora, unde phrasis agricolarum de
vacca vendenda, Aja mat nei di búûl-
stjinnen.
ilie
instar rotundatus. Balstirte hin, gallina
caudam truncata vel potius orba caud:v,
non resectione, sed speciei natura. —
Inter veteres erat superstitio hanc tria-
dem; gallinam caud:e orbam, vaccam
albam et nigram felem; agricolam in
tuto ponere contra sagarum veneficia.
Adhuc perhibet vulgus prresentiam
galline cauda rotundata abigere mures
majores.
len swarte kat, ien hwite kou, ten bal-
(stirt hin,
Den giet it di huwsman nei syn sin.
bàl-wirk, n. propugnaculum e terra
exaggeratum, agger sive vallum to-
tam urbem cingens. F.v. bolwisck,
Nl. éolwerk. — Isl. bal, monticulus.
Norw. dale, clivus planus secundum
littus extensus. NL (Kil) /alie, con-
septum, vallum. Isl. virki, n. opus;
arx, munimentum; Ágs. teorc, n. mu-
nimentum. Nl. werken der stad , muni-
menta urbis. Medio :wvo subditi in
Belgio et alibi sepe obstricti erant
reparare valla et munimenta, sive cas-
telli domini, sive publica, Nl. ves/en
maken vel vermaken, facere vel re-
parare munimenta, quod fiebat ter-
ram exaggerando ope pale, unde ct
epade-werc, opus pale, dicitur. Vox
169
BALDESE.
vere Germanica, qua Belgie siguiti-
cabant hoc onus, audit jal-fard, ex-
peditio munitoria. — Zurd, iter, Nl. |
170
BALKE.
tance you haue, and practise rhetoricke
in yonr common dlalke. — Shakespere,
Taming of the shrew. Act. L sc. 1.
bede-vaert, perezrinatio rclisionis ergo. | balken, pl. contignatio lignea domus;
Fard in re militari solennis est vox; :
Sax. v. megin.fard , expeditio militaris, :
bellum; NI. v.
Grave Dideric voer met groten here
Int heilighe lant can over mere,
M. Stoke, IT. 347.
NL Aeir-vaert , expeditio militaris ; kruts-
vaerí, expeditio sacra contra 'lurcos. |
Ags. /yrd, expeditio militaris, exerci-
tus, tributum militare. Confer compo-
sita cum /yrd. Lye. Primitus opus
ipsum suis manibus pr:estabant subditi ; |
postea loco operis prwstandi solvebant
tributum, quare et datfard iributum |
notat, quod pro reparatione propugna- |
eulorum pendebant. Cum ^alfard |
commutatur dal-gard, custodia, cura
propugnaceulorum. Nl. (Kil) gaerde,
waerde, geiaerde, custodia , vulgo guar-
dia, Gal. garde. Confer du Cange
baL-garí, „ ut "Theutonice dicitur,"
ibique citata de voce dalfard, quic cum j
balfard commutatur. Du Canxe ex- |
plicat |, Guarda, | garda, tributum !
annuum, modo spontaneum, modo i;
coactum, a subditis et inferioris con- :
ditionis hominibus pro tutela ct protec- |
tione dominis vel patronis potentioribus !
exsolutum." Alia habet Academie Royale
de Belgique. | Extr. des bulletius, Yme
serie. XIV, No T.
BALDESE, adv. F.v. impetuose. Bual-
dese flia, effuse fugere, summo iinpetu
ruere.
BALE, vb.n. et a. flere, plorare, ter-
rere, terrorem incutere. Aug. aile,
vehementer ae veluti ad alios perter-
refaciendos inclamare. Confer nos-
trum óole, ibique $oal/je, et Jun. Et.
bawle, hodie dawl, ubi citat F. v. ^aale.
balie, eg. cupa, lina. Pik-balie, pars
dimidia dolii picis pleni, serra in duas
partes secati.
BALKE, eg. pl. balken, V. v. bhalka, pl.
——-—-—^—^oB———————
domus ipsa, ut Latini trades pro dowo.
Item Latini £rabes pro nave, ut et
poeta Alamaunus Opitz 8. 228, ist Noa
und sein haus im balken forígeschicom-
men. — Bern matte foär thjuster. binnen
di balken weze, oportet infantes ante
vesper:ie. tenebras esse domi. Z hea is
binnen di balken, (V. v. binnia dae bal-
kem, in domo.) foenum est in horreo.
Hy smyt i£ héa oer 'e balke, parcimo-
niam non colit. Hy hellet to folle héa
oer 'e balken (plus foeni pecori projicit
quam satis cst) tentat nimis multa et
nimis ardua. Angli, Cheshire, dalks,
pl. the bhayloft; ilem quod Sax.n.
hilde, tabulatum e solutis truncis gre-
cilium arborum in stabulo supra vac-
carum scriem compactum, ubi foenum
cumulat rusticus. Inde Ang. to óalk
coagrzerare, acecumularc. Ten (Aousand
bold Scots, two and twenty kuights bald
in (heir owne blood did sir Waller see
on Joluedon's plains. Shak. I part
Henry. IV. Act. I. sc. 1.
Hy sprekt balken yn ta , Durman. 29,
(loquendo findit trabes) se suaque magno
hiatu gloriatur. Der komme balksn
under. it iis; di Jeuden biginne it (o
tantjen, „glacies fit spissior et firmior;
Jud:vi eam tentant." Habent enim nos-
trates Judaos gentem meticulosam. —
Deer scürre balken yn it iis, (rumpitur
in trabes glacies). Cum frigus sevit
rumpitur glacies lacuum cum ingenti
fragore, quo trabes formari credunt
pueri. Prov. Dy oer ien balke springt
mat oer 'n strie nat stroffelje (qui saltu
superat trabem ne titubet in stramine,
l. e) qui fastu superat alios ne sump-
fus compenscet tenacitate avara 1n
nccessariis. Haad dij binne balcken
soo wirdste naet schetlen, (mane domi
et te non ferient tela) Burman. 22,
cave a periculis qu:e te non attinent.
balkan, trabs, Frisiorum d in Jalke ac- |' balke-brekker, cg. tempestas srevis-
cedit vocali o, unde Anglosaxones dalca !
et jolea promiscue habent. F. óaike, .
linea quz sepit vel indicat, trabs in- :
sna, fulmina, tonitrua. Isl. balkr,
m. tempestas, hvems truculenta. Exils-
son.
tergerina, trabs. Nl. balken, vb. lineam | balke-düester, adj F.o. perobscu-
transversam per paginam rejectitiam
rus. — Confer balk-ryk.
ducere. Nl. Een streep in de rekening, ' halk-fallich, adj. F. v. labcfactata tra-
frustratio. — Aug. to dalk, omittere, :
negligere. Balke iodgicke with acquain- |
bes (domus. Hwa soe anderis huus
breckt — speerfallich ende — balckfallich ,
17i
BALKE.
quisquis alius domum effringit ut
trabes ct tecti contignationes cauce
fiant. JSperren, longurii tectorum.
balk-ljedde, cg. scala longissima per:
quam conscendunt trabes horrei, post
quas foenum hibernum est coacerva- ;
tum. Confer bynt-ljedde, idem. |
balk-ryk, adj. ditior Croeso. cf. Isl. |
balkr , ticmpestas; Hol. dondersche , .
bliksemsche rijk, woedend rijk, cet. ,
Notat Isl. óa/kr, st. insuper, caterva, ,
multitudo. Egilsson. Confer tamen
ódlle, boare, et Hol. bulken van Aet!
geld , affluere divitiis. |
dwiers-balke, cg. transtrum ; trabs |
transversa in insignibus patriciorum , |
qua notatur filius spurius principis.
hoánne-balken, pl. trabes exiles
transverse. sub culmine domus tecti, ,
quibus galli gallineeque ut perticis in- |
sident. Ang.v. Jalks, the henroost.
Kennett.
noartsce balke, instrumentum musi-
cum rudius; erat autem lignum oblonzo- |
quadratum, tres quatuorve chordie
erant in eo tense, quas musicus plec- ,
tro tangebat, cantans ad chordarum
sonum. llocce instrumentum est ori- |
undum ex Norwegia, ubi puellm agri-
colarum hujus citharc agrestis fila ,
tractant emque cantilenas suas asso-,
ciant. Cum autem constet ex ligno
longiusculo appellatur /a4g-spe?, vel
lange-leg vel lange-leik, Confer Aasen |
langspel. |
swé-balke, cg. vestigium strigm foeni :
messi in longum porrectum, sub qua :
flavescunt graminis stipule. A.v. óa/£,
a ridge of green sward left by the
plough in ploughing, or by desim.
etween different oceupancies in a-
common field. Halliwell. Lat. porca
But so well halte no man the plough — |
That he ne balketh otherwile. |
Gower, M.S. Soc. Antiq. 134. f. 87.
Nota veteres Frisios thecre torali eum :
assignavisse tractum, ut cubantes cor- -
ora extenderent in lineam fparalle-
am trabibus, quie tabulatum cubiculi
sustentant. Si aliter fieret omino-
sum habebant; quin et nutrices, si,
quid mali cveniret puerper:e, causam ,
in eo qumrebant, umdat hja tsjin di:
thried lein hie, „guod jacucrat con-
tra filum," i. e. contraria directioni
trabum, qui domum sustentant ct
firmant. |
172
BALSE.
Frequens notio Isl. dalkr m. est,
» Sepes lignea, tabulatum, paries aulwe;
Egilsson. Strues, cumulus, lira in
agro vel alia soli eminentia minor;
Andrei. Septum ligneum vel lapi-
deum, intergeries ad separanda ar-
menta intra prwsepes hibernas." Hal-
dorson. llis notionibus affines redeunt
in phraseologia Anglorum et Frisiorum.
Thema vocis h:erct quoque in Isl.
bulki, m. strues mercium navi impo-
sitarum, onus navis. Kil. dulcke, thorax ;
Aug, v. bulke, the body from the neck
to the hips. Ang. ówik, moles, onus
navis integrum.
balke, n. p. v. Isl. dulkr, balki, n. p. v.
Isl. proprie munimentum, sepimentum,
clipeus.
balkema, nu. patron.
balk, nomen vici in pago Gasterlandia.
DALL.EST, cg. saburra; figurate, im-
pedimenta; quidquid pondere vel vo-
lumine est incommodum. Isl. /ar-lest ,
f. saburra, ex jara, unda, et lest, f.
onus, oneris nautici mensura; saburra
enim impedit quo minus vacua navis
vi und: ct venti in latus prosternetur.
Ex darlest literis assimilatis fit ballest,
Aug. Nl. Hol. IId. dallast.
ballwest sjitte, onerare navem neces-
saria saburra. — Dên-iters binne mar
balles, qui desidia vitam transigunt
sunt pondus inutile terrre.
BALLE, vb. n. Saterl. loqui, sermocinari.
E. II. 192.
baller-büks, F.o. homo loquax. Jo-
cose dore, bre, bracca, notat puerum,
qui bracca est indutus. F. joxe-man,
puerulus. Hol. balle-hoos, ihraso.
BALLE, n.p. v. Ballo, n. p. v. Sec. 8.
Pardessus.
baling, Zalling, Bolling, n. p. v.
ballama, n. patron.
ballum, (balle-ham) vicus in insula
Amelandia.
bolling-wier, villa in pago Oost-
dongeradela ad ripam rivuli Presens. —
Isl. Jallr, adj validus, strenuus,
ofens.
BALLING, cg. avicula in ripis arun--
diferis lacuum degens. Der Jflicht
ien balling uet it reid!
BALSE, l.o. felis mas. Hd. balzen, coire
jungique ut aves solent. Stür. Hd.
balzer, puer protervus turbidusque.
Ang. v. óolfer, iripudiare. Morte Ar-
thure. Halliw. 137.
178 174
BALSEM. BANG.
BALSEM, cg. mentha arvensis. Wylde „oute of the stomake.” Elyot, in voce
balsem, mentha aquatica. Ang. jalsam. | — eructo. Malliwell, 162.
BALSOM! levis exsecratio. 7licaf, balsom, ! BAMBIDICH, adj. (bam-bi-dig) doloris
is dalle? Per Jovem, quid hoc sibi ! impatiens, impos sui; immoderatus,
vult. .Baisom videtur csse adjectivum |j modum excedens. Zen man-minsce is folle
compositum ex dal, pernicies, damnum | — banbidiger az ien from-minsce, fceminge
et som, ut hand-som, manu promptus; doloris patientiores sunt quam viri. —
sírek-som, durabilis; Ang. :wAole-some, len baiubidich ein keerdel, longurio im-
sanus. Sax.v. balo, malum; balo-uuiso , manis. DBambidige sterk, viribus Her-
dux mali, scil. diabolus. Analogice ! culeis prieditus. — Ombidich yn syn
balsom, diabolus? ^ Confer Isl dale, | praten, inconsiderata verba effutieus,
segre vitam sustentare, insudare. Nor-| precipitis lingue et omnia exagge-
wegi bal-samt, difficilis. rantis. Waz nat bamnbidich! Ne ftw-
BALTE, (boalte) vb.n. pf. 6d/ffe, p.p. | — mineo cjulatu significa doloris sensum.
bâlte, ger. (o bâllen, mugire boum / Presta te virum!
instar, boare. Figurate, alta voce eju- Bam propter sequentem 5 in df-
lare. G.J. balkje, daltze, mugire, tu- | dich pro wan dicitur. Wan autem
multuari et clamare. pf. dalkke. — Pro | commutatur cum on vel un, particula
bolkje „per syncopen bolje, — G.J. defectum notante, quare forma undt-
bjealskje, rugire: bjalze, idem. — Ags. | — dich tam frequens est ac jamüidich.
bealcan, bealcatfan, eruclare; Aug.v. Eodem modo Groningenses, jamberen,
to balke oue, Ang. to belch, idem. | baechari, furere, obstrepere; Dren-
Forme balke Augli nullam vocem ha- | thini bamberich et wawberich, ferus,
bent superstitem preter unam Jalker, | — rudis, asper. (Drentsch Almanak. 18465.
excubitor marinus, qui stans in rupe | bl. 89.) Plantin. „ Ongeberich zijn. Estre
littoris alta voce piscatoribus vicinis » petulant, ne tenir geste ny conte-
significat, quorsum tendit cursus ca- ,nance. Lascivire." ,, Gebecren. Mons-
terve halecum. cf. Johnson, /4wer, »trer geste, se demener. Gestire, jac-
clamator; « Awer or balker. Nl. balken »tare se” F. bere, gestire, pro se
rudere instar asini; ówlken, boarc. ferre gestu. Kil. on-ghe-baedigh, impa-
Dy twa alde fammen bâlte fen jild, tiens, balnei, remedii, doloris, cet.
par illud vetularum innuptarum fortu- Bidich ct badich sunt ex F.v. bidia,
natissimum est. Di ky bâlte feu hunger, , — mauere. Ags. bidan, idem, pf d.
vaccee mugiunt fame; Hindel Auuger-| Goth. jeidan, manere, tolerare, sut-
bolje, cruciari fame. Di junge docht | ferre. pf. baid.
di hele dei néat az bállen, puer moro- yr
sus totum diem terit alte ejulando; BANA, T.b. bomicida.
Hol. Auilebalken. Analogice Ags. teo-
pan, Ang. sweep, Hindel. gepje plorare,
antiquitus erat Goth. copjan, clamare.
gebált, n. mugitus; contemtim, alta
—— — ——MÀ—— — — — —— e
Outzen. F.v.
bonc, Isl. bani, gs. bona, bana. Gr.
Qc»sUz. Sueth. jane, f. exitium ; jane-
man, homicida. Goth. daxja, f. verber,
vulnus. .
-—————— —— — —À MM —— M M — e € —
julatio, ululatus. bane, vb.a. F.b. profiteri aliquem homici-
balske, F.o. tumultuari, strepere, per-| dam, LI. v. £o bona makia, F. ta moárd-
crepare. Stür. | uer weise, idem. F.v. to bona-hond
gebalsk, n. F.o. tumultus, strepitus. | makia, idem
ut-bjalsje, vb.a. G.J. immani voce , BANG, adj. timidus, pavidus, Hol. bang,
exclamare, vel latrare, intonare latratu. | ex de et ang, timidus. "Vox extrinse-
ut-bjals, cg. minarum intonatio. cus illata; l'risiis, ut Anglosaxonibus et
balder-balkje, vb.n. fremerc. 7/ ka-| Anglis, proprie ignota. Zang, pavidus,
nom balderbalket, tormenti explosio vere Frisicum est, Aes. ange, idem;
fremit, Makkum. dial. comm. bolderje,| Ang. anyuisk, angor animi. Ex ang
Hol. óulderen , fremere. T. u. óulke, ruc- derivatur angst, st. pavor, angor; non
tare; dulk, cg. ructus, 'n bulk late, ruc- | item dangst ex bang.
tum emittere. Pro uk usurpant et Prov. Jen man is nat bang foár "n
boer, rusticus, quod ructare agreste | man, vir virum non timet. — ange
habent Frisii. Ang.v. belke, hodie £o | — aene brecke as bry, Burman. 4. (mol-
belch. „To bealke, or breake wynde' les fabe inter coquendum solvuntur
175
BANGA.
ut puls) est lusus in voce Zang, mollis,
suavis, et pavidus; mens hominis pa-
vidi facilc Fangitur.
bang-bloot, cg. F.o. homo meticulosus.
ex Jang et bloot, Hol. bloed, homo.
imbecillis et imbellis.
bang-büxe, cg. F.o. homo anxius. re,
bracca, notat masculum quod indui-
tur braeca. Vide boxe, boxe-man, lytse
boxe.
bange-sciter, cg. homo prretrepi-
dus; proprie, cui metus alvum solvit. ,
Vox ex trivio. Luxemburgeuses Jang-
schisser , idem.
bange, st. Saterl. tedium, dolor. Ex de
et ange, Ágs. ange, vexatio.
BANGA, 50NGA, nomina gentilitia. sl. |
bangi, m. ursus; jangsi, f. ursa: ursus |
erat Borealium leo, unde nomina
pron ia quzdam Frisica orta sunt.
ide resa, Fries.
banga, nomen ville in pago Westdon-
geradela inter vicos Hantum et Han-
tumhuzen medis.
BANJE, vb.v. relegare in exilium; pf.
banne. F.v. bonna, banna, jubere au-
toritate publica, tribunal convocare.
Tsl. óanna, prohibere, interdicere; «n,
n. interdictum, excommunicatio. Ags.
bannan, vb.a. pf. beonn, pl. beonnon,
P pf. Jannen, mandare, convocare;
ann, m. mandatum, edictum. Ang.
to ban, et st. dan.
banje, vb.a. F.b. exsecrari quem, diris
devovere. Suethi óasnas och swerja,
(F. flokke ind swere.) Ang. to ban
and curse.
diwel-banner, cg. exorcista: Disser-
tim qui precibus et vinculis magicis
rofigare tentat dolores rheumaticos,
ebres pertinaces et omne lentorum
morborum genus.
weibanne, vb.a. abigere contumeliose.
bàn, cg. excommunicatio summi ponti-
fids Rome. Yn di bûn dwaen, diris
devovere. F.v. don, dan, n. jussum
summi imperii, mulcta pro contemtu
jussi summi solvenda. F.o. Jan, edic-
tum, jussum: Up égen ban un bod,
proprio motu, auspicio ct periculo.
"ris substituentes m pro 5, op eigen
manneboed. Stür. 10.
BANK, cg. scamnum. Scamna inter
veteres fiebant e congestis cespitibus;
unde Ags. daxc, f. tumulus. F.v.
benk, bank, bonk, scamnum. W.o.
beenk , m. subsellium. Joh. 100, Ang.
— ——— MM —————
— M M €——M MÀ ge ————e
176
BANK.
bank, agger, ripa; bench, subsellium.
Sax.l bank, ripa scalarum instar de-
clivis. B. N. L. IL. 48. Bank, inserta
nasali x ante tenuem gutturalem,
fluxit ex buk, Is. bakki, m. crepido,
margo; clivus: ripa fluminis, littus
maris: navis (magnus quasi alveus cre-
pidine septus). Confer Nl. /oord, Ang.
oard, Gal. é&ord, margo et navis.
lsl. Bekkr, m. scamnum sive sedile in
tahernaeulo comitiali; lectus dormito-
rius; navis; collis. Egilsson. Eisdem
vocalibus 4 et e Angli distinguunt
bank, agger, ripa, rupes, a lench,
subsellium, tribunal, HoL plene recht-
bank, tribunal.
bank, eg scamnum, in quo plures simul
sedent; s/ol, sella, in qua tantum unus
sedet ideoque scdes honoratior. In
ecclesiis feminwe sellis insident; viri
juncti in scamnis, unde phrasis, do-
meny preket foar stullen ind banken,
sacerdos orationem habet sellis et
scamnis, i. e. ad rarissimam concioniem.
Throch moikes jild kám hy to stoel ind
to bank, adiens horeditatem amita; po-
tuit instruere domum supellectile,
instaurare rem domesticam. Z/wa for-
fart hat rju wirk om wer to stoel ind
to bunk to kommen, qui mutat domum
satagit. omnem supellectilem suo dis-
ponere loco. — In templo subsellia diti-
orum et magnatum sunt clausa; scamna
plebis contra aperta. Di feinten sitte
op di bank, famuli sedent in scamno,
di grylman sit yn di bank, prator
sedet in subsellio clauso. Di riuchter
sit yn di riuchtbank, judex sedet in
(septo) tribunale. — Subsellium pro
eis qui subsellio sedent, di riuchtbank,
coetus judicum, Ang. dench. idem.
Veteribus scamnum erat loco mense,
in quo sedentes varicatis pedibus frue-
bantur ferculis ante se positis; com-
munem igitur .habebant sedem, sed in
ea suam quasi quisque mensam. Taci-
tus, Germ. 22. Consules et consiliarii
urbis Daventrie adhuc hujus sweculi
iniio eum morem observabant die,
quo novi ereabantur magistratus. Inde
verbum
bankje, vb.n. prandere, ut Gal. &an-
ueter ex banquet, et hoc ex dance.
wc enim vox una ex paucis est,
que ab expugnatoribus Germanis in-
troducta in omnibus linguis Romanti-
cis superest. Hispani, Itali janco.
177
BANK,
bankje, vb.n. sedem tranquillam habere,
Syn wiif is 'n serpint; der ken hy nat
bankje, uxor ejus furiis agitata mu-
ler est; cum ea vivere nequit.
Tacitus narrat de Germanis (Germ. 22)
in domibus sedes separatas fuisse sin-
gulis; idem mos erat Frisiis, apud quos
inter pauperes ipsos quisque domi sepa-
ratam suam habebat, quin et habet,
sedem, contra quod observavi inter ru-
ricolas Alamannos, qui sepe juncti iu
scamnis domi sedent. Ut suam quis-
que domum inter Frisios spatio circum-
dabat ita et sedem. Aliter tamen fie-
bat in festis; tunc juncti sedentes in
scamnis veteres pocula miscebant. F.v.
biarbeuk, caupona cerevisiw. — Denk,
Scamnum, pro domo quae scamnum
tenet. Neérlandi sensu proprio (Kil.)
bier-bancke, sedile potorium. — Ags.
ealo-banc, meodo-hanc, domus in qua
cerevisiam vel mustum bibunt. Ang.v.
bencher, , 8 person who spends his
time on alehouse-benches, an idler."
Halliwell, 163.
Tabule longe fulcris impositee sedes
convivarum sunt in epulis funebribus
ad hunc usque diem, itidem in festis
nuptialibus agricolarum et ante domos
ubi auctionom vendunt. Ha omnes
banken dicuntur. Dy méar utjouwt az
er yndart kriget di banken foär di doar,
qui plus erogat quam accipit ejus
bona aucjfione ad hastam venduntur.
bank, pulvinus in mari. (Ags. anc,
tumulus) Banken yn séa, brevia vada.
Doggers-bank, pulvinus in mari Ger-
manico Ángliam inter et Nederlandiam:
proprie, vadum piscatorum halecum.
il. „ dogger, Hol. &otschip, haerinck-
schip.” Ang.v. , dogger, a small fis-
hing ship." Hol. dogger, navis qua
piscantur asellos majores.
bank, alveus ligneus quadratus oblon-
gus in quo sternitur lectus egrotantium,
ut ab omni parte libere tractari pos-
sint, dum ad thecas dorinitorias tan-
tum ab aperta parte est aditus. Idem
bank est quod dak, (vide supra) et
Isl. óekkr, lectus dormitorius.
bank, nubium congeries uniformis et
oblonga in horizonte hsrens; quasi
ripa prerupta coeli. Der sit ien bank
yn it westen; it wol reine, nubium
BANNE, BONNE, n. p. v.
BANTE, BENTE, n. p. viri.
178
BANTE.
gium apparet in colo. Ang.v. dank,
a dark thick cloud behind which the
sun goes down. Ang. 4 bank of clouds
may there be in the north or west, but
near (he sun few or none. Charge of
Lord Bacon. p. 4. Hac ultima notione
excepta veteres Saxones ceteras signi-
ficabant suo derxkt, n. scamnum,, sedile,
mensa, sponda; gebenkio, im. consors
mense; gebenkiom endi gibeddion, con-
sortes mense et thori, conjuges. Nl.
bedgenoten.
Throch di bank, universe, in genere.
Throch di bank binne d frouliu az di
man dy 'thja léaf halbe, in genere
mulieres abeunt in mores et ingenium
viri quem deperiunt. Hd. Durch die
bank, promiscue, indiscrete. — Mir
Futtern alle durch die bank den tod
wenn wir essen und (rinken, Hippel,
lebensl. 2, 452. Bank, scamnum,
pro coetu, qui scamno sedet, per
coetum, i. e. quantum ad totum coe-
tum attinet: haud aliter #troch-géans,
plurimum; /Aroch 'n tiid, universe,
plerumque. Hol. door de band, uni-
verse. Kil dande, conventus, caterva.
bancilce, n. diminut. scamnum pusil-
lum. G.J. IL 11.
banketerje, Gal. janqueter.
|istyfsel-bank,
stratum intermedium
coeni caustici olim conflagratum, con-
stans precipue ex ramorum virgul-
torumque carbunculis et quadam terra
ezrulea levi et spongiosa, quie aeri
exposita in pulverem solvitur. Ob si-
militudinem cum amylo czruleo (blauwe
styfsel) ita dicitur.
Wass. II.
97, 173. Alam. Panno. Forst. 212.
Isl. óaui, m. interfector; F.v. ona,
m. idem. Jonke, Bontsje, n. p. f.
Banning, n. patronymicum. Bannema,
Bonnema, n. patronymicum.
Beinte ,
Beint, idem. Bentk, Benísje, Bent,
n. p. feminwe. — Banthe, vindex? F. v.
banthe, bencthe, vindicta judicialis ac-
cusatore quaesita. Sax.v. banetlhi; Me-
liand, 10963, Fare is dror obar us, ts
bluod eudi is banelhi, (Judei furentes
clamabant) veniat ejus cruor super
nos, ejus sanguis et ejus vindicta.
Kóne óauethi male vertit tod, mors.
banteima, Beintema, n. patronymicum.
! be M ntum, (beinte-ham) vicus in pago
erwerderadela. 1
2
compages horizonti occidentis incubans
minatur pluviam. Daer is min bankje
oan 'e loft, ne nubium quidem vesti- |
179
BAR.
BAR, BAR, BERBE, F.b. hordeum. Goth.
baris, Ags. bere, m. idem. Ex dar,
est adj. ar/ike, hordeaceus, unde sub-
stantivum Áng. v. Parliche, (barlege),
Ang. darley, hordeum. Halliwell 144.
BARA, vb.a. depsere, manu versare,
subigere massam. Buter bare, buty-
rum recens e careno in tantum dep-
sere ut omnis seri vacuum sit. Gothi
et Franci hoc verbum reliquerunt in
forma Írequentativa; Ital barutlare,
agitare, miscere, depsere butyrum;
barutola, carenum. Gal. daraller, agiter
du lait dans une Parafte, pour faire
du beurre. — Kiliano teste Flandri
verbum óara commune habent cum
Frisiis; , Beren, Fland. j. kKaeden.
Depsere, subigere” Alam. perjan,
terere, Graff. IIT. 202. Mhd. Berien
daz hore, fingere argillam in tegulas,
depsere lutum, Weich .wahs eren,
ceram mollem fingere. Benecke 143.
Isl. derja; ber, pf. barí(ha; pf. p. darit,
ferire, percutere. Egilsson, 50. Ex
antiquato preterito dar fluxit Fris.
bara, pf. bárde; Ital. jaruttare, ccet. —
In genere Hy daert er yn om, manu
versat, ex. gr. coenum; omnia confun-
dit et turbat. Lat. ferio, Isl. der, F.
baer, depso (farinam).
BARCH, cg. F.u. porcus. cf. baerch.
barge-bek, cg. os suillum ; i. e. equus
ore suillo, maxilla inferiore acuta.
barge-smoar, n. arvina porci, adeps
suillus.
BARIK, m. W.o. subula. pl dariks.
E. I. 859. 1.
BARK, cg. F.o. cortex querci prresertim
attritus quo macerantur coria, cortex
coriarius.
borkmóle, F.o. molendinum cortices
in usum coriariorum aíterens.
bark-scip, dark, navigium actuarium,
hodie navis oneraria major. It. barca.
BARMHERTICH, adj. fractus animo,
afflictus. 16 bern kryt bermhertich, vel
earmherlich, wisere ejulat infans. Di
älde stakker bea! my sa barmherlich
vel earmhertich um ien stik brea”, senex
misellus me enixa et flebili voce obse-
crabat buccam panis. Ags. earm-heoría ,
pusillanimis, cui affinis notio Frisica
» fractus animo." Sed NL jarmhartig-
heid, misericordia, conspirat cum Goth.
armahair(ei, misericordia.
barmhertichheit, cg. animi teneritas.
*'t Biaer en barmhertichheit kamen
180
BARN.
gaer, Burman. 63, (cerevisia et mise-
ricordia coibant in unum) incalescens
cerevisim potu meminebat consangui-
nitatis et antiqua» amicitie. Hodie diar
ind barmherticheit kamen boppe. Confer
D. N. L. I. 56, jarmhartig. 55, barm.
BARN, n. (bán) infans, soboles; pl.
barn, liberi, Workum. Goth. darn,
TÉXVOV , n. Isl. barn, n. proles, filius,
filia. F.b. &arn. Goth. óairan, ferre,
parere. — Nl. óaren, parere. Nl v.
baren, pl. liberi; plene moeder-baren,
fructus, soboles matris, infans. —
F.v. dera, ferre, parere; bera, n. in-
fans, pl. dern, liberi. Boárn, n. Hinde-
lopia; dial. communis Zern, n. Bjern,
ójernke, n. Makkum, pl. bjern, ójern-
tsjes, (bjentsjes) quie forma confundi-
tur cum bjentsjes, fabze paulm, ex béan,
faba. — Aus. beran, ferre, giguere;
bearn , n. soboles. Ang. v. bern. Com-
para Nl.v. moeder-baren, cum Ang.v.
moder-child, Rob. Gloc. Eandem ad
normam ex Ags. cennan, parere, pf.p.
cenned, partus, enixus, est NI. b
infans, Nl.v. kind, filius; kinne, filia.
Melis Stoke, [. 243. Nl. menschen-kind ,
homo. Lat. nasci; matus, filius.
berns-bern, n. nepos, neptis, Hind.
barns-born, Isl. barna-bórn, n. idem,
F.v. &ern-bern, sing. et plur.
In omnibus formis darn, born, bern,
liquida r frangitur, quare Cadovius
Muller F.o. scribit deen (bêrn) infans,
beens-been. (bérns-bérn) nepos, neptis;
unriucht side beyklift nat up dait darde
been, (pecunia injusta non proficit ne-
potibns) male parta male dilabuntur.
. M. 52. Been per epenthesin fit
Saterl. bêden ex berdem, pro berm, ut
Saterl. búddenje, conflagrare, ex darnje.
Het. 229. E. II. 201.
Bars sive bern proprie non distin-
guit inter genus. Inde Hindelopenses,
Jynte-born, infans masculus, Isl. svein-
barn, idem. F. feint, Isl. svein, fa-
mulus, filius. Dani, drenge-barn , infans
masculus; dreng, puer. Nl.v. knecht,
famulus; fAnechtken Jesu, puer, filius
Jesus. — Workum, /amke-bern, Hind.
Jnte-boárn, puella; Hind. fám pro
Jem, virgo, famula, amica. Age. vif-
cild, puella, Ang. child, infans. girl
ckid, filia, puella: Johnson, Todd,
girl. A. v. knave-child, puer; ellyptice
child, tum filius, tum filia.
181
BARN.
Ang. v. child Julus , puer iulus. Todd's
Johnson, cAild, 35. The children of the
ckapel, sacrorum famuli. Contra. apud
Shakespearium cd, filia. — Winters
tale. Aet. 1IL. Se. 3. Whal haue we |
heere? Mercy on 's, a barne? 4 cery |
pretty barn? 4 boy or a childe J won- |
der? FE. Hwat hawwe wi hierre? Myn
ginst noch ta, ien barn? len thige |
prettich bern? It scil my ny dicden, |
of 't ien bos az ien famke is. — Ane. '
gerle, girl, antiquitus puer et puclla;
hodie solum, puella. Galv. Gars,
puer maturus: garse, puella nubilis.
Le male est gars a quatorze ans,
Et la femelle est garce u douze.
Montfaucon Toulouzain, Dits morau«x. '
Hodie garce, meretrix; gargom, puer, i
famulus. |
Prov. 4t earste bern, it éarste gewin,
|
|
|
182
BARN.
hosque se immiscere nostris ludicris
et exereitiis campestribus. Mela III. 3,
memorat Germanorum „ longissimam
pueritiam." Teste Tacito (Germ. 20.)
apud Germanos —, Sera juvenum
venus eoque inexhausta puoertas,
Iterum (Annal. IV. 1-.) ,, Batavorum
procera pucritia.^ — Ciesar. (Bel. Gal.
VI. 211 de Germanis perhibet, ,, qui
diutissime impuberes — permanserunt
iuter suos ferunt laudem: hoc ali
slaturam, ali hoc vires nervosque con-
firmari putant."
len faem wei bern meitse, gravidare
virginem. Hol. een meisje met kind
maken, Aug. to get a woman with child.
Aus, beon mid bearne, Aug. to be icifh
child, gravida esse.
berne-faem, cg. quie curat infantes
ancilla.
in matrimonio primigenitus antecedit 'berne-gejoel, n. strepitus et clamores
]ucrum peeuniw. It earste bern komt.
puerorum ludentium.
as il klear is ind it twode op syn lid, : berne-wik, cer. deamans infantium et
» primus infans prodit cum paratus
est, sequens in ipso articulo." Sancti-
monia nuptiarum apud Frisios veteres
non pendebat a nutu poutificis: hujus
enim consecratio non anuteibat, sed
sequebatur primam thalami noctem.
Richthofen, Rechtsquellen, 410, 1.
Bern fin ién yeer en (zien yeer allijcke —
wiis, Burman. 4, pucri decem an-
norum non plus sapiunt quam unius. —
Bern diae berne-wirck, Burman. 7, :
pueri puerilia tractant et cfficiunt. —
Deer berne-braed ijt,
Deer meij schanne sit,
Burman. 12, parentes, qui aluutur a
liberis, notam turpitudinis subeunt. —
Meij ien bern schoe'r sprecke, Wurman.
45, quamvis dives et potens non de-
dignatur verba facere cum puero. —
Dy ien bern ulsliurt. krigel ien bern '
ier (hu5, ne res serias committas curie
hominis ineallidi. — Ljenwe bern, ljeuice
waunen, de deamatis nil nisi quod
laudabile predicare permissum est. —
Bern matte lang bern bliuwe, oportet
ueros longissime manere — pueros.
uerorum maturitatem properare Frisii
non minus ridiculum quam noxium
habebant, dumque ew úetati quievis
deliramenta perinittebant, hoc unum,
virum agere, summa vi prohibebant.
Memini me puerum duodecim anno-
rum in vico natali ludum frequentare
eum juvenibus octodecim annorum
infantum consuetudinem, infantarius.
In plerosque Frisios hoc nomen qua-
drat.
herne-goed, n. iufantis vestes, prrm-
cipue infantis recens nati; alias póppe-
goed.
'berne-hlûd, n. vox infantis, vox voci
infantis similis. — Isl. óarna-AMiód, n.
vox sonora puerilis.
berne-pleats, cz. incunabula, G.J.
Nl. geboort^-plaets.
berne-práet, n. fabula, sermo pue-
rilis, nugiv.
berne-riften, pl. infantis fasci:e lane.
berne-scoále, cg. lIindel. Varse-sctíle,
Isl. óarnma-skoli, m. discendi ludus
puerorum, infantilis.
berne-sconk, cr. crus infantis. Zeu
berne-sconk op, a teneris; Horatius, de
lenere. nugui. Mol. ran Kindsgebeente af.
berne-scuón, pl. infantis calcei. ly
hat di berne-scuon forsliten, (conterit
infantie calceos) ex ephebis excessit.
Isl. út hafa «itid baru-sko, ex ephebis
exire; Jaru-skor, wu. calceus infantis.
Cicero mufare caícoos, creari senator.
F. Ik woe uat jern yn. di scuón fen ien
keniug «^an, non libens succederem
iu regis locum.
berne-téam, cg. numerus liberorum
omnium ex cisdem parentibus. Scoti
beru-line: Douglas berne-time, all the
chiklren of one woman. F,. '4 team
biggen, Xng. Cant. ellyptice a team,
188
BARN.
^ liter of pigs. Ags Dearna-leam,
proereatio liberorum; alii male „pro-
les ipse." F.v. bernlâm, m. proereatio
sobolis. Audi maximum Junium de
voce team rite disserentem.
berne-tochte, cg. pietes liberorum
erga parentes. G.J.
bern-wedene, f. F.v. vulneratio in-
fantis in matris utero.
bern-léas, adj orbus liberis. F.v.
lernlís, idem. Ags. bearnleas, idem.
bern-siik, adj. appetens, inhians li-
beros.
bernsk, adj. puerilis, infantilis. Effer-
tur fere déensk, scd Wangeroge Peensk.
E. 1. 88. Barnsk, Work. idem. Gothi
Barnisks, vitzioc.
barnskens, Dernskens, cg. mores ct
ingenium infantum, altera infantia
senis decrepiti: — Barmskmes inverse
barnskens; Gothi, barniskei, f. T& TOU
wars. — Di âldman komt ym syn
twâde bernskens, senex secundam intrat.
pueritiam.
bürsel, F.b. puerperium; contracte pro
barns-el, Norw. jare pro jarmwil,
symposium in honorem infantis recens
mati. Norwegi ut Frisii fere elidunt
r in Barnidom, Darnafostra , larnskjen ,
barnsleg, qum audiunt dansdom, bans-
Jostra, eset, Outzen, bêrsel, Aasen, 26.
bernje, vb.n. infantem parere. Bjarne,
F.b. parere liberos; ex subst. Ójárm,
infans. Bend. 229. Beerme, idem.
Outzen. 16. Hd. kinder, kindeln,
parere prolem, ex kind. Ang. to child,
to bring forth children. — Isl darna,
gravidare mulierem, a rm, proles
humana — Confer F. wif, fremina,
uxor; vb. wífje, ducere uxorem. Ang.
wife, uxor, vb. fo wife, to marry.
bern-helje, parere liberos; proprie
petere, apportare liberos, scilicet e
sylva, cujus arbores fabula infantilis
perhibet in ramis ferre infantes quasi
tot mala. Myn sister is noch ym it
lernheljen, mea soror nondum est ct-
feta, sed partum edit. Myn wiif is oer
it bernheljen hinne, Ang. my wife is
past children.
BARN, BAR, F.b. ea pars soli in hor-
reo ubi mergites reponuntur. Ang.
barn, Ags. berm, horreum, vox com-
hordeum, et erwe,
perita ex bere,
cus; locus hordei. Age. Matth. IIT. 12,
cod. Cottonianus der-ern, Rushworth
184
BARNE.
bere-flor, solum hordei, area, qum
notio quadrat eum Frisica boreali.
Cetere versiones Ags. bern, Óearm.
Nota hordeum, ex quo coquebatur ce-
revisia, primum et principale frumen-
tum fuisse inter Germanos, et inde
deduxisse notionem frumenti in genere,
ut patet ex voce Dere-ern. Haud aliter
explicanda est notio Frisica hordei in
koarn, qum vox apud gentes affines
valet frumentum in genere.
BARNE, (bánne) vb.a. et n. ardere;
urere. pf. jarnde, pf. p. darnd. G.J.
baerne, baernde, baarnd: Age. bernan ,
eremare, accendere. F. v. barna, bérna ,
ardere, comburere, abolere corpus
igne, ledere igne; IZuaso him baernt
an da wallende wage, F. Sa hwa
him baernt oan it wallende wetter, cui-
eumque manus in aquam cbullien-
tem immissa uritur. liditur fere r
in enuntiatione. —Z hus fen myn bur-
man barnt, ardet proximi domus.
Di sinne barnt op 'e lape, verberat
solis ardor. Wy barne juwms kersen,
mar us feint ien lampe, nos accendimus
vespere candelas, sed famulus noster
lueernam. Jk Ae my Jared oam hjit
wetter, ussi me ipsum aqua ebulliente.
Hy is bang, dat hy hum barne scil
oan kâld wetter, (formi dat ne se
urat agua frigida) cuigue homini atgue
rei difhidet. Barn dy net/ ne te uras,
i e. Cave ne te voce vel facto induas
in laqueos, — Prov. Ont "f al baernt,
so0 baernt hel wetter luckel naet, Bur-
man. 3, b5, si omnia ardent aqua
tamen non ardet; contra scrupulosos,
qui omnia esse desperata conquerun-
tur. Hwat my naet barnt Wien ik
naet, non curo res qum ad me non
attinent. Dy syn gat barnt mat op
"e Dlirrem sitte, (qni anum suum
urit pustulis insidere compellitur) qui
luit poenas malefacti habet quod sibi
imputet. It barnde bern is scoftich
foär it fir, Ang. The burnt child
dreads the fire; 294v BÉ TE wize
Íyy, Hesiodus. Dir 't fioer mest is
barnt him aerst, Burman. 14, (proxi-
mus igni uritur primus) procul a Jove
procul a fulmine.
Barnend hjit, ardentissimus. Ags.
Brondhát luu, fingrantissimus amor.
barner, Zerner, m. F. v. incendiarius.
barnich, adj. (bannig) W.o. adustionem
185
BARNE. !
olens, Dai! smecket bannich, hic cibus
resipit adustionem. FÉ. I. 88. |
&àf-barne, (oáfbanne) vb.n. comburi.
totus quantus. 76 Aus is âfbarnd,
domus ad solum exusta est.
for-barne, vb.a. et n. cremando per-
dere, perdi. Alles is yn it hus for- |
barnd, ignis omnia in domo perdidit.
Alles forbarnt yn it hus, omnia con-
flagantur in domo. Ags. Jorbernan, |
cremando perdere.
yn-barne, vb.a. et n. urere intus et
inuri. De jalke is ynbarnd , ignis non
superficiem trabis solum adussit, sed
interius penetravit. — f barnt my yn,
dat myn famke by scimerjuwn noch op
it dis is, (inuritur mihi, i. e) urit me
angor quod filiola mea in crepusculo |
adhue per glaciem vagatur. Lat. inurere |
alicuó dolorem. Gothi imóranjan, ac-:
cendere, comburi. Ags. inbeornan, in-
flammari, lucere.
oan-barne, vb.n. aduri, Nl. aendran-
den, idem. | Oanbarnd iten, puls, far
triticeum coctum, in genere omnis ci-
bus, qui nimiam ustionem olet. — Di '
Jaen 18 oanbarnd, famula gravida est,
Nl. de meid is aengebrand. Pictor Jan
Steen filo ceeruleo, cujus extremitas
anthrace aduritur, virginem, qure mor-
bum simulat, esse gravidam, innuere
solet. — Ags. onbéornan, inflammari,
NL ost-branden.
opbarne, vb.a. et n. consumere et
consumi igne. Barn dat boek mar op;
der binne boeken to folle, abole istum
librum flammis; premimur numero
nimio librorum.
ut-barne, vb.a. flagrando purificare.
Di esken aden ütbarne, manipulo stra-
minis ardentis mulctras fraxineas adu-
rere et purificare, — Jt hüs is fen
; eheel wutbarnd, omne quod
intus est in domo conflagravit incen-
dium. — Figurate, Dé scildeaskers halde
di scildner alleheel utbarnd, creditores
omnia bona debitoris vendiderunt in
opus jus habentium.
barn-hout, n. collective, ligna, faces,
instrumenta lignea ignis in foco. W.o.
banholt, n. ilem, E. I. 859. e,
Oarnkout, lignum (ignem nutriens.)
G.J. Daernhout. Ellyptice ien Aoutke;
er ien Aoutke under stekke, excitare
litem.
baernd-koarn, n. hordeum ustum, ex
quo eoguitur spiritus vini vel juniperi,
—— 0. ——— RÀ a — MM — € —— — — e —— e e —À — e
186
BARNE.
precipue autem cerevisia. Hij loock-
ef ofler baernd-koorn üten het, Bur-
mau. 25; Ang. He looks as if he has
eaten roasted barley , inebriavit se cere-
visia.
barnde-man, West-Frisi, ignis fa-
tuus, erraticus; ignis prope a terris hu-
midis im aere perambulans.
báern-stien, F.b. electrum.
barnde-wyn, cg. spiritus vini.
baernde-icyn.
brânje, n. et a. Sylvicole, óráne,
ardere, urere. Groth. óranjan, idem.
Ags. brennan , idem quod supra /ernan.
Anglosaxones cum Frisii duplicem
formam darn et ran habent com-
munem.
brân, cg. incendium; instrumentum ig-
nis. F.v. órond, (bróand) m. flamma,
incendium , excitatio incendii. Di tsjerke
stiet yn 'e brûn', ardet templum, F. v.
& brond. Hy is mei al dy scilden yn
'e brûn, ws alienum eum urit, —
Gikheit is gikheit, mar di brán sive
itr yn 'e broek is nin gikheit.
brân, ex. instrumentum ignis. F.o. 'n
brand teurf, cespitum bhituminosorum
copia, quie sufficit. familie foco per
hyemem. Stür.
brân, cg. gladius. Ags. brand, m.
titio, ensis (Lat. faz belli.) Isl. órandr,
m. titio, lamina ensis. Nl.v. óranmt,
incendium, gladius. Ang.v.
With hys stelyne brande he strykes of
(hys hevede
And steriles owte to hys stede and with
(his sale wendes,
Morte Arthure. Lincoln MS. f. 67.
Edited (4?) by J. O. Halliwel. Brix-
ton Hill. For private circulation only.
1847. Frisius e bello redux gladium
cum cmteris armis aflgebat parieti
(wûn, Nl. wand) supra ostium, ibi-
que suspensus et nitida politione ful-
gens omnium oculis erat subjectus.
Inde dum phrases natm sunt; altera,
It wiif is sa sindelik as di brán , ftemina
(nitidior gladio) mundissima est, domum
et utensilia accurate mundat ut omnia
nitcant; altera, Hy hat di órám' oan
'e wán, procul a negotiis reditibus
suis sustentat vitam, instar rude donati
militis. Confer Gal. flamme, (Lat.
flamma) scalpellum; F. fime, Hol. viijm.
Gal. brandon, titio; órandir, vibrare
ensem , órandiller, branler, cst. Ang.
to brandish, coruscare, vibrare. Confer
G.J.
187 188
BARNE. BARNE.
Alam. geis';, flagellum, et radius solis. | — sefe?, (urtica — exstincta) appellant;
Lat. flagrum, et flagrare. Verber, ver-: — Frisii. vero, quod infantes mel ex
berat sol. : floribus sugere amant, Jmnich-blom ,
brand, n. p. viri. Brandsma, nom. ingelísjes iten. Botan. lamium album.
patronymicum.
Hall. 168.
brânje, cg. alimentum foci. Di órénje; brand-ries, F. o. uredo nigra paniculee
is dir, ignis instrumentum multum ;
I
constat.
bràn-byt, n. confer dize.
bráu-brief, cg. litere indieti incen-
dii, ad exprimendos his minis alicui
nummos. Tropice ten brûnbrief scriuice , |
debitorem literis asperis admonere zris
alieni. |
brand-dolch, F.v. vulnus igne inflic- | b
tum. |
brán-gjirg, adj preparcus, avarissi-
mus. |
bránd-hake, F.v. pl. óràndhaken, V.
bránhéak, pl. brán-hedkken,
hjekken) conti ad extremitatem unco
avenaris. — Nl. (Kil) brand, uredo;
vitium frumenti, avene et tritici.
brán-ny, adj recens ab officina pro-
fectum (instrumentum quodvis) Ang.
bran-new, Nl. (Kil) órand-nieuw , cier-
nieuw, (vier, ignis) PF. Jfonkel-uy,
(fonkelje, coruscare); güíd-my, (glád,
fulgor) idem.
rond-rad gold, F. v. aurum rubore
rutilante.
morth-bráànd, F.v. incendium insi-
diosum a proditore excitatum ; incen-
diarius insidiosus.
(bróan-' nacht-bránd, F.v. incendium nocte
excitatum ; incendiarius nocturnus.
instructi, quibus ardentis domus pa- bránich, adj. ustionem olens. JBrámige
rietes evertunt ad progressum incendii '
sistendum, 559, v. x edicto muni- ;
cipali magistratus Franeker:e au. 1462
liquet. Frisiis jam eo wvo in promptu ;
loft, coelum rubescens nebula ardentis
cespitis bituminosi. Jrénige lucht,
odor ex rebus ustis, ex. gr. ligno
adusto. Alias órcn-lucht.
fuisse omnia instrumenta, quibus nos! braning, f. W.o. E. I. 262, F. brâning
utimur ad incendia restinguenda, ex-
cepto forsan siphone Romanis, teste :
Plinio, jam usitato, cujus non fit men- '
tio. Non loquor de siphone incendiario
tali, qualem primus Van der Heide |
(broaning) sestus marini. Nl. óran-
ding, f. po&tioe barning; In hel barnen
der gevaren, in wstu periculorum.
Ags. órenning, adustio; órontford, fre-
tum sstuans. Beow. 1130.
posteriore seculo invenit quoque nos! brander, óronder, F.v. incendiarius;
odie utimur.
in compositis.
brant-hleerda, F.v. scale uncis in- | brander, cg. cacabus major et rudior,
siruct: quibus conscendunt domum
ardentem ad restinguendum incendium. !
Edictum municipale Franeker», 559, 17.
Ags. leder, Ang. ladder, Y.u. ladder,
F. Aljerde, (ljedde). i
br&án-izer, n. cauterium. Ags. brand- ,
isen, vel -iserm, ferrum supra quod
ligna ponuntur in foco, ut melius ar- ;
deant; tripes. Nl (Kil) érand-ijser,
qui apponitur foco ardenti ut aqua
in eo calefiat; tsjettel, set(el, cacabus
minor forma satis bona, in quem aqua
ebulliens e majore effunditur, ut intus
elegantie consultum sit.
BARTE, cg. (bátte) tabulatum ligneum
grave binas ripas sulci aquarü vel
canalis jungens, ut transeant pecora vcl
er id vehatur plaustrum foeni. Plene
cauterium; fulerum focarium; erateu- thil-barte, tabulatum in modum pon-
terium. Ang. órand-iron, Scoti braa-
der
brán-merk, n. stigma. F. v. órond-merk.
br&án-merkje, vb.a. stigmate notare.
Ags mearcian , idem, et mearc, stigma, ,
absque brand. Confer leges Anglosa- '
xonum (ed. R. Schmid) p. 202, 290,
et in legibus Barb. Latinis Henrici
ticuli. Confer Hille. Estque, vel por-
tatile et solutum, vel fixum. F. o. Pate,
idem. Stür. 10. Di man hal ien rech
as ien barte, homo dorso lato et Her-
culeo. Yn di sted wier ik sa méager
as ien range ind by di boer sa thjok
as ien barte, macilentus in urbe vale-
tudine obesa niteo ruri.
Primi, 468, sigmare, notare stigmate. , flap-barte, tabulatum in modum pon-
brán-nettel, cg. urtica ureus, Hall.
195. Hanc plantam rite distinguas
ab alia simili, quam Hollendi dove:
ticuli, ab altera parte solutum, ab
altera in fixis cardinibus versatile, ope
funis elevatur et descendit pro lubitu.
189
BARTELE.
190
BAST
slyp-barte, cg. tabulatum quod super | BASK, adj. pulcher, ornatus. Hindel.
duis palis fosse transversis de ripa in
ripam truditur, (Spe, verrere.)
bartingen, pl. asseres sive tabulx longo,
er quas Frisii fossores sarraco (Gal.
brouette)) coenum ex imo canali sub-
vectant in ripam. |
BARTELE, (báttele) n. p. viri, ex Bar-
iholomeus. Ang. Bartholomeus, inter
sodales Bal. Ang.v. Rartle. Halli-
well. — Bartelke, n. p. f. in usu guo-
tidiano Bakke. — Hy wit wol hwer Bar-
tele di moster hellet, emuncti naris
est. Sax.l. He weet, wo Barteld den
most haalt. Lux. E wees wo Barthel
de moschkert helt, idem. Mostert, sinapi,
corruptum ex moschert vel most, vinum
mustum, guod sanctus Barholomeus
festo die sibi sacro (24 mensis Au-
gusti) nondum paratum videt. Confer
Gangler, Luxemburger Lexicon, p. 32.
It telke is bard, da di kou Bartele
kjitle, quod narrat fabula fiebat cum
vacca vocabatur Bartholomeus, i. e.
remotissimis ab hinc temporibus. Lu-
dicere dictum. — Prov. Plat iud su-
mich is ut di tiid da di kou Bastele
hjitte, continentia et parcimonia an-
teacti sunt temporis.
bartele-hiem, predii.m rusticum. |
BASAFENG, m. F.v. (prensatio putida)
attrectatio impudica fwminae vel vir-
ginis. Nl.v. &aeshudich, Fergut, 2230, !
cutem putidus, deformis. — Ang.v.!
baske fysyke, fututio. Halliwell, 147. |
Ang. baskful, pudore suffundens, im- |
p
udicus. Johnson citat,
4A woman yel. must blush when bashful
(is the case, :
Though truth bid tell the (ale and story |
(as it fell.
Confer Norweg. /asa, oblinere. Nl.
emeren, linere; emerich, (linitus) spur- .
citie obductus, impudicus.
BASILISCUS, Di Ahoánne bret Basiliscus-
en ui (galus gallinaceus excludit |
ova Basilisci) ille nihil profert quam '
quod nocet. — JBasiliscus, lacertee spe- '
cies. (Basiliscus lacerta. Linn.) Teste
Festo genus serpentis, cujus vim re-
liqua genera serpentum fugiunt. Pli-
nius asseverat, eum sibilo fugare omnes '
ntes et intuitu solo necare.
DBasilisks! sohose breath
Is killing poison and whose books are |
atá.
Báske pannen, patinz coctiles Chinen-
ses elegantes. Búske klaen, vestes
pulchre festive. Awalt Disthu búsk!
quam ornate vestita es! Adv. Buske
moai, eximie pulcher.
batsk, adj. F.o. pulchre vestitus et or-
natus amans. Sax.n. 'a óaísk jak,
tunica feminw elegans. — Zefsk, adj.
ferox. Kil. óaísch, astutus, argutus,
callidus. Confer Lat. sciéus, a verbo
scire, callidus, venustus. Safis scita est,
formosa ; forma scilior, elegantior.
BAST, cg. membrana inter corticem et
arborem media; si de tilia sermo est
Latine dicitur ,, philyra." Ex ejus fibris
fiunt fila funesque. Nl. (Kil.) dast, cor-
tex, liber, scheda, membrana, funis,
restis, laqueus. Ags. ócs/, m. cortex
tilie. — Besten, adj. mid bestenun ra-
pum hine gebundon , funibus ex philyra
eum ligabant. Ellyptice Ang. v. daste,
funis. Bast, matting, straw. Ang.
North. £o dast, to pack up. — Isl. bast,
n. alba membrana philure, vinculum
sive funis e tilia, Egilsson. crassissima
et rarissima textura, Hald. — Nl.
bast, cortex, cutis; totum corpus ho-
minis; in sermone proletario, Hol. Hij
kreeg op zijn bast; hange-bast, furcifer.
Hmc vox longe lateque per Germani-
cas nationes dispersa eadem est cum
Lat. vestis, quodvis tegumentum, exu-
vie serpentis, stragula, velamen; quae
notio quadrat cum tunica arboris et
corticis intermedia. Lat. v transit in
Germ. 0, ut Lat. validus, valde, Goth.
balths, fortis; Lat. vas, tadis, Ags.
bed, idem; Lat. verres, F. bêr, barch;
caet.
Prov. Di finen binne az di bjirk mei
thretjen basten , hypocrite se instar
betule occultant tredecim tunicis; in-
simulando impenetrabiles sunt. Nin
hän' twiske bust ind bam stekke, (ma-
num ne inseras truncum inter et
corticem) ne te immisceas litibus con-
jugum. Scoti. 7/ is ill meddling be-
tween the bark and the rind. Sax. 1.
De sine hand (iuske borke un boom
stikt klemmet sik. Hol. Steek uwe vingers
miel (usschen de schors em den boom;
steek uwe hand niet. tusschen de post
van de deur. Harreb. 1. 78. 6. Gal.
Il ne faut pas mettre le doigt entre
larbre et l'ecorce.
(t
Charles Cotton. On the lord Derby.. bast, putamen. Nutedast, putamen nu-
191
BAST.
cis. Xastanje-bast, nucis castanem pu-
tamen. Der sit 'n ruge bust um di
man, mar di pit is geef, forma homi-
nis est impolita, sed indoles bona.
F. v. lost, Sax.l óosen, pl. siliqua.
vb. &osen , excludere pisa, fabas siliquis.
B. N. L. I. 123.
beste, vb.a. desubulare, laxe consuere.
Ang. daste, (beste), idem. Bene. Nay
mocke not, mocke mot; the body of
your discourse is somelimes guarded with
Fragments. And the guards are but
slightly basted on neither. | Shakesp.
Much ado. Act. I. Se. 1. — Alam.
de Jesu veste ni uuas (har uuiht gina-
les noh gebosoles, uuas si (tunicha)
ubar al mit redinu ziaro giuueban
Otfr. IV. 28, 7, ex uno continuo
panno vestis texta, neque sutura ac-
curata (ginaíes), neque tumultuaria
(gibosotes) , in ulla parte consuta
erat. Cum o in Posofes quadrat forma
Nl. &ooste, bast, sluyme; (Kil. óasL).
Pro gióosofes, lege gibostodes, verbi
boston. cf. Graff. III. 219. &estan , sar-
cire.
basterd, adj spurius; equus ex mare
Frisio et equa extranea. Jasterd-sórt,
species spuria; ex. gr. hinnen, Áonnen,
katten, galinarum, canum, felum;
species qui degeneravit a stirpe inte-
gra. Forma vocis ex Gal. astard,
quam ex Seandinavico dast ductam
Normauni in linguam FPrancicam in-
troduxerunt. Isl. bastardr, m. spurius.
Inter remotissimi vi proavos late
regnabat opinio genus humanum dry-
adum instar ex concavis arboribus
ortum traxisse; ad hunc usque diem
inter nutrices et puerulos Frisios non-
dum obsolevit fabella, matrem infantes
pomorum instar arbore decerpere, vel e
trunco concavo arboris vetule protra-
here. Inde in computandis genealogiis
gentium nobilium veteribus symbolum
usitatum erat arbor, e cujus trunco
rami et folia crescunt. Posteri e legi-
tio matrimonio nati e trunco ipso
dicebantur provenire; contra ex con- |
cubinatu nati in philyra vel cortice
(bast) concepti dicebantur. Gal.v. fils
de bast idem quod jastard. Non ex
trunco, sed circa, extra truncum, ut
Hol. ówuiten-been, nothus; óuitenlust
(Krul) incestus. Ang.v. This man was
sonne to Jhon of Gaunte, Duke of
Lancaster, discended on an honorable
19$
BATTER.
lignage, but borne in baste, more noble
y bloud then notable in learnyng. Hal.
enry VI. f. 70. Halliwell. Nl.v. 7k
ben niei aen een boom gepist, non spu-
rius sum.
BATE, vb. prodesse. Confer óaet.
baet, cg. remedium. Jaet sike ind baet
fine, guwrere morbi medelam et in-
venire. Hy hat alles to baet, omnes
et omnia ei favent.
(bat?) comp. effer, melior; superl.
best, optimus. To bêst sprecke, W. G.
16, commendare et disponere, ut id
qucd desideratur eventum sortiatur.
bestens, cg. probitas, bonitas rei.
Inverse pro bestnes ex superlativo best,
optimus.
BATTE, BATSE, vb.a. conquassare, pro-
terere, conculcare. Yn di modder wim-
batte, ititando proterere madidum coe-
num. Ags. beútax, percutere, impingere.
Gal. àatíre lu campagne, courir de cà
et de là dans la campagne. Ja/fre le
pavé, n'avoir d'autre occupation que
de se promener dans les rues, Hol.
straatslijpen. Battre bien du paye; che-
min balíu, via vestigiis trita. — To-
batte, contundere, tundendo vulnerare.
It lám is alleheel tobat, pratum plu-
viis emollitum a pecore detritum, dis-
ruptum est. 2It wei is tobatst ind
(ojagge, via argillacea pluviis madida
pedibus et plaustris distracta et invia
est. — Hy het him tobat, deterendo se
(suum digitum) vulneravit; hoc sensu
knieze usitatius est. Ags. £obedtan tha
scipo, conquassare naves (de vento.)
Chron. Sax. 1009.
bat, vb.a. E.b. verberare, tundere, ja-
culari. Outzen. Bal apocope termina-
tionis inf. an ex batan, Sueth. v. data,
bela, verberare (Ihre), ut Ang. do beat
ex Ags. óeaían, Ang.v. beate.
batsje, vb.a. resono ictu quem verbe-
rare. Saterl. E. II. 201. JBaíse, F.o.
idem.
batse, F.o. alapa.
batte, bats, n.p.v. Wass. II. 172.
bolle, n. p. v. Wass. IL. 98. JBaetke,
baettje n. p. f. et v. ibidem 97.
BATTER, BiTTER, n.p. viri. Wassenb.
172. Bathuri, Sax. nom. proprium
Sec. IX, apud Dronke. Forsteman. I.
199. Sax.v. óathari, balneator. Ags.
bathian, lavare, fovere.
betterswird, parvus vicus prope ab
urbe Doccumo caurum versus; alter
198
BAU.
vicus ejus nominis minimus est prope
ab Hartwerda in paso Wonseradela.
Detters-wird, Bethari collis sive fundus,
vulgo audit et scribitur Belter-wird.
Hujus seculi initio erant cavew in
utraque templi Grouwiw extremitate; :
altera occidentali in turri, altera orien-
tali pone atrium templi; hwc vocaba-
tur s liuchte honuegat (lucida canum —
cavea), quod rime quidam paululum
lucis admittebant ; illa it thiusler honne-
gat (canum cavea obscura) ubi caligo
spissa regnabat. Atrio ipso nomen erat
it scjippekok, ovile. Pueris protervis,
ebriisque grassatoribus ist cave: car-
ceres erant; in occidentalem, quippe
obscuram, condebantur contuimnacis-
simi, in orientalem qui levius pecca-
verant. Hujus autem cave: orientalis
orte vir nobilis Carolus Roorda, prz-
ectus pagi Idaerderadélie, (medio fere
seculo (VII) aureis literis inscripserat
DBetter-wird , vicus Better-wirl, per
paronomasiam, (melior esto!) Recipe
te ad bonam frugem! FF. Better wirde,
frugi fieri. Nota plagam lucis et sa- '
lutis in oriente, noctis malorumque
in occidente.
BAU, n. p. v. unde diminutivum Bauke, '
idem. JBaye, idem. Beyema, Beyma,
n. patron.
buwa, Boxa, n. p. v.
Bouwe, idem.
bawe, n. p. v. Bawink, n. patron. Za-
winga, idem, Chart. T. 466. Bahiga, .
idem, ibidem. Jfke, n. yp. f. Bea,
Bee, Beo, n. p. v. Aga. Bear, unus
regum Anzlosaxonum, qui a Woleno
exordium petunt. — Beake, Beatke,
n. p. fem. Wassenbergh, »7. — Phra-
sis, Hi is Bauke, superavit obstaculum.
BAUT, n. seges messa. E. I. 360. F.
di bout, cz. seges, collective, arationes.
BAWWA, vb.n. I. b. vociferari, Joh. 100. -
F. diuwe, magno hiatu dicere. Kil.
beffen, gannire. Aug.d. baw, ÓaugA,
latrare. Nl. ôluffen, latrare. Confer kil.
Dlutse, butse, contusio ; blutsen, butsen,
uassare.
neibàuwe, vb.a. subsannans exprimere
alicujus vocem. Immen neibàuee.
baw, m. F.b. clamor, Joh. 100. vocife-
ratio anxiorum , Outzen. 20. Inde fer-
best, ib. Aug.v. ahawed, territus,
consternatus, hodie a/ashed. Nl. ver- -
baesd.
bauwererje, vb. n. terrefieri.
Bawte, DBewce,
194
BED.
'forbauwererje, vb.a. et n. territare,
| terreri. Z*n dy hirde thongerslach is mem
Jorbauwererre , sevo fulminis ictu ma-
ter attonita est.
| BAZE, vb. n. delirare, pf. óaesde, pf p.
óaesd. .— Dases(u naet, — fjildebouwer ?
G.J. nonne deliras, agricola? NL
bazen, delirare febris vi. Ang. £o bash,
confundi pudore.
forbaesd, adj. participiale, attonitus,
stupefactus. Der is ien forbuesden
suie fallen, stupenda vis nivium ceci-
dit. Zorbaesd , adv. valde, vehementer;
It is forbaesde kâld; wsevit frigus ve-
hemens. Ang. aZashed,, attonitus. Ang.v.
abashment, mentis consternatio. /abash,
ex perdito vb. Ags. a-basan?) Confer
Sax.l. abusig, adj. stolidus, desipiens;
. dbasig wiif, mulier fatua.
. B.ED, n. pulvinus major undique clau-
sus et plumis anseris mollioribus rc-
fertus; differt a óusek, saccus Íoeno
aliove tomento viliore repletus. F.b.
Bád, Joh. 99. Helzol. do bêd guug,
cubitum ire. L.b. eed, Outz. 21.
Goth. jadi, n. lsl. óefÁr, m. pulvinus;
cultitra. Ags. ed, n. G.J. Hindel. dúd.
Vocalis a (Goth. é«di) ascendit ad e
in bed; e ad e in Nl. Aedde: coutra
descendit ad o in dúd, quod in va-
rietate dialectorum parit. frequentem
inter e et 0o permutationem. Asgs. s/a-
pan, slepan, Ang. sleep (sliip) F. slepe
et sliepe. F. Ai slept, Mind. slopt. Con-
fer badi cum GXTy4, privsepe. F.
krabe, priesepe, et infantis cubile.
bed, armarium majus ligneum parieti
contiguum, quiu et ew coassalum,
una cum pulvinis et stra;ulis. 27 is
noch nat (o bed, nondum suo cubat
toro, 1. e. sceleratum fortuua juvat,
sed ante mortem dabit poenas. — Mya
wif is yn it warem bed. (uxor mea est
in tepido lecto) mea uxor cubat puer-
perio; per euphemisanum. Solent nu-
trices. l'risice lectuin. puerperze. ca-
lefacere carbone ardente iu patella
:wenea, — 4/y is mei di Jorkeerde foet fen
id bed stapt (surgens ominosum pedem
primum lecto exserit) homo hodie valde
morosus est. Angli dial. „ Ie got out
the. wroug side of the bed, the person
is peevish and ill tempered.” Frisii et
Auxl olim habebant hoe latus boni
ominis, illud coutra mali, et crede-
bant hominis animum per diem inde
13
195
B.ED.
pendere num lectum dextrorsum an
lirva liquerit, numgue dextrum pedem
an levum primum e lecto promoverit.
Similis religio erat apud liomanos et
Gricos, qui per gradus numeri im-
paris templum ingressuri dextrum pe-
dem primum promovebant ut dextro
eoque fausto pede sedes sacras intra-
rent, — Di wirge man fielt nin hird
bed. — It led meitse, Ang. to make
the bed, to put the bed in order after it
has been used. 7 keep his house and I
wask, wring, brew, bake, scour, dress
meat, and make the beds and do all
myself, Shakespeare, F. Ik pas op syn
hus, ind tk wask, wring, brouto, bak,
acoerje, bired it flesk ind meitse the
beden ind doch alles selme. — It bed
foär ien oar meitse, ind selme op strie
lidze, fatuum est promovere alios et
sc ipsum ad pauperiem redigere.
b:rd, Ang. Jed, pulvinus, area in horto.
Jen bed mei wirtels, Ang. a bed of
carroís, ciet. — Bed, alveus fluminis,
Aug. the bed of the Thames.
bedda, m. F.v. conjux. Hol. mijn slaap,
conjux mea. Nl. jedgeuoten, conjuges.
bied-bain, m. W.o. idem quod Zed-
lichter. E. Y. 359. Bain pro bûn”, vin-
culum, teenia.
bweds-biur, f. n. W.o. tomentum lecti.
E. I. 359. F.o. éeds-büre, lecti invo-
lucrum, theca. W.o. sleip. idem, F.
slope, sloop, pulvini theca.
bieds-bürd, cg. (bsds-boed), Warns,
heds-bord, assis transverse suspen-
sus &d extremitatem lecti supra pedes
cumbentium, ubi marsupium, orna-
menta aurea vel argentea, claves, alia-
que pr:etiosa per noctem jacent. Pr:es-
tat itaque vices illius parve arcere ante
lectum, quie dicitur Hol. bed-tafeltje.
bwds-doárren, pl duo fores lignei,
alteri pone, alteri ante lectum, quem
dormituri pone intrabant, foribus
cancellatis anterioribus interdiu clausis,
quod hi spectabant in cubiculum. Con-
fer óad-stéd. Lecti Frisiorum olim erant
altiores, ne cumbentes inopinato ma-
ris fluxui obnoxii essent. — Wachtje dy
196
BAD
asses lignei coassati obtendentes ambo
latera introitus lecti, quibus cardines
forum lecti infixi sunt, et post quos
tenetur assis solutus tranversus lecti
(beds-planle). Synonyma sunt bedscud-
den vel bedscodden.
bed-legerich, adj. tentus lecto morbi
causa. ;
b:zed-lichter, cg. restis crassior de laque-
ari supra lectum pendens, qua arrepta
se levat cubans. Per aphieresin JicAfer.
beds-lekken, n. toral ex lino texto.
W.o. óedlickin, n. idem. E. I. 859.
bred-panne, cg. batillus wneus clausus,
quo conjectis in eum prunis ardentibus
calefiunt lecti, precipue puerperarum.
W.o. bed-pán, t. idem. E. I. 359.
bz d - pisser, cg. qui lectum commingit,
puer. Gal. pis-au-lit. Hy is sa stil az
ten Ócdpisser, dejectus et taciturnus
est instar pueri qui lectum comminxit.
Eodem sensu figurate sumunt pis-eame-
ler. Confer mel.
beds-planke, cg. assis in porta lecti
transversus, qui impedit quo minus
stragule decidant, quemque lectum in-
trantes debent transgredi. — It jung-
wf rekkent fen di bedsplanke áf, nove
nupta gravitatis sure dies numerare
incipit ab asse lecti, i. e. a prima
nocte qua post nuptias cum marito
lectum conjugialem conscendit.
bed-ridich, adj. lecto affixus morbi
causa. Sax. l. dedde-redig, idem. Ags.
bed-rida, Ang. bed-rid, confined to the
bed by age or sickness. Alam. peft:-
riso, Ellyptice Bensouus habet Ays.
rida, clinicus. — Ags. ridan, insidere,
incumbere, equitare: ride(h racentan
sil, Cedmon 871, fricat, torquet me
caten:e. chorda. — Isl. ride equitare;
fricare, terere, herere. F. di nacht-
merrie ridi him, ephialtes eum incum-
bit. wat ridt dy? Quis demon te in-
cumbit, agitat? Dy junge hal nin sit-
lend gat; hy ridt al op di stoel um,
puer inquietus usque agitat clunes in
sede. Ang.d. /rill, v. to twirl. s.anus.
Inde óce4-ridich wgrotus cubans se ir-
requiete de latere in latus volvens.
foär di stedsfammen; dy meide efter di | bied-scobben, pl. mergites straminis
bredsdorren, cave ancillas urbium; hie
ambiuntur pone lecti fores, i. e. sunt
lascibundie.
——— — M M— ————— a — Ha — MÀ € am M — A Ag € a P y a a e ERE PERRA.
|
|
selecti et optimi, qure sternuntur sub
pulvino majori. cf. scobben, vox eadem
cum Nl. schoven, pl. schoof.
bied-zouges-tiid, cg. idem quod bed-selma, F.v. assis sive tabula
badtiid.
bweds-iggen, pl. (thecce toralis anguli)
lignea transverse ante introitum thecee
toralis inserta, quse impedit quo mi-
197
BAD.
nus stragule de lecto labantur; hodie
bedsplanke. Dat dio frie Friesinne
breydelike sine beihselinua urstop, 409,
not. 16, quod libera Frisia (virgo)
trans limen lecti sponsi ut ejus sponsa
pedem moveat. Ang. Northumb. selm,
port:e cancelli. Ags. &onc-selma, sponda,
synonyma vocum Jed-selme. Bonc stat
ro óaxc, tumulus, cumulus, lectus;
. bank, alveus humilis ligneus, sive
sponda in qua sternitur lectus :egro-
tantibus. In genere notandum est
accolas maris,
198
BARE.
Ang. the lick of a matíras; bed-lick,
Ang. West. jedíye, idem.
bed-stêd, n. theca toralis domo con-
risios et Anglos, dum :
hi antiquas sedes tenebant, altos stru- .
xisse lectos contra wstum incitatum.
b ed -side, cg. ded-kant, latus cubiculi .
ubi lectus est. Ang. Ped-side, the side
of the bed.
bed-spréder, cg. vestis, stragula totum
lectum interdiu tegens. F.o. jedspreet,
Ang. Amer. Jed-spread, bedquilt or
coverlet. Americanisms, 28.
bzd-strie, n. stramen quod sternitur
sub pulvino majori plumeo. 0.
bedelstré. E. T, 359. My bitellet di
man fem it hús mei it biedstrie, solvit
domus
nihilo. Mos est inquilinum, qui domum
mutat, nihil iu ea linquere preter
lecti stramen, solam smpe pensionem,
quam pauperes solvunt. Ang. Jed-
straw, the straw laid under a bed to
make it soft.
bed-tid, cg. hora vespere
qua eubi-
tum itur, octava vel nona
tignata, armarium ligneum majus pa-
rieti contiguum W.o. &bed-stifhi, W.o.
E. I. 859. locus lecti, sive sit torus
plumeus sive freneus. F.o. Zedde-sted,
C. M. 107, Ags. bed-stede, idem; sed
Ang. bed-stead, the frame on which the
bed is placed, Gal. t de camp, Hol.
ledekaunt, fulerum mobile lecti; F. ded-
steed, coutra immobile et clausum. Inde
F. occid. bed-fek, pro bed-stecd; F.
fek, Hol. vak, interstitium coassatum,
in quod dimittitur foenum, cum pe-
cori pabulum prrbetur. Ang. Essex
bed-steddle vel bed-stetlle, bedstead.
| beedje, vb.a. G.J. £odje, lectum prw-
ssessorem lecti stramine; 1. e. :
d
ere post '
meridiem. Ags. jed-tid, ultima vesperi ,
hora, initium noctis. Ang. Jedéide,
bedlime, qua cubitum eunt hora.
! B.ERE, BARRE, vb.a. accipere.
bed-waermer, cg. idem quod ?ed-
panne. Ang. warmingpan. Bed-waermer, :
figurate et jocose, «tate florente ancilla. .
Ang. , 44 Scolch warming-pan , a wench,"
cui phrasi autor reverendus J. Ray
hanc aspersit notam ,, The story is
well known of the gentleman travelling :
in Seotland, who desiring to have his
bed warmed, the servant-maid doffs
her clothes and lays herself down in
it a while. In Scotland thev have
neither bellows, warming-pans nor
houses of office." English proverbs.
8** edition. 1737. p. 65.
bed-tyk, n. textile spissum pulvini
mnjoris et culcitrarum involucrum.
Ang.v. íyke. A matteris maker, an
wpholster; he that soweth (ykes and fil-
leth. them with feathers.
bere alieui. Dou kenste by my ile ind
drinke, mar dy bedje ken ik nit, vic-
tum non lectum tibi priebere. possum.
'n Goed friun ken ik alliden wol bedje,
in mea domo amico semper lectus
est paratus. Ags. deddjan, lectum ster-
nere; cubitum ire: deddige thearfan,
grabatum sternat egenis. Lye. Angli
ex bed eodem sensu formant fo bed, in
lecto ponere. She tas publickly con-
tracted, stated as a bride and soleunly
bedded; and after she was laid Maxi-
milian's ambassadour put his leg, stript
naked to (he knee, between (he espousal
sheets. Baco.
el-bedje, vb.a. sedare alicujus iram,
mollire aliquem, proprie, deorsum in
lecto premere.
Bere,
pres. ik ber, pf. Derde, pf. p. berd,
ver. fo Deren. F.u. beure, ferre, acci-
dere, pf. beurde, pf. p. beurd, ger. te
beuren; opbeure, tollere, elevare, eri-
gere animum, — F.v. óera, ferre, ferre
partum, ferre pecuniam, accipere: ?z-
monia ende op-berra bwrield , consectari
et accipere debitam vici pecuniam,
559, 4. Oplerra, proprie, attollere de
mensa. gs. Beran, ferre, jure per-
tinere, decere, oportere. Ags. gehyrjan ,
accidere; hit gebyret , fit, decet.
Bere, barre, verbum derivatum. ex
rieterito antiquato. Ags. óeran, pf.
er, pf.p. doren. Isl ^era, pf. bar,
pf. p. borit, ferre, accidere. | Ezilsson.
. here, óarre, vb. n. accidere, convenire
omenclator. ;
hominis rei familiari, de sumtibus qui
rem familiarem non excedunt. — ZIwat
is er hjúd bard? | Quid novi hodie
199
BJERM.
accidit. Prov. 7£ bart folle dat it dei
wizer is as di hin. — It mei elts nat barre
nei Romen to gear, non cuivis contingit
adire Romam. — Hwat us nat bere mei
multe wy sl/an lille, abstinere nos de-
cet luxuria quam facultates nostrre non
ferunt. F.v. dy fellinghe nat heghera
to ledan dan bi dae guede berra mey,
504, 19. — Stulte dicta vel facta Frisii
sepe rilent stultiore asserto; talia
sunt, ex. gr. Jat us mem steärt ind
ik er nat by bin, scil nat wer barre,
sei di junge. — Nou "tus heit ind mem
beide déa binne, komt es romte un di
hird, sei di junge. F.u. beure, vb.a.
et n. eadem gaudet vi. NL (Kil)
boren, beuren, levare, tollere; portare,
gerere; accipere in promptu, recipere.
bear, F.b. feretrum. Joh. 100. ier,
G.J. Ang. do bear, (beer) portare. |
beren, pl bajuli areales qui mergites
triturandas apportant et stramen ex-
cussum auferunt.
bar, cg. vicis. Hind. dor, Nl. beurt,
idem. Prov. Hlis syn bar ts nat to
folle, sive to faek, cuique sum juste |
vices debentur.
BERM, n. W.o. fermenti spuma; gest,
n. fermenti solidum sedimentüm. E. I. |
859. Nl Barm, berme, fermentum.
Ags. beorme, bearme, Aug. Óarm , fex.
Lat. fervo, pf. ferbui; ferm (entum).
BJERS, cg. perca. Ags. ders, quod Angli
rejecerunt assumta perch ex Gal. perche.
Gr. vépx4. Prov. Greate herren sitte
oan dy kant fen 'e scutel der di
greutste beers leit.
bers-net, n. rete quale tendunt percis.
bmrs-flach, n. potamogeton, Nl.
fontein-kruid. Differt a thekken-flach,
quod vide.
BATE, BAETSE, Sc.o. avus. |
BAWERBUK, F. o. scolopax gallinago.
Baewvern, tremere. [ta dicitur a tremore
strepente alarum in volatu.
BEAGE, cg. cingulum equi stupeum,
200
BÉAKEN.
Ags. Óéah, m. pl. beígas, annulus,
armilla, torques, corolla. Áng.v. óeigh,
a ring, a bracelec, collar for the neck,
a jewel, Nl óagge, gemma, lapis
pretiosus. Hanc vocem, tot heroibus
et poetis avitis celebratam, Angli
perdiderunt. Confer Ags. bedh-hroden,
annulis circumdatus; deahk-gifa, armil-
larum donator; beäh-hord, armillarum
gaza; Óeáh-sele, cimeliorum aula. —
Isl. éaugr, m. annulus. Nl. $oog, m.
rcus.
BEAKEN, n. G.J. óeken, contus ague
infius, e longinquo manipulo stra-
minis vel compage assiculorum ni-
grorum manifestus, indicium nautis.
Veterum a in hac voce ut in cen-
tenis aliis vergebat ad e, quod probat
frequens formm Óéken usus, et bene
quadrat cum éa, Anglosaxonum, An-
glorum et Frisonum. Ang. Beacon,
marks erected or lights, to direct
navigators in their courses, and warn
them from rocks, shallows and sand-
banks. F.o. Jake, signum; pharus,
Nl. baken. Prov. At it ty forrint forset
men di beakens.
Veteres e longinquo signis ardenti-
bus visui et campanarum sonitu audi-
tui significabant imminentis maris vel
inimici periculum; #ka klocka an to
slan tefía tha bekena op (o stekane and
thiu mente gader to Mapene, 309, 11.
Pompam nuptialem facibus accensis
prosequebantur; mit bakena brand,
409, 27. Signa ardentia tantum res-
tant in pharis; vierbaeck, Starter,
bl. 182. NL euwurtoren, Ags. beacen-
stan, beacen-torr. Confer Van Wicht,
O. F. Landr. 829. ldsenga, Staatsr.
I. 299. O. F. W. bl. 20, noot. Ags.
beucon, n. signum; (Aat beacn (hes
belhringes, signum campane sonitu da-
tum. Prsesertim jeacen, circumcisio
judaica. F.v. reotho-bcacen, signum
amicitie et foederis. Ags. JBeacnias,
annuere, innuere, significare. Som-
nerus,
cui esseduam alligatur; plene sy/-beage, | biken, n. F.b. ignis major quem incole
cingulum tenens funes, quibus vehitur |
essedum. |
béage, laqueus stupeus cingens pectus |
hominis, qui fune trahit ratem, sage- |
nam, cet.
sidene béngen, pl. fasciole serice, !
insule Sylt accendunt vespere diei
feste St, Petri. Antiquitus majores
straminis manipulos figebant furcis,
quos accensos saltantes — portabant
circa excelsum (mortuorum) tumulum.
Johan, 4.
uibus adstringitur pileus stramineus | foärbéaken, n. presagium. Helje gau
mine,
it hoárnwiif; di foérbéakens (vel di
201
BÉALACH.
réade merken) Dinne er al, arcesse
ocyus obstetricem; signa instantis par-
tus adsunt. Ags. forebeäcen, ostentum.
sStiür-bmeken, n. G.J. signum secun-
dum quod navis regitur.
béakenje, vb.n. loca vadosa indicare
contis fundo aqu: infixis. Ang. Zo
beccon.
âfbéakenje, vb.a. Di mar äfbéakenje,
contis fundo aque infixis significare
nautis, qui velificando certant de pre-
mio, quem et quantum cursum iilos
sequi jus est.
üetbake, vb.a. F.o. signis erectis di-
rectionem vel cursum indicare.
BEALACH, cz. diabolus, in execrationis
formula, Di: bealach! Per diabolum!
Ags. se balewa , satanas. Confer Bal. —-
Bealach commutatur cum
JWéalach ; Rin nei di wéalach! Abi
in malam erucem! 2 commutatur cum
w, in dezytje pro wezytje, (Gal. rendre
visife) quod valet de salutationibus con-
fabulantium et ligurientium muliercula-
rum: in F. baerch, Nl. varken; Nl. bigge
et vigge, cseteris.
BÉALCH, cg. venter pecudis; contem-
tim, hominis. pl. &algen. Iu diario an.
1676, buólg, idem. G.J. 5jealgh, ven-
ter balengm. BÄ/g, venter, Saterl. Het.
228. Bálge, follis. ib. Ags. bdelg, belig,
m. marsuboium, crumena, venter. Áng.
belly, venter. Nl. balg, m. venter, sto-
machus; ó/aesbalg, folis. Galli vete-
res óulga, saccus coriarius — Grec.
WAAS , Aeol. QUAAIc, saccus, Lat. |
ollis
It hynzer slacht di béalch, equo ,
anhelanti palpitat venter. — Bealch
stéan by! Ik sci dy to-nei mat wer
lestich weze, Juva venter! posthac
tibi non molestus ero. Vox comis-
satoris, cui cibis jam farcito novum
ferculum gulam irritat. Scomma in
helluones. — Eadem mente loquitur
Fusticue in epulis qu:estoris pagani,
Dat jilt, war dy, myn buwek !
Is de buwcklaper déa?
Géar iten thynt naet wt. —
Ik sc di op di béalch komme asthe
di bek nat hâldste, si non taces ego te
contundam ictibus; phrasis plebeculre.
Corpus pro homine; contemtim Nl.
balg, puer, Kil. literis inversis Sax. n.
dlage, puella; wilde blage, puella pro-
209
BÉALCH.
terva. — Béalchs-ein. fen ien junge, puer
non procerus sed protervus. Ang.
body, corpus , homo; an eminent body,
Shakespeare, homo przstans. No-dody,
nemo. Confer infra Nl. dalyer.
béalch-fol, n. quantum venter vel cor-
pus capit. In sermone proletario 2fr-
beidje by it béalch-fol ind thinue bry,
diurnos nocturnosque labores suscipere
pastus cibo infirmo. — "Tantum foeni
quantum plaustrum usque ad margi-
nem superiorem tabularum lateralium
(syd-berries) capit.
balga-swerd, F.v. gladius in vagina.
Lex Emsigana distinguit inter vulnera
ferro acuto nudoque inflicta ?sern-slec,
et ea quas gladio e vagina ducto in-
feruntur, ief tha balga-swerde, 218, 20.
Sueth. delg, siliqua, Ags bean-belgas,
silique — fabarum. Isl. ^al, vagina
ensis. Lat. vagina, tum ensem, tum
legumina tegit; confer vaginnla.
béalgje, vb.a. G.J. bjealgje; dial.
communis £eulgje, ingurgitare se, pre-
sertim potu. Wetter béalgje, ingurgi-
tare se aqua, ut sitientes in sstate
solent; wyn béalgje, se sepelire vino,
more divitum.
béalger, cg. G. J. &jéalgert, comissator,
homo esce maxime. Broer Cornelis
I. 359, kleine budsen en Ócscheten bal-
gers, concacati pueri.
bjéalg-broare, cg. combibo. G. J.
béalgerye, cg. comissatio, gula insa-
tiabilis.
balg, m. F.o. W.o. meatus maris inter
duas insulas vel duos pulvinos; navium
mea':us vicinus orm maritimw. In
lacu Flevo, hodie Sudersé, meatus
inter pulvinos Lutjes-waert et Balch-
sand dicitur óalch, E. I. 859. Meatus
inter duos pulvinos obnoxius fluxui et
recessui maris quoque dicitur W. o.
glat(u, ib. Ang.d. glat, interstitium
vacuum.
bulgen, pl F.o. unde maris. Cad.
Mul. 5, sing. óuwpge, fluctus major.
Kil bulghe, bolghe, Sax. Fris. fluctus
maris.
|bülke, cz. unda maris; MS. Hilarides
buulke,. — 'Tubanti Polte, nubes; Lat.
unte aeri, Lucretius.
bulze, vb.n. F.o. uudare, fluctuare.
Is]. ^ylgja, f. unda.
bylig, (tumens) venter) — Ang. Allow,
unda; dicitur & tumendo. — Nl. óelgen,
pf. balch et bolch, tumere ira; Perbol-
(Ag. belig et
203 0
BEALT.
gen, iratus. F. forbolgen, inflamma-
tione tumeus (vulnus) Lat. ;are
tralum, | Ags. belgan, irasci, pf. &ealh,
pl. bulgon, pf. p. bolgen. Confer Ihre
hôlja , unda.
BEALT, n. F. b. cingulum, Joh. 4. gs.
belt, m. Isl. belfi, n. zona, cingulum.
Isl. sjafar belli, oceanus
orbem ambiens. Ezilsson, 45. b. NI.
de belt, f. mare balticum. JBealt Fri-
siis Borealibus erat cingulum, quo
femine se ornabant. Joh. 4. Teste
Emmio (p. 84) Frisie femine in
genere se cingebant baltheo magni pon-
eris ex solido argento. Confer quoque
G. J. I. 51.
vox Thusca 2 non in p transit, sed
immota stat.
bealtrang, n. F.b. mensura agrorum
antiquata. Joh. 4.
BÉAM, eg. arbor, repagulum forum.
pl deämmen, bjemmen; bemmen, dial.
australis. Ang. Óeím, wm. arbor, lig-
num, trabs, crux, columna; pl. dedmas.
terrarum :
Lat. Paitheum cum sit
'
1
1
|
1
Ang. deam, trabs; radius, quo sensu :
ellyptice sumitur pro Ags. sun-beam,
radius solis,
Ea ex á, in F.v. dûm, m. arbor, pa-
proprie, contus solis. :
tibulum, stipes vel sides, pl. bamar. '
Bám, F.o. baam, biaum, C. M. Saterl. '
bûne, G.J. baem et beam, contracta
vox ex Óbaíhm, ut dm, óm ex alhm,
spiritus, vapor; Isl. óa/Amr , m. arbor.
(th zc dz zz y) Goth. bdagms, m. arbor.
Hindel. S.0. 6aim , idem; grate baimen,
magnsa arbores. — Molkw. eem, pl.
bemmen, idem. Sax.v. promiscue dûm
et dûm, pl gen. Óoma et bama. NI.
boom. Germani duas voces frequen-
tabant pro arbore, que aimb:e primitus
notabant quereum ut arborum omnium
architypum et deo maximo sacrum; .
exempli gratia Goth. óagms, Grec.
Qwyóc, quercus esculus; Goth. £ríu, v.
Grec. pic, quercus. Nota Ags. beam,
arbor, cum cam, tuba, nihil habere
commune; eam, tuba, Án. v. dem, ex
onomatopoiea ficta vox, cum Ags. óyma,
tuba; óyman, tuha canere; Nl. domme,
tympanum; bommen, resonare, tympa-
num pulsare, Grec. (204362 , cjusdem -
est orivinis.
. . se !
Per anomaliam Frisii loco beam utun- :
tur Nl. óoom pro trabe transverse flui-
tante ante portum et navibus introitum
occludente. Boom, contus longus, quo
204
BÉAM.
nauta navem propellit. Haud aliter
pro F.v. upsíales-bame, arbor, quer-
cus, circa quam comitia et judicia ha-
bebantur, semel legitur upstalsboma. —
len keerdel az ien boom, (vir arbori
similis) vir pregrandis et robustus.
Anglosaxonum poeta Cwedmon duas
voces conglutinavit; vs. 3415, ver-bea-
mas, pl. proprie, viriles arbores, i. e.
viri celsi et lacertosi.
Di kat üet "e beam sjen, felem re-
fugium in arbore quzerentem incantare
oculis intentis ut descendat; figurate,
eventum rei mane antequam te ad
factum accingas. — Zlrage bam, arbor
alta. Fen di héage béam áf tarre, vel
libje, arborem, non fructum consumere,
non ex usu sed sorte vivere. — JBerx
ut 'e héage béam helje, liberos arcessere
ex alta arbore, liberos parere. Ani-
madverte inter Frisios latc sparsam
esse fabellam infantes provenire ex
arbore concava (di holle béóam) summe
antiquitatis et magnitudinis, qus late-
bat in immensa sylva. Transisalanis
eadem fabula cum Frisiis communis
est, sed Threntic muliercul:e perhibent
infantes nasci ex tumulis vetustissimis,
quos ex lapidibus rudibus siliceis in-
gentis forms extructos appellant kun-
nebedden. Ad arborem natalitiam allu-
dere videtur arbor, qua parentes
Alamanni celebrant festum nati Christi,
Christ-baum dicta; ex ea enim pendent
quasi tot fructus omne genus munus-
cula, quibus infans recens natus :equa-
les honestat. Inde quoque pendet
, arbor consanguinitatis" F. v. da daem
des sibbes, iu qua posteri ex parentibus
ut rami ex arbore ortum ducunt. 'Tan-
dem si hsec opinio veteres pervasisset
populos, genus humanum gentis dry-
adum instar e sylvis esse natum, ita
ut arbores tanquam matres hominum
haberentur, non miraremur tum Grze-
cos et Romanos, tum Gerinanos, ple-
risque arborum nominibus adsignavisse
genus femininum. Grimmius (Gr. IIT.
968) citat exempla. Confer wâlden. —
' Jk bin fen us memme kunt lung nat
oan di béam pisse, (a parte matris
nequaquam ad arborem sum mictus)
ex fortibus matris proavis fortis sum
natus. Confer dast.
Prov. Men hout ien baem so lang
datter omfaalt, Burman. 46, (cewditur
arbor usque dum cadit, i. e) vires
305
BÉAM.
efficacissime tandem repetito impetui
cedunt. — Men mot ite aU wieren alle
baemen galgen, Burman. 47, (cedendum
est licet omnes arbores essent patibula)
Gal. Fentre affamé ne connait pas de
loi. — Di béam great, di man dea, (ar-
bore adulta consitor moritur) quodvis
hominum inceptum consequitur mor-
talitas. — 26 waerl yn Amerika edk nat
oan 'e beämmen lyk az yn luilekkerlén,
neque in America suut horti Alcinoi;
arbores non ferunt nummos; labore
et industria divitire faciendze sunt. —
Soo langh as wijn waeyt, hoane kraeyt,
baem rijcket en stoack slücket, schil de
kaep stíaen, Burman. 60, usque dum
ventus flat, gallus canit, ambo ten-
dit ramos et baculus (terra) fixus est,
emtio erit rata. — Tales formulw
poetice antiquitus in jure Frisico ad
obsignandam pacti fidem solennes erant.
Exempli gratia in pacto pacis, alsoe
laughe soe de wynd fan dae vlkenum
waylh, «nde ghers groyt, ende baem bloyt,
ende dyo sonne optyocht, ende dio wrald
steed, tam diu quam ventus flat ex
nubibus, et gramen crescit, et arbores
florent, et sol oritur, et mundus stat. -
In pacto reconciliationis an. 1488,
alsoe lange alsser dawa fall, pot malt,
gers groyet, baem bloyct, tamdiu quam
ros cadit, olla ebullit, «ramen crescit,
Addo :
semi-Saxonicaim
arbor floret, O. F. W. 266.
juramenti fonnulam
e lege Hyemael dicta, Wy zweren
een oilde oirvede als van N doide voir
den levendigen ende den doeden, voir
den gebairen ende voir den ongebairen,
die wyle die levendighe aver den doeden
206
BEAN.
beám-stripe, cg. arborum minorum
series in margine fundi rustici. Aféan
il qers under di beémstripen wei.
beámke, n. arbusculus.
beámke-letters, pl. acupicte litere
in stragulis linteis forma ramorum,
foliorum, vel arborum. Saterl. bûmke-
letters.
Pro vario fructu ócau cum
nominibus componitur; ex. gr.
apel-béam, cg. malus.
beye-béam, cz. acini ribis arbor, (ribis
rubri). Nl. 4el-óezie-boom , Kil. beseken
ouer zee, idem, proprie acinus ultra-
marinus. Bei idem quod Zeg in Ags. deg-
beam, beig-beam, morus, vaccinii myrtilli
arbor, Gothi jaino-Lagiss, morus, pro-
prie 2agna-bagms, sed propter eupho-
niam óazna-bagnis , (buyns , bacca)? Kil.
beye, beye, Fland. Hol. Fris. j. desie,
acinus.
nute-béam, cg. nux (arbor).
parre-béam, cg. pirus.
variis
prume-béani, cg. prunus. ciet.
gai, ende dat eycken inde eerde staet, .
dat waeter over "t smudt gaeth.
Dat ons Godí soe helpe ende syn hyl- -
ligen! Pro excolendo jure patrio, I,
413, simultatem veterem de cede
N. nos deposituros esse juramus vivis
eoram et mortuis, coram natis et non-
dum natis, usque dum vivus superit '
mortuo et quercus in terra stat et
aqua fluit super arenam. lta me deus ,
ejusque Sancti ament!
beám-bosk, n. sylva. Ellyptice Nl.
bosch, sylva. F. dosk notione et causa
Lat. fascis. Ang.v. Óusk, Anw. busk
dumetum. Ang. East. bust, a flock of
sheep.
beám-scaed, n. arboris umbra.
beém-sceado, m. idem.
Ags. | g
beám-roezje, vb.n. exstirpare arbores.
Ang. (o rool out. He is a rank weed
and we must root him out, Shake-
speare, Hen. VIII. Nl.v. «w-roden, wt-
raden, exstirpare, hodie ui/roeien.
BEAN, bean, cg. faba, pl. deäne (bjenne).
Ags. bean, f. Ang. dan. Ea nascitur
ex 4, qua vigebat in antiquis Frisie
dialectis; in diariis tum anni 1676,
tuur aliis, legitur bûn, pl. bane, faba,
fabme. Confer beam ex F.v. dûm, et
ceutena similia. „4 nutem vocalis est
primitiva, quz et Latinis erat pro-
pria. Lat. faóa, Germanice óaca: (Gal.
Jéve) ex bara fit bana ut ex Lat. avus,
Alam. axo; Lat. rirus, F. rys, flumen;
Lat. catus, Aus. hean (vacuus) pauper,
et ex Ags. mavcan, metere, P. meane.
Scandinavis, vocali a turzente vocali
4, ban fit Isl. aun, f. unde Alam.
bona, Nl. (Kil) &ooue. Rombertus Do-
donzmus scribit. Ówua, Stirpium His-
toriic p. 504. ed. 1583.
blouwe beáne, globuli plumbei e
sclopetis missi, proprie, fab: lividm.
Hol. /emaud eene loden, blaauwe of
huzaren boon geven, alicui dare fabam
plumbeam, sive lividam, sive eques-
trem, i. e. ferire quem globulo plum-
beo. Ad. blaue bohue, idem. Grimmius
citat exemplum Bokne |I. p. 226. $ 10.
róate beáne, pl. Roamsce beäne,
Gron. JFalsche bonen, Hol 4winbonen,
207
BEAN.
(in hortis, non in agro crescentes
—
fabee.) fabee vulgares, (fabge majores
speciei Vicia faba, Linn).
hwite beántsjes, pl. phaseoli oblongi. |
Hol. zeeuwsche bonen. Hisce phaseolis
se alebant plurimum agricole Frisim
ante assumpta solana tuberosa (poma
terre). De fabis vide Hall. 59, 60.
smoárge beáne, pl. fabe in lauto adipe
coctse. Di untfaugers habbe "n libben as '
emoárge beáne, coactores defluunt luxu
et inertia.
beáne, pl. fab; minores. Hynste-beúne,
Hol. paardebonen. He fabe adipe vel
lardo uncte olim cibus erat valentissi- '
mus operariorum. Ald-tiids ielen ar-
beiders-liu. beáne mei spek ind nou iérd-
apels mei mosterstip. — — Beíne ut it
weller (fabe ex aqua) fabe cocto in
aqua absque ullo adipe; his pauperes
cum se alerent phrasis indicat victum
tenuissimum. In genere Angli et Frisii
convicium faciebant hominibus, qui in
re sat ampla se suosque alebant fabis.
Inde apud Burmaniam, 24, scomma
in gentem llermanam Hermana óaen-
ijlers (Hermanani fabarum mandones)
et apud Anglos ,, Aeanbellies, (F. beán-
béalgen) an old nick-name for the na-
tives of Leicestershire." Wright.
Beáne wm di kant non multum differt
a phrasi beane wt il wetter; proprie
exprimit, , fabze in margine patinie,"
ut in patina ipsa; nihil prxter fabas.
As it beáne um di kant wirdt krye
man ind wiif jamk wirden, ex re an-
gusta domi fere lites oriuntur. inter
conjuges. Hol. boxen bij den kant, homo
nihili magna tentat. Confer Harrebo-
mée, I. 79. 6.
béan, res nullius pretii DBliezers tel
ik nat ien bran, thrasones flocci facio,
Ang. / do not care a bean for a brag-
gert. Apud G. J. senex Nou ist naet
ien bran, nunc omnis voluptas :etatis
juvenilis evanuit. Zen loai minsce is nin
béan wirdich, homo deses nihil valet,
Ang.v. not worlk a bene. Latinis
hilum erat minutum illud, quod grano
fabe adhmret, unde mi-kilum et homo
ni-hili. Confer Alum cum F. hul, pel-
licula tegens fabas, pisa, uvas; folli-
culus, gluma. Nares. Halliwell, bean. —
Jen dubelstúr helpt foár ien éarm-man
sa folle as ien béan yn 'e broutyjetiel
(duo oboli pauperi tantum proficiunt
quantum faba una in lebete cerevi-
|
$08
BEAN.
sie) stips illa necessitatis magnitudini
non est adequata. Plebs idem denotat
hrasi, 74 helpt sa folle as ien flie yn
e hol, quantum pulex valet ad alen-
dos ignes inferni. Angli simili phrasi
idem significabant: ke a bean in a
monkes hood, Cotgrave in voce febue,
F. like 'n bean yn "n muónítskape, (in-
star fabe in cucullo monachi) — iste
ijne baene? Burman. 6. F. Biste yn 'e
beíne? An non satis sapis? Hol. Zyjf
gij in de bonen? idem. Phrasis videtur
esse passa ellipsin; Hollandi enim et
dicunt, Hij dwaalt in de bonen, errat
inter frutices fabarum crescentes. Hy
is in de bonen en plukt erlen, est inter
frutices fabarum et carpit pisa. —
Aliquando de infante protervo, Akke
ts yn di beáne, Acca soluta, petulans
est, — Hy het al beáne mey him iten
(comedit jam fabas cum illo) jam eum
hominem improbum expertus est.
beán-eker, cg. pulvinus agri ferens
fabas. Isl. óauna-akr, m. idem.
beán-herre, vel-Ajerre, F.u. boon-heer,
cg. ventus continuus ex oriente, qui
flat in autumno post messem frumenti
secalini et triticei, et siccat matures-
centes fabas. Noarder beánhjerre, idem
ventus sed magis boream versus, ita-
ue aquilo. F.v. kerda, per assimila-
tionem Aerra, indurare siccando.
| beán-houke, cg. ferrum aduncum ba-
culo affixum quo runcantur fabeta et
terra inter frutices fabarum rarefacitur.
beán-houwe, cg. culter baculo affixus,
quo agricola eodem ictu credit lacu-
nam in qua alter serit fabam, et terra
replet lacunam jam consertam.
beánc-hul, cg. (bjenne-hoel) folliculus
fabze. pl. bedne-hulen.
beán-krud, n. (bjen-kroed) satureia
hortensis; herba odora quam miscent
fabis majoribus coctis. Hall, 165.
beáne-pul, cg. (bjenne poel) cg. fabae
siliqua. Ags. bean-belg, Ang. dean-
codd , bean-pod.
beán-scelf, cg. (bjenne-skelf) meta fa-
barum minorum in siliquis et fruticibus.
Ags. scylfe, (Ang. shf, t. abacus,
scamnum, jugum, cacumen. Jun. Et
shelf.
beán-scyl, cg. fabe siliqua.
beán-scealu, £. idem.
beán-scone, eg. idem quod Pen-scelf.
Sax.l. schune, horreum. Ang. Cumber-
land, scome, a skreen.
Ags.
209
BEAR.
210
BEAR.
beán-setter, cg. sator qui fabas mittit | bere, Alam. Berlic. Ags. derlice, urso
in lacunas, quas alter fodit.
beán-stoak, cg. pertica gracilis, quam
rami convolvuli phaseolorum compres-
sorum amplectuntur. Hy raóbeli as
ien sweáltje op ien beánstoak, blaterat -
mirifice.
beán-strie, n. frutices fabarum arefacti.
dóuwe-beáne, pl. fabe parve rotun-
diores. F.u. diwe-bonen.
hynste-beáne, pl. cf. Zedne.
sny-beáne, pl phaseoli compressi
caulibus longis convolvulis. Savi.
Hall. 61.
stam-beáne, pl. phaseoli compressi
cauli breviori.
beánke, deäntsje, (bjentsje) n. parva
faba; pl. óeántsjes.
bcántsJes bakelaer, pl. bacce lauri.
beáne-briede, Gbeän-briede, ustulare
fabas minores in foco, ut solent in-
fantes.
beáne-pulje, dedn-pulje, excludere fa-
bas siliquis. Nl. óonen doppen.
Sortiuntur nunc et olim Frisii fabis.
Gali, Angli, et Hollandi bina liba,
que comedebant festo trium regum,
miscebant alterum faba, alterum piso.
Juvenis qui incidebat in fabam rex
(Gal. Eoi de la féve) creabatur, regina
autem virgo cui pisum obtingebat.
Inde phrasis Hol. Hy heeft de bocn ge-
kregen (sortitus est fabam) fortuna dul-
cis ei afflavit. Confer Tuinman, Spreck-
woorden, II. 156. Nares, eam. ed.
1859. 1. 65. Brand, Ellis. I. 27.
BÉAR, cg. F.b. daer, beer, ursus; verres,
poreus non castratus; vir agrestis et
nervosus, patiens caloris et frigoris,
inedie et laborum. Ags. dêr, bera, m.
aper. Ang. doar, aper; verres; dear,
ursus ; Nl. deer, m. ursus, verres.
Lat. fera Germanice audit era,
Goth. diari, f. bestia; wun-biari, Inpiov.
Biari componitur cum particula ne-
gativa un ut F. un-dier, moustruin fe-
re; NL ow-mensch, monstrum hominis.
bear, verres, porcus non castratus adeo-
que admissarius. Kil. deer, beerverken,
verres.
Di béar is lûs, missus est ursus;
rate, homo bacchatur vel furit.
It is ien beer fen ien keerdel, vir urso
similis. Alias 4/£ is ien beer, Hy hat
berekrefien, robustior urso. Inde no-
mina propria
similis. Wass. 1I. 173.
| borra, jarsa; burra, n. p. v. Wass. IT.
172: diminutiva dorke, burke, n. p. v.
Inde Borkum (borke-ham) insula in
vado Frisie; Borkwerd (borke-wérd)
nomen vieuli Ex dorke fit Boríse,
Bordze , n. p. v.
Di sách mat nei di bear, di sách
is wyld, subat sus. Scisthe mei di
súch nei di bear? — Qusestio scurrilis
ad eum, qui mulierem cymba vehit.
Prov. be tle en de berre habde
naet allycke graet lock, Burman. 12.
MS. legit. barre. Hol. Kraayen en
wien hebben geen even groot geluk.
Harreb. I. 227. ad. — De sol wol op
de berra naet. MS.
geld-bear, verres castratus.
ruge bear, homo undeguague hirsutus.
beare-keal, n. catulus ursi; figurate,
opus cui ultima lima deest; catuli in-
formes enim ursarum creduntur lingua
matris circeumlambente formam acci-
pere. G.J.
beare-spek, n. lardum porci non cas-
trati, quod vilius habetur.
bearich, adj ursinus; éearich spek,
lardum quod resipit verrem.
Ang. Kent, doar-cat, felis mas, per
ellypsin
boárre, cg. felis mas, Nl. kater, Ang.
lom-cal , male ca(, idem. Eodem modo
Neerlandi formant genus masculinum
porcorum; Kil. ,, óeer-vercken, (per
» ellypsin) deer, verres, porcus non
, castratus." Distinguunt Frisii inter
boárre et kat ut inter bear, verres, et
súch (soech) scrofa.
boárre, homo fprojectus, sordidus.
Hwet scoesthou , boárre ? Quid tu pres-
tares, hominum vilissime? Contra kat,
felis, convitium in mulierem amaram
et asperam. Prov. As de borre fen
huz is dan is uz kat seins, M.S. (pro
stins lege seek, segrotus) scomma in
mulieres virosas.
bear, F.o. collis in terra humili et
humida. Vici in talibus collibus
conditi inde nomen trahunt; ex.
gr. Negro-beer , Kauke-beer , cf. Stüren-
berg, 12.
stjinnen bear, murus lapideus spis-
sus, superne formá dorsi elevati, con-
tra impetum maris.
storm-bear, cg. irabium compages,
cui insistunt atructores ad consum.
l4:
211
BEAS.
mandas parietes altioris zedificii. For-
san vox e re bellica, notansque turrim
tabulatam mobilein de qua hostes im-
petum faciebant in urbem. Confer NI.
(Kil.) deer, vinea, testudo.
béarn, (béan) n. p. viri. Ags. Beorn.
idem. Turner, I. 4183. Isl .Bierae,
bjórn, idem. F. Borne, idem. Wassen-
bergh, II. 173. Ags. Beornicas, incole
partis regni Northymbrici. Isl. 4jórm,
m. ursus, Scandinavorum leo. Ags.
bearn, dux, princeps, vir nobilis; Jeorn,
vir, pugil. Sax. 4fdelbern, n. p. v. (no-
bilis heros) Rosegarten. Confer Fresa.
Eadem ratio est in derivatione vocis
Kempe, n. p. v. Ags. cempa, Ang.v.
kempe, bellator strenuus, miles acer.
F. kampe, vb. de premio certare, Ang.
North. £o kemp, idem. Ang. Suffolk,
kemp, aper. Kampe, Kempe et Keimpe,
he tres forme cjusdem nominis pro-
prii pro varietate dialecti vigent, et
totidem pariunt formas nominis patro-
nymici, scilicet Kampinga, assimilatis
literis Kamminga, Kempinga et Keym-
pema.
Antiqui nominabant vicos ab urso
ut posteriores, precipue inter nationes
Romanisantes, & leone: subeunt mihi
Bearstead, vicus Cantiw, cujus tur-
ris fert ursi statuam; JZerestede, vicus
Saxonieus ducatus Hamburgensis Sec.
XIV. Ebeling, Bisch. 67. Bersíat,
an. 874. Dronke C. Fuld. n. 610.
BEAS, m. F.b. amictus, pl. deasen , om-
nia hominis vestimenta. An wal Deas,
vestes aqua madide, PF. ien wiet pak,
Joh. 4. Ang.v. dase, pl. Juses, prie-
cinctorium, phalersg pannarise, tibialia.
Halliw. NL (Kil) buys, gherneytken,
sagum, sagulum. Hol. Puis, vestis
Stricta usque ad coxam. F.u. uis,
buiske, idem. Ang.v. Dusk, & sort of
linen cloth apparently of a coarse and
common description. Halliwell NI.
(Kil.) wambeis, thorax, pectoris tegmen
et amictus, precipue constans ex lino
xylino (bombacino). Ang.v. wambuis,
ennett, a body garment twilled or
guilted with wool, cotton or tow.
(Ags. wamb, Sax.v. wamba, venter,
F. v. wamme, idem.)
BEASEL, vulgo ódsel, mensa. F.b. Jo-
han. 152. Isl. óds, Dani baas, stabu-
lum, praesepe bovis. Confer F. kraebde,
presepe; tropice, mensa.
b&z-dar, F.b. fores stabuli. Johan. 184.
212
BEYERT.
BEATE, efe, n. p. viri. Béatk, Betk,
postea JBeaísje, Betsje, n. p. f. Ang.
Beete, n. patronymicum. Bates, idem,
ex Bale-son. Nomen inter antiquissima
Germanorum, cujus causa latet in Ags.
beatan, percutere, Ang. fo beat; Ags.
beatere, pugil. Ags. bdela, compulsor,
Isl. baut, m. qui percutit, unde altera
forma
bote, n. p. v. Bootsma, n. patronymi-
cum.
BEBBO, n. p. vir. Emmius. Ags.
Bebóa, regina, unde Zebban-burh , no-
men urbis; vertente Beda, Belóe
castrum, postea Bamburgh, hodie Bam-
borough in Northymbria. Beda III. 16.
BEDDA, m. F.v. thori socius, conjux.
gen. óedda. cf. p. 95.
BEDDARS, F.b. sensus pruritus. Jo-
han. 4. Confer Ang.v. /eddy, greedy.
BEDE, f. F.v. prex, precis: gen. pl.
bedena: dat. bedum. Confer óbedinge,
idem, et bidde.
BEFTA, adv. Saterl. post. F.v. befía,
(bi-efta) Ags. deftlan, beffa, idem. (be-
eftan). Het. 228. Regunt dativum F. v.
befta hira bekum, post eorum terga.
Ags. bean (ham hlaforde, domino non
presente. Binna ex bi-inna, ut Defta
ex Di-efía, itidem regit dativum.
befterste, Saterl superl - postumus;
ibidem.
befter-&kse, Saterl pars postica cur-
rus; ibidem.
beft-kop, Saterl. occiput; ibidem.
BEI, cg. bacca. Ang. v. day, idem. Con-
fer nostrum /«i, p. 160. Je, pl.
beyen, acini ribium rubri. Beike, n. di-
minut. Lytse beikes fen fleér, sambuci
bacculee pusille.
BEID, F.v. mora; um-ócide, sine mora;
m pro z aute d. Ags. bidan, morari,
Ang. bide (beide) Nl. óeiden.
BEYERT, cg. Sax.n. beyeren, malleum
campane minoris hine inde movere
et sonitu convocare populum: jactari.
Sax.l.idem, idem; Richey, Hamburg,
15. Schutze, Holstein I. 80. Kil.
beyaerden, in numeros pulsare tintinna-
bula, resonare: beyaerd, frcquentamen-
tum tintinnabulorum, (conturbatio), Nl.
baierí, m. chaos, rudis indigestaque
moles.
beyert, cg. domus ubi mixta turba
hominum conveniunt: Bodleswerde
xenodochium, uhi pauperes :groti re-
cipiuntur et curantur. Ibidem et men.
213
BEITEL.
dicis temporarium erat hospitium. —
Hwa makket hjir dut Deyerts libben?
Quis has movet turhas immanes?
BEITEL, cg. cuneus ferreus acutus,
qui malleo adigitur ad dolanda vel
conformanda ligna.
beitel, id. Hd. P^eiszel, cuneus.
betel , bytel, byll, m. — Ang. beetle,
malleus major, quo cuneus in arborem
vel lignum adigitur ad findendum.
Sanskrt hid findere. Bopp, Vergl.
Gram. 855. Lat. findo, fidi.
óyfe, persecare.
Ang. chise. Nl:
Ags. .
Ang. v.
To splat the bore they wente fulle tyte ; '
Ther was no knyfe that wolde hûn byte,
So harde of hude was hee.
Sir Eclamour of Artois. 490. Vide
Halliwellum, óyfe et splat. Infantem
ne tractet cultrem monet mater dicens,
It is "n biter/ mordet.
BEJA, Saterl. flectere, curvare. Het.
298. Béje, begje, pf. béede, E. II.
201. Ik bêëde reggels ur, curvabor
supinus. '
beia, vb.a. et n. F.v. flectere, flecti.
Ex óega fit beia, beya. Aus begean,
beogan , F. bûgje.
BEK, cg. os omne genus animantium;
NI. (Kil.) rostrum. Aug. v. Peck, idem,
beck, nasus equi; Ang. beak, rostrum
avis. Kil. jacke. back, bucca, maxilla;
mala. F.v. ken-backe, maxilla. Ags.
óecca, ligo acuminatus, Ang. Óeck,
pick-axe. Vox antiquissima; Gallis ^ecco,
teste Suetonio, valebat gallinie ros-
irum: inde late spersa per populos
Romanisantes; Ital. /ecco, Gal. dee,
Hisp. pico. Saxonibus, Frisiis, Hol-
landis Belgis, Anglis nota vox, Ala-
mannis et Scandinavis non frequen-
tata. Quantum ad literas et notionem
becco quadrat cum Grirco (feggo)
Qayu, Ox, comedere, cui verbo
et Phrvgum 2ex2;, jJéxxcz, panis, non
alienum videtur.
Frisiis tút, Luc, cst os extuberanti-
bus labiis, unde buwike, tuwtsje, basium,
osculum; mule, 03 hominis, unde
mulkje, palato placere, sed dek anima-
lium, unde bekje, garrire. Inurbane
bek valet os hominis, ut inter pugnan-
tes juvenes, Kealfincke, hild dyn beck !
G. J. I. 59. Po&ta rite distinguit inter
notiones diversas; nam hâld dyn mule
jejunum esset. De tauro recte I. 67,
bollebek, os tauri.
214
BEK.
lk slachtje di bolle nat um di bek,
mar wm di fuótten, taurum non cedo
quod pabulum consumit, sed quod hoc
coelo pluvioso pedibus lacerat pratum.
It hynzer is sa seft as side yn 'e bek,
equus ore sequaci obedit freno. f
hynzer is wreed yn 'e bek, equus durior
est oris. Z4 hynzer is wéak yn 'e lek,
(oris mollis, tenelli) non sustinet free-
nun equus, inverso capite tractum
freni sequitur. Z£ hynzer doar di bek
scoan oan, equus non timet os, i. e.
arrigit caput ubi frenum adhibes.
It hynzer is hjit, mar scoan yn 'e bek,
eguus est ardens, sed rite obedit
fraeno. 14 hynzer is bek f, equus per-
lassatus est. — J£ is ien fugel mei ien
Dek (avis bene rostrata est) cave ho-
minem asperum. IL wiif hat ien bek
as di séa (os lato et tempestuoso mari
simile) mulier rixe et clamorum plena
est. My hat di bek yn twa hannen,
semper paratus est in verba acerba. —
Audivi aliquando nautam ferum minan-
tem adversario, 7Jáld di bek, streupert /
as ik sny dy di béalch op, dat dy di
thermen op 'e scuón roalje. — Jonges
malle ien éld-man sa nat yn 'e bek sitte,
non decet pueros confidenter dicere
contra senem. — Juvenis, cui latera in-
tegra suut, grallis glacialibus properat
ore clauso; debiles autem et provecti-
ores wtate homines anheli ore aperto
festinant; inde si qusris ex cursore
vlaciali senescente, Wo giet it? quo-
modo vales? forte i1 responsum lingua
rudi feres, Ilcat scoe it weze? | Eren
wier i£, bek la, gat iepen: nou is at,
bek iepen, gat thicht. Yer antithesin
ut Dek la, pung iepen, (os clausum,
crumena aperta, i. e. vacua) in egestate
vitam degit, — Dat hat di abbekaet
syn parly yu 'e bek sniten, (hane
offam causidicus adversario in os inges-
sit) opprobravit. — Dul wier by di bek
oaf (pene os tetigit) vix periculum per-
rupit. — Di keäld nist di. üld-man yn
'e bek, frigus corripit senem. Di sinne
nimt di wyn yn 'e bek, directio venti
scquitur solis cursum. Di poepen nimme
di winkels yn 'e bek, circumforanei
Alamanni — tabernarios — supplantant.
Metaphora ex cane predam ore arri-
pieute, — Dal is nin spek foär dyn
bek, hiec luxuria non convenit ture rei
familiari. Saxones littorales (B. N. L.
L 74.) Dat is kien spek vor mien bek,
915
BEK. '
id fastidio. Disz ist, wie die sachsen
echen, rechter speck für iren beck.
ischart, bienenk. 112.
Prov. Di bek nei di byt sette, (aper-
turam oris accommodare offe) sumtus
accommoda reditibus; compone ratio-
nem cum nummis. — Di dek fry ind
di hânnen thus, sit libertas lingue,
sed manus quisque inhibeat. — Di
gréalen nimme di lylsen yn 'e bek, mag-
nates preripiunt commoda plebejis. —
Men sucht nin juwn hynzer yn 'e bek,
(nemo examinat dentes equi donati
ut statem noscat) ne severe dijudices
donum. — Zen bulte yn 'e bek, ien bytke
yn 'e hânnen, homo dicax gestionem
negligit; vox et preterea nihil.
bekje, n. F.u. parvum os, osculum, ba-
sium. 2 kym' 'n bekje géwe, (dare |
|
infanti osculum) haurire poculum vini
vel spiritus vini.
bekje-flaeye, vb.a. sublinere os alicui.
bek-slach, cg. coercitio severa. Di,
enoeshoánne krigge ien bekslach, Vhraso |
acriter castigabatur.
bek-stik, n. mulier loquax et amara.
Gal. be: affiló, grande parleuse et |
ordinairement medisante. — "s a
bekstik, mulier loquax et maledica.
Ang. foulmouthed.
bek-hird, adj. ore durus, asper; nemini
parcens; omnes et omnia confidenter
carpens.
bek-stallich, adj qui frena recusat
equus, adhibita frena vitat cedendo os. !
hird-bekkich, adj. ore duro (equus) '
i e. equus quem brevi moderari
oportet.
bakke, dekke, dikke, F.b. pungere ros- '
tro. Orutzen. Kil. , picken, Decken,
rostrare, mordere." Frisii sensu edendi, :
pronkje dat it boárst, ind néat to bik-
ken, ornatus sumptuosissimus et nihil
in patiuis. Confer F.b. ôakkar, m.
hirundo marina. Johan. 184.
bekje, vb.n. garrire, celeri et aspera
lingua loqui. Nl. ecken, picken, (Kil.)
rostro ictum facere. Ang.bor. biker,
to chatter, to quarrel. Brockett. Nl.
(Kil) sdeenbyter , j. steenbicker, lithoco-
pus, avicula calculos rostro feriens.
Confer bikje.
tsjinbekje, obgannire, indefesse con- '
tradicere. Per metaphoram de navi-
gatione; di hele dei tsjin di wyn' yn-
e, vel opbekje, totum
ficare vento adverso. Greci eandem
316
BEK.
metaphoram mutuantur de oculis; TU
TAOlou mi Dvvamêvou avroDIadueiv
TÀ dviuw.
kinne-bak, cg. maxilla; pl kinnebak-
ken. Ik siz it dy fat foär dyn kinne-
bakken, in os tbi edico. 7k scil di
éarme widdou foarsprekke spyt syn
kinnelakken, licet ille rumpat ilia.
BEK, m. F.v. tergum. | F.b. dek, begh,
Sax.v. jac, n. Ags. dec, n. Ang.
back, (bek).
to bek, F.b. fo 6agh, ta begh, retro,
retrorsum, Suethi /i jaga; Sax.v.
to baca, in dorso (portare); under dac,
retrorsum.
To bek géan , retrorsum tergo obverso
ire; minui. Werom géan, redire. Jen
husgesin der it mei to bek giet; Scoti,
a backgain family, a family not thri-
ving in temporal concerns, but going
fo decay. — It giet mei dy slampam-
pers sa hird to bek az 'n hynder rinne
ken, isti decoctores citato passu in
pauperiem ruunt. — To-bek-set, retar-
datio operis, reconvalescentis impeditio.
Ang. dial. jackset, cessatio brevis ve-
natus ut canes novas recipiant vires.
Holme. Ang. North. jacá-cast, a re-
lapse in a trouble, or something that
retards the patients recovering.
Inter Saxones confines Frisie fre-
quentantur qusedam phrases, quas et
habent dialecti Anglici. Exempli causa
in pago Oxfordshire Jlis back is up,
iratus est, unde adj. jazwp, iratus,
lacessitus: Saxones "Transisalaui, 77^
hef it an de rugge, (he has it on the
back) irascitur. Figura desumta a ca-
nibus, qui ira inciti setas dorsi erigunt.
Sunt qui Goth. andbaMs, UTWpéTws,
referunt ad dak, tergum, quasi contra
terguin. stans, Nl. fegeurugger. Pro
hac originatione — militat Lat. Gal.
ambactus, 900A06 , jio 3o T3. Ts]. bak-
jarl, pedissequus, comes. Ang.v. dack-
slande, renisus, repugnantia. Hal-
liwell Ang. /o back, auxiliari. NI.
(Kil.) acAter-rugghe, subsidium, refu-
gium. F. immen di rech stiifje, (ali-
cujus tergum durare, firmare) ejus
rem familiarem augere. Sax.l. rwgge-
starken, auxiliari, sustentare. B. NT.
III. 545. Obstat tamen À in as
pro 4.
diem veli- | bek-bweren, pl. F.o. res mobiles; pro-
prie qu& dorso portari queunt.
217
BEK
bak-board, n. levum navis latus.
Antiquitus gubernaculum non puppi,
sed dextro lateri puppis erat affixum,
218
BEK.
North. jecling, m. tergum; on beclin;,
' retrorsum. Nl. rugge-ling, adj. supinus;
adv. retrorsum.
quod qui tenebat rector tergum ob- | bak-seil AeZe vel /uke, obliquare vela
vertens lrvo lateri stabat ad dextrum.
Inde dextrum latus sliúr-boart, gu- |
bernationis latus, Nl. séwwrboord, A«s. |
steorbord , Ang. starboard. Bak-board,
tergi latus, 1. e. levum latus, cui
rector tergum obvertebat; Ays daec-
bord, Nl. 6bak-boord. Ex Bak-bord,
Galli habent bord; ex stir-bord,
inverse síribord et íribord. Quod
a tergo erat Angli olim vocabant /ar,
ex. gr. lar-dose, & screen behind an
alter in a cathedral. Kennett. F.
Nl dose, capsa, pyxis. Confer Kil.
doose. nde Angli /ar-board, lvevum
navis latum. [Indictiones Zelandire
seculo XV distinguebant adhuc inter
naves, quibus pendebat gubernaculum
a puppi, et eas, que illud a latere
posteriora ut retardetur navis cursus.
Angli aack, backward with the sails
flatted against the mast. Figura di-
cendi, bak-seil Inke, vel jaen, deponere
jactationem, sese submittere. Contra-
posita phrasis est mei 'n opstritsen seil
komme; confer opsfrike.
bak-stach, cg. pl dakslaggen et dak-
sluchs, rudens de supremo malo de-
scendens in utrumque latus puppis
ibique perstrinctus ne titubet malus.
Ang. dackstays.
bak-staf, adj. F. o. fastidio stomachi la-
borans contra cibum, quo semel fuit
obrutus, (proprie, a tergo, retro satur);
plus quam satur, obsaturatus. Stür.
bak-théórm, m. F.b. longanum rectum.
E. I. 859. Ars. bacthrarm, m. idem.
habebant. Een scip dat men heet eene bekward, adj. F.v. ad dorsum perti-
vare, dal achter heeft den roeder han-
gende, es sculdich den graue. iii. d.
Es dat sake, dat die roeder hanghet an
die side, so eist den graue sculdich. ii. d.
He ad veterem normam constructee
naves erant viliores atque minores;
adeo minori censui obnoxime. Oudh.
en Gesch. van Zeeuwsch Vlaenderen.
V. 54. Oer boart smile, (trans mar-
ginem in mare projicere) sordes resque
viles e nave in, mare projicere; oer
sliúr, ,, trans gubernaculum" antiquitus
eandem habehat vim, nunc metapho-
rice valet de re perdita; Der is neat
oer-aliár as ien doagenet forsuwpt, nihil
pessum it cum nebulo suffocatur aqua.
rov. Wol it nat o'er stiurboard sa
mat it o'er bakboard, si hsec consilia
tibi non procedunt sequere alia; tem-
pori cedas.
bek-fang, m. F.v. dDakfang, F.o.
(prensatio retrorsum, i. e.) hwredis
soluti jus posterius in familiam ercis-
cundam.
bek-hlep, F.v. saltus in dorsum alius
quo hie ad terram mittitur.
bek-lamethe, f. F.v. tergi mutilatio. |
bek-lening; óa&ing, bekling; Dek-line |
cg. (lynje, acclinare; line, adminicu-
lum) selle fulerum dorsale, Sax.1l. da-
kels, idem. Ang.v. „dacking, nailing |
the back on a chair suitable to the |
seat." Holme. Confer Ags. jec/ing, m.
tergum, Nl. de rug vas de stoel. Ags.
Á————————
afterbaksk, adj. insincerus. n is
occulta
nens, dorso inflictus. Becwarda deda,
vulnera dorso inflicta.
becwardich, adj. F.v. (retro) occul-
tus; Óecicardige icepne, arma occulta
sicari. Hanc vocem, quz Anglosaxo-
nibus deérat, Angli cum Frisiis habent
communem; Ang. backward, adv. re-
trorsum, Nl. rugwaerts, idem. Ang.
backward, adj. segnis; fo backward,
(retrudere) impedire, obstare. cf. Lat.
lergi-versari. — Notionem occulte no-
cendi, qux est in decicardich, animad-
verte in Ags. ôzc-slilol, adj. maledicus,
calumniator; Ang. Backwounding ca-
lumuy the whilest virtue strikes. — Tel.
bak-bita, obtrectare: bak-Ditari, calum-
niator, Ang. /o Óackbit^, obtrectare;
Sax.l. óakicaschen, Ang. to buck-wound,
idem. Ang. jack.friend, qui rodit
amieum absentem, amicus perfidus.
Coufer F. afterbaks.
efterbek tommelje, G. J. resupinus
devolvi, cadere. Confer úrdek, idem.
afterbaksk, homo obscurus, n
et reservans. — Efíerbaks, adv. oc-
culte. Hy hâldt di briewen eflerbaks,
occultat documenta scripta, non pro-
ducit.
urbek, F.v. in tergo; /Aa honda urbek
binda, constringere manus alius in
tergo. — Urbek-gonga, retrogradi. —
Urbek kuma, sese resupinare. — Urbek
sleía, resupinum aliquem fundere; F.
219
BEKKER.
úrdek stjitte, idem. F.v. Urbek dwa,
idem. — Thet him sin hnecke urbek tia,
ut cervix ei resupina rigeat. — Urlek-
dede, wis insidiose illata. — — Urbek
dela in distribuendo aliquem prieter-
mittere, opponitur verbo foerd-dela,
tribuere, attribuere cui, hodie /a-dele.
Ex foerd- vel potius for(A-dela est NI.
voordeel, emolumentum. — Urdek finda,
abjudicare, opponitur verbo foerd-
Jorth-finda, adjudieare. — Urbek-wisa,
abjudicare. G.J. oer-beck, adv. retror-
sum, resupine.
BEKKER, F.b. pistor. Ang. Baker,
(békur) Confer jakke. Johan. 184.
Di bakker is throch di wwn flein ind
di jenewer-stoker. throch di slange, pis-
tor et decoctor spiritus juniperi ambo
foro mersi sunt. — Pro bakker veteres
dicebant £«e/sir, G. J. lits. Ims.
bakstien, lapis coctilis. Hy sinkt as
ien bakstien, cito in pessam it aqnam.
BEL, F.v. tuber. Ags. dy), m. Ang. bile,
idem. Ang. Thou art a bile in my cor-
rupted blood, Shakespeare, tuberculus
acutus cum dolore et inflammatione.
Confer F. ówle, bulla (aqum super-
natans) F.b. ôZ2, vomica; óéini, ex-
sanire. Joh. 166.
belle, cg. globulus :neus cavus in quo
granum seneum si movetur tinnit. Ags.
belle, f. Ang. a bel, campana, Nl.
bel, nola parva, domestica; klok, cam-
pana. Collari pulli felis implicantur
globuli tinnientes tenuissimi et vilissimi
wris. Venatores affigunt collo falconis
globulos tinnientes, quo sensu Shakes-
peare utitur voce, As /he oxe hath his
yoke, the horse his curbe and the faul-
cog his bells, so has man his desires.
As you like it.
bellen, pl. omne genus res viles. #lar-
den ind bellen, scruta et quisquilic;
Flarde-bellen, idem. Gron. palten. in
bellen, ilem. | (S. l. et Nl. paite, frus-
tum lacerum, panniculus tritus). Di
bellen hingje di slons by d kléan del,
laceri panniculi pendent de veste mu-
lieris sordid:e.
belle-biner, cv. audax, qui primus
obstat homini injusto sed potenti;
antesignanus. Proprie mus in fabula,
qui audet collo felis appendere globu-
lum tinnientem; Di man dy di kat di
belle oanbynt, idem quod Jcllebiner.
bel-gereid, n. antilena cum cingulo
et tomicibus; hsec ornata spherulis
220
BEL.
concavis tinnientibus et aliis phaleris
injieiuntur equo traham splendidam
per glaciem trahenti. Nl.v. gereide,
ephippium. Hoogstraten, Geslachtlijst,
gereide.
bel-hammer, Nl. belhamel, Ang. dell-
welher, vervex, cui globuli tinnientes
pendent a collo, quorum sonum sequi-
tur grex, sectarius vervex, dux gre-
gis, (Nl ZAamel, vervex); figurate,
signifer; Prov. Nimmen wol leáfst
belhammer weze, in agressu hostili vel
periculoso homines malunt sequi quam
ucere agmen. Ang.
My prickeard «we, since thou dost
(beare the bell
And all (hy maíes do follow at thy
(call,
Keepe still this laune, ciet.
Riche, adventures. I, 3.
bel-hammer, concitor, corypheus inter
pueros protervos. Ang. North. del
teeather, & cross and blubbering child.
(Ang. wether, vervex, contracte F.
weër, idem).
bel-hus, n. F.o. campanile. Ags. dei-
hus, idem.
bel-husken, n. F.o. (bel-hüüsken)
volva, pomi medium in quo seu lo-
culo latent semina; quasi campanile,
iutra quod sonant semina matura et
nuclei, unde F. #lokhus, idem.
bel-mer, cg. F.o. victor in ludo, ex.
gr. in ludo metarum sive conorum.
Ága. mera, excelsus, illustris, excelleus.
Ang. to bear the bell, victoriam re-
portare. Praemium vietoris in cursu
equorum crat sphera aurea vel ar-
gentea. Todds Johnson, 6e.
bel-roas, cg. erysipelas.
belle-string, cg. idem quod Jelgereid.
String, liganen, lorum.
rinkel-bel, cg. spheerula viminea con-
cava frustulis bracteis tinnientibus
repleta cum ausa ; infantum crepundia.
Figurate, plauta in uliginosis Frisire
pratis, cujus caput desinit in flores
parvis nolis similes; Bot. rAinanthus
crista galli. Angli ut Frieii sepe flo-
ribus adaptant nomen nole, ex. gr.
bell-flower, cujus generis septem spe-
cies enumerat Millerus.
scyt-bellen, pl. quisquilim.
scJippe-bel, cg. parva nola pendens
de collo ovis. W. G. 53.
anótte-bel, cg. pituite de nare pen-
dentis glomus.
— M - Mm e re — —— —— — — — HÀ € 1. e —— M —— c Á—Ó——————ÓM——Ó M MM — A — M UR RIP a RE ERO RE P I e
221
BELDA. '
BELDA, 3alda, vb.a. F.v. instruere, :
dotare liberos.
ut-belda, F.v. e re domestica cuique
liberorum legitimam portionem dis- :
partiri. |
BELE, Belle, Balke, n. p. v. Beli, Isl. |
n. p. viri mythologici, quem Freyus ,
cornu cervino interfecit. Evilsson.
bellem, (belle-hem) Bellemer-meer , vi-
cus Waterlandie in West-Frisia. |
bellinga, n. patronymicum. |
bellinga-weer, (colis Bellinganus)
vicus Ommelandie Winsumo vicinus. :
bellinga-wolde, (sylva Bellingana)
vicus Ommelandig. — Confer
bellinga-hoh, Ags. nomen loci.
BELGE, vb.a. F.o. lambere; de cani- :
bus et hominibus precipue dicitur.
BELT, cg. F.b. cingula feminarum co-
reacea, quam Gysbertus poeta appellat
ien rieme, suo tempore acupictam et :
pullorum equinorum aliorumque ani- |
malium currentium imaginibus ex ar- :
ento ornatam, Fór, óalt. Outzen, '
ell. Cousule bealt.
beltsje, Molkwerum, linteum pectorale ;
feminarum. Hindel. forpei4ók, idem.
BELT, Saterl. acervus. F. óuit. Sax.n.
belt, collis. Het. 229.
BEN, Saterl. tabulatum superius. fot-ben, !
solum. Het. 229. Sax. 1. dôn (beun) idem. |
Hd. óuhne, laquear. B. N. L. I. 116.
BENEDIISTE, Onder de benedyste. seyd, .
intra nos quod tibi dico futurum sit. '
Burman. 51, ubi prscedit phrasis, '
onder uws (e pelerrien, Hol. Onder ons !
gesproken, Onder de roos gezegd. Be- |
232
BERA.
chiefly with bent-gras. Ang. North. rush-
bent, a rush-stalk. Confer F. raei,
pl raeyen, idem quod denlen; lange
raeyen , longi gracilesque graminis
culmi. Aug. v. teringle-s(raws, long bent
or grass. Halliwell.
BENT, m. F.b. truncus, corpus. Johan. 4.
BEPPE, cg. avia. Oerdeppe, proavia.
F. 0. beppe et besmoar, avia, unde Hol.
besje, vetula. Beste.cader, Nl. avus.
ef. Kil. £este-moeder, contr. Óestemoer.
Beppe aviam paternam notat; oárre-
mem, per apocopen oúrre, aviam ma-
ternam. Inde ôup in Andyk vico
West Frisie, avus, et deppe, Zaenre-
damm:e, senex. West F. je), avus.
beppe et aud-mem, avia. Bette, betse
ind bep, avus et avia.
beppe-kelder, cg. (avie cavea) in-
ferl. Di supers géane gàu nei beppe-kel-
der, ebrii cito pessum eunt, moriuntur.
beppe-kintsje, mentum prominens
acutius. Inde Guilielmus van Haren,
nobilis Frisius, clarus duodecim lega-
tionibus quas pro republica Batava
obiit, vocabatur i4 kinisje.
BER, F.v. impetus, aggressus, verber.
Isl. derja, cedere, ferire, verberare.
Inversis literis F. óruye, verberare,
profligare, projicere.
BER, adj. F. v. nudus: confer daer p. 148.
ber-skins, osse tibie nudo; gladiato-
rem judicialem oportebat fronte aperta
et osse tibim nudo prodire in arenam.
F.v. scina, F. scime, os tibie; gen.
&cines, scíns; bleat-scins ut Nl. dloot-
hoofds, bloot-voets, cet.
nediiste plene benedicile domino, tutum | ber-scinza, adj. F. v. der-scinza kempa,
sit sub laudibus deo tributis. Hollan- : pugnator nudis tibiis.
dis loco interjectionis admirantis erat, ! BER, cg. vicis, idem cum Jar, p. 199.
Benedyste domine ! wat is dat vuer ghe- ' BERA, vb.a. F.v. ferre, parere: p. pf.
kryt? Brederode, Griane, p. 35. | eberen, Deren, unde Dern, infans, pro-
BENT, 3jint, pl. bjinten: Saterland, pl. | prie partus, natus. Confer £a".
bjunten, Y. b. beidt, Outzen, 22; caules bera, óéora, F.b. portator. Vide eres
arefacti graminis proceri, quod fert | p. 199.
terra silvosa et arenosa, plurimum vero ; walu-bera, F.b. perigrinator in sacra
terra bituminosa, ex qua effodiuntur | adyta Rom, baculum gerens. Goth.
turve. Utuntur Frisii his culmis ad re- | — va/ws, virga; Ang.v. wale, a rod, to
movenda obturamenta e tubis arctis : strike. Halliw. TP. b. «á/, baculus. Outz.
fistularum tabacinarum coctilium, quare | berne, f. F.v. onus.
et tároch-stekkers, perforatores, audiunt. | bernde, f. F.v. onus portatum.
Idem cum Nl. Zenígras, gramen procer-
rimum, quod herbarii vocant, ,,eno-
dium coeruleum." Any. bent-gruss, idem,
ellyptice óen£, longbeut, idem. Ang.
Denis, pl. idem. Ang. East. Dentles, dry
sandy pastures near the sea covered
beren ólod, F.v. agnatus sanguis, con-
sanguinei.
berning, F.v. gradus gentilitatis.
fri-boren, adj. É. liher natus. cf. óere.
bera, vb.n. F.v. deberi alicui, alicujus
esse, cum dativo personm: sa mime
998
BÊRD.
alric hira alza slor sa him bereth; WF. |
sa folle him bere mei; us him takomt. '
Confer ere.
BÉRD, m. (éd, F.b.tabula. Joh. 100.
Sax. n. óret. Nl. v. derd, Ags. bord, n.
Ang. board, F. boerd.
bérd, m. F.b. pavimentum,
Johan. 4. Proprie tabulatum tegens '
solum.
BERD, éd, m. F.v. barba.
urd, (büd) n. confer bird.
BERE, vb.n. decrescere; Langewold, de |
maen beerí, luna decrescit. Laurman |
bijdragen, p. 181. Luna deficiens fer-
tur per opaca coelorum, ut nocte.
hilaria celebrantes poculis cerevisim, ;
quod verbo dere, ex êr, cerevisia,
formato indicant. Confer di moánne
giet to biar in voce diar. Forma der
pro diar restat in
ber-ielda, F.v. nummi pretium cerevisize
donate squivalentes. Antiquitus ma-
gistratus et judices munerabantur ciba-
ris, qualia casei, butyrum, lardum,
et potu cerevisis; posterioribus srmcu-
lis pretium harum rerum accipiebant
in pecunia numerata.
BERE, vb.a. magno hiatu dolorem vel
indignationem significare, alta voce et
gesticulatione superlata sive clamitare,
sive queri, sive ejulare. Hy beert wak-
ker, mar it is sa slim nel, exclamat
dolores, qui tamen leves sunt. — Bere,
simulare, prre se ferre, fingere. Hy
beert as er di pleats kéopje wol ind hy
hat min jild, simulat se emturum vil-
lam dum parata pecunia caret, Jis-
ecop Henric dede sine (enten opbreken
legens. der nacht ende gibeerde of hy
olien woude. Mattheei, Anal. III. 171.
Bere simulare mortem, lacrimas, mgri-
tudinem, gestu et voce, ut pueri lu-
dentes solent; Slachtje sa bere, lanium
simulare, imitari. Infinitivo dere si pre-
figitur sa, sa-bere, adverbii vim ha-
bet, perinde quasi. — Men mot bere az
men oankomt ind net so az men fan
komt, MS. W.o. der inf. relativum ver-
bum, Wat beerst du di mal, F. Hwat
beersthou mâl, quam amenter fremis.
Nel sa raer bere, bern! ne tam imma-
niter clamitetis et tumultuemini, pueri.
Ang.v. dere, strepere, clamare, fre-
mere. Vide exempla apud Halliwellum.
gebeer, n. clamores, ejulatus, gestus-
que immodici, quibus quis siguificat
verum vel simulatum animi sensum.
solum.
F. dird, :
224
BERGJE.
Dou joutste ien raer gebeer ut, tui cla-
mores et gestus sunt immanes. Ang.v.
bere, clamores, strepitus. '
baria, F.v. guerula voce, alta ejulatione
| queri ut petitor solebat in judicio. F.o.
| bare, publice proclamare et denun-
, iare quem sontem. Nl.v. Jaeren, be-
ren, ghebacren, baritum edere, sublate
et ferociter clamare more ursorum,
unde eL fluctibus marinis apud nos
nomen. (Just. Lips. Kil) dare, fluctus
marinus; OAUQAcdoQouxm —SaAxcca
| apud Hom. et Hesiod.
barit, Taciti state, relatus carminum
|. bellicorum, quibus Germani aecendebant
! animos; Ammiano ,, terrificus fremitus,"
uem Homani, addita sua termina-
tione -us, vocabant Jarrilus, Tac.
Germ. 8. Cantus truz, 'Tac. Hist. II. 22.
Amm. Marcell. XVI, 12. XXVI, 7.
XXXI, 7.
baria, vb.a. manifestare, criminari;
arbitrem agere, ut Hol. uilwijzen, de-
cidere, dirimere, proprie monstrare
clare. Wy soen-lioed baryet ende sidzit,
nos arbitri decidimus. Sidza non tan-
tum dicere, sed edicere et decidere,
quie notio adhuc viget in sermone
quolidiano. Ik sidze tt dy, ljeach mat
ter, jubeo te protinus abstinere men-
dacio. Similis notionis exaggeratio
est in duria, manifestare, sc. volunta-
tem in litis diremtione.
bare, f. F.v. delatio nominis, delatio:
litis. compositio, pactum, conventio;
hac notione plurimum aer scribitur,
et viguit et viget inter nostros Frisios.
Hodie di beer vel di baer meitse, facere
pactionem de re.
baer op kar, (litis compositio electui
partium permissa) litis compositio ar-
itris delata ea lege, ut is litigantium,
qu compositionem oblatam recusat,
istinctam solvat mulctam.
BEREM, Saterl. fermentum. Het. 229.
Berem per diwmresin pro berm. "Vide
berm, idem.
BEREN op út thersk-kleed, vide deren,
p. 199. sing. bêr, Ags. bora, qui fert,
gerit; in compositis, ex. gr. ceg-bora,
claviger.
BERGJE, vb.a. in tuto collocare, (Scil.
bargje) pt. burg, pf. p. burgen. — al.
ójarga, prs&s. berg, pf. óarg, burgu;
f. p. éorgit, opem ferre. Bjarg-runar,
liters magice teniolis inscripte, quie
925 226
BERGJE. BERGJE.
circum digitos volute opitularentur | arium, pabulatorium, foenile, hor-
parturienti. — Ags. beorgun, pf. beork, reum. Servandi notio regnat guogue
earh, pl ôurgon; pf. p. borgen, mu- | in Frisico
nire, protegere, cavere, refugium pre- | héa-berch, cg. ellyptice derck, recep-
bere. — Bergje-dy/ Cave tibi! taculum foeni; tectum arundineum
berch, cg. mons. pl. bergen. pendulum mobile, quatuor trabibus ful-
berch, m. F.v. pl. Jerga, mons. The tum, sub quo foenum extra fores acer-
wilde diar sechM (hera berga hi, 46, 23.
Y. di wylde djear siket der bergen
Alyle, fere quaerunt locos montium
placidos, vento non pervios. Hweerso
en kynd is finsen sulher wr birgh,
45, 18, sicubi infans captus est au-
strum versus trans montes, Formula
suther wr birgh, bis vel ter in legibus
Frisicis occurrit. Frisii quippe, Saxo-
nes littorales, Hollandi, Flandri, cum
Alamanniam (australem) adire nequi-
rent nisi trans montes, hanc terram
vocabant altam, suamque humilem,
inferam. Inde Nederland, terra in-
fera; Nederlander , incola Nederlandim;
contra omnes operari, qui ad nos
veniunt ex Alamannia (Hol. Duitsch-
land, Gal Allemagne), sive australi,
sive boreali, appellantur Nl. Boven-
landers, et hooglanders, F. Boppeláners,
(incole regionis celsioris) quod linguam
regionis celsze, i. e. Alamanni: loquun-
tur. Teutonia, Deutschland, dividitur in
Teutoniam altam, HMoch-deulschland, et
Teutoniam inferam, Nieder-deutschland ;
lingua communis in linguam Alaman-
nicam, Hoch-Deutsch, per ellypsin
Deutsch, Gal. la langue Allemande , gut
omnes regiones Saxonie et Westfalize
pervadens earum incolas in numerum
Alamannorum retulit, et in linguam
Theotiscam, Nieder-Deutsch, guippe
consonantibus deartuatis Alamannie
roprie dicte minus deformatam.
inc liguet linguas istas non appellari
ex majore vel minori prwstantia, sed
e situ regionis, ubi regnant vel unde
ortee sunt, cf. Nl.v. Ocerlant, terra
iransrhenana alta, i. e. Duifschiand.
Willems, Belg. Mus. V..435. — Prov.
Bergen wirde dalen, ende dalen wirde
bergen, Burman. 4, hos cernuat for-
tuna, illos tollit in altum.
Ags. beorh, m. collis, munimentum.
Veteres se muniebant contra hostes
in cole vel rupe. Goth. óairgan,
servare; jaurgs, f. urbs munita. Genus
Hn vacillat ; neut. g. enim est Ln
larg, rupes. Ang. Yorksh. ja, hill.
(f zz d) NL bergh, (Kil) promptu-
vant ruricole et per hyemem tenent.
Wy habbe it héa ljedwer yn 'e scürre
az yn 'e berch, malimus servare foenum
in horreo quam sub tecto pendulo
vento et pluvire obnoxium. ZIla-dbürch,
Hindel. meta foeni, F. reak Aéa.
burch, f. F. v. locus septas et munitus;
arx; urbs. Brocmen kiasath, thet ther
nena burga mi mote wesa, 173, 25,
Broemanni decernunt arces munitas
esse vetitas. — Romulus deer da burich
toe Roem timmerade ende noemde, 436, 5.
Pro burch swpe valet burich, (bur-ig,
bur-og) F.b. ?orragh, Johan. 181. Ang.
borough, borrow. Hwcece diwresis fre-
quens est tum in Frisifo boreali, tum
in Anuglico sermone; F.b. in dialecto
Amrumensi forragh, m. fualagh, gua-
lagh, moragh, sparragh, tualagh , wü-
lagh, Joh. 131. In dialecto Moringensi
furrig, f. fallig, n. gulig, m. marrig,
n. sparrig, f. (ulig, n. Bend. 65. Ags.
furh, f. fealh, jfealgo, f. galga, m.
merh; speare, spearwa, speareva, m.
Ang. farrow, fallow, gallowes, marrow,
sparrow, tallow , :cillow. In Ags. spea-
reca diwresis jam adest, ut ct in Ags.
belg, belig, bylig, m. tumor, saccus,
F.b. àielig, m. pellis, venter, óésbie-
lig, Ang. bellows. Adde F. marge,
march, fareimen ex farre cum sanguine
mix'o, Ags. mearh-beccel, F.b. mu-
ragh. — Ags. hleor, mala, Nl.v. liere,
idem; F. ZJirre, perna vaccie, sive
femur; F.b. /uragh, femur, coxa. —
Nl. berg, m. F. b. ócirig. — NL siwelg,
fauces, F. swolg, cg. T.b. swâllig, f.
Aug. swallow, fauces; rumen. Johan. 181.
Bend. 65. Nota terminationem FPrisi-
cam -ag apud Anglos abire in -aw et
-üip IN -ow.
berch-knop, sedum acre. Hall. 84. Ags.
stancrop, illecebra, piper murinum.,
Ang. stonecrop, Somner. NL muur-
peper. Dodon. 185. Sedum album
Nl. huislook, Y. scette-krud, in Omme-
landia audit scol-krüed. | F. di moalke
is géar-scellen, vel scelten, lac inter
coquendum coágzulatum est. Inde scof,
cum lac in careno justo citius separat
15
327
BERKEAP.
butyrum, contra quod incommodum
rustici sedum album pabulo vaccarum
miscent.
benene-burch, F.v. (ossium recepta-
culum, munimentum) uterus fremine.
Nominat vox ossa, quod eis foetus in
utero se distinguit a cseteris mollibus
intestinis; inde restat phrasis di faem
hat it luf fol bonken, ancilla (habet
ventrem ossium plenum) gravida est.
Ags. cild-hama, (infantis domus vel
involucrum) uterus.
bobba-burch, F.v. (infantis munimen-
tum) tutela pupilli vel impubis. Alsa
en ungerech kind sit andere boblaburg,
weder sa ma hit bifiucht sa birawat,
impuber infans si in tutela infantili
est, et quis eum infestat sive spoliat.
Confer dobbe. Grimmius vertit, Wen
ein nujührig kint sitzt an der brustburch ;
qui explicatio quippe genio lingure
contraria admitti nequit; si/le oan 'e
boárst enin? nusquam dicitur, sed
lidze oan 'e boarst; It bern sit under
fády, infans est in tutela. Alia nunc
non oppono.
sé-burch, F. v. (munimentum marinum)
agger littoralis muniens Frisiam contra
maris impetum.
her-berge, cg. diversorium publicum,
taberna, primitus locus ubi exercitus
requiescit et reficitur. Ags. Aereberga,
statio. Ang. ZAarborough, hospitium.
F. silvicole, Aarbarge, F.b. haróbargh.
Prov. Diar a wiard sáit fant nian har-
bargh, (qui veritatem loquitur hospi-
tium non invenit) veritas odium parit.
Joh. 143.
herbergje, vb.a. hospitio excipere;
cauponiam artem exercere. Ags. here-
bergan, vb.n. hospitari, manere. Ang.
to harbour, hospitari, manere; hospi-
tio excipere.
BERKEAP, F.u. Oide-Berkoop, vicus pagi
Stellingwerf-Fasteinde.
BERGUM, vicus pagi Tietjerksteradelre,
cui vicinum coenobium JercAkléaster.
Simile compositum extat in nomine
Ags. berg-ham-stede, hodie Rerham, in
vicinio urbis Cantwaraburh, — hodie
Canterbury. Bergum enim fluxit ex
Berg-ham.
BERKHOUT, vide jirk.
BERLIK, n. p. viri; Alam. Parlaik , urso
(leoni borealium) similis. Fórstemann.
226. Ags. Berlice, idem. Ags. leolice,
leoni similis, X. Lólke, n. p. v. In
338
BERTE.
cemeterio Stavriensi inveni rectorem
navis balenarum piscaturg instructe,
nomine Timen Belkes, i. e. Belki filius.
Ào. 1683. Belke, n. p. viri.
berlicum, vicus pagi Menaldumadelre
ad fauces pristini restuarii mediterranei
Frisim. Pagus Boxtela in Brabantia
boreali habet ejusdem nominis vicum. —
Berlicum Frisiw in ore populi Belkum,
Beltsum et Belsum; Brabantize borea-
lis item Balkum ex .Barlicum. — Sa
lang az Belsum, extensior Berlicumo;
de longissima serie loquitur heec phrasis;
vicus est enim in longum productus.
belsumer, cg. incola Berlicumi.
belsumer, adj. Berlicumensis. Belsumer
kersen, cerasa Berlicumensia, id est,
optima, succi subtilis et dulcis plena.
belsumer honnen, (canes Berlicu-
menses) convitium incolarum hujus vici.
BERM, cg. (F.b. bêrm) latus einuatum
vim strat», aggeris, marini aggeris
pes, pl. &ermen. Goth. arms, m. Ags.
earm, m. Sax. v. óarm, m. sinus, gre-
mium. [sl. Varmr, m. gremium; margo,
ora. Gal. óerme, chemin de trois pieds
de large au pied du rempart, entre
le rempart et le fossé; espace qu'on
laisse entre une levée (digue) et un
canal.
BERN, n. (bén) infans, pl. dern. F.b.
óiaren, bearenki, Johan. 188. Vide
óarn, p. 180. F.b. deare, nasci. Jo-
han. 1/1.
BERBIE, cg. feretrum utrinque viro
portatum, cui imponuntur merces et
omne genus sarcinm. F.u Jarrie, NI.
berrie, f. idem. Ang. óarrow, Ags.
bereve, Ang. wheel-barrow, Nl. kor-
dewagen , kruitcagen. Aga. meóx-bearuve,
feretrum rotale ad evehendum finum
pecoris, F. meóz-kret, idem. gl. EIN.
26. Etmüller male, ,, stercoris cumu-
lus." 226.
barüch, f. W.o. feretrum. 2Doth-óaruch,
feretrum (mortui). E. I. 3859. JJ zz G
in Ags. bearuve et W.o. darug.
barwe, F.o. feretrum.
buk-berrie, cg. tabulatum ligneum
fundus vehiculi fenariü. Confer duk-
delling.
syd-berries, pl. tabule laterales ex-
tantes plaustri fenarii, quibus conti-
netur foenum.
BERTE, nomen campi foenicularii apud
Goinga-ripam. Di gréate Beerte, 5 B.
6 R. 6 V.
$99
BERTHE. |
beerta, nomen vici Ommelandisz. |
BERTHE, BERDE, f. F. v. natales; fetus,
artus. Ags. bird, n. natales. Ang.
ríh. Ags. gebyrd, f. natales, origo,
natura. Nl. geboorte, natales. |
berthe, cg. natales. |
berthe-dei, cg. dies natalitius.
birth-day.
berthe-leppel, cg. F.u. geboorte-lepel ,
cg. cochleare argenteum datum infanti |
recens nato ab eo, cujus nomen ferebat.
Manubrii extremitas erat ornata ima- |
gine apostoli vel Sancti, cujus nomen :
ceperat infans. Inter Anglos, quibus '
hic mos olim sacer habebatur, tale '
cochleare adeo aposíle-spoon dicebatur. ;
(Popular antiquities, Brand, Ellis. i
IT. 83.) Extat adhuc cochleare natale .
e gente Frisica Idzardi, qus florebat
in vico Jorwerda, oriundum, cujus
possessor erat Petrus Wilhelmi filius
cujusque manubrium fulget imagine
Petri apostoli. Si quid notabile acci-
debat id ne e memoria excideret his
arrhis literis insculpsisse videntur.
Dictum cochleare hanc habet inscrip-
lionem posticam:
P.W. A.P.
In (iar onser here iesvm crist 1649
heb ick piter Wellems de boter vorkoft
vor hondert govt gvldens.
Ante (i. e. in parte concava) literze
initiales duorum nominum,
J. P. D. J.
In manubrio pone,
S. PETRVS.
Posterioribus temporibus apostolo-
rum et sanctorum successerunt ima-
gines fidei, charitatis atque spei,
aliarumque symbolarum religionis chris-
tiane. Cochlearia natalia, qum hodie
apud Frisios sunt in usu, a quotidia- :
nis non distinguuntur nisi inscriptione |
nominis et diei natalis infantis. |
Germani, presertim Seandinavi, in- |
fantem recens natum non exponebant |
Ang. |
- — — u— MÀ a n — À— aM a a — M —— M M e —— € — € —
nisi prorsus jejunum; ab eo enim tem-
pore, quo minimam mellis vel lactis |
guttam gzustaverat, trucidare vel fame
perimendum linquere infantem, nefas- :
tum habebatur; cujus religionis infantia |
matris SY Ludgeri, patricii Frisii, eredi '
erepte, nobile prebet exemplum. !
(Brower, vita Ludgeri, Lib. I. cap. 2. |
Leibniz, acta I. 86, 87. Grimm |
Rechtsalth. 458). Inde qui cochleari :
infantem donabat, quo sorberet pultem, :
280
BETE.
se ejus curatorem profitebatur, et per
testem apostolum vel sanctum, cujus
imaginem ferebat, suam obstringebat
fidem, se infantem aliturum et edu-
caturum esse.
BESE, vh.n. F.b. stu agitari; furente
impetu discurrere ut pecora oestro
puncta. Outzen. F.b. £eshin, lege bi,
idem: /i bézat ambi, furibundus dis-
currti; kez-bézi, furens stridere mo-
laribus, Joh. 187. Nl. dissen, bijsen,
Silt bûsse, Sax.n. kKisse-bissen, restu
agitari. Isl. 6issa, hinc inde moveri.
BESKJE, vb.a. misereri alicujus. Mac-
kum. Confer Ang. disk, (Halliwell) in-
dulgere debiliori. '
bibeskje, (immen) misereri quem.
BRST, n. animal quadrupes, pl. bisten.
Frisiis vet. et Anglosaxonibus ignota
vox. Lat. bestia, Ang. beast, Gal. beste,
béfe, cst. Bêst, animal, presertim
majus, ut equus, vacca. Ang. East.
beast, an animal of the beve-kind.
Beas pro beasts, North. pl. cows,
cattle; F. bisten, idem. — Bêst indicat
quidquid enorme est vel modum exce-
it, Jt wait as ien best, smvit ventus.
Hy is sa ryk az ien bêst, ditior
Craso. — Bést , figurate, homo ebrietati
et scortationi deditus.
béste-foer, n. pabulum animantium,
precipue vaccarum.
inter-bést, n. F.o. vacca annicula.
ellyptice F. inter, n. (ien-winter).
twinter-bést, n. F.o. vacca biennis.
ellyptice F. fiwinter, n. (twi-winter).
b6stich, adj. modum excedens, immo-
deratus, enormis. Plurimum adverbi-
aliter; 4/4 waeit béstige hird, ventus
seevit vehementissime. Jen master ken
him béstich forgisje, medici sepe con-
jecturà admodum aberrant. Ang deastly,
brutus, ferinus, Nl. éeestelijk , idem.
BET, usque. F.o. C. M. 176, 180.
Del in ewicheit, usque in sternum.
Ex dialecto Saxonum litoralium. Hd.
is.
BETE, vb.a. Hindel. nummos sortium loco
in terram dejicere, quod solent pueri
ludentes ut latus superum partitionem
inter eos decernat. Nl.v. delen, vb.a.
et n. descendere; detrudere, depri-
mere. n. doen si gebeet waren, cum
descenderant de equis. a. twi soudwine
neder befen? Quare eum deprimere-
mus? Vide loca in notis meis ad t.
IV. Spieg. Hist. Maerlant. p. 64, 95.
231
BETE. |
Sax.n. Jolle, nummos in parietem ;
projicere ut resilientes descendant in
circulum solo notatum.
BÉTE, vb.a. calefacere. Saterl. E. II. 187.
Ellyptice pro Ags. /yr óctan, (emen-
dare ignem) accendere, Nl. euur boeten,
idem. Ang.v. dele, to light or kindie
a fire; to administer fuel. Halliwell. 169.
ónbéte, struere focum, focum alere.
F. oanlizze.
BÊTLING, BELING, donum guo procus
ambit puellam. Outzen. DBaejllinge,
coll. m. sponsalia, Hd. morgengabe.
Bend. 331. 1sl diëkla, ambire nup-
tias virginis; JAUAill, m. procus; fre-
quentativa forma verbi Isl. ó//Aa, ex-
ectare, manere, opperiri, Nl. beiden,
idem. Frisii meide, procare puellam,
ex P. v. mide, meide, donum, premium
quo aliquem emimus, Ágs. med, f. pree-
mium. A.v. mede, preemiis corrumpere.
Ang. meed, premium; do meed, remu-
nerare. Confer Nl. doel, amasia;
boeler, procus; doelen, amare. Kil.
(bothel) d022, supellex, dos.
BETTE, BATSE, cg Sc.o. avus. DBetse
ind bep, avus et avia.
BETTE, vb.a. aspergere aquam vel
alium liquorem, precipue ad solvenda
vel emollienda vulnera. Belle oritur
ex pronunciatione Anglica verbi do
bathe, scilicet béthe, de quo verbo Ju-
nius, , Ja/Ae, Angl. frequenter est
to welle, wash, to soke with luke warm
liquor" | Confer baeye, p. 146.
BETTEN, pl. Sc.o. ocrez, caligze, Gal.
bolles. | Ex Betten liquet Jolles esse
vocem Francicam adeoque non ex
barbara Latinitate repetundam. Forsan
betten fluxit ex delen, descendere, de-
trudere, ut Gal. dotles ex Sax.n. botte
et Gal. das, tibialia, ex as, humilis.
Barb. Lat. Jassus, humilis; óassare,
deprimere.
BETTER, adj comp. melior. Better
wirde, reconvalescere, consanescere.
Hec phrasis communis est inter pas-
tores de pecore saginato. Di kou ts
yu di finne nat better wirden, vacca in |
prato nullum cepit incrementum. Isl. :
óaína, melior fieri, crescere in rebus;
Ang. batien, pinguescere. Ang. Follow:
your function, go and balten on colde '
bits. Shak. Coriolan.
betterje, vb.n. meliorescere. p. 156.
F.o. Petri, idem, Cad. M. 187.
oer-betterje, proprie, transire, dis- '
232
arere medendo; pro deiterje, sanescere.
isii eodem sensu habent oergean,
transire.
BEU, n. caro vituli jejuni, recens nati.
Vox despicientis ex sono formata;
subintelligitur fíesk, caro, unde genus
neutrum.
beu, cg. ructus. Ze» beu litte, ructare.
BEUG, cg. duse cymbe piscatorise juxta
se invicem vento secundo velificantes
rete intermedio, quod verrunt ad
squillas captandas.
BEUKER, cg. puerulus, puer debilis ;
homo infirmus. Ly/se beuker! Parve
uerule! Miserantis vox.
BEULE, vb.n. Mackum, pro quo dial.
comm. oanscósje. Síreek-beule, ludus
puerorum, quo nummos projiciunt ad
ineam in solo ductam; qui proxime
accedit jacit nummos in altum, faus-
táque [acie supernà cadentes sibi
vindicat. Confer Isl ôôlr, m. pila lu-
soria. Antiquitus pueri non nummis
sed globulis ludebant.
BEUNMAN, cg. Ang. Poaíswain, Hol.
sluurman. Nl. Bonne, fori navium.
BEZITE, cg. convivium mulierum ves-
pertinum. Vox nova, peregrina. Gal.
visite. Confer F. JBéalach et wéalach.
Di man yn it weerdhuws ind it wif op
bezite, sa'n ryk ken nat bistéan.
bezytje, vb.n. convivia muliebria fre-
quentare. Prov. Dy utbezytje wol mat eak
ynbezytje, qui vult ligurire apud alios
Osce sua vice excipere oportet.
BY, F.v. ài, prep. apud.
Locus, vicinia, FE. v. Awersa thi fene
leith di tilade lond, F. hwersane di finne
leit by boulän, pratum si arvo proxi-
mum est. Prov. Fier fen syn hus hein by
^ scéa, procul a domo, proxime a
amno. — F.v. That hore werpa by
ayder sida, F. It hór smite oan eltse
side, jacere coenum in utramque fosse
marginem. Sjouke is er by oaf M scil
komme, homo tardus agendis usque
moram infert.
Tempus. By-tiden, aliquando. Ang.
Northumb. y limes, at times; occasio-
nally By-tiids, by-tiid, yn-tiids, W.o.
bitis, Hd. dey zeylen, E. I. 88; Ang.
betime, betimes, mane , mature; F. moéárns
Hyd, prima luce. F.v. Bi sumers dey,
. by ammerdei, sestate. F.v. Bi ski-
nondere &unna, lucente sole; 5i liaMa
dei, F. by lióht-scyn dei, interdiu, luce
palam. Ang. dy days and by mighte,
238
BY.
Hind. di dei ind bi neet, F. by dei ind |
by nacht, die et nocte. F. by juwn '
ind untiden, vespera et horis incom- !
modis. F.v. Bi libanda liuon, F. Hi '
jouwt syn bern by libbende liwe, se
vivo liberos donat bonis (donatio in-
ter vivos). — Di Hynlippers hiere di
fammen by di wike, Hindelopenses fa-
mulas conducunt in hebdomaden. —
It bern groit by dagen, quseque dies
incrementum addit infanti. — Zo let .
is it? Um-inde-by middei, Quota hora?
Circiter hora meridiana. Ang. by and
, brevi.
how (his spring of loue resembleth
The vnceriuine glory of an Aprile
(day ,
Which now shewes all the beauty of
(the sun,
And by and by a clowd (lakes all
(away.
Shakeep. Two Gent. of Verona. Act. I.
c. 9. '
By jonliid binne alle katten grûu,
vespera omnes feles glaucm sunt; i. e. .
nocte femina formosa a deformi non |
discernitur. By it simmer, by il win-
ler, by "t heárfst, wstate, hyeme,
autumno. | Cum simmer, winler et '
Aeárfst sint nomina masculina, qureri- ;
tur unde pendet neutrum it? |
Numerus. Wi komme by ienen, by
twoéen ind by thryen yn 'e tsjerke, sin- .
guli, bini et trini intramus templum.
Ang. We are nol to stay all together,
Out to come by him where he stands,
by ones, by twos and by threes. Sha- ;
kespeare, Coriolanus. — F. 7£ woard |
Aat syn gewante soánnen by míriaden oer |
it suden utgellen, Ang. |
The North by myriade pours her mighty .
(sons; .
Great nurse of Goths, of Alans and
(of Anne. |
Pope. ;
Homo, homines. F.v. Sa wer en :
wif halatÀ and bi there wiue thenne en
bern tivcht, quisquis ducit uxorem et
deinde infantem ex uxore producit.
Hits bern, dat ien man by syn wiif wint,
is huzen goune, (quisque infans, quem -
maritus producit ex uxore, adfert
mille florenos). Ang. By her he had
two children a£ one birth, Shakespeare,
Hen. VL F. Hy hie by hjar twielingen.
Contra Dy hoc sensu quoque valet de
viro; di fdem hat ien bern by ie, '
234
BY.
ancilla peperit ex Abone. Ang. The
woor is with childe by you, Launcelot!
Shakespeare, F. Di morin is mei bern
bi jou, L. — Ik think wol ris by mi-
selme, Hwerla dat raepjen ind scraebjen,
cui bono divitias avare corradere? —
F.v. ^b sin witen schen, eo sciente
factum. F. By myn witen had ik nim-
men to koärt dien, conscius nemini
uid subduxi. — Figurate de re,
omo, It hus stiel by him selme, vel
op hûn selme, domus est solitaria, ab
aliis separata. Ang. The phiosopher
walked by hin-self in a / melancholy
mood, philosophus ambulabat solitarius
animo Jacente.
Deus, sancti, csetera. — Obtestatio.
F.v. swera bi gode, per deum jurare.
F. Ik swar dy bi alle hilligen, dat myn
swird is tsjin di tirannen foar di
Jriheit, myn lân ind it riucht, obtestor
te per omnes deos me hoc ense peti-
turum tirannos pro libertate, patria
et justitia. Ang. His godhead I invoke,
by hûn I swear. Dryden. Anglosaxones
loco ài utuntur under, on vel (Aur;
sverjan thurh dryhten, jurare per do-
minum coelestem; sverjan on heofonam,
jurare per coelum; sverjan under he-
thene godas, jurare per deos ethnicos.
Gothi autem faciunt cum Frisiis, Anglis,
Hollandis; Goth. staran bi himina,
per emla jurare, F. de di himil swarre,
idem. OO», ad, et under, sub, con-
veniunt cum dy, apud, i. e. coram deo,
teste deo, Hol. Ik befuig voor een al-
machtig God, dat civ. obtestor te per
Deum omnipotentem. Ags. tAurh, per,
convenit cum Lat. per deum jurare.
Hes, instrumenta. F.v. 5t tha here
gripa, comas alicui dilaniare; mima üt
hera and bi halsdoke, prehenderc ca-
pillos et collare; ài tha derde tappa,
vellere alieui barbam; F. it hier
luke; by hier ind halsdoek nimme; by
di bird teppe. (F. apels teppe, carpere
poma) — F. Zen man stiet bi syn
wird, vir probus stat a promissis. —
P.v. dt falemonna worde thene skatha
(o betande, damna farcienda ex patroni
sentenfin. Bi aller friunda reda schel
thet schia, non nisi communi consan-
guineorum consilio vendantur orpha-
norum bona. — F.v. dt sawentuntiga
pund, (teneri) poenâ septuaginta libra-
rum. — F. Di âlde Friezen rekkennen
di boeten folle by sceljen, Frisii veteres
285
computabant mulctas fere per scillin-
gos. F.v. Thi kining sette that ield bi
scillungum. Thet pund skil wesa bi siu-
gun panmingon, vex pecunie valorem
Statuebat per scillingos; libra sit sep-
tem penningorum. — F.v. God dela
1 hondum, V. Goéd dele by di hannen,
nat bi staken, (heredes) non per stir-
pes, sed singuli adeant hereditatem
et inter se dividant in partes zequales.
By cum ta, per, propter. fróei-
ders-liu. binne yn 'e winter. déad-carm;
dat komt der by-ta dat hja simmers
alles opite, hyeme proletarii Tro pau-
periores sunt; hoc inde fit guod restate
omne meritum consumunt. — Hwat
by-(a, res addititia. Jou hwat op it
poun' by-la oan di éarm-man, adde quid
libre in gratiam hominis pauperis.
By-nammen, adv. preesertim. NI. voor-
namelyk, idem. Ang. namely, prreser-
tim; scilicet. Nl. namelijk, scilicet.
Nl. v. binamen, Maer]. Sp. Hist. I. 331.
Bij namin, W.G. 51. Mhd. di namen.
Nl. mei name, nominatim.
Bysgelyks, bygelyks, exempli gratia;
adhuc viget inter F'risios occidentales.
BY, BYE, Br, cg. apis pl. yen. Ags. beo,
pl. ean, Ang. bee, pl. bees. Di byen
sermje, apes examinant.
Prov. Hwer byen binne der is eák
hünich, Anc. „ Where bees are, there
is honey. Where there are industrious
persons there is wealth; for the hand
of the diligent maketh rich. This we see
verified in our neighbours the Hollan-
ders." Ray, 11.
byke, n. apicula. Zykes, homines frugi
et industri. Dat dinne myn hunich-
bykes, hi operarii sua industria augent
rem meam. Áng. Dee, an industrious
and careful person.
bye-bak, cg. alveus in quo seponuntur
favi antequam prelo exprimuntur.
bye-bréa, n. florum pollen pedibus
apium herens et in favis depositum.
Ags. beobread, n. favus mellis plenus;
Boeth. cap. 23. Ang.d. £ee-Dread. Con-
fer Boucher et Halliwell.
bye-koer, cg. alveare.
bye-stál, cg. apiarium. Nl. óiebancke.
bye-swerm, cg. examen apium. Poe-
tice G. J. Aunich-swerm, proprie, exa-
men melliferum. I. 197, O hertswiet
himelsk hunigswerm! O cordum delicice
coleste agmen melliferum! Scilicet,
deus et animi coelestes quibus stipatur.
han———!Á——— e PHÓÓÓBÁMGGIALOOD[lD)ALOOAÓLLIILíLLL1La'U€- MR PR HMM]
— Ma t a EE o e e
——^——«W^RRRRR———————————————ÓÓ ee
9286
hunich-by, apis mellifera, distincta
ab apibus qui non mellificant. Ags.
Àumig. Nl. Aomig-bie, Ang. Aomey-bee.
Shakespeare, Hen. V.
So work the honeybees,
Creatures, that by a ruling nature teach
The art of order (o a peopled kingdom.
scyt-by, oestrum stercoreum. Sa ûve-
rich as ien scylby, stro stercoreo
sedulior; calet in opere.
byker, cg. apiarius. Ags. beo-ceorl,
idem. beocere, idem.
bi est dis in a-pis; confer Ags. laferc,
cum Lat. a-lauda; F. /ap cum Lat.
alapa; Goth gods cum â&-y2906;
Skrt. ner cum Z-v4g; cet. |
BIAR, BIER, nm. cerevisia. F.v. Jar,
aliquando diner, F.o. óiaer, C. M. 18.
Saterl. bjar, G.J. bjear, bjier. Ang.
beer (bier). Ags. beor, bear, n. Isl.
bior, bjor, m. Ex biár, bier Galli ha-
bent dêre; petite biére, cerevisia debi-
lis; contra Shakespeare double beer, ce-
revisia calida, F. dubel Dimter bear,
cerevisia Daventrie calida.
biar, F.v. cerevisja; caupona ubi ceri-
visiam bibunt. Ang.v. al (he ale, F.v.
inna biare, in caupona cerevisiaria.
bjirke, n. diminutivum ; notat dulcedi-
nem potus.
De Germanorum potu Tacitus, JPo-
lui humor ex hordeo aut frumento in
quandam — similitudinem vini corrupti.
Germ. 23. Gothi jaris, Ags. dere, m.
Ang.v. Pear, berliche, Ang. barley,
hordeum. Humorem, qui fit ex hordeo,
variis significabant substantivis, unde
endet genus. Fac fuisse Nl. mat, n.
umor, dbere-nat, vel F. sop, n. bere-
, ut dei-snp, Hol. besse-nat, succus
ribessiorum, atque vocem per ellypsin
esse redactam ad dere, vel beer, bier
neutrius esset generis ut apud An-
glosaxones, Frisios, Neerlandos, Ala-
mannos. Contra si subjectum est Nl.
EF. drank, potus, et ex ÓDere-dramk,
hordei potus, fluit dere, vox esset mas-
culini generis ut apud Scandinavos.
Apud Anglos Boreales in ore populi
est jarley-óree (Nl. gazsten-brij, puls
hordei) et barley-brotk, jusculum hor-
dei, pro cerevisia. — Grimmius om-
nem affinitatem inter dier, cerevisiam,
et bere, hordeum, abjudicat, putat-
que Germanos potus vere Germanici
nomen petivisse ex Latio; refert enim
$37 | 298
BIAR. BIASKIA.
bier ad Lat. bibere, Ital. ere. Gr. Wb. ; Burman 40. cerevisia frigida calet san-
I. 1821. guis.
Germani omnia festa celebrabant i biar-benk, F.v. caupona cerevisiaria.
potu cerevisize , unde diar longe lateque | biar-glres, bjear-gles, n. poculum ce-
per ejusdem stirpis nationes notat: revisinrium, sed 'n gles biar, poculum
quecumque hilaria et omne genus . cerevisim. Prov. Der /forsupe mear
commessationes. Isl. ac, cerevisia et . yn 'n bjeargles as yn 'e sea, plures
convivium. Edda. I. 148. A.v. wakes : suffocantur in poculis quam in mari.
and ales, hilaria campestriu, inter que i biar-hus, F.v. caupona cerevisiaria.
maxime celebrabant Angli óride-ales, | — Ang. v. beerhouse, alehouse.
church-ales, clerk-ales, give-ales, lamb- | biar-lem, F. v. ictus inflictus cantharo
ales, leet-ales, midsunmer-ales, scot- cerevisim. Isl /emia, verberare; Ang.
ales , whitsun-ales, de quibus consulas, ^ /amm. Hol. oor-lam, aslapa, amystis;
Brand, Ellis. I. 180, 279. Ags. óryd- | verbum nauticum, ut et opdonder,
ealoth, brid-al, (sponse cerevisia) con- operisscher verber, amystis. Oorlam,
vivium nuptiale; Ags. Óeorscipe, con- classiarius.
vivium. Sax.n. enne bier, commessatio. | biar-skeppene, F. v. perfusio cerevisise.
Mei ien faem to biar gean, festum | biar-weerd, cg. caupo qui vendit ce-
nundinale cum virgine celebrare. Fi- | revisiam. Jy hat ien quéa biarweerd,
gurate Di moänne giel to biar, luna | — potio inebriuns exasperat ejus animum.
obnubila est; proprie, nocturna cele- |flot-biar, naupegorum commessatio
brat hilaria; juvenes et puelle inter post deductam in aquam navem.
Anglo-Frisios nocte antiquitus concele- | hynste-biar, convivium quod dominus
brabant, Novi cauponam vicinam vico | equi admissarii parat equarum gravi-
natali cui insigne, di thiustre wolken, | darum possessoribus certo die, quo ei
nubila fusca. equimentum solvunt.
F.o. óeer, commessatio, hilaria, qua ! koáltherskers-biar, convivium post
vi pollet vox in sequentibus F.o. | peractam trituram seminum brassice
Bagel-beer , commessatio eorum qui , napi, quo colonus excipit operarios
eoronas frondeas plexerunt in hono- | qui ea fustibus tutuderunt.
rem alicujus; 'Jeed-biar, convivium funerale. F.o.
Kindel-heer, commessatio qua cele- | trostel-beer, (cerevisia consolatoria)idem.
bratur infantis baptisma; | Sax.n. dodeubier, idem. Hollandi ees
LavelLbeer, diei sponsalis celebratio; | — sejudod», mortuus cujus exequie cele-
Fenster-beer, commessatio qua in- | brantur potu vini.
structionem fenestrarum elegantiorum |stjün-biar, commessatio naupegorum
festam habent; cum prora navis primum stat erecta.
Jastelavends-beer, iestum hilare die | BIACHTIA, vb.a. F.v. considerare et
precedente cineralia. arbitrari.
It sit kim yn 'e holle az duilesk biar', pTADA, vba. F.v. offerre, pf. bad; pf.p.
acri memoria heec pulchre tenet. — beden; ger. (o biadene. — Biada siua
Biar ind barmkerlicheid komme loppe, — friunda thenne ield for then datha, F.
bomo illiberalis misericordia tangitur; n friunen it jild biede foár di déade
reminiscitur sanguinis, amoris vel be- incl de dade). F.v. thet bad sante
neficii pristini; proprie agit phrasis | wWyillkad, hoe jubebat sanctus W. Zi
de homine tenaci, qui incalescens potu | 5,4. tha stulla Fresa godne dei, salvos
cerevisie fit liberalis, Confer darm! (sse iubebat audaces Frisios. And bio
B. N. L. L 55. — Ik wyt wol hwat! un bende, minitatur ei vincula.
biar ik yn it fet hab, perspexi homi- | pibjada, F.v jubere, injungere.
nem quseque molitur. : d
Prov. ouke-biar is swiet biar, (joukii BIAKA, vb.a. F.v. ditare. Lat. augere,
cerevisia, vel cerevisia dono data dul- | Gr. a25ei7, Goth. aukan, Alam. aukon,
cis est) malunt illiberales excipi sum- ! sed Frisii et Scandinavi cum a sincera
tibus aliorum quam suis. Per agno- | aka, unde Ags. eacan, quie ea redit in
minationem jowke, nomen proprium, ' F. eak, etiam, proprie imperat. adde!
Doiat dono datum, a pres. ik jou, | BIASKIA, vb.a. F.v. provocare in pug-
do. — Kaad biaer mecket waarm bloed, ! — nam singularem. F. éaskje, petere; ói-
— —— (t I — €
239
BIAT. |
éaskje, nimia petere. Hwat bWaskest |
thou hjir? Unde tibi jus arroganter |
toties et tanta petendi?
BIAT, F.b. acetum; a die, mordere, |
uod urit linguam, Nl. wat op de tonge
hit. — So sür dz biat, F. sa sur as
yeltik, aceto acidior. Johan. 4. 3
BIBANA, vb.a. F.v. edicere, promul- '
gare (leges.) pf.p. Jibaend. |
BIBBE, BIBJE, vb. n. tremerc. |
bibberje, vb.n. frequentativum, tre-
mere, contremiscere maxillis ut solent
a frigore, sive febris, sive hyemis,
oppressi: Hy bibbert fen kedid. Hoc
vox inde ab irruptione Anglo-Frisica
residua est in Anglia. Ang. Kent.
et Northumb. /o bidber, to tremble. :
Ex Ags. bifian, Nl. beven, est frequen- |
tativum Ang. North. „ever, bicver, to |
340
BIDARJE.
Jc ondet(o pro ond-ehto, confiteor, 56,
vs. 10. Confer Isl. ditta, Ags. dyltan ,
ex dyhtan, claudere, Ang.v. do dit,
idem; Ags. halan, pf. hecht et het.
In genere Angli 4 ante £ elidunt enun-
tiantes right, wight, night; fought,
bought, per reid, weit, neit; foot, boot.
F. thicht, Isl. thietfr, densus, Ang.
tight in ore feit.
pbychtje, vb.a. condita evolvere,
animi sensum pandere.
bycht, cg. confessio peccatorum. F.v.
bicht, Alam. ilt, Sax. v. bigihto, F.v.
byekte, Dichte, idem — Prov. Que
biecht, que absolutie, Burman, 657,
(mala confessio, mala absolutio) si
celas, quo laboras, nil tibi remedio
erit. Phrasis e trivio, ien faem di bycht
&fnimme, coire cum ancilla.
tremble," (Lat. febris), ut ex Alam. ! bigeter, F.o. Gal. confesseur. Nl. biecht-
bién, tremere, trepidare, est Nl.
bibberen, idem quod E bibberje. Broc-
kett. Ed. 242,
The bolde kynge is iu a barge and
(abowthe rowes
Alle bareheuede for besye wih beueryne
(lokkes.
Morte Arthure. I. 22.
cyrris (vento) trementibus, agitatis. —
Isl. pipra, contremiscere. Hol. Een
piperich veníje, (homuncio tremulus)
homuncio imbecillior et fe&mineus.
BIARBEIDJE, vb. laborem impendere
alicui rei. Zf lin biarbeidje, agrum
colere. — Labore creare et acquirere,
Di minske wit faek mat hwat hi biar-
beidet, homo sawpe ignorat quid sibi
labore et curis paret. De gierge goárre
in de eergierge | wynborlle | beerbeydje
jearm salme alle beyde yen hol oppe
wrâld, G.J. IL. 99.
BIBEAMKJE, lintea ornare acupictis ar-
busculis. De moerren tecken-wirck, be-
beämd, bebytd mey 'syde, G.J. 1. 2,
parietes sunt tapetes acupicti sericiis
arboribus et imaginibus.
BIBURGIA, vb. a. F. v. fide-jubere, spon-
dere quid cui.
BYCHTJ E, vb.a. confiteri peccata; ex
bi-ichtje, ut Sax.v. gihan, gehan, ex
ge-ihan. Y.v. iechía, affirmare, confir-
mare, confiteri; ex ia, confiteri, affir-
mare, 3 pers. sing. ind. iecht, pf. iech,
pf. p. e-ien, Ags. assimilatis literis ef£an,
t((an; and-et(an, confiteri. Ags. North.
ond-illian, ond-eltan, ond-ellian, Sur-
tee, Psalm. 106, vs. 31; 66, vs. 6.
"m.
vader, O. F. landrecht, 478 Bi-igiter,
er dirresin pro Ji-ichter. bychter.
BID
AELD , adj. faciem notatus variolarum
cicatricibus, F.u. pok-dalen, cicatrices
variolarum, F. pokdobben. Dalen et
dobben proprie sunt scrobunculi.
BIDAPPE, BEDAPPE, vb.a. Saterl. de-
prehendere quem. E. TI. 189. Ang.v.
dap, the nip of a key.
BIDARJE, vb.a. et n. detumere. G. J.
bedearje, vesipiscere, Nl. dedaren , Sax.1.
bedaren, idem. Kil Zedaren, Hol.
Fris. reconvalescere. j. Vekomen." Noord-
Hol. Jedaren, remanere. Na datse scheen
aen 't wesen of bedaren is sij out om-
irent haer ses- of achtien jaren. Bred.
Moor. II. 3. Isel. dasaz, fatigari; das,
n. lassitudo. Hald. Dasa, otiosus esse,
dasi, m. homo desidiosus. Sueth. dasa,
cubans otiari. Egilsson.
Di wyn bidarret, cadit ventus. —
Di man is lilk, mar hi scil wol bi
darje, iratus est, sed cito mitescet. —
It hachje scil mei di jirren wol bidarje,
anni levem et volubilem juvenis ani-
mum frigore ferient. — Active, Bidarje
dy hwat, compesce animos, compone te.
ol. Bedaar den man wat, seda homi-
nis animos.
bidarje, gradum alicubi sistere ibique
herere. Hwer scil dat hynder bidarje?
guorsum ardens eguus ruit, ubi gradum
sistet? — Hwer is dy swift bidarre?
quorsum decoctor ille profectus est
ubique figit sedem? Ik wyl nat hwer
myn scubn bidarre binne, nescio ubi
lateant calcei mei.
341 . 249
BIDDE. ! BIDDE.
BIDDE, vb.a. precari, invitare. pres. 'bede, f. F.v. preces, supplicatio. gen.
ik bid, pf. déa pro Dad, pf.p.5éan, . pl. dedena, dat. bedum. Hy hai it
bidden, Sc. 0. bein; pr.p. &iddende, ger. ' jacht ter bede, usus phaseli ei conce-
to bidden; FY.v. bidda, bidia (bidje), ^ ditur; dominium non est ejus. F.o.
pf. ôéd, pf. p. deden; Goth. bidjan,, Bi ües werd feilmael ón béde On sede,
pf. daih. Ags. biddan, pf. bed. Dis- | apud nos preces sspe vim legis ha-
tinguunt Saxones littorales inter bidden, bent; proverbium inter insulanos Fri-
mendicare, et didjen, blande suppli- ^ sie Orientalis. Cum nemo nisi fame
care. B. N. L. I. 67. , eoacetus beneficium roget illud recusare
Precari. lem Fries ken nat bidde; fere nefas habetur. Om ut Ang. one
imd smeke, submisse supplicare mag-' fluxit ex Ags. dn.
nates pro beneficio non est hominis béa, cg. supplicatio.
Frisii. — Prov. Gong oeyb in bid, :béding, F.v. supplicatio, precatio.
gong Ü huws in lij, M.S. exi et sup- biddelje, vb. frequentativum, frequen-
plica, redi domum et perpeti; nihil ' ter precari, i. e. mendicare, stipem
obtinebis. — Di thjeaf bidt di tene | cogere.
leed-bidders,
God wm di oare dat di faem him nat biddeler,
Jorkiappe scil, fur ancillam per omnes
deos obsecrat ne denunciet eum domino. '
Invitare. To bry bidde, in commes-
sationem vel prandium invitare. T^:
leed bidde, ad exequias vocare con- .
sanguineos et amicos mortui. To órul- .
loft bidde, invitare ad festum nuptiale. :
Ang. Madam, the bidden guesis are
come, À. Philips; F. Mefrou, di bidden
asten binne komd. Aug. to bid, to
invite. , Still used in the North, es- ,
pecially with reference to an invitation !
. mendicus. JD faem is
sa bang foär ien feint az ien bidler
foär ien dubelstuwr , formidat virgo ju-
venes ut mendicus duorum obolorum
stipem. — Op «syn biddelers, non om-
nes eandem viam ingredi, sed quis-
que suam. Mendici quippe quaqua-
versum vagantur; inde proverbium
Ang. The beggar is never out of his
way, F. Di bidler is néa fen di wei úf.
Ray, 2. Inde et Anglosaxonibus vedljan,
vagari, est, mendicare. F. rinne, cur-
rere, per euphemismum, mendicare.
to a funeral, which is termed a &idding. biddel-hikke, vectis lusorius quem
Two or four people called bidders are
sent about to invite the friends and
distribute the mourning." Halliwell, :
bid et bid-ale. Idem mos cum voce
bidder viget inter Frisios ruricolas.
leed-bidde, invitare ad exequias. |
pl ellyptice bidders, :
qui invitant amicos et consanguineos :
mortui ad exequias et epulas ferales;
obeunt autem villas bini vel quaterni. '
Sax.l doon-bidder, idem; kost-bidder, ,
qui invitat ad festum nuptiale. |
nacht-bidde, nocte obscura cogere '
spen
nacht-bidder, cy. homo egenus, qui
medio hyeme nihil invenit quo vitam
quent, quemque pudet interdiu men-
icare: nocte igitur media, cum aque
glacie rigent et nives terras tegunt, .
onge lateque villas obit, ut stipem ,
cogat. Pulsat leniter fenestram ; 1usti- ;
cus surgit et ei in cochleari per ostiolum |
vitreum fenestrie porrigit stipem. Cum '
inter hos egenos laterent cessatores :
ignavi vox nachldidder figurate abiit '
in eonvitium hominis illiberalis et ab- !
|
liberi pauperum viatoribus objiciunt
in viis publicis ut stipem erogent.
Dicitur et s (kloes), licet veteres
Frisii sepem super aggerem marinum
transversam appellabant Alezie. "Vide
Verslag Fr. Gen. 1852/8 p. li.
Prov. Loaye liu bidde God um wirk
ind thankje him dat hja út nat krye,
pigri petunt occupationes a deo eigue
grates agunt guod otiosi manent. —
De jungste bidler mat di koer drage,
juniorem mendicum oportet manticam
portare, i. e. in via parvum onus in-
cumbit junioribus. Junioribus incum-
bunt officia operaria. — It is di iene
bidler leed dat di oare ien duit. kriget,
Ang. 44i 's ome beggars woe to see ano-
ther by the door go. — lt is better
ien bidler (o steárrem as to libjen as
ien bidler, Ang. Better to die a beggar
than lice a beggar. — Ien dyn
hynzer oan ien bidler ind hy fliucht er
mei ul 'e fjouweren, Ang. Set a beggar
on horse-buck and he ride a gallop,
asperius nihil est humili cum surgit
in altum. — Jiddelers bitelje mei lüzen,
Ang. A beggar pays a benefit soith a louse.
16
IN
243
BIDEKKE.
BIDEKKE, vb.a. obtegere, occultare.
Di groun is biditsen mei snie, obtegunt
nives terram. — Ik stéan di man nat;
hy is bidekt, diffideo homini; occulta-
tor est. — PF. v. bilkekka, vb.a. coope-
rire; unde ertAe dilkacht, terra cooper-
tus. TA redit in F. /Aekken, stragula
lecti.
BY-DEL, adv. deorsum juxta vel prope.
Di leppel is er by-del fallen, cochleare
cecidit a mensa. ' Confer 5y-ien.
BIDELA, vb.a. F.v. decernere; quod
judicis est, Nl. bedéling van 't recht.
F. bidele, partiri quid in alios, erogare
necessaria egenis, Ang. deul out to.
Ags. bedelan , dividere, separare.
bideling, cg. partitionis distributio.
BIDEST, adj. timidulus. St ind bidest,
placidus et pudibundus. Nl. deysen,
deyusen, retrocedere in pedes, tergi-
versari. Nl. bederesd.
BIDIBBERJE, vb.a. animi motus re-
rimere. Him bidibberje, se compescere.
BIDYE, vb.a. et n. lucrari quid, pros-
perare, succedere. Hy bidyt neal mei
syn unfrommens, nihil lucri dolis malis
facit. Hy bedyt, bene rem gerit suara.
It bedyt goed, bene succedit. Di béam
hat al thrije jier stien, mar bidyt net,
arbor serta ante hos tres annos nihil
incrementi cepit. Nl. óedyden, bedy-
ghen, Kil. augescere, bene provenire,
rem facere. Antiquitus Jedijgen e cres-
cendi notione transibat in affinem
»fieri^ apud Flandros. Dicebant enim
die boom bedijgt groot, dal velt bedijgt
groen, die os bedijgt vet, pro wordt
groot, wordt groen, wordt vet. Kil.
bedijden, vet. fieri, evadere. Burman,
aenmerkingen. I. 152. Ags. /Aeon, pros-
perare. Ang.v. belheed, prospered , Ver-
stiyan. F. bedyd, idem. Confer dye.
BIDIKERJE, per tubum telescopii in-
tento oculo speculari res in longinquo
positas. Confer diker-kykje.
BIDYKJE, vb.a. munire agros, przser-
tim prata, contra aquas surgentes ag-
geribus. Ags. Óedician, scrobe vel fossa
munire. — It lân' bidykje.
BIDIMPE, vb.a. compescere. Zim bdi-
dimpe, suam iram reprimere. Confer
dimpe, fossam injecta terra obturare.
Ang. v. damp, afflictatio, dejectio animi.
bidompen, adj. (coelum) obnubilum,
madidum et remissum.
bidompeld, adj hominum exhalati-
one inquinatus; sc. aér in conclave
|
!
|
944
BIDJERRE.
nimio hominum cotu repleto, pectus
opprimens. Alias bidompt; bidompte
keamer. Conf. dompe, deprimere; dom-
pelje, mergere, mergi. Kil. éedompen,
fumigare.
BIDJERRE, vb.n. et a. depravari, cor-
rumpi; depravare, corrumpere; pres.
ik bidjer, dou bidjerste, hi bidjert, pl.
wi, jimme, hja bidjerre; pf. ik bidoar,
dou bidoarsle, hy bidoar, pl. wi, jimme,
hja bidoaren; pf. p. bidoarn, pr. p. di-
bjerrende, ger. to bidjerren. In his omni-
bus f post r more solito assimilatur;
confer F.u. inf. bederwe, pres. ik be-
derf, dou bederfste, hy bederft, pl. wy,
jimme, sy bederwe. pt. ik bedürf, dou
bedürfste, hy bedürf, pl wy, jimme,
sy bedürwen. pf.p. bedürwen, pr.p. be-
derwende, ger. ti bedertwen. Veteres F.
jam elidebant f, F.v. ura, dura;
lhora, dora, opus habere, egere; pres.
thur, thoer; pf. (horste, pl. dorsten.
Ags. (hearf, pl. thurfon; pf. thorfte
l. tho) fion, opus habere. Ages. /Aearf-
laf, panis azymus, qui egestate vel
temporis angustia cogente coquitur.
Wycklyffe tAezf-looues, Vx. XII. 8. therf-
breed, Gen. XIX. 3. Ang. v. therfbreed;
Nl. (Kil) derf-brood, Ang. Bor. derf-
boord. E notione egendi, carendi,
fluxit vicina egenum miserumque
reddendi, corrumpendi, depravandi.
Nlv. é&ederuen, carere, Nl. dereen,
carere; Óederven, corrumpere. F. Di
fisk bidjert, di moalke bidjert mei dit
mylde waer, corrumpuntur pisces capti,
corrumpitur lac tepida cceli temperie.—
Beppe lidjert di bern, avia indulgeutia
pueros corrumpit. Prov. Jen soan ind
dy bidoarn, filius unicus isque amore
parentum coco perditus.
bedarwe, F.o. necesse esse. We be-
darwen de koop mich (o holden, Stür.
nil nos obligat emtionem habere ratam.
biderf, n. tantum quantum egeo, satis
cibi. In epulis rusticorum convivator
convivas sepe premit ut ultra vires se
onerent cibo et vino, cui conviva respon-
dere solet, Gréaten thank foär my! Ik
hab myn biderf , Gratias ago maximas!
Bene, abunde est mihi. 2i boer hat
yn hea ind gers syn biderf, rusticus
pastus in usum pecoris sat habet.
Ags. belheorfath, necesse est; be(heorfte,
necessitas, quibus vocibus Etmullerus
caret, p. 582.
biderf, n. ervruptio. Der komt biderf
945
BIDJUPT.
oan il
Alias óidjer.
biderflyk, adj. foetorem redolens. 7f
flesk is al biderflyk , caro tetrum pu- |
tredinis odorem spirat. Confer formam |
vocis Ágs. /hearflic, utilis. |
bidjerrens-waer, n. temperies cobli |
tepida, quo pisces, carnes, atque lac-
ticinia cito in putredinem vergunt.
Bidjerrens pro bidijernes ; eadem forma :
quee vocis Ags. fhearfedness, f. pau-
rtas. — Omnia Anglis desunt. '
BIDJUPT, BIDJUPT, adj. participiale,
animo confusus, perturbatus, circum-
ventus. G.J. II. 100, 108. i
bedüpe, vb.a. F.o. decipere. Stür.
Confer dippe. Nl.v. , duypen, verticem
capitis dimittere; Duypen, duyper, '
homo prono capite spectans terram
et submisse se gerens." Kil. — „Zenen '
pen, un niez, lourdaut. Homo.
insulsus." Plantijn. — E fonte Franco- .
rum fluxit Gal. dupe et duper.
BIDOBJE, vb.a. terr infoderc. Di.
houn bidobbet di bunken, canis terra |
obruit ossa. — Dôûdde, scrobs. j
BYDOEKJE, vb.a. addere quod deficit. ,
Di boer makket di hier nat; hi mat |
bydoekje, colonus locarium non efhcit !
e proventibus agrorum; ex suo supplere
debet. Confer Nl. docken, dare, ero-
gare, F. opdokke.
BIDOLKJE, vh.a. armis potiri, pugnando
acriter acquirere. G.J. I. 91. Hol
Friezne — fjuechiljue — lánfrye — eerpreal
bedolckne. Isl. dolg, pugna; dolgstran-
gwr, acer in pugna; do'gs, fortis ad- !
versarius, hostis; Prisa dolgr, inimicus |
Frisiorum. Egilsson. F.v. dolch, vul- i
neratio, vulnus. F.o. duichen, verbe- |
rare; dolje, deverberare. Hol. de koe,
dollen, sica vel securi cerebro bovis !
vulnus mortale infligere , mactare. |
BIDOLLE, vb.a. defossa terra coope-
rre, sepelire; infodere, defodere in ,
terram. Figurate, bidold yn druk, se- |
pelitus, oppressus doloribus. — Bi- |
dôlle assimilatis literis pro bidolwe.,
F. v. bideloa, Ags. bedelfan; F.v. pf. p. | bidri
didulven , . bidulfen, bedolfen; ex:
p bidolf est F. bidolle, pf. bidolde.
odie valet |
bidólle, circum-fodere, quaquaversum |
fodere. Di jwnges habbe di hele tun!
bidold wm angel-wjirmen. |
BIDOTTE, vb.a. decipere. Nl. Zedétten, :
Ang. v. bedote, decipere. Chaucer.
246
BIDRIPPE.
k, rancere incipit cadaver. | BIDOUWJEÉ, BiDAUWJE, Vvb.n. rore ir-
rigari. Ang. &edet, idem. Ags. dear, ros.
BIDRAGE, vb.a. decipere; pf. Aidroeg,
pr p. óidrein (ex bidregen), Sueth.
edraga, Dani bedrage, fallere, Ags.
dragan , pt. drog, pf. p. dregen: bedra-
gan, Ang. fo draw by, decipere. Sueth.
draga , trahere, decipere. B. L. £rakere,
rodere, Gal. trakir. sl. draga, tra-
ere. Genuina consonans tamen est
(h, ut patet ex lex. Run. fAraga, quod
in assem respondet Lat. trakere, Germ.
thragan. „ Aliquem fune tracto circum
capere;" hsc notio primitiva verbi Ài-
drage redit in F. bitrekke, decipere,
proprie, trahere circum-circa, Lat.
circumvenire. Kil. betrekken, attrahere,
allicere. Ang. detray, (bethrage) pro-
dere, Kil. ledragen, deferre, accusare. —
Nl Zedriegen, Hd. betriegen; poeta
Gysbertus Hollandisat in verbo Pedriegje.
Jun. Ft. draw.
BIDRAYE, vb.a. in varias partes et variis
modis cireumagere, involvere. Di
mem scil dat sa wol bidraye dat di
dochter oan 'e man komt, mater variis
artibus noscet collocare filiam.
BYDRAYE, vb.n. sistere navis cursum
ut appropinquet altere navi; figu-
rate, mittere postulatum, obsequi.
BIDRIPPE, vb.a. stillicidio madefacere.
Hol. &edruppen, Ang. bedrop; Milton,
Not so (thick swarm'd once the sou
Bedropt with blood of Gorgon: F. bi-
dript mei bloed, Nl. bedrupt met bloed,
guttis sanguinis aspersus. Myn boeken
binne bidript ind bidoarn, mei libri
stillicidio depravati sunt.
Figurate, Hwat my bidript ken dy
bireine, dedecus, quo mea familia no-
tatur, forsan in te majore opprobrio
cadet. Alias, Dal di sene bireint. ken
di oare bidrippe — Lokkich hy dy him
selme bidrippe ken, felix qui se et fa-
miliam propriis viribus sustentare va-
let, qui non pendet ab aliis. Metaphora
est in aspergendo cibum adipe. —
Frequentativum verbum
i bbelje, vb.a. inquinare merda
liquida. 764 bern bedribbelt him, infans
se coneacat. Di poehoánne dócht ien
steil wird, mar hy bedribbell him fen
bangens az it op 'e neil byt, Thraso jac-
tans ingruente periculo trepidat. —
Ang.v. Óedrabylyd, dirtied, wetted ;
drabbletail, a woman whose petticoats
are wet and dirty. Halliwell.
347
BIDRIBBELJE.
drabbel-koeke, cg. scriblita forma
similis vermium se convolventium
glomo; nomen habet a filo pultis far- '
| pauperibus, qui quo vitam guerant
ree, quod coquus stillat in butyrum
ebulliens, ubi indurescit. ^ Confer
dribbelje.
BIDRIBBELJE, vb.a. cursitans molin, .
ut vetule omnia curantes solent. Nl. v. :
drabbers , '
drabben, cursitare, itare;
calcei. Kil. Mhd. éedraben, cursu ali-
uem attingere. Benecke, I. 388.
BIDRIUWE, vb.a. agere, patrare; in-
honesti quid committere. pf. bidreau,
f.p. didreaun, ger. to bidriuwen. F.o.
bet if, committere. C. M. 172.
bidriuw, n. negotium, opificium, opera,
omne quo quis vitam querit.
boere-bidriuw, n. agricultura, tum
aratio, tum cura rei pecuaris.
. . . , |
stiunk-bidriuw, n. commissa foeda.
BIDRHOAWJE, vb.a. contristare; (G. J.
male bidroafje) pf.p. didroaft, contris- .
tatus.
bidrüwd, (bidroed) proprie contristatus,
lamentabilis, in usu, perversus, malus.
Jen bidrucde junge; ien bidruwd famke,
puer protervus, puella molesta. en
druwd wirk, factum perversum, ini- '
uum, alis onerosum. — Men hat
ien bidrúûwden arbeid um junges. yn
stokken to hâlden, pueri protervi diffi-
cillime compescuntur.
bidruwde, adv. valde, vehementer, plu-
rimum sensu malo. Jidruwde káld,
seve frigidus; Óidruwwde éarm, pau-
errimus ; óidruwde lilk, valde iratus;
idruwde pynlik, dolore acerbo plenus.
Fere simili sensu Latini usurpant
tristis, Tristiora remedia , triste lolium.—
Notione fausta; didruwde jern, cupidis-
sime, libentissime (F.o. Óedreuwt geren.
Stür. 11.) didruwde moai, pulcherrimus;
bidruwde swiet, suavissimus. Eodem
sensu usurpant uxfuch, enormis, in-
compositus; iselik, oeribel, horrendus,
cei. qum vide. Lat. misere cupere,
misere amare, i. e. valde. — Oa, duabus :
licet literis scripta, proprie una est
vocalis longa in droawje, ut ó in Goth.
dróbjan, turbare.
BIDRUGJE, vb.n. siccari. Mei di noarde-
wyn bidrugje di klaeiwegen al, boreas
siccat vias argillosas. Bidruye et Di-
drugje, siccescere, sque valent in usu.
BIDUCHTJE, vb.a. metuere. Z4 stiet
lo bidüchtjen dat it jild noeh iendris
di wrâld rejerje scil, metuendum ne '
248
BI-EARSKJE.
parati nummi tandem mundi imperium
teneant. Jk bin bidücht foár dà éarme
minscen, dy nin wirk habbe, metuo
non habent.
BIDUNGJE, BIDONGJE, vb.a. stercorare
agrum. Di finne bidungje. Figurate,
bidonge yn freämd-lâns ful, G. J. in-
quinatus sordibus terre peregrinee. ln
reliquiis Ags. non mihi occurrit; sed
restat in Ang. to bidung notione pro-
ria et figurata; (Goliath) leaving all
ut his head to bedung that earth, which
had shaken lately at his derrour. Hall,
Resolutions. Dec. 1. — They will ap-
pear in (he streels soundly bedunged with
|, calumny and fih. Pullers, Modera-
| tion. p. 485.
BIDUST, adj. F.o. stupens. Dy néa net
"ris yn 'e bocht springt rekket er bidust
under, sine ulla remissione animus tan-
| dem hebescit. — F. v. dusia, deliquium
, animi pati, freq. Ags. dysigean, in-
' eptire. Vox Anglis ignota.
| BIDWAEN, vb. a. peragere. F.o. ôidoon
. 10*2e, Occupatus esse in quadam re.
F. Hwat bidóchste der dochs? Quid de-
mum ibi agitas, moliris? — Relative,
him bidwaen, F.u. Àim bedoen, F.o.
Sax. l. sik bedoon, sese concacare, per
euphemismum. 7) ern bidocht him,
F.u. It kyn” het him bideend. F.o.
bemaken (hum) se conspurcare ut so-
lent infantes. A.v. àedone, wrought,
made up. B. N. L. I. 226. Stüren-
berg, ll. F.u. bedoen, pres. ik be-
doen my, pf. bedeed, pf. p. bedeend.
BYDWAEN, vb.a. addere. Wolsthou hwat
jild by dyn seinewinscen dwaen? Adde
qoid argenti, qumso, tuis votis. —
ydiwaen, miscere veritatem additamen-
tis fictis: Zs dat allegearre suwer wier?
Ne! Hy hat er hwetle bydien.
BI-EAGJE, yvb.a. oculis assequi. Fen
Rawier ken ik Inkhuzen bagje, e
clivo rubro Stauriensi Enkhusam pro-
spicio. Hollandi tropice e-ogem, in
scopum tendere, velle. Confer éach, -
oculus.
BI-EARSKJE, vb.a. cireumcursitans multa
moliri, Hwat bieársket it áld-wyfke
dochs de god-gánskelike dei? Quid ve-
tula per totum diem circumcursans
demum molitur? Vetule cursantes
hinc inde clunes agitant; inde ex éars,
vb. eárskje, bi-eárskje. Eodem sensu
fere F. &idribbelje.
349
BIEDE.
BIEDE, vb.a. pretium pro merce offerre. |
res. ik , pf. 6a (ex dead), pf.p.
Man, pr.p. óiedemde, ger. (o Dieden.
Ags. beodan, pf. bead, pf. p. boden. FF. v.
biada; pres. ik biede, pf. ebad, bad,
l. bedon; pf.p. ebeden, beden, (Saterl.
aden.) ger. (o biedane, jubere, offerre. '
Is hit ac thet hi ieftha sine. friunda
tkenne ield biade
vel consanguine! offerunt pecuniam
ro occiso. F. Mei loawen ind bieden
rekket di kéap klar, petendo et offerendo
reiium fit coemtio. Confer /oawe,
iceri de pretio, cum Isl. Zof, m. vola |
venditor et emtor vicissim .
manus;
dextras plaudunt.
Jor th^n datha, si ille :
250
BIEN
Isl bildr, m. scalprum, telum. Vox
Anglosaxonibus et Anglis deést. Lege
blithe pro bilitke, Cedmon 232, 7.
byltnis, n. imago.
.byld-houwer, cg. cuneus ferreus quo
deceptor acumina cornuum boum in
speciem juvenilem conformat; etiam
annulos coruuum, indicia setatis, pro
lubitu lima minuit, ut anni octo, exem-
pli gratia, decreseant in numerum
quaternum. Di byldhouwer, (proprie
statuarius) et di Frysce diwel, (dia-
bolus Frisicus) sunt synonyma. An-
nuli sive orbes isti, quibus anni sin-
guli cornua vaccs cingunt, vocantur
kernen, ei kericen.
bâd, Saterl. jussum. F.v. od. Het. 228. foárbyld, n. exemplum.
. ad, pignus. ,foárbyldsel, u. institutio moralis pro-
forbiede. vb.a. vetare. PForbéane tüd, : posita exemplo.
ok
tempus quo magistratus vetat quierere
ova (ex. gr. vanellorum), piscari vel
venari ne proles pereat. Forb/an setter, '
'byldje, vb.n. nitere ornatu.
Figurate, Hi fisket yn forbéan wetter , '
| biletha, vb.a. F.v. formare, formam
beodan, prohibere; F.v. wrbiada et
forbiada, Isl. fyribióda vetare. Ang.:
aqua in qua jus piscatus uni soli est.
concubat uxori alius. — Ags. for-
to forbid, vetare, interdicere;
Ty
e-byld, n. pupa infantis. "m Moai
okkebyld/ pulchra pupa; per sarcas-
mum, virgo teterrimre forme.
It wiif
byldet as ien apel op di poátkast.
addere. Accentus est in il. Dat kind
an (hera modere bilethad, 240, 92, 97,
infans formatus in utero.
throne is darkness in Ih' abyss of forbyldje, vb.a. exprimere, reprsesen-
(light , |
44 blase of glory that forbids (he sigÀt;
O, teach me (o believe thee thus con-
(ceald,
And search no farther than (hy self
(Teveald.
Dryden.
contra in auctione.
BIELD, n. imago, pl. bylden. en bield '
| ynbylding, cg. imaginatio.
opbiede, vb.n. et a. licitari, liceri :
tare quid vel quem sculptis vel pictis
imaginibus.
| ynb yldje, vb.a. opinari, fingere animo
et cogitatione. Domenys ind scodlmas-
ters byldje hjar ien bülte yn, sacerdotes
et ludimagistri magne de se opinantur.
Prov. Di
lding is slimmer as di threddeis
keáld. pl. ynbyldingen, somnia, phantas-
mata.
Jen ien faem, virgo pulcherrima. Scot. utbyldje, vb.a. exprimere imagine. G. J.
beelde, model of perfection or imita- :
tion. Jam.
bield, scheda papyracea imaginibus
Di sce longe mei letters utbyldje,
pref. XXIX, Ang. £o figure the Frisian
tongue with letters.
iypogrephie ornata, infantum crepun- utbylding, cg. effigies, representatio.
Ylst, Uretherp et alibi; esteri BI
F. Mling: sed Hindelopise
bíilkede ex bildked. i
bileth, n. F.v. ima Contracte byld.
Jsrahel / echeliu neen byld
- makia, 488, 9, vulgat. „ Non facies
tibi sculptile" Ex. XX. 4. Hee
verba, postquam concilium — Nicere
EN, n. os. pl. óiénnen, binnen; diph-
tongus ie accentu, quo caret mono-
syllabus singularis, in bisyllabo plurali
indurescit et brevis fit; poeta Gysber-
ius minus recte dienen, lege biennen,
ossa. JDiénnem prsecipue notat ossa
piscium ; ellyptice pro fisk-Djisnen , idem
quod fisk-bonken.
imagines in templa introduxerat, in | bien, F.u. os et crus; Nl. been, os
deealogi versionibus medii svi sunt |
omissa, excepta tamen veteri versione
Frisica. — Sax.v. Óiihi, bilidi, sig--
num, exemplum, parabola, imago. |
et crus, sed pl. dénen, crura ; beenderen ,
0888.
crus F.u. Jou kenne op íén bien niet
gaen, (uno pede ambulare nequis) duo
F.b. óian, n. Joh. 100, os et
251
BIEN. '
ocula vini tibi sunt haurienda. F.
en kenne op íén sconk nal rinne, idem. '
bén, n. F.v. os, crus. gen. Penis, bens, '
dat. bene, acc. den. plur. gen. ema,
benena, dat. Denum. Ags. bûn, pl:
banu, gen. bana. Ang.v. Bynd thine
tonge wilk bonene wal. Rehq. Antiq.
I. 112; donene, gen. plur. sequitur
F.v. benena. Ags. à peperit Ang. o '
in done, et á peperit é in F.v. én. :
Er nin bien yn fine, nulla re gravari,
nulla causa retineri; proprie, non in-
venire ullum os in carnibus quas
manducamus, i. e. difficultatem. Angli
to make no bones, to make no scruple.
Ang. Perjury will easily downe with
him, that has made mo bones of mur- |
der, F. Dy ien moarth dien hat fynt |
eák nin bien yn ien falsce eed. |
Twa honnen our tin bien
Komme selden wol our ién, !
|bien-druch, adj.
252
BIEN.
man ile mei "n bjinnen knüf, (Ang. Let
the man eat with a knife of bone?)
homo puerilis et obtusus; proprie,
cultrum ferreum ab eo amove ne se
vulneret. Rienen mesheft, cultri ma-
nubrium osseum. FPF.v. benen, osseus.
been-setich, adj F.o. agglutinata oss
(cutis post vulnus sanatum.) F.v.
aeta , aet(a, ponere.
bjintich, ad). crassis ossibus preditus.
len bjintige kou. — Ang. bony, (F. bon-
kich).
Burning for blood, bony and ghaunt
(and grim
Assembling wolves in roging troops
(descend.
Thomson, Winter, vs. 394.
Thycke man wel yboned and strong.
R. Gloucester. p. 414. Nl. wel gebonkt.
Ang. v. Óone-dry,
valde siccus.
Burman. 69, qui dispertiunt inter se | ben-fest, adj F.v. ossi concrescens
predam raro congruunt.
(caro vulnerata).
Like Aesops hounds, contending for the i bien-hird, adj. perdurus.
(bone, | bjin-itich, adj. macer sed ossibus gi-
Each pleaded right and would be lord
(alone.
Dryden.
benene-burch, F.v. (ossium recepta- '
culum) matrix. (Confer burch). Ags.
ban-beork, ocrea, (crurum receptacu- L
lum). | |
ben-breke, F.v. ossis fractura. Ags. |
ban-brice.
ben-frotha, F.v. ossium attritus. F.o.
fróten, twróten, F. wrofte, versare ter-
ram. Ags. erofan, subicere, versare
rostro. Gal. frotter.
bianlangh, F.b. tibialis pars crus
tegens. Johan. 138. F. fuólling, pars
inferior tibialis. F.b. feiling, idem.
been-laper, F.o. chirurgus; dictio
ludicra, ut et Gysberti ôuwk-laper,
medicus. F. Jaepje, resarcire.
bjin-roaa, cg. dolor ossium rheumate |
laborantium.
bjin-scaef, eg. idem cum Penfrotha,
sed Ang.v. done-shave, sciatica, (run-
cina ossium). |
bien-setter, cg. alias lidsetter, chirur-
gus, prrsertum qui luxata reponit |
membra. Ang. Óonesetler, idem.
ben-skredene, F.v. ossis lzsio. |
ganteis instructus. DBjinitige keerdel,
Ang. big-boned man, Nl. zwaar gebonkte
kerel. Alias, bjinbitich. Screder kou,
vacca ossibus magnis, fere synony-
mum est.
en-sechtich, adj. F.v. ita vulneratus
ut os cadat sub oculos.
ben-stallich, adj. F.v. idem cum den-
est.
brust-ben, F.v. os pectoris, os ensi-
forme, F. $orst-bien.
hense-ben, F.v. os sacrum. ARustici
'Transisalani, Xt been doar de hake
van de konte an hengt. F. stuit.
hreg-ben, F.v. spina dorsi. F. rech-
bonke, kjetting.
nose-ben, F.v. narium interfinium,
isthmus. F. »0as-2ien.
iquam-ben, F. v. guem-ben, costee nothe.
F. koárte ribbe. — Goth. vumóa, Ages.
vamb, venter: forsan ex Avamd, et
ke chm gut Scoti qua pro F.
hwa, Ang. who, qui; quhig pro Ags.
hoeg, Ang. whey, Nl. wei. F. waei
serum ; E ri pro Ags. hvete, Ang.
wheat , F. hweet, cxet. Jamieson. Dou-
glas. Aen. gloss. qw. Ergo proprie,
ventris ossa.
bjin-wirk, n. conformatio lineamento- ribbes-ben, F.v. os coste, costa. F.
rum pedum. 7é hynzer hat iem moai | — ribbe-bonke.
bfinwirk. 'skulder-ben, F.v. scoptula. Hind.
bienen, bjinnen, adj. osseus. Lit di | scólderbunke, F. scouderbonke.
BIER.
widu-ben, F.v. clavicula.
biente, n. ossium compages. PF. v. jenete,
n. idem. Nl. gebeente.
bjinke, jinísje, n. ossulum, cruscu-
lum. Bjintsje brekke, fultus conto inter
erura intermedio saltu superare fos-
sam. F.u. Jeman by 't lientje krye,
decipere, emungere quem. F.o. Aum
bi 't been krigen, idem. F. Immen 't
bjintsje lichte, idem, proprie inter
luctandum adversario levare crurum
unum; supplantare, UT OO XEAIGEIV,
F.u. It beste bientje foar, (promove
pedem faustum primum, i. e.) nil des-
erandum; bene rem gere tuam. De-
austo et ominoso pede vide p. 194.
bjintsje-kóu, cavea lapidea in coe-
miterio turri contigua, in qua asser-
vantur mortuorum ossa. Lat. ossarium.
bonke, cg. os. Di bonken dogge my seer,
dolent mihi ossa. Di houn grouwt op
sen bonke um, canis arrodit os. — Ji
bonken, pedes, tibi; notio ex trivio:
Ik scil dy di bonken stikken kneppelje
Gs-(Àe hjir werkomste. — Confer Ang.
bone, os, et bunch, tuber, gibbus.
Ang.v. bonket, coxse os, — Prov. Ho
nyeer oan 'e bonke. ho swieler flesk,
Ang. The wearer (he bone (he sweeter
— —— —ÓMMMÓMMÀ—M—— — a —À Un:
the flesh. — Di rike liu Meye stien | B
ind bien dat hja nal oerwinne, divites '
clamant et lamentantur quod nil lucri
accessit eorum bonis. |
bonkich, adj ossium plenus, ut ex. |
gr. inter pisces lupus: Ji suoek is bon- !
ich. — It flesk is bonkich, caro bovis |
vetuli habet ossa majora.
BIER, cg. feretrum. E lingua patrum
Francorum Gallis restat vox dêre,
cerceuil. F.b. jeor, Joh. 100. Ang.
bier, Ang.v. dere, beer, ber, Saterl.
bere, Ags. ber,f. Hind. derrie. Alie
dialecti plene deá-baer, feretrum quo
cadavera portant ia tumulum. F. v. óera
ferre. — Nota cadavera puerperarum
et aqua mersorum manibus portari, cre-
terorum mortuorum lhumers. — Kil.
»0Gere, vacuum sepulchrum, tumulus
honorarius." Forsan Gal. cafafa/que.
Feretrum commune in eo differt a
feretro ferali, quod hoc munitum est
extantibus lateribus, inter qu:e locu-
lus ponitur; illud vero planum: inde
ëta G. J. mortuum non collocat
impen op 'e bier, sed (in) yn 'e bier,
. 4, I. 54.
e € ——M n — P € —
IE
254
BIES.
Kiemste joed dijn krolle-holle-hier ,
Mcorn, muwlck , reckeste ynne bier.
Wassenberrhius óiere hic loculum ip-
sum valere putat adeoque veteres
suos mortuos non loculis inclusisse,
sed feretro impositos in sepulchrum
tulisse et sic intectos terra obruisse.
Frisii veteres contra ea cura summa
cavebant ne cadavera a lupis laceren-
tur, et ea, tum querceis, tum lapideis
capulie inclusa, „ponderosis saxis te-
gebant. Confer Wassenbergh. I. 48.
Ang.v. óroght onm dere, mortuus.
Horse-bere, lectica equo trahenda. Yef
any horse-bere wolde hym bere. Robert
of Glocester. p. 163. Confer omnino
glossarium Boucherii (5ier), qui anno-
tat apud veteres Anglos quamque pa-
roeciam suum commune habuisse fere-
trum, quo ejus mortui efferebantur,
adeoque nullum feretrum unius fuisse
dominium privatum. Idem mos usque
adhuc viget apud Frisios.
bier-fet, n. loculus, capulus.
bier-klaed, n. pannus major quadratus
niger ex lana, quo tegitur loculus et
feretrum. | F.u. éaerkleed.
ber-wéd, n. F. v. idem.
bierje, vb.a. mortuum in capulo onere;
. V.
epe pro &terfetje. N aeren.
RUM, nomen quorundam vicorum,
ex bêrun, in Ommelandia Jierum.
Aster-berun, hodie Easter-bjfirrum , F.u.
Oosterbieruim. Sexberum, hodie Sez-
bjirrum, F.u. Sez-bierum. Piters-berum,
hodie Piters-bjirrum, F.u. Piters-bie-
rum. Sub judice lis est num erum
dicitur pro werwm, cujus nominis ali-
quot sunt vici. Oudh. en gesticht. van
riesland, 175, 176, 177. Confer
Zster- erum, hodie KEáster-Wjirrumn,
F.u. Ooster-JWierum in Baerderadela.
Veresimilius Berum constat ex Bere,
n. p. v. et lam. Ambitus agrorum cir-
cum vicos Eásler- Sez- et Pilers-Djirrum
vocantur di Bjirrumen; hy wennet yn 'e
Bjirrumen.
BIES, cg. juncus, botanistarum ,, scir-
pus palustris." Hall. 235. Collective
di bies, scirpi. Di Dies wirdt jür,
scirpi fiunt cariores. Tota Frisia, cu-
jus partem nunc tenet Hollandia, in
innumeris stagnis et lacubus juncis
scirpisque scatebat, quibus lectum
'Sternebant incole et plectebant mat-
tes; inde Frisiis et Hollandis phrasis
solennis syn iezen pakke, colligere
*
256 256
BTESTER. BIFANGE.
sarcinas. Biezen imd liezen, scirpi et | tiri, accidere, parere, placere. (Lat.
gladioli aquatiles. Biezen, unde fiunt | accidere ex ad et cadere, ut bifalle ex
matte; dum crescunt in aquis, vocan- | Ji, de et falle. cadere). Ags. befeallan
tur kokels; kokel-snyer, operarius secans ! — Ang. £o befal, contingere alicui, cum
scirpos ex aqua. Scirpi, e quibus fiunt | dat. acciiere. Nl.v. éevallen, accidere,
sellarum sedilia, virentes in aquis, evenire casu. Mol. óecaMem, placere.
popels dicuntur. | Kil. éeuallen.
biezom, Ójizzem, cg. scope. pl. óiezoms, | bifalle, vb.n. collabi. 7£ hus bifoel yn
bjizzems. — F. v. besma, virge quibus | ienen, domus improviso collabebatur.
ceeduntur malefactores. rov. Nye |bifalle, evenire. I6 waeit hird, mar it
bjizzems feye scjin, Burm. 51. Ang. ken bifalle mei rein, ventus sevit, sed
New rooms sweep clean. Ags. bysm, | forsan exitum habebit in pluvia. Alias
besma, m. virga, virgula: mid besman ! it ken bislaen mei rein,
svingan, virgis credere. Oros. II. c. 5. 'bifalle, partum edere. Myn wiif is
Collective, besma, scopsze. Ang. £esom, | bifallen fen (walingen, ien famke ind
Nl. óezem, m. Sax. Í. dese , juncus , | ien jonge; ien rikelius winsce, uxor
scerpus. : mea peperit gemellos, puellam pue-
bjiezem-ries, n. virgule unde fiunt | rumque, divitum desiderium. NL v.
scope. | bevallen van kinde, qus peperit, pro-
bjizzem-stirt, cg. gallus cauda cris- prie, infante obruta, oppressa. — F. v.
tata, pennis erectis, non undilantibus. | bifalla, cadere in dominium alicujus;
bjizzem-stoak, cg. scoparum manu- ' obnoxius esse.
brium. Hol. Óezemstec. — Figurate, | bifalle, placere, cum dativo. Us faem
homo dorso rigide erecto incedens. Di | is nat moai, mar hia bifalt us oars
thjoensters ride op ien Djizzemstoak (a | best yn it gebruk ind dat is it fornéam-
di scoárstjin ut, in manubrio scoparum ste, nostra ancilla non excellit forma,
sedentes sage equitant per caminum | sed quod praecipuum est obsequio.
in auras. — Di jeugd moát er wt, sei | bifalle, F.o. befallen, rubigine laborare
it áld wyfke, ind hja ried op ien bjiz- | ut seges. Stür.
zemstoak , proverbium illudit catulientes | BYFALLE, vb.n. subire, in mentem ve-
vetulas. „Dal giet er throch,” sei it nire. Ynfalle, vb.n. idem. — F.o.
äd wiif, ind hja ried op ien bjizzem- bifalle, idem, et assentiri, adstipulari;
stoak. Antiqua muliercularum super- ol. bijoallen, transire ad partes ali-
stitio fert vetulas vectas baculis volitare | — cujus.
er auras. ! BIFANGE, vb.a. et n. obruere, oppri-
bjizzem-stürke, F.u. ezemstuverke, | mere, conficere, pf. Óifyng, pf.p. di-
(stuverus scopis signatus) respublica ' finzen, bifingd, bDifongen.
Batava cudebat numulos argenteos, fange, vb.a. capere. Anglosaxones sensu
quorum viginti faciunt florenum, eos- | proprio pf p. éefangen, (F. bifougen)
que signabat fasce septem telorum, quee | comprehensus, circumdatus, contectus :
referebant scopas, in notam septem | Jchaman (he hi mid befangen wes,
regionum unitarum. corpore quo complexus erat.
bjizzem-scjin, adj mundus in quan- Di keáld bifong him, frigus eum
tum everrunt scopse sordes; scjin | corripit, sensus ejus obtudit. Di sliep
contra cum lavando, fricando, gyp- ^ difangt it bern, somnus opprimit in-
sando omnia in domo nitent. | fantem, difingd fen sliep, Nl. bevangen
heide-bjizzem, scope ex ericeti ra- | mei slaep, correptus somno. — 2X
mulis. weiden bifange, prata ob nimiam sesta-
plüeske-bjizzem, scopre ex plumis. tem flaccescunt et colorem mutant. Z
Di rike moike mei plueske-ljizzems &f- , gars iz bifinzen, herbe flos correp-
Jeye, divitem amitam adulari. Plomke- | tus est.
bjizzem, idem. bifang, m. F.v. jurisdictionis ambitus.
riezen-bjizzem, scope ex virgulis | Thet di pawes tha Fresan mith tha gas-
alni. | telika riuchte welde bifa, ut papa vellet
&fbjizzemje, vb.a. preverrere scopis. | complecti Frisios sub jure canonico.
BIESTER, hirudo. Insula Borkum. Stür. | Hine ójfung. Nl.v. bivanc, regio subur
BIFALLE, vb.n. collabi, eventum sor-| bana in qua valet urbis jurisdictio.
2517
BIFARA.
F.v. bifa, comprehendere, deprehen-
dere (malefactorem), obtegere, obruere,
impetum facere in aliquem, pf. p. di- |
Jungen. Ags. bifon, pf.p. Óefanmgen.
Ang.v. befawnm, circumdare, ap re- |
hendere, quam vocem Wright omisit.
Confer Lye jefangen. Halliwell befawn. |
BIFARA, pep. adv. F.v. ante (tempus.) |
Bifara S. Maria dei, aute diem fes-
tum S. M. Bifara (absolute) antea. — .
Aga. beforas, Ang. before. Nl. bevorens, |
adv. antea. |
BIFEARJE, vb.a. assequi, exsequi. '
Goads bLefelme befearje, dei pr:wcepta
exsequi. G. J. I. 119. Nl. Gods beve-
len nakomen, idem; nakomen, proprie,
sequi, venire post. Ags. óefaran, (ve-
nire circum, intercludere, peragrare,
Nl.v. óevarew) assequi quem. Confer
Ags. began (ob-ire) incumbere, colere, ,
observare, Angli £o Jefare perdide- ,
runt.
BIFELLE, vb.a. jubere. pf. difoel, pf. p.
bifellen. BF. v. bifella, jubere; mulctare; !
pres. ik Difele. pf. difdl. pf. p. bifelen. |
BIFELLINGE, cg. sepultura mortui. |
Ten Kate, IJ. 476. F.v. £o der molda |
bifela, vel bifela vel difella, mandare ;
terree. Goth. gafilhas, abscondere, sc-
l Isl. fela, condere, collocare, .
abscondere; Lat. pelire, in se-pelire,
Ula se-poxo, se-movere, cet. seorsim pe-
lire. Bifeling proprie occultatio; Nl.
bedekking , begruving.
BIFETJE, vb.a. includere, eomprehen-
dere. F.v. bifaltta. len fjirder buter
Óifellet 80 poun, quarta pars tunne
butyri comprehendit SO libras, Ags.
befekt, includit. Figurate, mente ca-;
pere; Hwat ik nat bife(je ken is foár '
my nat tepenbiere. )
BIFIELE, vb.a. pertractare, figurate,
animadvertere, comperire. — len Kou |
bifiele, manu pertractante vaccz pon-;
dus explorare. — Sa gau ik bifielde, |
dat di feint nat trou ind eerlik wier, ,
makke ik Maeye mei him, ut comperi |
famulum esse furacem eum dimisi |,
BIFIFELJE, vb.a. circumducere aliquem '
per dolos, artibus defraudare. Coufer .
. befician, decipere: facen, fraus; |
. feihan, idem. Ags. ficol, vcr- .
sipellis, Ang. fickle. Hd. ficheln, |
ulari. JBefickelje — befifelje. — Ab
Ag. ife, TéAxyo;, mare, F.v. J- |
; ; Fivei-go, pagus maritimus |
258
BIGAFFELJE.
Frisie, si trahis di-fifelje, ut ex Nl. v.
sûuwe, mare, deséuwen, (Kil.) madefieri
aqua marina, sensus prodit minus com-
modus.
BIFYRJE, vb.a. cultro circumcidere
uteusilia lignea ut pueri protervi so-
lent: vide fikia. Tropice Ags. befician,
cireumvenire, emungere?
BIFIZELJE, Gbifizelje, vb.a. redimire,
obvolvere. Je» tou om 'e tonne bifízelje,
dolium vile et fragile aliquot flexibus
funis cingere. Sax.l. físse, spira filacea;
fisselband, filum talem spiram constrin-
gens. Bnl. I. 398. Inde Gal. ficelle.
BIFJUCHTJE, bifjochtje, vb.a. pugnando
potiri. G. J. Di frede bifjuchtje, parere
pacem bello. Nl. éecechten , oppugnare,
Ang. Surrey, defight, certare. Ags. feok-
lan, F. fjochte. pugnare.
BIFLAPPE, vb.a. injecta manus vola,
linteo sive reticulo superjecto, tegere
et capere. Jen flinter biflíppe, papi-
lionem capere. Metaphojice, tegere
rem, Di «oan kaem drunken thus, mar
di mem biflapte it, filius domum re-
dibat ebrius, sed mater patrem id
celabat. — Ang. v. óiffappe, plaudere
manibus; (Ang. fo clap) Wycklyffe,
Lam. II. 5.
BIFRYE, vb.a. ambire, procari. Zen
unsjoch faein mei jild bifrye, virginem
deformem sed divitem ambire. Goth.
frijo», amare. — Bifrye, sensu liberandi
apud G.J. est Hollandismus.
BIFRIEZE, vb.n. congelari. pf. óifrear,
pf.p. &iferzen, ger. to bifriezen. Ags.
frysan, freosan, pf. freas, pl. fruron;
pf. p. froren. Y.u. frieze, pf. froor, pf. p.
Jroren.
BIFRIUNE, adj. sanguine vel amicitia
juuctus cum alio. Ang. lo befriend,
complecti aliquem amicitia, gratum
alicui facere.
BIG.ERSJE, vb.a. Gers, gramen; gersje,
gramine pasei; óigersje, proprie, gra-
mine pascere. Nl. óegrazem eene weide,
depasci. — Figurate im bigersje, bo-
nam sibi sumere partem, cutem cu-
rare. Dy di pung fen it lén yn 'e hân
hat bigerzet him selme éarst, qui
fiscum publicum tenet ante alia sua
curat, len junge, dy yn ten apelhoaf
komt, bigerzet hin, puer in pomarium
admissus poma sibi carpit.
BIGAFFELJE, vb.a. hiante ore quid
complecti; figurate, satis nummorum
habere ad quid solvendum. Hy wol
Y)
259
BIGALE.
jern ien hynzer hâlde, mar dat ken er
nat bigefeilje, amat alere eqnum, sed
non habet quo solvat. Eadem figura
Frisii de sumtibus, qui excedunt redi- i
tus, dicunt, Dat byt wier him to great; |
dat koe er nat bigaffelje; prov. Di bek !
nei di byt sette (os aperire secundum '
offe magnitudinem) sumtus moderari |
secundum reditus.
bigaffelje, astute et secrete aliquid
efficere, vafris verbis litem sedare, illi-
cita in meliorem interpretari partem.
Gaffel, proprie, fures, tropice notat
os apertum vel oscitans, et hoc sensu
commutatur cum :affel; hino gaffelje
et bigaffelje, proprie, aperto ore pre-
hendere; conformare.
BIGALE, BIGALJE, (bigálje) vb.a. plo-
rare rem calamitosam. Datschil men-
nich moers-bern iette begalle, Burman. 8,
hoc multüs exprimet lacrymas. Bigälde
wangen, gens» lacrimis suffusse. Confer
gale, lacrymari. Ags. galun. cantare; |
begalan, incantare. Ang.v. gale, plo-
rare, exclamare; quod elegans ver-
bum rejecit presens genius lingue
Anglics.
BIGAPJE, vb.a. ore hiulco comprehen-
dere. Jf bern ken di apel naet bigapje. —
Prov. Men matte nin greater stik nimme
as men bigapje kenne, adwgua inceptum
tuis viribus. |
bigapje, vb.a. hiante ore et importune
intueri, avide spectare. Isl. gapa, idem.
Ang. io gape, oscitare, aspicere attente
et cum admiratione, irreverenter ali-
quem tractare oculis Alam. kaphjan,
intueri. Ags. gappan, irridere.
BIGÉAN, vb.a. inire, obire, committere.
f. bigong, pf.p. óiginzen, bigien, et
gongen, Ags. began, pf.p. begangen.
F.v. bigunga, bigan. — Di wei bigéaa,
insistere viam. Bigéan it goede paed,
insiste semitam virtutis. Di paden:
binne bigien, semil; (nivem) pedibus
euntium trite et commode sunt.
bigean, decurrere, percurrere spatium.
bi áldman fen tachtich jier ken di
thrije uren nei Liuwert noch bigéan,
octogenarius ille senex viam trium
horarum pedibus ire potest. Hy ken
it ein net bigéan, metam attingere ne-
guit: penuria nummorum eum in medio
coepto sistit, — Figurate, de re nau-
tica digéan, Sc.o. vento transverso pedem
facere et eodem cursu attingere cer-
tum locum, F. óisile, Nl. dezeilen, be-
260
BIGEAN.
reiken, — It lán, it fjild bigéan, obire et
curare agros ville ut rustici solent.
Ags. se (he «cer begeth, ANY. gr. 7,
Alam. accar-bigengiro, agricola. Syn
gued bigaen ende bislaen, F.v. 420, 6,
suum fundum obire, circumire, colere.
Phrasis accurata et elegans, proprie in-
nuens possessorem non tantum ire per
suos agros, sed et hic illuc sistere
gradum ut agenda et instauranda ob-
servet. — Tropice, Misdiedes bigean,
committere facinora. Ags. Ae Pegeth
unatas, Deut. XXI, 20, Vulg. ,,com-
messationibus vacat. Began plegan, obire
ludos; éegangan forligra, fornicari. Lyc.
F.w. Awaso nachtis bigheed en raef,
qui nocte furtum committit. — De-
prehendere, capere. F.v. ene bona be-
gunga, deprehendere homicidam. —
Mei di eármoede is eltse frumme siel
bigién, omnes animi ingenui miseri-
cordia erga pauperes capti sunt, Eable
is op moaye Rvonts bigien, Eabla cap-
tus est amore pulchre Reonixsm. Ang.
tc0e-begone, (quem obit dolor) tristitia
afflictus ; is sad mother seeing his
sore plight was greatly | woebegonne,
Spenser. F. Q. b. IIL c. 7. Ang.v.
begynge, adj. careful, (Halliw. 159), ex
perf. éeging, vb. Nl. begaen. Dügien
man die selden goe kaepenschip, Burm. 5.
raro quis bonam facit coemtionem
animo commoto vel commotus mise-
ricordia. — Bigien, peritus. Dy yn di
kinsten bigien binne hawwe méast neat
op 'e ûuwse, artium liberalium periti
vulgo premuntur difficultate rei num-
marim. Ags. /ega the sylfre to arfest-
nysse, Tim. IV. 7. Vulg. ,exerce te-
ipsum ad pietatem." — Bigéan, exequias
sequi, ut solent in Frisia consangui-
nel consanguinemque, amici amicz-
que mortui; pompam funeris ire.
bigangel, cg. exequir, series virorum
et feminarum, qui in funus prodeunt.
Hwat ien graten begangel! quantus nu-
merus hominum funus ducentium! Hd.
begangniss. NL (Kil) éeganckentsse ,
exequi. F. wmgong, idem, proprie
circumitio, quod pompa funebris du-
citur circa templum.
bigangel, (Warns.) fantagma exequia-
rum, quibus quis medio die obviam
fit. Videt homines, qui feretro subeunt,
idque ante pedes ejus deponunt; videt
multitudinem funus ducentium, qui de
via coguntur paululum abscedere. Sepe
261 262
BY-GEAN. BIGINNE.
obstupui homines antiqua fidetale phan- | bigerje net mear, Bene est! nihil cibi
tasma se vidisse narrantes, licet ea | amplius desidero. — Goth. faiku-geiro,
religio non minus frequens sit in An- | f. avaritia; faihu-geiromjan, avare cu-
glia, si Anglos ipsos audimus. Lucu- | pere. Ags. geornjan, desiderare, Ang.
lenter de hoc argumento disserit Brand, ' years, cupere. Je would make the
popular antiquities, Ellis, III. 155. /ijóard stearne leaue roaring, when in
Appellant autem tale phantasma a rage he for revenge did yearne, Spenser.
J'unerals second sijht. Puer ex ore ve- — F.Q. I. 6. Forma yearn est Scandina-
tularum audivi inter animalia solos vien; Isl. giarn, libenter. P << j pro g,
equos tale funus animadvertere, quin — ut F.v. ierne, F. jern, libenter, pro gern.
et distincte videre et territos gradum bigérich, adv. immodeste cupidus postu-
sistere, dum auriga cum suis nihil: lansque, rapax. Nl. jegerig, cupidus.
videt. — Cum pompa in honorem mor- | — W.o. Digereik , E. I. 88, avarus.
tui vel divi juncta est notio observandi, ' bigóérlik, adj. idem.
quam Ags. assignant vb. jigan. F.v. bigérte, cg. optatio mortui non scripta.
„achtenda bigaen, octavam celebrare. ; — J£ wier memme bigeerte um bi hjar folk
bigaen, agere pro arbitrio. Zit my | bigrawen to wirden, mater optavit
bigean, permitte me agere ex animi sepeliri inter majores suos.
sententia. Jem grap mam mat men mei BIGGE, cg. porcellus. F.o igge et
syn wirk bigéan litte, permitte homi- | óirge. Vacillat consonans initialis inter
nem peritum suum in arte sequi ar- | 3, e et p; NL igge, Nlv. vigge,
bitrium. Ad puellam G. J. I. 18, ^ (Kil) Teuth. pugge, pegsken, (in voce
Mocht ik mey dy begean, 'k schoe ney ^ — coedken). Ang. pig. Kil. ,,Baghele. Hol. j.
ma heagheyl s(éan, tecum agere pro | vigghe, porce!lus." Ags. pic-bred, glans.
arbitrio si mihi liceret nullam ambi- | Zen íéam biggen bringe, edere partum
rem dignitatem. |! porcellorum; figurate, vomitare pre
BY-GEAN, vb.n. F.o. digaen, ire, ac- | ebrietate.
cingere se ad. Idem quod F. Ainze-gean. | bigge-fanger, cg. F.o. homo concavis
F.o. Ga bi um schrief him, F. Géan-: — genubus (porcello capiendo aptus).
hinne ind scriu him, i scribcre ad bigge-mar. cg. lacus parvus prope a
eum, — F.o. J£ is hûn mar 'n bigaen, | Grouwerga boream versus; plene Antje-
dummodo se accingit res facta cst. | ligge-mar, idem quem Schotanus in
BIGEPJE, vb.a. Hind. deplorare. Ags. : Tab. Geogr. vocat T/jaerda-mar.
bevepan, Ang. beweep. (G z— W). .biggich, adj. cui palpebre ut porcellis
BIGERDEL, F.v. pasceolus de zona | albescunt. Ang.d. pig-eyes, very small
pendens. Ags. àigerdel, Nlv. bijgor- ^ eyes.
del, Kil. F. bûgeltas. bigje, vb.n. cedere porcellos. Ang.
BIGÊRE, BIGERJE, vb.n. (bi-gêrje)fermen- : Zo pis. !
tatione subsidere, subsidere, contrahi. biggelje, vb.n. frequenter edere partum
Bigeerd biar, cerevisia defecata. Bigeerde ^ porcellorum; vomere. Der waerd set ind
wei, via noviter exagzerata adeoque spile, siipt ind biggele, ibi ludebant alea
mollis, qure pluvia, curribus, jumentis, ^ perpotabant, et vomebant. — Di such
viatorumque pedibus subsidit. Idem (Ags. sug) biggelt, scrofa parit porcel-
fere quod bilegerd et biline, quas voces los. — Di boer is oan it biggeljen, co-
vide. Nl. Sax.l. (Kil) g&eren, in fiecem ! — lonus adjuvat scrofam parturientem.
converti. Plant. Da£ bier wilt niet ge- , BIGINNE, vb.a. incipere. pf. bigoun,
ren, cerevisia hrec non fermentescit. —— pf.p. bigoun, ger. fo biginnen. — Verbi
Geren idem quod gesen, unde F. gest, . simplicis ginne restat pf. gounde. Y.v.
fermentum. Alam. gesan, jesum. Ags. biienna, (bi-jenna) oiginna, pf. bigonste,
gor, Sueth. gorr, excrementum. begunde, bigonde , pf. p. bigunnen. Semel
bigérje, subsidere, penetrare et fer- ^ occurrit gondt, pf. p. verbi gizna. Nl.v.
mentare. J6 säëlt mat earst ien dei (ica . (Kil) ,, ghinnen, vetus, ordiri. Ang.v.
yn üt flesk Digérje foär dat it bret —— gin, to begin. Sax.l $m gina, initio.
wirdt, penetret sal per duas fere dies B. N. L. I. 72. Goth. du-ginnan, inci-
carnes antequam assantur. pere. Ags. agemnan, Ang. do bigim.
BIGERJE, vb.a. (bi-gerje) cupere, in- Isl. gina, hiare, inhiare. pres. gin,
hiare. F.o. óegeri, C. M. 174. Ik! pf.gein et ginda, (T. bigoun, Digouude)
268
BIGLURJE.
pf. p. ginit. Egilsson. ( Gheenen. Campin.
subridere." Kil. proprie distringere os.)
264
BIGRAWE. |
Ang. gnaw. Ags. begnagan, Ang. (o be-
naw.
Hiare, aperire, aperire viam, iter inci- | BIGNEURE, F. o. sükk warin begnóre,
pere. — Di groun ginne, (aperire terram,
1. e.) Gal. defricher le sol, NI. ont-ginnen, |
Hd. eutginnen. Contra it boulân ta-|
meitse, (claudere arvum, i. e) arvum
mutare in pascuum (gramine obsitum). :
Cum ginne synonymum est vb. s£ lân |
brekke, frangere pascuum. — Nl.v. '#
castel ontginnen , Nl. '£ kasteel afbreken, |
demoliri castellum. Nl.v. die scoríse,
oniginnen, delibrare corticem. Nl. de
echors afschillen. Nl.v. Sün huut ontgin-
nen, Fergut 8461, draconis cutem
incidere. Sijn hoeft oníginnen met mi-
nen swerde, ib. 9565, gigantis caput
diflindere meo gladio, Nl. zijn kop
kloven. — Di ky kenne di stikels nat
gínne sa lang az se grien binne, vaccse
earduos admordere nequeunt dum vi- |
rent. — Terra argillosa, dura vel;
lenta si circumfodenda est, colonus
fossorem rogat, Kensfe di groun ginne?
an domare vales istam terram?
Prima notio igitur est in hiando,
aperiendo et frangendo, non autem
in secando. — Hwat biginne, opificium,
agriculturam vel professionem aliquam
tentare. Ik wyl noch nat hwat ik
biginne scil, nondum scio quid agam
ut me meamqne familiam sustentem. —
Di minscen kenne néat tsjin us biginne
as Goad foär us is, si deus pro nobis
quis contra nos? Hy is wol lilk, mar
ken neat tsjin us biginne, vansm sine!
viribus irz. |
bigin, n. initium. Prov. Zen goed bigin |
1$ di helfle fen it wirk, dimidium
operis, qui bene cepit, habet.
oanbigin, n. primum initium rei. Aga.
in, n. F.v. onbüen (here wralde,|
initium mundi, (On-bi-jen).
biginner, cg. inceptor, novicius in.
arte. F.v. diiennere. Di biginner hat!
. út slimst, inceptor arduum habet opus. '
BIGLUBJE, G. J. begljoerje, vb.a. attente ,
quasi e latebra contemplari. Aug. do.
gloar, to look askew. Ang.v. glare,-
glore, to stare. Isl glyrna, oculis luci- :
fugis spectare.
BIGNAUWE, BIGNOUWB, vb.a. corro- .
dere. Di dógge bignauwt ien bónke,
molossus arrodit os. Ang. degnaw, cor-
rodere. The worme of conscience still.
begnaw thy soul, Shak, Richard. III. 3. '
W ex g; lel. gnaga, Ang. Line, gnag, |
sese ita implicare in re ut se expedire
nesciat. Inversis literis pro dêgreene,
Ags. begrynan, ilaqueare. Nota formas
Hd. sükk warin. Stür. 12.
BIGNIZE, vb.a. (be-gnize) oculis semi-
clausis contemnentibus obtueri. Adi
níze et Stür. gmisen.
BIGNORJE, vb. a. objurgare, morose
increpare; proprie, voce grunniente
improbare. Dy âlde fekke bignoret di
fammen di hele dei, vetula rixosa qua-
que hora increpat famulas. Ags. gnmor-
"ian, moerere, murmurare: Óegnor-
nian, lugere quid, ingemiscere. Ang.
lo gnar, frequent. do gnarle, gnarl,
ringi et fremere canum more, ut et Nl.
enáuien , freq. snaweren ? (Kil.) enarren,
Ang: do snarl, jurgare.
Gnarling sorrow hath less power to bite
The man, that mocks al it and sets
(it light.
Shak. Richard II.
BIGOARJE, (bigoárje) &igorje, vb.a. sor-
dida parcimonia reparare parva damna,
paupere et misere vivere, victus an-
gustià luere aliorum avaritiam. Di
feinten ind fammen | matte. it bigoárje
dat di heer ien min jier hawn hat,
negat herus famulis necessaria vite
uod annui reditus pauciores sunt.
BIGREATJE, vb.a. et n. estimare mag-
nitudinem, pretium; nimis constare.
Alias bigrülje ex greut ut greatje ex
gréat, maguus. FP. austr. bigrate. — Ik
bigréatje it ynkommen fen di faem op
thuzen goune, derom fleane di feinten
er sa op ta, taxo virginis reditus an-
nuos mille florenis. 74 wirk is my
al bigrütte; mar it is my untscellen, —
Nimis constare, Z7 bigruttet my alle
wiken to slampampjen, quemque septi-
mum diem comessari mihi nimis con-
stat. Prov. Me» tart wol ienris tsjin
ien heer, mar alle dagen wyn bigreatet
my, unum diem homini plebejo magni-
fice vivere licet, sed per dies perpetuos
meum modum excedit, — Exspecta-
tionem superare, Hwat di rike liu foár
dyn kinst oaf witenscip jane dat scil dy
nat bgreatje.
: BIGRAWE, vb. a. sepelire, sepelire mor-
tuos. — Sax.v. bigraban, sepelire,
Ang. v. jegrave, insculpere, sepelire.
(Ags. óyrigan, Ang. bury, burry, sepe-
BIGRAWE.
lire. NL dergen, seponere et servare
in loco tuto) — Hwat scsthou noch
Jen bigrawen kostje! (Quantum ture
demum constabunt exequim!) Dicti
aut facti protervi jocosa castigatio. Di
houn bigraef£ di bonken, canis terra
obruit ossa.
bigraffenis, eg. exequim. Exsequise
apud Frisios hoc modo fiunt.
Oculis clausis et naso compresso
depositum «cadaver primum colloca-
tur in stramine, deinde lavatum et
veste ferali indutum in loculo querceo
(F. déa-fet), qui apud veteres "Frisios
et Hindelopenses non infectus adeoque
albicans, hodie nigro colore tinctus
est. Loculus apud Hindelopenses
terram ipsam tangit; unde phrasis
st lyk stiet oer ierde, (solo cubat cada-
ver, i. e.) nondum sepultum est; apud
creteros fulcitur duobus firmamentis,
isgue in cubili ita dirigitur, ut pedes
mortui tendant in orientem, caput in
occidentem. Caute omnia specula tum
in cubili funerali, tum in cseteris domi
conclavibus, linteis obtegunt, quod et
apud ineolas Orkueyarum insularum
et Scotos in more est. (Brand. Ellis.
II. 282). Cadaveris, per ostium pro-
prium elati, loculum tegit pannus la-
neus niger, cui supersternitur linteolum
album, si puerpere est. Loculum fe-
retro impositum portant duodecim viri
ramulum rute graveolentis in ore te-
nentes; cadaver puerpere vel aqua
suffocati ulnis, ceterorom humeris.
Efferre Frisiis audit opdrage, (sursum
ferre, i. e.) in collem templi (i£ hoaf),
ubi sepulchra sunt. (Auke wirdt op-
drugen, vel (o hoaf brocht, effertur cada-
ver Àukonis.) Campane pulsantur dum
funus celebratur. Procedunt per viam
certam a proavis mortuis determinatam
et sancitam, qure lyk-wei vel fsjerke-wei
audit Qui mortuo suprema solvunt
premunt feretrum; | sacerdos agmen
ucit; sequuntur agmati et affines se-
cundum dum .consanzuinitatis ,
adeogue primi qui proximi sunt; de-
inde amici et vicini magna frequentia,
quippe longe lateque invitati. Post
viros eodem ordine sequuntur mulieres
iote quantis, capite non excepto, in-
volute nigris pannis. Uxor sacerdotis,
vel hac absente mulier nupta et ho-
nesta, ab heredibus selecta, anteces-
sionem habet. Omnes, tum viri tum
€ ——— M ——— ——————— — ——— —— —
266
BIGRAWE.
fremine, lente procedunt singulares
alter post alterum, non bini, et hoc
ordine memini centum sexaginta-tres
homines funus matris mere pientissimze
deduxisse. Ubi ventum est in cceme-
terium ambiunt templum, quod in eo
medium est, antequam adeunt sepul-
chrum; unde fluxit vox #mgong, cir-
cuitus, cireuitio, notans exequias. Ad
istud cum advenerunt, vespiliones de-
mittunt loculum in humum proxime
adstantibus consanguineis, terramque,
qua obruitur loculus, in tumulum ag-
gerant acutum. Nunc per eandem viam
et eodem ordine regrediuntur, dum cam-
panm indesinenter ut ante sepulturam
pulsantur. Totam stipationem in domum
mortui reversam heredes panibus cruce
notatis (kruske-boalen) ex farre tniti-
ceo uvis corinthiacis mixto, panibus
triticeis, caseo, butyro, cerevisiaque
tepida excipiunt, quod prandium sa-
cerdos inaugurat precibus et claudit
gratiarum actione. ^ Affinibus, mala
valetudine domi retentis, beeredes mit
tunt panes ferales. Aliis locis Frisie
heredes comitatum exequiarum delec-
tant pernis et calidis ferculis; harum
omnes reliquire erogantur pauperibus,
qui corvorum lethalium instar vagan-
tur cirea domum mortui. Hane mi-
sericordiz significationeur, quam nostri
coloni, ut viros liberos decebat, in
Anglia continuabant, descripsit Walte-
rus Scottus in fabula melesia Ivanhoe.
Illa exequiarum justa, quibus sspe
puer interfui, hodie partim obsoles-
cunt. Weinhold, À. N. L. 474, 489, 497.
Cum Frisii inter Scandinavos et
Germanos lingua et moribus medii
sint memoratn dignum est duos fratres
Islandos ad funus patris invitavisse
mile et ducentos homines, quos per
quatuordecim dies laute habebant. Me-
morie produnt alium Islandiz incolam
per eundem dierum numerum aluisse
nongentos homines, quos insuper do-
nis auctos domum mittebat, et hsec
munificentia excquialis non tantum in
Islandia, sed in Norwegia et per totam
Scandinaviam Germanicam solennis erat.
Quo numerosior exsequiarum stipatio,
eo majorem mortuo honorem tribuere
putabant. Percy, Northern Antiq. p.261.
In Italia ut in Frisia fzeminre affines
suorum mortuorum exequias peditus
sequuntur, cujus moris testis oculatus
267
BIGRIEMJE.
eram Neapoli anni 1859 media rstate.
In csteris Europe partibus viri sibi
solis hoc jus arrogant, dum feemine
illos longe antecellunt pietate erga
mortuos.
Die Saturni Frisii justa. exequiarum
non solvunt. Hoc enim die purgant
domos mulieres Frisie, et eodem die:
eum sordibus domo efferre dilectos |
amicos et consanguineos desideratos
indecorum habent.
BIGRIEMJE, BIGRIEME, vb.a. linere
spurcitie, maculare, foedare. Di junge
hat di hele throánje mei sjerp bigriemd,
puer totum os sirupo inquinavit. Flan-
ri begremen, begriemen, (Kil.) maculis !
inficere. Ang. degrime, to soil with |
dirt deep impressed. |
My name, (hat was as fresh !
As Dian's visage, is now begrimd and |
(blacke |
As mine owne face, |
Shak. Othello. III. 8.
BIGRIPE, vb.a. attingere,
manu; comprehendere, intelligere; de- |
cernere. Prehendere, 77 aei leit to fier
yn 'e koer op; ik ken it nat bigripe. —
rehendere |
208
BIGUCHJE.
Ang. do gripe, cum be- compositum
non invenio.
bigryp, n. ambitus (Hol. omvang); sen-
sus quo res vel verba suscipimus. 7f
leste hús fen di minsce is al ien lyts
bigryp, ambitus ultime :edis hominis
haud ita magnus est. — Jen mwwcer
bigryp, mei di íéne foet yn it gref ind
den noch ien jung wiif to nimmen, vesa-
num propositum senis effoeti nup-
tias ambire florentis virginis. —Foár
syn tweintichste jier mei nimmen fen
uws hylkje, dat 1s sûn bigryp fen heit,
ante annum vigesimum matrimonio
operam dare vetat patris arbitrium.
Nei myn bigryp, ex mea sententia. Ik
ken beppe net yn it bigryp krye, aviee
hebescenti lucide definire quid volo
nequeo. — F.b. óigrip, institutum,
preceptum.
BIGROYE, vb.u. crescente herba tegi.
Mei ien warem reinísje scil it lán wol
gàu bigroye. Mei gers bigroid, gramine
novo virescens (solum). Figurate 7
bern is alleheel bigroid, infans neglec-
tus ct illotus totus quantus spurcitiec
tegitur; synonymon o'ergroid.
Comprehendere, Geleerde liu, dy men | BIGROUWE, vb.a. voce aspera incre-
nat bigrypt, bigripe jamk hjar-selme
nat, docti, quos non capimus, sepe
non capiunt se ipsos. — Constituere,
Ik haw bigrepen um néat to kéapjen as
mei rée jild, men matte nin jild u(jaen
dat noch nat yn 'e buse is, decrevi nihil
emere nisi paratis nummis. — Z7 jigripe
op, bene vel male velle alicui. Dy houn |
hat it op my bigrepen, canis ille me infes- |
tus servat. Hy hat it bigrepen op ten rike |
boeredochter, animum adjicit divitis
coloni filite. Di Ingelscen habbe it nat
op di Fransce keizer bigrepen, Angli
diffident imperatori Gallorum. Dy doa- |
genet hat it forkeerd bigrepen, nebulo
pare. Inde restabat apud Hol v. de-
graeuwen, increpare. Ex growwe, in-
tonare, quod vide, fluxit frequent. vb.
Ang. to growle, hodie growl, ringi,
hirrire. — Latini veteres literam Ä ut
Greci asperabant, cui aspiratz res-
pondet Germanorum G. Lat. rugire,
hrugire — Germ. grugan, griuoan, F.
grouwe. — Lat, ringi, hringi — Germ.
grindzan , N]. grijnzen. Lat. rana. ra-
nula, hranula z— Gal. grenouille, Ali-
quando X valet pro G; Lat. repere,
hrepere << Ages. crypan, V. Pipe, Ang.
creep. Lat. ruga, hruga — Nl.v. kroke
cincinnus, Nl. ruga; Hol. &rewk.
iste mala fovet consilia. — F.o. óegripe, | DIGRUSJE, vb.a. manibus illotis con-
quod cadere minatur arripere. Ik de.
gryp mi, muto consilium. |
bigripa, F.v. apprehendere; deprehen-
ere, manifeste tenere; continere, ex. | B
gr. in edicto; decernere, sive plebe--
spurcare; in genere, contaminare. Nl.
bekruysen , (Kil.) oblinere fuligine. Áng.
begrease.
IGUCHJE, vb.a. illudere, subsannare,
ludibrio habere quem. Confer guch.
scito, sive sententia judicis. Nl.v. je; biguchelje, vb.a. vafris artibus delu-
gripen, arripere, occupare, potiri, op- '
primere, reprehendere, accusare. An-|
not. in tom. IV. Maerlant, Spiegh. :
Hist. p. 24, ceet. (Nl. rispen, vellere, !
berispen, vituperare. Nl. grüpen, arri- |
pere, Nl.v. degripen, culpare. Lat.;
prehendere, reprehendere.) Ags. gripan |
dere, proprie, fascinare: forma fre-
quentativa vb. óiguchje; Hol.v. óeguy-
ghen , (Kil) illudere. — 7k i£ my nat
biguchelje, non patior me circumducant
dolis. Hja scille it wol under ien-oár
biguchelje, astuta arte cuncta rite inter
se ornabunt.
269
BIHAYE.
biguffelje, beguffele, vb.a. irri-
ere; frequent. forma verbi digufje pro
biguchje. h z— ch.
BIHAYE, BIHAEIJE, vb.a. metere prata
messumque fenum iu horreum vehere.
Myn lén is bihaid, foenum e meis pra- |
tis demessum est. — Jo haftet herres al
behaeyd, Burman. 87, illa jam sua
absumsit.
BIHALDE, (bihàde, bihoade) vb.a. re-
tinere, conservare, servare, liberare.
n bern nal bihálde mei, hat er
eak nin for(hriet fen.
bihálder, cg. conservator, (princeps)
servator (reipublice), servator (muudi
Deus), homo frugi. Prov. Nei ien ôt-
Aálder Jolgel ien spálder patrem inten-
tum rei familiari et tenacem sequitur
filius decoctor.
BIHALWEN, adv. preter, (exceptus).
F.v. ôikalva, pro quo etiam ôdikala, .
ut F. Aéal' pro healf. Proprie „ad la- |
tus;" Sax.v. halda, latus, pars; an
halha huerbian, in latus vertere, i. e.
removere. Halwen in ài halwen, est da-
tivus; ói-halra iterum sequitur dativus,
F. v. Ui halra fif wendum, sed in Leower-
dera Bota genitivus; Thi? brand also
stor bihalra (hes (hat hi, p. 32. Ti
brand also (scoer lege) stoer bihalca
des that, p. 88. Confer NL der zijde
stellen, (d latus ponere) removere.
bihâld, n. salus. Nin bihâld as yn
friheit ind riucht, nulla salus nisi in
libertate et justitia.
BIHARKJE, vb.a. clanculum auscultare,
observare. NL Pelwisteren. — Confer
harkje.
BIH,EGJE, BIHEAGJE, BIHAEGJE, vb. n.
placere. | Absque Ji viget simplex
hegje, heagje, ut F. v. kagta et bikagia , ,
eodem fere sensu. Prov. Zluet ien|
minsce iens Dihage het, dat mey him,
naet wer mishagje, MS. Gal. L'on re-'
vienl toujours à ses premiers amours. —
Isl. &agr, m. commodum, utiliias, vite
vel agendi ratio; status, conditio:
kagr, adj. dexter.
bihzge, n. F.v. dikach, lubentia, voluptas.
BIHEADPJE, vb.a. cireulo vimineo vin-
cire, includere. F. Ap, copulus vi-
mineus. Ags. óeAyped, copulo circum-
datus.
BIHEFT, adj. obnoxius, subjectus. Jt
wyfke is bikheft mei sicyinjen. muliercula
animi deliquio obnoxia est. Di minsce
is bikeft mei ien lichen, homo corpore
270
BIHELPE.
cireumdatus eique subjectus est. Con-
fer Nl. onderheviy, obnoxius.
BIHEIND, adj aliquo corporis vitio
laborans, cujus membrum quoddam vi-
tiose se habet; ex. gr. claudus, man-
cus, mutilus, cxt. Bikeind minsce, mu-
liereula clauda. Ags. Aynan, impedire ,
nocere, lwdere. P. v. Aena, ledere,
vulnerare. — Prov. Wachtje jimme
Joár di biheinden, cave membra cor-
poris vitiatos. —Vetularum superstitio
ferebat e coucubitu satane cum sagis
nasci infantes vitiosis membris, qui-
que inde in nullo honore erant, ludi-
brio vulgi expositi. — Superstitiosis
membrorum vitia, qua infantes in
utero matris contraxerant, stigma erat
vindictte divine; quare Hollandi,
Wacht u voor degenen, die van God
geteekend zijn. Hoc hominum infelicium
genus, quod illiberales aliis deriden-
dum propinant, inde irritabile et ama-
rum mordere solet omnes.
BIHELIA, BIHALA, vb.a. F.v. velare,
celare, tegere. Ags. dekelian, coope-
rire, tegere. Ang.v. dehelied, tectus,
celatus. — Ang.v. hele, celare, tacere.
We women connen nothing hele, Chau-
cer, nos mulieres huc illuc perflui-
mus, F. Wy frouliu binne gatje-pannen.
Ambabus vocibus carent Angli; Aele
viget huc illuc in dialectis municipa-
libus.
BIHELJE, vb.a. acquirere.
bihelje, premium reportare.
F. v. dihala, aggredi, 494, 37. 498, 7.
Hiwaso en hus utwardis bihalt, quisquis
domum foris occupat, aggreditur. Nl.
behalen, acquirere ; de overwinning be-
halen, potiri victoria.
bihelje, trahere quem in litem alius ;
ejus nomen miscere causm aliene.
Yn rüsjes, dy my mat oangéane, wol
ik. nat bihclle wirde.
BYHELJE, vb.a. adducere, arcessere,
It seil er by helje, (velum subducere ud
malum) vela facere. — It Aoármveif er
by helje, arcessere obstetricem ad par-
turientem.
DBIHELPE, vb.a. relat. expedire suas
res remedio inope, deficiente meliore.
Di earme liw matte hjar bihelpje yn
lytse krótjes, pauperes vivere coguntur
tenuiter et incommode in parvis ta-
bernis.
bihelp, eg. G.J. óeholp, quod pro
tempore locum tenet rei inelioris, quod
Di priis
271
BYHELPE.
272
BIHOAFJE.
non plene est in auxilio. 77 is ien! fen libje, stipendium presbyteri medi-
bihelp fen ien faem, vices ancille sup-
plet, sed non plenas. Zen wiif is mtm
ocre est, quo tamen uxorem et sex
liberos alat oportet.
mánsce, it ia mar iden minsce-bihelp; | BIHINGJE, vb.a. convelare, velare pen-
roverbium jocosum. Gen. II. 18, 20.
bihelpa, vb.a. F.v. suis rebus adesse, |
suas res curare, proprie, adjuvare.
Heersar is mon idefía wif also kronc,
that hiase selua nawt bielpe ne muge. — .
Adesse alio ut optata obtineat, cum !
gen. dyn clager riuchtis bihelpa, Nl. |
den klager aen zijn recht helpen. Tha
berne this liues bihelpa, infanti vitam |
servare.
biholpsam, adj. adjuvans, auxiliaris.
biholplyk, adj. idem.
dente veste, ornare. G.J. I. 53,
oerdwealsk bihinge, fastuose vestitus.
F.v. Aingia, hangia, pendere. F. Bi-
hingje, pf. Chung, pf. p. óihinge, bikun-
gen; bihongen ; Ags. behangen bion mid
bellum, (Lye) F. bikongen weze mei
bellen, circumdatus esse pendentibus
tintinnabulis. Ang. v. £o ôehung, idem
de equo phalerato. Halliwell.
BYHINGJE, vb.n. et a. pendere apud,
pendere de. Zé hinget er raer by, ne-
lecte, inculte, sordide vestitus est.
unbiholplik, adj. inexpeditus, iners, | BIHIRDJE, vb.a. et n. indurare corpus,
non dexter et sibi non sufficiens.
BYHELPE, vb.a. debilem juvare ut ac-
cedat. Help it bern by di tefel, admove
uerum ad mensam. — Jyhelpe, in re ,
tesa vel fracta supplere defectum. |
BIHERRE, vb.n. 1m bihera. F.u. be-
hore, oportere; pertinere. Alles bihert, '
seit keäpman, as der jild mei to for-
thjinjen is, mercator, Omnia, inquit,
animum. Throch lyen is hi bihirde yn
it leed, ejus mens calamitatibus (contra
mala) indurata est. Hy is bihirde yn
keáld, yn weisen, yn hungerboaljen,
patiens algoris, vigilie, inediv. —
It hynzer is noch nat op 'e wei bihirde,
equus juvenis nondum ita in via fictus
est ut nullo strepitu, nulla specie
terrificetur.
decent quibus parantur nummi. —, BIHIZELJE, vb.a. et n. pruina glaciali
Pertinere, privatus alicui esse: Dy;
$ lân bihert, hat my eak. — Hwat |
ien oar Üiher( wol ik mat ha, mar |
mines.
tabiherre, vb.n. E.v. fobihera, alicui
jure proprium esse.
tabiher, tabiherren, n. gue ad rem
cireumdare (ex. gr. ramos) Figurate,
tt hert bihizelje, obdurare cor, Nl. het
hart met ijs omschorsen. Bi-hizelje pro
bi-izelje propter hiatum, sed confer
Kil. ,, Aijsel. J. ijsel, pluvia glaciata."
BIHLIA, vb.a. F. v. decernere, statuere.
Confer Nl. belijdeu, confiteri.
pertinent, appendix necessaria rei et! BIHOAFJE, vb.n. opus esse, necesse
ejus partem constituens. Zen wein mei:
syn labiher vel (abiherren, currus cum
omnibus que ad currum pertinent.
F. v. to-biher.
bihoorlik, adj. adv. F.u. conveniens, |
ut decet. 24 is bikoorlik genoach, con-
venienter sufficit. 14 1s behoorlik , idem. |
. BIHINDERJE, vb.n. incommodo esse.
Bihinderje ik jimme eák? Oars géan |
habere, F. v. ôihovia, idem. Wy bikoafje
naet to éangjen foär di déad, mobis
non opus est timere mortem. Ags.
behofan, indigere, egere. Je behofiath
Mafes, (F. Wy bihoafje Meau); behoftath,
oportet. Somner. Ang. $4 behovetik vel
óehoves, decet, necesse est. — Frisii
magis frequentant simplex koafje quam
bi-hoafje
ik, si vohis aliquid incommodo abeo. | bihof, F.v. commodum, emolumentum,
Nl.v. éehiaderen, (Kil) cohibere, im- |
edire.
BIHINDICH, adj. compendiosus, in
arvo compendio usui aptissimus. Nl.
dehendig, exter. Confer F. handich, |
Ang. handy, promptus.
bihindich weintje, currus baud ita
res judici certo competens ad discep-
tandum. Nl. behoef, egestas, necessi-
tas, ventris exoneratio.
bihoaf, n. necessitds, necessaria vits.
Mijn deel is nat rom, mar it is moach
foär myn eigen bihoaf. — Syn bikoaf
dwaen, exonerare alvum.
magnus sed commodus et magno usui.! bihofte, F.v. auxilium, emolumentum
len bihindich ding, puella haud pro-
cera sed dextra. — Angustus, JDo-
quo quis indiget ad victum.
bi
of, adj. F.v. utilis, necessarius.
meny haí mar ien pikindich ynkommen behoaflik, adj. necessarius. Ags. óe-
ind der mat er mei wiif ind seis bern |
hoflic, necessarius, Ang. v. bekovely
273
BIHONG.
BIHONG, BIHANG, n. jube et cauda
equi; frex populi. Jen hynzer mei bihang
ind sicang, equus bene jubatus. Bikang,
proprie quod. circumpenditur et tegit;
inde Nl. éjehasgsel, velum, auleum.
behangsel der peerden , phalerae. Ang.
hangings, aulwa, Hol. bekang, idem. —
Sicang, libratee comie caudaque
BIHOUWTE, vb.a. securi circuineidere,
formare. Dy jonge hat ien fine Kop,
mar hy is mei di bile bihouwen; di
scaef mat er noch oer, wdoleseeus men-
tis est aculze sed impolitus limamque
operitur. — ys. behearun, amputare;
Ang. do behew; Aus. behearon. heafde,
decollatus, Boeth. óéeAecocian, ubscin-
dere, Cxedmon.
unbihouwen, adj rudis, enormis.
Ien unbihowwen scepsel, femina inculta,
ondere et statura enormis.
BIHUD OAF BIIIJIRRE, F.o. le is
(o wi nich behuud' t noch behaerd, (ne-
que cute neque crinibus mihi affinis
est) mihi prorsus alienus est. Vocibus
húd ind hier, cutis sive pellis et crinis,
Frisii totum animal designant; a nulla
parte me attiuvit. D. Di kat friet di
roat mei húd ind hier op, fclis murem
talem qualem (totum quantum) devo-
rabat. Stür. 13.
BIHUDJE, vb.a. (bifhüdje) protegere.
FE. v. &ihnda, occultare, protezerc, cu-
rare, cavere, asserere, Thi bona inne
bikuda, homicidam in domo abdere,
Ags. behydan, cclure, Ang. Aide, NL. v.
óchuut, tectus, absconsus. F.v. God
bihude us, deus nos protezat.
bihude, bikode, Y.v. cura bonorum
pupilli vel insanientis. F. bikúd, pro-
tectio.
bihodene, F.v. munus. Eea gastelick
bihodene, munus ecclesiasticum; pro-
prie curatio, quod inedio ievo verte-
runt Lat. Barb. cera, munus sacerdo-
tis; curatus, sacerdos; Ang. curate,
Gal. curé.
BIHUSJE, BIHUESJE, vb.a. alicui do-
mum parare, sedem in domo accoin-
modare. — Folle boeren binne sa goed
nat bihuze as hjar ky, stabula boum
aliquando preestant domicilio coloni
(propter munditiem et curam suminam
Pris coloni).
bihüzinge, cz. domicilium. "'a Bih&-
zinge mei hiem ind tûn, domus cum
fundo et horto.
BY-IEN, unà. Jy-ien-oír, omnes con-
274
BIJEGENJE.
eregatim. Di gemeinte is by-ien, concio
congregata est. /6 hea by-ien bringe,
corradere foenum dispersum in pratis
demessis. Zy-ien-oar, in unum collecti.
Feinten ind fammen hokje jimmer by-
ien-oar. — Di man is ryk; mar oars
scoene se sizze, Hy hat se alle fiif nat
by-ien-oar , delirat. Nl. by elkander.
by-ien-huskje, vb.a. in unum coa-
cervare. It fir lytenhuskje, cespites
irneos per focum dispersos consiruere.
Confer /us, domus, structura cespitum
in foco.
BIJAEN, vb.a. condonare. Je» offysje
bijaen, condonare munus. — vb. rela-
tivum, Aba bijaen, sc conferre, Hy
bijouwt him nei Easlynjen om ryk to
wirden. Hy Wjouwt him op gled iis dy
mei ien junge widdou opslacht. —
Him bijaen, se accommodare. Zen
Jeint ken hûn goed nei it libben fen
ien heer bijaen. — Him bijaen, deficere.
Di azeià ind di sconken bijane âlde liu.
It rottige tou bijouet kim, funis de-
tritus rumpitur.
BIJÉ, vb.n. manere, prestolari. F.v.
bidia, manere, perseverare. Ags. dee
dan, expectare, l.b. bida, Ang. abide.
B]IJEARJE, BIJJERJE, BIJERJE, vb.a. cu-
pere. przs. ik Oijearje; pt. dijearre;
pf.p. bijeard; ger. to biüearjen, F.v.
biiaria, pt. biiarade. Ags. gearnian, pf.
gearnode. — Yormam Jejearje usurpat
G.J. ef. óuerje.
bijearen, Jjearren, n. cupido.
bijearc, bijear, cg. cupido, optatio.
bijearte, cg. cupido; testamentum
nuncupatum.
bijeartme, cg. idcm.
biieringe, F.v. aviditas, ex. gr. glo-
riv, arzeuti, emt. ZJoed di fan onnetter
biieringe !
bijearich, adj. eupidus, avarus.
bijearlik, adj. avidus.
bijearlikheit, cy. aviditas sordida.
BIJEGENJE, vb.a. tractare quem. Isl.
gejyn, contra; gegna, obviam ire, oc-
currere; respondere. Egils. Hald. NI. v.
jegenen. Confer. Nl. outmoeten, obviam
ficri, aecidere alicui. Di âlde ienfâld
wirdt ynealk bijegene, antiqua simpli-
citas male verbis accipitur. — Acci-
dere, Forslach uws reys hwet dy al
bijejene is, W. G. 50, narra nobis
quid tibi accidit.
bijegening, cg. tractatio, quéade di-
Jegening, tractatio mala.
18
275
BIJEUZELJE.
BIJEUZELJE, vb.a. decipere quem ver-
bis dulcibus. Confer jeuzelje, obtundere
aures repetitis vicibus idem rogitando
ut solent infantes. Isl. jastra strepere,
garrire; jasír, n. nugarum strepitus;
Gal. jaser. Sax.l. jaueln, gannire felum
instar; obgannire aures. Bnl. II. 689.
Ang. yawi, clamare. Ang.v. yawling
cats. Wright, yawle.
BIJIETTE, BIJITTE, vb.a. perfundere,
irrigare, pf. 5igéat, pf. p. bigellen, ger.
to bijitlen. Ags. begeólan, (Anglis deest.)
F. v. óiiula, (bi-juta).
BIKADJE, vb.a. defendere, custodire,
asservare. It wyfke liket ien laem, mar
hja ken hjar tsjiis ind bréad wol bikâdje,
muliercula agno tenello similis est,
altamen sua defendere novit. Confer
Nl. kade, acte, et F. kadíze, curare,
cavere.
BIKAYE, vb.& fallere, defraudare,
frustrare. Di fyndoeks-poep hat my wol
J'oár sechstich goune bikaeid. „ Hwerom
litste dy mei dat frjemde réau yn?” —
Frustrare, Asthe mei fine liu opslach-
ste komste er altiden bikaeid áf, si
conversaris cum ingeniis hypocritis
essime tecum actum erit. Ags. ceg,
. kaei, Ang. v. kaye, Ang. key, clavis.
Ags. ceggiun, obserare. Ang. kete, to
lock; Lanc. kegge, to affront.
BIKANT, adj. circumferentiam rectan-
gulus. Bikant hout, tignum ex trunco
arboris in latera rectangula serratum.
Kant, ora, angulus.
BIKARDJE, vb.a. leniter scabere pru-
rentem. Memke bikurdet hjar poppe
di poálle.
BIKATJE, vb.a. injecta feli merces em-
tas sed fallaces repudiare. Di keap-
man hat di kat yn 'e ierdupels smiten,
mercator repudiavit poma terre ut mer-
cem fucosam. Vide úfkatje.
BIK-BEE, F.o. pl dikdéen, vaccinum
myrtillus. Stür. 12. Bik-bere, Oude-
Pekel-A. Hall. 140.
BIKE, BYKE! cg. ita compellant molos-
sum, fundi rustici, quem numquam
linquit, custodem, absque sexus dis-
crimine, Nomen ejus est dógge, hiem-
dógge. — Isl. bickia. f. canicula, canis
domestica. Sueth. /ycka, canis femina.
Ags. Dice, bycge, f. canicula. Ang. ditch,
uorundam animalium femella; dog-
i(ch, canis femina; foz-bifch, vulpes
feemina; ditch-wolf, Speuser, lupa. (Lat.
lupa, meretrix. Ang. ich, ;d teef,
276
BIKERWE.
canis femina, femina pruriginosa).
F.o. dita, canicula. Ags. oie, f. fera.
Hd. £e(z, ursus; óetze, canicula. Con-
fer Aug. dat, vespertilio, cum dial.
lak, idem, Persz asa, catulus.
BIKEAPJE, vb.a. subornare. Ang. fo
óribe. Minscen wirde mei jild ind di
bern mei ien stik &üke Dikoft, homi-
nes argento, pueri bellariis corrum-
untur.
bikoft, pfp. qui rem vilem nimio
pretio emit. Dal hynzer is ris los
west; der is hy mei Likoft. Ien man
is altiden bikoft mei ien ryk wiif, dat
grütsk op hjar jild is, uxor dives su-
perbiens sua pecunia marito semper
est mala emtio.
BIKER, cg. calix. Isl. dikar, Nl. deker,
m. Ang. beaker. Biker proprie est
vasculum ligneum ex assulis et circu-
lis sive trochulis compactum, quod tum
doli, tum patine et poculi usum
prestabat. Vide tale poculum in mu-
seo Zwollensi, e quo monachi cere-
visiam bibebant. Nl.v. éerdte, pocu-
lum majus ex levigatis scandulis sive
oblongis asserculis, cuparum in mo-
dum, sereis vel vimineis circulis colli-
gatum. Ligneum poculum, quo in aula,
conobiis, xenodochiis, tabernis potum
cireumferebant ad supplenda exhausta
vascula. Jun. Et. Ang. board. Apud
Saxones veteres diker valet modium,
mensuram quandam; Jiker hanmigas,
mensura quredam mellis; major men-
sura est embar hanigas, amphora mellis.
Dorow, denkmiler, I. 60. Ang. North.
bicker, a small wooden dish made of
staves and hoops like a tub. À tum-
bler of glas. Brockett. Hd. eim becher
wassers, vasculum aque. Ang. beaker
est ex B. L. 2akar, lacarium. — Con-
fer diker cum Ags. Óece, Ang. Deech-
íree et Lat. (poculum) faginum.
BJKERE, vb.a. convertere. Him likere,
ad bonam frugem se recipere. Di
Heidens bikere, convertere animos gen-
tilium in sacra Christi. F.v. dikera,
idem, Ji siue (Focas) tiden was sancte
Gregorius and Angilound warlk bikerd.
BIKERWE, vb.a. undequaque incesuris
notare (lignum ex. gr.) Di junges bikerwe
alle stullen ind banken mei hjar kntwen.
F.v. bikervea, circeumcidere nummos,
(Nl. Aet geld besnoeien.) pf.p. dikoren,
ro dikorven, ut F. koerren, pl. cor-
es, pro koriwen; steárre pro sterwe, cet.
277
BIKINNE.
Ags. ceorfan, pf. cearf, pl. curfon;
pf.p. corven.
BIKINNE, vb.a. dignoscere, confiteri.
It wier pikihiuster ; ik koe nin groun
bikinne, spisse erant tenebre; terram
& ccelo dignoscere non valebam. Der :
is nin ids mear to bikinnen, glacies !
evanuit. — Dy nin scild bikinne wol hat .
eak nin lirou, qui recusat peccati,
confessionem eum peccati non poeni- ,
tet. Ang. v. beknoiw, confiteri. F.v. di. -
kanna, Dikenna, agnosccre, assentiri, ,
2
confiteri, deferre, criminari.
bekennen, Lev.v. Jes. recognoscere,
Nl. Aerkennen. Sax. v. bicunnan, novisse, -
percipere. Ags. Jecunnan, experiri, NL
eene vrouw bekennen, (experiri mulie- ,
rem) rem habere cum muliere, O. PF.
landrecht, 358, vJeiscMich bekennen, in
versione Hd. fleislich erkennen. In ser-
mone proletario, F. Dy syn wif nei.
di scrift bikenne wol, moat di lampe op -
it beda-boertje sette; oars is it nacht-
wurk. Ludit Frisica phrasis in notione
verbi F. Jikenne, clare videndi, et
verbi Nl. bekennen, feminam ineundi,
sepe obvia in versione, NI. SS. biblio-
rum Slaten-bijbel dicta.
BIKIRTJE, vb.a. contrahere, diminuere.
len swiet petear bikirlet di wei, con-
fabulatio suavis fallit horas itineris. —
Di gjirge bikirlet syn meage 't néaddrift-
bra, 6. J. avarus sibi negat necessaria
ad vitam.
BIKJE, v.a. in genere, acumine ferire,
pulsare.
pungere rostro, Outzen. Mei di órán
in 'k raer (a it bed ut bikke, incendii
causa pulsantes fores me territum e:
lecto citaverunt.
stjin-bikje, ferro acuminato calcem
decutere de vetere rudere. Nl. (Kil).
» Dicker, Dickeler, steenhowuwer, lapicida.
Steenbickeler , latomus ciementarius.
Bicken, Hol.
gere. JBicken, Hol. j. steenhouwen."
stien-bikje, vb.n. arenatum tundere
in pulverem.
stien-bik, n. arenatum ex petra arenosa.
Stien-bik ind dunsán um (o scurjen.
bik-stien, cg. petra arenosa tundendo in
pulverem redacta, qua feminm con-
terunt levigsantque :enea ferreaque
utensilia; ejusdem petrze adhuc inte-
frustum: Bikstien ind scursán' spe
junguntur.
Bikke, bekke, bakke, F.b.-
q.d. decken, rostro pun- .
278
BIKLADERJRE.
| bikje, vb.a. dente ferire, comedere. Hy
| .— ken it wol Lil;jo, ejus fames huic ferculo
par est. Pronkje dat it boárst ind jamk
wéat to Likjen, ornatus sumptuosissi-
mus et srepe nihil est in patinis. Prodit
hocce verbum in cantilena nota de pau-
egestate divitumque luxuria:
| dene pronket, sípi ind set,
| oare néat to bikken het:
biene giel yn sydne kléan,
| oare nei di lapen fléan:
| dene yl swiele rizen bry,
| oare keálle-supen ly.
Kil. óickew, rostro pungere. Ags.
becca, ligo. Ang. fo Dicker, altercari;
roprie, indesinenter rostro pungere;
inverse F. &ilelje, mulierum ritu inter
se altercari.
'bikkel, eg. talus ovillus, astragalus
|. quo ludunt pueri puelleque. Sa hird
as ien bikkel, talo durior. Sa gled as
ten bikkel, talo levior, quippe quem
manus puelle quotidie millies tractat.
Dicitur dikkel, & resiliendo. NL (Kil.)
bickel-steenken , bickel , vetus, petre
fragmentum scalpendo desiliens. 2Bik-
kel, crelum.
. bikkels, pl. ossa talei, quorum tribus
speciebus utuntur puer rusticorum ;
porcorum barge-bikkels; porcellorum
igge-bikkels , et vitulorum kedlle-bikkels,
'bikkelje, vb.n. ludere talis, quod
i puellarum est.
: bikkel-spül, n. ludus talorum inter
duas puellas, in quo utuntur talis et
globulis ex lapide cocto vel petra.
Globulum in lapidem durum cadentem
et resilientem eadem manu, que eum
emisit, excipit puella et interea talos
, jacentes arripit.
biggelje, vb.n. desilire. Di frimnen
| biggelje di éarme widdou oer 'e wan-
gen, prosiliunt misere vidus lacrimre.
Kil. ,, )ickelen, desilire. De tranen bicke-
lem wt de oogen, exsiliunt oculis la-
cryme.” — Biggelje quoque valet de
motu pendulo, quo quid rutilat, Di
béagen biggelje di faem by it huótje del,
lemnisci de virginis capitio penduli
vibrantur et coruscant.
BIKLADERJE, G. J. biklaerdje, hodie
bikladderje, vb.a. conscendere, attin-
gere; adipisci. Nl.v. klgueren hodie
klauteren. Ang. North. £o claver, con-
scendere. F. Á/Gwwe, unguibus attra-
here, Ags. cifrian, scabere.
"d
e
wy
s
B
|
|
|
|
279
BIKLADJE.
BIKLADJE, vb.a. luto aspergere, con- |
spurcare, ealumniari. Ang. North. Je-
clarted, besmeared, bedaubed.
280
BIKLINKE.
klappe, garrire, nugari. Ags. beclyped,
accusatus.
BIKLEYE, BIKLEIE, vb.a. F.o. inqui-
BIKLAEYLE ten déade, vb.a. exuere vestes -
mortuo eumque amiculo ferali induere; |
proprie, convestire (mortuum). Confer .
klaeye, F.v. klatha? vestire. (Nihil
habet commune cum biklays, Dikleye, -
conqueri, misereri) Oanklaeye, in-
duere vestes, valet de vivis, ut Ji-
klueye de mortuis. — Nl. een lijk af-
B
leggen, Ang. to lay out a corpse, to '
prepare it properly for a coflin. Ang.
North. to streek, (extendere in tabula) ;
idem, Sax.l Acnneklêden, idem. — :
Jimme matte di rouwe plakken yn 'e .
,biklemming, cg. prehensio. compri-
Jínne mei greppelseádden biklaeye, opor-
tet vos nudos locos in prato tegere .
cespite e sulcis caso.
mei purpre-réa scerlecken in goald be-
klaeyd geane, Hol. beklecd, G. J. IL. 92;
Sijn pléats yn syn heyte hoaf to be-
klaeyen, Hol. zijne plaats in zijn vaders
hof te bekléden, Y. 39, quibus in locis
Gysbertus Hollandissat. Confer for-
klaeye (him) mutare vestes.
BIKLAYE, vb.a. miserari
y biklagget, pl. wy biklaye; pf.p. di-
klagge; ger. to biklayen. 4g vertitur in
ai et in ei, ut apud G. J. Pekleye, pt.
beklegge. F.v. biklagia, conqueri de
aliqua re; incusare, accusare in ju-
diclo; ees man biklagia om een moerd.
quem. pres. ik biklai, dou Mete, ,biklem de pléats, fundus hac condi-
Y kytse datse -
nare (se.) Stür. 13. F.o. k#leye, illinere,
conspurcare. Stür. 110. Ang. do clay,
delutare, illinere terra arzillosa, lxetare
agrum terra arvillosa fertili. F. A/aei ,
Ang. clay, argilla fertilis. Frisii agri-
cole letamen argille fertilis in pas-
cuis proferunt fimo.
IKLEMME, Bi&LIMME, vb.a. compri-
mere, angere. 1 bern hat it hánke
bikliud twiske di doar. Confer. NI.
klampen, unco detinere, prehendere.
Ex klanpen fit Klammen ct klemmen
et F.u. kleu-vegel, accipiter.
mens. De rout sit yn 'e biklemming,
mus major inclusus est. Tropice, /k
sit yn di biklewming, in angusto sum.
biklemminyg, ez. emphytensis perpe-
n
Anglosaxonibus et Anglis ignola vox, :
si excipis thema Ang.d. do c/ag et cleg,
herere ut gluten, spurcities, (accu-
satio?) Halliwell, Wright. — lim 5i-
klaye, se miserari, clamare.
klagget him oer ien oar int it is ein scild.
Prov. It is better binyd as biklagge.
biklei, n. miseratio, miserationis sig-
nificatio. Ex Gbikleg. len bulte biklei
tua, jus perpetuum coloni in cultu-
ram ct usufructum fuudi ea lege ut
domino in aenitionem dominii cer-
tam anuuam mercedem solvat. Hoe
jus, in nostra Frisia ivnotum, viget in
vicina Ommelandia et Rheiderlaudia.
tione et possessus et cultus.
IKLIEME, «vb.a. illinire, Di murre
biklieme mei Maei, parietem | illinere
luto. Flandri je&eemen, linere ar-
villa. Kil. — Conspureare digitis, 7f
bern likliemt di spegel mei gruzige fin-
gers. Dikliemd, Ags. beclemed, Aug.
beelunwmed,
hiklieminzg, ez. G. J. contazium.
. B
Hy bi-'
ind nin holp, inutilis est miseratio abs- '
que auxilio.
BIKLAPPA, vb.a. F.v. vi comprehen-
dere quem. Ags. /eclyppan, amplecti. -
Ang.v. Óeclippe, amplecti, coagulare.
Halliw. Wright. Ang. beclip. Ang. clip,
Clipt in with the sea, Shak. Ilen. IV.
P. 1, mari inclusus, contentus. Sax. n.
€—
küp-kou, decipula avium, Nl. £wip-:
kooi. F.b. Klappe, kleppe, forfice inci-
dere. Outzen, 161.
BIKLAPPE, vb.a. F.o. deferre, prodere .
quem, F. forklappe, idem. Confer:
IKLINKE, vb.n. contrahi, pf. klonk,
pf.p. klonken. Hi is fen di thjinst um
syn fhroánje hiklonken, febre facies ei
contracta, cmacerata est. It Lt bi
klinkt, agri superflua aqua turgidi
simulac siccantur subsidunt. F.o. de-
klingen, inklingen, contrahi; valet de
latere coctili, frumento atque omnibus
quie arescendo in minus rediguntur
volumen. Quin et de homine; F.o. dat
dikke kind scha! wo) noch beklinge, in-
fais ille obesus tempore «wracilior
fiet. — Acs. clingan, contrahi, mar-
cessere, pl. claug, pl. elungon; pf p
clungen, geelungen treon, arbor arefacta.
An. to cling fo, adherere, contrahi,
exarescere, Sax.l. klingen, klinken; in-
klingen , contrahi, exarescere, corru-
gari. Ang.v. clinge, contrahi, pf p.
clongyn. 1 may wofully wepe and wake
BIKNETJE,
281
BIKLIUWE.
in clay tylle 1 be clongyn cold. Ms.
Harl. 2252. f. 97. Halliwell. Ny tran-
sit in m, unde Ane.v. close, con-
trahi; F. &/omsk, sensu frigoris facile
affectus, friridulus. Any. v. elay, trepi-
dare. Aug. /o cliuch (he fist, contra-
here pugnum. Bnl. lf. 304.
klinkert-stien, cz. lapis coctilis.
Confer Isl. #Jaka, terra. concelata.
282
BIKOMME.
Ags. cmilían, Ang. fo knit, nectere,
junzere. Hol. dekuutselen,
.BIKNIA, vb.a. lv. jure proxime con-
saneunnitatis adire h:ereditatem. F. v.
krie, genu, eradus consanguinitatis.
: BINNIBBELJE, vbh.a. usitatius dignid-
Gal. clique, factio seditiosa, decepto- :
rum (ab adhrereundo, conglutinando.)
F. Hol. #link, Isl. Misa, obex rota- ,
. BIKNIPE, BIKNYPJE, vb. a. comprimere,
bilis, pessulus, repaeulum — parvuin
mobile. Nl. klinken, accudere, con-
flare; beklinken (een hiucelik) couflure
nuptias, desponderc.
BIKLIUWE, «vb. un. conscendere, — Ji-
kljouwe, idem. pf. dikleau, pCp. di-
kleauwen.
to bikliuwen, in Frisia nulli sunt mon-
tes quos ascendas. Sax.v. cif, rupes,
mons. Nl. vb. frequent. A/aceren, scau-
dere in subrectum, ex As. caf, pf.
vb. c/ifan, adherere.
In Fryslûn binne nin bergen .
bikliuwe,, vb.n. proficere. G.J. In
iue'ge trou biklinice, fide florere ceterna,
L 110. F.v. Ziclyica, crescere, florere.
Prov. Dir bliuwt, dir bikliurt, Dur-
man. 12, (qui manet proficit). con-
stanti bore rem facinus. NI. Zeklij-
dikuiping,
ven, adhwrere, cohwerere, coalescere, :
eonerescere, profieere, rem faeere,
Ags. rlifioea, adhwrere. Sax.v. Ai.
au, imhwrescere, radices avere; lid.
bekleiben, coalescere, radices azcre.
BIKLJOUWE, vb.a. arrodere. Je» bonke
bikljouwe, arrodere os. Nl. bekluicen.
Ags. cleofan, hindere; Sax.v. elioban,
ilem, Nl. &ieren, idem.
BIKLUMJE, vh.n. corripi frixore; prie-
sertim hominem sudantem attinct, qui
se frigore corripi sinit. Forklomje torpes-
eere. — De mule is her noct bikliue,
multiloquax est mulier, warrula, pro-
prie, os ille non torpet gelm. Confer
Klunje, et Aes. chuaiun, comprimere.
belje, vb.a. proprie arrodere, tropice,
miuutim et avare deducere de pretio,
mercede, viefu, emt. F.o. éeknibbeln,
idem. Stür. 13. Guibbelje cum Ang.
gnui^óle conspirat, contracte pro ge-
niihle, hodiernum. Ang. ui)üle.
interstrinzere, Di finger. yn 'e doar
bikuipe. — "Tropice yn it gat Diknypt ,
anzoribus implivatus. — G. J. T. 91,
bekmijpt ijn pronct (icangploaye, com-
pressus iu coneinna ornatus plica,
poetice de eleganter concinnatis literis
tvpocraphis. F. /4:wang, adj. summa
eura ornatus ut fert mundus muliebris;
proprie, coinplicatus, compressus. Ags.
lhcingan, premere, cogere, pf. /Avaang:
(eant, m. ligamentum, corrigia. —
F.o. beknoppe, bekmiepe, idem quod
hikutpe.
cg. compressio. Yn 'e di-
kuipiug sitte, premi, in angustiis ver-
Sarl.
BIKNOÔFFELJE, vb.a. rem illicitam ar-
tibus componere et convelare. Confer
kuoffelje.
BIKNUKELJE, idem quod biknôffelje.
Anuuke!, plica prepostera in veste.
BIKOMME, nRIKUME, vb.n. ad se re-
Ang. clrpsy, perplexus, impromptus. :
BIKLUNJE, vb.a. solum domus matlidis
vel eanosis pedibus inquinare. — i-
klunje, insistens grallis vlacialibus triua-
ire solum avri sive vim, quel facit
cursor glacialis ubi cozitur. linqere
glaciem ut per aliam fossain. porzat ;
y Rüsumer syl mat ien ein dyk biklune
wirde. Confer &liuje.
vb.a. circuimvincire, ad-
stringere, colligare voces in versu.
dire, respirare. nancisci, F. v. biceuma
evenire, — RHesipiscere, Z/eil is lilts oer
it jildformgosjen, mar hy scil. wol hwat
bikomwme, seit (nem, pater succenset
(soroii) propter sumptuosum cultum,
sed mater eum brevi sedabit. It waer
hikomt, sieva. tempestas mitescit. Di
geanne swollein bikout, ulcus fervens
et turgidum detumescil. Di seak(nte
bikout, morbus. deerescit. — Ik bin
nou oan il betlerjen; ik yt goed ind it
likomt mit edk sconn, cibus mihi gra-
tus est eumque rite vinco.— F.v. dat
him biemae hunger guod ei fames eve-
nat, IF. dat hûn hunger oerkomt. Wol
hikouuc it Jy! Bene vertat! ad ster-
nuentem. — Llenire, It bicomt mi sa
ny as fanen, SK me jubes volare iequius
mihi acetklet. /& scoe mi sa ny bikomme
ús flauen, dat Gniuen my wa scild
iint, infinite gravarer aliquem fla-
vitantem a me debitum. — Nancisci
283
BYKOMME.
Dy alles habbe wol bikomt jamk néat,
omnibus inhians crebro nibil impetrat.
Ang. Óecome, evadere, convenire, gra-
phice decere. Ang.v. And doth hem alle
wel an horse as a kyng bicometh to. R.
Gloucester, p. 36; F. as ien kening
lakomt. Ags. North. &ecyman, evenire,
oportere. Nl. v. bekomen, placere; Aug.
to become, decere, placere, (Lat. con-
venire, decere), ex Ags. Óecuman, oc-
currere,
bikomst, cg. satietas, satietas cibi. Ik
hab myn Dikomst; greaten thank foär
mi! Men kenue mar ienders sed, Ob-
saturatus sum. Bene est! Plus semel
satur esse non licet. 7k had myn bi-
komst fen polletike kraeyers, fastidio
rabulas politicas. F.o. jekumst, prop-
ter quod quis venit; satietas.
BYKOMME, vb.n. appropinquare, ac-
cedere. Dat komt by, hoc veritati vel
equi'ati appropinquat. — In mentem
suscipere, Mo kumsthe er by wm sa to
leagen? Qus te dementia cepit tanta
mendacia fundendi? — Accidere, eve-
nire, Ho kumt it by, dat di lytsen op
—
284
BIKROADGJE.
licet. talem sibi electare maritum qua-
lis ei placet. F. /en jegelik frommiske
dy mei har kar habbe, hwat man hja
nimme wol. Hollandi quoque in ser-
mone quotidiano wat man, non welk
man, quod vult cl. Richthofius. p. 101.
not. 6, Auelce mon?
O in korje est ex perf. kór, ut NI.
(KiL) koren, keuren eligere, deligere,
gustare, tentare. Sax. v. kiasan, eligere,
pf. cos, pf.p. gicoran. Y.v. kiasa, pf.
cás, pl. keron; pf.p. ekeren. Ags. ceo-
san, pf. ceas, pl. curon; pf.p. corem.
F. kieze, pf. kéas, pf.p. koren et kiesd.
Ang. c/oose non mutat vocalem.
BIKRAMJE, vb.a. idem quod distikke.
Di dyk bikrumje, aggerem marinum
stragulis stramineis firmare. Affigitur
stragula paxillis ligneis forma retina-
culorum majorum, qui krammen vo-
cantur.
BIKRANTJE, vb.a. balbutire de ali-
ua re. Hwat bikrantje du der ? quid
illi demum deblaterant. Confer krant,
acta diurna (Ang. mewspaper), quippe
nugarum et mendaciorum plena.
di gréalen smele ind dôchs allegeárre | BIKREAUWE, vb.a. sordide licitando
nei gréalheit stéane, quomodo fit ut
plebeji obtrectent patricios illique ta-
men omnes auctoritatem et divitias ho-
rum ambiant? — Bykomme, e deliquio
animi ad s» redire, animum recipere.
BIKOMMERJE, vb.a. sollicitare, metum
incutere; assimilatis literis pro F. v. Ji-
kumbria, molestare, diem dicere, mulc-
tare. Sylvicolre, bikumerje. — Hier bi-
kommerst dy oer? Dou haste di hele |
wrâld op 'e nekke. Galli ex lingua Fran-
corum residuum habent excombres et
encombrer, Ang. encumber, sed Ang.v. |
sine en- Gal. £o cumber, molestare. —
Alam. chuman, conqueri; dichumjan,
misereri alicujus. Graff, IV. 396.
deducere a pretio; Hindelopism. Hol.
beknibbelen , afdingen. Ags. crafiun, lege
postulare, gravare, litem iutentare
alicui. Àns. crace, omni contentione
petere, iniqua postulare. Jun. crave.
Isl. krefja, poscere.
BIKREUNJE, vb.a. (eus zz óex o. Nl.v.
kronen, queri) Sollicitus esse de ali-
qua re, cum pronomine relativo Aim,
hjar, us, cmt. Di liu bikroanje hjar
ien bulte oer it jild, ind ien lyts bytke
oer hjar siel. Confer krôanje, gemere,
gueri, murmurare; Hulde aen G. J.
9de Stuk, 128. Nl.v. decroenen, con-
queri, cum relat. hen; Si bekroenden
hen aen din hushere, querimoniam ha-
BIKORJE, vb. relat. 7k bikorje mi,, bebant de hero, Lev.v. Jesus. c. 150.
muto consilium, desisto a proposito, ! BIKRIMPE, vb.a. proprie, contrahere,
F.u. ik dekeur my. F.o. He is in 't — coarctare. Him bikrimpe, se defrau-
óekeuren, secum deliberat quid aget. ! dare tum in victu, tum in corporis
bikiasa. vb.a. F.v. eligere, decernere. | — cultu.
Sa mey aec (hi brolher hine bikiase : BIKRINGA, vb.a. F.v. expugnare, manu
hwet hi siner suster iewe hwel to bolt- armata acquirere. F. kringe, sese tor-
echette, 100, 14, itidem licet fratri . quere per spissam hominum turbam.
secum deliberare et decernere, quam *".b. krenge, premere, reddere laban-
dotem sure sorori eroget. Keyr helbe, — tem, fundere humi, Outzen, 170. Isl.
quod antecedit, redit ad idem: en kringja, cireumdare; cireumsecare, cir-
ieicelikes frouwespersona thiu mey hiren
keyr helle, huelte monne thet hiu nime
cumtundere; rotundum reddere, in
cireulum formare. Egilsson.
Àuel, 100, 11, euicumque femine | BIKROADGJE, BIKRODJE, vb. relat.
BIKRUPE.
cordi esse. Bern bikroadje hjar néarne
oer, álde liuw oer alles, pueri nihil cu- !
rani, senes omnia. Jikroadje dy nat |
oer 'e dei fen moarn, ne angas animum
cura futurorum. — Hy bikroadet him
net jamk inei sym eigene dingen; mou!
docht ien oar it, ind hi wirdt ten éarm
man. — Dut ding is bikrode, hec res |
curata, effecta, in tuto est. Nl. dat
scrupulum. ]
bikrodenisse, cg. idem cum Óóikrot. j
Mhd. &ruden, kroten, krotten (sich),
curare, sollicitus esse; &rot, impedi-
mentum, molestia, sollicitudo. Be-
necke, krot. — Crot, last, turba, tris-
titia. Teuthonista, crot, 61. (Ags. caru,
Ang. care?)
BIKRUPE, vb.a. obrepere, repens adire.
Ik wol myn sleárrend bern sien al mat
sk it ein ek bDikrupe. — Affluere,
obrepere et turbare mentem: „ds de
wyn sa op di scoärslien boldert, bi-
krupt it my nachts op bed fen myn |
soan dy op sea is. — Bikrupe, compri-
mere mulierem. Di feint hat di faem !
bikrupt, famulus rem habuit cum fa- i
mula. |
BIKUOLJE, BIKULJE, vb.n. refrigerari. |
Nei di thunger is it waer rju bikuólle,
post tonitrua coli temperies refrige-
rata est. Dat gegei scil wol yn it sop
bikulje, hee turbe consident, proprie,
in ipso jusculo, in quo fercula cocta
sunt, refrigerabuntur.
BIL, cg. nundine annuales. Hac voce
sole nundinsm vici Sondel (Seudel vel:
Sondel) in Gasterlandia appellantur,
Sondeler bil. Nundinz in genere merke
audiunt; Hol. kermis. — Bil, vox sin-
gularis, forte e fonte Scandinavica du-
cenda; Isl. ói?, otium, mora. Nundinze
Frisiorum — oblectationibus — prrecipue
inserviunt, quippe quibus vacant a
negotiis et publice certant cursu aut
celocibus, vel hilaria convivia cele-
brant, vel bibunt, canunt et saltant
eum virginibus in longam noctem,
Eu cujusque :etas fert.
BIL,
—— — — — ——HHáM——udáÁ o — — MM —
286
BILAKKE.
wy mar ris sjen hwa di blankste billen
hat, maritus, Ego regnum possideo,
inquiebat , Itane? respondebat uxor,
faciamus igitur nostrarum virium pe-
riculum. — Te/ mei di billen wol btéat
lizze, Tetwa, si sibi consultum ve-
lit, ingenue delictum confiteatur ne-
cesse est, proprie, nudet oportet nates
sive femora poene virgarum. — Dat
supkeal hat syn wiüfs guód throch di
billen spile, hic ebriosus omnia uxoris
bona dilapidavit. Hy Aat it léad al
yn 'e billen, nefasta calamitas eum
urget; proprie, globus plumbeus e sclo-
peto missus hwret in ejus femore:
adhuc currit, sed leporis instar morti-
fero vulnere confecti.
bil-knipe, vb.n. comprimere genua
puell:e , quod est inter Jocos amatorios.
Lit us hylkje, den hawwe wy mei dat
tutjen ind. bilknipen nat méar (o meitsen.
BILAEBJE, vb.a. loquaciter reprehen-
dere. Prov. Better meilse stiel moaier
as bilaebje. — Ang.v. lab, blatero, gar-
rulus, Prov. Labóe hyt whyste and owt
yt muste. Wright. Nl. v. labegge, femina
garrula, lol. /aóei , idem. Kil. ,,/abben,
Hol.j. X/appen, garrire, blaterare."
Nl.v. klapegge, Kil. &lappeye, garrula.
Frequentativum vb. Ang. £o labber, to
loll the tongue out; to lick up. Kil.
» labberer, Hol. vaniloquus, blatero."
Hol. éelabberd, (lingendo inquinatus)
vilis, abjectus. Kil. &elabberen, belam-
meren, inquinare, polluere.
BILAEPJE, vb.a. laceras vestes inter-
polare. Prov. Jen bilape broek is better
as ien mei gatten, bracca interpolata. —
Immen bilaepje, bistopje ind büwringe,
alicujus vestes interpolare, resarcire
et lavare. Confer lape, segmentum,
assumentum. Ang.v. belappe, Ang. to
lap round, involvere, cingere, cir-
cumvenire, Owle of the wode they
came anon And belapped ús everychon.
MS. Cantab. F.f. Halliwell.
BILAKJE, vb.a. deridere. 7k bilak dy
hwat! rideo de tua petitione, te susque
deusque habeo. Hind. /a£je, ridere.
Goth. bi-klahjan, xx7z-76»X7, Nl. des
lachen.
n. femur, pl bilen. Hol. dillen, : bilaeitsje, ex Vilaekje, vb.a. irridere,
nates, F. eérswangen, idem. Di blanke
billen fen iem jung.faem, femora vir-
ginis candida. Tropice, Jk din baes,
eti di man, Ki? sei it wiif, dan matte
flocci pendere quem.
BILAKKE, vb.a. lactare, captare, deci-
pere. — Ik bilak dy hwat, seit di faem,
virgo ad procum, Te, inquit, illecto.
2817
BILANGE.
Ik lit my nat bilakke, non patior mihi
imponi. Ags. lacan, salire, ludere.
Sueth. lacka, ire gressu citato. Nl. v.
(lackege) /uckeye, cursor, pedissequus,
Gal. laquay. Nl. lecker, equus toluta-
rius.
vocalem primitivam a, laikan, saltare;
bi-laikan , irridere, út Latini 22-su/fare.
BILANGE, vb.a. F.o. extensis brachiis
prehendere, potiri. F. dirikje, Nl. de-
raken. Nl. aeulaugen, porrigere.
BILANJE, óUnje, vb.n. in quodam loco
cursum sistere; verbum nauticum, po-
tiri terra, Nl. &elanden. Hwer sci? dy
ódl bilánje? ubi pila iota requiescet?
Di doagenet is yn il thicht-hus Dilüne,
nebulo tandem receptus est in ergastulo.
BYLANS, adv. (by-láns) prope sccundum
(by, apud; láns, secundum.) By di sea
lâns reisgje, iter facere sccundum mare
: BILEAGJE,
Gothi epenthesi vocalis 2 post -
-
(littus). .Huske byläns young er alle kroe- '
gen yn, seriem domorum sequens om-
nes cauponulas intrabat (homo vino-
sua. — In genere,
bylâns, mar thinkt ind docht ien bulte,
taciturnus et modestus multa tamen
mente volvit et agit.
BILZESTE, vb.a. onus imponere. Zen
scip bilgste, merces in navem impo-.
nere. — 4k doar dy der nat mei bi-
leste, metuo ne hoc tibi mandans te
gravem, Ang. v. belaste, injungeie ali--
cui onus, servitium, militiam. Halliw.
Nl. belasten.
bilwestigje, G.J. &elestigje, wb.a. man-
dare alicui rem. pf.p. bileestye, onera-
tus, gravatus.
BILJEZE, G.J. delezze, vb.u.
precibus et formulis magicis; blandis
verbis persuadere. F. leze, legere,
preces fundere ad deum. Confer hil.
óelecsen.
BILE, cg. securis. Dat is in Jfoúr di
bile, hwc (vacca saginata) ciedetur. —
Prov. Wi libje as di xe foär di bile,
vivimus ut pecus mactandum horw
fatalis ignari.
bihowwe; di scaef mat er moch oer,
lima deóst homini impolito; alius,
krekt as er ut it bosk hakt is. — Hy
lucantare
bilet
BILIBJE,
— Hy is mei di bile ;
docht it mei lange stappen ind di ruge .
bile, tumultuarie et neglizenter agit. —
As heit wit dasthon nachtraicenste slacht
hij er fen boppen del mei di ruge bile
yn, ind den is it breidjen dien, pater
si resciscit tuas bacchationes nocturnas
vi tecum aget et tunc nullus eris.
288
BILYE.
BILE, ce. di bile, nomeu duorum vel
trium domunculorum prope a Frieusa
in Idaerderadela. Confer. Isl. yi , n
lhabitaculuin. coloni.
vb.a. mendaciis criminari
quem. Di unscildige bilvayje, innocen-
tem false eulpare.. F. v. biliuge, G. J.
bileagje, Ags. beleahan, belecgan, Ang.
belie, idem.
BILEANJE, vb.a. remunuerare.
bileaning, eg 1emuneratio, premium.
BILIAWJE, vb.n. placere. Alles tei» dt
s(jurd. nei il bDileeijen feu di man, dy
bitellet. SI verba loquentis in ser-
moue quotidiano mon intelliguntur
auditor urbanus querit, Hwat bileaft
mem? quid matri placet? i. e. quid
als, mater? L. R. v. W. 196, Delevede,
Nl. 5eliejde.
. BILEGER. IE,
Jacendo siccior,
fierl: ex, punis,
brea, tsjits,
vb.n. recens et mollis
contractior et densior
caseus; bilegere
(6 .
er.
Hy giet er stil. BlL EMME IUE, vb. a. impedire, turbare.
Di tunge is hi bileiumere , lingua im-
prompeus est. F.o. bilemueru, deci-
pere. Stür. 13. Lemuerje freq. verbi
F.v. lenia, debilitare, mutilarc. Sax. v.
bilamod , paralysi ictus.
BlLESA, vb.a. F.v. privare. Des liwes
bilesa, via privare. Sax.v. Óilosian
libu, idem. Aus, beleosan, spoliare.
BILETTE, wvb.a. impedire. Alen matte
nimmen bilelfe yn syn wirk, neminem
cohibe a suis occupationibus. — F. v.
lella, Y. ielle, Nus. leitan, Ang. let.
F.v. Qlelea , molcstare quein.
n. impedimentum, necessitas.
Bruk myn wein; ik hab er nin bilet
fen, were meo curru; ejus in presens
non egeo. llol vertelt.
bilettiuge, ez. impedimentum.
Yb.a, diem videre, in vita expe-
riri sive bona sive mala, — Prov. Zen
Wiusce mul eak sorgje foär di dei dy
er net biliblet, decct hominem prospi-
cere quoque in diem quem non vi-
debit. Dy nin gua bilibje wol mat
ier stjerre, qui recusat experiri mala
vit: . cl priemature moriendum est, —
To Warns is nut folle to bilibjen, Warn-
sw, vico remoto, non multum est quod
animum novitate vel raritate arrigit.
BILYE, b. transit. propter culpam suam
vel aliorum pati. Prov. Ihcat di greaten
misdogge matte di lytsen bilye, guidguid
delirant domini plectuntur subditi.
BILIEDE.
Hwat di faer misdócht ken di soan nat
bilye, injustum est punire filium prop-
ter patris peccata.
bily, n. incommodum, doloris sensus.
Ik lien myn friunen myn jild as ik er
selm nin bily by hab, mutuum do ami-
cis pecuniam dummodo ea absque in- |
commodo carere possum meo. Zk Aa di ,
thjinst nat lang; niugen dagen lyn hie
ik er eärste bily fen, febris nondum
diu me tenuit, novem ab hinc dies
primum sentivi accessum.
BILIEDE, vb.a. exequiis mortui jungere
camnpanze pulse sonos. Wa fin dreigjen
steert achilme meij firlen biliede, Burm. 71.
Ags. feort, F. firt, Ang. fart, crepi-
tus ventris. Gr. 72/22, pedo.
BILIEMJE, vb.a. linere argilla.
BILYKJE, vb.n. et a. F.o. similis esse;
planare. J£ bern biliket nei di faer,
patrissat; F. Jiket op 'e faer. — Di
wâlen bilykje, planare ripam. Stür. 18.
biliking, cg. F.o. opus planandi viam,
ripam. F.v. likene, liszene, idem
BILYOUWA, vb.a. F.v. concedere. ief
di schella him bilyout, si prwtor ei
indulget, morem gerit, 195, 10. F.v.
liavia, lucia, amare. Ágs. leof, dilec-
tus, gratus. Lat. gratwn facere alicui,
idem quod Nl. beliezen. F. leaf, gratus,
dilectus, pro quo valet etiam leau;
myn leau! meum corculum!
BILIOWA, vb.a. F.v. nesgligere. Rezit ;
geuitivum, so Aya dan des biliowet,
421, 13, si vero istud nezlizunt. F. v.
|
290
BILIWEN.
bilytset my, nummorum numerus mea
expectatione minor est. Erfguód bilyt-
sel di erfuamen menst; hja freagje al-
Lilen, Wier er naet mear? | Ang. Amer,
belillle, to make smaller; to lower in
character, 29. — Ut dilytsje ex lyts,
ita et bigreatje ex gréat. Vide bigréatje,
majore stare pretio quam solvere quis
velit. F.u. dekleine — F. bilytsje.
BILIUCHTJE, vb.a. lampade ardente
illlustrare. G. J. poetice, intueri in
aliquem, sensu Lat. in oculis esse ali-
cujus. Goth. galiucAtjan, ilucere. — FL.
óyliochtje, apponere lumen.
BILIVA, BELIVA, BLIVA, vb.n. P. v. ma-
nere, pf. biléf. F.u. bliwe, pf. blêw, pt P.
blewen. Nl. v. bliven, Nl. blijven, pf. leef.
Ags. belifan, pf. deläf, pt. p. belifen .F.
bliuwe, pt. bleau (ex Ags. beláf), pf. p.
bleauwn; Ang. v. beleve, Ang. exoticum
remain. — G. J. De wrâld blieuwt wrâld,
hominum stultitia ubique terrarum
manet eadem. Dogge ik lit dat der
by blieuwe, G. J. atque liec quidem hac-
tenus. — Pro bliuwe et bliuywe sepis-
sime auditur bljouwe, ut Aug. v. beleve
et ó-«lace. Haulliw. belave. Wright, deleve.
bybliuwe, vb.n. manere apud. Z bern
bliuwt by mem, infans heeret lateri
matris. — Z4 bern ken heit nat dy-
bliuwe, infans in ambulatione propter
patrem insistere nequit. — Zlwat men
as bern leert bliuwt jins âld by, quo-
quis puer est imbutus ejus senex non
obliviscitur. Contrarium wei-bliuwe.
liova, relinquere, Ags. leofan, linquere. | BILIWIN, (biliwen), asseveraudi for-
. Ang. v. belevce, idem. Nl. ex /afen, si-
nere, relinquere; wulalen, neylivere.
BILITTE, vb.a. relinquere, desilare.
Ien mem scil hjar bern naet bilitte ind
Goad syn folk nat, mater non deerit
suo puero neque probis Deus. — Bi
litte, vb.a. desistere, It liifrinnen wol
my net bililte, diurrhea a me desis-
tere nolit, i. e. tenax est; Nl. verla-
ten. Da 4i thjinst iyu broar biliet, |
Friet er him to scande, ubi febris a fra-
trc discesserat iugurgitabat se cibis. — |
Him bilitte, deficere, fraugi, rumpi,
Di doagenet hie syn mem slein; foär
dat di witjers kamen hong er him selme
op, mar il tou biliet him ind hy truzelle
hibben del, rumpebatur laqueus. Alam.
Mazan, relaxare; ignoscere. Graff.
1T. 307. Hd. £elassen, acquiescere.
BILYTSJE, vb.n. quantitate vel numero
minore expectationem /allere. 4/6 jild
mula, proprie, per vitam, per auimam
meam. F.v. 4f, corpus, vita, gen,
liues, dat. liue (bi liue, per vitam.) Bi-
licen sünich weze! Ante omnia par-
cimonie stude! Plerumque construitur
cum foäral, prswsertim. | Foáral ind
bilhcen sicye ind heärre! Per te tuam-
que salutem, tace et audi! Plurimum
est vitantis, eär fodral iud biliwen
nat nei flaeyers, obsecro te ne audias
adulatores. Eendem vim habet Hd.
beileibe. Thut solches beileibe nicht, F.
Doch soks biliwen net. Nl. Doe dat bij-
lieve niet, Tuinman, Spreekw. nale-
zing, 2). — Confer Ags Norm. diliue,
extemplo. cf. Juu. Et. óeliefe, belife.
Ang.v. óylyue, qua voce Wycliffe ver-
tit ,celeriter," Gen. XXIV, 18, et
»fstinato" Gen. XLIV, 11, versionis
Vulgate. Ang.v. óelive, quickly, im-
mediately. Halliwell.
19
291
BILIZZE.
BILIZZE, vb.a. cireumquaque ponere
in. Di tefel mei stikken jild bilizze,
mensam tegere numeratis numinis.
F.v. biega, idem; em hors mit leder
bileit, F. 'n hoárs mei leér bilein, equus
indutus ephippio coreacio.
Ags. belicgan, circumdare, unde NI.
beleggen , obsidere, Ang.v. dely, pf. de-
, obsidere (urbem, castella. —
NL àeleggen, pretexere, instita cingere.
Ang.v. ôely, idem. 4 woodmans jacket
belayd with súver lace. Spenser, FS
VI. 2. 5. Nl. ôelegsel, instita — N
beleggen sijn woorden, ornare verba,
eleganter loqui. Inde Frisii, Hy hie
ecd, mar dlaei | i5 mei di gik, erat
in culpa, sed eam ornabat, i. e. ex-
cusabat joco quodam. Sax. n. éelegje,
vafra excusatio, velamentum culpe.
Lat. preteztus.
bilizze, vb.a. disponere. Goad ken syn
wirk wol bdilizze, Deus sua rite dirigere
noscit. Jild bWiz:e, in fomnore ponere.
bilizze, certare. Dou geiste wakker,
feint; mar wy scille it ris mei tenoár
bilizze, magna jactas, bone; sed age
contende mecum viribus; proprie,
compara vires tuas cnm meis.
bilega, F.v. formare. Lat. componere '
librum, poéma. Biega proprie ,, juxta :
ponere. anda tha othere monathe sa :
werth thi licma bilegad, 240, 17, mense
secunda (graviditatts) corpus (embrvo-
nis) formatur; i. e. desinit esse indi- ,
esta massa.
bilegerje, vb.n. frequentativum vb. Ji-
lega, proprie jacendo solidare. Begerd
— — r— ———— a o — a M IBID a o a ——— ——— de X HQ Ó M ——— € — t€
292
BYLJE.
tergo ventum accipiens fluctibus se-
quentibus obrueretur. Plene óy di wyn
izze "sed foár di wyn sile.
bylizze, vb.a. componere. Z/ sceel by-
lizze, componere litem, decidere ne-
gotia. Prov. Dy byleil is di minste net.
bylizze, vb.a. postulare. Lizze dyn
boden nin unbinlike dingen by, ne pe-
tas a famulis opus iniquum.
bylizzer, cg. navigatio pede facto et
correptis velis obliquatis. Wy kamen
mei dien bylizzer foár-by Jarmuyen
(Yarmouth.) — Compositio litis, J£ wirdt
ten bylizzer , non constituent actionem,
fiet. decisio.
bíligger, F.o. concubinus ; offiggerske,
concubina, Nl.v. óyliggher, idem. Ang.v.
lye, concubare femine. Wright.
E, vb.a. acuere dentes lapis mola-
ris. Áng. Somers. ,, ótige, to indent ,"
Halliwell; qure notio bene quadrat cum
primitiva Skr. 5A, findere; finditur
enim lapis superficies in strias transver-
sas, Alam.llarn, gingiva, dens molaris.
Isl. dildr. m. scalprum, telum. Ages.
bil, n. securis, falx, ensis, rostrum
avis, rostrum navis, proboscis; quod-
gue instrumentum ex chalybe. As.
il, n. chalybs, ensis. Ags. cveorw-0il,
f. securis molaris, Ang. mil-pike. Anf
(il, rostrum avis, falx; vb. £o bi,
columbari Nl. £rekke-Dekken. — Alam.
«nkapillot, (ungabillod) Graff. 95, III,
impolitus. F.v. óetha, formare,
biltth, n. Somuerus, Benson; F. v. ôêild,
n. F. 6iZd, n. imago. Hol. deeldkouwer,
(GIN credit imagines) statuarius.
brea, bilegerde (sjiis, panis, caseus so- , biller, cg. qui acuit lapides molares.
lidior quod non recens est. — OpAege bil-hammer, cg. malleus ferreus utrim-
groun mat eerst bilegerje foár 't ky ind
hynzer er op rize kenne, superaggera-
tam terram considere oportet antequam | bi
sustinere posset boves vel equos pas- ,
centes. Is. rasa, currere.
BYLIZZE, vb.a. et n. adjacere, appo-:
nere. Maa ind wijf matte uei Frysce |
wize by eltsoar lizze, maritus more.
Frisico propter uxorem in eodem cu-
bet lecto oportet: attende conjuges ;
lautos in Gallia et Allemannia dor- |
mire sejunctos. Warns leit thichte by |
it hexersnast Molkwarren. — It is ien |
quéa wurk der men jild bylizze matte, |
malus est labor quo perdimus nummos.
bylizze, vb.n. Hol bijleggen, vento
sevo eoque adverso facere pedem et |
obliquare exigua vela, ne navis a;
que acutus, quo acuitur lapis molaris:
quasi Ags. twi-bil, bipennis. Benson.
lede mei misdruk, panni species
variegati ex gossypio orientalis caris-
sima et feminis Hindelopie adamata;
ex eo quipre sudaria habent sua.
BYLJE, vb.n. latrare. F.o. óidi , idem;
C. M. canere galli instar, p. 146; in
cantilena nota DBüeske à Remmer:
Di hüne wol oppe di scinne stunt,
jü bilde der fon, om dinet willen zo
küem ik hade, zo küem ik hade. Krieg
ik fan diner haun trowe nat, zo sterf
ik doude, zo sterf ik doude. Cad. M. 146.
MS. Nl.v. bien, delen, latrare. Clig-
nett, 159. Ang.North. £o deel, deal,
mugire. F.b. óeli, latrare; Belt far
batst, Joh. 190, F. bylje eár-sthe bytste !
2398
BILJEANJE.
294
BILOAWJE.
antequam mordes latra. Ags. bellan | BILOAKJE, vb.a. aspicere, contem-
mugire. Kil „bellen Fris. latrare."
Ang. Óelloe mugire. Isl. dylja, pres. :
l, pf. buda, pf p. óulit, strepere un- Í
plari. Ags. /ocian, Ang. fo look, as-
picere. Ang.v. óeloked, conspectus.
alliw.
arum instar, resonare. ar Dur 'biloitse, vb.a. contemplari, ex beloake,
umdir, ubi concava percussa reboant. !
beloakje. V. loilse et loake, videre.
Andres. 29. Belia, boare, anxius ' biloitser, cg. contemplator.
clamare. Haldorson. Nl. óuderen, F. pis-biloitser, cg. aliptes qui contem-
bulderje, bolderje, intonare, fremere.
platione urinre morbum divinat.
Confer ó&/fe, mugire. |! BILOAWJE, vb.a. Hind. Jilouwje, G. J.
Di dóggen bylje, di honnen Maffe, ;
di mópkes keffe, molossi baubantur, ca- '
nes latrant, caniculi ganniunt. Di hon- :
nen scille hast wn my bylje (brevi latra- |
bunt canes ob me, i. e.) morti proximus '
sum. Latratus nocturnus canum, non '
tantum Anglis et Frisiis, sed et Roma- :
nis prresagium erat future mortis et in- ;
stantium calamitatum. Flebile sci la- |
íracere canes; Lucanus. Confer Brand,
Elüs. III. 184. Poéta Japix de nau-
fragio, dear fortwiiwlinge helsck ind;
luwd byllet, ubi desperatio nautarum '
elatrat tartareas altasque execrationes.
Prov. Byljen iz nin biten (latrare non
idem est quod mordere) minaces osci-
tatores non eidem qui audaces. —
Hwat is wem houn dy net bil4t? (quid
valeret canis qui ne latrat quidem?)
oblatret tibi homo; tc inordere uon au- :
det. — Hi Dilet mei di honnen der hi mei :
" it bosk is, (latrat ut canes cum qui-
us est in sylva) mores et ingenium
imitatur hominum cum quibus versatur.
bylje, blaterare. Jen wakker
gebyl, n. garrulus verborum ambitus.
Ang. Linc, /o deel non tantum de pe- ,
core, sed et de homine usurpant, Houw '
he beels! F. Hwat bilet hy! Lat. Ut la- ;
irat! i. e. quantos cict clamores. Hol-
landi affe», latrare, applieant con-
cionatori inconcinno et clamoso. |
BILJEANJE, BILEANJE, BILJENJE, vb.u. .
remunerari. Ágs. leamian, rependere.
bileánning, cg. remuneratio, priemium.
. leanung. Angli familiam totam ,
vocis Jean, premium, exegerunt. Án.
loas, mutuum, est enim ex Avs. kan,
pf. lak; et ienan, mutuum dare; 4n,
mutuum.
BYLKJE, vb. i. spleudere, nitere; traus-
versis literis pro ôlykje. Ags. et Sax. v.
blican, splenderc; Sax. v. blicsnia
licht, F. ôliksum-liúcht; ellyptice ôlik-
belauwje, (belauwigje) belauwgje, pro-
mittere, asseverare, minari. F.v. Tuo
via, asseverare de re aliqua, decernere,
definire, tutari, securum reddere; à:
alsa dene penningem sa (ha liude bigripen
and bilowat hebbet , talibus nummis qua-
les populus decrevit et asseveravit. —
Nu is al dto wrald truch Romes drede
wiges bilowid, nunc totus orbis timore
Rome a bello est incolumis; proprie, ei
securitas belli est asseverata. — Thet
ield bilovia, valorem pecunie sestimare
et decernere. Confer lovia, sestimare,
74, 98. 5, 5. West-Frisii Hollandi-
santes Wut loofje voor dat beest? quod
pretium statuis huic vacem?
Wi habbe des daer to goede dien,
dat biloafje ik dy, ibi genio indulsi-
mus, (hoc promitto tibi, i. e. affirmo),
mea lide. F.o. 7k wil di 't belaven
wezen, hoc tibi juro! Angli vb. ge-
Áetan, promittere, vertentes per 4o
promise, huie verbo notiones verbi in-
quilini assignabant. Ex gr. Shakespeare,
Will not the ladies be afraid of the
lion? — I fear it, I promise yon, PV.
dat biloafje ik jou, hoc tibi affirmo. —
In die natali Gulielmi IV, regis Brit-
tanniw, hse crant. verba ducis Cla-
rentie ad cctum matronarum in aula
regis, Here you, (to the footman) ôring
champagne! Dl drink the kings health
again, if I die for it. Yes, I have
done it pretiy well already ; so has the
king, 1 promise You! I believe his
majesty was never. taken such. good care
of before. We hace kept his spirits up,
I promise Fou! Miss Durueys me-
moirs; quos commentarios citat Thac-
kerav, Four Georges. George IV, p.
395. — Reitse nat oan di lytse junge,
az ik scil dy reitse, dat biloafje ik dy,
st vexas puerulum, fide mea, vapu-
abis.
sum, Nl. ôlitsem, fulmen. — Bylkjen- | beljeuwe, W.G. 47, ambire (nuptias.)
de kléan stéane beppe maet, vestes ;
splendentes non decent vetulam. |
les faem beljeuwe, ambire virginem
sibi uxorem.
295 296
BILT.
Frisiis a Maximiliano imperatore con-
tra jus et privilegia obtrusus guber-
nator, jure domaniorum, sed injuria,
occupavit (1498) et (1504) suum fecit.
Dividebatur olim in veterem et novam
Biltiam ; hec, continens 1800 jugera,
anno 1610 aggeribus primum fuit cir-
cumdata; illa cires annum 18510. No-
vum accessit incrementum 450 jugerum
anno 1715, greetmanno Adamo Erm.
van Haren, quod vocatur de pollen
in tab. Geogr. Schotani; Frisice.
bil-poalen, pl. proprio sensu, parvte
insule Biltanee.
BTLOUJE.
bilauwinge, cg. promissio.
bilofte, cg. promissum. Prov. Biloften
meilse scild, oportet stare a promissis.
BILOIJE, vb.a. decipere. 77y is mei
dat l«kken bilóid, panno vili eum de-
cepit mercator. Ágs. /y£ig, astutus; ly-
ligean, astutus esse; Jof, fraus. Goth.
luton, decipere. F. /fe/ fallacim!
BILOMMERJE, vb. obumbrare, obnubi-
lare. Bilommere loft, celum obnubilum.
Suethi /omug, patulus, de arbore
ramos late tendente. Ang.v. ,, jum,
a woody valley." Halliwell. Ang. v. oft
and lome, sspissime; proprie, spisse,
Nl.v. di ke, frequenter. Ang. Wiltsh.
gloom, a passing cloud. Chaucer,
glombe, (obnubilo i. e.) truci vultu as-
picere; do 9gloome, vesperascere. Nl.
schemeren; schemer-acond. — Loom,
Milton, aér densatus; Through the
loom were seen len-lhousand banners,
per crassum aerem apparebant decem
millia vexillorum.
BILOOP, n. Zen moai bilonp fen ien
hynzer, scip, elegans conformatio linea- -
mentorum equi, navis. Hollandismus
ex Hol. &eloop, summa.
BILSIUCHT, cg. morbus periculosus
vitulorum, qui vere nati post mensem
Majum repente tument alterutrum fe-
morum. Alias i£ fiár vel di kreupelsiucht.
Confer 5i, et adde Nl. billen, nates,
De agro Biltano et in eum Alberti
ducis jure consuli meretur Disseríatto
juris publici Frisici inauguralis de agro
Billano, quam auctor Libo Smit anno
1749 publico examini submittebat. Ob
tempus suspicioeissimum rector mag.
nificus acadeniiee Franequerange, prin-
ceps Guilielmus IV, editionem sup-
pressit et exemplaria dilacerare jussit,
cui decreto meum exemplar se subduxit.
bil-biar, n. cerevisia fzeculenta cocta in
vico Biltano Sint .fana, que cum va-
lida sit de homine ebrio perhibent Hy
is to. Sint Anna ast, fuit Sint-Anne.
bil-dyk, cg. agger marinus Biltee.
bil-hynxt, cg. equus Biltanus, Frisico
hebetior, procerior et robustior, quo
gravis argilla ejus soli aratur. Figu-
rate len bilhynxt fen ien frommiske,
ellyptice pro aers-hillen; Alam. ars-belle,
Hd. arsch-bell, clunis, Nd. eers-éille.
Mhd. óelle, pila, gibbus, pulpa interior
manus, apex carnosus digiti; ars-jelle,
nates, clunis. Benecke.
BILT, effertur di, n. terra ex alluvione |
femina immanis staturge.
bil-kant, cg. ore Biltanm. 7i wennet
oan 'e Bilkant, vivit in oris Biltanis.
bilkanter, cz. incola agri Biltani.
bil-pléats, cg. predium in fundo Bil-
tano. Di bilpleals, przdium vicinum
nata. Anglus quidam Hexham descrip- :
sit indolem et mores civium feederati
Belgii seculo XVI in finem vergente:
in versione Neerlandica hujus libelli
Neerlandia vocatur di bil der werelt,
alluvies uliginosa mundi. Nl. „De Jit
bernen,
Nostrates accrescentem ex mari terram
vocant, een dilt, quie
|
i
1
€ by
exurere mare. 4OUvaTóv oet |
uidem per se |
humida et ipso mari illabente exuri |
uoque non potest." Sartori adagia,
óarne, MS. tentat ccelum aratro findere.
bijl, n. Pet. Thaborita, Chron IIL. 442,
443, vulgo at dilt, it bil, pleue bi,
bidt. Nobilis est alluvies borealis
Frisie, e qua fundus Biltanus ortus
est, quem dux Saxonie Albertus,
hil. III. Cent. X. $ 71. Hy wol it bil , bilker, bilkert, cg. incola agri Bil-
|
|
bil-wein, cg. currus Diltanus
vico Collumi. F. pleats, predium.
Mei di
bilwein reisgje, pedibus iter ingredi;
per paronomasiam vocis JU, n. fe-
mur, nates. Idem lusus est in phrasi
by di faem oer it bil komme, adire
puellam per agrum Biltanum, vel su-
er femur, per euphemismum, rem
abere cum ea. F.o. le het heur de
billen utmeten, concubuit femine. cf.
Stürenberg. 17.
tani. — Cum dux Albertus Frisiis dif-
fideret arcessivit colonos ex Hollandia,
qui in hunc usque diem patrii sermo-
nis tenaces connubia plerumque inter
se jungunt, neque se facile miscent
cum Frisiis, quos extraneos habent
297
BILT.
298
BIMEITSE.
et oudlanders (veteris terre incolas) , bilkum, vicus Frisic borealis. Johan. 20.
appellant. Plerumque se rotunda facie ' BILUKA, vb.a. F.v. includere, com-
et hebete co
(Confer J.
Vertoog over de veengraverijen. 1766.
re a Frisiis distinguunt, .
egelin van Claerbergen,
p. 110.) Inter Frisios olim fama erat '
colonos Biltanos, cultores mercenarios,
non gerere ingenium valde callidum,
unde nascebatur phrasis, Spreck dat
ien Bilkert oam, Burman. 61. (a. 1614)
credat Judrus Apella. Hodie in cultu
agrorum Frisiis non inferiores sunt; prie-
terea magnatum arrogantiam despiciunt
et libertatis defensores sunt acerrimi.
b
bil fen it scip, coste navis ab inte '
riore parte teguntur compagine ta-.
bularum, quse super alveum duk-delling :
dicitur; spatium inter has et tabulas
externas dicitur Jj, forsitan quod in '
eo est sentina;
greate ind lytse Dil.
(Isl. óelfi, pars navis. Egilsson, 45.)
Ang. to bilge, rimas agere; //e vessel
bilges, per compaginum rimas navis !
admittit aquam, Nl. ket schip maekt
s ater. Confer thema 54 cum Aug. dil-
low, unda, ex Isl. 5y/gia. f. fluctus.
bil, n. agri graminosi humiles et ma-
didi fenisecio apti atque aqua cincti.
Hac notio patet ex nominibus prato- j
rum, qualia sunt; '£ bid, di bild-sleat,
di bild-dyk, pratum cum cjus fossa et
acvere, in tabula geosr. Schot. pagi
dividitur autem in :
Hd. £ell, belle. '
b
o à — o ——X o - mss
Tietjerksteradeel, ad vulturnum. Ibi ,
dem in orientem ZEasfermarder Bild, .
'biluk, demissio. Prov. Zen goed Fries
quod Schot. notat, '/ Bildt, weyland. —
Easter-bildt, pratorum spatium aqua '
cinctum ad terminos pagi Weinbritse-
radele versus vulturnum. Itidem in
tab. geogr. Doniawerstal, prope a
Goinga-ryp in africum. — It greate
Bil, prata ad ripam canalis di wide
Grefi prope a Wartena. Kad. Warga. :
Sectio B. No 825. 5 jugera. — Monike-
bild, villa prope ab Achlumo boreum
B
versus in pago Franekeradelm. Pars :
orientalis agri Biltani quoque cicitur :
Monike-bildt. — Cum his compara Bi '
warder, insule sub jure Hamburg:e in
Albi fluvio vel ei adjacentes. NI. v.
scaerd, werd, insula fluviatilis, unde
JBommeler-waerd, | Keizers-icaerd. — Kil.
D
weerd. Bil-kirk vicus in orientali Hain- ,
burgre vicinio.
Flandri 2 commutant cum £A. Kil.
» bück. Fland. pascuum." Ex Uk fit
bilker supra citata vox, Forsan et
prehendere, (contrahere) claudere, ob-
turare. pf.p. bileken, biletsen. — Ags.
belucan, pf. beleac , belucon; pf.p. belo-
cen; F. bilvke, pf. bilúk, pf. p. bilitsen,
bilutsen, ver. to bDiluken.
iluke, vb.a. contrahere, includere.
JHi is bilutsen um "e throánje vultus
futuro morbo, vel moestitia, vel frivore,
ei contractus est, facies insalubris.
Nl Hij is betrokken in het gezicht —
Der leit di prins nou mei syn bilitsene
mule! En, jacet princeps ore contracto,
ij. e. mortuus: phrasis stringit ridicu-
lam divitis mortui arrogantiam. Di
forbolgene hin. scil wol biluke, inflam-
mata tumensque manus brevi subsidet.
Nacht-wédsters each bilitsen mei den
wolke, G. J. reginwe noctis oculus ad-
spersus nubibus, i. e. luna translucide
obnubilata. Di loft bilukf, colum fit
obnubilum. Frisii occidentales ex lin-
gua patrum servant óeiuísen. Hol. de-
trokken. Ang. v. belouke, includere.
iluk, n. (clausum, locus conclusus.)
Kil. beluych. Ik sach der quéa. biluk ,
malum ibi videbam omen. Der wier
quea. biluk, ibi malus dolus metuendus
erat. Il wier quee. biluk, repugnabant
mihi, non succeedebam. Ik sloech heit
myn boask mei di earme faer foar,
mar it wier quéa biluk, proposui patri
nuptias meas cum paupera virgine,
at ille vehementer repugnabat.
jouwt nin bilvk, Frisius yermanus non
cadit animo, sive victus, sive victor.
Biluk, contraetus, hoc sensu refertur
ad hominem, qui, ut Latini dicunt,
animum | contrahit. Simili metaphora
krimp jaen notat, despondere animum.
Kriup, contractus, coarctatio.
ILUNJIE, vb.n. contrahi, decrescere
quautum ad volumen. De paden bi-
lunje al, semitre ob. solutum frigus in-
tumescentes jim desidunt et consolidan-
tur. /£ hea hiluuet, decrescit ambitus
feeni in meía, desiit tempore. — Ags.
hene, macer. Anz. lean, macilentus,
IMELTSE, wvb.a. coassare quid cum
quo, injunzere; legare. Di balken binne
yn 'e stilen bünakke, iujuncti sunt tizni
in asseres. Di souder yn 'e mürren
bimeitse, “contabulationem — parietibus
instruere. — Moike hat hjar álde faem
thuzen goune dinakke, avuncula famu-
299
BIMERKE.
le legavit mille florenos. Tropice 5i- |
makke, l.o. innatus; Hy is ien swift,
mar it is er yn bimakke, decoctor est,
sed patrissat. Eadem vis inserendi,
includendi, vocis enclyticze ài est in
bibakke, incoquere. Puer petit, Mem,
smar my buter op 'e boale/ Mater,
illine meum panem butyro. Mater
recusat interponens,
n bibakt, butyrum pani incoctum est.
BIMELKE, vb.a. notare, observare. pf.
bimürk , pf. p. ôimürken, ger. to bimerken.
Ágs. mearcinn, notare, pf. mearcode,
pf. p. mearcod; gemearcian, notare, de-
Der s buter ,
scribere, Nl. merken, pf. merkte, pf.p. :
gemerkt, — Husthe us heit eák sjuwn?'
Ik hab him mat bimürken, vidistinc
atrem? In eum non incidi. — Bimerke,
intentis. Qculis observare; Jie dit,
800
BIN.
4fway thou ragge, (hou guantitie, thou
(remnant ,
Or I shal so bemete thee with thy yard,
As (hou skalt thinke on praling sohilst
. (thou. lis at.
l1 (ell thee, I, that thou hast marred
(her gone.
Shak. Tam. of the Shrew. Act. IV. Sc.
8. Nl. Ga weg lap, of ik zal u bemeten
met uw el, cet. Jemand een rok meten,
sartoris est, — Nl. bemeten, demetiri;
obsoletum Ang. óemete, idem quod
F. £imjilte.
BIMODDERJE, vb.a. argilla opima le-
tare pascuum; conspurcare luto. Fi-
curate et per euphemismum, Him di-
modderje, se concacare. Ang. md,
F. modder, lutum. Nl. tets bemodderen,
rem spurcam velare et componere.
frionen, dat it nei sien allinne net” DIMOGELJE, F.o. óemogeln , circum-
goed is, asmen ck nel bimerkt, Alme- '
nack, 1676; scitote, sodales, visum
nisi junctum animi attentione non
venire, decipere. Stür. 14.
DIMOMJE, vb.a. personam induere,
deformi fastu vestire, ornare.
proficere. G.J. mer&je et mierkje. Ags. |bimummelje, F.o. Óemummelen, lar-
mearc, limes; pl. myrcu.
BIMIELJE, vb.a. pingere. Di sinne bi-
miellet it fjild, sol (Apollo) pingit lu-
mine agros, ornat. G. J. Ags. mal,
nota, imago, Ang. mole, nevus, F.
mael, idem. Nl. malen, pingere.
bimólkje, bimàálkje, vb.a. more lu-
dentis pueri stilo pingere lineas cir-
cumcurrentes et fortuitas. Di junge
hat it hele pljims pompier bimólke, puer .
totam chartam conspurcavit pingendo.
Confer mólkje, málkje, frequent. verbi
maelje, mielje, pingere.
DIMINGE, vb.a. commiscere. Biming
vam induere. Stür. 14. Nl. eermommes.
sed Bredero Óemommen. Glos. 87.
BIMOUDJE, vb.a. pulvere aspergi ar-
gilee sicce et attri. F. molda, F.
moude. Flandri bemullen, idem, Kil.
BIMUOSJE, (bemuósje) vb.a. maculare
sordibus, frivola agere. F.u. demúze,
bemoeze. Hwat bimuózzet di faem der,
quas gerras agitat ibi ancilla. Nl. de-
mosen, Kil. luto linere, inquinare;
frequentativum NI. v. demeuzelen , idem.
Gl. 37, Bredero.
BIMURTJE (Aim) F.o. sese inepte ir-
retire alienis rebus. Stür. 14.
weite sjerp yn 'e óry, commisce pulti BIMUSJE, (bemoesje) vb.a. liberare a
aululum syropi. Ang. £o bemingle.
BYMINGE, vb.a. admiscere.
BIMINSKJE, vb. F.o. sük beminsken,
nubere viro, proprie, se creare homi-
muribus. 42 lin bimusje, in pratis
mures venari. A mus est muse, ut
Ang. (o mouse, capere mures, a mouse
mus.
nem. F. i6 minske, mulier; minske | BIN, ik din, sum. (S.o. ik bjin) dou
numquam de puella dicitur. Confer NI.
een schip be-manmen, navem instruere
nautis. F.v. :4onna, nubere viro, ex
man, vir. Ágs. twifian, ducere uxorem;
F. sfwje, idem, ex wif, uxor.
BIMJITTE, vb.a. mensuram rei facere.
pries. ik bimjit, pf. biméat, pf.p. di-
metten, ger. to bünjitten. — To Eagum
thrije stappen fem di toer is it midz
fen "e wrâld; dy it nat léauwt mat it
mar bimjile. — Ien prakke di rech
bimjitte, protervum puerum verbere
punire. Ad sartorem,
biste, es; hy is, est. pl. wy, jimme,
hja binne, sumus, estis, sunt. F.v.
bem, sum; is, ist, est. N in din ex
m in dem; pl. F.v. send, ex sem,
syn, Nl. zijn, esse. F.b. ik san, dû
bêst, hi as; dualis Wal san, jat san;
plur. Wi san, jam san, jo san. Joh.
181. Syn, quod frequentat Japix, tum
in dialecto ruricolarum, tum in ser-
mone municipali Frisie, incognitum
est. Proesens tempus conflatum est ex
duabus stirpibus bem et ist, qu: ana-
logice procedunt apud Anglosaxones
801
BIN.
in presentis temporis singulari Age.
beo, beom, sum; útst, es; by(À, est; pl.
beotl; sed eom, eart, is, pl. synd. Goth.
fm, ist, sed pl. sijum, sumus; sth,
estis; sind, sunt, (G.J. sinte. I. 189). |
Apud Latinos eadem regnabat mistura ;
Lat. sum, es, est; pl. sumus, estis, .
Ags. beom simul regnabat :
eunt,
eom, eart, earth, Ags.North. Rush-
worth, biom, eam, am; art ; ts; pl. teoe,
gie, hia aron, sumus, estis, sunt, unde
Ang. am, art, is pl. we, you, they
are, quem pluralem are Dani victores
in Angliam introduxerunt, Isl. ek em,
thu ert, hamn er; pl ver erum, ther
eruth, their eru. — Lat. fio — Ags.
beo, Grec. nl zz Goth. in.
BIN, n. corbis parva, procera et an-
gusta, in qua pisces marini, prwser-
tim aselli minores, venum eunt; certus
numerus piscium; mensura cerasorum,
runorum; ex. gr. iem lin scylfisk,
rsen , men.
Ags. binne, f. cophinus et priesepe, '
que ambo fiunt ex consertis vimini- |
bus. Ang.v. a binne or hutch to keepe
bread in; Hexham. Nl. órood-spinde.
Nl (Kil) denxe, corbis plana, cista
lana, arca panaria. Ang. binne, bin,
orreum; corn-bin , wine-bin, cmt. Gal.
benne, corbis dossuaria jumenti; quse
dam mensura; prsesepe in flumine quo ;
pisces retinentur. Gal. anne, corbis :
major plana duabus ansis instructa,
que portantur carbones lignei. "Teste
esto denna lingua Gallica vebicu-
lum appellabatur; forsan vox eadem
que Delgarum amne, corbis et vehi-
culum vimineum quadratum duabus
rotis volubile. Hol. maade-iagen.
Propter affinitatem literarum à et m -
Galli frequentant duplicem vocis for- .
mam, banne et manne, corbis major
et plana duabus ansis iustructa, Nl. -
. masd,T. Auy. mauxd, ,
mand, f. Ags
Confer Dani dial. bende, bende, fasci-
culus piscium funibus consertorum.
Der es et qvaríreer (800) samrask i
den bende, sunt trecentz solem (pisces |
plani) in hoc fasciculo. Aug. v. óind, '
a lot of eels, Skinner; 250 secundum
Kennettum. Dansk dialect-lexikon, Mol-
bech, 33. Halliwell, 176.
BINACHTJE, vb.n. nocte obrui. Ang.
fo benigM, idem; pf. p. benighted , nocte
obrutus. Wy binne inachte to Liuwert, '
302
BINE.
nox nobis intervenit Levwardize. Con-
; fer oermachíje, noctem transigere in
' aliquo loco, Nl. overnachten.
' BINE, vb.a. vincire, ligare, adstringere,
pf. dún (Ang.v. et Bor. dun. Halliw.)
|. et boun; pr. p. binende, pf. p. boun, Mak-
kum óinzen; ger. do binen.. F. v. Linda,
pf. band, bond, PED. ebunden, bonden,
ger. do bindande. F.b. binja, Joh. 171.
Ags. bindau; pf. band, pl. bundon ;
pf. p. óundeu. Ang. (o bind, pf. bound,
Ji p. Pound et bounden.. (Germ. óund zz
at. funis. Fumes — Ages. bendas, vin-
cula, Ang. bounds, boundarys).
Hwer di rike-liu it kéal bine, mat
|— $46 stéan, (ubi divites vitulum ligant ei
standum est) ad nutum divitum opti-
matum omnia componuntur — Jk
wol di éarmen jern holpje, mar my nat
bine, auxilium ferre pauperibus lubens
volo, sed non obligatus promisso.
bine, vb.a. mergites colligare, unde
| biner q. v. Pro óine frequentant quo-
| que phrasin pleniorem oanscéawje, ex
|
^ o— —Á — — —— —
oan, ad, et sceaf, merges; culmos in
mergites vertere.
bine, Frisiis in more erat quemque fa-
| miliaem, tum masculum tum femi-
neum, in ejus die natalitio fune suse
selle allirare, eumque non solvebant
nisi antea promiserat se eis quoddam
paraturum esse convivium, quod La-
tini vocant dare nafalitia. Neque tamen
petebant antequam dederant; implica-
verant nempe donum natalitium eidem
funi, quo eum selle alligabant. Ab
infante cum charisma sperare non pos-
sent, puerum puellamve in die nata-
litio simpliciter munusculum quod-
dam brachio dextro alligabant. Aem
hat Hwale mei 'n kuke boun, (mater
Hvale alligavit libum) mater filiolo
suo Hvale libum natalitium condo-
navit. Hd. dixdeband, n. ein band wo-
mit jemand zum namentage angebun-
. den wird. Grimm, Lex. lI. 34.
'bynt, pl óynmten, trabes, que domus
et horrea sustentant et firmant.
bynt-ljedde, cg. scale gestatorize
maxime, per quas agricole conscen-
dunt apicem mete feni in horreo.
Pertinet ad domum villici.
'bynt-wirk, n. compages trabium cedes
firmantium.
; bine, cg. funis, quo contus mete foeni
in plaustro impositus adstringitur. —
Capistrum stupeum, quo rustici inter
T — es
303
BINE.
laborem regunt equum. F.b. óansal,
capistrum. Johan. 132.
bend, Saterl. vinculum. Ags. F. v. end,
bende, f. Het. 229.
bende, contiznatio, ibidem.
bindt, F.o. tabulatum usum pontis
trans canalem pr:estans, Stür. 18, pro-
prie, quod jungit utramque ripam.
bindken, n. F.o. vitta muliebris, Stür.
18. — Ags. bend, ligamen, vitta, dia-
804
BINE.
mergeti quam ligaminj quid de suo
erogare) dent ditiores, tenues non ha-
bent. //noat iz yn 'e lán', seges messa
in mergites collecta est.
"n bân yn it liif, tropice, sensus rigidi
sive adstricti quid in iliis. — "s bân
um it lóch, os uteri vacce parturientis
restrictum, quod manum opem ferentis
non admittit.
, bánen, pl. vacce ligamenta sacro-iliaca
dema, lunula, ornamentum mulieris. :
Lye. Dan. dial. jendike, collare tenue
feminarum. Molbech, 33.
bynt-jern, n. collectivum subst. fila
cannabina tenuiora, quibus adstringunt
sarcinulas, similiaque. Ang. pack-
thread, Nl. óind-garen. |
binde, cg. mnltitudo e fece populi.
Nl. óende,f. turma militum. — Áng.
(sacro-isciatica) ad utrumque latus ra-
dicis caudz. Di bûnen falle, subsidunt
ista ligamenta; adeo instat partus. Di
bûnen slute op, ligamenta iterum ex-
surgunt; vacca foetificavit. — Di ky
fordunje di bûnen, vacce taurum ap-
petentes insultant aliis et insultantur
adeo ut ligamina ledantur. Di ky krye
knikken yn 'e bûnen. Knik, luxatura.
band of (íhieves, caterva furum; óand | bandeleas, adj dicitur vacca, cum
of soldiers, cohors militum. | Confer
Petronium D. 18, Xo» es nostre fas-
cie, l e. agminis, nostr:e farinre.
binde, F.v. pertica, mensura longitu-
dinis. Bynd, pl. bynda, Disse syl schil
langh wessa fachtigh bynda langh,
Chart. IT. 373. b. Axgs. bendan, flec-
tere, tendere, extendere. Confer NL
bunder, bundel, jugerum.
biner, cz. qui mergites adstringit. Ang.
Three biuders stood and took the haud-
Juls reapt from boys, that gather'd
quickly up. Chapman. Ang. North.
óandslers, Frisice biners. F.b. bûnj, fas-
ciculus culmorum; óinj-riapar, ellyptice
ista ligamenta prorsus evanescunt.
büànke, F.b. beank, Johan. 128,
bantsje, n. tweniola, sed /Aridke, filum
breve et tenue.
bannel, n. W.o. tenia, ligula, pL
bannels. N]l. nesfel. E. I. 859. Ang.v.
bandel, bendel, t«cniola.
band-rekel, cg. molossus mas vinculo
retentus, excubitor villae rustiee. Dou
leiste der az 'n bn'rekel, segniter terrà
recubas. Ang.v. jandogge, F. dógge.
NL (Kil) éaud-hond, canis vinculis as-
suetus, canis pecuarius, Sax.l. daak-
rekel, molossus piger, homo deses.
Bnl. IIL. 469.
Eng. reaper. — Prov. Sliners binne nin. büuich, adj. multis occupatus negotiis.
biners, hyurientes feminie rem dotues-
ticam non promovent. ladem figura
collizandi de uxore frugi valet phrasis,
Hja háldt di spullen goed bi eltsoar.
feed-binjar, F.b. viëtor. Joh. 190.
Vox spuria ex Hd. fasz-binder ad ver-
bum translata. Vox Frisica est kuper.
C. M. p. 57 habet juxta fet-bynder :
quoque £wper.
Us Hiske hat it beest bi oarreheit, mar
foär sa'n famke hwette al to bûnich,
avus meam filiam Hiskam optime ha-
bet, licet pro teuera wtate plus satis
opere districtam. — Banich, impeditus
negotiis, sed Nl. éandig et Hd. &óndig,
vinctus, domitus, cicur. Bilderdikius
onbandige verdelger, effrenatus exter-
minator, satanas.
bân, cg. vinculum, fascia, ligamen, pl. ynbandich, adj. continens, verecun-
bûnen, Hindel. biinden. F.b. bian, Jo-
han. 138. Sc.o. beuan ex blan, zz bán.
(0 z eu) Di junge ts nou motich ; hi
iz rju oan 'e bán, puer (protervus)
nunc frugi est; rite occupatus in rebus
domesticis. | F.v. bende, f. vinculum,
catenatio. | Ags. end, f. vinculum,
fascia, corona; Ang. band, (bend).
bán, manipulus culmorum quo colli-
gatur merges. Prov. Ik ken better fen
di scéaf az di bám (melius convenit
|
dus. Nl. ingetogen.
boun, n. sodalitium, socii socismque,
contubernales. Scot. boon of shearers,
band of reapers; as many as a farmer
employs; óoou Scoti cominutant cum
binn, Y. binde. Jamieson. Buun, bon,
congregatio hominum, multitudo, avi-
um caterva, confusio, turba, contur-
batio. Aspectu ludorum, ignis artifi-
cialis similiumque, quibus dies festus
celebratur, motus rusticus, Hir, inquit,
805
BINE.
Hjir is 't noach yn 't bon! Hol. Hier
loopt het in het honderd! Y. It rekket
yn il bon, turbatur res. G.J. Roun
yn 't boun prate (per totum collegium
quevis effutire) garrire delira, Hol.
n 't hondert om pralen.
bindel, f. fascis. Bindel flaer, fascis
lini; in usu, certum pondus lini. Ags.
bindele, f. vinculis constrictio. Ang.
bundle, Nl. óundel, fascis.
byn-keátting, n. catena tenera ferrea,
qua caput equi in stabulo tenetur.
byn-mouwen, pl maniee dimidie
lintee rudes, quas ancillee rusticze in
arvo laborantes supra cubitum adstrin-
gunt, ne conspurcentur brachia.
ear-bán, cg. alapa. Ags. ear-plet, idem.
il „ oor-bamd. j. oor-wante, alapa."
W.G. 22, aerbaan. Wante, chirotheca.
famne-boun, cg. corona sive cetus
puellarum. Ags. éund, fasciculus.
hals-bân, cg. collare. Zais-bán, col-
lare canis catenati. Domeny hat ien
gouden hals-bûn, sacerdos (collari aureo
ornatus est, i e) familiariter utitur
magnatibus, qui eum laute habent.
Phrasis videtur alludere ad fabulam,
in qua lupus aspiciens canis collum
8 catena detritum ei, Z*were, inquit,
qwe laudas, canis; regnare nolo, liber
si nom sum mii. Phwd. III. 7.
gouden halsbán, collare aureum,
sensu forquis aurei valebat apud ve-
teres Frisios pro aggere, quo natale
solum contra maris 1inpetum circum-
vallabant. Dicebatur aureus sive pre-
tiosus ob ingentem sumptum, quein
in eum aggerem exstruendum et re-
staurandum impendebant, et quod ab
eo pendebat salus patrie. Thet is ac
londriucht, thet wi Frisa hagon ene
séburch to stiflande and (o steraude,
enne geldene hop (her umbe al Fristond
liik, 192, 4. Geldene hôp, circulus
aureus, qui Frisie pagos conjungit
et continet ut dolii tabulas. Pro Aóp,
hodie Ap, Hol. habent koepel, Sax.n.
bandel, Ang. North. bdandel: Hol. kit-
ieband , collective, circuli doliorum mi-
norum. Ang. dial dbandkit, dolium
igneum. Sfera, aggerare, Beda, Hist.
Ilf. 2, ,, utraque inanu erectam (cru-
» Cem) tenuit, donec adgesto a mili-
» tibus pulvere terrse figeretur," quem
locum rex Alfred Anglosaxonice ver-
tit, mid his handum bam hit heold
and Aefde oth thet his thegnas mid
$06
BINE.
moldan hit bestyredan and gefesinedon.
Pro Aôp hodie adhuc in usu est
Aalsbán; ex. gr. di Pingiumer hals-bán,
agger antiquus marinus circumdans
pagum, cui vicus primarius est Pin-
m in Wonseradela. Prov. „Min
aan schil ielle ioun diin halsbaan wesse,”
sey de wiltschut ien de reyger, Burman.
49, , mea manus tibi hac ipsa ves-
pera torquis erit," inquiebat ardete
venator: reprehendit luxuriosos jacta-
tores et alte se tollentes.
Deus nationibus patrium fecit solum,
Frisii suum mari obrutum ipsi forma-
runt extructis aggeribus, quorum con-
fectio et restauratio vires omnium
unitas requirebat, et in tantum fran-
gebat innatam gentis indomite fero-
citatem, ut ad impietatem et luxuriam
ceteris minus procliviores essent. Inde
Saxones vicini,
Haden de Frésen nich ar'gen dick
So quam ehrer kéner in 't himmelrik,
nisi Frisii suorum aggerum mole oc-
cuparentur illorum nemo beatitudine
eclesti potiret. Joh. 114.
Nota Ang. £o bind, ligare, diver-
sum esse ab Ang. to bend, flectere,
Isl. jenda, flectere.
hier-bán, cg. vitta lanea, qua femine
crines in altum stringunt, ut eos con-
tineat et tegat mitra Frisica. Ideo
apud feminas Trans-Isalanie audit
&irykband, vitta stringens. Antiquitus
peplum vile continebat crines, postea
capitium ex lino subtili et pretioso.
Frisiis feminis nuptis omne lenoci-
nium capillorum, quos religiose vela-
bnnt, in vituperio erat. Puellulis de-
corum habebatur flavos cincinnos in
tergo undantes monstrare; appropin-
quantibus vero mature virginitatis
annis, matres filiarum crines in longas
cincinnos torquebaut et nectebant,
eisque verticem diadematis instar cir-
cumdabant, quem morem, nunc pene
obsoletum, centies Hindelopie his
oculis vidi. Hos cincinnos, tectos ca-
pitio lineo, superabat mitra cylindrica.
( ,, Insigne gentis obliquare crinem .....
capillum sepe in ipso solo vertice li-
gant." Tac. Germ. 38.) Ante hos cen-
tum quinquaginta annos cincinnus maxi-
mus in formam annuli infra ex mitra
apud aurem dextram virginibus exta-
bat, qui tamen sub mitram trahebatur
simulac nubebant. Cultus simplicior,
20
807
BINE.
quo nune utuntur Frisie mulieres,
is est, quo crines in altum stringunt
et redimiculo (Aieróón) colligunt,
ut exstantem cristam facilius capitio
cooperiant. Saxonibus nostratibus re-
dimiculum istud viridem habet colo-
rem, Frisiis contra album.
hoás-bán, cg. fasciola qua tibiale ad-
stringitur. Ang. garter. Hy giet er
oan 'e hoásbánen (a throch, (ad fascias
usque, i. e. poplitem ccnum perva-
dit, figurate) in comessationibus nullo
freno inhibetur. Prov. ,, 7k ken wol
fleane,” sei Botísje-moi, ind hja traeppe
'e hoás-bán.
knóffel-b&n, cg. fascia ex pelle alba
vituli, qua cingit exorcista inter pre-
ces mysticas membra arthritide labo-
rantia. Nodus, quo hoc phylacterium
constringitur, itidem est magicus, et
fama fert dolores redire simulac nodus
iste solvitur. Confer dwwel-bander.
naule-bantsje, n. fasciola tegens in-
fantis recens nati umbilicum.
ra-bantsje, n. filum canabinum bre-
vius, quo vela restringuntur. Usurpant
fere de rebus parvi valoris. Der is
tin rabanísje wei wirden, ne hilum
uidem lapsum est. Der lei nin ra-
anísje oeral, oerdwers, omnia accu-
rate disposita erant; ne filum quidem
e suo loco aberraverat.
De duplici forma bûn et boun, Ang.
band et bound, notandum est pro ho-
dierno Ang. pf. óound, (F. boun) Ang.
veteres tenuisse Ags. band,
On slepe fast yit sho him fande,
His hors until a (re sho band
And hastily to him sho yede.
Ywaine and Gawin.
F. Se foun him fest yn sliep, syn hors
boun se oan 'n béam, ind gung hastich
nei him ta.
âfbine, vb.a. dissolvere. Di redens áf-
bine, dissolvere grallas glaciales a pe-
dibus; op-bine, contra, adstringere. —
Di rammen áf bine, arietum testes filo
cannabino piceo vehementer adstrin-
ere ut arescant et tandem decidant.
bibine, vb.a. illigare. F.v. óibinda,
vincire reste, Ags. bebindan, idem. Bi-
byn it jild yn dyn busdoek, colliga
nummos in sudario. — Jybine, junc-
tim illigare, Byn er di rekkening by yn.
forbine, vb.a. obligare. Di sconk for-
bine, crus ulcerosum obligare. Ang.
bind up the wound.
808
BINETHA.
ynbine, illigare, colligare. "Tropice,
Dou maste dy ynbine, inhibe tuum im-
petum, compesce iram, planctum.
opbine, vb.a. sursum restringere. Zé
hynzer di stirt opbine, nodo substrin-
ere equi caudam. — Op 'e redens
ine, grallas glaciales alligare pedibus.
tabine, vb.a. obligare, obstringere,
vinciendo claudere. Di pung tabime,
crumenam astringere. Prov. Men bine
wol sekken (a as binne se nat fol (obli-
gantur quoque sacci non repleti), ne
obruas stomachum cibis.
underbine, vb.a. substringere. Di
redens underbine, -grallas glaciales sub
pedes stringere.
weibine, vb.a. obligando abigere. Di
thjoktme ut 'e fotten weibine, hydropen
obligando e cruribus abigere.
byn-stoak, cg. pertica spissior rotunda
deprimens fenum vel mergites in
plaustro ne decidant, ante (foárbine)
et pone (efferbine) fune adstricta. Alias
pontjer. F.o. Dithmarsi, punter-boom.
Stür. 187. Kil ponter-boom, laeter,
longurius. Sylvicole wize-bfam, Sax. n.
tcezeboom.
BENEARJE, vb.a. angere, in angustias
ducere. Near adj). angens, anxius, aére
feetido oppressus. Aygs. meareve, mearo,
angustus, disturbans. — F.v. dinera, im-
pedire, opprimere, jus possessoris op-
pugnare.; óimaert, F. W. 136, per-
lexus; óenedert, Schot. 109, b. idem.
NL naer, tristis, invenustus, deformis;
benarde omstandigheden, rcs difficultati-
bus obsess:e.
BINET, adv, propemodum, circiter.
BYNEI, adv. prope. Kom ien hynzer
nat bynei fen efteren ind di klitsen nat
fen foren, mar wachtje dy foár di finen
oan alle iggen. — Hinne ind bynei,
prorsus, simul et semel, omnino. Di
Friezen habbe hin ind binei sa folle
jild ind macht nat as de Ingilscen,
mar rom sa folle fen di âlde aert,
Angli Frisios plurimum anteunt opi-
bus et imperio, sed Frisii Anglos
abunde equiparant ingenio patrum.
BINETIIA, prep. infra. Regit dativum;
benitha gerdle, infra cingulum. Ags.
beneothan, Ang.v. binethen, F.u. NI.
beneden , Ang. beneath. Vox in legibus
antiquis Frisie obvia, ab urbicolis
frequentata, at ruricolis ignota, iterum
probat leges a magnatibus in magna-
tum dialecto esse scriptas. Ruricole
809
BINETTA.
ro beneden habent under, del, ctt.
n F. W. 887, 367, Gabb. 64, 90,
Chart. I. 591, b. 847, b. 465, b. 520, b.
binia, binya.
BINETTA, vb.a. F.v. privare, spoliare.
Benet ieftha beneret, spoliatus vel mo-
lestia sollieitatus. Ags. jeneotam, pri-
vare; feore beneotan, interficere. (Isl.
Ànila, allidi, infligi, sc. gladius?)
BINGE, cg. bynge, M lkweren, Hindel.
sterquilinium , latrina. Inter vicinos
ruricolas Gaesterlandie, fossa in quam
defluunt sedimenta liquida sterquilinii,
dial. commun. Jarre-sicat. Fimetum et
latrina eadem notantur voce, quod
veteres ventrem exonerabant juxta
acervum fimi el sordium communem,
antequam latrinas ex ligno fabricabant,
quas Áwske, Ang.v. little house appel-
labant. Prov. Jeu gulke bynge is dochs
ien bynge, latrina licet pulchra est ma-
netque latrina. Hwat ien binge is hjir!
quie est ista rerum perturbatio, col-
luvies!
Magnates Auglosaxonici
810
BINGFL.
BINGEL, cg. in nola pendens clava,
qua oscillante percutitur et sonos edit.
Hy hat di klok lieden heard, mar wit
nat hwer di bingel hinget, loquitur de
rebus, quarum causas non novit. —
Goth. óani, m. verber, vulnus. Isl.
banga, pulsare, percutere, Ang. £o bang,
idem. Nl. jengel (instrumentum quo
pulsatur) fustis. Antiqui pulsabant
campanas fustibus. l helen ,
(Kil) cedere fustibus. Ang. dangle,
a large rough stick. Ang. Salop. dan-
ger, & hard blow. Forma simplex sine
terminatione instrumenti -e) viget in
Ang. óang, ictus, verber. 7 am a
batchelor. That 's (o say, they are
fools that marry. You 'll bear me a
bang for that. Shakespeare.
,.bingel, cg. puer pertinax, intracta-
suos in.
usus privos extruebant latrinas, ut:
liquet e nominibus, Ags. gong-sete,
gong-stol, et gong-lun, in quibus gong,
gressus, quod per se quoque latrinam
notat, non multum abludit ab IId.
ab-trit, latrina, vel F. &-gong, alvus,
saluritas. Seculo XV labente luculen-
tiores inter Anglos habebant latrinas
fabrefactas, tribus orificiis instructas,
ut videre est iu quodam glossario Àn-
glico, cujus librarius voci Aec cloaca,
bilis; puer scurra, Nl. gui?, Gal. es-
piegle. Stoute bingel! objurgium pueri
procacis et importuni. Greate bingel!
puer procerus, qui, licet provectior
wtate, procacitate juniores superat.
Lytse bingel/! puerulus preter etatem
procax. Dy dingel, G. J. I. 30, ille
puer scurra; scilicet amor tela mittens
in poetam. 44 is mar ien dume bingel.
Bengel apud. Nl.v. stupidum innuebat.
Beunghel (Kil) homo stupidus, rusti-
cus, ut Lat. s/ipes, íruncus, caudez.
Confer Ang. /o bungle, to manage
clumsily.
bingelje, campanulam movere, et so-
Ang. a precy, rudi stylo aspersit la- |
trinz; ejus zevi imaginem. Glossarium
insertum est (pag. 272) in libro, cui :
titulus 4 volume of tocabularies from '
the tenth. century. to the fiflienth; cu-
ravit Thomas Wright, suis impensis |
vero in privatos usus edidit
oseph :
Mayer, qui hocce munificenti: suc -
erga literas documentum mecum libe-
raliter communicavit.
binge, Suethis est acervus; ex. gr. fru-
menti. Confer nostrum Jouke.
liter F. óuf, acervus, et mingdult,
stront-bult, sterquilinium. [sl. bingur,
cumera, cumulus, acervus frugum,
farraginis. Andrew. Bingr, m. lectus,
poetice, (proprie, acervus foeni vel
straminis.) Egilsson. Ang. v. ding-stead,
the place where orc is deposited in
the furnace. Confer Isl. dyngja , f. cu-
mulus, Dani dymga. Ags. dinig , fimus.
Sin -
nitu populum publice convocare; in
genere, oscillare; hinc inde se movere.
Dat huótke bingelt der al um, iste
pileolus caret loco fixo, hinc inde
dejicitur. Dy strank bingelt uws di hele
dei wi di doárren hinne, nebulo ille
perdiu eircumcursitat nostros fores. —
Aug. Norf. the edge of a head is said
to bangle, when it hangs down: dangle-
eared, having loose and hanging ears.
Forby, Vocab. East-Ang. I. 15.
bongel, cg. pedica constans ex catena
et fusti, qua equus impeditur quo
minus quadrupedans laceret pratum. —
Di widdou hat ien bongel oan 'e foet;
oars hie hja al wer ien man, nisi
vidua (pedem haberet implicitum pe-
dica. i. e.) infantem e nuptiis primis
reliquum haberet vir eam sibi uxorem
expeti visset.
bongzelje, :mbongelje, fere idem notat
quod dingelje, umbingelje.
811
BINYE.
I in bingel est ex e in Dengel. 4
in Isl ôdanga transit scandendo in é,
descendendo in o.
BINYE, vb. impersonale relativum, mi-
rari, avide expectare, novum et inex-
pectatum esse. Jb binyt di minscen dat
$ Ingelscen ind Franscen sokke gréate
buiskes binne, mirum videtur multis
Gallos esse socios et amicos Anglo-
rum. 44 binyt my altiden dat ien
man bang weze ken foär ien man, sem-
per miror virum timere virum. — 2
scil my binye, hwa baes wirdt, di man
oaf it wiif? valde scire aveo num ma-
ritus an uxor regnabit. Z4 sc my
binye hwa di priis winne scil, avidus
sum noscere quis premium reportabit
in stadio.
BINIETA , vb.a. F. b. uti, usurpare. Ags.
beneotan, opus habere. Nl. genieten,
frui. F.v. àineta, frui; Een erue bineta
to sine huse ande (o sime howe, uti
fundo in domum suam et atrium.
BINIFELJE, vb.a. digito subtili efficere
quid in opere lusorio, subtiliter re- :
parare. Hy scil dat wol binifelie, fabre
resarciet, Nl. óeknutselen. Ilwat bini-
felt it famke dar? quid manu imbelli
Ld puella? Confer nifelje.
BINIMME, vb.a. adimere. pros. ik di-
nim, pf. binaem, pf.p. Óinomd, ger.
binimmen. | F. v. binima, Ags. biniman,
Ang.v. Wyckliffe, óymyme, privare,
pf.p. bdenomen; Nl. benemen, pf.p. de
nomen. — Syn
vicine domus luminibus officere. F.v.
Hin syn age bimma, cum privare
oculo. Him Dinima hunger, (ei adi-
mere famem) eum defendere a fame. —
rov.
813
BINNEN.
tween; Ags. be-Lveoz , F. bifwiske, Ang.
belwizt; Ags. be-ufan, Nl. óoven; F.v.
uppa, (bi-uppa.) buppa, F. boppe; Ags.
be-utlan, F. buten, Ang.v. but, foris,
Ang. óu£, adv. (exclusus) exceptione,
sed. — F. Di kou wéacht buten di um-
ballingen sechshundert poun.
BINK, cg. erratum, peccatum;
guod
male succedit et non sine opprobrio.
Ex. gr. si guis mersus foro est, si
disponsata virgo repudiatur, vel si
spes future dignitatis decollavit, Dat
is ien bink! Hol. dink, dies pluviosus
uo naupegus suos operarios missos
aciebat. Inde et verbum dinken, ces-
sare in navali publico. (Kil. binck,
binghel, rusticus.) Scoti Zo óink, to
press down so as to deprive any thin
of its proper shape. A horse is sai
to give u bink, when he makes a false
step in consequence of the bending of
one of the joints. Jamieson, Lex.
| BINLYK, adj. justi amans, equus. 7
'
'
|
|
neibár it liucht binunme, |
Men kenne ien lús mat méar
binimme as it libben, preter vitam nihil -
pauperi, a quo nomina exigis, adimere
vales. .
BINYPT, adj. verbale, angustus, arctus.
Di fiskerman wennet binypt yn ien
krupyn, piscator degit coarctatus in
casa angusta, Nl. Denepen.
BI-NJUNKEN. adv. juxta. Di widze
stiet Diniunke it graf, cunw sepulchro
sunt vicine. Ex 4 et miunke, NI.
Óe-nevens, sicut et, addito. Confer
Ags. de-eftan, Nl.v. baffen, T. be-n-ef- -
ter; Ags. be-heoman, cis, De-hindan,
Ang. behind; Ags. be-neothan, Nl. óe- .
neden, Ang. beneath; gs. De-innan, '
F. binnen; F. beside, Ang. besides;
Ang. de-low; Ags. de-twynan, Ang. be-
BINNE
is ien binlik man, homo temperatus,
obhorrens omne injustum et cuique
suum tribuens. (Bine, obligare; dinlyk
adeo proprie videtur, obligatus sensu
justi, continens? Isl. binda bôls, ab
injuria inferenda se cohibere. Egils-
son. 54. b.) Nl. ôdillijk, Md. bic,
adj. equus, adv. jurc, merito.
N, adv. intus, intra, minus.
Ags. binnen , binnon, F. v. binna, regunt
dativum. Ex di et innan. F.v. dinna
buren. Ags. binnan tham, Matth. II.
16. F.v. ôinna aliquando et genitivum
regit; biuna drs huses, in domo. Ang. v.
bul and ben, F. buten ind binnen, Ags.
buta and binnan, Ang. without and
within.
Locus, F.v. binna Fresena merken,
intra terminos Frisiorum; dinna huse,
in domo; dinna dike, intra aggerem
marinum, ubi F. binnen dyks in geni-
tivo; binnen gats, Hol. binnen gaats,
iutra ostia oceani; duiten gaaís, extra
maris ostia, in mari alto, F. ówfe-gaías.
Prov. Di man binnengats it wif oan
doart, simulac nauta rediit in maris
ostium uxor conscendit ejus navem.
Tempus. F.v. dinna jier and dey,
F. binnen jier ind dei, intra annum et
diem. F.v. binna sex wikum, F. binnen
sechs wiken, intra sex hebdomades.
Infra, minus; F. v. a«gbreedkerf binia
da aghe, palpebre sectio infra oculum.
F.v. under twa poun, infra duas libras.
818 314
INNEN. BINOUWJE.
Ex adverbio óinnen, intus, formatur dentellée.) Slopen mei fine binnewir-
adject. superlat. dinrenste, intimus, ut | ken. — Binnewirk, opus fabri lignarii
ex adv. jufen, adj. superl. óutenste. intra smdificii parietes.
binnen-aek, cg. navis piscatoria, qua , binne-witten, n. conscientia (pecca-
colliguntur anguille capte in canali- torum.) G.J. Hol. geweten.
bus et lacubus Frisie, ut deinde | BINNERT, n. p. v. Ags. Zern-red, ilem.
majori navi (Óufen-aek) per mare eve- Chr. Sax. 755, rex Merciorum.
bantur in Angliam. BINOASJE, vb.a. sagaci naso pere^r.-
bin-doar, eg. janua conclavis interior; | tari. Ang. mosu, neosu, nasus; neos! in,
bute-doar (janua domus exterior, i. e.) explorare, visitare. F. noas, nasus.
fores, primus domus ingressus. binoáskje, vb.a. attente inspicere.
bin-hus, n. quatuor sunt partes ville | BINOEYEN, n. voluptas, delectatio.
rusticze; dinkus, domicilium rustici; but- Nl.v. éenoegen, placere, satisfacere;
hus, stabulum armenti; mil-hus, wdi- | hodie kij denoegt zich met zijn deel,
ficium inter stabulum et domicilium sua sorte contentus vivit. Ags. óenu-
rustici intermedium, ubi carenum agi- | gan, frui, pf. benokte, pf. p. denoht. F.
tatur, casei figurantur, cwetera; scürre, nocht, voluptas. Ags. nóh, abundanter,
ecuórre, horreum, ubi fenum et fru- F. »oach, nôch, idem.
mentum. Hec 4 wdificia, holie quo- | BINOMIA , BrNAMIA, vb.a. F.v. nominare,
dam modo juncta, olim disjuucta et indicare. isse binomada bota, hwc
singula stabant. Inde nomen uf-Àus, dicta, indicata mulcta. Alle thinga,
domus qus foris est, i. e. extra do- | der ick iemma habbe benaemt iefiha
micilium coloni. Di bern boártje bute, naet benaemt, omnes res, sivc eas vo-
pueri ludunt in vaccarum stabulo. bis nominavi, sive non nominavi. —
anna inter binhus et nilhus appellatur | Nl. &enoemen tot burgemeester, aliquem
mil-doar pro middel-doar. Ang. North. | designare, creare consulem.
but and ben, the outer and iuner apart- | binóame, vb.a. condecorare quem vo-
ment, where there are only two rooms | cando infantem cjus nomine. Zngdert
in a house. Brockett. hat syn heit bineamd, Ingbertus pa-
binne-lán ind bute-lán, agri pascui , tris nomen suo imposuit filio.
mediterranei, quos cireumtluit aqua | binéamd, adj. celebris; 'x din/amd mas-
duleis canalium et lacuum. Binne-lin, (er, medicus inclitus. Nl. jenaemen,
agri pascui aggere contra surgentem | famosum reddere, Kil. — Ang.v. ^e-
aquam muniti; verum dule-lin, immu- | sempt, nominatus. Spenser.
niti adeoque surgentibus aquis au- binamen, adv. precipue, preesertini.
tumno et hyeme obnoxii. Nl. voornamentlijk , inzonderheid.
binnelánsk hea, fenum optimum | BYNOMME, BYNAMME, cg. cognomen
messum ex pratis superfluis aquis non j deridiculum, Ang. mickmame. Nl. ye-
obnoxiis. .Bufelansk ha, fonum vi- mand bynaemen, vocabulum alicui im-
lius ex pratis hyeme et autumno inun- | ponere, Plantin. Aug.v. /o óyname, to
datis. | nmiekname. Halliw.
binne-rige, nomen seriei domorum | BINOUWJE, BINAUWJE, BINAUWJE, vb.a.
|
|
in vico Makkumo, discrete ab alia wgrotum angore (corporis) afficere. 4
serie rige dicia. dy drankjes binüuwje mem.
binne-wetter, bute-wetter. Z/binne- binàuwd, Jinouwd, adj. angustus. Hja
wetter, aqua in fossis pratorum, qum ; — wenje binouicd, degunt in angusta domo;
agzeribus parvis cincta sunt; i£ Ówie- , — bindwwde kan, vestes nimis arcte.
scelter, aqua dulcis extra illos aggeres binàuwd, adj angore, sive corporis,
canales ct lacus implens. — Ague — sive animi, pressus. Jocose, Binouwd
intra et extra aggerem marinum; Zí'^ yn 'eóroek, anxius. — Binouwde lucht,
binnewell^r is heger az it bulewetter, | odor fetidus, pectus angens nauseam-
aqua dulcis mediterranea intra agge- | que movens; graviolentia.
rem marinum altius surgit aquá in | binàuwd, in genere omne quod pra-
Oceano. — ! vum et molestum est. Binouwde junge,
binne-wirk, n. fimbria denticulata in ' — puer protervus. Binouwde kerel, Hol.
stragulis linteis et pulvinarium invo-; een nare vent, homo pravus. Binouwd
lucris intermedia. (Gal petite bande | wirk, actus aliis onerosus. Binouwd
815
BINGSJE.
waer, steva tempestas. Hja habbe it
bindwwde krap, ilis res angusta domi.
binàuwd, adj restrictus et tenax;
nûuw idem. F.o. benaut, idem. Stür.
BINSGJE, vb.a. cedere manubus, ver-
berare. qi magie, vb.a. probe percutere
quem. Nl. afrossen. Aug. North. bensil,
to beat; to thrash.
binsgje, percutere fusti vel manibus
lintea lavanda, lavare. Inde compo-
situm klinsg-dinsgje, mundare pulsando.
G. J. I. 111, 161. Confer £nsgje,
mundare.
BINUTGJE, vb.a. amputare. Zea beam
binutgje, amputare arborem. Confer
F. v. óineta, privare; qui carpit privat
et utitur.
BY-OAN, adv. proxine. Master roun
foárul, ind di junges gungen er by-oan,
precedebat, ludimagister et pueri prox-
ime sequebantur. F.o. di-an.
BIOPPASSE, vb.a. accurare. Síke min-
scen matte goed bioppast wirde, wgroti
rite accurandi sunt.
BIOUWE, BJOUWE, vb. clamores ciere,
jactare, magno hiatu significare. Zck
versten dijn biouwen wol, Burman. 35,
intelligo guid tuus sibi vult gannitus.
Nl. deffen, gannire, nuzas effutire;
beffe, mulier garrula. Kil Gothi in
Italia reliquerunt Peffare, jocari.
BIPAEDJE, vb.a. semitam parare in
glacie vel in viis nive tectis. Di snie
is al bipade, semita per nivem pedi-
bus euntium parata est. J/ iis is bi-
pede, xylopedia cursorum notaverunt
semitam tutam per glaciem.
BIPEALJE, vb.a. palis cingere. Di dyk
is bipedlle, agger marinus palis mu-
nitus est. Bepeald, G. J. I. 95, ter-
mino distinctus, poete Hollandismus
est pro Nl. Zepaeld, terminatus, cir-
cumscriptus, definitus.
BIPENDA, vb.a. F.v. pignorare, sibi
vindieare, arrogare. Nl. bepanden, op-
ignorare; pignora capere. Kil pauden.
BIPISJE, vb.a. permingere quid vel
quein. Z/ bern bipisset him, infans se
permingit. Aug. éepiss, idem. Owe
caused at a feast a bagpipe to be
played, which made (he knight bepiss
him self to the great diversion of all
(hen present as wel as confusion of him
816
BIQUAEDE.
pisse fen laitsen, effuse ridendo me
pene perminxi. (Hol. Je Aadje bedurven
van 't lachen.) It komt bipisse ut, res
male cecidit. Sax.l. He het sik bepist,
homo dissipatus est. Holst. L. III. 212.
BIPLAESTERJE, vb.a. emplastro ob-
ducere; figurate, peccatum tegere spe-
ciosa excusatione. en mem wit di
emoárge stikken fen hjar bern altiten
lo biplaesterjen, matres semper habent
in promtu pretextum ad excusanda
liberorum peccata.
BIPLISKET, adj. aqua obductus. J:-
plisket län, agri inundati. Confer
plis, splis, yn 'e splis, superstagnatus.
BÍPLOAITSE, vb.a. privare arbores
fructibus, hortum floribus; i. e. car-
pere fructus ex arboribus, flores horto;
houf ind beammen Liploaitse. — len
fugel biploaitse, eripere pennas avi,
deplumem facere; Ang. £o pluck geese,
Shak. Angli veteres pro píuck quo-
que frequentahant plocke et ploke, F.
ploukje. Loke gow plocke thr no plaunte
for peryl of (hy soule. P. Plouhman,
122. Ploke vide Halliwell.
biplókje, biploakje, idem.
BIPLUSJE, vb.a. vellicando detrahere.
Ien fugel biplusje, molliores plumulas
avi detrahere. Figuiate, Jes bonke bi-
plusje, arrodere os. Zen fugel biplusje,
ambedere avem, proprie, avis ossa.
BIPROVIA, BIPROGIA, vb.a. F.v. ar-
guere, probare. Nl.v. jeproeuen, pro
bare. Nl. deproecen, tentare, periculum
facere. Ars. profian, probare, tentare,
contemplari, judicare, Ang. do proce,
Isl profa, probare, experiri. Lat.
probare.
biprieuwe, vb.a. experiri; pf. óipréau,
vf. p. éipreauen.
BIPUNE, adj. arctus, restrictus. Myn
lân is lo bipune om tweinlich ky to
hälden, meum rusculum nimis exiguum
est ad alendas viginti vaccas. Ags.
pyndan, peunan, includere (ovili.) Lye.
Ang.v. (o pen, idem. Ang. penn, ovile.
Hol. znpennuen, latera fascia arcte con-
stringere, ut stult:iv muliereulie soleut.
BIPUST, G. J. bipoeyst, adj. pustulen-
tus, faciem obsitus carbungulis, Pust ,
Hol. puist, carbunculus.
| BIQUEADE, vb.a. testari. F.v. quefha,
self. Derham. cf. Todds Johnson. — |
Hy stiet as ien Düpisse prester, Bur-
man. 29, stat confusus. In ore plebis
sepe redit phrasis, Ik hie mi hast bi-
«eda, dicere, loqui; digueda ut NI.
esprekeu, iestare, legare cui quid.
Ags. beccethan, Aug. (o bequeath , tes-
tare. Germani ante introductas literas
s17
BIQUAEDJE.
non scriptis tabulis, sed dicendo, i. e.
viva voce testabantur. — Jo Aat her
kaet al biguéad, MS. jam stercus suum
illa legavit: dictum ei, quem spes
tenet magnie- heereditatis amitinx.,
BIQUEADJE, BIQUEADIGJE, vb. relat.
noxium facere. Ziqueadigje dy nat oan
oármans goed, ne te sontem redde rem
alius attrectando. Nl. zich bezondigen.
BIRABJE, vb.a. obtrectare aliis ut mu-
lieres garrule solent. Jabje, inepta
loquacitate obtrectare. Ad eandem
normam Angli Americani ex Je et (o
rate, Ang. Linc. to chide, formant
be-rale, (Americ. 80.) to revile; to
abuse in vile language. Hol. op de
raís komen, ferri linguis circulatrici-
bus. Ang. Linc. do ra£ch, to tell false-
hoods.
BIRACHE, vb.a. F.o. calumniari. Con-
fer rache; wutrache, convitiis obruere;
rache ind scelde, execrari et objurgare.
BIRAEPJE, vb.a. trullisare (Vitruvius),
collinere parietem recens structam
calce; Diplasterje, parietem calce illi-
nitam incrustare, emplastrare. Di
muórre birape, collinere parietem. Di
melslir birapet ind biplastert di muórre
mei kalk, oaf set di muórre op mei
stfintjes. Di limmerman bist di muorre
mei ien houten Discot. Confer biride,
parietem novo lapidum strato spissare.
d. éerappen. Isl. hrifa, fricare, scal-
pere rapere, vehementer attrectare.
gilsson. Isl. Arappa, increpare. Hald.
(ch) in F. rape evanuit, at transiit
in c apud Gallos, crepir emplastrare.
(BIRAKJE), F.o. lerakke, curare; mun-
dare. Ags. reccan, Ang. lo reck, cu-
rare, enumerare, supputare; óereccam,
(crimen) diluere, defendere. Scoti, £o
rack, to raik; Quhat raik? what do
I care for it?
BIRAVIA, vb.a. F.v. spoliare. Inter
Frisios nunc obsolevit. Hollandisat
G. J. in diroafje. Ags. bereífiau, Ang. |
to bereave, Nl. berocen. Vocalis o ex !
diphtongo au (a 4 nu) Goth. raubon; .
Ags. eá ex a, qui Frisiorum vocalis '
in ravia primitiva est, ut liquet ex
Lat. rapere.
318
BIRD.
gerere, preparare, Joh. 37, 171. Sar-
castice, Ik scil him birede; hy hat
mem forspriisen, ego illum exercebo,
(colaphos ei infligam); matrem meam
convitiis consectatus est.
BIRD, n. (büd) barba. F.v. Perd, m.
Ags. beard, m. Nl. jaerd, m. Ang.
beard, F.b. óiard, Joh. 100.
Hy is ruch yn it bird, homo barba
hirsutus, intonsus: Figurate, Pake sif
ruch yn it bird, avus dives pecore et
nummis est. — Syn paríy yn it bird
sille, invadere, appetere hostem fortiter,
Nl. demand in den baerd varen, Angli
una voce do Deard, oppose face to
face. I beard (hee (o (hy face, Shake-
speare. I part. Hen. VI. Act. I. Sc. 8.
al. faire la barbe a quelqu'un, le
braver. — Us Aéalwáchsen junge hat it
bird yn 'e kiel, filius semiadultus (ha-
bet barbam in gutture, i. e) hirqui-
tallit. Ea wtate barba pullulare incipit.
berd-breke, F.v. depilatio barbe.
berd-fang, F.v. prehensio barbe con-
tumeliosa. Ang. do beard, barbam
alicui vellere, attentare quem.
No man so proud breathes upon the
(ground
But I will beard him, | Shakespeare.
bird-mankes, bird-mantsjes, pl.
galline species. Kil. éaerd-manneke,
arbatulus. — Di birdmankes, secta inter
teleiobaptistas, homines simplices , cul-
tui et moribus veterum addicti, qui
comam non alebant neque barbam
resecabant. Nunc evanuerunt.
berd-wendene, f. F. v. barbe lesio. —
Darbam. quippe rem sacram, inviola-
tam volebant Anglo-Frisii, quare variis
mulctis animadvertebant in ejus lm-
sionem. — Confer Jfredi leg. c. 35.
$ 5. Gif he thone beard ofascire, mid
XX. scill. gebete.
BIRD, (büd) cg. proprie, margo; Tsl.
bard, n. marginis prominentia, labrum
navis, ala, axilla; Ava/-óard, Nl. wal-
vischbaerd. Nl. boord, margo. Genus
vocis incertum est; veteribus Neer-
landis fem. buter hort, Nl. eodem
sensu neut. over het boort, latus na-
vis, sed in genere pro margine masc.
binnen den boort
BIREDE, vb.a. parare, curare, cflicere. | s Tibere; in den
Jk scil dat ding wol birede, exo rem :
curabo. It wier yn ien amery bireden, '
momento citius opus peractum erat.
Di minne biredt it bern, nutrix lavat
vestitque infantem. F.b. bireddi, agere,
1
t
1
óoort van haren mantel; aen den boord
toe vol, lloogstrat. Naamw. doord. Fri-
sii cg. di bird. F.b. bord, margo,
ora, limes. Outzen, 31. Notat ple-
rumque seriem domorum ad ripam
319
BIRDE.
fluvii, vel utrumgue latus vie pu-
blieze. Aliquot ville rustice ad utram-
que ripam fluvii ducentis ex lacu
Pikmar in lacum Wide le, appellan-
tur di bird; (Idaerderadél) Sumitur
et pro fluvio ipso, qui distinguitur in
nouwe bird et wide bird; throch di bird
sile, navigare per Birdam. Confer
fluvium antiquam Frisig óurdo; bird
enim efferunt bürd sive bud. Ejusmodi
villarum series prope ab Hega in oc-
cidentem inter lacum et sulcum aqua-
rium (teisleat) quoque audit bird. Di
sate stiet oan di Bird to Heech vel op
di bird, villa rustica sita est in viculo
Hegano Bird. Op ut Lat. Barb. urbs
super Sequanam, ad ripam Sequang,
Gal. Paris, ville qui est sur la Seine.
Ang. Newcastle upon Tyne, on Tine,
ad ripam Tine. Nlv. wpti Rome,
ad ripam Rhodani, wp die Rine, cet.
Annot. Maerl Sp. Hist. IV. p. 350.
Opperbird, nomen ville rustice ad
finem canalis ducentis ex Aefjanssleat
inter vicos Grouwergam et ldauwer-
dam.
bird, F.v. &ird-breeck fan da aerem,
(aurium marginis laceratio) laceratio
marginis auricule exterioris, 466, 15,
ut bene vertunt editores O. F. W. 365.
Hujus partitionis titulus fert fanda
arem, de auribus. Fan regit dativum
arem. Richthofius retulit óird ad bar-
bam, barba lacerata; Lex. Fris. 626.
bird, nomen trium villarum rusticarum
ad ripam sulci aquarii in boreali vi-
cinio urbis Workumi. Tab. Geogr.
Scotani. — Tjalle-bird, Tjalbert; Lunje-
bird, Lunje-beri, ambo vici ad oram
vie publice, Herewei, in pago ZEag-
wirden. Lettel-bert, Tol-bert, Ny-bert,
vici Ommeland'xe in vicinio Frisiz.
Confer Beordon-ige, hodie Bardney
in agro Lincolniensi ad ripam Witbami.
(ripe insula, sive angulus prominens
ripe, quod ad confluentum duorum
fluminum urbs sita est. F. igge, an-
lus promiüens.) Somnerus.
BIRDE, BURDE, n. p. v. Alii Germani
Burdo teste Forst. p. 293. Isl. darik,
clipeus. — Birda-tert, contracte Bir-
daerd, vicus pagi Dantumadél; nisi
sit ex Dirdauwerd ut Ruerd ex Rauwerd.
Confer Hiüaerd, antiquitus Zlaerd;
Hidaerd, forsan ex Hidauwerd, ut
Idaerd ex Idauwert
BIREINE, vb.n. compluere. Di boeken
820 .
BIREWLI.
bireine, cadit pluvia in libros. Confer
bidrippe. Ang.v. beraine, to wet with
rain; to moisten. Wyckliffe, Ez. XXII.
24. Amos, IV. 7, Direyned, F. bireind
pf.p. Nl. deregend, idem. Perdiderunt
Angli, qui vertunt rained upon. — Hwat
my bireint ken hjar noch wol bidrippe,
ezdem calamitati, que me affligit,
obnoxii sunt (obtrectatores mei).
BIREITSE, vb.a. attingere manu. Hwat
men nat bireilse ken matte men stean
litte, linquenda sunt qu: manu attin-
gere nequimus, i. e. ne quid ultra nos-
tras vires assequamur. Part. pres.
Üireilsende, attingens; figurate, suffi-
ciens, ut Nl. foereikende. De ynkomsten
scille wol bireilsende weze as it wiif
mar sünich is, sufficient reditus fami-
lie dummodo uxoris parsimonia adsit.
BIREKKE, vb.a. tegere. pres. óirekje,
pf. biriik, pf.p. diritsen; Ags. berecan,
tegere. It fiur birekke, et birekkenje,
ignem obruere cinere. Amelandia óe-
rekke, sepelire mortuos. Ags. derecan
on halum axsum, Nl 6Gerekenen in hete
asch. F. birekke un hjitte yeske, obruere
favillis. Lye. Nl. reke, raecke, rastrum,
sarculum; reken, raecken, colligere
rastro; reken, raeckem het vier, con-
dere, occultare ignem cineribus. Kil.
Ags. racjam, sarculo colligere. Isl.
raka saman, corradere.
Confer rekkenje, Direkkenje, Gothi
rahnjan (colligere numeros) computare.
BIREKNIA, vb.a. F. v. enumerare, per-
numerando arguere. Bireknia dat sibbe,
computare et arguere gradum consan-
guinitatis. Rireknia dae berthe, evin-
cere computatione justum partus diem.
birekkenje, vb.a. enumerando sum-
mam facere; computare alicujus vim,
facultatem. 76 gelach birekkenje., sym-
posii sumtus computare. — Hy is
foär syn wirk birekkene, par est suo
penso.
BIRENDA, BERANDA, BERYNDA, vb.a.
F.v. frangere; Tha Aeliga biranda
imagines sanctorum disrumpere. F.b.
ranue , renne. Ags. hrendan, discindere,
Ang. rend, Ang.v. to berent, disrum-
pere, scindere. Halliwell. Confer Nl.
aen-rauden, hostiliter aggredi, impe-
tere. Ang.v. randown, randon, impe-
tus hostilis. Gal. randommer. Halliw.
randoun.
BIREWLI, (bireewl)) vb.a. F.b. mor-
iuum induere vestem feralem. Job. 35.
321
BIREWLI. |
Nlv. reeuwen, cadavera curare. Ca- '
daver postquam veste ferali erat in-
dutum (F.b. óirewalt), ut apud nos-
trates, collocabatur in stramine, ibique
manebat usque dum transpouebatur in
locu'um, quod Frisii boreales appel-
labant kast-leyangh. (Kast, Nl. kist,
dood-kist, loculus. Leyangh, Any. laying,
laying out, laying out in a coffin;
Shakespeare laying forth; ex. yr. Em-
balm me, then lay me forth ..... in-
ler me. cf. Johnson.) — NY. 2s hju my
op it strie lizze, (cum me collocant
in stramine, i. e.) cum mortuus sum, |
F.b. üd sire, idem. — Post transpo- |
situm in loculum cadaver stramen |
colligant in meryitem (lik-skuf), quae |
die exequiarum solvitur et ad utrum- |
que loculi latus in feretro dispersum,
um jtur in sepulchrum, clanculuin
surripitur et nonnusquam in sulcum
aquarium abjicitur. Joh. 117. |
Inter Frisios boreales cieterum ea- '
dem de exequiarum phautasinate reg-
nabat superstitio quee upud nostrates,
quamque hi appellabant bhigangel, illi
liksjune; Joh. 117: supra p 260. Sunt ;
—— -— —— — M ——À M€—— —oAo — «€
322
BIRIEDE.
Angli plurimis verbis totam abscindunt
terminationem, ex. gr. F. Jidde, buge,
heärre, ite, liede, thinke, sije, sliepe.
Aug. to bid, Low, hear, eat, lead,
thiuk, sew, sleep; Helgoland, bed, bug,
hiár, it, lied, thenk, sei, sliap, cwt.
In vita navali strepentes venti et unde,
ingenia alacria nautarum, nec non
celeritas, qua jussa rectoris sunt exse-
uenda, respuunt omnia sesquipe-
dalia verba, et gentes maritime pre-
cipitante lingua ex voce srmpe nil re-
tinent nisi vocis syllabam precipuam.
Inde fit quod Anglorum, Frisiorum,
et Scandinavorum verba nautico usui
cmteris sunt. commodiores.
Johansen p. 36 citat diaki, die
festo SY Petri (22 Febr.) in colli-
bus insularum magnos accendere et
alere ignes, eisque alii aliis annun-
tiare salutem, ut variarum insularum
incolie sibi invicem solent. (Confer
F.b. liken, Ang. beacon, quod efferunt
bi-ken, hic p. 200.) Porro p. 37 ter-
minatjione tota abjecta diar, magno
hiatu ejulare, jactare, idem quod nos-
trum Pere, 223.
quidam homines, quorum caput in| BIRIDE, vb.a. Jen Aymzer biride, fin-
partu pellieulo erat tectum (F.b. wen i
hátj aur't haed, V. mei ien helm bern)
et his solis ut fausto omine natis da-
tum credebant ista exequiarum phan-
tasmata videre. Vident exequiarum
comitatum ex domo quadam procedere
et pergere usque ad sepulchrum,
certo iis omine habitatorem brevi diem
supremum esse obiturum.
ermiuatio inf. F.b. i in dir
locum tenet F.v. ia et F. je; ex ur.
ási, implere; am-leurni, sese con-
vertere ad alia sacra; apki, osculari;
bdlki, negligenter tractare quid. et in-
quinare; bidaragi, F. bidarje; bilun-
nagi, appellere terram (ut navita), F.
bilánje; bidobbi, tegere, coutezere, T.
bidohje. Joh. 35, Eadem i sepe claudit
verba infinitiva linguwe Frisiw orienta- '
lis, quam exposuit Cadovius Muller (A?
1691.) ex. gr. p. 67, eeri, F v. eria, '
F. earje; p. 85, gungi, EF v. gunga; ;
p. 221, eiingi, Isl. syngia ; apringi , E. v. '
springa, F. springe; macki, V. v. makia;
kryli, clamare, F. krite, plorare; p. 60,
heri, hera, F.v. hera, F. herre, hjerre,
heare, heárre. Autor p. 60 asserit fere -
gere eguum. Zen. biriden hynzer, Ang.
a dressed horse. 44 hynzer is yn dl
tuch biriden, equus omni vehiculo
assuetus. Di wei biride, viam asperam
argillosam curru transire et planare;
ieu Dirideu wei, trita et parata via. —
It lân mei modder biride, spargere
terram fertilem argillosam super pas-
cua, quod fit plaustro uude huc illuc
acervuli. dejiciuntur. Aus. beridan, cir-
cunvehi equo — Nl. Jerüden, perequi.
tare. Kil. NL. v. &erüden, incursare.
biride, grallis incedens «semitam ape-
rre per glaciem. — Foreichtich! — Er
is noch uin biriden paed, Cave glaciem
recentein! | Nonduin semita notata est
cursoruin grallis.
biride, vb.a. lapidibus superstructis
terere. Di mudrre biride, parieti la-
ceric agslutinare alteram strueim lapi-
deam. Ags. éeridau, precingere, Ben-
son. Plin Ep. parietes (estaceo opere
precincti. Isl]. rydia, sternere; a£ rydia
veg, sternere viam. — Confer beirape.
Ang. to beray, inquinare, huc non perti-
net; sed ad Ays. reodan, pf. read, illi-
nire. Isl. zyda, rioda, illinire, cruentare.
omnia infinitiva verborum F.o. desini- , BILIEDU. vb. relat. pf. &irette, pf.p.
visse in i. vel a. Frisii Helgolandie ut
biret, pres, p. Diriedende, ger. birieden,
21
823
BIRIKJE.
F.v. bireda, (Ang.v. Jerede, Ang. to
advise), consulere, deliberare; testari,
arguere, probare; criminari, compcel-
lare aliquem. Jeried dy goed, ind den :
di hânnen ut 'e mouwen, rite consule,
et ubi consulueris mature facto opus
est. Ik scoe trouwe, mar ik hab my
biret, constitueram ducere uxorem,
sed mutavi mentem.
(birede) F.o. derade, collocare (filiam
suam.) Kil. óeraeden, Sax. Fris. Hol.
connubii fedus inire; elocare, viro
tradere. Confer G. J. I. 6.
Hy liet di áders even plachtje,
Het se oan eltse ig joegen mey.
Confer rát, Nl. raed, in Alam. Ai-rát,
connubium. Hd. Áei-ra//.
bireda, vb.a. F.v. instituere, parare,
een meellyt bireda, parare (alicui) con-
vivium. Nl. een maeltid berciden.
biriede, vb.a. parere, efficere. Nl.
berokkenen. Dat supen ind fretten hat
di rike man ien iere déa biret, gula
hominis divitis multata est preematura
morte. Nl.v. Jeraden, idem.
y ! vule vrouwe, dorper ende quaet,
Wat ghi mi al leets beraet.
Maerl. Sp. Hist. IL 251. Confer in-
super M. Stoke, I. 103. Velth. 277.
biried, n. consilium, deliberatio. F.v.
bired. Ik siéan yn biried, dubius hewe-
reo. Ik Àéld it op myn biried, quid
agam mecum consulam. Zea koárt birie',
ien goed birie, cito et bene consule.
It is nin biried wirdich, Burm. 66,
acceptio rei tam commodz nulla deli-
beratione eget. It sci it yn biried
nimme üz ik ien honnegiseler oaf ien
domeny fen us Sjouke meitse scil; it is
beide ien (sjerke-ambt. F.o. in beraet
un berau nemen. Stür. 14. O. L. R.
IL 292, circumspecte deliberare.
biret, adj promtus; promptus manu.
len bereite keerdel, vir paratus. Gal.
c'est un vrai determinf.
unbiret, adj. inconsultus, dubius.
unbiriedich, adj. inconsultus, teme-
rarius.
BIRIKJE, BIBYKJB, vb.a. et n. fumo
denigrare, et denigrari, pf. dirykke,
pfp. dirike, ger. fo birykjet. Vide
reek, rik, ryk, fumus.
BIRIKKE, vb.a. extensis brachiis sur-
sum versus attingere, assequi. (Nl.
beraken.) pf. birikle, pf.p birikt, ger.
to birikken.
BIRINNE, vb.a. eundo attingere, ac-
n ——————————————————!"————————— P —————————— PLPDDDDAAAEDÉ-]R]DPEEODEO€AASCTS—m—m——CT—————— — A
824
BIROASTJE.
quirere. — Hwa di sted yn iem ure
birinne wol mat (astappe, qui urbem
una hora vult attingere ei celeri passu
eundum est. G. J. I. 7,
Is 't lock jielle for 'e stjuwn,
Ick beriun 't licht oppe juwn,
(forte bonam forlunam, si illa meam
proram antecedit, hac vespera asse-
quar) Di man hal mwcere bigripen,
mar dy it mei him birinne ken, hat it
oars sa. slim nat, qui metam cum eo
attingere novit, i. e. dare paululum
scit ejus phantasiis. — JBirinne, vb.a.
supervenire. Rinne, currere, fluere. 7f
welter biroan us fen efteren wylst wy
Jen foaren oan it dykjen wierne.
birinna, vb.a. F.v. aggredi, obruere,
assequi; dae worden Aya milia gaelika
daed byronnen. F. Fen 'e galike déa
beroan, morte subita oppressus. — HH:
is oppe fuile biron, Burman. 81. (Kil.
„vuyle. J. klippe, scopulus)."
BYRINNE, vb.n. juxta ire, comitari.
Hy rint der by as it thredde laem,
aggregatur in numerum, sed flocci
pendetur. Trium agnorum eodem partu
natorum una a matre fere negligitur.
BIRISPJE, vb.a. reprehendere, Lat. car-
pere verbis. F. rispe, carpere fructus ;
proprie, vellere, ut Ang.v. ríste. F.
raspje, radere, atterere; Gal rasper,
ráper (du sucre, du tabac). Hisp. ras-
par. Y. rasp, radula, Ital. raspa.
BIRIUCHTJE, vb.a. alicuó suum tri-
buere; sacramenta ecclesie Romano-
catholice morienti administrare, (ge-
riucht, ferculum); mulctare. — Ik scil
him biriuchtje, debita ei infligam ver-
bera. len frommiske | biriuchtje,
inire feminam. — Biriuchtje, certio-
rem facere. F.v. Disse (ing wil ic bi-
riuchta, hanc rem enarrabo. Nl. óe-
richten, idem.
biriuchta, vb.a. F.v. jure decernere.
Ene seke liriuchia, causam dirimere.
Hiwersar en iuncfrou hir seiue biriucht,
ubi virgo ut homo sui juris agit. —
Den heerwei biriuchta, viam publicam
restaurare; proprie, justa przbere
vim publica.
BIROASTJE, vb.n. (biroástje) rubigi-
nem contrahere. Myn redens binne Ôi-
roáste, calopedia mea ferrea eeruginem
contraxerunt. — Figurate, ingenio vel
consuetudine mala in vitium irremedi-
abile duci; 76 póchen ind bliezen is yn
'e poepen biroáste,
825
BIROID.
BIROID, adj. turbatus. Prov. 7en biroide
holle, ien lege pong, (post bacchanalia)
consternatus animo vel turbatus cere-
bro, et marsupium inane. Nl. jerooid,
pauperatus. — Sax.v. Óirouwon, spo-
liare. Confer Ang. row, series, cum
Hol. root, similesque mutationes literw
u vel w in 1.
unbiroid, adj. valde turbatus. Un in-
tensivum ut in «»4uea, malum, lolium,
noxa; , malus. Umbiroide holle,
caput inconsideratum, caput confu-
sum, pertarbatum, praecipue commes-
sationibus in longam noctem.
BIROPPE, vb.a. voce attingere nures
alicujus ita ut audiat et intelligat. Di
éldmam is sa doaf, ik ken him mat
biroppe, senex me alta voce acclaiman-
tem prr surditate audire nequit. Fi-
gurate, Dat is naid, dat di iene stek
di oare hast nat biroppe ken, leviter
consutum est longe distantibus punc-
tionibus acus. Di iene krint ken di
oare yn 'e kruskeboale hast nat bi-,
roppe, in hoe pane triticeo uvre corin-
thiaee passe sunt rarissimre.
biroppe, vb.a. nominare. Ta scoálmaster
biroppe, nominare ludimagistrum. F. v.
bihropa, vb.a. certo die convocare in |
concilium; alto ululatu persequi ma- '
lefactorem; appellare de ininore tri- |
bunale ad majus: 4c óyrope an dene
byscope, appello nd episcopum. lyt
óéyropa fon da mynra to da marra
riucht. — Ags. behropan, appellando,
compellando vexare; Luc. XVIII. 5;
ex pf. Areop, hrop, verbi repan,
clamare. F. roppe, pf. roap.
birop, n. nominatio (i. e. vocatio) ad
munus quod; officium ipsum, pro-
fessio ipsa.
biropinge, f. F.v. appellatio ad judi-
cem majorem. Nl. Aoger Peroep.
LH d da e, cg. professio.
BIRO WJÉ, vb.n. pomnitere. Ags. Ze-
rovsian, idem, pro quo Angli habent !
Gallorum £o repent, Gal. repentir. !
birou, n. poenitentia. 74 birou komt
as it to lel is, sera venit poenitentia. |
BIRUCHTIGET, BYRUFTIGET, adj. ver- ,
bale, F.v. fam& suspectus. Beruchliget |
mil tiufle Nl. Gerucht, pervagata :
fama, prrecipue, infausta. NNeerlandi !
distinguunt inter beroemd, celebris,
spectatus, et oerucA/, famosus, infamis. !
NL deruchtigd, Hooft. Wb. I. 121. |
BIRURD, (biroerd) adj. verbale, apo-!
— — e e e de ed e e e e ee
326
BYS. '
plexia ictus; tropice, dei fulmine ic-
tus. // is birûrd! Quod deus perdat!
Ien birárde keerdel! Quem deus per-
dat homo! Ante hos sexaginta annos
adhue exsecratio dirissima, quam pa-
rentes severe reprehendebant in ore
liberorum, nunc ex Hollandia in usum
quotidianum ducta et licita.
DYS, sis, cg. (biis) scurra, qui lascivit
in illudendis aliis, Hol. spotvogel, Gal.
espiégle. lem scründere junge is meast
ien biis, puer argutus plerumque scurra
est. Nl. Z4s, erro, Bracht, Mart.
Spieghel. II. 159. a.
biiske, n. F.o. puella ferocula, Gal.
qui se domne des airs. — Buske, n.
scurra hilaris. Hol. guifje. Hy boáríte
biiske, derisorem agebat.
bys-feint, cg. scurra; sed, per meiosin
Frisiis solennem, plurimum, deceptor,
dubis integritatis homo, quamvis spe-
ciem honesti habens.
bys-jeyer, cg. viator sive lictor judicis
pagani, qui abigit mendicos nebulo-
nesque circumforaneos. F.o. biesejager,
idem, PF. )ysjagger , idem.
bys-jonge, cg. scurra puer.
bize-perte, cg. dolosum consilium. G.J.
bize-stik, n. scelestum facinus. G. J.
bizich, adj. jocularius, scurrilis. Bizich
léitse, Mludens ridere.
bize-bàuwje, vb.n. inter se ridere,
susurrare et ludere alios, jocos agitare,
ut fit inter juvenes et puellas. Gal.
folatrer. Confer Ang.v. to baw, ba-
lare, latrare. F.b. jawwan, ejulare,
Joh. 100. Ags. North. beafa, beofa,
lamentari. ANei-bóuice, effingere, imitare
sonum vocis alicujus ad eum irriden-
dum. Kil „dies-bout, scarabseus alis
strepitans et maximo cum impetu ac
stridore volans. q. d. stridulum telum.
Biesboulen, discurrere cum impetu et
stridore."
biis-bóuwer, cg. scurra, illusor.
biizje, vb.n. illudere vel vexare, ex-
cercere alios joci gratia. Di âlde liu
hiüngen alear géar fen büzjen, veteres
multum amabant facete et jocose exer-
cere alios. — Ziizje, vb.n. dolosa con-
silia inire; G. J. Prov. Leifsew ind
giisjen is folle mar bisjen, risus et
ludibria plerumque non carent vitio.
bizerye, cg. ludibria, vaframenta.
Alam disjan, bison, lascivire instar
vaccxe (Graff. III. 216), fremere, con-
sternare, Nl. (Kil) dijse, furens aeris
827
BISAKJE.
impetus, tempestas horrida, pestis.
Sueth. ówsa, impetu ferri, irruere.
Alam. isa, boreas, Graff. II. 216.
Sax.l. dissen, instar vaccm stimulo ve-
nereo agitate per prata discurrere;
sectari virum, de virgine. Kil. /iesen,
). dijsen, sstu agitari. F.u. óyster weér,
Ang. Joisterous weather, tempestuosum
celum; a Óoislerous man, homo tu-
multuans et inconditum clamans. Anv.
East. bois, a swelling. Ang.v. boister,
a boisterous fellow. Suethi Zopa i
diss, catulire; Sirenius. Nl. Als owe
koeijen dissen steken zij de start hoogst,
J. Zoet, 242. Nl.v. „Als die oude koyen
bijsen so clappen hem die clauwen,
dum trotant vacce veteres sonat un-
gue quoque." Proveibia communia.
elf in Hollandia, p. 2. Ambo pro-
verbia innuunt senilem ainorem esse
turpem. — Angli duzz, susurrare in-
star apium volitantium, strepere; snu-
surrare in aurem, (^idsfer waer.) Sax.n.
kisse-bissen, huc illuc in domo dis-
currere et satagere in nugis, ut sedulee
muliercule solent. — Frisii orientales
bisen et dissen promiscue habent, cur-
sitare huc illuc vesane, absque scopo;
presertim vacce rmestuantis instar. F.o.
It weidfé kriggt de birs in de stert,
F. út fé kriget di bàuw under di stirt,
estrum sub cauda armenti hrrere
incipit, i. e. pecus :stuari incipit.
Birser, armenta stro agitata. Stür. 18.
Mhd. éirsen unde jagen, venari. Isl.
birr, n. ventus, tempestas, impetus.
Nl. Óiesen, restu agitari. Isl. biastra,
molesto labori insudare, summis viri-
bus niti; dtdstr, n. ardeus nisus, la-
bor improbus. Ang. bias, prrponde-
rans ingenii :sstus, causa movens
mentem in banc vel illam partem.
Ex diesen Neerlandi habebant dies-bout
(bolt, sagitta) scarabeus alis strepen-
tibus, impetu et susurro advolans, F.
hynste-biter ; Alam. ótse-wurm, ovstrum;
raff. III. 216. JBiesbouten, discurrere
cum impetu et strepitu instar vaccre
cstro agitatte caudamque erigeutis.
F. óduwje, idem, ex ^àuw, oestrum.
BISAKJE, vb.n. subsidere, iu minus
volumen redigi. // Aéa bisakket hird,
cito subsidit feni meta. Na£ hird
rinne ear it iten hwette bisakke is, post
prandium a cursu devolanti abstine
donec cibus subsidit.
BISAUWJE, vb.n. confundi animo, im-
BISCAEDJE,
328
BISCAMJE.
pallescere eventu. Sáwwje, idem. Hi
sQuwde vel Óisduwde fen di lhonger-
slach, impallescebat fulminis ictu. ZZo
Friez nea moed besauwe, G. J. I. 91,
(histori: scriptor marrat) quomodo
Frisi numquam aninum desponde-
bant. — By di tynne fen hjar soans
déad bisduwde di mem, nuntio mortis
filii audito mater decidebat, (anime
defectione.) — It ding is bisduwe, res
in nihilum interiit. West-Fr. óeseeuwen,
pavere; beseeuwd, pavidus. pauper et
aíflictus. Post captam Brielam dux
Alba Peseeuwde , impallescebat, con-
fundebatur. Predicatie van D" Koster
te Hoorn. — Aliud est v. besreuwen,
(Kil.) imadefieri aqua marina, a Nl.v.
sceuice , (Kil) mare, Goth. saivs, idem.
sauwje, est ex saegje, ut Ang. saw,
serra, ex Args. saga. Nl. sagen, ter-
sagen, pavere. Nl.v. (Kil) saegh,
tsaeghe, pavor, pusillanimitas. Nl. ver-
saegd, territus; oncersaegd , onverschrok-
ken, intrepidus. Sagen, tremulo motu
concuti, ut territi solent, quse notio
restat in saghe, (Kil) febris, ut Nl. v.
rede, febris, Ags. Ariddel, cribrum
(tremulum), F. ride yn 'e hânnen, ma-
nuum tremor. PF. Sige-saegje, serratum
motum sequi, serratam ducere lineam.
Gal. sic-sac, hodie zigza, linea ser-
rata; Tranchte en zigzag, cuniculus
serratus; chemin en 2igzag, qui va en
serpentant. FP. saegje, Ml. sagen, ser-
rare, i. c. vicissim detrudere et attra-
here serram. Notionis primitive ves-
tigium manet in sawije, souwje, gle-
ciem debilem agri inundati trepidan-
tibus pedibus sursum deorsum tentare.
vb.a. opacare, velare,
pretexere, (Confer scaed, umbra.)
Ang. v.
The hyge tre the grounde beschadeth
And every. mannis herte gladeth,
Gower, MS. F. di heage beam biscadet
di groun. Malli:vell.
BISCAMJE, vb. pudescere, cum pron.
relativo. 7/ bern biscammet hin, pudet
infantem (preesente extraneo), timidu-
lus est. Birscamje dy nat oer earmoede
mar uneerlik jild, ne te pudeat pauper-
tatis, sed divitiarum male partarum.
biscamsum, adj. pudibundus, puden-
dus. Zen biscamsum famke, puéllula
pudens. 44 is foär di hern ien biscam-
eum wirk as di âlder him gek oanstelt,
pudet infantes stultitire parentum, stul-
829
BISCATTE.
torum morum. Moänne to wirden is
biscamsum wirk, de debito solvendo
moneri pudor cst.
BISCATTBE, vb.a. F.o. nimium pos-
cere tributum, preter jus petere; pro-
prie, adzrare, tributum imponere.
Confer Nl.v. scAatfen ende scheren, vex-
are censura, tributis. — F.v. sondir
byschatte pachtle ende soudir. simonye,
Chart. b. 375, absgue injuste stipu-
lata pensione et corruptione. Nl. o»-
geoorlofde witkeringen.
BISCEADIGJE, vb.a. nocere, lredero.
Ags. sceathian, ledere, furari. Di storm
hat di diken biscradige, tempestas
nocuit aggeribus marinis, huc illuc eos
delaceravit. — F.v. Aim bescadigia,
culpam commereri erga legem: of him
deer yminen oen biscadigel, si quis erga
receptum istud offendit, Nl. Zndien
tem zich daer aen cvergrüpt. dMol-
landi in sermone quotidiano zich daar
aan brandi. F. Disceadje, quod citat
cl. Richthofen, non existit.
BISCEAN, vb.n. obtingere, G.J. I. 91,
So meu immen del al folle yen ney
beschean schil, malum, quo alios affe-
cimus, fere habebimus. — Scean ex
ecian, accidere, contingere. Scian per-
tinet inter ista verba monosyllaba,
quie infinitivum claudunt # finali, ex.
gr. géan, ire; sjen, videre; scan,
stare; jaen, dare, cet; F.v. gan, sia,
stan, ia vel iau.
biskia, F. v. idem.
BISCELDE, vb.a. convitiis obruere, ag-
gredi. F.v. óiskelda, aceusare"in ju-
dicio, culpare de injuria.
BISCERE, vb.a. circumtondere nova-
cula, ex. gr. mentum barbatum; di-
knippe contra fit forfice. F.v. biskera
(ha mone, attondere jubas equi; syn
haud biscera, ejus caput attondere;
Ags. Óesceran, privare; gescerian, Or-
dinare, destinare. Has figuratas noti-
ones verbi /o shear Angli rejecerunt. —
Di haech biscere, attondere sepis fron- |
des. — Prov. Hy mat heel sinlyk weze |
di iem aei biscere wol, MS. valde '
mundum esse oportet eum qui ovuin ,
tondere teutat.
biscere, biscare, dispertire. Ya i/
delen fen di buwt hal er him goed bi- :
seceerd, in dispertienda prieda sibi bene |
multa vindicavit. Inde Neérlandi he!
bescheer des hemels, ordinatio dei; Acf |
bescheer , fatum, F. Yn alle saken is (Aer |
380
BISCIEDE.
en bisceyre, MS. in omnibus rebus
regnat prrefinita quedam ordinatio. Nl.
Wat lot is ons beschoren? quinam
vitie sors nos manet? Sax.v. Scerian,
disponere, ordinare, destinare. Ags.
scerian, ordinare. — In" hac notione
partem distribuendi, dispartiendi, plu-
rimum valet hin biscare, sibi partem
vindicare. Ags. scaru, scearu, pars,
proprie sezmentum, Ang. skare; Ages.
scerian, secare, tondere. Confer Nl.
bedelen, (cuique partem suam tribuere)
erogare necessaria egenis; deel, pars.
bisciria, vb.a. F.v. sibi rapere quid;
that hyt hath beskireth. in da riuchte
deer di rawer on sillen is, quodque
ille istud rapuit in ambitu Jurisdic-
tionis eui preedator est subjectus; 486,
2]. Aga. bescyrian, fraudare, spoliare.
Bouterwek, Angels. Glossar. 22. Con-
fer hiscere.
biscere, obtendere funem, fila. (Zen
line scere, restem tendere.) Di hakken
fen di hodzzen Discere, filis assutis ob-
tendere et firmare tibialium calces.
BISCERMJE, vb.a. protegere, F. v. di
skirma, idem. Dat riucht biskirmel da
onschield ande dine erma, jus protegit
iunocentem ct pauperem.
biskirmense, f. F.v. protectio, tutela
orphani ejusque bonorum. Ex di
skirmnese.
biscirming, cg. protectio.
biscermer, cz. protector. Sax.v. de-
scermon, protezere; óescirmere, protec-
tor. Alam. piscirman. Vox Anglosaxo-
nibus, Anvlis Helgolandisque ignota.
BISCERNSLINGERJE, vbh.a. conspur-
care, contaminare, afficere contagio
(ex. gr. pestilenti.) Scern, fimus;
slingerje, jactare; jactare merdaim |li-
quidam, quod boves et vituli faciunt
cauda excrementis madida.
BISCIEDE, vb.a. sejungere; gubernare,
Sibi partes judicis arrogare. moderari,
rezere; destinare in commodum vel
in tentationem alienjus. — G. J. I. 53,
Lit ik di hynet fen stil aefliede
4: ien folle wol bisciede ,
si distringo cultrem, cum aliquis multa
sibi arrogat. J7yszí, equus bellator,
qui e stabulo ducitur ad pugnam,
symbolum certaminis. Signa sive ve-
xilla Anglosaxonum albi equi imagi-
nem pr:eferebant. "Thierry, Hist. de
la Conq. de l'Angleterre. IL. 129. Fr.
Junius in annotationibus MS. (quas
931 832
BISCIFFA. BISCITE.
servat Bibl. Bodleyana) in poetam nos- | impetrare quid pro alio in ejus com-
irum hunc locum rite explicat, Lact | modum. Prov. Dy alles biscikke wol,
ick het ruyntjen eens van slal springen! biscikt neat, omnia qui tentat dispo-
of besta ick eens 't mes te (recken, als | nere disponit nihil. — Di man wier
iemand veel snaps wil hebben. Plura | forlegen; ik hab him jild biscikt, in
vide Naoogst, p. 289. — Prov. Goad | angusta erat re; argentum pro eo im-
bisciedt us néat as gosd, nil nisi fausta , — petravi. Teafe hat my ien feer-kou di-
deus nobis destinat. scikt, "Teate invenit mihi vaccam
F.v. bisc*fha, decernere, decidere, biennem. — F. scikke, adaptare.
dirimere; pf.p. Óiskat, definitus. F. | biscik, n. molitio. Zen bulte biscik
bisciede, pf. biscuet, pfp. óiscaet, ger. | Auwwe, se multis immiscere rebus.
óiscieden. E preterito verbi primitivi, | DBYSCIKKE, vb. admovere. Scik hwat
ecaet , biscaet, fluxit | by di hird, admove te propius foco.
biscaeye, vb.a. se immiscere, guw-: Figurate Hy ken er him aerdich by-
cumque moderari imperiose. Beppe: scikke, belle se suaque commoda in-
wol alles biscaeye ind fiert meat ut, : sinuare scit, Vide opscikke, paululum
avia omnia tentat moderari et nihil | cedere ut alio sit locus; ut-schikke,
prestat, | sedens paulisper cedere; wei-scikke,
bisketb, F.v. pactum. | removere; ei scikke.
biscie, bisceid, n. observantia; nun- , BISCILDIGJE, vb.a. accusare. F.v. ôf
tius respondens. Jisceid sizze, respon- | skiüdigia, (ex forma simplici diskelda),
dere per nuntium. — Jisceid dwaen, e | idem. Ags. bescyldigan, Ang. fo accuse.
poeulo bihere quod alter tibi propirat. ' BISCINE, vb.n. illucere. Zk scil dy yn
il. àescheed doen, equum justumque i. ien gat sette, der dy sinne oaf moänne
preestaro. | biscine ken, te in carceris cavum de-
Ont de houn comt te hére . trudam ubi nec sol nec luna te illu-
Soo wyler besché noch eere; j cent. Ang. She was as fair a creature
Burm. 58, cum canis (plebs) surgit ! as «un snight beshine. Urrysch. p. 603.
in dominium omnem exuit observan- ' F.v. óiskima, idem: seen somme to be-
tiam et decori sensum. Al thingh hal , — schinene, ne sol sonti affulgeat. F.v.
sijn beschie, Burm. 2, in omni re de- biskina, (ilustrare i. e.) luce veritatis
corum est observandum, quique res | convincerc; 77a so des bischinen wert,
aliquid quod decet sibi privum habet. | quicumque ejus (maleficii) convincitur.
bisceiden, adj. vel discaet, sejunctus | BISCITE, vb.a. cacando inquinare; plu-
a similibus juxta positis, non coales- | rimum figurate, decipere. Stercus
cens. Je wirlels fen sipelgers binne | Germanis erat symbolum contemtus,
biscaet, quique radicum conglomera- | ludibrii, fraudis, quare neque Anglo-
tarum allii schoenoprassi suam sibi saxones neque Frisii in morum sim-
privam habet plantam. Nl. bescheiden, | plicitate illud habebant inurbanum.
modestus. — JBesceiden, adv. perspi- Contra Hollandis deschijten, decipere,
cue, clare. Hy koe di fleugel fen heite . — vox est spurca. Ags. ,escilen, caca-
scip bisceiden (vel bisceidenlyk) sien. — | „tus: nostratibus hodieque note satis
bisciedenlyk, bisceidenlyk, adv. ,,signuificationis." Somner. Euang. Nor-
distincte: Es ken sjen, mar nat bi- thumb. Matth. JI. 15, disuicen sive
sciedenlyk sjen, quisque videt, sed non , Jilyrfet, deceptus, illusus; F. /wrte,
distincte. — Men kenne di bergen yn 'e ^ lorte, stercus rotundum. — Prov. Dy
moänne bisceidenlyk sien. F.v. beske- | ien oar biscyt. biscyt op it lest him selme,
thelik, adj. distinctus, definitus, cla- ! alium qui decipit decipiet tandem se
rus; corfera ande beskethelikera riucht, : ipsum. Ironice, Belter ien goe frioun
jurisprudentia concinnior et distinctior. , — &eschüjfen as de man selm, Burman. 7. —
BISCIFFA, vb.a. F.v. creare (judicem, Dat scil him Discite, hoc factum ejus
pretorem, cst.) Nl. aenschaffen, Ags. | — spem fallet. — Prov. Immen lit him
o —M— een in e
* -————
scyffan, scyan, sugzerere, suppeditare. ^ mae twaris fen de selfde man Discite,
Nl. schaffen, suppeditare, curare; raed nemo facile bis delabitur in fraudem
schaffen, consilium dare et consilio — ejusdem hominis; asinus in lapidem
juvare (in rebus adversis.) non bis offendit eundem. — JBiscie, pf.
BISCIKJE, BISCIKKE, vb.a. disponere; . óisciet, pf.p. disciten.
883
BISCOAGJE.
bisciter, eg. fraujiator, impostor. Prov.
Bisciters dye naet, fraudatorum aucto-
ramentum haud ita magnum est.
BISCOAGJE, BiscoAYE, vb.a. contem-
plari. F.v. biskawia, biskoicia, biskoia,
contemplari, spectare, — examinare.
Hwerso di dyck biskowat wirt (o wan-
wirk, ubi agger marinus spectatus et
examinatus patet esse male construc-
tus. Confer F. Zek-scouye, vituperare
ut rem vilem. Ags. &exeáriam, con-
templari, cireumspicere, considerare.
Ags. ed ex F.v. a. Angli hoc verbum
. commutaverunt cum extraneis do con-
em to consider.
BISCOEIJE, vb.a. plancis coüssatis ves-
tire parietem, canalis ripam, cet. Di
wâlen biscoeije, pnlis et plancis cre-
pidines canalis firmare, ne terra in-
teratur et ripa laceretur. — Age. be-
sceadas , vestire; scyccels, m. mantelum.
i IT
Nl. schoeien, calceare.
BISCRASSE, vb.a. à
cie quadam inscal-
pere et turbare politam superficiei
It iis biscrasse, glaciem grallis ferreis
radere, arare. Ang. fo bescralch, un-
guibus arare. Richardson citat exem-
la. Vide scrdsse.
BISCRIEME, vb.a. deflere. Ex simplici
F.v. bikria, ploratus ululatu attin-
eere locum ubi auditur. Confer diroppe.
BISCRIUWE, vb.a. describere, aliquem
certum facere literis, portendere, ef-
ficere. Homerus hat di oarloch fen
Tr biscréaun , Homerus descripsit.
bellum Trojanum. Frequent vb. Ang.
bescrawle et — bescribüle, | idem.
Immen biscriuwe, proprie, aliquem
scribendo assequi, 1. e. literis certio-
rem facere. oppe clamare; immen
biroppe, (clamando quem assequi ut
audiat) e longinquo inclamare quem
ut audiat — Jar is wer iem jung-
faem fordrunken. It is biseriuwt hwat!
Iterum virgo agua suffocata est. Gla-
Cies scatet wrumnis Di comeet scil
kwat biscriuwe, cometa calamitates
rtendit. F.v. óiskriva, describere;
inscribere (mulctam), mulctare: di-
akriva bi achte ponden, mulctare son-
tem ocio libris. Age. bescrifan, con-
fesso ponitentiam poenamque injun-
re; pf.p. &escrifen, cui confesso pocna
Injuneta cst. Lye. Plerumque valet
Ags. ecrifan, inscribere (mulctam con-
fesso et poenilenti) Aliquando plene
cum dofe, mulcta: #rovige ther sva
834
BISCULE.
bisceop him scrife be alcre misdeda tha
bote scrife, quod Lye vertit, „juxta
singula peccata compensationem exi-
gat.” Scrifam quoque in genere notat
confessionem accipere, Ang. £o skrive, —
Age. scrift, confessio; scrift (-man)
ellyptice scrift, confessor. — Ags.
scrifan, wstimare pondus rei, curare.
Lye. Sax.v. biseriban, curare; mi ói-
scribam, flocci pendere, De homine,
ui res familie in omnibus curat,
risii perhibent, Jy is der scepper
ind scriuwer, ille ibi est curator et
seriptor, i. e. omnitenens, proprie,
perseriptor actorum et, agendorum.
Olim omnia tum in judicio tum in
rebus sacris viva voce agebantur, ejus-
que solius fidei, presentibus testibus,
securitas pactorum et promissorum
et autoritas jussorum committebantur,
Primi, qui arte scribendi utebantur,
fuere pontifices et judices, qui mulo-
ias una cum decretis et sententiis in
acta referebant. Inde scribendi notio
apud proavos nostros in aliam casti-
gandi, monendi, reprehendendi, pec-
cata confitendi vel puniendi sensim
gliscebat. Przterea bene tenendum est
hanc notionem non TJ vrifan, Ang. to
wrile, verbo antiquo et vere Germa-
nico usuque quotidiano trito, esse
propriam, sed soli verbo Romano acri-
Jan ex verbo Romano scridere formato.
Cum enim confessio et mulcta eccle-
siastica a supremo Romano pontifice
ejusque apostolis esset introducta, hunc
ritum non verbo communi et quasi
paganico, sed voce, e sacra lingua ec-
clesie oriunda, designabant.
BYSCRIUWE, vb.a. adscribere, juxta
scribere.
BISCHOBJE, vb.a. inerepare: confer
scróbje. Nl (Kil) scrodben, sealpere,
scabere, radere. Ags. screopaa, idem.
Ang. Sussex. „skrape, to scold.” F.
scrape, strigil, (Jun. Et. scrape.) Suethi
skrape, Ags. screope, f. idem, Prov.
Dy ien oar biscrübje wol mat selme su-
1oér weze, lurpe est doctorem cum
culpa redarguit ipsum.
(BISCUBJE) F.o. &escubli, decipere. Stür,
| BISCUDSJE, vb.a. septo ligneo cireum-
dare, includere. Figurate Nl. deschutten,
rotegere. F. scüd, 4
BISCULE, niscUL, (bescoel) adj. tectus,
ex hominum aspectu semotus. Hy sit
835
(BISCUMMELJE.)
óiscile, hwret in latebra. It bern leit
biscúl under. di wrine, infans latet sub
stragula. — Biscúl boár(sje, Gal. jouer
cache-cache, Hol. Perstoppertje spelen.
(BISCUMMELJE), F.o. £escummeli, de-
cipere. Stür.
(BISCUN'IJE) , F.o. Pescuntje, decipere.
Stür.
BISEKA, vb.a. F.v. inficiari, negare.
Confer disiikje.
bisekinge, f. F.v. inficiatio. Ags. de-
sacen, in controversiam vocatus. Som-
nerus. Benson. Lyc. Jesaecen deest
Etmullero, 620.
BISEKA, vb.a. F.v. conquirere, inves-
tigare. Vide ise.
BISEN, F.o. subula bidens qua sutor
margines corii in suturis extantes ab-
secat. Stür.
BISENA, vb.a. F.v. conciliare. E^
eiryd bisena, componere litem osculo; |
een soen bisena, reconciliationem osculo
obsignare. Sax.v. bisuonan. Nl. ver-
zoen^n, in gratiam redire cum.
BISERJE, BISERJE, BISÉARJE, vb.a. le-
viter vulnerare. Plurimum relative; Z
famke hat hjar mei ien knüf Oiserrd,
puella se incaute cultello vulneravit.
Ags. sár, vulnus, dolor, cura; Ang.
sore, ulcus; Ags. besargian , misereri.
Ang.v. Óesore, vexare. Sax.v. serian,
afficere dolorc.
bisérje, vb. relat. conspurcare merda.
Bisérje dy nat! Cave merdam. Hol.
zich bederven, se perdere, fiv. se con-
- eacare; Je Aadje bedurven met lachen,
School voor jaloerschen, 29. PF. syn
eigen quéa, sua ipsius merda; proprie,
malum.
BISETTE, vb.a. circumdare, interse-
pire, coürctare, proprie, ponere cir-
cuin. Aga. Jeset(an, obsidere, collocare,
Aug. to beset. F. v. bisetla, circumdare,
sepire, occupare, satisdare, deceruere.
It lán mei pjellen bisetie, agrum palis
sepire, F.v. mit pelem bisetta. Di pine
bisette, tactu magico pollicum dolorein
membri afflicti coarctare et mederi.
Milton,
The only righteous in a world perverse
And therefore hated, therefore so beset
With foes, for daring single to be just.
Incingere, Ang. Zo/fow him that is
fled. The thicket is beset: he cannot
scape. Shakespeare. gs. beset, obsi-
debat. — Biset. bisellen, oppressus. Di-
set, multis obrutus negotiis, ZArocA
886
| BISIBBE.
minsjochtme is miin hert beset om dy,
G. J. pectus amore mihi oppressum
propier te. 'k Wird fen wrüt in spiit
eselten, G. J. mihi cor uritur invidia.
In angustias compulsus, Aug. Nou,
daughter Sylvia, Fou are hard beset.
Shakespeare. — Nau biset, (arcte o5-
sessus) tenacissimus, sordidus, Lat.
angustie pectoris (avari.) — Di boárat
is di man biset, peripneumonia labo-
rat. — Biselte, occupare locum. Dyn
finne is nal. goed biset, tuum pratum
(non rite est occupatum). par est plu-
ribus vaccis pascendis. F.v. Weruu
biset mela huse, fundus occupatus
domo; /siurke bisetta, obsidere tem-
lum. — Ziselía, satisdare. F.v. mit
ide / biset(a, satislare alicui agris.
Nl v. beset, hypotheca ; (Kil) besellen
ende beslaen den pand, percludere pig-
nus. — F.v. biselta, decernere, sta-
tuere. The bisella meide, merces coloni
statuta. 7/1 (biskop) diselta, nos sta-
tuimus. Nl. inzellingen, institutiones.
!bisetting op e boárst, cg. peri-
| pneumonia. difficultas spirandi.
BYSETTE, vb. apponere. Kenstke my
eák hwat jild. bysctte? Potesne mihi
mutuos dare numinos aliquot? — Alde
liu habbe nat folle um by to selten,
vires senum gravi morbo non pares
sunt. — Z£ hah byset, febris me ema-
ceravit. — Bysellte, suum nummulum
in ludum apponere. cf. Kil. ójsetfen.
BISGJE, BYSGJE, niscJE, vb.a. uti. Ags.
bisgian , bysgian, occupare, occupari.
âfbisgje, d:terere Hy hat it hynzer
yn ienen áfhisge, equum nimio labore
penitus attrivit.
Heal-bisige lutwagen, peniculus se-
mitritus. Hral-bysge faumen, virgines
baud integro, sive quod :etnte pro-
vectiores sunt, sive quod deformes,
sive quod delibate pudiciti&. De re
ita valet quoque Aedl-siten: ex gr.
tsjettel, leppel, mes. Vrov. Ien hedlali-
ten tsjeltel is so goed nat as ten nyjen.
BISIBBE, adj. junctus a paterno ma-
ternove sanguine, consanguineus. F. v.
bisibbet, idem. Di faem is oars myn
sin, mar hja is my (o mei disibbe om
er ien sib frysler fen to meitsen, puella
mihi valde placet, at consanguinitas
impedit quo minus me ille despon-
deam. Nota Frisiwun haud facile suam
ducere neptim. — Bisibe, tropice,
bisibbe faem, puella deamata et pene
— — — —À —ÁÓ—M—M—M——Ó————Ó— o —ÁM——M—— — —— 2L ——
—
891
BISIDE.
desponsata. — Junctus necessitudine
itorem inter et debitorem: di óér is
mei di kowkeaper riu bisibbe, boum
mercator plus quam satis in sre est
rustici. Confer 813, cognatus.
BISIDE, BIsiDEN, adv. ad latus, seor-
sim, clam. 7é jild foel bisiden it boart del
yn it wetter, erumena juxta latus navis
gliecebat in aquam. — L4 di briif
ide, sepone literas in loco secre-
tiore. — Biside krupe, latenter abire
seque abscondere. 74 bern kroep biside
yn memmescirte foár di süldaten, infans
metu militum se immergebat in ma-
tris sinum. Zt bern is biside under di
side
E side, latus; dat. sidas; De sidan,
latus. Ags. He (Didimus) mid hon-
dun Aelend genom sylfne be sidan,
ther he kis svat forlet, ad latus unde
suum fundebat sanguinem. Cedmon.
299, 5. Bouterwek, p. 184. r. 547.
. besides, ab latere, Gay, Pastorals,
Fair is (he kingcup that in meadow blowe,
Fair is the daisy that beside her grows. —
Quod excipimus ad latus, i. e. seorsim
nimus; inde Ang.v. deside, Ang.
the side of, Ang. besides, exceptus,
preterea. Confer Ang. de-time, be-ü-
mes, F. bi-tid, bi-hids, bene mane. —
NL óesjden, a latere et seorsim. Kil.
Franci suum 6i sidan ad verbum ver-
terunt Barb. Lat. ad costam, Gal à
coté, auprós. Donner à coté, s'eloigner
du but. Teuth. besyden, beneffen, prope,
eirca. Hd. 5eiseif, a latere; beseit, sc-
orsim.
BISIIKJE, vb.a. periculum facere, F.u.
, idem.
Bisiikje it net um tsjin di wet op to
pat ne dentes e alles Rike tad
.c— Men matte alles bisiikje i
it goede bihálde, omnia tentanda sunt
et honesta servanda. Prov. Bisiikjen
i$ út meiste riucht, in re dubia peri-
eulum facere proximum est. Nlv.
» Besucken cest naest, docet experiencia |
cuncta," Proverbia communia. — Wy
ecille it mei "n oár bisiikje, age! cer-
temus de victoria. or Ex à, be et
siikje, querere; analogice Ags. findan,
investigare, pf. fand, Nl v. vamden, |
BISIPERJE.
vieitare, Àng.v. £o founde, to go to-
wards, Ags. fandian, tentare, Áng.v.
to fande et found, to try, to attempt.
Ags. bisecan, adire, Leg. Edg. Ang.v.
bescek, Ang. beseech, (adire precibus)
implorare, Nl. aemzoekem, idem. NI.
eerzoeken, petere, Óezoeken, visitare,
sed F. forsikje, visitare, ôtsiikje, pe-
riculum facere. — EF. v. , per-
quirere, pf. disocht, pf. P. bssockt. Con-
tra verbum F.v. óteka, negare, in
ficiari, pf. disok, non est ex seka,
guzrere, sed ex Ags. sacan, increpare,
pf. sóc; «sacan, negare; omsacas,
negare; ofÁAsacan, recusare; viiksacan,
n , cet. F. v. sek-wird, infitiatio.
bisócht, adj. affectus morbo lento et
fere insuperabili. Hy het di kanker
yn 'e ljisken; di man is wakker bisocht.
bistking, cg. calamitas a deo inflicta,
grave malum. ex. gr. improbi liberi,
ebrius maritus, peus pecoris, csetera.
BISIJE, vb.a. Hind. acu pingere linteum.
F.v. sia, Sueth. sye, Lat. suere; Goth.
siujan. Ags. siwan, Ang. sew. Ags.
besiwian; pf.p. Vesiwed fether-geveorc,
opus plumariuum, plume acu pictw.
Somner. Lye. Hind. beside knotle.
BISIKERIA, vb.a. F.v. cavere, defen-
dere, in tutum ponere.
BISILE, vb.a. pernavigare. Di sea bise,
navigare mare. pf.p. bisyld; ien bisyld
scip, navis velis habilis; ôtfearn siler,
expertus nauta, Ang. aw expert sailor,
Hol. devaren maíroos. Bisie pede uno
velificans attingere scopum absque ut
cursus navis obliquetur. 7k lei oam op
Heech ind ik koe Smelhrege nat ien-
dris bise. 'Tropice, attingere alium
ingenii dotibus, formá, decore, cst.
G. J. I. 18,
Nin faem, ho moy, dyn glans bisylt
(op thusen mile nei.
Gens navigatorum a re nautica meta-
horas mutuatur. Hollandi tooróüzei-
, preternavigare, (ropice, ante-
cellere. Sartorii adagia, cent. IV. 56,
veri (ege verde) voorbyzeylen, te boven
gaen. Nl. De loef afsteken.
BISIPERJE, vb.a et n. lente et minu-
tim cadente aqua suffundi; vb. fre-
uentativum ex forma simpliei F.v.
esipa, (oculos) perfundere liquore la-
crymali; Aet age nat biseppem, oculus
aridus. F. sypje, manare, stillare; syp-
éach, lippus; syp-éagje, lippire. Ages.
eipan, süllare; sipew-ege, adj. lippus.
22
839
BISITTE.
Hol. sip zien, i. e. dolenter. Ang. North.
(o sipe, to ooze or drain out slowly.
BISITTE, vb.a. insidere quid. Dou
binisle my, insides mem vesti.
hin bisit tolef piken, gallina ista incu-
bans tegit duodecim pullos. Figurate,
possidere; gui enim rei insidet vel obsi-
det eam possidet, (Confer Lat. posne,
pone-sideo, unde possideo) Bisitte, pf.
bisiet, pf. p. disitten, obsessus a malo
demone, furibundus, effusus. F. v. ôi-
silla. Thet alle Frisa an fria stole bisitte
and hebbe fria spreke and fri ondwarde,
Frisii omnes insideant libera sede, i. e.
possideant liberam sellam (ac tribunal)
et habeant liberam delationem et li-
berum responsum. Obppa tha erue bi-
sitta, insidere fundo, i. e. possidere et
uti. Cum accus. sine prep. as vel op,
syn ayn eerwe bisitta mit aller Fresena
riucht, F. syn ein erw bisitte mei aller
Friezen riucht. Ags. desitlan, obsidere,
cingere; possidere. Lat. od-sidere pro-
priam notionem vb. 5e-siffas accurate
indicat.
bisit, n. possessio. isi is nin riucht.
bisitma, F. v. idem.
bisitter, cg. possessor, homo dives.
Hy is bisitter, est locuples homo.
BYSITTE, vb.n. assidere. Prov. Dy
thichst by 't fir sit waremt him best,
gui proximus apud carbones assidet
optime focillatur. F.v. bisilta, biseita,
assidere; judex , assidet" i. e. juris-
dictionem habet in omnes, qui in ejus
jurisdictionis ambitu degunt. Hoc vb.
bisitta accentu in £i nte distinguas
a bisitla, possidere, quod accentum
habet in penultima.
bysitter, cg. assessor in judicio pa-
ano. F.v. sitter.
BISIUCHT, adj. furiis agitatus. Bistke
distucht? Anne te dementia cepit?
NL Zt Gij bezeten? Aliquando Distucht
commutatur cum bisetten, Nl. bezeten.
Dy bisiuchte minsceun! O homines lym-
phaticil F.u. óesükt, idem. Hilarides,
. Hindel. disiocht, ebrius. NL „ Ujt-
sinnich, rasende, dul, besiecht en be-
selten." Broer Corn. Serm. 1. 69. Nl.v.
besiecht, morbo affectus in genere;
speciatim, commitialis. F. siuchíe, mor-
bus; G.J. siuchíme, idem.
340
BISJITTE.
Ags. desingan, incantare. F.v. singa,
sionga, canere Missam; 4Aa haudstoed
bisinga, celebrare missam in templo
Cathedrali , (proprie, totum templum
cantu implere), in usu, pr:eesse sacris
in templo capitali.
BISJEN, vb.a. (G. J. desjean) spec-
tare, pf. óiséach, imperat. disjuch, Di-
sjoch et bisjen! pf. p. bisjuwn ; Nl. v. im-
perat. desich! Leven van Jesus, 241.
Di merke bisjen, nundinarum tabernas
spectare. Sjen, videre; bisjen, con-
templari; Haste dy tsjeppe faem sjuwn?
Wol sjuwn, mar nat bisjuwn. Figurate,
experiri, ad finem ducere: Dou seisthe,
it mat bitelje Dat scille noch ris
bisjen, tu asseris me tibi debere num-
mos. De hac re contestabimur litem. —
Di feint is thige siik; ik léau nat dat
hy it ein bisjen scil, morbo capitali
juvenis affectus est; timeo ne eo
absumatur; proprie, ne finem morbi
non videat. — 4/4 bouwen fen sa'n keá-
merke ken ik foär ien byttsje bisjen,
parvis sumtibus tale cubiculum ex-
truere possum.
bisjuch, n. Hol. dekijk, Prov. Hans-
wolrsten op 'e stoel habbe it measte
bisjuch, ad sanniones in cathedra maxi-
mus est concursus populi.
bisjen, spectare; bekykje, intentis ocu-
lis spectare; F. v. bikike. Hol. beküken,
Ang.v. kyke, to look steadfastly.
Ags. beseon, circumspicere, contem-
plari. Ang.v. de-sé, Wyckliffe, impe-
rat. óise/ vide, Matth. XXVII. 4, Ang.
to see to, F. (a-sjen; Nl. toezien. F. v.
óisia, intueri, cernere; nota solitam
s pocopen nasalis s, quee heeret in inf.
. bisjen, et proprie forma gerundii
est; F.v. Aim ne aegh neen mas to by-
aen, 494, N? 1.
BISJITTE, vb.a. jactu teli vel globi at-
tingere. pres. óisji£, pf. biscéat, pf.p.
biscetlen, pres. p. disjitlende, ger. bv-
sjilten. De fugel is to fier ; ik ken him
nút bisjilte, avis nimis procul hinc est,
sclopeti jactu eam assequi nequeo. —
len scip bisjitte, contabulare cubicu-
lum navarchze in puppi. NL een kamer
met wagenschot beschieten, cf. Kil. de
&chielen. Biscelten thek, tectum sub
tegulis contabulatum.
siucht-nead, cg. morbi angustia, G.J. | bisjitte, vb.n. prosperare. Prov. Di
BISIUNGE, BISJONGE, vb.a. celebrare
cantu, Nl. dezingen. Di affears bisiunge,
kriich bisjit nat folle, bellum non mul-
tum salutis adfert.
canere proavorum laudes, F.v. óisinga. | biscot, n. proventus. Di moarde-wyn
341
BYSKJE.
jouwt uws ien goed biscot fen koarn,
aguilo nobis parat Jargum hordei pro-
ventum. Confer dislaen, obtegere, et
bislach, totum armentum fundi.
(Kil) àeschot, proventus, pollen, con-
tignatio intermedia. Citat Kil. Hd.
beschuss, proventus, vox hoc sensu
apud Grimmium non obvia, qui inter-
pretatur Jeschwss, paries medianus.
bisjitte, mutari colorem. Nl. verschie-
len. Ja bescheat in laey ijun' swijmme
az dea, illa (Reonixa) impallescebat
et jacebat in animi defectu mortis
imago, G. J. L 15. — Ages. besceotan,
recipitari; ow grund besceotam, Luc.
Vr. 31, in abyssum przcipitari. Et-
- muller, 600, ,, abire, mitti." JBesceat,
Oros. 33. tit. 3. prrcipitavit se. (As
ien snoek ut 'e doar sjitte, lucii instar
ropelli e foribus).
BYSKJE, vb.n. occupatus esse in levi
negotio, sive opere. Ags. óysgiam, oc-
cupare, occupari. Ang. /o óusy. Inde
vb. frequentativum
bizelje, idem. Nl. &euzelen, nugari.
bibizelje, vb.a. óeskje, cursitando,
actitando frivola agere. Hiat bibizelt
it áld-wyfke? quid nugarum agit ve-
tula? Aug. £o dustle about, in concerns
of little worth.
beuzich, adj occupatus. Ags. Jysig,
Nl. jesig, Ang. ônsy.
. occupatio, Ang. die-
ship, Gower.
beusicheit,
sines. Ang.v.
bissing, eg. nundine vici Ommen.
Ags. bisegung, bisgung, negotium, oc-
eupatio, Ang. usines.
BISLABJE, vb.a. delambere.
bislabberje, vb.a. F.o. inter eden-
dum ex ore stillantibus guttis amictum
peetoralem conspurcare, Nl. Pesiabben,
bendo inquinare, cibo liquido con-
taminare, Ang. do beslubber the gar-
menis wiih blood. Shakspeare. 1 part,
Hen. IV. Act. IL sc. 4. Ang.v. de-
slabbere et beslobbere, se inquinare sa-
liva. Piers Plouhman, p. 110.
bislobberje, more anatum sorbendo
despumare lemnam minorem fluitantem
super aquam. F. slobberje, sorbillare.
BISLAEN, vb.a. occupare, circumdare;
ro y Ne V occupare, pf.
3 ), pf. p. (Dislegen) bislein ;
F.v. bisla, ger. faber, E een dada
bisla milk hondum, manibus plangere
mortuum. Dyn úâters, o leafde, binne di-
slein mei myn offers, G.J. mea dona oc-
————————À—————————————————————————————————————————'MÁEÁÉÓÁÁÁBÉÁMÉÁMÉMÁMÁMRÉ
343
BISLAEN.
cupant altaria tua, o amor. Jes kening
fen gréate riken bislacht yn it ein nin
tsjien foet romte, rex terrarum amplis-
simarum tandem non majus spatium
occupat quam decem pedum. — F.v.
syn schield mitía rada golde bisla, suum
scutum includere auro rubro. F. 7£ scil
myn bibel yn goud bislaen, mea biblia
sacra auro includam. Figurate, 7k
scoe dy wol yn goud bislaen, te, meum
decus mersque delicie, auro occludere
amem. — 474 À bislaen, soleam
equo induere. Áng. £o shoe a horse.
Prov. Men kem nim rinnende hynsten
beslaen, Burman. 46. — Zen e
bislaen, pale extremitatem induere
ferro acuminato. JBisleime sceppe, pala
ferrata. Inde subst dislach, lamella
metallica tegens, includens. Bislein
hynzer, equus rite ealceatus. Tropice,
Wi binne bislein; meitse gau dat jimme
op it scerp komme, ornate vos, nos su-
mus parati. (Op it scerp, calceis acumi-
natis ne gliscat eguus in glacie.) Kom
nat unbislein op it 115, (ne tenta stagnum
glacie duratum sine calceis ferratis)
nihil attentes imparatus. — Goed bi-
slein, bene armatus (sc. parte virili.) —
Yn izeren bislaen, alicui catenas fer-
reas injicere. — Zen pléaís bislaen mei
fé, fundum pecore ad numerum suf-
ficientem occupare. ZE lân mei scjip-
pen bislaen, prata depascenda dare
ovibus.
bislaen, tegere. Wolste myn griene
side bislaen (visne tegere meum latus
viride?) Amo te; asside mihi. — F. v.
Under eke and under erthe bisla, con-
dere corpus querceo loculo et terra. —
Mei gikheit bislaen, seria ludicre trao-
tare, culpam jocis tegere. — .Bislaen,
vb.n. circumdari, tegi, Di giesen bi-
slaen fen di wazem, vapore ague ca-
lide. obfunduntur fenestre specularia.
bislaen, miscere pultem. — Pankoeken
bislaen, macerare far lacte et ovis ad
coquenda lagana. Pankoeken yn supe
bislaen, subigere farinam lacte agitato.
bislaen, vb.n. evenire. Ii hat it yn
'e lottery bisocht, mar dat bislúch for-
keerd, tentavit aleas publicas, guod ta-
men ei male evenit. Prov. Di dingen di-
slaen faek better as it thocht wier, res
fere melius cadunt guam timent ho-
mines. 7; ken weze, | Airde
wyn bislacht mei rein, forsan procella
solvetur in pluviam. Confer varias no-
848
BISLANTEBJE.
tiones verbi Hd. deschlagen apud Grim-
mium. Lex.
bisla, vb.a. F.v. dirimere. Zn kempa
schil it bisla, certamen singulare deci-
det de controversia. Nl. deslechten.
bislach fen di sceppe, n. ligonis
acies ferrea. Houlen amers mei eren
bislach, situlze lignes copulis teneis. —
Nl. beslach omtrent veroude basten, vi-
mina lenta circumvoluta ad ramos de-
torquendos; Cats, poéta, qui idem
repetit phrasi synonyma, maer schoon
ick dien omvang met honderd (aeie wis-
schen.
boere-bislach, n. per ellypsin ôi-
slach, n. armentum fundi. Ita et réau
pro Joere-reau , instrumenta operis rus-
lici. Réau ind bislach, instrumenta rus-
tica et grex fundi. Bislach, proprie,
quod totum fundum occupat, nec plus:
inde i£ bislach is to lyts, vel to great,
numerus pecoris capacitati fundi in-
ferior est vel eam excedit. Eodem
sensu commentatores versionis Nl.
Bibl. SS. in notis ad Genesin beslach
utuntur. — Nl. jeslag, omnia instru-
menta quibus chirurgus opus est. Win-
kelm. Fr. Wb. Cf. Sax.l. bestik, Bnl. I. 82.
bisleek, bislach, n. puls farrea ex
qua fiunt lagana, placentz, liba. Géar-
, *. lac mixtum cum cremore.
BISLANTERJE, vb.a. negligenter of-
fundere. 74 berm bislantert him, puer
pulte, quam sorbet, se offundit.
e, cibum liquidum fundere ne-
ligenter, Áng. to slander , calumniari.
Ang. West. slent, a puddle.
bislanterje, decipere. Lit dy nat di-
slanterje, ne te sinas in fraudem injici.
Hol. en, idem.
BISLEATJE, vb.a. circum
fodere sulcos aquarios. ,
F.v. lond bislata. F. sléat, Nl. sloot.
bislótte, vb.a. sulcos aquarios liberare
8 cono quo cum sunt obstructi.
BISLEUR, n. sensus sui — Jy syn
bisleur komme, ad se redire. Syn Ti
sleur hâlde, sui compos manere (inter
ocula, rixarum iras, cst).
BISLIEPE, vb.a. inire feminam, F. v.
bislepa, idem, proprie, somno obruere,
opprimere, sopire, Lat. con e cum
femina. NL óeslapen, idem. Ages. bde-
slepan, somnolentus esse; deslep, adj.
somnolentus; ex F.v. sépa, F. sliepe,
dormire. Ags. svefan, dormire; so-
pire; pf. svaf, Ang.v. swive, futuere
rata et arva
. £29
844
BISLUTA.
aliquam. Tel sofa, dormire, Suethi
besofeu en qwinna, concubare cum
fiemina. Pe in svefam est ex w in
UTVo; (hupnos, supnos) somnus; w
transit in o Lat. sopio, sopor.
bisliepe, vb. relat. Him bisliepe, proprie,
sese obruere somno, i. e. maturare
propositum somno peracto. Dou wolste
my mei hawwe nei Pastynjen; der scil
sk my op bisliepe, Tu me vis comitem
in Indias; te mei consilii post somnum
certiorem faciam. 76 bern is tizich; it
is nat goed bislept, infans murmurillat;
somno non est recreatus. Prov. Bi-
sliepe jo (o beste, bitinse jo to beete,
biriede jo to beste. MS.
BYSLIEPE, vb.n. in eodem lecto cum
aliquo dormire. — Z£ bern sliept by di
faem, infans condormit cum anci
bysliep, cg. qui dormit cum alio. Nl.
bijslaep, coitus; concubina. Hol. dial.
mijn slaap, mea uxor, Nl. slaepgenoot.
BISLIKJE, vb.a. lambere, circumlam-
bere. Di bear bislskket it kéal, orsa
vitulum delambit. F.o. deslakkere, idem.
BISLYMJE, vb.a. et n. phlegmate, mueo
oblinere, inquinare. — 7 lân bislimet,
ager pascuus oblinitur et clauditur
argilla pluviis liquefacta. Ang. óeslime,
contaminare.
BISLIMPJE, vb.n. contrahi instar terree
humide, que aëri exposita siccatur.
Di wéake groun bislimpet, Di bryi
wei is yelte nat bislimpe. Ang. Bs,
racilis, tenuis. Tsl. skemr, deficiens.
BISLINGERJE, vb.a. (jaculari, fundere)
madefacere aquis. J6( moat is bislingere
fen di rein, pluvia madefecit segetem
messam. Confer Óiscernslingerje.
BISLIPE, vb.a. circumquaque acuere.
f.p. dislypt, vafer; ien bislypte feint,
omo astutus; alias ien fine sper,
callidus homo. Nl. geslepen vent.
BISLUTA, vb.a. F.v. claudere, ocolu-
dere, obstruere, includere, compre-
hendere. F. ôtslute, iucludere, occlu-
dere, celare; conelndere, decernere,
consilium capere; claudere, finem im-
ponere. Bislut di doafkúdige junge yn it
t Aro
eppe to myjier krige as $
myn ach” bislute ken, accepi ab avia
quod in meis oculis occludere possum,
t e. nihil. — Bisletfen wetter, aquse
occlussm, scilicet glacie, qua navigatio
cessat, Prov. Buten doar beeletfen is
haest vergeiten, Burman. 6.
845
BISMJEBRE.
eintsje-bislut, n. finis irrevocabilis.
Prov. 78 eintsje-bislut is di déa, mors
ultima linea rerum.
BISM/ERE, BISMABRE, vb.a. inungere.
pf p. bismerd, bismard, Ags. besmired.
g. to besmear, Nl. besmeren.
bismirkje, vb.a. freq. vb. bdismire.
bismjirkje, inquinare, fedare. Di
lytse junge hal him di tàroánje mei
bismirke, puer parvulus faciem
inquinovit cinere. Ang.v. Óesmirch, to
soil, to daub, to smear. Ang. do
ircb, fodare,
Ile put my selfe in poore and meane
(attire
And with a kinde of vmber smirch my
(face.
Shakspeare, As you like it. Act. I.
Bc. 3. Ags. emerian, smirian, illinere,
unguere, unde frequent. vb. smirkian,
F. emirkje, Ang. smirch. Confer F
emirkeró, homo fodus, turpis. Ex
simili fonte fluxit Isl. emeikiz, lubri-
cari. Nl. v. emeken, Sueth. smeka, freq.
snekra, adulari. Ang. smicker, reni-
dere; emirk, adulatorie subridere.
BISMODJB, vb.a. inquinare. ZZ bera
bismôddet kim, infans edens vel bibens
suam vestem eonspureat. Goth. dismei-
fan, linere, inungere. Ags. jesmilan,
Ang. desmut, conspurcare. Ang.v. de
Le (bismudje), to soil with dirt.
BISNIDEÉ, BISNEJB, BISNYB, vb.a. cir-
cumcidere. Ags. jesmithan, abscidere,
rivare, quod verbum Angli perdi-
erunt. Him bümye, (se ipsum preci-
dere i. e.) sibi przecidere successum,
male evenire. Prov. Jild wtjaen ind naet
barre dat bisnyt him selme, erogare
peeuniam et non facere sua spoute
ruit. Dat praet bisnyt him selme, hoc
argumentum se ipsum reducit, absur- |
dum est. Lat circumcidere sumtus,
minuere; circumcidere vinum, absti-
nere vino. Nl. desnijden, prwcidere,
minuere, comprimere se, abstinere.
bienye, cireumcidere lignum in quas-
formas vel imagunculas. Figurate
ien fyn Disneine tkroúnje, facies mire
formosa. Jem moai bisneine kou, vacca
formosa. F.o. desneed, adj. bene infor-
matus, peritus, proprie, circumcisus
et expohtus. Confer F. et Hol. snedig,
Ang. full of wit, sity, .
bienying, eg. circumcisio, angustis;
figara desumta de eo, quod forcipe
prehensum est. Hy kí» der yn di di
BISN
846
BISPYLJE.
snying, ibi in angustias adducebatur.
Di wrigge naem dt boal fen di farmen
sa yn Disnying, dat er nin fin reppe koe',
satanas pauperum carnificem (oppres-
sorem) tanta vi apprehendebat, ut ne
digitum quidem posset movere. Twa
man koene di stoere (hjeaf hast mat yn
bisnying hâlde, duo viri furem trucem
vix comprimebant,
BYSNYE, vb.a. prrter ea quee secata
sunt secare alia, secundo addere. Say
er noch hwat boale foár di berm by,
seca 1 plusculum panis pueris.
, BISNIJE, vb.n. nive conspergi;
pf. p. disnyd, ninguidus, nive obrutus.
Ags. bisnivan, pf. P. besnived , ninguidus.
Ang.v. Óesmow, idem; Anglis perdita
vox, quam excipit leva paraphrasis
to cover ilh snow. Nl. besneeuicen.
(BISNUETJE) F.o. dbesnutje, vb.a. de-
cipere. Snute, emungere; mute,
emungere alium. Lat. emungere aliquem
argento.
bisnjitte, vb.a. decipere. Di boer hat
him fem iem mersekreamer bisnjitte lit-
ten. Ang. v. to snite, emungere nasum,
uod nihil habet commune cum snirfe,
. J. I. 198, affligere. Isl a£ snerta,
icere, tangendo perturbare, Dani smert,
ictus, verber, Sueth. snerta, verberare;
snert, flazelli ictus. Corrige Epk. 433.
BISNUFFELJE, vb.a. minutim et ac-
eurate perscrutari; proprie, canum
more sagaci naso indagare. PF. smuwe,
spirare naribus, smuffelje, odorari.
BISPANNE, vb.a. extensis digitis et
pollice intercludere et metiri. F. v. ài-
epe: Nl. F. span, tale spatium.
BISPATTE, vb.a. respergere (aquà,
luto, cmt.) Inde frequent. vb. Ang.
to bespatter. His weapons are the same
which women and chWdren use; a pin
to scraí(ch and a squirt to bespatter.
Swift. Anz. £o i, couspuere.
BISPIELE, vb.a. alluere, aquam super-
fundere. Nl. &espoelen. Ang. bespou,
humectare saliva. Milton.
BISPIKKELJE, vb.a. maculis spargere.
Di weitene hin is bispikkele mei swarte
stipkes. Ang. to bespeckle, idem. Ags.
sperca, Ang. speck, macula. Alam.
epecca, idem, qua voce Graff caret.
un. Et. speck.
BISPYLJE, vb.a. cantare (tibiis, fidibus.)
It orgel bispylje, canere organo. F.o.
bispylje, bespele, inire feminam. Fri-
siis spylje hac notione tantum valet
547
BISPINNE.
de tauris; di bôlle spilet di kou, taurus
init vaccam; F. spylman, fidicen, tau-
rus; Nl. epeel-kind, infans e coitu
eelibum, non e matrimonio natus,
nothus, Hd. liedes-kind. Lat. ludere in
virgine, i. e. rem habere cum ea.
BISPINNE, vb.a. nendo lucrari, "
cere; nendo involvere. — Involvere,
ruch bispoun yn it réach, dense netus
vel involutus texto araneo. — Mei
lótjen scilste nin side bispinne, sortibus
rem non augebis. Ags. spinnan, Ang.
spin, Nl. spinnen, nere; spinsjde, id
uod nent bombyces vermiculi.
BISPOARJR, Óispoárre, vb.a. sentire,
comperire, experiri; figura effectus pro
causa; proprie enim notat, sequi ves-
tigia ferm cnnis odorantis instar. Ags.
rias, ex vestigiorum notis de.
848
BISTEAN.
becvelhan, legare; cvethan, dicere. Nl.
toezeggen, promittere. Cf. bigueade, 2060.
bisprekke, pacisci, instipulari aliquid
ab aliquo. Hyszer ind wein bisprekke,
conducere currum cum equo. Áng. do
bespeak, idem. Ang. If you will marry
make your loves (o me; mylady is be-
spoke. Shak. Ags. besprecan, vindicare
sibi; Nl. aemspraek maken.
unbispritsen, adj. inculpatus, inte-
ger. Ags. Óesprecen, accusatus, dela-
tus: besprecan, obloqui.
BISPHIEDE, vb.a. conspergere, ex. gr.
micis salis, 77 flesk mes sâlt bispriede.
BISPRINKELJE, vb.a. respergere gut-
tis. Ags. Desprinck]e, frequent. v. Age.
bespringan , conspergere, Ang.v.
eprenií, idem, (Lat. spergere (spre-
ere) — Germ. sprenkaa.)
prehendere. F. spoar, vestigium ferm. * BISPUYE, HrsPYE, vb.a. conspuere.
eerlandi Saxonisantes ex o habent eu
(Hd. ô) in bespeuren, (Kil.) investigare,
indagare, Hol. sentire. Ang. trace. —
Weinspoar, n. orbita, qu: est vesti-
gium rotarum currus; ellyptice spoar.
nde dispoarje, orbitam imprimere in
terra; Di wei is Dispoare, via aspera
orbitis trita est.
BISPOTTE, vb.a. irridere. Ang. £o óe-
spot, immaculare; spo/, macula.
BISPREKKE, vb.a. polliceri, pf. bispriik,
pf.p. Óisprutsen, ger. bisprekken. —
Mynheer hat Klaes ien offysj^ bisprit-
sen; mar di hoánne op 'e toer ind myn-
heer binne allyk to troujen.
bisprekke, persuadere; bespriek, W.G.
51, persuadebat.
di thjinst bisprekke, incantare fe-
brem intermittentem, sive tertianam,
sive quartanam, quas febres ex magi-
cis causis orte, ut superstitio fert,
magicis artibus sunt fugandw. Inter
Russos regnat opinio larvam feemi-
neam (Sichoratka?) nocte vagari per
agos ut immittat hominum corpora
in febres intermittentes. Hi:ecce su-
perstitio tantum intermittentes febres
tangit, quod how eadem hora redeun-
tes a demone quodam malefico in
ipso articulo adduci credebantur. F.o.
bespreke, fascinare. Stür. Ang.v. óe-
eproke, fascinatus. Wright. F.v. ôi-
epreka a wordum, verbis indicare.
bisprekke, vh.a. legare. Moike hat my
ien pléats bispritsen, amita predium |
mihi legavit. Flandri veteres Jespre-
ken, idem. Kil Ang. P&eguea(h, Ags.i
Ang. despew, idem. Ang. Pespit.
BISTASE, F.b. putare. Kerrim wiar
bisfasen, Kerrinus putabat. Joh. 22.
Confer Ags. for-standan, F.v. ur-stonda,
for-stonda, F. for-stean, intelligere. Ags.
standan , pf. stôd.
BISTE, BESTE, vb.a. duplicationem le-
viter assuere vesti. Confer deste, 191.
bestel-thried, cg. filum huie operi
serviens. Accentus in prima syllaba.
bakka, vb.a. F.b. leviter assuere. Joh.
171. — Isl asl, n. rudis labor;
basíla, sine instrumento difficulter la-
borare; 2eséi, n. spartum.
BISTEAN, vb. consistere, constare; in-
sistere; aggredi; perpetrare; affinis
esse; bene vel male moratus esse;
victum ex labore habere. F.v. Distan.
F.v. Syn gued bigaem ende bislaen,
(ire et stare super sua bona) sua bona
possidere eisque frui. Ags. bestandan,
cireumdare, detinere, occupare, quod
verbum Angli damnárunt.
Constare. Hwa scil foár Goad bi-
stéan? quis constabit coram deo? —
Aggredi, arrogare sibi, Bistéan it nat
om myn bern to bruyen, ne audeas
ferire meum infantem. F.v. disse heir-
feerd bistuen, hanc expeditionen mi-
litarem aggredi. — Sanguine juugi,
Hy bestiet my nat, nulla affinitate
mecum conjunctus est. „Hy bestaet my
niet van huyt noch van haer, il n'est en
rien de mon parenté.” Plant. — Pede
firmo stare, sustentari, Hy bistiet nat,
non alitur a labore, opificium vel reditus
non sufficiunt ejus victui. — Cujusdam
349
- BYSTEAN.
indolis esse, Heit 1s mai gjirrich; sa
bistiet hy nat; mar wol sünich, pater
non est avarus; haud ita moratus est;
sed parcimonie studet. — F.o. óe-
síaen, sisti, remanere, Sax.v. distan,
restare; Óesíaem Dliven, titubans me-
dium abrumpere sermonem ; mit 't tug
bestaen bliven, detinentur secunde in
vacca 8. Confer Nl. bestand, ces-
satio belli, inducim. es/endig, adj.
Kil. deslandig, stabilis, durabilis.
bistân, n. hesitatio. Jk din yn bistán
——— ——O t —— ———
hwat wei ik op scil, dubius hezreo :
uam viam ingrediar. J£ is nat yn
slân, nullis locus est hzsitationi.
bistân, adj. par. Dat tou is nat bistân
um $e» Ore io hâlden, hicce funis non
par est retinendo tauro. Di riken binne
tsjin di weelde nat bistán, divites suc-
cumbunt luxui. Ne bistón tsjin party,
competitore velocitatem inferior.
bistéan, n. opus quod victum prebet,
vietus; indoles hominis.
BYSTEAN, vb.a. adsistere alicui, (Gal.
assister) adjuvare. Mannen, stan by!
Adjuvate, vin! Ágs. bigstandan, ad-
stare, adjuvare. Sax. v. distan; adstare,
existere, restare. Accentu in dy.
byst&ner, cg. assistens, testis ocula-
tus. Ang. óystander.
bistandich, adj F.v. adjuvans. 5i
standick wesa, adjuvare.
BISTEEDGJE, BISTEEGJE, vb.a. elocare,
impendere, proprie, locum (F. s£éd)
dare rei. (Confer Ang. destow, impen-
dere, largiri, Ags. s/ov, locus) Ver-
bum contractum ex F.v. Gbistedigia:
Dine dada to der molda bistedigia, mor-
tuum mandare humo. ,, Desteden ter aer-
den, vetus Fland. sepelire." Kil. Stedigia
uent. ex seda, F.o. &es(eden, se-
lire mortuum. F.u. destede, elocare
amulos famulasve, pf. óesíaef, pf.p.
bestaet. Ang. v. bestade, bestead, beutede,
accommodare, bene vel male habere
quem, se habere; Aevy amd Aarde be-
stadde, gravi et dura fortuna impli-
catus, proprie, male collocatus. Confer
Nares, 189, et Wright, destad, óe-
síead. F. stéd, Ags. stede, Aug. stead,
locus. Pro destead Angli hodie fre-
quentant óesíow, quod in notionibus
conspirat cum Nl. Zesfeden. Confer Kili-
ani en cum destow Johnsoni.
Di faem bisteedget hjar foär ien sceljen
yn 'e wike, mar woe ljewwer yn di lange
thjinst sunder léan, famula suam ope-
350
BISTELLE.
ram elocat uno scillengo per hebdo-
madem, prazfert tamen nuptias absque
mercede. — Z4 hús bisteedgje foär twa-
thúsend goune, addicere domum ex-
struendam 2000 florenis. — Figurate ôi-
steedje oan, qui satagit, totus occu-
patus est. Di Ingelscen ind di Franscen
inne oan eltsoar bisteedge, Angli et
Galli viribus fere inter se pares sunt.
bisteedgje, erogare, impendere. Ji-
steedgje dyn jild oan it leren fen di
bern, impende tuos nummos educandis
liberis ad humanitatem. Ze» goed man
bisteedget jild, kreften ind libben oau
út gelok fen di minscen ind di eare fen
Goad, vir probus rem, vires, vitam-
que saluti hominum et Dei honori
impendit. Nl. geld besteden
BISTEKKE, vb.a. circumfigere Di mou-
wen bistekke mei speálden, circumfigere
acus armillis. Kil. Pes(cken, circumfigere,
cireumsepire, delineare opus confici-
endum. Ang. £o bestick, circuinfivere.
bistek, n. ichnographia, adumbratio.
bistek, spatium demessum. Zen deád-
kiste is al ien lyts bistek foär ien
kening, rex mortuus in capulo arctis
limitibus cireumscriptus est. Figurate
ten nuier bistek, homo deformis, or-
natu ridiculus.
bistek, computatio, recognitio. Je» poep
hat sa folle bistek oer it wirk op ien
scip as ien 0xe. — It óistek meitse,
computare locum navis velificantis in
oceano. Hol. bestek opmaken.
bistek, propositum, mens qua quid
spectamus. 7k hab mi bistek op 'e
faem; hja is sa scerp as ien els, non
ambio virrinem amaram.
BISTELLE, b.a. disponcre, constituere,
mandare; proprie, 1n certo loco ponere.
pf. distelde, prp. bisteld, ger. to bi-
stellen; sed distelle, depeculari, pf. di-
stiel, pf. p. bistellen, ger. to bistellen.
Mem hat my di groetenis bisteld,
mater me mandat te salutare. Moul
ind spek Üistelle, arcessere far et lar-
dum. Zen fuórman bistelle, conducere
essedarium. — isíelle, erogare (num-
mos. JD frouliu bistelle to folle jild
oan diggels ind flarden. — Bisteld,
Hd. in anspruch genommen, totus in-
tentus. Di Ingelscen ind Franscen binne
oan eltsoar bisteld, Angli Francis ex-
penduntur. — Jisteld, occupatus, i. e.
obrutus vino. Di swift is thige bisteld ,
nebulo oneratus vino est.
851
BISTIETTE.
BISTIETTE, BISTJITTE, vb.a. pf. distaet,
pf. p. ?istaet et bistjitten, ger. bistjitlen,
cum Aim, se, him bistjitte, sese impin-
gere ; Aim di hân bistjilte, sibi offendendo
manum ledere. — Icere, ferire, ag-
gredi, Pléage oer pléage mei di forrieder
istjilte, centum mala premant prodi-
torem. — Consequi guestum, Dal di-
stjit nat, hoc non conducit in rem
nostram. Confer Hol. treffen, icere,
belle cadere. — Nl. óeslofen, Alam.
pistozan, Hd. óestoszen, obtundere, re-
trudere. Mhd. mit worter bestoszen,
conviciari. Graff. VI. 781.
BISTIKKE, vb.a. acu pingere imagun-
culas in linteo. Confer distekke.
bistikke, vb.a. F.o. latus aggeris ma-
rini mari obversum ibique lacerum
stragulis ex stramine textis tegere et
paxillis ligneis in terra fixis firmare,
. jikramme, idem.
bistikker, cg. F.o. hujus operis peritus.
BISTILJE, vb. a. sedare. Hy Fen him
naet listilje, scse compescere nequit,
non compos est sui Hol.v. jesütlen,
vb.n. dessvire; de óuy bestili, tem-
estas cadit. Hooft. N. H. 366, 46.
BISTINDICH, adj. (homo) temporatus,
continens. Jes óulen bistindich ind di
knépen ynwindich, homo fucate conti-
nentie. Nl. Jjestendig , stabilis.
BISTIPJE, vb.a. acu puncta pingere
in linteis exquisitis.
BISTIRTE, vb.a. effundere liquorem in
aliquid. Nl. destorten. 1k hab my jister-
juón mey soupe bistirt, W.G. p. 11. F.v.
bister(a, Sueth. destôrt, attomtus? Con-
fer supra disauwje.
BISTJURE, vb.a. regere, gubernare.
Hwa ken ien fekke bistke guis de-
mum reget feminam amaram? Prov.
Elts wol it lân bistjûre ind dokterje,
omnes regere rempublicam et mederi
wgrotos presumunt. — Perficere opus,
Di mjlüid is bistjfrd, ind nou ien
knipperke, post finitum prandium com-
moda est meridiatio. Ags. À ng.
bistjûr, n. regimen. Er is nin bis búr
yn it scip, navis non obedit guber-
naculo; is nin bistjûr yn it hynder,
equus frenum temnit. — Dyks-bdisljûr,
n. collegium curatorum aggeribus ma-
rinis reficiendis. Hol. Aeemraden.
unbistjürsum, adj. effrenus.
BISTOELING, cg. jus pastus in aggere
aquario pagi, quod tenent vicini co-
loni. Nl. stoel, Mhd. sé«l, sedes, ca-
BISTRIKE.
thedra, tribunal. Jisfoeling proprie
idem quod Nl. derzitting, possessio, a
sitten, insidere.
BISTOPJE, vb.a. velare, celare, pre-
texere. Kil. Jesfoppen, obturare, fal-
lere. Jacentem in lecto stragula unde-
uaque contegere, Di bern bistopje.
BISTOUWE, vb.a. verbera infligere. 7k
scil dy bistóuwe, eto te exercebo! te
acciplam ictibua| F.v. s£ow, verber,
in dust-stow. Nl. sfwuwen et stouwen,
propellere. Ang.v. £o stowe, to cope
with an ennemy; slower, sloure, ag-
gressus hostilis, prelium. NL Zesíw-
soen, stipare.
BISTOUWE, vb.n. pulvere tegi. My»
acuón binne bistûuwen vel Distoud fen
'e moude, multus in calceis est pulvis
argillaceus. F.u. destúwe, Hol. destusven.
BISTRIDE, vb.a. (oppugnare sententiam
alicujus) obloqui, negare factum, asser-
tionem. Beppe wol my bistride dat di
ierdkléat drayt; den moásten wy er om-
mers äffalle, seit hja. F. v. bistrida, op-
pugnare, aggredi, Nl. destrijden. Ags.
strithan, pf. sírath , tendere , gradi; (ad-
gredi) contendere; óesíridam, conten-
dere; Aors bisiridan, | conscendere
equum (varicatis pedibus.) Ang. stride,
longis passibus incedere, divaricare;
freq. straddle, divaricare; destride, trans-
gredi, divericatis pedibus stare supra
quid, inequitare. Sueth. strida, bistrida.
ax.l. striden, gredi; dat peert besiri-
den, conscendere equum. B. N. L.
striden. ]
stride, F.o. varicare. Ejusdem vocis
alia forma est Ags. scritkan, pf. scraik,
vagari, commeare, unde Nl. scárüjde-
link, divaricatis ibus. Sex.]l. série-
den, longis passibus incedere; síried-
schuk, gralla glacialis. — Flandri
schricken, passum facere (prosilire),
&chrick-schoenen, gralle glacinles sive
calopodia ferrata. Plant. F. rédenms.
bistridich, adj contumax, rebellis.
Confer opstride, obtrudere; ontstride.
BISTRIKE, vb.a. fricare, illinire, deci-
pere. — Jt hynzer bestrykt him, equus
stringit pedis talum alterius pedis cal-
ceo. Confer F.v. strika; hwasa ofhe-
rem milha wasie fot bi tha bene wp
strickt, F. Hwa oaren mei di werige
foet by di sconken op strykt, Non le-
gendum i tha bene wpstrickt, sed di
tha bene up, strickt. E fricandi notione
allera csdendi in Ags. sífricas, Ang.
BISTRINGE. |
to strike, orta est. — Bistryk di seare
knibbel mei mofleren flibe, unge genu |
lesum jejuna saliva. Di muórre mei
kalk bistrike, ilinire parietem calce
macerata. — Jen fyn man hat di wid- ,
dou bistrifsen foár hundert goune, ve- ,
terator simulata pietate viduam de-
fraudavit centum florenis. Sfrike, strin-
gere, verrere ad se, cogere, lucrari :
per fas et nefas. Loack, ick hab dit
joed al stritsen, G.J. I. 10, (circitor
sue uxori) En nummos quos hodie
jam feci. Ang.v. „strike, to take money
whether forcibly, or by fraud, or by
borrowing." Nares. In hac notione elu-
cet primaria vis ad se verrendi et co- '
gendi, nou feriemdi, ut vult Nares, '
qui citat exempla in v. strike. NI.
strijken, idem,
Alsoo sist men u byekens om honich brakes |
In een ander strijckt al het. ghewin.
Roemer Visscher, 4de Schock. 51 quick. |
BISTRINGE, vb.a. fune circumjecto !
viucire. Bistring ind byn di man; hy |
ús ml Bistring di mitelige bôlle. — |
Ages. string, chorda, filum. Ang. string,
idem, et £o string, vincire.
BISTRYPJE, vb.a. laciniis ciugere ves-
tem. Poétice G.J. de elegante opere
t apho utitur. Síripe, lacinia.
BISTROTTI, vb.a. F.b. multum laboris
impendere rei, insudans efficere, per-
ficere. Joh. 171. Ags. besxtrythan,
erigere, accumulare, firmare. Ags. Be-
stridan, contendere; pf. besträd. Ang.
bestride, pf. bestrode, unde bistrotti? Con- |
fer Ags. belkrydian cogere, expilare. :
BISTRUYE, vb.a. conspergere (arena, |
pulvere sacchari, cst.) Di gledde stupe
mei sûn Distruije; di twjibak mei suker |
lsírwje. Ang. besírew, conspergere |
tum solidis tum liquidis, Ages. bestreo-
cian, spargere,
Good-morning to (his primrose too!
Good-morrow (o each maid,
That will seih flowers the tomb bestrew,
Wherein my love is laid.
Herrick. Vide Richardson, destrew.
BISTRUNJE, vb.a. nocte domos vici-
nas cireumvagari ad speculandas aman-
tium confabulationes. Confer sírünje,
F.o. sírüme, circumvagari. Stür. 269.
Ang. fo aíray, oberrare. |
BYSÛNDER, adj. extraordinarius. Zen
bysunder man, homo exceptitius, qui
privi quid habet in moribus et ingenio.
bysundere, adv. Ji is bysundere myld,
854
BITAKELJE.
aër valde tepidus est. — G. J. sepa-
ratim, Óesondre miette, seorsim men-
surare, absgue sppendice, G. J. II. 96.
bisunderga, adv. F.v. singulatim,
discrete. F. bisonderlik.
BISUNIGJE, vb.a. anguste uti re aliqua
ut parvo vivatur, diligenter parcere
impensr. Confer sünich, parcus.
BISURHJE, vb.a. acescere. It mat mar
bisürje yn it sop der it ym scam is,
acescat in jusculo in quo offa cocta
est, i. e. patienter maneamus sequelas
necessarias rei acte. — Luere poenas
sive meritus sive immeritus, Di bern
malle di male flinken fen di âlden bi
surge, liberi luuut stultitiam parentum.
Prov. De eim besurrettet all, De eyn'
drecht de lest, Burman. 9.
BISWARRE, vb.a. jurejurando obfir-
mare, Goth. desvaran, Sax. v. bisuerian,
F. v. biswera, idem; mith ethon biswera,
jurando asseverare. F. 7k biswar it dy!
comminor tibi. — F.v. Thi biswerena
asige, judex sive pretor juratus.
BISWIERJE, vb.a. gravare, pf. diswierde,
pf p. diswiere, prms. p. bdiswierende,
ger. biswieren. Ik fyn my binoiere um
Jen widdouwen ind wezen di úterste
penje to heljen, gravor debita a vi-
duis et orphanis ad denarium exigere.
F. v. biswera, biswerigia, bisweria, mo-
lestiam alicui aspergere.
biswier, n. difficultas, guod molestiam
creat, impedimentum. Jen abbekaet
Fynt nin biswier yn ien léagen.
biswieren, n. difficultas, angustie,
mala valetudo, cure hominum.
bisweringe, F.v. judicium in aliquem;
unriucht Disweringe, sententia infausta
et injusta. F. Óeswieriug.
biswierich, adj. gravis, molestus.
BISW]KE, vb.n. deficere, animo defi-
cere. Ags. active Óesvican, Ags. North.
óesuica, seducere, i. e. ad defectionem
ducere, allicere. Nl. óeswüjken, fatis-
cere, pessum ire; deserere, linquere.
NI. v. hem benciken, (illi deficere) ab eo
desciscere. Stoke, IV. 885.
BITAKELJE, vb. circumplicare. Di ein
óitakelje , circumplicare restis extre-
mitatem fasciola, ne fila contorta sol-
vantur; Nl. éewoelen, bewinden. Kil.
taeckelen , Hol. j. binden,” Ang. to tack,
to fasten to any thing. (Franci £acan,
Barb. Lat. (acare), Gal. attacker. Ang.
lackle, restes navis, omne instrumen-
tum nauticum: /o (ackle, instruere
23
355
BITARRE.
navem restibus. Confer F. optakelje, !
idem; figurate, nimio eoque incompo- '
sito ornatu onerare corpus. |
BITARBE, vb.n. contrahi et subsidere. |
bitarring, cg. contractio omnis terre
humide, quse aëri arido exposita '
siccatur et subsidet. Confer jonke ei-
farre, consumere. |
BITE, vb.a. mordere. „PE biet, pf.p. di- |
v. bita, S pers.
len. Ang. (o bie;
res. ÓWh, pfp. ebiten, Dien. F.b.!
bitja, Joh. 171. Nl. óyfen, pf. beet, '
quod Angli enunciant óii£, pf. p. gebe- '
len. F. ik byt, dou bytste; hy bit, 3 pers. |
per $ brevem ut NL gebit, frenum. |
Pas op di houn; hy scil dy bite! cave
canem; mordet. Prov. Twa quéa honnen
bite elísjoár naet, lupus non devorat
lupum. — Hy wit better dan datter
schiep bit eerse dae binne (non mordet
oves antequam sunt cesse) scomma
in stolidum effeminatumque, Burman.
82, et MS. Figurate, mark bite, (no-
tam mordere) animadvertere, Nl. de-
merken. Dou maste ym 'm sure apel
bile, necessitas dura tibi incumbit.
Fen it hontsje biten, multa sibi arrogat. |
Di houn dy my biten hat, mat my eák
geneze, fluctuat mihi stomachus po-
culis hesternis, pocula me curabunt. —
Ick sci] him dat wol oars int aer bylte,
Burm. 36, alia ei suadebo, cohibebo
eum 8 re. — JYeltik byt sa op it séar
steed, acetum urit vulnus. 2 helpt
az sâlt yn ien sear éach, remedium
est pessimum. Ang. When (he winters
wind biles and blows upon my body,
even till I shrink with cold, 1 smile.
Shakespeare. Isl fjotrar bitu, compe-
des urebant (membra.) Egilsson, dita,
665. a&. — Fry. Heth hit inur ebitin
forth. inur (hene maga, ictus si pene-
travit usque ad stomachum. — ite,
edere; Jen Fries byt nat hird yn sárkoal,
brassicam salsam conditam Frisii fasti-
diunt; Hd. eauerkraut. Di jiffer byt nat
hird yn béane, delicatula fastidit fabas.
By scoálmasters is néat to bilen, apud
ludimagistrum nihil est in patinis. —
Bite, admordere esce hami ut solent
isciculi. Di fésken wolle nat tabite; doch '
wat spui op it Dyt, pisces haud avide
admordent; asperge escam sputo. —
It sci dy met bite, ed trepidantem
gy timet rem sibi suspectam tangere. —
t koe' dy wol bite, posset te mordere;
ad qusrentem guod ei proximum
356
BITE.
est, — Bie, pruritum excitare. Di
pejootjes bite it bern, pruriunt infanti
artus pediculis.
byt, n. admorsus esce hamo affixe.
Ang. bite, bit, idem, I had one glorious
bit, F. lenris hie ik moai byt. Prov.
Dy byt hat mat ophelje, tolle pisciculum
cum admordet, i. e. utere fortuna, dum
tibi arridet. — By(, n. esca hamo
affixa ad capiendos pisces. Ang. Pait,
idem. Ags. ditan, pf. dat, biton, pf. p.
biten. Ang. to bit ex bitan; Ags. bite,
m. morsus; Jáí, f. esca, ex pf. bát,
unde Ang. óaif. Der is nin byt oaa
'* angel, hamus esce orbus est. Mem
docht byt oan 'e angel, Ang. Mother is
a good angler, mater allicet filiarum
amatores. Islandi uno verbo a£ beita
aug, escam hamo affigere. — JByt,
n. dentes. Nl. gebit.
byt, n. morsus, frustulum, offa; 's 5yt
bréa , panis frustulum; ten dyt sten,
panis frustum butyro illinitum. Dat
byt is my to gréat, hoc morsum mihi
nimium est; figurate, hoc solverc ne-
queo; neat as biten ind brokken, nihil
preter fragmenta panis vel ciborum.
Ags. dit, bile, m. Ang. dit, pl. its,
idem. Wy kriggen di hele dei nin byt,
Ang. We had been all day without bit
or drop, sine cibo vel potu, F. sunder
wiet oaf druch oer 'e lippen. — Figu-
rale byld, res flocci. Jk tel it nin byt,
flocci pendeo. Di wrâld is naet ien byt
slimmer oaf better as foár hundert jier,
Ang. The world is not a bit the worse
or better than a hundred years ago.
bit, n. F.o. frenum. Ags. ditol, m.
idem. Nl. gebit, n.
bit, but, n. apertura glaciei securi
cxsa. F.o. F.b. 5i, Bend. 31, idem.
NL égt, idem. Hol het ijs byten,
glaciem securi vel serra dissecare et
aperire. Kise-bif, in qua natant anates.
Brân bit, ex gua hauriunt aguam ad
incendia restinguenda, F.v. benes bite,
ossis fractura, Ags. danes Dite, idem.
boat, cg. Isl. eif, n. navis. Ags. bût, m.
Nl. oot, m. et n. Ang. oat, linter.
cf. beitel. Angli a ex pf. Ags. bút mu-
tant in oa; a illis integra est in date,
lis. F.b. óds, F.b. Bend. 81, morsus,
incisio. Confer deitel.
gebit, n. dentes omnes, collective. Ags.
gebit, n. dentes. It gebit fen di âld
man is noch geef, dentes senis adhuc
sunt integre.
357
BITE.
bytke, Sc.o. byí/se, n. paululum,
F.u. biltsje, Scoti bittie, Jam. len lyts
byttsje, F.u. en klein bitlsje, perpau-
lulum. Xêr di klok ien bytisje slacht
gean wy nat fen di fammen, nos puel-
as non linquimus antequam (pauca
sonat horologium i. e.) hora prima
vel secunda post mediam noctem au-
ditur. Wacht ien bylke, Ang. Amer.
Wait a bit, morare paululum. Ameri-
canisms. Prov. Alle bytkes helpe, quze-
cumque quamvis exigua juvant; Folle
bytkes meitse ien built, Scoti Many littles
mak a muckle, multee res parve cres-
cunt in gazam. — Zen bytke hunich is
goed foár di kiel, Aug. A bit of honey
is good for the sore throat. — By byts-
jes, Ang. bit-by-bit, Gal. peu-a-peu. —
Is ien byltsje goed, folle is min quea,
si paululum prodest, multum non
nocet; pretextum libidinosi hominis.
flau-byttsjes, pl. offule contra deli-
quium animi et oscitationem languen-
tis; figurate, hellaria inensarum se-
eundarum; ffdu(e, defectus animi.
groun-byt, n. cum calami hamus fun-
dum petit retentus planta aquatica vel
uavis re, dicitur grounbyt.
wé-byt, n. inedia tandem fluctuat sto-
machus, quod przvenitur panis frus-
tuli esu; hoc «webyt et flàubyt. dicitur.
Ik wird wé, fluctuat mihi stomachus.
Hy leit flu, deliquium animi patitur.
biter, cg. qui admordet escam piscis; in
composita voce Óifers-plak, locus in
aqua ubi pisces amant sectari escam.
Biter, cg. canis mordax.
hynste-biter, cg. frenum ligneum
cum ornatis loris, quibus pueri auri-
gam eguum regentem imitantur. Ags.
itol, m. frenum, Isl. ull, m. —
Hynstebifer , scarabsus major volans.
Age. bitel, Ang. beelle, scarabzus.
„ Fris. Sicamb. scaldote, Gal. escarbote;
Flandri schalbijler, scarabreus, vermis
equorum coleos mordens." Kil. Schal-
Mer. — „ Peerís-keuer, scarabmus."
Diet. Dasypodii. (1569.) Volatilia.
biters, pl (mordentes) dentes infan-
tum; óWerkes, pl. dentes parvuli in-
fantum. Notat dentes primores, i. e.
ineisores, quippe qui soli infantibus
proprii mordent, dentes molares contra
manducant. Ang. cuífers, idem. Nutrix
„ad infantem, qui cultrem tentat, Pas
op, it is ien Diter/ Cave cultrem,
mordet! prorsus ut apud Theocritum,
358
BITE.
jaxye| i7TT0;. Confer Hor. mordaz
ferrum. Prov. Bliezers binne min biters,
thrasonum gens imbellis.
beitel, cg. cuneus ferreus acutus. Prov.
Fryers, dy sluch binne, matte op di bei-
(el, proci lenti, torpidi, puellis vex-
andi et excitandi sunt. Á.v. Bie,
the steel part of an axe. Ang. Berks.
bel, a large wooden hammer used
in splitting wood. Prima notio verbi
bite est in findendo. Lat. fíndo, pf.
fidi zz Germ. àiti. Inde de nave fin-
dente undas, Ags. /áf, ex pf. 54,
verbi oan, F. boat linter; Isl. beit, n.
navis. Nlv ôdeylel, pristis; navigium
oblongum et angustum. Lat. swlcare
undas rate. Isl. navis mordet mare,
skórungr ét a brim bita borth; Fagrs-
kinna. 15. Ang. Pope,
Before the whislling winds the vessels fly
With rapid swifíness cut the liquid way.
Ang. cuífer, a nimble boat cutting the
water. Nl. Koffer.
bytling, cg. capistrum; frrenum. Xjirre-
mjirre-mesken by(ling, frenum seneum
utrimque filis s&eneis affabre convolu-
tis ornatum. Gal. fi/ d'archal, de lai-
ton. — Billing, n. capistrum stupeum,
quo rustici cursim equitantes equum
regunt. — Byíling, paniculus melleus.
bitsich, adj mordax. Zen bisich wiif,
mulier amara. — Biísich, fervidus,
avidus, intentus rei; Di mas arbeidet
bitsich, homo enixe laborat. Hy is
bitsich op it gewin, valde appetens
lucri. Bitsich ind hetsich op út wirk,
fervens in labore improbo. Di faem is
bitsich op it spinnen, ancilla ad nendum
industria est.
bitsk, adj. asper. Bilsk wiif, femina
amara. Hol, bits, idem. Hol. bats, in-
humanus, inurbanus, vehemens; datse
hond, spiritus vini linguam acriter
tentans. Confer Ang. dat, vespertilio,
Nl. spekmuis.
bitse, F.o. femina mordax, amara.
bitter, adj amarus, calamitosus. Ags.
biter, amarus, acutus, horridus. N
peper bijt op de tong, pipris urit lin-
guam. F. Sa bitter as galls, felle ama-
rior. Figurate ien bitter lot, Ang. a bitter
fate. Adverb. bittere kâld, Ang. bitter
cold. It famke is bittere lestich, pu-
ellula ploratu misere turbat familiam.
Throchbitter, adj. peramarus. Ags.
thurhbiter, idem.
BITE.
bitterens, cg. amaritudo. Ags. diler-
nes, f. idem. Ang. dillernes,
bitterlik, adv. male, calamitose, mi-
sere, magnopere. ilferlike drunken,
misere ebrius. JD faem wol bitter-
like jern oan 'e man, virgo misere
cupit nubere, Ags. dilerlice, adv. Vulg.
» Bgressus Petrus flevit amare.” Matth.
XXVL 76. Petrus eode ut and weop
biterlice, F. Petrus gung ut ind geppe
bitterlyk, Ang. he went out and wept
bilterly.
âfbite, vb.a. dente frangere frustum,
(ex pane, pomo, cst) — Dou maste
Jen dy áfbite, vepelle aggressores; pro-
prie, impetentem morsu arce. Confer |.
l gebélen, infensus, De onder is ge-
*bélen op den verleider zijnes zoons,
pater infensus est gnati seductori.
bibite, vb. circummordere, arrodere,
undequaque urere. 77 ern hat di
boale bibiten, infans arrodit panem
triticeum. — Flesk dat yn it sâlt bi-
bilen is, caro rite salsa. Hy is yn it
sâlt bibiten , experientia doctus patiens,
fortis prudensque est. Di éarm maa
hat nin lest fen kéald; der is hy al
bibiten, homo pauper algoris pa-
tiens doloris sensui consuevit. — Pe-
netratus, pertentatus, Yn $4 gat bibi-
ten, timore, angore captus; Yn it
himd bibiten, idem.
forbite, vb.a. depasci herbas. Unfor-
bytne groun”, G. j prata non depssta,
intacta. Iel. eifa, pecus pastum agere.—
BErodere sive rem sive colorem, ut fit
aqua forti, aqua vitriola, cet.
ynbite, vb.v. admordere. Yn it bréa
óite, admordere panem. Figurate, yn
it éar bite, susurrare in aurem.
ombite, jentare. '? 4móiten, prandium,
Apelsgea. G.J. Lit uws to geare om-
bite, capiamus cibum. Nl. eem weinig
imbgtens, Ordon. Rijnlant. 108, ex in-
Dien, ut. ombite ex Ags. onbilan, ad-
' mordere, edere.
tabite, cupide admordere; de pisciculis,
Di bers wol nat (abite, F. b tubitja,
Joh. 171.
throchbite, vb.a. mordere per. Ik
houn hat it tou tÀrochbifen, canis morsu
dilaceravit vinculum stupeum. Figu-
rate, Der maste throch hinne bite, hoc
tibi eluctandum est; alacriter age se-
moto omni timore. ZAroch iem sre
apel bite (per acidum malum mordere
i e) dura tentare et pati.
BITELLA.
bytlich, adj. mordax, avidus. J/ Aonke
is byllik ind boárilik, canicula mordax
et fudi avida est. — Bytlige Liuwe,
denominatio jocosa signi Leonis in
circulo Zodiaco. Est lusus in voce
liuwe, leo, et Liuwe nomen proprium
viri. Confer óryl-lob, signum cancris.
BITEBAUWJE, vb.a. ludibrio habere.
Bitebüuw , larva sive lemur susurro et
strepitu homines ludens. Ags. dsttan,
F. ôita, mordere; immen beet hawwe,
aliquem illaqueare; Ang.v. (o Dite,
decipere. Wright. F. Bàww, Ags. dear,
estrum. Kil. „ kxaptand, bijte-baw,
manducus. Lat. manmducus, vorator,
larva ore immani ricto et dentibus
horrendis.
BITEKENJE, vb.a. nota insignire. Di
kou is moai bitékene, vacca maculis et
albo eleganter insignita est. F.v. ôi-
lekna, representare; Thi asega thi di-
leknath thene prestere, 7, 29; judex
exprimit sacerdotem, gerit personam
sacerdotis. — Ex (éken, signum, fit
lékenje, signare, et Dilékemje, nota in-
signire, denotare, Nl. óefékenen; figu-
rate, indicare, ut a sigeum facere Lat.
significare, ZÉ[L&, Oyudlvw, idem.
bitékenje, vb.a. indicare, presagire, in
qnemdem finem tendere. Juwns reade
men bitékenje rein. Di hoánen kraye;
dat bitekent omslaen fen it waer. —
Hwat scil dat bitékenje? Cui bono
(hec amentia?) — Ang. detoken, no-
tare, portendere.
BITELLA, vb. F.v. dissertare, collo-
ui de re, pacto, czt. Ages. telas,
F.v. della, V. telle, Ang. fo fell, di
cere, narrare. Nl]. spreken, loqui, NI.
iets bespreken, dissertare de aliqua re.
Bitella, argumentari, F.w. 151. Nl.
betogen, Ags. beteljan, belellan, idem,
(pro quo Ang. phrasi claudicante £o
speak about) respondere, excusare.
FE. v. ditella, compellare de delicto vel
debito; decernere, condemnare; (pa-
ratos nummos adnumerare) solvere.
Betalia, solvere, pendere, compensare.
bitelje, vb.a. solvere paratis nummis.
Prov. Bifeljen is di boútscip, paratis
nummis agendum est. gàw bi
bellet jouwt dubeld, qui solvit cito bis
solvit. Helje ind bitelje, cibaria, uten-
silia, pannos et id genus alia emere, et
eodem tempore proxime emta et ac-
cepía solvere. Proavis autem in more
erat paratis nummis vel ejusdem va-
861 963
BITHINKFE.
mismum, dimittere vel abigere (famu-
lum), proprie, dimittere cum gratia-
rum actione. — Wy bithankje di friu-
nen foár di lesie eare di oerledene
oandien, (post exequias), grates agimus
(nos heredes vobis) cognatis amicisque
pro ultimo honore, quo mortuum pro-
secuti estis; F.v. wi óithankiat.
bithank, n. gratiarum actio. Folle is
it mel, mar it is ien bithank wirdich,
contra ingratos, qui parvum munus-
culum nullis gratiis dignum putant.
bithaensing, cg. gratiarum actio.
BITH/EUWERJE, vb.a. fascinare, G. J.
Hd. éezaubern. Nl. betoveren. F.v. ta-
BITENA.
loris rebus statim solvere, que eme-
bent, unde in bons diepensatricis
laudem dicunt, Hja wit fem heljen ind
fen biteljen Contra de mersis foro,
Hy scil bitelje as di kou ien hazze fangt.
bitelje, vices reddere. Minantis est,
Ik scil dy bitelje! ego tibi vices exsol-
vam]! so. verberibus.
BITENA, vb.a. F.v. sspire. Ags. de-
tynan, Nl. befwinen, idem. Sa kwa sa
oron em welir betent and belimbraik,
quisquis alio aquam sspe viminea vel
asserum compage occludit. Seepes vi-
minea aquam linquit liberam, at pis-
cibus aditum arcet; compages asserum |
lignea aquam penitus secludit. Sax.n. | verie, fascinatio. Vide bithjûne, verbum
tun, stepes viminea ambiens agros hor- | vere Frisicum.
totque; betunen, sepe includere. Hol. bithzeuweringe, cg. fascinatio, G. J.
H e (win, sepes viminea cin- | Id. Jezauberung. Nl. Detovering.
— — — € e —MMÀMÓ ÀM— — — — ——
BITEUTERJE,
gens leonem vigilem in nummis ob- | BITHINGJE, vb.n. pacisci, stipulari.
Nl óedingen. Wolste mei my reisgje?
best. Mar ién ding bithingje ik; ik
wol fry waze, socium te opto iti-
neris, sed hac lege, ut liber sim. —
Conducere veotorem, Ik had ien wein
Dithinge; it ein is my to fier (o rinnen.
Occupare, obligare virginem, Wolste
mei my dounsje? Né, sei di faem, ik
bin bithinge, Gal je suis engagée.
soletis reipublice pristinze
BITEPA, vb.a. F.v. inferre manus ali-
eui, male mulctare sliquem. Bileept,
ôf biroenet , of vanget, Schotanus, 109, a.
ll. „ Teppen, Fris. j. leesen, carpere,
vellere? — Ommelandi, appels leppe,
earpere mala. Ang. £o tap at the door, '
ulsare fores. F. &ppe, dejicere
BITERE, vb.a. et n. (bitére) complicare;
in plicaturam quandam cadere, evenire,
(complicando) contrahi, subsidere. Pi-
leer dy goune yn ien pompier, plica
chartam circa istum florenum. — Figu-
rate, Jt ding biteert goed, res bene |
cadit, evenit pulchre. — Di wálen
bfére, volumen ccni e sulco aquario
exfossi et in ripam projecti se con- ;
trahit, sc. arescendo.
turbare; pf.p. bifeulerd, animo turba-
tue, pudore suffusus, metu correptus,
meticulosus, nescius quomodo se ex-,
pediat. Hol. beluttelen, Nl. (Kil) de- ,
bithingst, cg. stipulatio. Nl. bed
bithingia, F.v. causam dicere, d
bithingje, venditori minus pretium
oflerre quam posuit. Ik lié my nat
bithingje, non sino emtorem deducere
de pretio quod ei posui.
is-
ceptare in judicio, provocare in pug-
nam singularem judicialem, stipulari,
decernere ut judex, condemnare.
vb.a. mentem alicui | BITHINKE, vb.a. (bithintse) oiAinze, me-
lius AifAysze, cogitare de re, conside-
rare rem. F.v. Bithanka , bDithenzia, bi-
thensa , bithinsa, secum in animo quid
considerare, curare; cum relat. pron.
dat y jo bet bilensa, quod te revocas,
toteren, betotelen, turbare animo. Ang. |
Devon. ,, befoatled, adj. stupid, imbe- '
cile." Ang.West. £otle, a sluggard. Ang v. ;
tottle, adj. slow, idle. Ang. Chesh. !
toatly, quiet, manageable. Ang. detwat- !
led, confusus, stupefactus, ex Óefuat-
led, F. bifeuteld, biteuterd.
My hed is totlie of my swink to night,
That makeik me that I go not aright. '
Chaucer, the Reves tale. vs. 4251. '
(bituntelje), F.o. detuntele (him) tur-
bari in sermone, confuse loqui. Stür. !
BITHANKJE, (BITHANTSJE) BITABNSJE,
vb.a. gratias agere (alicui); per euphe- :
animum mutas in melius; Áini bithanka,
sibi consulere. Ags. delkencan, consi-
derare, Ang. bethink. Bithink dat it
gref dy wachtet, considera te manere
sepulchrum. Ang. bethink, considerare.
Ak! bethink how through thy regions
Midnight horror fearfull Àowid.
ickle Bal. 2.
Angli to bethink hoc sensu plurimum
copulant cum relativis myself, (hem-
selves, cmt. J have bethought me of ano-
tker fault. Shakespear. Frisii si addunt
relativa, vb. óifáyske potius est, revo-
868
BITHJINJE.
care se, mutare mentem; Hy scil him
wol ris bilhynke ear "t er hannen oan
syn breaheer slacht, ad meliorem men-
tem redibit antequam herum suum
verberibus excipit. Anglosaxones ut
Frisii Luc. XV. 17. tha óethohte he
hine, F. da bithochle hi him, , tunc
in se revertebatur. Vulg. 1 better
bethinking myself gave him this order,
Ralegh. Johnson, bethink.
bithynken, n. consideratio. 7k scil it
noch ris yn bithynken hâlde oaf di álde
baerch ien pleit wirdich is az net. — (bi-
thyntsen) Bilhynzen, n. consideratio.
Nim yn bilhynzen, dat it dyn mem is,
recordare quid debes matri tue.
unbithocht, adj. inconsideratus, te-
merarius. Ags. wabethoht, idem.
bithinke, favere donis, grata memoria.
Bithink di widdouwen ind weeskes, mi-
serere viduarum orphanorumque.
bithinke, invenire, commentari quid
ad alios fallendos vel illudendos; in-
venire quo quis se laqueis expediat.
F. Leagens bithinke, fiten bithynke, ut-
komste bithgnke. Dat flaeijen hat di dt-
wel bithocht, adulatio inventum est
satanee. F.b. dithénka, excogitare, fin-
gere. Joh. 171.
bithinksel, n. commentum, preetex-
tus, mendacii inventio.
bithinkje, suspectum habere de re mala.
Di man joech di widdou ien winter-
tering, ind nou bithinke se him noch
dat hy 't mei hjar hâldt.
BITHJINJE, vb.a. ministrare, famulari.
Trop. inire freminam. Hindel. delkcenje.
' F.v. fhiania, servire. Saterl. /Ajanja.
bithjinning, cg. famulatus; per euphe-
mismum, concubitus, ut Lat. officium,
concubitus, apud Ovidium, proprie
officii prrestatio.
BITHJUNE, (bitsjoene) vb.a. fascinare,
incantare. Ruricole numquam usur-
pant belkeuwerje, quod apud G. J. est,
sed hne, licet F. v. hahebant /ave-
rie. Confer /Ajfne, magicen exercere.
BITHJUSTERJE, (bitsjüsterjc) vb.n. ves-
pera opprimi. To Makkum bin ik bi- |
fhiustere, Makkumi nox intervenit meo !
itinere. Ags. lheústre, thystre, obscu- |
rus; fAeosirian, obscurare, obscurari. |
BITHJUTTE, (bitsjütte) vb.a. significare. |
Bitjoete, W. Grib. betjoede, G.J. Bitjude,
Saterlandi, E. II. 187. F.v. óuhioda.
Sueth. je(yda. F.u. &edude. — Bithiüt
di earme man it wird fen Jesus, ex- !
864
BITID.
plica homini pauperi sententiam Jesu. —
Hwat bithiül it wird, „di earmen wirdt
di blide boátscip brocht? quid significant
verba, cet. — Hwat scil dat scelden
ind rachen by it siikjen nei di wjirheit
bithiutte? cui bono convitia in veritate
indiganda? — Goth. (Aiudu, populus.
Lat. populus; publicare, communicare
cum populo. Lat. vulgus; evulgare.
Notio communicandi cum aliis affinis
altere explicandi et illustrandi. Inde
dudelik, lJuculentus, dilucidus, ex diel
populus, et Jk.
bithiüt, n. captus, notio. F.o. dedät,
n. Zn bedüt krige, intelligere, capere;
to bedüt bringe, explicare, edissere.
F. Ya 't bigryp krye, bringe, idem.
BITHOMKJE, vb.a. pollice premere et
tentare quid, ut mercator caseos, chi-
rurgus membrum inflammatum. Ex
(homme, pollex, ut Ang.£o thumb, trac-
tare pollice, ex 4Ahumó, poller. Ang.
North. /Aumple, fümble, F. fommelje.
BITHWINGJE, vb.a. domare, domare
armis (populum), compescere (linguam).
Ags. thvingan, Sax. v. bithuingan, F.v.
bithwinga , Ans. fo consírain , subdue. —
Prees. ik belhwingje, pt. bithicung, pf. p.
bithwungen, ger. lo bithwungjen.
bith wang, n. coercitio, disciplina se-
vera. Junges matte under bithwang stéan,
ueri refrenandi, moderandi sunt.
BITIA, vb.a. F.v. occupare; creare.
(Confer Nl. een Axis betrekken, occu-
pare domum. Nl. £rekken, trahere, F.
lia, idem.) Thet gód bitia, occupare
hereditatem. Him ne aegh neen dawen
to bilyaen, istum (execratum) rore tegi
non fas est. — Anda thredda monat
swerth (hiu berd bitein, mense tertio
(graviditatis) formatur barba. Confer
bitiigje.
bitsjeen, vb.n. tendere, pergere ulte-
rius. Nl. /etyen; hem en,
pergat. F.u. Laet him betien, ne illi sis
molestus. (F.b. ditem leate , idem, Joh.
171, Isl /eyma, et tauma, fune du-
cere. Jonsson.) Lit dat máljeyen bitsjen,
cessa lascivire. — Dou litste my mei
di bern bitsjen (sinis me ire cum libe-
ris quo lubet, i. e.) negligens in tuos
liberos me solam eis alendis oneras.
BITID, (bitiid) adv. mane. Bilid yn 'e
scuón, bene mane é lecto surgere.
by tíds, mature. Prov. Better by tids
as to let, melius mature agere quam
tarde. — Ang. jetimes. He that drinks
BITIIGJE.
all sight and is hanged betimes
mormimg may sleep (he sounder
day. Shakespeare.
To measure life learn thou betimes and
( know
Toward solid good what leads (he
(nearest way.
Milton. P. R.
BITIIGJE et BiTICHT7E, vb.a. accu-
sare, Nl detyen, jure agere; detrek-
ken im recken; trekken, trahere. Ags.
belean, accusare, idem, pres. ic feoge,
traho, £Aw íyhst, he tyhik vel tikt,
Ll we deofh vel teokhth, in qua con-
Jugatione bine forms /ígje et tichtje
elucent. — Construitur cum mei et fen;
Immen biliigje mei stellen, insimulare
aliguem furti; immen mei supen bitichtje
aliguem reum facere ebrietatis. Prov.
Hwa bliuwt unscildich as it foldwaende
is immen io bitisgjen, quis demum in-
nocens erit si accusavisse sufficiat. F.v.
betígia, accusare, deferre sontem. Àn-
gli verbum Ags. delean rejecerunt as-
sumtis peregrinis accuse, charge, em-
eack, et id farins aliis.
BITILIA, vb.a F. v. colere (agros); alere
(pecus.) Sax.v. tlian fruktes, colere
fruges. Nl. (Kil) £eelen, exercere tel-
lurem. Ages. ian, Any. £o (ill.
BITIMME, vb.a. Saterl. Aim betimme,
se compescere. F.o. detzme, idem. F.o.
Ik kan mi nich belüme, vix me cohibeo.
BITIMMERJE, vb.a. coassationibus lig-
neis cubicula domus vel navis recens
structee obstruere, — Syn burman it
licht bitimmerje, altiore structura vi-
cini luci officere. Ags. Petimóran. F.v.
bitimbra en eter , structura sive lignea
sive lapidea liberum fluminis cursum
impedire.
BITISJE, vb.a. (bitiisje) implicare; dilisd,
pfp. implicatus; óifisd yn 't reach,
implicatus aranea. Di fugel sit litisd
yn 4 net, avis rete implicata est. F.
tsje, intricare fila. Nl.v. feesen, minu-
tatim explicare lanam, Ags. tzsan, Ang.
lease ('tize.)
BITJUGJE, BITJUWGJE, (bitsjoegje),
vb.a. asserere, testari, fateri. . Y.
tuogian, ostendere, demonstrare. Alam.
gaziwgas, declarare, explicare. gs.
beteohan , accusare; legare (alicui pe-
cuniam.
BILOEWD, adj. versutus, sagax. Jf is
's bitoewde feint, homo emuncti naris
est, — NL (íoees, morari, manere,
in the!
nezi |
866
BITREKKE.
herere in loco; expectare; excipere
epulis, hospitio; exercere quem. Con-
fer Nl. iemand opwachten, zijne opwach-
ting maken, Gal. faire sa cour. Ags.
thafian, consentire, permittere; £Aafa,
fautor; fAafetere, condonator. Corrige
Huidekoperum /oeven ducentem a prze-
ositione £oe. Proeve, II. 421.
BITOND, (bitoond) adv. parum, rare.
Parren binne er dit jier bilónd, annus
non locuples est pyris. F.o. óetüem,
rarus, carus. "Trans-Is. belüen, idem.
Ags. fun, septum, predium, F. hortus
(septus.) Ags. delynan, sepire, clau-
dere, firire. pf. p. éetyned. Ang.d. town,
area fundi rustici, Ang. town, urbs.
BITRACHTJE, vb.a. meditari. F.o. ói-
irachtia, idem. Ags. traktian, disse-
rere. Nl. drachten, miti, concipere
mente. Isl. £Ará, f. desiderium; £^rá, n.
animi pertinacia, constantia. Egilsson.
BITRAEPJE, vb.a. ambulans concul-
care solum, plantis pedum applanare.
pf. ^Óraeppe, pf.p. ditrape, ger. to
bitraepjen. — Syn län' biraepje, suos
agros sursum deorsim obambulare. —
Di paden bitraepje al, semit:e coenosee
pedibus viatorum planantur. Op 'e
died bitraepje, furem flagranti crimine
comprehendere; proprie, lento gradu
adiens capere. Ags. £reppaa, illaqueare,
decipere; Ags. trapp, decipula, Ang.
irap, Nlv. frappe, idem. Ang.v. fo
betrap, illaqueare. Ang. drip, idem,
Shak. Nl. £etrappen. Confer F. stap,
decipula in qua pes ferm gradientis
capitur. S/íap, gressus.
BITREKKE, vb.a. (trahere circum) cir-
cumvenire, illaqueare. pf. ótériit, pf. p.
bitritsen, bitrütsen, Mind. bitretsen. Ang.
írick, ars mala, dolus, Nl. /reke: 7e-
mand een trek spelen, fucum facere
alicui dolo malo. Ad deceptorem de-
tectum, Der scoeste my moai Ditrilsen
hawwe, mur dat is mis, feint. —
Castigare, Ik sci him bitrekke as ik
him mar sjen. — Bitrekke, nubibus
tegi. Bitrilsen loft, celum obnubi-
lum. — Nl. etrecken, attrahere,
allicere, inducere. Simplex £rekke, ik
trek Frisii non frequentant, pro quo
habent /uke, trahere; pf. ik Jk. Frisii
veteres g ponebant in íre,a, quse
g Germ. respondet Lat. À in trahere;
sed / in íraga oportuit esse /À que
est in Ags. (Areagan, castigare, vexare,
punire.
867
BITRIPPELJE.
bitrek, cg. appetitus. 4s myn wiif nat
nei di wâlden mat hat hja nin bitrek
op ieu, mee uxori, si gravida non
est, nulla est cibi appetitio. Nl. de-
trek, attractio. Hol. De jongman heeft
wel wat betrekking op het meisje, af-
fectus. Lat. trahi studio laudis.
BITRIPPELJE, vb.a. tripudio concul-
care. Hwat Ditrippelste der ? quid huc
illuc cursitando moliris?
BITROLLEMOLJE, vb.a. involucris lin-
teolorum, treniarum, capitiorum, ornare.
Nl éóemoffelen. In fastis quibusdam
veteribus inveni, Fame pleis fenne
holle stoe ien oret swart block rondom
bijtrollemolle, en trouch dat swart te
sjen wierl of min ien minske-aensicht
segen. Min pro men, pluralis singu-
laris numeri man, unde pendet plu-
ralis scgen. Hol. men zag per abusum
pro men sagen. — Ang. to (roll, cir-
cumagi. Hol. moffelen, wegmoffelen.
BITROUWE, vb.a&. matrimonio acgui-
rere, Hy hat mei syn wif twa boere-
pléatsen bitrouwd, una cum uxore do-
tem duorum duxit fundorum.
BITROUWJE, vb.a. fidere. Prov. Ji-
trou, mar sjen oan hwa, fide, sed cul
vide. J£ bitrouwjen giel ut 'e wr&ld.
bitrouw, n. fiducia, confidentia.
unbitrouwsum, adj. diffidens, sus-
piciosus. Untrouw ind unbitrouwsum.
BITSJAEN, vb.n. ire suam viam. Li
my bitsjen! Binel Ang. Have done!
Confer ifia.
BITSJOENE, vb.a. fascinare. 74 bern is
bitsjoend, infans veneficze incantatione
languet. Zk wier bitsjoend ind hie ien
kat yn it lif; da béalgge "k ien lüffol
káld wetter, der di kat yn forsupte.
Dy kaem er yn stikken ind flarden ut,
ind ik wier wer kléar. Vide bithjûne.
BYTULTSJES, ludicre, Joci ergo, v. C.
qui simulat, sive voce sive gestu, seria,
ocht út bylüelísjes, agit per jocum.
G. J. tuwl, Nl.v. £uyl, jocus, ludus.
BITUMELJE, BITOMMEUE, vb.n. effer-
vere, desmvire, mitescere, ubi agitur
de :zstu comessantis juventutis. Mei
di jirren ind ien bulle lyen is er rju
bitommele. * Di tsjirlen gean er oan 'e
hoásbannen ta throch, mar hja scille mei
di jeld wol bitommelje, juvenes furunt
suum furorem, sed annis cupiditates
defervescent. — (Tommelje, in caput
volvi; bifommelje, volvendo detumere,
resipiscere.) Contra Angli ex do (wm-
BIUSTER.
ble, se volvere in caput, formant
betumble, volutando, precipitando tur-
bare, ex. gr. lectum, astragulas: From
her betumbled coach she starte(k, Shak.
Rape of Lucrece. Ags. fumbiam, vol-
vere se in caput, seltare, frequent.
Ang. to (umble, F. tumelje.
BITUNTSJE, vb.a. agrum ut hortum
colere, qui olera, mala, cretera fert. —
Proprie Sax.n. delunen, agrum sspe
cingere. Confer óifónd. |
(BITUSKE) F.o. detüske, vb. act. sedare,
sopire. Sueth. /ysía, silentium impo-
nere. Interjectio Anglica tusk/ tacel
Pax! Pace tua! Tush/ Never tell me.
Shak. OfAelio, Act. I, sc. 1. Confer
Stür. £4ssen, et Nl. sussen, sedare.
BITWISKE, adv. inter, interea, inter-
medie. F.v. betwiskum, inter; nen ald
&lát beüwoiskum, si nulla vetus fossa
aquaria restat intermedia; ifwmiskum
pro bitwiska kim, inter eos; regit quippe
ativum, ut in twem iggem bytwischa ,
inter daas partes, adversas. Ags. de-
heus. F.u. befusken, Nl. onderíusscken.
bituiskia, vb.a. F.v. discernere, dis-
tinguere. pf.p. detwisket? ^ Ang. de-
twizt (betwiskt).
BITZA, f. F.v. canis (feming&) Ang.
bitch, (bitzj)) idem, ex Ags. bice, bicce.
bycge, idem. Confer 5yke.
bitsa-slek, F.v. ictus cadavere canis
femins inflictus. Augli et Frisii sum-
mum vituperium significabant pro-
jectis vel inflietis in dispectos felum
el canum putrescentium cadaveribus.
Habebant autem plagam cane femina
inflictam turpiorem quam cane mare.
Emsig. Lr. 6 41, ubi Áusd, canis mas,
opponitur cani femins ditza. .Hvasa
ma slaitÀ ieftha werptk mith tha hund,
80 breckt hi fiflene ecillingar : bitza-slek
thrimine furthere. Cf. bikatje..
BIUSTERB, (bjuster) adj. turbatus, imma-
nis, sevus, insolitus; aberrans, modum
excedens. F.u. Jyster. — Biuster waer,
tempestuosum ccelum. — Di koun is
biúster, canis fracta catena effrenate
jusquaversum discurrit. — Meiwyls
)juestre gnor, G. J. Ps. 32, conscien-
tie szeva increpatio. Bjuesterer schelm-
died^, immanius scelus. G. J. IL 71. —
To goe-ljues bjuestre schea. G.J. Ps. 52,
immenso bonorum damno. — ;
Ôjuestre, wondre dingen, rare, inso-
lite, mire res, — Ik & n Àa-
loasje, myn maa biúster, horologium
BIWADE.
meum vol cultrem dimotum invenire
nequeo. Prov. Dy op di wyn ind di frou-
liu fidet. is it ptis bidster, qui habet
fidem vento et mulieribus toto colo
errat. — Di bern hawwe my myn gon-
gelstoak biúster makke, Hol. afhandig.
Confer Sax.l. verbüsteren der kindere
gud, bona liberorum obscurare, i. e.
snrripere. B. N. L. L 172. Nl. mits
dien veel tweeskinderen hare goede ver-
sterd syn ende noch dagelijcx afhan-
ich gemaeckt worden; v. Oosten, keuren
van den weeskinden, I. 144. — Inso-|
litus, eximius, adv. Jem biúster moaie
Jaen, mar ien ystremint, pulcherrima |
sed amarissima virgo. — Zjüster, valde, ;
eximie; Bjustre moai, kâld, myld, pul-
cherrimus, seve frigidus, perfervidus.
bjuester-teken, n. ostentum, pro-
|
B
870
BIW JEBJE.
pf. p. diwûchsen. Mei dit lye waer scille
di rouwe steden ym 'e finne wol bi-
waechse, loci saucii prati virebunt.
BIWAEYE, vb.a. vento afflare. Di thun-
ger mat biwaeid wirde (tonitrua vento
sunt afflanda.) tonitrua in his regioni-
bus solent citare ventum zstuantem.
Confer Kil. &ewaeyen.
IWAERJE, BIWJIRJE, vb.n. seva tem-
pestate alicubi detineri, pf. óiwaerre,
icjirre, pf. p. biwaerd, Diwjirre, ger.
Viwaerjen, biwjirjen. Wylst ik biware
wier to Warkum foan ik der myn wiif,
dum tempestas me detinebat Workumi
ibi nactus sum uxorem. Jiwjirje, idem,
ex diwiderje et biwederje. Waer, F. vu.
weer, Hol. weder, temperies cceli. Con-
fer dinachtje, büwinterje, ex nacht et
winter, hyeme, nocte obrui.
digium. G. J. bjuestere teken, immane | BIWASKE, BIWASKJR, vb.n. lavare ali-
ostentum.
spoar-bjuestre sciep, G. J. oves|
devie NL epoorbüster. Bistet spoar!
bioester? Delirasne? Burman. 5. — |
Kipedo reauwe-bjuester, Cupido orbus j
arcus sagittarumque. G. J.
biesteré, F.o. conturbatio. Stür.
biusterlik, adv. F.v. confuse. Jius-
terlike iechía, confuse, inordinate, per-
turbate dicere vel asserere.
büstragh, adj F.b. inconsideratus,
imprudens, Joh. 153.
büstri, vb.n. proruere. Joh. 37. F.o.
bieslere, oberrare; im de keur verdies-
tere, dubius hwrere in optione. Stür. :
17, 808. |
forbjusterje, aliquem conceptione rci |
turbare, in errorem ducere; decipere. :
F. u. ferbystere, ferbüestere. * Dou for- :
biásterste my it rekkenjen mei al!
dyn geëamel, obganniens aures me tur- |
bas computantem. Ik din forbiustere, '
errorem commisi. Nl. verdijsterd, de-
lirus, amens. Sax.l. jisferen, errare;
ri. B. N. L. I. 172. :
BIWADE, vb.a. G.J. regere, dominari; ,
curare, sustentare, providere. Ex bi- |
walda est biwáde ut biháde ex bikalda. |
F.v. walda, potis esse, curare. Aps.|
vealdas, Ang. to wield, Ang.v. Beweld '
a heavie lance, regere lancem ponde- |
rosam, Halliw. 171. Zadwalyn was of |
lawful age to bewelde kis lande, regere i
suam ditionem. Wright, 205.
biw&d, n. regimen, tutela, protectio, |
BIWAECHSE, BIWAECHSJE, vb.n. fronde .
vel gramine crescente tegi, pf. bdiwúchs, |
|
B
cujus vestes. Zmmen biwaske ind bi-
wringe foár ien sceljen yn 'e wike, lavare
alicujus vestes pro uno scillingo per
hebdomadem. Biwaskje ind blaepje,
lavare et restaurare alicujus vestes. D$
wask wringe, iorquendo exprimere
aquam e linteis lavatis.
IW/ERJE, BIWARJE, vb.a. servare,
custodire, continere, cavere, fulcire,
mandata persequi. Item antiqui per,
mar, hodie par, pirum, mar, lacus.
It fir biwerje, condere ignem cine-
ribus. F.v. óiwaria, idem, kamer ende
kayen biwaria, cubiculum et claves
custodire; dime owera biwarria (oienst
dyn salía sé, munire ripam (aggere)
contra mare salsum. 1 jild fen ien
oar trou biwarje, fideliter custodire
nummos alius. Ags. devarjan bevear-
dian, idem; (Deverian, restringuere) Áng.
to beicare, cavere. Ags. varjan, F. kim
ware, warje, sibi cavere; Warje dy!
cave tibi! G. J. bewearje. Txcubitores
nocturni in Frisie urbibus, ut civibus
significent, quota hora est, clamant,
Bewar jou füür en keerske wel; ién het
di klok, di klok het ién slagen! com-
mendant guippe civibus curam ignis
in foco et lampadis lucentis. Medio
&vo campans sonitus annunciabat in
monasteriis ignes esse extinguendos,
quod Galli vocabant cerre-feu, cure-feu
(cura focum). Angli North. cuzfew-bell,
sonitus campans hora vespertina oc-
tava; adhuc in more est Newcastels.
Hac hora antiquitus ignes erant ex-
tinguendi, et erat solenne in vicis
24
871
BYWAZEN.
Frisie itidem hora octava vespertina
campanam pulsare, ex. gr. Grouwerge
in media Frisia. Confer Johnson, Todd,
et Halliwell, cuzfew.
biware, f. F.v. custodis, conservatio
(bonorum.) F. óiwáer, idem , Nl. £e-
waring. Nl.v. bemwaernisse.
biwaringe, F.v. tutela infantis, F. in
genere, conservatio, custodia. — F. v.
Him biwaringe dua, moribundo admini-
strare eucharistire sacra. Diaria, Hd.
betcahren, munire, firmare; vox solen-
nis pro vi servairice et consolatione
eucharistie ; Hd. sie dank auch, das
er sie mit. dem bh. sacrament bewaret
hett. Sommertheil. Vide locos apud
Grimmium Lex. I. 1763. NI. „Zij stierf
gesterkt door de H. Sakramenten der
Kerk." Gal. /a confirmation.
BYW./EZEN, n. presentia (alicujus.) Ad
puellam de proco, Syn bywdezen is nof-
ik, nat? Nonne ejus presentia suavis
est? J£ is ien aerdich man yn it by-
wezen, mar sa ful as ien eis, homo
in consortio affabilis, sed avarus.
BIWEDDIA, vb.a. PF.v. asserere, sa-
tisdare. Ags. beveddiam, pignorare,
connubere. Sommer. Ang.v. Óewed,
Ang. wed.
BIWEIDJE, vb.a. pecore immisso depasci
ratum; opponitur prato metendo.
BIWEITSE, vb.a. invigilare, custodire.
F. v. maka; reka, retsa; smekka, smetsa ;
waka, F. meitse, reitse, smeitse, weise.
Ang. v. dewake, aliquem insomnem te-
nere. Siel-biweitser , G.J. anime custos.
BIWENA, BIWEINA, vb.a. F.v. deflere,
mit tarum biwena , lacrymis deplorare.
In genere, misereri. Ags. bememnan,
Ang. bemoam. — FY. Weine, gemere
instar gravi morbo affecti.
BIWEND, F.v. noxa nocita; ex. gr. ag-
geribus marinis. Sax.v. wuendian , in-
vertere, non servare, frangere; (PF. v.
senda, mutare, impedire) Óiuuendian,
exsequi, peragere. Ágs. Derendan, con-
vertere. Ang.v. bewended, circumactus.
BIWENNE, vb.n. assuefieri. 7/ is nou
al mei him biwend, jam se adduxit
in eam consuetudinem, Us famke toe
nat nei scoílle, mar mou is hja al
biwend. It hynzer is al biwend, equus
vire assuefactus est. Zí diwent al mei
t£ hynzer, dat sa folle spoek seach. Prov.
Dy yn 'e hol biwend ts wyt fen nin hi-
mel to sidzen. Dy yn tsjinstjitlen biwend
binne kleye ind klieme naet. Confer Ages.
Ang. warn, monere.
BIWESA, vb.a. F.v. orbare
872
! BIWISJE.
i veniam, PF. wenne, assuefacere, Ang.
wont, Nl. gewennen.
BIWERA, vb.a F.v. defendere. Hine
biwera, se defenderc. F. Aim forwarre,
| idem. gs. Óeveran, defendere. Nl.
(Kil) beweren, defendere, probare,
asserere; Holl. perhibere, contendere.
biweria, vb.a. Ev. probare.
BIWERNIA, vb.a. F.v. fidejubere, cau-
tionem prebere. Ags. devarnian, ca-
vere, observare. Ang.v. warre, prs-
monere, abnegare; firmare, munire.
arentibus.
Een biuesed kind, infans orbus.
BIWIETJE, BIWJITJE, vh.a. humectare.
Typographus J. Arcerius, Franeq. 1656,
Di blommen biwjitje, irrigare flores.
Ang. to óewet, idem. Ang.v. adjecti-
vum verbale 3ewet, humidus, — .
vet, F.v. wét, F. wiet, humidus.
BIWIKJE, vb.a. incantare. Ags. wvic-
cian, artibus magicis uti. Ang. bewitich,
incantare. Sensu proprio apud Shaksp.
Vide Johnson. Plurimum sensu figu-
rato, ex. gr.
The charms of poetry our souls bewitch;
The curse of writing is an endles ich.
Dryden.
BIWINTERJE, vb.n. hyeme occupari,
obrui, ut manere in loco cogamur.
It scip is biwintere to Nykestel (New-
castle) Ang. bewinter, vb.a. hyemi si-
milem reddere, hyemali tempestate
obruere; Tears that bewinter all my
ear. Cowley, Sleep.
BYWIRD, n. proverbium. Nlv. dy-
woord, n. Ags. biword , n. Aug. óyword,
idem. Titulus MS. proverbiorum, Z*yske
bywirden sa az men da deys en miels
under de ljoe yn di Frysce teal bruke.
BIWIRDA, vb.a. F. v. estimare valorem
rel, 404. 9. In lexico Hichthofenii
biwirda deest. F.r. wer(h, wird, va-
lor, Ags. veoríh, vurih, vyrth, Ang.
wori(h idem. F. wirde, idem.
biwertheria, vb.a. F.v. taxare, sesti-
mare aliquid pecunia. F. wirdjerje.
Nl. v. «eerdéren, Hol. v en.
BIWIRKJE, vb.a. elaborare, efficerc.
Omke hat biwirke dat neef untfanger
waerd, avunculus elaboravit ut nepos
crearetur coactor.
BIWISJE, vb.a. asseverare, confirmare,
affirmare. Lit er uws yen slanthef-
ligh in bewisse gemoed tobringe,
G. J. II. 108, adeamus animo con-
873
BIWITTA.
stanti ac deliberato. Ibidem 78, az
je her klear beiwisse wier, si sibi in-
tactz virginitatis conscia erat. Nl. 7n-
dien zij zich harer onschuld wel bewust
048. — Ex wis, certus, est Nl.v.
wissen, pro certo habere, Lek. Sp. 1.
48. vs. 116. M. Stoke. III. 756, de-
scissen, indicere. Nl. ,, yemand? bewis-
sen, certiorum facere (aliquem.) Plant.
(apud Kil male dewisten, nisi fluxisset
ex bewist) ib. dewis! zijn, certior factus.
BIWITTA, vb.a. F.v. providere, guber-
nare, custodire, pf. diwet, pf.p. diwe-
(en. Ags. bevilan, custodire, tueri,
administrare, Ang. wait. F. witjer, lic-
tor, proprie, excubitor, Ang. wailer.
BIWIXLIA, vb.a. F.v. permutare; da
etkeren biwizlia, enses inter se mutare
in pugna singulari, F. w»twixelje.
BJ WIZE, yb.a. indicare, probare, ar-
guere. F.v. diwisa, arguere, designare
(certum diem). — Biwiis de sinne mei
di finger oam ien bline, ind dochs kin
hy 't nat sjen, monstra dizito solem
cs:eco, tamen nihil videt. — Conferre,
Di lytsen friunscip biwize, complecti
humiles amicitia.
biwys, n. srgumentum, eyngrepha. In-
dicium, Hja sizze “t hat fen nacht
Jerzen, ind der is nin bewys fen iis, |
nullum indicium, vestigium glaciei.
biwyske, n. syngrapha tumultuaria. |
BIWJE, BEEWJE, vb.n. tremere, con-
quassari. Biüje, Saterl. E. 1I. 201.
ierd-biwinge, cg. terr» motus. F.v. |
trikbivinge, Ags. eorthbifung. !
BIWLLA, BIULLA, vb.a. conspurcare, |
eonquinare. Frisii veteres w in wila, |
inquinare, efferebant ut Angli, unde;
, wia. Sax.v. diwollon, contami- |
naverunt. Ags. Óefulan. Confer F.v.
ruogia, riust, rauld, ulle, pro torogia,
sriust, wrauld, wolle, et Ang. write,
wringle, wrap, qui efferunt reit, rin- |
gle, rap, cxt. Aliquando pro swa
inversis literis sua, unde tat. Con- |
fer Richth. «illa, polluere. |
BIWONDERJE, vb.n. cum pronom. |
relativo; mirum esse alicui, com-:
moveri admiratione. J£ büwondert my, '
dat elts yn 'e himel wol ind di
measten hjir neat siikje as jild, admi- |
ratio me incessit, Alias ik din di-'
wouaderd, commoveor admiratione. Eo. .
dem sensu Angli jewondered, ama-'!
zed, filled with much wonder. 7e,
Ofker seeing his asthonishment how hei
I
874
(BJIRGUM).
beiondered was. Fairefax. Contra Nl.
bewonderen, vb.a. admirari. Den held
bewonderen, admirari heroem. De óe-
teonderde held, admiratione exceptus.
BIWROGIA, vb.a. F.v. deferre, accu-
sare. Ags. Óevregan, Ang. bewray,
accusare, prodere. Ang.v. Jewrige,
Halliw. 171. F.v. wrogia, accusare.
BJENNE, idem quod ?eéne, plur. vocis
beán, quod vide. .
bjen-setter, cg. instrumentum guo
plantantur fabee majores.
bjen-strie, beán-strie, Ang. óean-
&íraw , frutices fabarum arefacti.
bjen-struken, pl. fabarum frutices.
Ang. West. Óean-helm, the stalks of
beans. Helm in genere notat caulem
erectum, ut liquet ex nominibus Nl.
helm-riet, helm, arundo avenaria; Aelm-
draed, helm-bloem, helm-kruid, Hall,
255, 237, 19, 157. Helm van 't roer,
helm-stock, gubernaculi ansa forma ba-
culi rigidi rectique. H. Jun. 167. Helm
eadem vox cum Nl. aim, Lat. culmus.
Confer F. helm, vegeta fertilitas humi.
hynste-bjenne, Ang. Aorse-beans. Vide
hynste-beäne supra p. 207.
BJERN, adj. tranquillus, placidus, mo-
destus. Kil. óerue, berf, Sax. Fris.
uietus, placidus, bonus, probus. Gal.
race, fortis. Nl. óraef, probus. Nl.v.
goed, fortis, bonus; &ya390c, idem.
BJINNE, vb.a. peniculo madido mun-
dare domum utensiliaque. — Bienne,
Burk. 10, 14. Hol. £oenen, Sax.l. ô6-
sen, idem. F.o. Óone, freq. bónerje,
vasa purgare penicillo ericeo, Saterl.
E. IT. 209. Suethi óona, ligna inducta
cera setis tergere et levigata nitentia
reddere. Notio contra ria liquore con-
spurcandi est in „dDoenen, Flandri, in-
quinare colore aut maculis." Kil.
bjinder, cg. peniculus setis rigidis.
heide-bjinder, peniculus ex ericeti
ramulis.
üàfbjinne, scopis madidis defricare
sordes. Z4 scip áfDjinne.
utbjinne; di kasten utbjinne, everrere
sordes e thecis scopis madidis.
(BJIRGUM), BIRGUM, nomen vici in
parte boreali Frisie borealis. Joh. 19.
Bergum, nomen vici nostre Frisim in
ago Titjerksteradela. Bargum, vicus
Fris. bor. Bend. 105. Bergham, no-
men tumuli feralis in Frisia boreali.
Joh. 21. Ags. óyrgan, sepelire, Ang.
875
BJIRK.
bury. Àj &foo, sepuleretum
Y. Birgdan. on. d !
born-bergum, vicus pagi Smallinger-
landiee.
BJIRK, eg. annulus ferreus, quo ex-
tremitas manubrii lignei in ansam
ligonis aliive instrumenti inserta cir-
cumdatur et firmatur. Bjirk oan ien
gripe, lodde, forke, emi. Dani dirk,
eirculus, i e. ambitus terre, pagus,
Nl omtrek, Hd. kreifz, berirk; Dani
Birk-voigt, satrapes, Buethi dirk, bjrk,
civitas. Confer lat. urbs cum orbis,
et Griec, Tí cum T0AÉ, TFOAÚW,
verso, circumeo, obambulo.
berk-hout, n. cinctus, subli, lum,
zona navis, in qua fi it pedem, qui
navem conscendit. il derck-hout,
gorden van het schip, idem. Hol. idem.
bjirken-béam, cg. betula; Nl. Jerken-
Boom, Dani birke-tre, F. bjirk, idem;
Ags. birce, f. Dircen, betulinus. Ax
Nortb. dirk, Ang. birch, betula. Isl.
Birki,n. bjêrk, £ idem; dirkinn, be-|
tulinus. — JBjirken-beam dicitur a nu-
mero pellieularum sive librorum, gui-
bus betula quasi totidem annulis
cireumdatur et tegitur; multis libris
insignis arbor. Confer Jas, — Grim-
mius omnem originationem voci negat,
motus forsan Russico jereza, betula,
similibusque Sclavonicis vocis formis.
Lex. birk.
berk, n. cortices contriti, coriarii; col-
lective. Isl. &erk, cortex arboris, Nl. |
lerk, bark, Ang. bark, idem. Isl
birkja, decorticare, Nl. jarkem, Ang.
to bark, idem.
berk, n. p. viri. Alam. Piricho, idem.
Tel sig-bjûrk, betula pugne, gladius,
miles eximius; poetice. Eile,
bjirken, adj. betulinus. Bjirken-riis, n.
virgule betuline; his fures verberat |
carnifex. Ang. te threatening twigs
birch, virge betule, quas pater mi-
natur liberis protervis. Shakespeare,
Measure for meas. Act, I. Sc. 4.
BJIS-FEINT, idem cum Pysfeint p. 326,
seurra juvenis, qui alios illudere
amat. Confer Ang. Westmore dispel,
a term of reproach but not severe;
applied in general to Tome persons
anc charging them with ing miscbie-
vous rather than vicious. Westmore-
land and Cumberland dialects, (1839)
p.831. Nisi forte ôispel sit Age. ôispel,
$16
BLADDEBJE.
fabula, proverbium, Nl.v. dyspel, ex-
emplum, parsbola, ut Ang. Westm.
bizen (byeeaying) ibidem, infamis,
homo infamis.
BJIST, BJIEST, cg. colostrum vaccm.
Bjust, Burk. 27. Dithmarsi 2üst, Bnl.
1. 82. F. b. 3júst , bjûst, Outzen, p. 28.
F.u. dyst. Earste, twade, thredde bjist ,
primum, secundum, tertium lac post
artum vacom. PF.o. óeest-melk, Tog.
Past mik, biesting, Deesting, ing,
Aug.d. deasllings. Goth. beist, fermen-
tum, probat, 3jist colostrum dici a
fervendo, fermentando; colostrum ve-
teribus erat lac fermentatum et coagu-
latum quod spissum.
bjist-pankoeken, pl placent ex
farre, in Wow macereto Ang.d.
lin, ing, a pudding from diest-
ge. Halle 159.
(BJITGUM), BEETGUM, vicus pagi Me-
naldumadelce; antiquitus Badegwm. Age.
Beadeca m. p. v. F. Beetka. n. p. v.
Wassenb, IL. 178. F. Bade, n. p. v.
Baye, n. p.f. Ags. jeado, prolium.
BJUSE, sjüss, involucrum culcite, pul-
vini, lecti. Saterl. Het. 280. NL dedde-
tijk. Confer F. jure, sacculus in aliqua
vestium parte, Isl. , idem.
BJUSJE, vb.n. Hindel. implere poculum.
ad marginem usque, profundere, Ang.d.
bouse, affatim bibere; óowsy, ebrius.
Halliwell. Nl. (Kil) ôuysen, ingurgi-
tare; buys, ebrius. F.u. pu, F.
puótje, fundere liquorem casu.
büze, F.u. lerge potare vinum.
buze-galperich, adj. tempestuosus et
pluvialis. F. Buzege ick waer, vento
et imbribus infestum tempus.
dg vomitorius. . vomitio.
» (bjüsse) cg. di biste, vi-
einus vicis "Fano et Weiter diram,
vulgo di bjirremen.
BJUWER, cg. F.b. contrecte F. búr,
NL boer, rusticus.
BLADDERJE, vb.n. blaterare. Ex ôla-
deren fit Nl. ôlaren, stulte loqui, et
geblaer. Kil. blaeten, blaeteren, blate-
Tare, stulte loqui. Ang.d. ôlare, to
roar, to bellow, to bleat, to cry, to
weep loudly. Ang. York. lare, 'exse-
rere linguam. Sax.l. , ejulare.
B. N. L. L 95. Confer Maeye. Hd.
plauders, Gr. QAdjo, stulte loquor.
Ang. North. ôlatker, to talk nonsense.
There is nothing gain d by being witty; fame
877
BLAED.
Gatkers but wind to blather up a name.
Beaumont and Fletcher I. 51.
gebladder, n. sermones garruli, lo-
quacitas.
blere, vb.n. F.u. ejulare more pueri
morosi; contemtim. Ang.d. ôlare, voci-
ferari, plorare. Sax.l arre», Hd.
irre», idem. Bnl. I. 95. F.b. JXarre,
lare ovum instar, Outzen. iare,
Saterl. mugire. E. II. 202.
gebler, n. F.u. tzdiosus infantis eju-
latus; contemtim. Sax.l. geblar, idem.
Bnl. I. 95. Ang. North. Marino, crying
vehemently, applied to peevish chil-
dren. (F. písige bern, morosi infantes).
BLAED , ad). pudens. dial. commun. bled
ble; bad, béa. Ags. Death, bleade,
timidus, fragilis; Anglis perdita vox,
sed Ang.North. afe, shy, bashful,
timid. NL J/óde, ignavus, timidus;
Ken Hoed, homo imbecillis et meticu-
losus. lsl. Maur, blaudr, adj. mollis,
timidus. Hij is soo Naed as de bolle,
Burman. 82, homo impudentis arro-
gantim. Frisii boreales formam Scandi-
navicam adoptant in /üg, pudens,
Outzen. Isl Aiugr, pudens; ôlygd, f.
pudor. Hol. Jood ex quo F.u. bleu (000).
bleman, cg. homo pavidus. '7 is maer
ien ans engst, Burman, 66, nihil
est prrter hominis timidi angorem,
nihil est quare timemus. Prov. Better
ble-Jan as de-Jan, melius est dici timi-
dus, quam mortem temerariam sibi
conscire; ne te frustra objice periculo.
BLAEYE, vb.n. exserere linguam; alte
ejulare; effutire, deferre quem. Ex
blad, F. it Med fen di tonge, (folium
lingue) lingua, Ang. jade, folium,
iade of a sword, ensis lamina; Nl.
blad vas een saegh , serre lamina. Kil.
blaeyen saeyen cen sweerd, Fland.
vibrare gladium, * Siaerd ende schepter
en, hodie Nl. seaeyen, Jun. Et.
eate, Àng.v. Ólaye, lamentari. Ex fre-
quentativa forma ôladeren oritur Ang. v.
lo bare, exserere linguam. Halliwell.
Confer óladderje.
blaeye, incondita voce loqui, plorare,
di . Alam. piaÀan, flare, balare.
blaeyer, lingua exserta major, ex. gr.
vacce, — DBlatero, delator.
geblaei, n. nuge; ejulatio. Ang.v.
ing, querula vox,
Tell her in your piteous blaying
Her poor slaves unjust decaying.
Brit. Bibl. I. 104. Halliwell.
878
BLAI.
blaei-bek, cg. loquaculus, blatero.
efter-nei-blaeye, (immen) vb. pone
aliquem linguam exserere ludibrio.
ut-blaeye, vb.a. lingua exserta aliquem
ludibrio habere. — es utblaeye, ef-
futire omnia tacenda et dicenda. Sax. n.
He bladdert er alles ite.
BLAERKOP, cg. vacca capite albo, sed
nigrescente circa oculos. Kil aere,
vacca nigra, sed fronte alba.
blier, albescens. Siwart-Dier.bolle, tau-
rus niger albescens circum oculos.
BLAFFE, vb.n. latrare canum instar.
Tropice, effundere quod in buccam
venit, Hwat ien oar swyt blaft hy er
mar ui, quod homo consideratus tacet
ille effutit. Blaffe, latrare, in genere:
keffe, caniculorum est, at óylje mo-
lossorum. Nl. Blaffen forte intercalata
0 post ó pro daffen, ut blutsen, pro
Outsen. Kil. blutsen et butse. Ang. v.
baffe, latrare. Prompt. Parv. Nl. £ef-
Jen, latrare, Kil. Ang. Linc. óeffing,
barking. Sax.n. gedlef, latratus. Ang.
East, lef, noisy. Prov. Honnen
blaffe bite nat, Ang. Dogs who bark
not bite, ne timeas thrasonum minas.
oanblaffe, allatrare venienti.
neiblaffe, allatrare abeunti.
blaffer, blaffert, cg. latrator; gran-
diloquus; thraso. Prov. Dir is meer
as ien houn dir blaffert hiet, MS. —
Tropiee, index rerum et verborum al-
phabethieus indicans qua in pagina
quid guerendum sit.
blaf, cg. Jus ex pisis viridibus et pomis
terre. Vox nautica. Prov. Léafde ind
blaf forklappe hjar selme, Aug. Love
and pease poltage will make their way,
cui proverbio Ray aspersit notam, Ae-
cause one breaks (he belly, the other
the heart. Ray, 49. Ital dmor, la
royna el la tousse ne se ponwo nas-
condere.
geblaf, n. latratus; mine vane; jac-
tatio; sermo sacerdotis clamosi.
BLAI, BLEI, cg. alburnus, squammis et
pinnis albescentibus; Ade, alburnus
innis rubris; Joar», alburnus pinnis
uscis. Ags. ôlege, alburnus, Ang. Jay,
bleuk. idem, Nl. lei. — Bai, Mei,
homo imbellis; &de blei mei di bánen fen
it gat áf, vacca effoeta; dide ble,
senex exoletus. Alburnus Frisiis des-
pectus piscis pauperumque cibus.
bleyen, pl acta spurca nondum con-
fessa. Der giet ién mei bleyen hinne,
379
BLAK.
iste prodit ad sacerdotem ut sua oon-
fiteatur peccata.
kalk-blei, cg. alburnus minor capite
rotundiore, viridibus et majoribus
squammis, cseteris speciebus pinguior
et suavior. Kalk, calx.
BLAK, n. F.b. attramentum. E. L 360.
Outzen 25. Bend. 31. Ags. ôlec, n.
idem. ec, adj niger, Ang. Jack,
niger; atramentum. Lat. afer, atra-
mentum. Ang. ink, ut EF. inket, Nl. inkt,
ex Lat. encawstum.
blak-gles, n. W.o. atramentarium,
ex vitro; ôlak-khûn, m. idem; Aón pro
horn, extremitas cornu. E. I. 3860. F.
Inket-hoarn (-hón), idem.
blak-pud, f. W.o. sepia loligo. Lin.
E. I. 860. Nl. ínkivisch, Ang. cutle.
blakkagh, adj. F.b. atramento inqui-
natus. Joh. 23.
blakki, vb.a. F.b. illinere atramento;
gerund. ôZakkin, Joh. 166. Ang. do
blaccen, denigrare, nigrescere.
BLAK-STIL, adj. silens, tacens, de vento.
Jt is blacks, ne languida quidem
flat aure, venti tacent. Black, vlack,
Kil. equus, planus; sequor, planities.
Blak-st, ellyptice
blak, adj colum tranquillum ut ne
unda minima quidem crispet aquas.
Hd. lach, adj. planus, pro flach; Das
ólache feld, campus planus.
BLAM, W.o. mala fama. F. ólaem, vi-
tuperium. '» Blaem op beste minscen
smite, multa mala ingerere bonis. PFor-
oarje as di waerhoánne op 'e tuer, dy
bluem jouwe se di frouliu nei. Ang. to
blame, culpare.
B. tg n. Ar pustula, Joh. 100.
gs. 0legene, Nl. bleyne, Aug. blayne.
BLANK, adj. F.b. ful Blanke dre,
stelle rutilantes, Outzen, 25. Age.
blican, pf. dlac, fulgere. F. blinke, pf.
blonk ex blank. — Blank, candidus,
niveus, Di kimmen wirde blank, albet
celum prima luce aurore. — Di blanke
ind moetele eármen fen ien Frysce
faem, ulne nivee mollesgue virginis
Frisik. Myn faem is sa Olank as ien
leelje, amasium meum lilio candidius
est. Prov. Blancke lioe binne tier; in
mogge naet ien wijle turf forterre.
Burm. 6. — Blanke billen, candide na- !
880
BLAU.
iel, anguilea, plurimum ventre can-
dido, aliquando rubro, qus ut an-
guilla optima, sciere-ie? dicta, eximie
pinguescit et incrementum capit usque
ad sex libras veteres. — Apud insu-
lanos Seiligenses blank weiler, aqua
pluviatilis, clara et perlucida, opposita
mari ezruleo insulam alluenti.
blank, cg. nummus argenteus dudum
obsoletus vitam trahit in lingua notat-
que sex duitas, quarum octo efficiunt
stuverum (32 cent.) Nomen habet ab
argenti candore, ut Barb. Lat. aldus.
Ang.v. blank, a small coin struck by
Henry V in France, worth about four
ence, Wright. Hd. weispfenmg (3
kreutser — 8 pfenninge) F. Hwyt
jild, nummi argentei. Argentum a can-
dore, aurum contra vocatur a rubore;
G. J. réaflinders, papiliones rubri, i. e.
nummi aurei. Confer Spelman et du
Cange, Blanca, blancus, aldus. Nl
(Kil) ôZlanke, bipodius.
blanksk, adj valens unam blancam ;
blanksce poat, olla obolaris.
blanke mes, culter strictus adeoque
fulgens. 76 drunken slet stie mei it
blanke mes foár syn broar wm jild.
blank, nitorem et copiam cujuscumgue
liquoris notat; ex. gr. Jk ken ds bene
nat tle; it blanke fet stiel er op. * Di
kéamer is dweild ind it blanke wetter
stiet noch op 'e flier, solum cubiculi
peniculo madido purgatum nitet aqua.
blankens, eg. candor; pro M
blankness, pallor. Ags. Mican, pf. bac,
fulgere; Nl.v. blinken, pf. blank; NI.
blonk; Dlankheid, candor.
blans, nitor, vigor. Hy is yn glans
ind blans, homo optime valet; nitet
vigore, honore, prospera valetudine,
ext. Blans ex blanis pro Wank.
BLANS, ex Lat. óWlauz, Gal. balance,
equilibrium. Figurate 7k ken di prakke
nat yn Dlans hâlde, puerum proter-
vum et indomitnm reprimere nequeo.
BLAS, vb.n. /laes, F.b. florere. gerund.
bláesnin. Joh. 160. Ags. blase; bles,
f. fax; flores arborum frugiferarum,
vel potius floritio. .-Haricet-blaes amt
a wiarih me, floritio arborum autum-
nalis presagit domini mortem. Confer
F. os, flos juventutis.
tes. Wi scille sien hwa "t di blankste bil- | BLAU, bdléu, blàu, blóu, adj. ceeruleus,
len hat, certatione decidemus quisnam
nostrum viribus, (fortitudine, jure, di-
vitiis, cet.) altero potior est. — Blanke
lividus. S.o. Mu, ut géu pro F. gáu,
citus. Bldu respondet voci Lat. fía-
vus; colores inter se confunduntur.
881
BLAU.
bl&u, colorem czeruleus junctus cum vi-
gore florentis herbs et segetis. /f lân
stiel bláu ind moedich (animosus).
blân, lividus ex sugillatione. 7k had
myn éarm bläu staet, brachium meum
livorem contraxit cohtusione. Dy dron-
kene fáer hat it earm hert fen ien famke
bunt. ind bláu slein, dat it nin heel plak
oan it lichem hat. Ang. dlack and blue.
Mistriss Ford, good heart, is beaten
black and blue, that you cannot see a
wite spot about her, Shakspeare, Merry
wives of Windsor. Jen blûu wech oan
wéagje, experiri periculum contrahendi
oculum lividum, i. e. vapulando, Ger-
spreck, 19. — Zen baute scine rinne,
(impingere os tibie ut livorem con-
trahat) repulsam ferre a puella. 2D:
Jeint is mei ien bläuwe bles vel bláuwe
kjedde thuskomd, (juvenis vectus equo
livido rediit) repulsam tulit a virgine.
Di faem hat him bláu juwn, virgo
juvenem recusavit. — 6 komt blu ut,
res male cecidit. — Bläuwe moalke,
lae delibatam; Ang.d. ue milk, old
skimmed milk; sky-ôlue, London milk;
Wy krigen néat as bláuie jenewer,
hospes nos excipiebat solo spiritu ju-
niperi vili. .Bicwwe praetsjes, nugee
mendaces. Confer exempla Neerlandica
Tuinman. spreekw. 191.
bláu, color vidus mali est ominis;
inde figurata notione vor pro invidia.
Apud Anglos veteres vestes meretricum
et ergastulorum livido colore erant
üncte. Confer Nares, ô2xe. Hicce co-
lor luctam quoque significabat, quare
die lun», proxime antecedente je-
junium quadresimale, parietes et al-
taria templorum vestiebant stragulis
lividis. len bliuwe mendei, (dies lung
lividus, i. e.) dies qui semel anno redit,
breve et rarum tempus. Hy is ien bläu
mendei to Parys woest ind nou ken er
syn moars teal nat méar. Nl Hij is
een blaeuwen maendag op het ambacht
geweest, paululum temporis officinam
frequentavit. (Grimmius lapsus est ver-
iens, Aat gar michís getkan. Lex. |I.
83. Nota Ang.v. „blue-moon; He
won 't do it for a blue moon, i. e. ne-
ver" Wright I. 228. An moon ellyp-
tice dicitur pro ? Nota nomen
diei lune festum quadragesimale ante-
cedentis apud Saxones littorales transi-
visse ad quemque diem lune, quo ope-
rarii laborem fugiunt. Lex. Holst, 11. 68.
BLAU.
bl&áu-bei, cg. vaccinum myrtillus.
Ang. d. Cumberland, Westmoreland ,
Lancashire, pl. Óae- vel blea-berries,
idem. Wright, óUberries. Gron. bikbe-
ren, Sax.n. Posse-bessen , Veluwe.
bláu-bek, cg. os frigore lividum.
bl&u-bekje, vb.n. gelidis membris ma-
nere, morari ad tzedium usque.
bláuwe Fedde, mors. Prov. Biàuwe
Fedde stiet om di doars herne, mors
uague hora nostris inceptis minatur
rustrationem. 74 wif mei di blauwe
mouwen, (femina manicis lividis, 1. e.)
spectrum quo terrent nutrices contu-
macem infantem.
bláu-grzrs, n. species caricis; gramen
exile colore viridi in ceeruleum vergente,
triangulare, crescens in pratis uligino-
sis. Cremor ex hoc gramine proventu
butyri ditior est quam prati opimi. Ma-
teries silicea in hac herba ut in arun-
dine frequens reddit ossa pecoris
fragilia, quare vere e stabulis soluto et
lete subsilienti haud raro franguntur
ossa pedum. Hall. 236.
bláuwe lóft, ccelum innube (ceruleum).
In poemate quodam veteri Neerlan-
dico color ceruleus cceli innubis
constanti sive stabilitatis symbolum
habetur. Bild. Nieuwe taalkundige
verscheidenheden, IV. 87. — Blauwe
lóffen, nubes czrulem, que minantur
nives; blauwe thonger-wolken.
bláuwe pannen, tegule scandulares,
ex lapide scissili czruleo, quibus te-
guntur ergastula publica. Dy nat doage
wolle komme under di bliuwe pannen.
bl&áuwe sek, saccus cxruleus in quo cau-
sidici olim servabant literas tabulasque
suas. Je smeye it jild yn blauwe secken,
G. J. 1. 65, rabule forenses cudunt,
conflant nummos in saccis ceruleis.
Epkema fallitur asserens causidicos
in islis saccis servavisse nummos, Wb.
63. Biáwwe sek male audiebat; '4 Is
jamck, írieuwt hy sijn blauwe secken
fol; G.J. I. 97, belle se habet si implet
suas crumenas rapaces. Ang. blue dag,
saccus causidici; 7 wonder what he
would take for his blue bag. Confer ta-
bellam sri incisam vi comica nobilis
artificis Georgii Cruikshankii, Comic
Almanack, 1848. Jan. Omnes senten-
tire veteris tribunalis Frisire asservantur
in saccis nummariis. Inde Hol. pleit
zak, saccus continens litem scriptam;
tropice, homo litigiosus. — Blâuwe sek
BLAZE.
symbolum erat doli et furti. Nl. „De-
eculator, Zoouer, Dblaeuwe-sacks dief.
. Jun. 365, b." Saccularii, Blaeuwe-
sack-meelers, die de stat berouen ende
haer metten gelde van de ghemeyne stat
beamelten. ib. 369. Den blaeuwen sack,
saccus pertusus, inexplebile dolium,
Zegeri proverbia Teutonica. D. Antv.
1581.
bl&u-starring, cg. gavia minor do-
mestica degens ad lacuum ripas.
bláuwe turf, cg. collective, cespites
causticl effossi, j rma longiore, colore
nigro ad' lividum accedente, ceeteris
ejusdem generis solidiores.
bláuwens, cg. livedo; -ems pro -nes,
Ang. Ülueness , sed Wicklyffe 5lones.
BLAZE, vb.a. flare, pedere, jactare,
pf. blies, pf. p. blaesd. Ags. blesan, pt.
blês, pf.p. Diesen, flare. Dy nin feér
fen il gat. blaze ken hat hjir it heachste
wird, eo arrogantior quo pauperior.
As hy ien feér fen it gat blieze ken
is hy eák wer op 'e lappen. — Ut ien
heach gat blieze, elate logui. Prov.
It is better ut ien heach gat blaesd as
di mule barnd. F.v. bla, pf. Mé, flare;
Latini flare, pf. flavi, Anglosaxones
intercalabant so, dlavan, pf. eov,
p.p. blaven; ex w fluxit y in Nl. v.
layen, flare, F. b. bleie, idem, Outzen.
Allamanni intercalant À in Gblâhen;
ezmteri fere sibilum, Goth. ólesan, F.
blieze et blaze, Isl. basa, Nl. blazen.
Confer d in Nl.v. laden de vexillis
vento motis; Nl. de eíag waeit, wap-
pert, Gal. v. ventiller, Gal. ondoyer. Mel.
Stoke, IN. 7. Ags. bled, m. flatus,
bled vindes, flamen. (ex é fit ie).
blieze, pf. bis, pf.p. óesd, flare,
elata voce loqui, florere, gloriari. Prov.
Bliezende jirren habbe willen ind noch-
ten, juventus floret gaudiis. cf. 5las. Bet-
ter wol bliesen as dà mule barnd. MS.
oanblieze, sufflare. 7t fifír oambüeze,
ignem sufflare. Ags. omdlestan. F.v.
onbla (hene helga om, aflare spiritum
sanctum (Adamo primum creato).
opblieze, vb.a. inflare, vento implere.
De wangen opblieze, inflare buccas. Di
bonge opblieze, inflare vesicam (ex. gr.
bovis, porci) Gothi wfólesam, inflari
(sc. superbia.) Nl. opgeblazen, tumens
superbia.
utblieze, utpuste, flatu extinguere
(flammam) di lampe utblieze. G. J.
uto(blieze, efflare et efflari. .Htat ut.
884
BLJETE.
blieze, defessus et halitans paululum
quiescere ut animum revocet ad se
ipsum, post cursum vel laborem ve-
hementem respirare. Ang. North. aso,
to breathe thick and quick after vio-
lent exertion. Brockett. 41. Here's Mrs.
Page at the door sweating and :
and looking soildly, Shakesp.
bliezer, vociferator, elata voce loquens.
Prov. Bliesers bite naet, (canis latraus
non mordet) ne cedas minis clamosi
hominis. Confer Moshi, F.b. 178.
pompier-blazer, cg. F.u. meretrix.
Galli milites, cum anno 1795 Leo-
wardiam occupabant, meretrices satis-
facere tentabant syngraphis papiraceis,
assignaís dictis; he vero istas chartulas
deflabant ad vilitatem illudendam et
paratos poscebant nummos.
blast, cg. aer inclusus intestinis vac-
ce, morbus colicus ex inflatione in-
testinorum, quo vacce et oves repen-
tine morti sunt obnoxie, Di kou, it
sciep is oan 'e blast. F.o. ôlas, tym-
panitis pecoris. Stür. — Blast, inflatio
ventris nimiá trifolii pastione, di kou
hat di blast. — Blast, figurate, homo
fervidus et mobilis, cujus affectus cito
surgunt et subsident, — Blast, fiamma
obiter ardens, flamma erumpens sed
cito extincta. Dy turf jouwt mar ien
blast, de cespite caustico vili. —
blestan, suíflare; blest, m. flatus,
adustio; Ang. blast of wind, Nl. wind-
viaeg, turbo, ventus. lel ôlastr, bali-
tus oris. Ang.v. £o blast, jactare. Goth.
ufblesan, inflatus esse (superbia).
blastich, adj. inflatis et extensis intes-
tinis laborans (vacca, ovis, cst.) ôlae-
lige kou, Dlastich sciep. — Tropice,
fervidus, repentino affectui obnoxius
eumque alta voce significans, 's blastich
man, — Luxurians, preevalidum (lreta-
men), di jarre is Blastich , liquamine
fimeti nimium luxuriat gramen.
BLAZI, BLAzr, vb.n. F.b. vociferari,
alta voce loqui, Joh. 86.
BLZERE, vide Xadderje p. 376.
BLZETE, vb.n. balare ovium instar. Nl
blaten, Ang.d. blate. Inde frequent. vb.
bleterje, bletterje, vb.a. balare
agne instar. Prov. Ont ien sckiep ble-
tert soo blaterese allegerre, Burman. 54,
homines ut agne ssepe uno vivunt
exemplo. * fs di seaerlamkes bletterje
is er Noardewyn op hânnen vel op til,
balatus agnarum portendit boream.
BLAZ2.
BLJEZ, f. F.b. flamma. Bend. 229. Ags.
blase, Diese, blise, f. fax. Ang. blaze
(bleez) flamma, flamm:e lumen. Isl.
bloss, m. flamma. Ags. Jis, blys, f.
gaudium, Ang. ôliss, ut Griec. &7 adc ,
splendidus et letus. Confer et Ang.
(gled) hilaris, cum F. gled, NL
glad, nitidus, lwvis.
bleze, vb.n. F.b. flammare, flagrare,
Ags. ôlysan, Ang. (o blaze, idem.
Bend. 2299. QAéy2, incendo.
blits, fulmen. Di blits! Per fulmen!
blesse, eg. alba macula in fronte equi;
uus ipse ita notatus. (Confer F.v.
8, conspicuum, visibile reddere,
ex Ôletsa pro bleka.) Ang. blaze, idem.
to blase a (ree, to set a white mark
on írees by paring of a part of
the bark, in order to their being sold
or felled. Isl. Jes, f. macula oblonga
in fronte equi. — Mei ien blûuwe bles
thuwe komme, vide bu supra p. 381.
blesse, nomen rivuli, unde Z k,
vicus in pago Stellingwerf-westeinde.
bles, adj. calvus sinciput (ob cutem
albam). De Ingelscen binne folle bles.
blos, cg. rubor (faciei) lsl ssi, m.
flamma. Ags. ôlysan, to blaze; ôlys-
cas, Ang. io Bush, rubescere, Nl.
Mosen, od worden.
BLEACH, f. pl. óleachan, lodix linea.
Johan. 4. Bléch, f. idem, Bend. 31.
Ang. to each, candefacere insola-
tione. Frisii Boreales contra lodicem
laneam vocant witjal, ut. Ang. blanket,
a ôank, candidus. F. JAwytling, lodix
linea, & Äwyt, albus.
BLEAKJE, vb.n. fulgere, lucere. Blekje,
ignescere, de candescente metallo valet.
bléakerje, vb.n. frequent. coruscare,
rutilare. G. J. L 69, Der biéakert us
'n mar yn d'eagen, ibi nostris oculis res-
plendet lacus. Nl. 3lakeren flammare.
t. flagrare zz Germ. blakran.
BLEAT, adj. nudus. F.v. Xf. Hindel.
blaet. Bléat est cui men demtum
est; inde earm ind bléat, pauper et
denudatus, i. e. pauperrimus. Sub-
stantive F.v. ds Mata homo pauper.
Ages. se bleata, homo miser; bléat, nu-
dus, miser. — In aliquot versiculis
antiquis, quibus carpebatur Frisiorum
intemperans victus, Ó/a£ sensu pau-
pertatis occurrit; Burm. 85, , Der
oude Vriesen beclachte ouer de on-
886
BLED.
De Leytsche lape,
De llaerlemsche (ape
En de schiere iel,
Bringe Frieslân $jne wiel.
Ende is dus verandert,
De forwielne lape,
De Rümsche lape,
De haege staet
Meitse Frieslân blaet.
Si hi versiculi verum dicunt lauti Fri-
sii se primum inebriaverunt cerevisia
Harlemensi, postea crescente luxuria
vino Rhenensi. Itidem pro panno laneo
Leidensi, quo se tegebant avi, lautio-
res nepotes holoserico. Burmania hos
versiculos exaravit anno 1614.
bléat, adj privatus, orbus. Zem béate
pylscie, pharetra vaeua. F.v. ata
hand, manus nuda, i. e. non armata,
It fjild lei wyld ind bléat, campus
incultus et vastatus. JBleat ind iepen,
apertus hostium aggressui. 44 bleate
gat, nates nude, Síymske bern krye
foär it bléate gat, pueri pertinaces
podice feriuntur. Scomma in incolas
vici Oppenhuzen (Weinbritseradeel)
len leat gat is it wapen fen Toppem-
huzen.
BLED, n. folium arboris vel floris; leaf
autem arundinis et frumenti. plur.
bledden, sed S.o. óladerem, (ut NLv.
blader, pl. bladeren, Kil) unde phrasis
F. hy is wakker yn syn bladeren, per-
gaudet. Nl. ad, pl adem. .
blade, (blêd) germen gramiuis frumenti,
sed Ang. ólade, sensu lamine ensis,
gladii, luxit ex notione antiqua longi
folii, Nl. Mad van de saghe, ina
serre. F.b. ead, lamina cultri. Jo-
han. 100; eed, folium. ib. Inverse
flores longis foliis a gladio vocantur
gladioli, quorum varie sunt species.
bled, folium libri. Bledke, n. foliolum
libelli. Tropice 74 boekje mei twa bled-
de», pudendum muliebre. Hy s(u-
djerret to folle yn it boekje mei twa
ôledden, nimium dat veneri vage. —
Bled fen di tange, extremitas plana
et rotunda manuum forcipis. Bled
fen di leppel, exiremum et rotundum
cavum cochlearis.
bledden, pl. proventus. Afoike hat myn
doaiter di p tamakke; mar ik risp
er by lüfstonde di bledden fen, avun-
cula filie mese ultimis tabulis fundum
legavit, sed mihi sunt proventus dum
vivo. Contrarium est fen di Aéage
25
887
BLEGH.
beam áf libje (non de fructu, sed de
arbore ipsa i. e.) e sorte vivere. Bled,
ususfructus: Hy hat di bledden fen dat
jild, mar it kaplael mei hy net oan-
komme. Ags. bled, bled, t. folium,
ramus, fructus, proventus. Ang.v.
blead, fructus, Verstegan. Nl.v. ,, lad,
ülade, J. bladinghe, ususfructus." Kil.
Barb. Lat. adum, seges, seges in
herba, Gal. à, frumentum. Confer
Gal. feuille, messis, annus. Vin de
deuz feuilles, de deux années.
bledden, pl. fimbrie in stomacho vac-
ce. Alias st ruch, vel di flarden.
bledke, blettsje, n. 7t bledke is um-
teerd, ves mutata est, in pejus est versa.
blettsje-guód, n. alsine media. Sy-
nonyma sunt erf, fugel-krud , hinnebyt,
Ang. hen-dit. Hall. 31.
bled-print, cg. literarum compages
typis folio papyraceo impressse. G. J.
bled-reid, n. arundines viliores cum
foliis, quibus madidum sternitur solum
pecori in autumno, vel ignis alitur
sub catino majore, in quo calefit aqua
ad caseos faciendos. Jem dosk Dledreid
under di tsjits-tsjettel stekke, wmerges
arundinum etc.
blettsje-salaed. n. lactuca tenella
primum pullulans. — F.u. Jeude-haer,
ldem, proprie, capillitium Judeorum
plerumque crispum annulis pusillis.
bled-stil, adj in sereno ccelo silens
(ventus), ut ne folia arborum tremula
quidem agitentur.
hand-bled, F.v. palma manus.
hert-bled, F.b. ensiforme os quod
finit sternon et pectus. Hd. das hert
zenblatt, Nl. 't hertendeksel, Hisp. la
palletta del estomago. Had. Jun. 23. a.
leppel-bled, n. herba cochlearia.
scouder-bled, n. spatule, scoptula
operta. H. Jun. 27. a.
bledje, vb.n. emittere folia, frondes-
cere, ut ex blom, flos, ôlomje, florere.
F.b. bleed, ger. ôlédin. Joh. 166.
BLEGH, (bleegh) f. F.b. infantis invo-
lucrum, Joh. 100. Stragula, vestis
feralis, Outzen, 24. Isl. blegja, bleja,
f. stragulum, vestis lintea, velum se-
pulerale, vestis feralis. Egilsson, p. 62.
BLEINEN, pl. aliquot vimina gracilia
rastri capiti oblique inserta, quibus
obvertitur herba messa in fcenisecio.
Alias rizen; omnes simul di bugel vel
beugel. Asserculus dentatus, in quo
vimina inseruntur, vocatur i4 Aaed,
BLETS.
caput, quod quasi caput rastri, —
Bleinen proprie tznim ex osse Óaleme.
BLEINKE, BLEINTSJE, n. pustula. F.b.
blânj, n. idem. Johan. 100. 's Fi£ric
bleinteje yn 'e throánje, faciei pustula
inflammata, Ags. ôlegen, f. Ang. Dlain.
Isl. fina, f. pustula in facie.
blein-biter. F.o. scarabzeus, Hd. grosse
libelle. Stür. 19. F. Aynste-biter, warte-
biter, Hd. warzen-beisser.
(BLEKKA, BLETSA), F.v. ôlessa, vb.a.
nudando conspicuum reddere, ex. gr.
crura genuaque femine; Em frowe hire
ben gebleszet.
blik-gat, n. anus equitatione contusus.
F.o. blik-kunt, f£. — Nl. ken, pf.
bleek; unde vb.a. Nl.v. olekken, denu-
dare, deoorticare; blek-Aout, lignum
decorticatum ; ôlek-aers, (podex decor-
ticatus) intertripo in feminibus, pellis
attrita circa nates. Kil. Compara cum
ühk, Sax.n. wit-schillen, decorticare
vimina lenta fiscellis nectendis utilia;
iit-schiller, qui deglubit equorum
cadavera. Nl. Wit-gaerwer, alutarius.
Wit, albus, idem quod Ak, fulgens,
apparens, nudatus. Inde Sax.l ôlik-
eera, bleck-ateert, proprio sensu, podex
apparens, id est, nudus; vb. ôZek-
eersen , blek-steerten, more | infantum
natibus nudis cireumcursitare.
bletsiene, bleszene, f. F.v. denu-
datio. Confer Hd. ase, pallidus.
bles-kop, cg. calvum caput; homo
calvus. NL 62es, kael, calvus: blesse,
veur-blesse, frons refugo capillo nuda;
ólesse, macula alba nis. Ell F.
üles-hynzer , equus nigram medio fron-
tem iistinctus ab ebo, Ellyp. ôles,
idem; Ang. blaze (blees) idem. — Isl.
bles, f. blesi, m. macula oblonga alba
in fronte equi. Andres. Hald.
BLENDLING, F.b. vacca speciei mixte.
ex Frisico tauro et Jutioa vacca, vel
inverse, nata. Isl. Manda, Aga. ôlendan,
Ang. £o blend, miscere.
BLESH, (bléz) f. F.b. pl. ôl&an, seges
messa nondum in mergites collecta,
manipulus erices sicce, caulium bras-
sice napi ad ignem accendendum,
vesica. Joh. 4. — Nl. ôlaes, vesica. —
Ags. bled, ramus, fructus. — Ages.
blese, Ang. blaze (blees) flamma.
BLESHMI, (blezmi) vb.n. F.b. belare,
balare ovis instar precipue catulientis.
BLETS, F.o. W.o. lutum, ccenum terre
uliginose. Stür. 19.
bletsich, adj. W.o. immundus, spur-
cus, lel Aeiir, m. macula; a£ dletta,
maculare, Ang. £o dlot; st. Dlot, ma-
cula. Heads over full of maller be like
pens, which will sooner bot than make
any fair letter. Ascham. E, L 88. Con-
fer Isl ôloér, qui sanguine tingit.
Egilsson.
BLETTERJE, vb.n. balere, belare, ut
agni. Forma frequentativa verbi Bate,
Ang.North. aie (bléte) Ang. bleat,
belare.
bletterje, vb.n. garrire, deblaterare.
Sax. n. , effutire nugas; Ang.
North, ôlatker, idem, He blaikers and
lalis, F. Hy bleatert mar fwich wei.
Brookett. 41.
BLYA, BLYB, BLY, vicus pagi Easterge-
Blijdum, vicus F.b. Bend. 104. Confer
Blyke, n. p. feming.
BLIB, cg. mE equi; palea i
llinacei), pl le lidden; boppe e
"ib, labium equi superius et infe-
rius. Di koänne hat hwile Blibben, gallo
sunt palem candide. — Contumeliose
transfertur ad bominem, Akke p di
blibbe hingje, o wics jak nym:
ús as harres, (pendulo est labio
inferiore Acca, i. j e) stomachatur, tor-
vum tuetur, Di sette eák mar nat
ien Bib! (nt patri tumebat, labium in-
ferius! i. e.) significabat iram tumente
labio. Ang.v. Mob, the lower lip, Wit
kung her Blob, even. humour seen'd to
mourn. Collins Miscellanies, p. 192. Hal-
liwell, Mo). Ang. e, bulla, pustula:
lo Ub, tumere; 'blob-cheeked, "buceulen-
ius, Jun. Et. Blabierli, labeo, ibi-
dem. Ang. do bw, fumescere ; to
blubber, tam effuse plorare ut gene
tumeant Iubber , st. lardum
cetorum. lel ôladbra, (solutis labiis
Pan bab balbutire ut edentuli solent;
heruet dlubberen, incaute sana
et insana effutire, — Gr. QAév, ple-
nus sum, redundo, effervesco , erumpo;
QAIos, vena.
BLICH, adj. F.b. pudens. Joh. 169.
i F. b. erubescere. Joh. 169.
. (bliid) letus, F.v. Aii, adj
teger, proprie coloratus, pulcher; ita
Uu. ten scoan hús, domus optima,
lehra domus, F.v. ie, n.
pun É bly, idem, Outzen. Sax. v.
dlithi, adj. clarus, fulgens; letus. Fi-
gurate Goth, ôleilks, misericors, Ags.
890
BLYK.
dlitke, mansuetus, placidus, simplex;
letus. Dani bid, serens et exporrecte.
frontis (homo). F. Blide bernkes, hi-
lares pueri; Blide tynge oan "e wrâld ,
nm orbi letitiam afferens, euan-
elium.
Uliish, (bliz) ia mitis, comis. Joh.
1471, et Blaer-kop supra 878. Alam. ôli-
der, litus, contracte Uer, ut ex bro-
thar, motkhar, sunt óroar, moar, eset. —
Blier sien; bliere throánje; bliere (agen,
et adjectiva Bier-éage, hilaribus oculis;
blier-laeytsende, explicans vultum hilari
comique risu; blier-sillich, hilari mente
beatus; dlier-j » placida hilaritate
nitens. „Hwyt tn! jn hac phrasi non
»Blbus" notat, sed ,nitens letitia."
Hoc sensu et NL wit Socipiendum, est,
ubi eum Ajde jungitur; ex. SE Maria
van Bour; was wit ende blijde van
gesichte, van Meteren, fol 5. b. F.
Hwyt laeitse, ridere e vultu hilari.
blierkje, bljirkje, vb.n. splendes-
cere lete et comiter, ut sol oriens vel
splendens per tenuem nubem; hilari
yultu intueri.
BLIER, eg. pustula pl. irren, jirren.
x Bader fit leder (Ang.v. Aedder)
ry Aider, contracte Ber, ut ex Nader
(Kil) Nl. dlaer, ustula. Ags. bledre,
ôledre, Ang. , pustula, vesica.
Tel. ôladra, f. idem. Proprie inflatio; Nl.
(Kil) Bader, j. à ler aem het drood.
NL Mazen, flere; ^s, f. vesica. Bla-
den, NLv. flare, motitari vento. Ex-
pandi, eurveri instar vexili vento
Foot, Helu. Ex Jdem fit ôlayen, Kil.
pandare, curvare. De selve wint blayde
$0 lettel, aura ita leniter flabat, b
beidje, krye Bljirren yn ' 'e ^e hann. Prov.
UTnoente jouwt. dlirren, sweve affligitur
calamitosus cui fortuna semper arride-
bat. Dy it got barnt mat op 'e dljirren
sitle, habet quod sibi imputet.
blierje, bljirje, vb.n. tumere in 'us-
lulas. 4t óréa bljirrel, panis ustulatus
Bader.
itur pustulis. Cf. supra Nl.
BLYK, n. (bliik) pallidus. Jie &hroanje.,
891
BLIK.
pallida facies. Ags. blican, albescere;
f. ôlac, unde adj. ôlak, pallidus, Ang.
$93
N
| BLIKEN.
blikert, F.v. moneta quidam. Confer
blank supra p. 380.
leak (blik.) Blik fen keald , frigore ; BLIK, proprie, micatio, coruscatio. Unde
pallidus. Ke] ind blik wirde, percelli
et pallere.
bleek-fyst, cg. homo enervis pallido
vultu. Sax.l bleek-fust, idem. Dleek-,
Justig, pallidus, morbidus. Confer
Sax.l. sünmk.füst, Hamb. slink-fyster,
qui pigre circumit plateas. Fys/, lenis
ventris flatus absque crepitu, languo-
ris indicium; inde et Sax.l. sink.f'üst. |
Bol. I. 97, 470. IV. 832. Isl in-
verse JfsMeikwr, pre timore pallidus.
Verelius in voce. Ihre. I. 204. Zisk-
bleikr, Jonsson. lel. fysa, pedere.
blik, bleek, cg. area graminosa, ubi |
insolantur vestes, presertim lines.
after-blíik, cg. talis area post domum. |
foár-bleek, eg. eadem ante domum. !
blikke, blykje, vb.a. expandere pan- |
nos lineos sub dio, aspergere aqua |
et insolatione candefacere. ^ Linmen
blikke, Ang.v. to Heak, Ang. to bleach
linen. Unde et st. /Jinnen-bitk. Isl. ôlei-
kia, album mundumque reddere -
tione et insolatione.
blikker, cg. qui insolat et candefacit :
vestes lineas. Ang. bleacher, whitster. |
forblikke, vb.n. colorem amittere vi !
luminis, prrsertim solis, Nl. verkleu-
ren, vau kleur verschieten, mutare co-
lorem, decolorari. Nl. eerbieken, pal-
lescere.
BLIK, n. tenuis lamina ferri albicantis; |
proprie ôlsk-yrsen, album ferrum; ab!
it yrsen pendet genus neutrum vocis
bk. Nl.v. „lich. vetus. j. lanck, can-
didus." Kil. Ang. whiten iron. — Blik,
moneta ex tenui ferro albicante, brac-
tea. Prov. Better ien goe blik as ien |
, , maritus pauper sed frugi
restet diviti decoctori.
blikken, adj ex lamina tenui ferri
factus. Bikken amer, situla ex ferro
albicante. Figurate blikken panne, (pa-
tella bractea) homo instabilis, nunc
incalescens, mox repente frigens.
blik, n. potentilla anserina. Nl. züeer-
schoon, zilver-kruid. Per ironiam Earne-
wâldster klawer, trifolium in pratis
uliginosis, que nullum ferunt trifolium,
ut illud Eernewaldz, vici in aquosa
et uliginosa parte Frisim, ubi poten-
tilla frequens est. A candore argenteo
foliorum dicitur Mk, albicans, ellyp-
tice pro ôlik-krud.
eagen-blik, nictus, nutu& oculi, (NL
lik, obtutus) momentum temporis.
Ut ex bliksem fit Dlifzem, sic ex Disk fit
blits, cg. momentum temporis. Gear
hinne, mar kom mei ien liis werom,
abi, sed momento citius redi.
BLIKE, vb.n. patere, pres. i£ ôlykt,
f. ôliik, pres. p. Mikende, pf. p. blykt,
F. v. blika, pres. ôliktA, prees. p. &i-
kande, apparere. F.v. Em frouue wr
enne benc. euurpen thet kiu binilka ger-
del blike, 224, 98, mulier supra scam-
num resupinata ut infra cingulum nuda
et conspicua fiat. Femine quippe
Frisicie et Anglice non erant brao-
cate. Blike, patere ex documentis,
Hy is sa sterk as ien hynzer, equum
viribus equat; Dat scil blike, expe-
rientia docebit. Ags. Micas, coruscare.
Nl.v. blikken, coruscare, NL Hy weet
van blikken noch blozen, negue pallere
negue rubere novit, impudens est.
blyk, n. indicium. Zk bin nat bang foár
diwel oaf déa, seit di soldaet. Da£ scil
bliken dwaen 'e slach, in prelio
thrasonis fortitudo tentabitur. 45e
hal di faem (o nei west. Dat docht
bliken; want hia mat ym 'e kréam.
Nl.v. Ghy sultel selven sien bij blijcken
en gheschriflen, Bred. 4, 11.
blikje, lumen debile. Jem blikje fen di
dage, prima lux aurorx.. Dlinkje, idem.
BLIKE, BLikE, n. p. fem. ellyptice pro
Blicirud, nurus Pipwini Heristallensis,
Sec. 8. Forst. 266. Bleke, n. p. v.
unde ABlekma, n. patronymicum. Blek-
ma-state, vila vicina vico Binsuma-
geest. — Ags. blican, fulgere, stu
facere, pf. ôlac; lal. ôlakki, m. candor.
BLIKEN, pl. prata uliginosa, neque
pastui neque arationi utilia. Smid,
de agro Biltano, p. 16, 22. (Disserta-
tio academica ab Ordinibus Frisise sup-
pressa et non edita.) Extant hujus no-
minis prata ad oram fluminis Grouwe,
e regione vici Grouwergzs ad oociden-
tem; itidem prope a Sytse-burren,
villa apud sinum borealem lacus Ke.
Schotanus in tabulis geographicis hsec
nomina omisit. In mappa quadam
Hulste obsesss, Blieken die onder lo-
pen; ex quo liquet hanc vocem eadem
notione adhuc XVII seculo floruisse
inter Nederlandos. Sax.l. ôlek, spatium
BLYN.
stillicidii inter duas domus contiguas.
Bnl. I. 98. Confer F. ok, palustris.
BLYN, adj cccus. F.v. Ags. Sex.v.
Ang. ôlind. Prov. Jem blyn” minsce is
iem (arm minsce, cocus miserrimus
hominum, Isl Jndr madher, thurfa
madAr. It riucht is biym, jus coecum
est; proverbium alludit ad statuam
Justitie, virginis perstrinctis oculis,
et ad vacillantem juris acceptionem,
qua hie judex abjudicet quod prior
adjudicavit. Mem mot al staende bliin
wesss ende kerrende doaff, Burman. 46,
ne te sollicitent malefacta vel stultitia
hominum. F.v. da wird oen-fiuchta mey
asde aegen, veritatem oppug-
nare oculis quasi cwcis licet videant
esse veritatem, caligare in sole, adul-
terare verum.
blyn”, irritus; cum in ludo tentamen
pueri casu inopinato fit irritum hoc
» cecum” sive iyw appellant et nul-
lus habent valoris; Put is blyn; dat
hâldt net, lege ludi non tenetur.
blyn”, victus et in nihilum redactus.
b scil dy dlyn' sile, ego te cursu navis
velificans longe superabo.
(blind, East-Ang. abortivus, de flosculis
qni tabescunt sine fructu. Eadem fi-
gura F. doaf, surdus; doawe prikken,
ramuli sicci; doawe óukels, semina fagi
inanis, sine nucleo. Crecitas et surdi-
tas sunt symbola cujuscunque defectus.
Voc. East-Ang. p. 28. . Blind nettle,
Ang. dead-nettle. Ang. blind-side, weak
; indolis guedam infirmitas. Je
€ io great a of himself ; this is
ons of his Dindsides: (he best of men,
1 fear, are mot withoul them. Swift.)
Hue faciunt
bline dobbelstien, alea sine punctis.
Blys smite, jacta alea nullum punc-
tum ferre.
blyn-doek, cg. velamen oculorum.
blyn-kape, cy. capitium oculos per-
stringens equi molarii.
blyn làn, pascuum large sparsum humo
fertili ut gramen lateat.
bline-man, cg. homo captus oculis.
boártje, Ang. to play at blind-
mans-buff. "Tropice et ironice '» bline-
man di wiiraepje, (creco excutere
oculos pede gradiente) incauto pede
incidere in stercus rotundum. Ang.
? Confer Ags. Gblinda-man,
palpo, „perasitue, (homo foedus, An-
glis et Frisiis quam maxime despectus).
894
BLINKE.
bline muórre, paries absque fenestris.
Isl. ôlindr, cocus, preclusus.
bline neáriug driuwe, G. J. I. 67,
(mercaturam czcam agere, in occulto
prostare) guestum corporis facere
(meretricis more.) Ang. £o make a
Blind bargain with a man, idem.
blyn-rinne, (czmce currere, i. e. sine
exitu) Di sleech rint blyn, angiportus
caret exitu. Hol. st. keer-weer, Gal.
cul de sac, Ang. turn-again-alley.
blyn, n. pl. Minen, fenestra veterum con-
stabat ex duabus partibus, superiore
et inferiore. Hwec ante noctem extror-
sum claudebatur parvis foribus, illa
intus operculo pendulo, in quo fora-
men, quod primum lumen, nuntium
diei renatze, admittebat. Hc opercula
dicebantur inen (obcccantes) et inde
nota phrasis Di rike moike hat di bli-
nen thicht, dives amita mortua est;
proprie, nocti szternz clausit fenes-
trarum opercula, i. e. palpebras, ocu-
los. Nota fenestrarum opercula claudi
in domo ubi aliquis e familia obiit.
blinens, cg. cccilas. Ags. blindnesse,
Ang. indue, inversis literis F.u.
blindens.
blenda, F.v. eccare. Ags. Jlendian,
Ang. (o ind, idem. F. blyn meitse.
blynje, vb.a. perstringere oculos.
blyn-doekje, vb.a. idem, linteo ve-
fare oculos. Nl. bdlinddoeken et dlind-
hokken. Hok, cavea obscura.
BLYNDEROM, in levi execratione, Dy
blynderom! Aug. Confound you! Ang.v.
to blunder, to disturb.
BLINK, cg. nomen ville rustic: prope
a Rauwerda in Frisia; itidem villae
vicine vico Velsen in Hollandia.
BLINKE, vb.n. fulgere; pf. blonk, pf. p.
blonken, pr. p. blinkende, ger. to blinken,
ex Sax.v. blican, splendere. Ang. West.
blink, glimmering, intermittent light;
„North. £o ôlink, to smile; to [ook
kindly, generally applied to females.
Halliw. Prov. 42 Aicet der blinkt is nin
goud, (quidquid fulget non aurum est)
ne te capiat species. — Di apels blinke
yn it hoaf, poma nitent, elucent e
frondibus malorum in horto.
blinkje, n. nitor debilis, signum vel
vestigium languidum (vite), Jen blinkje
Jen libben is er noch oer.
Ien friunlik
blinkje, n. lenis risus.
blinkje, dulce ridentis facies. Der ken
Jen it bern nin Dlinkje ôf, minimus
BLIU
BLINKE
896
BLOED.
risus fugit os infantis morbidi, Ang.v.|blixemsk, adj fulmineus; figurate,
link, a smile. Halliwell.
BLINKE, vb.n. verbum solenne in ludo,
quo pueri sudarium vel crepundia
quedam in loco secreto abscondunt,
que unum eorum guerere oportet:
hic autem, ne latebras sciat, cubicu-
lum linquit dum res quzrendse remo-
ventur. Ante omnia igitur ludi socii
rogant, Hwa mat blinke? quem se a
nobis removere oportet? Abit ille, et
ubi redit qusrere incipit; si appro-
pinquat rei qusrende dicunt, Dou
wirdste fet, pinguescis; sin contra inde
discedit, Dou wirdste méager, maces-
cis. Ang.v. £o blench, to start or to
fly off; to flinch, to draw back. For-
san ab Ags. ôlinnan, desinere. Confer
Norw. ôlingra, interrumpere alicujus
sermonem vel opus. (Cic. Àos infter-
rupíos esse, i. e. separatos.) Aasen, 88.
Ang. Staf. ôlench, io impeach.
E, BLJOUWB, vb.n. manere. Vide
supra óUica, 290. — kou briik op,
mar dizze bliuwt by di bolle, vacca ista
abortum patiebatur, hzc vero fcetum
servat, — Goeden dei, dy bliuwi! Va-
lete, qui manetis: formula salutandi
in ore e societate abeuntis. — Bliuwe,
execratus. 44 is ien Ülizemsk spil! Exe-
crabilis est agendi ratio! F.o. idem,
idem; Stür. 20. In ore proletariorum.
blitsum, mutata £ in £s, pro ólizum;
formá Aiisum execratio mitigatur. Ludi-
magister quidam vici Hitsumi quibus-
cunque nundinis hebdomalibus visi-
tare solebat Franekeram, et inde sem-
per madidus rediens ultimum obolum
expendebat in caupona extra muros,
cul insigne di letste stúwr, ultimus
obolus, et cujus cauponi nomen erat
Ids, Ids-om. VLudimagister, ut ibi ul-
timum haustum biberat, cauponam
linquens cauponem salutabat his ver-
siculis,
Itsom , blitsom !
Seit maester fen Hilsom,
Di laste stuwr,
Hwat is dy djûr!
blixemje, vb.n. et a. fulminare. IZ
blizemt yn it fast, fulgurat in oriente
cceli plaga. — Active: G.J. I. 188,
oergreate Og, Basans haed, blixme hy
oon gruwz, to naet. — Prov. Di pas-
lór, dy thungert mei wirden, mat earst
blízemje mei sym erimpel, ut fulmen
tonitrui exemplum doctoris precedat
ejus adinonitioni.
BLOARREBE, cg. (bloárre) juvenis vel puer
mitis et fatuus, plerumque genis obcesis
et rubescentibus, imbecillis, (Ang.v.
blore, flatus, flandi actio; do bore,
Lat. plorare.) Isl. ôlaudr, adj, timidus,
ignavus, imbellis. Confer bloed.
BLOED, n. sanguis. Goth. Jof, Isl.
perire; Prov. 'T is ien quae krüch
deerl al bliuwt, Burm. 65, malum bel-
jum est in quo omnes ceduntur.
bliuwers, pl. infantes vegeti, qui in-
ter vivos manent.
BLYXEM, cg. fulmen; Nl. bliksem, i
brevi. Veteres commutabant rem
cum Jlarum, Sax.n. blagum. More An-
glo-Frisico (ts pro &) aliquando audi-
tur (blits-sem) Aifsem. AM est ex m,
F.v. óksen; mit fonghere ende mit
bliren, F. mei thunger ind blizem, to-
niru et fulmine. F.o. F.b. Jizen,
Stür. 20. Outzen. Ages. “ran, fulgere,
de luce, clypeo, cet.
Di blírem ! per demonem fulgura:
lorem, fulminis jaculatorem; forma
execrandi in ore plebis. Veteres jura-
bant per phenomena aeria sive potius
per deos, qui eis presidebant; ex. gr.
per fulmen BÜzemsk; per tonitrua
Dondersk; per grandinem Magelsk; per
fulgura Wjerliâchtsk; per procellam
Stormsk; adjectiva ex subst. ôlizem,
Nl. donder, hagel, wyjerliácht, storm.
It is blixemsk, dondersk, hagelsk , wjer-
liachtsk, stormsk! Dondersk est Hol-
landismus.
in.
bloth, aliquando et Ags. Aoi; /À mi-
gravit in d. Lat. f^ fevi, fletwm,
proprie, stüllare, fluere, omnia
guttis, Lucret, Lat. flet (us) zz Germ.
bleth, G. bloth, liquor vitalis. Sc. o.
ülüed (blüüd); sa raid as blued, rubi-
cundus. Ags. Mod, n. Ang. blood.
bloed, n. cognatio, progenies. Prov.
It neste bloed
Erft it goed ,
proximi consanguinei jure hweredes
sunt. Nl. Wie zalig wil sterven, Laet
zyn goed de naeste erven, F. It jid
mat yn it bloed bliuwe. It is mei us
noch yn il bloed, licet non proximi,
tamen sumus consanguinei. Scoe ik
myn bern nat goed dwaen? It is myn
eigen flesk ind bloed, Meis liberis nonne
benigne facerem? Ex meo sanguine
nati sunt, Ang. Shakespeare,
397
BLOED.
|
We 'll no more meet, no more see one
(another ,
But yet. (kou art my flesh , my blood,
BLOED.
rope a Grouwerga. Di bloedige féart,
- fossa sanguinolenta, transiens per Jon-
gema-dyk, prope a vico Nyland.
(my daughter. bloed-litter, cg. Ags. blod-letere, m.
Lat. Js meus sanguis, i. c. filia. Ti-
bull Projice tela, ls meus! i. e.
Ang. Ólood-lefier, qui sanguinem de-
trahit venis. NI. later.
filius. Virg. Isl. Jodi, m. frater. Prov. |blod-rene, m. F.v. vulnus sanguine
It bloed krupt der 't nat géan ken, mag.
nam possidet religionem paternus ma.
lernusque sanguis. Ang. Kindness will
creep when it can wot run. Blod is
lhicker than water. — Progenies, Prov.
Goed ind blood ind jeld allyk, Dat is
better as earm by ryk; Ang. Like blood,
like good, like age Make the happiest
marriage. Scot. Prov. 60.
bloed, nm. gentis ingenium, indoles.
Dat fiuchten sit yn it Frysce bloed «s
$6 riucht ind fryheit jildt, Frisii natura
pugnaces sunt cum res juris et liber-
tatis agitur. Nl. Z» koelem bloede een
mensch vermoorden, animo frigusculo
trocidare hominem. An Hudi me
ou, sir, that 9 t
In cold Blood. kick you Mara hot?
bloed, n. morbus animalis cujus causam
in sanguine ponunt. J£ sciep hat it
bloed; út lit di wol falle, sanguis ovi
fluens. Ags. blodryne.
lod-risne, f. F.v. vulnus sanguine
manans. AJisne inverse P. risen.
bloed-rizing, bloed-rizen, cg. ha
morraghia precipue tramatica sive e
vulnere orta.
blod-runnend, -rinnend, et ren-
nend, st. F.v. effusio sanguinis, F.
rinne, currere, fluere; participium act.
pres. rinnend substantivi vim habet
ut Áng. running, cursus; proprie part.
rees. verbi do run. Confer Dan. &dende,
. tiding, Nl. fijding, nuntius.
blo ed-spying, cg. eructatio sanguinis.
Age.
WUR, , Ang.
throwing up of blood.
bloed-spun, eg. (uber sanguineum)
papilla crescens e cute porci.
blod-sti rtinghe, f. F.v. effusio san-
guinis humani, prolium cruentum.
bloed-striem, cg. vibex cruentus.
b
detrahitur; lana ab ea decidit. 74 ist | bloed-suger, cg. (blüd-soeger) hirudo;
is st bloed vel oan it bloed, vel
oan di bldst, tumet vacca repentino
flatu ut pene disrumpatur. Di kou hat
it Moed, tumet vacce frons ut oculi
pene claudantur.
bloed-fin, cg. furunculus.
bloed-houn, cg. canis sanguini inhians;
ate, tirannus sanguinolentus. An-
glis blood-kound est canis indagator,
eum quibus concinunt Nl.v. &oed-Aond,
canis ager.
bloed-jiid, n. argentum injustum infe-
riori extortum, usura avara, Lat. san-
guinolente centesima. Seneca.
bluód-kralen, pl. coralia sanguinea,
i e. rubentia, quibus colla nivea olim
adornare amabant mulieres Frisie.
blodelsa, F.v. vulnus cruentum.
bluód-kamp, cg. insula oblonga uli-
ginosa prope a ripa boreali lacus Pik-
mar cireumfluentüs Grouwergam, et
sanguine ezsorum forsan celebris. Ve-
teres quemque locum homicidio infa-
mem vel pugna sanguinolenta celebrem
nomine imposito oblivioni eripiebant.
Confer moärdners hikken, homicide
cancelli, ubi matrona qusdam erat
cesa, in via publica (Reinders-wei)
figurate, fenerator avarus. Ang. ôlood-
sucker, (blüd-sükker).
bloed-thoarst, cg. sanguinis sitis,
Ang. blood-thirst.
bloed-éarm, adj F.o. pauperrimus.
Bloed notionem mali intendit. Vide
bloedich.
bloed-léas, adj. exsanguis. Ags. blod-
leas, Ang. blood-less.
bloed-réad, adj. sanguineus (colore),
rubicundus. Bloedréade kralen, coralia
rubentia, e guibus fiunt collaria mu-
lierum Frisiarum. Ags. ôlodread, Ang.
bloodred. Confer Üluod-kralen idem.
bloed-ryk, adj. dives agnatis, nume-
rose familie. Prov. Goedryk bloedryk,
pauperis nemo se profitetur cognatum,
ivitis frequentissima turba.
bloed-stirta, vb.n. sanguinem effun-
dere humanum, credem facere.
bloed-stimpe, vb.n. fluxum sanguinis
claudere. F. s/impe, Ang. stanch.
bloed-wàuwelje, vb.n. manducans
sanguinem volutare ore cruento. G.J.
]l. 1183, Wy pryckletearje uwz libben
ynne bloed-wauweljende tuwt fenne oar-
loge om sán flaemscen sóalís deys. Con-
fer wauwelje, volutare manducando,
399
BLOED.
blodich, adj. F.v. sanguineus, cruen-
tus, sanguine tinctus. Blodich wepin,
ferrum (sanguineum) bellicum. Blodtch
hond, (manus cruenta) interfector. Ho-
die &loedich, vehemens, enormis, ut
Ags. in voce Ólod-egesa, horror maxi-
mus, tempestas horrenda. F. B/oedich
wurk, labor eviscerans, exinaniegs. Z
iet er Dloedich throch, motus citantur
orrendi. — Ags. ôlodig, Ang. bloody.
False of heart, light of ear, bloody of
hand. Shak. King Lear.
bloedrich, adj. (blüd- vel bluód-rich)
sanguine tinctus. Joedrich um 'e
tÀroánje, faciem cruentus. Isl Modugr,
adj. sanguineus; blodugr brandr, ferrum
eruentatum. Egilsson. Inverse blodrug
unde ójoedrich.
blodga, vb.a. F.v. alicui sanguinem
facere, cruentare. Isl J/odga, vulne-
rare, pro bloduga. Ags. blodegjan, cru-
entare, Ang. to bloody the sword, san-
guine tingere gladium.
bleda, vb.n. F.v. sanguinem emittere:
anda nose slein thetse blede, F. oan 'e
noas slein dat se blet, contusus nasum
ictu ut sanguis fluat 'e naribus. Ac-
tivum verbum est . bledan, phle-
botomia alicui detrahere sanguinem,
Ang. £o bleed (bliid). In pronuntiatione
Angli é in $ mutarunt ut Frisii, qui
tamen et 4 scribunt.
bliede, bliedje, vb.n. sanguinem
emittere, sanguinare. In 3 pers. re-
dr e; Ik blied, dou bWiedste, hy blet ;
, jimme, hia bliede. pf. blette. p.pr.
biedende, p.pf. ôlet, zer. to blieden.
F.b. óiud, ger. ôleddin, Joh. 166. De
Junge blet as ien kou puer allisus solo
sweve sanguinat. — Jede, figurate,
pati, ponas luere, Um di 6
fen ién swift mat it hele husgesin bliede,
bacchationem unius decoctoris tota fa-
milia victu angusto luit. Cor sangui
nem reddit, i. e. angetur, Myn hert
bletter fry ney, Burm. 48.
bibliede, vb.n. sanguine tingi. pf p.
biblet, oblitus sanguine. Ang. do de-
bleed (beblied) idem.
BLOED, cg. homo imbecillis, pavidus:
diminut. bloetke, bloetísje, femina fatua,
imperita. F.u. Jen bloetsje om it goetsje,
ducit uxorem fatuam ob dotem fantam.
Prov. Schamel bloet, rin wile rein,
Burm. 58, ignave homuncio, fuge plu-
viam! contra meticulosos, qui pavent
pericula ubi nihil periculi est, — Con-
400
BLOK.
fer omnino Isl wr, mollis, effe-
minatus, meticulosus, abjectus; sexu
femineus, Blota-madr, homo mollis,
ignavus, Egilsson. Bloed ergo per el-
lypsin Stat pro blode-man. Ien bloed
idem quod ten stumper, nemo, miser.
BLOYE, vb.n. flores emittere, florere,
F. v. bloia ex blova. Sax. v. bloian, Age.
blovan, Ang. blow, florere. Blovan and
grovan, Cod. Exon. 417, F. bloye ind
groye. — It wetter bloit, (florent aquse)
cum tranquillo eclo et sstatis calore
in eis surgit tegmen viride quoddam
muscosum. — Ji earnen tsjeitel bloit,
(catinus aheneus floret) i. e. ferrugi-
nem viridem contrahit, cum juscula
cocta in eo remanent et refrigerantur. —
Di jaren fen di kou bloye (ubera vaccee
florent i. e.) affluxu sanguinis epider-
mis uberis pellucida rubicat, argumento
vaccam largiter lac prebituram. Mer-
catores boum hanc faciem uberis ci-
tant fricando ubera spiritu vini, ut
rusticos ea specie capiant.
bloisem, og. flosculus arboris frugi-
fere. preecedens fructum. Nl. &loezem,
idem, Ang. blossom, idem. The pulling
of many of the blossoms of the fruit-
tree dotlh make (he fruit fairer, Baco.
Ags. blostma, blostme. Prov. It moaye
fen ien minsce is ien bloisem, Ang.
Be is a blossom.
bloisel, n. collective, flosculi arborum
frugiferaram et frumentorum. Ji maeye-
bloisel stiet, arbores pregnant floribus
mensis maji.
BLOK, n. (blók) stipes ex trunco arboris
czesus, F.b. 526k, Outzen, 27. blôk, n.
Bend. 31. Isl Jk, f. idem. Gal. oc.
Ang. lock, stipes; figurate ut Lat. sfépes
ro homine hebetis ingenij, Ang. Olock-
ad. — len bern as ien 5lók, infans
vegetus et staturwe majoris. Jem from-
miske as ien blok, femina corpore gi-
anteo.
blók, n. mente capti olim libere am-
bulabant per vicos et agros, sed ligati
stipiti portabili; ky rint? mei it blok.
Ita et pueri protervi et malefici coërce-
bantur. Tropice impedimentum, dt
widdou hat ien blok oan "e foet, vidus
e matrimonio religuus est infans.
blok, n. numella guedam duobus ori-
ficiis in quibus captivi pedes olim
claudebantur. Tale instrumentum as-
servatur in turn vici Oldegee. Vide
ejus delineationem e regione tituli Pop.
401 402
BLOK. | BLOK.
Antiq. Brand. Ellis. vol. 3. Inde res- ' alendum. Ang.North. block-stick, frus-
tat in ore plebecule, Ay sit mei di — tum, pars. Ang. stick, Nl. stock, ba-
klofen foár it blok, est in angustiis. culus.
Nl. stok, unde stokbewaerder, carceris flesk-blók, n. trunci pars serrata in
custos. Kil. Block, stock der ghevcan- : qua lanius cesum animal articulatim
ghenen, numella, cippus. Gal. loc. comminuit. Tropice, femina oboesa.
blók, n. trochlea, lignum fere oblongo- | hóu-blók, n. truncus in quo lanei cz-
quadratum excavatum, in cujus medio | dunt carnes. Blok ind bie is yet di-
hâlden, (truncus et securis adhuc in
luto sunt) solamen parentum liberis
vela adstringunt, czet. Ang. Joc, idem, * orborum, quibus adhuc per annos li-
vox nautica pro pulley. Inde elegans | beros procreare licet.
phrasis FY. Blokken ind sciwen nin brek, koek-blók, n. stipes in quo pueri
sat adjutorum, plus quam satis adju- ' certatim liba cedunt.
torum habemus. Blokken ind scícen |krys-blók, n. stipes quo Frisii focum
enim juvant nautas auxilio laboris. Ang. | alunt festo nati Christi. Ang. Cárist-
skeare (sjüf), vox nautica, idem quod | — mas-Mock, Yule-block, yule-clog, idem.
F. scif. Ang. skeave-hole, cavum throch- ' Brand, Ellis, I. 467 „on the night of
lee in quo orbis iste vertitur. Christmas eve our ancestors were wont
blok, n. acervus quadratus. Zen blok | to lay a log of wood upon the fire,
Àea, acervus quadratus foni; ien blok | called Christmas-block to illuminate the
noat, manipulorum frumenti. Contra ; house.” Ignis quippe et apud Frisios
&come acervus rotundus apice side est altus, qui non tantum calefacit
vertitur orbis (F. scíf), supra quem
movetur funis, quo naute onera levant,
In genere &ok additur vocibus ad de- | domum, sed et nocte illuminat.
signandam figuram quadratam, quales | „ Now locks to cleave this tim» requires
sunt, F. o. ôlok-akker, agellus quadratus Gainst Christmas for (o make good fires."
transverse tegens fines majoris agri; | Poor Robiu's Almanack, An. 1677.
blok-letlers, literee unciales; ólok-moten, ; — Hicce ignis restat ex hilaribus, quibus
musice note quadratis. Stür. 20. F. es : — proavi nostri (gentiles) celebrabant fes-
Uloklán, agrorum contiguorum numerus, | tum solstitii hyemalis. Quidam nobi-
Ien scoan blok lân. Kil. lock lands, ager : les in hunc finem adhibebant totum
fossa, aggere aut sepe clausus, septum, | arboris truncum, cujus altera extre-
ager septus. Inde JB/oklund nomen | mitas erat in foco, altera extra cubi-
quatuor vicorum in Hoilandia et re- | culum. Ubi pars in foco combusta
ione Ultrajectina. Frisii Occidentales | erat famulus truncum promovebat ver-
ividunt pazos in blokken. JFester-blok, | | sus caminum ut igni novum alimentum
Ooster-Mok, quarum partium queque | praeberet.
aliquot continet fundos rusticos. Ang.v. | moalk-blók, n. stipes minor et brevior
block of land. tectus asserculo, cui insidit mulgeus
blók, n. mensura quidam terrm, se- vaccam bubulcus. Confer tue, idem,
eundum quam possessor agri bitumi- | sed tripes. Hodie hw voces confun-
nosi cespites causticos effodiendos locat duntur. F.o. blok-stôl, idem, proprie,
operariis. sedes ex stipe. Stür. 20.
blók-hüs, n. F.u. carcer Leowardir, | póls-blók, n. pertice, cui incumbentes
olim castellum; inde in actis publicis transsiliuut fossam, extremitati affixus
seculi precedentis Ael gedemolieerde | conus ligneus, ne profundius quam
ülokhuis, castellum destructum. Áng.: commodum est immergatur cono.
ülock-house, Nl. Ólok-huis, castellum. | — Confer krop fen di reuiltsjer.
Confer Ang. to lock, Gal dloguer, |sjül-blók, n. carri rustici duabus rotis
includere. instructi fulerum anterius, quod ver-
blók-syl, cg. emissarium instructum | ritur dum rotm vertuntur. Dicitur
foribus, que clausz aquam secludunt, | ok, quod ex gravi stipite ligneo for-
aperte vero eam libere hinc inde fluere matur. Sjúle, trahi, verri.
sinunt. Chart. b. I. 674.8. Inde Bloksyl, | blókt, adj. spisse compactus. Goed
vicus maritimus, Frisic vicinus, no-| Ó/okte ind proppe hynzer, equi quadrati
men habet, et spissis artubus.
blók-stik, n. trunci pars ad focum !blókkich, adj. qui solvitur in frusta
26
408
BLOK.
duriora. Blokkige knip, terra dura et
infertilis, qure non in pulverem sed
assulas angulares frangitur.
BLOK, adj. humilis et palustris. Ren-
ner Gloss. Fris. MS. Sax.l. Moklaud,
agri palustres; ôlokdyk, pons supra
solum uliginosum. Bnl. I. 104. — Bnl.
utat Jk, mutata labiali r iu la-
ialem /, dici pro éro&land ; brók, pa-
lus, uliginosa terra, Bnl. I. 145. Si
blok stat pro brok forsan notet solum
leve et spongiosum, quod sub gressi-
bus succussatur. [s]. órocka, succussare.
blok-sleat, canalis per agros palus-
tres, cujus nominis sunt duo, alter
pagi Hemelumer-Oldefaert effluens ver-
sus austrum in lacum Fluessen, alter
pagi Doniawerstal prope a vico Broek.
nfer bliken, loca vadosa.
BLOM, cg. flos. F. v. Mm, Sc.o. 5lóme,
Nl. v. Mlome, Goth. &oma, m. Isl. blomi,
m. ôlom, n. Nl. Moem, f. Vocalis du-
ror in F. lm, Ülmme, convenit
cum Sueth. ôlomma. G. J. pl. Ulomen,
Vocales ó veteribus longa erat. Habe-
bant literam sibilantem & Ags. blosma,
Lat. flos. Remanet s in Nl. &ios, rubor,
et blozen, rubere. Lat. florere pro vete-
rum Jlosere. Confer lsl. omi, ljomi,
m. splendor, cum Teuthonista, 30, b,
belomen tide, floralia. — Di bommen
stéane op 'e glezen, vapores congelati
nitent in vitris specularibus. Prov.
Ploaits di blûmmen wylst hja bloye,
(carpe flores dum luxuriant in hortis)
utendum est deliciis ztatis juvenilis.
blom, in nominibus florum subjectum
est; ex. gr. buter-blom, fjild-blom, fóale-
blom, Jfinne-Dlom, hynste-blom, hunich-
blom, koue-blom, pinzter-Dlom, sinne-
blom, scfppe-0lom, sweltje-blom, tuen-
dom. Inter hec nomina sunt quinque,
qui eundem florem, bellem perennem,
designant, quippe fjild-blom, Jfinne-
blom , koue-blom , scjippe-blom , tuen-blom.
Hall. 188. Hol. maagdeliefje, Trans-Is.
meizoentje, idem.
blom fen moal, n. farris pollen. Blom
fen ewewel, sulphuris pollen. Angli
c sensu usurpant flower et flour ex
t. flos, floris, Gal. fleur.
blomke, n. flosculus. Hol. bempje,
Hol. v. bloemeke, bloemetje, pl. bloemekes,
bloemetjes, quee forma restat in Hol-
landorum colonia Newyork; ôlumachus,
flowers in the Newyork markets. Ame-
mericanisms, 89,
404
BLOM.
blomme-fá&d, cg. (curator florum) sol.
Poetice, G. J.
blom-kóal, cg. brassica hotrytis.
blomke-letters, pl. liters floribus or-
nate in linteo acupicte. Isl. ôlomstr-
saumr, m. acu pictura, vestis floribus
accupictis. ,, Atavi nostri, prout Islandi
hodie solent, aulea et stragula ima-
ginibus ac inscriptionibus acupictis
ornarunt," testatur de Scandinavis au-
tor glossarii in Eddam rythmicam,
bôk IL 588 (Havnise, 1818. 49). Idem
mos antiquitus obtinebat apud Frisios,
et quantum stragula et lintea pecto-
ralia spectat viguit usque ad finem
antecedentis seculi. In remotis parti-
bus nondum obsoluit.
blom-ruker, ellyptice ruker, cg. flo-
rum fascis. Di ruker leit wer op 'e
thekken, fasciculus florum iterum ornat
stragulum. Postquam puerpera rite
erat purificata et omnis puerperii se-
uela sanata nutrix ponebat florum
fscem in lecto connubiali, quem nu-
tum maritus premio nummi argentei
remunerabat. Tn eis quie ad puerpe-
rium et rem veneream pertinent Frisii
nihil distinctis verbis, sed omnia figu-
rato sermone et symbolis significabant.
blommen, pl. purgationes feminarum
menstrue. Nl. v. óloemen, verterunt
Gal. fleurs, Barb. Lat. ffores sc. men-
strui, ut F. moánne-rozen, (rosse men-
struge) menstrua.
blomme-moánne, en. (florum mensis)
mensis majus. Nl. bloeimaand.
blom-swiet, adj. florescens genis ru-
bris; valet de pomis, blomswiele apels.
Tropice, Blomswiete junge, juvenis mol-
lis, effeminatus.
blomme-tüen vel tuwn, blom-hóaf,
n. viridarium. Wi sille nat yn ien oar
n Ülommelun (non sedemus in viri-
ario alius i. e.) confabulamur, sed
nulli mortalium obtrectamus.
bloei-blomme, n. G. J. flosculi ar-
boris frugifere, idem quod Joisem.
Ang.v. blome, Ang. blossom, idem.
blomte, cg. flores, (collectivum.) Nl.
gebloemte.
blomje, vb.n. flores fundere. Isl. ôlomga,
idem. Ags. blosmjan ex blosma, ut blomje
ex blomme. Ang. to bloom.
biblomje, vb.a. linteum vel stragulum
floribus acupictis ornare. Confer ói-
béamkje in v. beam.
blomkje, vb.n. flores fundere; maxime
405
BLOS.
valet de arboribus frugiferis. Ex ôlomke,
flosculus. Di fleer bomket, sambucus
floret. Di stikels binne brûs, mar as
hja blomke hawwe wirde se houtich,
cardui molles et fragiles sunt, ubi
autem flores emittunt fiunt lignosi.
blomker, cg. cultor florum. Nl. bloem-
kweker , Ga
rist
fleuriste, unde Ang. ffo-
BLOS, cg. flos juventutis. Nl. &os, NI.v.
blose, rubor (pudibundze.) NL Jlozen,
erubescere. Je» faem yn hjar bios is
"i moaiste hwat ien feint sjen ken.
BLOTTERJE, BLATTERJE, vb.n. grun-
nire. J£ je as ien âld soech, vagire;
Nl. gieren. W. G. 41.
BLOU, adj varietas dialecti pro Jiu,
supra 383. Ags. óleo, ceruleus. — Er
blou áfkomme, detrimentum et dedecus
ex cepto accipere. Ang. To come bluely
of. Ray, 178.
blóu-koppen, pl lumbrici majores
spissi capitibusque coruleis, quibus
hamo affxis captant pisces. — Co-
lorem purpureum vere et eleganter
ificabant Age. bleo-reud, (coruleo-
ruber) quod Frisiis deest; F. Àly-read,
est, lete ruber, i. e. albicanter-ruber.
blauw- mich vel gounzer, musca
major ccrulea quse carnes appetit.
Ang.v. Óow-fly, the large blue fly.
Wright. Sax.n. ôlauwe brommer.
bléu-stopjern, n. fila lanea c&rulea
ad reficienda tibialia. Tropice, spiri-
tus juniperi vel vini, quod fusum ex
arcto orifleio filum cceruleum refert.
Americanisms, 87, blue, a synonyme
in the tipplers dictionary for drunk.
BLUFFEDE, n. Hindel. species que-
dam sudarii variegati orientalis ex
gossypio. Specimen primum, quod
nauta apportabat ex India, absumeba-
tur ludo chartarum, quod Juffe audit,
unde nomen. Hol. ôZuffen, jactare.
BLUISTERICH, adj. luxurrmns flore
(planta) Hd. üppich. Sax. n. bluistrich
——— —Ó —À— me
406
BOAGE.
| BLUS, sLurs, adj. Ik din lus, omnia
; in ludo (alearum, pile, crt.) perdidi.
| Prov. len âld-man by ien jung-wiüf is
|! gàu Ülüfs. Galv. Tant em retene
| de tot no fo bos, tant en retint que
| de tout i
ne fut depouillé. Poeme
sur Boece. Renouard, Lang. Rom. p.
! 62. Lex. Roman, II. 229. Hd. ôlosz,
| nudus; uz, corpore nudus. Kil.
| blutsen, quassare, contundere. — Pro
| ôblüs veteriores usurpabant rüt. Ik
Odin rüt.
| BLUTSEN, pl. macule in cute hominis.
Nl. blutsen, dutsen, contundere; blutze,
! Óuíze, contusio; voces nuno obsolete.
| Isl ad bletta, maculare; blettur, ma-
cula. Andree, 32. b. Ang. £o ôlot, ma-
| eulare, delere; a blot, macula. Goth.
| blauthjan, abrogare, ex dlutkjan, unde
blüts, blüs, quod vide.
BLUTTEB, cg. F.o. sturnus, Stür. 20.
F. proiter, idem, a garriente cantu.
Nlv. proten, protelen, murmurare, NI.
pruttelen. Ang. blutter, to speak non-
sensically. F. ploetere, obscuras execra-
tiones vomere in lingua peregrina.
BO, BA! phi, phui. Confer supra da.
Kil. o, satur, obrutus potu, cibo.
In phrasi obscena nautarum, Ja
kut ind myn jild werom! — Ik bin
ba fen spek, lardum mihi nauseam
movet.
BOAGE, cg. arcus, F. v. 3oga; elk scutter
scel habba koker ende bogke, quisque
miles urbanus habeat pharetram et ar-
cum. AÁgs. boga, m. Ang. bow. Sax. v.
$ogo, annulus, Ags. deah, annulus.
Pyl ind boage, telum et arcus.
boage pompier, boage, cg. scheda
integra papyri; Nl. een ve papier,
een blad papiers, Hd. doge papier, —
len heal boage, scheda pap. dimidia.
len pliems pompier, plhems, pljims,
quarta pars schede, Nl. ees katernlje.
en héal pliems pompier, octava pars
schede integre, Nl. eem Aalf katernüje.
, lemperies aeris ventosa. Ágs. | boage-string, eg. arcus nervus, Nl.
Ülest, flatus; bleslan, insufflare; Ang.
bluster, spirare strepitu; Ang. Óluster, | earm-boage,
Wister, NI.
(Kil) ôluyster, pustula; in
gibus regnat notio tumendi, turgendi.
de pees van de boog.
cg. G. J. cubitus. Ags.
earm-boga. Nl eileboog, Ang. elipw.
Dialectus comm. F. earm-takke.
t. „frumenta turgent; uva tument mero. |himel-boage, cg. arcus sive caverna
nfer
Co
BLUMME, vb.n. F.b. leniter dormire.
Outzen, 28. Isl. ólusdr, m. somnus
lenis. Áng.v. blunder, confusio; Ang.
error, actio preceps. Halliw.
coli. G. J. L 108,
As ik mey each om heach jon himel
Dy wondre boag, der Boat oer boage
(Yn boagje.
407
BOAL.
rein-boage, cg. iris, arcus coelestis.
F. v. reinboga, Age. regen- vel rén-boga,
Ang. rainbow, Nl. regenboog.
boagje, vb.n. gyrare; umdoagje, in ma-
jores flexus gyrare. Di wei boaget um,
via flectitur. Confer F.v. daga, Ags.
bogan, jactare; Nl.v. jaech, superbia;
Sax.v. óág, gloriatio; Nl. bogen, su-
perbire, cum prep. op, super.
bogere, m. F.v. sagittarius.
BOAL, cg. carnifex, figurate, homo cru-
delis. Contraete pro F.o. Podel, lsl.
bodil, pódil, m. carnifex. Nl. 5odel,
apparitor et carnifex. Ex /ode, nun-
tius judicis vel magistratus, qui citat
et jubet autoritate delegantis.
bóale-wirk, n. labor predurus, ag-
ravans.
Afbóalje, vb.a. iniquitate laboris mulc-
tare. Him áf-boalje foár syn erwen, la-
borem exanientem profundere in com-
arandis divitiis pro suis heredibus.
BOAL, BAL, cg. nomen fluminis antiqui in
parte occid. Smallingerlandie. Veteres
dicebant óéel. Ags. baleva, diabolus.
Confer Aol-mar, (infernus lacus) lacus
in australi Frisia; Ao/s-greft, (infernus
canalis) canalis cingens antiquum ci-
meterium Grouwerge; Aei-meer, pars
obstrueti lacus Harlemensis. Heli-doar,
aditus marinus ex Sudersea in oceanum.
BOALJE, vb.n. rebellare, clamore et
minis seditionem concitare. Jan raeb
ts oan it boaljen, plebs tumultuatur.
Isl. boli, m. taurus, manducus; ?auli,
m. taurus; Daula, mugire. PF. óle,
manducus.
BOALKI, BALKI, vb.n. F.b. sordere,
squalide agere vel tractare quid. Joh.
35. Conf. moalkje, inquinare chartam
scribendo; dubius oberrare, de vento.
bálkach, adj. F.b. squalidus. Ib. 153.
BOALTE, vb.n. (Lat. $oáre) mugire
vacere vel tauri instar; ejulare alta
voce. Sax.l. dolken, idem in utraque
notione, Bnl. I. 118. Ang.v. £o bolke,
Ang. to belch, idem. Halliwell. Angli
frequentant simplex £o dawl, boare,
fere eodem sensu; A little child was
bawling and a woman chiding it.
L'etrange. Hd. deen, latrare, pf. d0,
ro veterum al], unde derivativa
l. balken, Sax.]. bolken. Confer bite,
173. De koene nat méar Dálte,
mugitu famelico tandem guttur vacca-
rum exhaustum obmutuit. Ho doal-
tel di bolle sa? Hi rüpt oan syn frouliu, |
408
BOANTSJE.
As er fem it (sióar l0s brekt joeit er
mar jimmer foärt ind fliucM, sléat ut
sléat yn, ta er by di keppel is. — Di
junge boaltel as er formoárde wirdt.
bólje, G. J. mugire, quod armentorum
est. Figurate, magno hiatu jactare,
I. 57, 97, Dy godleaz bólt de wiwt-
wircke Düze-pert', emugit scelera," quo
repetit quod in antecedente versu dixit
poeta, Dy great opjowuwt fen 't full
troch him wwtrjucht.
BOAN, BOUN, cg. vinculum. Varietas
dialecti pro bân p. 808.
bóanich, bánich, adj. multo obrutus
opere. Z4 is my to bóanich, hoc opus
mihi nimium est.
ynboanich, adj. yndänich, continens
et taciturnus.
BOANDEL, cg. (boándel) fascis. Ex 5on-
del, Nl. óundel, Aug. bundle, Confer
bindel, 305. Nl.v. óinden, pf. band,
Nl. &ond, unde bondel. — Boándel flaez,
fascis lini; hujus nominis fascis, in
nundinis Doccumi prostans, habet pon-
dus 82 unciarum novarum, adeoque
sex libras veteres et quod excedit. (5
uncie nove zz ! libre nove zz 1
libra vetus. c. c.)
boándel, n. unum ex meis pratis Wor-
cumensibus, habens 6 pondemetas,
hoc nomine appellant rustici. Nl. v.
Kil. óundel, j. bonder, jngerum. —
F.v. binde, mensura longitudinis.
BOANEKKER, cg. reprehensio severa.
Heit het my di boánekker oplezen oer
myn jild forsmiten, pater me pergra-
viter reprehendit propter dilapidatos
nummos. F.o. $£oonakker opgaen, in
ergastulum trahi; delicti poenam fuga
prevenire, Stür. 22. Nl v. 6oonmken,
nanus subterrestris, parvus demon
lucifugus. Tuinman, Fakkel, 41. Hol.
een duiceltje. F. v. bona. homicida. Nl.
Ik mag een boontje wezen als 't niet
waer 18, sim demonion nis] verum
dicam. F.u. Boonlje komt om syn loon-
tje, Nemesis perseguitur scelus. Per
agnominationem vocis doon Nl. faba,
boon-akker, arvum fabarum, et oon,
homicida, diabolus, óoon-akker, ager
homicidm vel diaboli.
BOANTSJE-LAP, cg. homo servilis vel
parasitus, quem divites fautores sibi
pro ridiculo putant. Di boantsjelap Jen
ten ryk man is nat better as ien dweil,
der elts di fuôlten oan faget. Nl.v. boon-
lapken, Kil. hilum; figurate, quod flocci
409 410
BOAR. BOARNE.
enditur; inde Lat. ni-kilum, mwi-hil. | igitur post ger in maviger abundat et
aba symbolum est parvi valoris, ne- | recte habet Ags. mafe-bor. Addunt
dum hilum. Nl. 7k acht het geen boon, | tamen Por Frisii, ut maximam terebram
nihili facio. Lep, panniculus, tropice, | notent, qua modiolus effoditur, vel
homo nihili; poppe-apke, panniculus | alia majora foramina exsculpuntur,
variegatus, quem puelle sus pups in- | Przedicato terebras inter se distin-
duunt; figurate, homo effeminatus. guunt Frisii; ex. gr. dril-boar, spiker-
BOAR, cg. terebra F.b. deur, f. boar, omslach-boar, terebra, quie pectori
boárje, vb.a. terebrare foramen; figu- | impressa levà manu dirigitur, rectá
rate, noxam nocere. Di man, dysíe | circumvertitur, et noager-boar. Confer
slein heste, scil dy noch ien gat boárje, | Junii Willeramum, 207. Ihre, Lex.
derste net ien heste. — Du borreste 218, b. Visscher, zinnepoppen, ]ste
mij dat gat naet, Burm. 15, in hac Schock, XXIX, ubi exhibet effigiem.
re me non eludes. Clarisse, Broeder Gherard, 397.
Dat gat em boorje niet, seyd ick so, ! BOARD, cg. margo; ora vestis, instita.
(jongman fijn; : F.v. bord. Isl. bordi, m. institre fim-
Ik bem so wel een boef als de boeren ; bria, limbus. Ex hac fonte Norman-
(mijn. nica manavit vb. Gal. border, borde;
Bred. Sp. Brabander, IL d. bord, borde, bordure, ct.
Ik rweer w, dat kij 't gaatjen niel zal" boart, n. margo navis, ellvptice pro
boren. Keurdichten, VIII. 84, ancilla | doart fen it scip, latera navis. F.v.
— —À OM —— € — € c ]M—Ó— (a ee e eer
a salace viro impugnata loquitur. '. &kipis bord. Oan board géan, Ang. to go
beuri, vb.a. F.b. terebrare. ger. beurin. — á (an) board, ascendere navem. — Zij
Joh. 166. ' haet (hâldt) Aim al oan 't haeger boerd,
noager-boar, terebra major manu-! Burm. 23, ebrius est. Jae Aaede (hâlde)
brio transverso, quod naupegus am- ZAerre al oan 't haeger boerd, Burn. 34.
babus manibus vertit. Noager con- : ebrii sunt. Hager bart, ubi navis
tracte ex naviger, pro quo Nlv.,; vento fit prona ad latus unum, latus
aviger, apud Kil awigher. Ags. na- alterum, i. e. altius, heger Dóart dicitur,
fegar, mefgar; pro gar, telum, su-; guod prehendit vacillans ebrius.
bula, queque bór, ut Frisii, in Ags. bak-board, confer dek p. 217. Ang.
nefbdore. Alam. maóagar. Isl mafarr, | lar-board , latus navis levum. Sicambri
m. Sueth. safware, quam vocem Nor- | — Jurís, sinister. Kil.
manni reliquerunt in Gal. vb. savrer. | boardje, vb.a. et n. oram vesti, lin-
Ut in multis dialectis aspiratio guttu- , — teo, pileo, crt. assuere.
ralis 4 vocem ante vocalem incipiens, | BOARNE (boánne) vb.a. adaquare pe-
vel omittitur, vel additur, sic et as- cus in stabulis. Ex /orn, Nl.v. aqua,
piratio nasalis ante vocalem initialem, | ut Lat. aquor et, adaquo ex aqua.
vel tollitur vel additur. Ex. gr. Goth. | Confer Kil. bornen. Isl. brynna, ada-
nadar, vipera, Ags. madra, F. njirre, | quare vaccas et equos.
sed Nl. adder, ut naviger pro aviger. boárne (di kéallen) fundere lac agi-
Commutant Nl aers cum saers, anus; | tatum in alveum, plerumque sub dio,
erf cum serf, cutis; iver cum mi-: in usum vitulorum. Di ky borne, bo-
ver, studium; arre-slede cum marre- | bus potum aquse prebere in stabulo.
slede; wren, turgere uberibus ut vacca | forboárne, vb.a. nimium potum prze-
parturiens, cum nmuren; uveren (Kil); bere pecori Di keállen forborne, re-
avere, petere, cum auverew, unde F.| tardare saginationem vitulorum nimio
wwwer, exoptatus, carus, insolitus. — potu lactis agitati.
Groningenses in Aavegdr aspirationem boárn-amer, cg. situla major e qua
nasalem cum gutturali commutant. rustici pecori potum prebent. en kóp
Aliquando Neerlandi An omittunt ini- | — as ien boérnamer, capito. Notaris hat
tialem ut in $kter, diabolus, pro! ien boárst as ien boárnamer, tabulario
mikker, sl Anickr, m. apprehensio: tumet pectus fastidio et arrogantia.
violenta, Huikkar, m. Odin. Nl.;born-dobbe, cg. ellyptice
Nave, Age. nafa, Alam. nada, modio- borne, (boane) cg. scrobs in medio
lus (rote); Ages. gar, Alam. ger, cuspis | — prato receptaculum aqnm pluviali,
(ferres) qua modiolum effodiunt; doar! quam bibat pecus ubi sulci aquarii
411 413
BOARRE. BOARSTJE.
prata cingentes aqua marina sunt in- | intimus, Z/ stuitet my tsjin 'e Doárst,
fecti. Ante exstructos aggeres marinos | dat di gréaten di lytsen foríraepje, of-
he scrobes frequentes erant per totam ; fendor in animo cum magnates con-
Frisiam et adhue usque plures restant. | — culcant plebejos.
Dobbe, scrobs. Pro borne-dobbe stat |boá&rstich, adj. (boástich) pectorosus,
F.b. Jarn-küül, scrobs aquaria in pregrandi pectore; tropice, elatus
usum pecoris. Joh. 141. animo, altus, tumidus; Nl. plene &oog-
boárn-tou, n. pl. bodrn-louwen, funis | Jorstigh, superbus. Jen Doárstich keer-
fixus stabulo, quem ut se sustentet i delke is dy honnegiseler, ut feroculus
arripit bubulcus, dum situlam majorem , est iste custos templi! Confer óoárn-
aque plenam tollit supra suleum ster- ! amer. Boarstich elisa r pronuntiatur
corarium in altius stabuli solum, e qua | Boástich, quod mihi olim suspicionem
vaccas ibi stantes adaquet. | injecit éodstich esse derivandum ab
bórn, cg. (boon) fluvius antiquus ser- | Ang. fo boast, jactare. Isl. óust, baust,
pens ex oriente versus occidens per, fastigium domus.
pagos Upsterlandie et Utingeradelw. | boârst, cg. pectus in quantum continet
. L. durdo. Nomen dedit vico | pulmonem et organa respirationis. Di
alde-bórn, (àde-boon) F.u. Olde-Dórn, ! áldman hat it op 'e boárst, senex asth-
nunc Oude-boon, in pago Utingeradele, ' mate laborat. Inde Hol.v. dorstigk,
per quem fluit. Forte et inde nomen | asthmaticus, ellyptice pro F. néar-borst-
|
|
í
|
|
traxit ich, (angusto pectore.), am-boarstich,
born-bergum, (?om-bergum) vicus Smal- | Nl. eng-borstig, Hd. eng-brustich. Con-
lingerlandie, vicinus fluvio Born. fer aemboarstich supra 95. — Fiks ut
burna, m. F.v. fons. 'e boárst sprekke, ex imo pectore, i. e.
bórn-sweage, vicus pagi Doniawer- , clara voce loqui, tropice, ex animo
tale. dicere, absgue occultatione.
born-wirt, (fontis collis) vicus Don- | boárst, cg. mamma feminse. pl. bodrsten,
geradele occidentalis. Confer Zorne, mamme. Contra jaer ex jader mamma
vicus Transisalanie. Ang. Parme, urbs . animalis, presertim vacce. Mem leit
Canti. Shepweg. — .Barneveld, urbs , it bern oan 'e boárst, mater infantem
Gelrim. Ang. Barnefield, urbs Cantie. | mamme admovet. 74 bern di boárst
Aylesford. jaen, infanti mammam dare.
boerna-huus, F.v. edes fontem con- , BOARSTEL, (boástel) cg. seta. F.u.
tinens. Talis edes, monumentum ve- | jurstel, (büstel) idem. Frisii r ante
nerabile, nostris temporibus adhuc ; st elidunt ut Islandi Dust seta porci,
residua Doccumi nomine Zt/sepuf, an- | pro burst. Egilsson, 89, dust. Hd. ourefe,
tiquitatis contemtoribus est diruta. ' seta, scope. Ang. rush, Gal. órosse,
Confer Zetse-hol, (Fetsii inferi) lacus | pro bursche, ut Óreasí, pectus, pro
I
— ————— À — ii — —
parvus in parte boreali Doniawerstalwce árst, Nl. borst. Isl. órwskr, m. crines
vicinus limiti Weinbritseradele. Plures , densi. Ang. Staf. ôrusk, stipula. In
lacus Hollandite Ae/e appellantur. | Doárst, pectus, boärst-el, seta, boárste,
boárnster-rechte, canalis in pago | frangi, idem thema Gurst vel borst,
Utingeradela vicinus fluvio Borne et: erumpendi et prominendi notione,
aggeri Leppedyk. regnare videtur.
BOARRE, cg. (boárre) felis mas. Ex | drai-boárstel, cg. in porci tergo sete
bjar, ursus, p. 210. Confer raem, aries; | — devi; se torquentes caput versus. Jem
rammeler, remmeler, lepus et cunicu- | drai-boárstel, porcus ipse ita setiger.
lus masculinus; Js!. &rammr, ursus. jboárstelje, vb.n. abstergere setis ;
BOARST, eg. (boást) pectus. Ut Ags.| tropice, verberare. Hol. dew mantel wit-
brastlian pro barstlian, Ya et Ags. breost, i stoffen, castigare.
Ang. óreas( pro borst. — Pectus eleva- bürstele, (büstele) vb.a. F.u. avide
tum et prominens symbolum superbie; , prandere. j
Di rike keápmans soan hat ien boárst as .bo&rstelich, adj. setosus. Bodrstelick
oare twa, mercatoris divitis filius tu- , — Aier, capilli erecti, rigentes, non un-
met superbia. Domeny stekt di dpárst dantes; synonymonu séskelich hier.
foárüet omdat di frouliu under syn ' BOARSTJÉ, (boásije) 5oórste (boúste)
preek scriemd hawwe, — Animisensus . vb.n. rumpi. pf. &oársite, pf. p. boár-
418
BOARTJE.
sten, pr. p. boárstende, ger. to boarsten.
R fere eliditur, ut et in F.u. barste
(báste) pf. &aratte, pf.p. barsten, ger.
lu barsten. Pro baste ex barste Lj u.
guogue us nt ste (burste) ex
sie, ut ericani do Óusí pro
Ang. do Ddurst; Americanisms, 57.
Saenredami loco r elidunt s; ur!
pro barst; bort pro dorst. Ags. inversis
iteris Órasti, fractura, fragor; órast.
lian, Ang. £o órusile, crepare. F.v.
bersta, frangi, deficere, pf. p. bursten;
Ags. bersiam, pf. ôerst, p. burston ,
unde Ang. (o Durst. Sax.v. órestan,
rumpi, deficere, pf. ó£rasé, Ang.v.
brast, frangi; órastle, (strepere) glori-
ari. — Hy boárst fen grütskens, rumpi-
tur superbia. Hy is Doárstende lilk,
rumpuntur ei ilia ira. — 2) mat nou
buge oaf boárste, (si non flectitur rum-
pitur ad extrema ventum est. Hy mot
fjeage of bersfe, mentiatur aut rumpatur
necesse est, Burm. 27. Prov. 1 is
beller to bugen as to boársten, Ang.
Better to bow than break, Way. 81.
boárst, cg. fractura. Tropice, mei ien
boárst, momento citius.
BOARTJE, (boátje) G.J. Jortje. vb.a. et
n. ludere infantum, puellarum puero-
rumque more, lascivire, jocos agere
inter pueros puellasque, pf. Poríte,
pf. p. Dorte, pres. p. bortjende, ger. bort-
Jen. F.v. borde, Jocus. NL. v. boerden,
jocari, nunc Joerten, freq. Nl. bortelen
tumultuari. Annot Maerl. IV. Sp.
Hist. p. 226.
boártje, differt a spylje, exercere aleas,
canere tibiis, pulsare citharam, cet.
Apud Frisios australes spylje, sensu
ol. spelen pro óoárije sumitur. Inde
in parte vie Warnsz Frisige australi
contigua valet spylje, in parte altera
bortje. Goth. gabaur jothus, voluptas,
delectamentum , éaurjoth;an? oblec-
tare. Hja fiuchte! O dat is mar boárt-
jen, pugnant pueri! Est ludere tantum,
simulacrum pugne. |. O, Hwat boártje
di keningen moai mei eltsoar! mar lyk
di bern halde hja hjar moed nat ear 't
bodrtersgudod nat stikken is, nihil est
festivius mutuis congratulationibus et
ludis regum, sed infantum instar non
animo mjuo sunt ante fracta crepun-
dia. rov. Fen boúrtjen komt jamk
bargebiten, e ludo facilis est transi-
tus ad rixas et pugnam. Der di
bollen bortie mogge di Aoklingen wol
— eam
414
BOASKJE.
dounsje, MS. parentum luxuria liberis
pretextum licentie. Ludibrio habere
et ledere, 1) is ien sjouke; hja kenne
mei him boár(je as di lat mei di más.
boárters-ding, n, crepundiorum quid.
boárt-faem, cg. puella socia, quse
quotidie ludos juveniles agit cum socia
ludi. Hol speelmoolje.
boárters-guód, n. crepundia.
boárt-feint, cg. collusor, Nl. spee-
makker, Ang. playmate.
boárt-lapke, n. panniculi segmentum
variegati, quo suam pupam vestit pu-
ella. Di Friezen litte hjar nat foár
boári-lapke bruke, Frisii non patiuntur
potentes eos habere ludibrio.
boárt-reauwe, n. crepundia.
boártlik, bortlik, adj. ludi avidus,
lascivus. Bylik ind boárthk honke,
canicula mordax et lasciviens.
boártlikens pro boártlyknes, cg.
ludi et joci aviditas. Boärllikheit, idem.
F.v. so schel ma dyo deda meer to lid-
zen wessa Odyo Doertlyckheit dan dyo
schalicheid, Jur. IL. 200, ubi boerdlykheit,
simplex jocosa propensio, et schalikheid,
dolus malus, inter se opponuntur.
BOASKJE, vb.a. et n. sese despondere
alicui (in matrimonium.) Nl. zich ver-
loven. Hylkje, uxorem ducere, nubere,
Nl. trouwen. Hanc notionem G. J.
tamen et verbo óoaskje assignat. pf.
boaskke, pf.p. boaske, pres.p. doask-
„jende, ger. boaskjen.
Boestigia, vb.n. F.v. nubere viro.
Jur. Fris. (ed. 1834.) I. 208. II. 284,
294, 304, 306, in quibus locis sem-
per de feeminis agitur. JBoesígie, in
genere, matrimonio jungi, W. G. 62.
edit. Wassenb. 95. Ex oes! (boost)
fit joestigia et boaskje ex boask.
boestge, cz. matrimonium. Prov. Fiere
boestgen klinne, MS. matrimonia dissita
sonant, 1. e. amant Frisii potius e
loco remoto quam sede domicilii du-
cere uxorem. F.v. Einna, NL klin-
ken, sonare.
Isl. ast, f. amor. Fa fljodihs st,
amorem mulieris conciliare. Egilsson.
Unde &-asfja, per syncopen ódstja, ut
ex Goth. frijon, amare, est F. frye,
ambire virginem, procafé ejus aino-
rem; ien faem bifrije, Nl. vrüjen, idem;
trier, procus.
boaskery, cg. procatio et actus de-
spondendi. As di faem boaske het fisket
de feint efter it net, virginem des-
415
BOAT.
ponsatam ambire inane est. Zk had
Jen nacht boaske, hac nocte me des-
pondi. In ore nautarum, 4k trouwje
wol ris, mar ik boaskje nel, ubi trouwje,
ducere uxorem, idem es quod, rem
habere cum muliere, secundum pro-
verbium Hol. Mlke haven een nieuw
liefje, in quoque portu amatrix nova.
boast, boask, cg. desponsatio. Pro &
antiquitus valebat 6; J«f di mond da
kinden to bosía jout eer hia (o hiara
Jerem commen sint bula rede der moder,
Schot. 97, b. si tutor liberos despon-
det infra annos nubiles absque ma-
iris consilio (consensu.) Hwaso ien
kneppa tefta famna bynna aefía verum
lo bosta jout iefía nympt, 533, 35,
(Latinus interpres 104, 81, , quicun-
que puerum, vel masculum vel femi-
nam, intra legitimos annos ad contra-
hendum acceperit vel tradiderit." In
ambobus locis de désponsatione, non de
matrimonio ipso sermo est. — Boaste,
G. J. I. 85, 88; Poasck, T. 120, ma-
trimonium. Di boask is klensd, spon-
salia conciliata sunt. — Prov. Di boask
yn 't lyk, Is beide ewen ryk, pauperes
ambo, si connubia jungunt, eandem
adferunt dotem: alias Der komme
Jfiouwer neakene billen by elis-oar. Prov.
Der heart mear ta ien bóask as fiouwer
néakene billen, Ang. More longs to
marriage (han four bare legs in a bed,
Bay. 44.
Lyk jild, lyk jeld ind like stân,
Is yn ien boask di beste bán,
Ang. Like blood, like good, and like age,
Make the happiest marriage. Ray, 44.
boask-jirren, pl. anni nubiles, etas
matrimonio apta.
boask-lietke, n. cantilena matrimo-
nialis.
oanboaskje, vb.n. matrimonio jungi
eum familia uxoris vel mariti. Oanm-
boaske omka, &mite vel mater terze
maritus et hoc nomine patruus vel
avunculus.
BOAT, cg. cymba parva et aperta, ut
Anglorum oa. dim. boatke, boattsje,
n. parva cymba. Angl. et Frisii da
pro a, Ags. bât, m. Isl. bdtr, m. Con-
fer óoat supra p. 356. Eas cymbas
per lacus et canales Frisii propellunt
trude vel velo, in mari remis et velo.
boatke-farre, vb.n. avocationis gratia
cymba vehi; alias /arkje, quod puero-
rum est. Ang. io doat.
416
BOBBE.
boatke-sile, velificare parva cymba.
Ang. to boat. — It boatísje-silen , Ang.
boating. Tsjerk is oan it boat(sje-silen,
Ang. Ciric is a' boating.
BOBBE, cg. pupe qua ludunt puellule;
infans ipse. ldem notionis transitus
est in Ang. bade, baby, imaguncula
uellarum, infans. Nl.v. (Kil) ôad-
aerd, pupa, infans.
uedam exempla probant veterum 5
initialem aliquando apud posteros tran-
siisse in p; ex. gr. Ags. decca, Ang.
pick-axe; Nl. decken, bicken, (Kil.) ros-
tro ferire, hodie pikken; Nl. v. oedelle,
Ang. éóeadel, Nl. pedel; F.v. bwk,
dorsum, F. püch4lje, dorso portare,
cot. Eandem ad normam pro F.v.
bobóa, F. poppe, pupa, infans recen-
ter natus. — Any. óabies-heads, Hin-
delopeuses poppe-kaeds, puparum ca-
pita. Tales imagunculi primitus fiebant
ex convolutis panniculis et superne
contractis, unde sphera qusdam ca-
put referens oriebatur. Pauperum pu-
ellule usque adhuc sibi formant tales
pupas, et he erant imagines larum,
quibus quedam Germanorum gentes
ineunte medio zvo ornabant focum. —
Hujus nodi, globi, vel glomi notio
restat in j05be-kóp. Bube Hd. puer,
forsan ex fonte eadem manavit; quip
vox apud Alamannos veteres non o
via tandem seculo XIV instante ex
obseuritate dialectica emergit. Gr.
Lex. I. 458.
bóbbe-kóp, cg. capito facie crassa,
plena, rotunda; homo stupidus, (com-
para Nlv. dick-oore, auris Beotica.)
Ang. York. o, a ball; East. a pear-
shaped piece of lead; North. a bunch.
Ang.v. wondere grete bobbis of grappe,
mire grandes fasciculi racemorum.
Halliwell, 206, No. 6, 9, 1l. Ang.
6ob-(ail, cauda truncata; Pob(aM tike,
canicula cauda obtusa, Shakspere; 5o5-
(a, the steel of & shaft or arrow,
that is small breasted and big towards
the head. Isl. éoóói, nodus. Ang.v.
bobets, thick pieces; dobeis Y grete
elys. | Ang. y. óaber-lupped , labiosus
(labiis tumens); ?oban, inflatio, super-
bia; F. poe-hoínne, F.u. poe-haen, jac-
tator. Aug. /ooby, a dull, heavy,
stupid fellow; a lubber. (Confer Ang.
blunt, obtusus et stupidus) Flandri
(Kil) sleeuw, obtusus, Sleeuwe scherpte,
acies obtusa, Sax.n. slee, idem, F.
417
BOBBE.
&sw, negligens, stupidus, Ut Frisii
bominem per kop, caput, designant,
ita Scoti per jard, barbam; Douglas
bow-bert, pl. bow-berdis, homo igna-
vus, pro quo Hol. doddert, homo facie |
obesa et stupida, quecumque res |
spatiosa et infabri forma.
Ang. bubby, mamma, quo Grimmius
urg, infantis tutela, illustrare
tentat , luxit ex Ang.v. dd, liquor,
lo bub, freq. to Dubber , bibere; ôndder,
Ang. bibber, potator. Infantes a bi-
bendo vocant matris mammam. Ex
bub, bibere, fit óubbige, bubby. (supra
bobba-burck , 291). Si sit(a andere bobba-
ówrg, vertimus, infantem sedere ad
mamme arcem, lex talem infantem
lactentem sat fatue minorem (wnjerich
kind) appellavisset. Confer Richtho-
fen, Wb. 1168. Hd. /wben, mamme
sororiantes, Gr. II 461, óuóói, mamma,
ib. 457.
BOBBE, n. p. v. Bado, Forst. 195, quod
nomen autor confundit cum Zaóo, F.
PPabe. Bobo, princeps Frisiorum, Sec.
IX. ib. 271.
bape, n. p. f. Forst. 195, papo, pala.
bawo, bawe, bàuwe, bouwe,
beauwe, n. p. v. Forst. Bovo.
BOBBELJE, vb.n. ebullire. 214 wetter
bobbelt , spiritus per fistulam in aquam
inflatus surgit forma bullarum in su-
perficiem. F.b. àóbele, Joh. 36, stre-
pere instar aque moxdum ebullientis.
Ang. ôubble of water, bulla superna-
tans aqui commotr. vb. /o óubble,
bullire; boi? and óubóle Y.b. Bob,
vb.n. bullire, sonare ut bullc per aquam
surgentes, flatus in iliis strepentes.
Hol. dudbdelen, Ang. to bubble, Joh. 36.
Adders forke blinde-wores sting,
Lizards legge and howle(s wing,
For a charme of powrefull trouble
Like a hell-brotk boyle and bubile,
Shak. Macbeth. Act. JV. sc. 1.
, Cg. gibba, tergum gibbum
hominis, homo gibbosus. Antiquiores
büchel. Hol. jóchel, m. idem, sed pochel,
corpus ipsum hominis. Nl. (Kil)
„ boechel, Hol.j. ôult, gibbus. Boeche-
len, buechelen, conari sub onere" F.
püchelje, insudare servili operi. Sic ex
. Óodig, pectus et spina hominis
(Gal. Ze tronc), corpus, formarunt Fri-
sii verb. dûdje, insudare servili operi,
Hd. óuchele prorsus seusu eodem.
Manchen zwingel die noth láglich su
— pm
— -— €—Ó——M———— JL —X—————————
B
418
BOD.
bücheln und zu arbeiten das ihm die
haud rauchet. Butschky. kanzl. 697.
PF. Mannich-ien thwingt di need dei
oan dei (o pucheljen ind (o arbeidjen,
dal him di hüd rikel (fen it swit.)
Grimmius óucheln refert ad Puch, li-
ber, quasi esset das buch vornehmen,
a redi ad scribendum librum! Lex.
Il. 471. Restat duchel, corpus, apud
Hd. in Puchel-pheisen , p 'zen,
comedere, F.u. büffele, idem.
bóchelje, vb.a. verbera infligere. Ik
scil dy lóchelje; ik scil dy op dyn
puchel komme, ego te probe percutiam.
Ad eandem normam ex ridde-sek (sac-
cus costarum) corpus; vb. rijbesekje,
verberare. Hol. ranmzel, pera militis,
corpus; vb. ranazelen ,- verberare.
BOCHT, n. vappa, putida potio, sive
vini, sive spiritus juniperi, sive cofti
extracti; quecumque res rejectanesm,
sive frumentum, sive alia ad cibaria
pertinentia, Sax.n. ombocht, quisqui-
ie, rerum vilium farrago, res quz-
cumque ominose, male, turbide.
Doar is ombocht in de luchie, colum
minalur tempestates, ex. gr. grandines,
nivesque. Confer Ang. dog, terra uli-
ginosa, ccnum. Ex douge fit Gal v.
bouve, Gul. boue, coenum. Gal. v. o£,
conum, pus; joue, pus. Hd. docht,
n. sordes, stercus. Gr. Lex. docht.
BOCHT, cg. curvatura, series domorum
incurva, curvatura funis duabus ma-
nubus utrinque librati, angulus domus
vel platee. — Hy giet di bocht wm,
moritur. Hol. Hij gaat de hoek om. —
Hy giet yn 'e bûcht, commessatur, bac-
chatur; Pake mat mei yn 'e bocht, et
avo saltendum est, In nuptiis Frisi-
cis puelle tum senes tum vetulas ur-
gent ad saltum; proprie valet de puella,
quz saltat inter curvaturam torsam
funis duabus aliis librati; Hol. /owicfje-
springen, F. tou-dounsje, Ang. skipping,
trutt, Sports and pastimes, 883, qui
putat hunc ludum esse ex antiquissi-
mis. Inde et Nl. v. adamata figura, Hy
bleef in de bocht tot hy bue en loof
1008, proprie, saltabat per funem us-
ue ad summam lassitudinem. Bredero.
Corrige Oudemans, Wb. 62. Nl. v. &och-
ten, capere voluptatem. — Confer dage,
Ags. bugan, beogan, flectere.
BOD, n. Hindel. Warns, lectus. Confer
bed. Hind. et Makkumenses quoque dúd.
Goth. adi, F.b. dúd, Johan. 99, unde
27
428 424
BOED. BOERD.
sinenter patienterque ferre laborem. — | riede, apparare (partum) Outzen. 28.
Ags. £odig, corpus, Ang. body; Angli; F. Taboeije (adparare) ironice sensu
et Frisii ex substantivis addita termi-! conspurcandi habent, ut ifem tameitse,
natione infinitivi amant formare verba; : cibos condire; fisk tameitse, apparare
inde ex é£odig fit bodigje, contracte , — pisces ad coqueudum; et Aim tameitse,
bódje. Sic ex püchel, póchel, corpus, , se conspurcare. F.u Zoemake, idem.
fluxit püchelje, insudare labori. Confer | boeije, opboeije, vb.a. navis mar-
Ang. Linc. buddy, corpulentus. Ang.| ginem co&ssatis plancis sive tabulis
Leic. £o óutéy, collaborare. Infra podde- elevare, sive ornatus, sive utilitatis
bukje, tarde gressum promovere. Prov. ' causa. Veteres Nl. inde parvam na-
Sân eer boddet me om ién goet ieer, | vem onerariam, cujus prora et puppis
Burm. 58. ewteris altiores erant, Óoeier appella-
bódder, cg. homo frugi semper insu- bant; at nunc óoeier est celox.
dans labori, laboris patiens, Nl. slover. | boeisel, n. planem servientes exal-
Prov. Ald imd earm is bodders léan, ^ ande navis margini.
senectus cum paupertate cerdonum ; BOEK, pf. verbi dakke pinsere, coquere,
remuneratio. | guod vidc. Prov. Kom moorm wer, wy
boddery, eg. molitio defatigans, labo- ecken iester, redi mane, coquebamus
res continui exhaurientes. ' her, Burm. 41, post festum.
bodde, n. spissum opus. BOEKELJE, BUKELJE, vb.n. alias &/ad-
BOED, BOET, jussum, in phrasi op eigen , — derje, fultus conto superare suloum
manne-boed, auctoritate propria. Hy: aquarium, sed inedio in saltu scandere
forquanseli syn memmegoed op eigen; contum ut crescat intervallum. Confer
manne-boet, vendit auctoritate sua ma- | /eáppe, (Ang. to leap) fultus conto
tris bona: Vide supra dan 176. Con- ! eoque prehenso: ad humerorum altitu-
fer di lioeda bode ende frana ban, 683, 9. ' dinem superare sulcum aquarium;
Forma /oed quoque occurrit in nostro | — Joppe-háns leíppe, idem, sed conto
Frisie legibus, ex. gr. O. F. W. p 20, prehenso supra humeros; wuderháns
boede; 15, boeden; 6, boedem. | áppe, idem, sed prehenso conto longe
F.v. &iada, pf. ódd, unde Pod. Con- . iufra humeros; Jjtnke-brekke, idem va-
fer diede 249. NI bieden, offerre, pf. bód. | ricatis supra contum pedibus; spjeld-
BOEF, cg. nebulo, scortator. Boefke, siikje, (quzrere aciculas) corpore pro-
lje, esse in scelere, aliquem eludere | cumbente in conto et pedibus retror-
in alea. Hd. ue, idem. |; sum exsertjs.
boverie, f. F.v. facinorum, delictorum ' BOEKEN-BEAM, eg. Ags. doc-treov, n.
omne genus, precipue spurcum. ' fagus. Ages. óóc, Nl. deuk — Lat.
BOEI, cg. pl doeyen, vincula. Lat. ^ agus. Boeken-béam, pl. — beämmen
boje. — Dolium natans et fundo ca- | (bjemmen), per ellypsin &oek, pl. doe-
tena fixum, index anchore mersm. , ken (oe longa).
boeye, vb.a. vineula, catenas alicui , BOENDER-G;ERS, n. deschampsia ores-
injicere. — 71) scip sit boeid, navis | pitosa. Gramen vilissimum crescens
fundo affixa est prm maris recessu. ^ in terra caustica uliginosa. Hall. p. 265.
It scip sit boeid fen foren, fen efteren, , Per apocopen óoender. West-Fr. Pboen-
navis tangit fundum alvo prorm, pup- | der-gras, boender-bossen.
———
ho alvo. .wetter-boénder, graminis ejusdem
BOEIJE, in composito /ajoeije, inqui- | species crescens in scrobibus aquosis
nare; ad puerum, Hwat heste dy í(a- | prati vilis.
boeid! Ut te conspurcasti!| ex. gr.|boénder-láün, n. prata hoc triste lo-
luto, pulte, fuligine, cst. Isl. ua, lium ferentia. 76 boánder, cllyptice,
parare, instruere, ornare, adparare, pratum certum hoc lolio obsitum. —
vestire. Egilsson. | boé nder, sepe enunciant Joénder.
taboje, toboje, vb.a. F.b. se colere, BOERD, n. ôfrd, (boed) pl. juórden
et tegere optima veste, ut feminm ; (buódden) tabula lignea, presertim in
solent ad nuptias et convivia iturm; . thecis, ubi res qurecumque reponuntur.
se parare, Gal. se parer. Toboje, (pa- — F.u. &oérd, (boád) pl. doárden, (boád-
rare partum, i. e. parturire, quod , den.)
valet de vaccis. F. eüdem figura, /a- | boerdtsje, buórtsje, n. tabella, orbi-
425
. BOERD.
eulus. Budrisje, tabella trusatilis qua
orificium quoddam clauditur; ex. gr.
in sella confessionali, quam sacerdos
claudit cum eonfitentem recusat. Foár
dat wylde-jeyen fen di fammen scil ik |
ien boerd(je scûuwe, impediam puellas
ab ista clamosa petulantia. — Fen i/ bop-
peste boerdtsje, res optime notm. Jf
der fen it boppeste boerdstje, ibi
ibebant, saltabsnt qusevisque hilaria
agebant. Ang. Poard, cf. dêrd. Prov.
Di abbekaten habbe ien boerd foér 'e
, causidici erubescere nesciunt, per-
fricant. frontem. |
boerd, bord, m. F.v. tabula, tabula-
rum una, que& coassate forem efficiunt,
latera (navis), ceet. Hwaso staet een boerd
u£ en oers poríe, quisquis tundendo ef-
frangit tabulam ex alius porta. — Bórd,
tabula lusoria. Der scil nat folle fen
to bórde komme, horum non multum
in portum veniet. Stoke. VI. 923.
boerden, (buódden) tabule longe, qui-
bus teguntur ale cancellate mole
pneumaticee ad ventum excipiendum. ZZ
wait hird; di mounlen gane um sunder
boerden, ventus smvit; mole circum-
agantur sine tabulis. cf. Stürenberg,
.0. Baart, boort, idem.
boerden, (buódden) pl. parvre tabule
lignee, quibus in publica auctione
emíiores creta pretium scribunt, quod
pro re emenda offerunt. Der kamen
nin boerdem op ut, nemo pretium of-
ferebat.
beds-bürd vel -boerd, vide 195.
—ÀÁ—À — —M——É o ——— "A ————— À— M
bort-magad, Lex Fris. 13, virgo con- !
viva, i. e. dispensatrix, qure cum hero
426
BOERD.
Airds-herne, latus foci, sive dextrum,
sive sinistrum.
mangel-boerd, n. tabula iu qua lin-
tea lavata complanantur et levigantur.
Alias masgel-glanke, cg. F.b. mangel-
bird, Joh. 119. Nlv. manghelberd,
Kil. Linteum volutum circa cylindrum
ligneum ope superne presse tabule
volutatur trans planum et levigatur.
tsjiis-boerd, n. asser longus in quo re-
ponuntur casei.
ule-boerd, n. (tabula ulularum) tabula
lignea triangularis, in quam desinit
uterque apex horrei agricole Frisii.
Ex illa extat galea cancellata equitis
nobilis, quam coronat trifolium, indi-
cio istius preedii possessorem hominem
esse nobilem. 'Trifolio significatur hw-
res et possessor pratorum avitorum ;
tribus glandibus contra arvorum. Con-
fer F.v. Ags. elkel, predium avitum
hereditarium et nobilitas. Hxec symbola
avitorum bonorum et gentis nobilis
hodie pro nihilo sunt et tantum in tec-
torum ornatum inserviunt, postquam
omnes plebeji ea sibi arrogaverunt.
Post has tabulas ululie, dum frequen-
tes erant in Frisia, nidificabant; inde
nomen ule-boerd. Mindelopenses in
summa fronte domuum habent orifi-
cium vitreum rotundum, quod vocant
it ule-glees.
scoál-boerd, n. capsula lignea, qua
pueri puelleque ludum literarum ftre-
uentantes calamos, chartam scripto-
toriam libellosque asservant et secum
ortant in scholam. Hindel. scriif-
oárd, idem.
ad eandem mensam accumbit. Bor? | tafel-boerd, n. patina. Isl. bord-diskr,
sensu mensem. Lex discernit inter an-
cillam, qure mulgere et molere solet,
et dispensatricem, Nl. Auishoudster,
Gal. menagêre. Confer lsl. éord-dukr,
mappa triclinaria; Pord-kiedi, idem,
bord-gesír, conviva. Ang. board, mensa,
alimenta.
ganze-boerd, n. scheda papyracen dis-
tineta multis caveis, in quibus auseres
picti; in illa ludunt aleis, nunc pueri,
olim reges. J. Strutt hunc ludum de-
scripsit Sports and pastimes of England |
(1830) p. 336, The game of Goose.
hern-boerd, n. (hen-boed) Hind. Aarx-
óord (hán-bód) tabula stans erecta in !
angulo foci, ne ventus agat fumum |
extra camini spiramen. JF. Aird-scerm, .
ellypt. scerm. Hera, karne, angulus;
m. patina. Ang. dish (discus) Gal. piat.
F.u. :afel-boárd, Hol. £&ord. Ang.v.
borde, mensa. Ang. board and lodging,
cibus et hospitium, Nl. Kost em tmico-
ning, tafel en bed. Aug. boarding-house ,
taberna diversoria.
Ags.óord, n. tabula, tabulatum, domus;
clypeus; latera navis. Primitiva forma
Isl. forth, tabula, mensa, navis; dorik-
hestr, m. equus tabularius, navis. Egils-
son. Aspirata dentalis /À asperior abit
in £, suavior in d, unde duplex forma
apud veteres Frisios in scipis-bord et
bori-magad ; apud hodiernos doard et
óoarí, quibus diversis formis genius
liuguse diversas notiones assignavit.
Animadverte Frisios boerd pronuu-
ciare óoed, bd, ut adeo dubius sen-
427
BOET. |
tentia sim, num elisione solita literre
r ante d sit ex Poerd, an ex Goth. !
biuds, m. Tf&nTECA, Sax.v. biod, m. |
mensa, Ags. deod, m. Isl. bjofh, n.
mensa, patina, catinus; jiodr, m. dis-
cus; Alam. diut. Hoc si vera causa esset
scribendum foret 3oed vel dúd pro boerd, | B
et bd referendum ad Goth. óiudan, '
pt bauth, pl bwdum, offerre, vel Ags.
eodan, pf. bead , thu bude, we budon;
ergo orbis quo munus vel cibus offer-
tus. Ne tamen negligas et Anglos
orientales uti do jode pro to board;
he bodes and lodges there, Ang. he
boards and lodges there. Forby, East-
Anglia-Voc. p. 31.
BOET, de parentibus orbis, quibus sola '
eura sui incumbit, dicitur. Hja habbe
bern noch boet, Hol. zij hebben kind
noch kuik. Nl.v. Doelen, sustentarc,
alere, Maerl. Sp. Hist. IL 173, pro-
prie, non habent liberos neque quos ,
alant. Hy hat bern noch boet, Burm. 26.
BOETE, BOETJE, vb.a. emendare. Goth. |
botan, juvare; gabotan, restituere. Sax. v. !
botian, emendare, resarcire, reparare. .
F.v. àefa, emendare, mulctare. Ags. !
betan, emendare, reparare, pf. Jot. Ang. :
boot, ect vb. fo boot. Ang.v. ole, ju- !
vare, Jun. Et. 5oofe. Ex dote fluxit |
frequent. vb. botke, unde Ang. fo botch, '
(bots) resarcire, et Nl.v. Joelsen, in-
terpolare. Prov. Zyngste is naet "
bocten , nullum contra avaritiam reme- :
dium. MS
bütsje, bütje, vb.a. emendare, F.v.
thiu wwedskernene thet hit mith ene threde
bela muge, 228, 29, vestis ita lacerata
ut eam filo resarcire valeat. Netten
büfje, reparare retia; West-Frisie pis-
catores (Marken, Vollendam) boete,
idem. Piscatores Katwicenses fieminas,
guw retia. resarciunt, appellant doed-
sters. Kil. ,,boeten de netten, Hol. retia j
reficere." Jsl. bof, emendatio, pannus
assutus. gs. To miclan brice sceal
micel bot nyde, Lupus. Serm. I, 8, magna
ruptura indiget magna reparationc.
fiür-boetsje, cg. curare focum. (Kil. ,
4288
BOGGI.
ad óeaían, percutere; delan enim est
restaurare. Confer Ihre Sueth. ofa,
accendere ignem, qui citat elde-Óuter ,
ligna ad ignem accendendum, cremia.
boet-werdich, adj F.v. dignus qui
mulctetur, mulctze obnoxius.
OF, m. F.b. ictus pugni. Joh. 100.
Bof Hollandis est interjectio notans
lagee vel casus strepitum, Bof, daar
jag de man! Bof, og. G. J. I. 218,
ruine plausus. Pro dof hodie valet
plof ex pof. Insertw post 5 et p literee
| vide alia exempla in da.
BOFFERT, cg. libum spissum majus ex
farre triticeo, lacte, uvis passis Corin-
thiacis et quibusdam aromatibus, forma
trunca rotunda brevis cylindri. Pertinet
ad mensas secundas epularum Frisi-
carum. Apud pistores Oxfordie liba
ejusdem mixture et form: prostant.
In quibusdam dialectis Hollandiz o/-
fert. Inter Frisios, presertim agrico-
las, hice liba in deliciis sunt, unde
nascebatur helluonum proverbium, Z4 is
better it cf bidoarn as di boffert, & quo
non abludit Anglicum, Better belly burst
than good drink or meat lost. Ray, 78S.
Nl. v. ^off, boffe, pof, saccorum in-
flatio, bucea. Boffen, inflare bucoas,
jactare. Kil. Hol. offe», rem ales
plenam temere aggredi et feliciter per-
ficere. Ik heb die landen er uit gebofd,
temere dentes effregi et mihi preter
spem succedit. Nl.v. dof, adj tumi-
dus, turgens. Den buyk begint bof of
bol op (e geven omdat het kind verrot-
lende dick opswelt, Embryulcia door
Cornelis Solingen. 1673. p. 96. Ang.v.
loffy, Vurgere, tumere; terminationem
i infinitivus boffy, (F. bofje?) cum
F.b. et F.o. communem habet. Ut ex
bof est óofferi, et ex pof, quod Kil.
cum dof commutat, est F. póf, panis
triticeus turgens multicavus minor, ita
ex bol est Nl. 301, globus, F. /oale,
anis rotundus ex farre, et Sax.n.
olders, paniculi turgentes triticei, et
Aug.d. &olders, round stones, — tal.
óuffa, Gal. bouffon, proprie, qvi in-
flat buccas, 1. e. scurra.
boeten het vier, Fris. Sic. struere ignem). | BOGE, F.o. nebulo, nequam. Stür. 21.
fiür-boeter, cg. qui ignem in foco |
accendit et alit. (Gal. boute-feu, incen- -
diarius.) V.u. /£ fuwur ferbetere, nova
Isl. óógr, armus, lacertus. Nl. schofí,
armus, nebulo. Sensu malo, sed bono
vide Zoye.
alimenta ignis foco addere. Ags. fyr ; BOGGI, vb.a. F.b. surdo sono battuerc.
betan, alere flammam, accenderc iguem,
Etmuller p. 304, qui Jetas male refert -
Vitio Danico pro óeuki, Nl. deuken,
battuere.
BOL
ig. puer. Ang. £oy, (bói) idem.
i poike, puerulus, ex Isl. pika,
Dami pige, idem; pog, puer.
ik, pullus, infans recenter natus. '
isi fere usurpant notione fausta;
t et equum alacrem et amatum
úta voce Bói, bûi! — Myn bi,
baes, pueri in ludo dominantur;
te, subditi regnant, plebs re-
n, puerulus, puer dilectus. Ang.v.
, & term of endearment.
, corculum. Myn poike, mere de-
! Sueth. poike, puerulus.
;, insulani Wieringenses, infans
mellula, tum puer. Ang.v. day,
eber. Bay est cx Ang. East
puer. Bwifje, West-Frisii, idem.
cx. F,b. puerulus. Ex dûk est
, eg. idem. F. Lytse beuker, par-
, bouke, boukje, nomen guo
iles compellant filios sepe usque
lecimum octavum annum.
-man, puerulus. Myn boikeman
i uer! cf. dozeman.
, beukeslach, puero-
'eoncertatio.
BOYEN, n. p. v. Wassenb. IL 99.
- Boio, Freckenhorst.
, n. p. v. Wassenb. II. 173.
„ m. p v. ib. Boile, ib. Sax.v.
. Freckenhorst.
inga, n. patronymicum, ex Boy-
, bótse, n. p. v. ib.
lema, bootsma, n. patron.
m, vieulus vicinus Hartwerdw.
Me op Bóilsum under Hartwerd.
E, n. p. v. (boiging).
im doio ex bogo, validus defen-
Ags. Joh, g. boges, humerus,
ium, Isl dogr, lacertus, armus,
ium, potestas, presidium. Egils.
Confer doge.
. (B290:, pro-
3) F.o. Mem, Stür. Dolium in-
i, meus, noster carissimus puer. !
480
BOITE.
ferne fundo est instructum, superne
opereulo. G. J. I. 65,
t rea-boeytler oone beame,
Al iz 't nin tomm-brie binne seame ,
(dolium) videtur esse repletum lauto
butyro ad fundum usque licet non
duorum pollieum tenet intra margi-
nem. — Jen fet sunder boyem, (dolium
sine fundo) decoctor bonorum. By ien
lhrochhringer falt it E yn den aded
sunder boyem, apud decoctorem pecu-
nia cadit in puteum sine fundo. Alias
falt. it jild as ien drip op ien hjitte stien,
cadit Instar gutte in lapidem ferven-
tem. Prov. As di ditsen is kriget
it scip di lest wol, fundus navis si
mercibus tectus est onus fere comple-
bitur, i. e. diffiile est primum con-
sequi nummorum questum; hi aequi-
siti facile in divitias accrescunt.
Boyem, beam, terra. G.J. Frysce beame,
terra Frisica. Ze , derdboyem,
orbis terrarum. Hol. aardbodem.
boy absque fundo. Isl.
tn-laus, idem. Ang. Lotfomless. Sha-
kespeare,
ds not my sorrow deep, having no bottom?
Then be my passion Dottowless witk them.
Veteres rem indecoram srepe voce de-
cora significabant; exemplum pre-
bet éofs, quo Scandinavi notabant
anum, quippe fusdum cui homo insi-
det; Isl. dofn-lângi, m. intestinum rec-
tum, Hol aarsdarm, Ang. botlom,
anus, quem usum elegantem scioli
urbanitatem affectantes caute vitant. —
Hmc vox mira constantia retinuit tum
formam tum notionem veterem. Bois
enim semper et sine ulla exceptione
in linguis Anglo-Frisieis notat quod
infra est, et eadem vis est in voce
analoga Lat. fudus, per epenthesin na-
salem fundus, vb. fundo, pf. fudi. Lat.
Fo Germ. B. Lat. d erm. £.
boázzem, büssem, cg. cutis adipis e
coctis carnibus orta et aque in catino
supernatens, F.u. Joyem fet.
poils, cg. dolium parvum apertum ansa
instructum, quo rustici haustri in mo-
dum aquam fundunt in vas; vas lactis
agitat. Cf. Hol. Fris. puts, haustrum.
sup-bóits, cg. haustrum tale, quo rus-
ticus lac agilatum haurit e dolio.
boitske, n. capsa levis lignea rotun-
dior, in quo mulieres asservant vestes.
Ang. doz. (boks, bokse) F. &ots, boits,
inversione óosck. Hol.v. óosicke; vide
481
BOITSK.
catalogum — utensilium monachorum
Frisiorum, quos ultio comitisse Jo-
bannz suis sedibus et bonis in insula
Marker-hoofd expulit a. Ch. 1346.
Vrije Fries. X. 101.
BOITSK, adj parturiens (vacca, cum
uterus tumens apparere incipit) Di
kou is al boitsk.
liif-boitsk, 2dj. prolapsu uteri labo-
rans (vacca.) Confer F.b. doje, partu-
rire, valet precipue de vaccis.
lif-boitsce bolle, taurus ani proci-
dentia laborans.
BOJE, TABOJB, TUBOJE, vb.n. F.b. par-
turire, dicitur de vacca, quie se parat
ad vituli partum. Confer Joeye, et
Outzen, 29.
BOK, f. F.v. liber. F. doek, (oe longa) n.
Nl. doek, (oe brevi) Ags. 5óc, f. Sax. v.
buoc, f. et n. Ang. Dook (boek) liber
Goth. ka, f. litera, scriptum, pl.
bokos, litere, scripta sacra, liber, (fo-
liorum collectio in unum.) Goth. ô6ka,
yDXALX, litera; Óókos, YpPkmmMara;
mult» litere faciunt epistolam, libel-
lus; inde Lat. Jfere, Nl. letteren,
epistola, F. ien letterke, epistola parva.
1oth. &ókos-afsateinais, (litere) libellus
repudii; vadja-bókos. Saxonibus vet.
» erat tabula, tabella sive charta in
qua litere. exarantur; jokan, signum,
Nl.v. £okin, portentum, exemplum.
Lev. ons Heren. 8718. Nl. daken, sig-
num in aqua erectum ad monendum
nautas. Cum hac notione conspirat
Ts]. dûk. Islandi et in genere Germani
Scandinavi, ut et Frisii, stragulas lin-
teas lecti literis, inscriptionibus, nec
non arboribus, floribus et imaginibus
acupictis ornabant. Nulla puella inter
agricolas Frisie, quse artem acupin-
gendi non callebat. Scandinavi quin
et aulea acupingebant. Omne autem
textile acupictum Isl. appellabant 5ók,
f. Edde Glos. IL dok, 588. Verbum
bóka gull, acupingere filis aureis. Stra-
gule lintez acupicte, ut spectarentur,
pendehant de sponda lecti Frisici.
Ien boekje opdwaen, aperire libellum,
figurate, citare, narrare aliorum vitia,
ex. gr. temulentiam, commessationes.
Fen bysilers wylde fammen wirdt ien
boekje opdien, multa mirabilia narrant
de protervis assessoris filis. — Yn
'n goed boekje by immen stéan, in ali-
cujus favore esse. Hy acil it wol rede;
482
BOK.
hy stet by di frouliu yn ien goed
boekje, bene rem aget suam; gratio-
„sus est apud mulieres. Ang. £o de in a
persons books; he is always in (he good
books of ihe women, idem. Johnson,
book. Confer sequent. bokia et boking.
boekhâlder, eg. qui rationes expensi
et accepti scribit in codice. Bukkâlder
fen it scip, qui navis onerarim codicem
expensi et accepti habet, ejusque res
et commoda ' cura. Bukhâlders ind
scippers binne folle swéagers, (qui navi
a rstionibus est ejusque vector fere
sunt levires, i. e.) lucri bonam par-
tem inter se dividunt. Hol. De Zoek-
houders en schippers zijn veel zwageras,
mercator dives, qui navi a rationibus
est, naute perigrnantis uxorem sspe
ambit
boekhálder, monitor, qui in scena
monet histriones, i. e. verba suggerit,
si forte memoria laberentur; quod cum
fiat susurrando, Nl.v. eum vocabant
tnblaser, quod Galli verbatim verterunt
souffleur. Nl. Jemand iets in ket oor
blazen, susurrare quid in aurem ali-
cujus, Gal. souffler auz oreilles de
quelqu'un. Kil. ,, oeck-houder , inblaeser
ni spel, posticus monitor." JBoek-how-
der proprie, qui librum manu tenet,
scilicet, libellum fabule, e quo histri-
oni titubanti recitat verba. Hollandi
abeunte seculo precedente adhuc fre-
quentabant éoekkouder, quz vox nunc
obsoleta locum cessit Gallorum soy/-
fleur. Ang.v. booke-holder; bokebearer
in a playe. Palsgrave. Halliwell, jook-
holder. Ang. boz-bookkeeper, sed Angli
referunt extraneum prompter, Barb.
t. ,promptor."
bok-lond, n. F.v. agri in usus sacros
legati sub certa conditione. Ags. boc-
&cer, boc-land, freehold land, Ang.
bookland, land which was held by deed
under certain rents and services.
boek-stoay, cg. litera, omne scrip-
tum, litere, opus typis mandatum,
liber. G. J. s/oay ex síaue, etáu, pro
slaef, virga, baculus.
boek-stoying, cg. orthografia, quod-
vis scriptum, litere, liber. G. J.
boekstoai-stalle, literaram figura. G. J.
boek-wjirm, cg. blatta; belluo libro-
rum absque delectu et judicio. Ang.
book-worm, Nl. &oek-worm, idem.
boecilce, n. F. v. dim. libellus. Nomina
desinentia in & ut koek, dosk, klynk,
bokis, v.a.
488
K. .
si solito more per ke diminuuntur, &
abeorberetur, quare genius lingus in-
tercalato i4 integrum fe servat; koe-
kilke, toskilke, klynkilke, G. J. IL 33.
Jl et kim vel ke sunt ambe termina-
tiones diminutivee, quiz notionem pu-
sili quid intendunt et suaviorem red-
dunt. Hodie adhuc viget futizke, basio-
lum, ex Zu£-ke, osculum, tut-il-ke.
boekje, n. (oe brevi) libellus, ex boek,
liber (oe long&).
.V. (inseribere libris ec-
clesie, i. e.) legRre, ex. gr. agros vel
partem rum proventus in usus
sacros. Confer Lat. fabule, testamen-
tum. Jókb enim constat ex tabulis
scriptis. Ags. /okian, Ang. to book.
boek-stawerje, vb.n. appellare lite-
ras. Nlv. éoeck-sfawe, Tera; boeck-
síawen j. spellen, appellare literas, Kil.
pellen, Ages. Sax.v. spellan, narrare,
cere, idem quod Latinorum ap-pellare.
Isl. &okstafr, liters. Eadem notio vocis
staf, scipio, baculus, est in Alam.
, litera arcana, ellyptice Isl.
rus, liters antiqua Seandinavica. Siafr
Islandice, et baculum (lineolam erec-
tam litere), et literam notat, unde
verbum sfafa, appellare literas.
bokinge, f. F. v. testamentum, legatum.
BOK,
eantilena Büeske di Remmer, Di dyfe
wol uppe den Dóke sat, ha, hu hu, hu ha.
BOK, cg. hircus. Ags. bucca, m. Ang.
buck, Nl. Jok, Gal. boxuc. F.v. buc,
dorsun. — Prov. Dat spant, sei di
.0. columen. C. M. 45, 146. In '
Dok, ind hy moast lamje, (quanti la-
bores, inquiebat hircus, ct parturibat)
ridet proverbium dolores imaginarios.
Di *
bus bireus cubat in alis. 's Bôk fen
stiunke as bokken, messori- '
sen hynder, equus strigosus, cfletus. — -
Ss stiif as 'n lûk bin ik, ut hirco mihi
rigent artus gravedine. — Hy kûm
mei ien bok oan 't (ou mei hús (a,
(hircum fune ducens, i. e.) ebrius do-
mum redibat. Imago graphica ebrio
gressu vacillantis et per plateas va--
ntis.
bókke-bankje, n. (hircorum scabel-
lum) scabellum infame in schola tri-
viali, cui insident pueri protervi et -
onstigationis ergo.
indociles '
bôkke-bimd, n. (hirci indusium) pel- '
lisula ninzui
pinguis lacti cocto supernatans.
bókke-sprong, cg. (hirci saltus) motus
lascivus. Tropice, Meitse nin bokke-
484
BOK.
sprongen, ne lascive et imprudenter
agas! Analogice Galli suas voces ca-
óriole et caprice ex Lat. caper traxe-
runt. — Bokkesprong, motus quidam
caprinus in saltu veterum Frisiorum.
bokke-weintsje, n. curriculum par-
vum in quo infantes hirco vehuntur.
bok, figurate, homo inurbanus, Umnôdt-
leefde bûk. Babók, homo inurbanus et
morosus, ne verbum quidem interro-
ganti respondens. Bok mei kodrnen op
di kop, hircus capite cornuto; figurate,
infans discere nolens, minante matre
ueris indocilibus hircina cornua e
ronte pullulare. Prov. Di bûkken mei
bellen binne by di rike lioe maest, (hirci
cum tintinnabulis plurimum sunt apud
divites i. e) divitie domini reddunt
servos ferociores et insuaviores. Hooce
servorum et aulicorum vitium Angli
vocant The iwsolemce of office. — Boe-
ken ind bokken, ho folle ecort it? (Libri
et hirci, in quantum differunt?) strin-
git proverbium nubeculam frontem et
superciliosum ingenium doctorum. MS.
F.u. Latymsce bokken (hirci Latini)
discipuli scholarum Latinarum.
Bok, bok, stéan fest! Hirce, hirce,
firmo sta pede! Ludus puerorum, qui
vicibus versis collusorem inclinatum
transiliunt. Idem ludus pueris Anglicis
in more est; appellant autem /Jeap-frog,
ut videre est apud Struttium (sporís
and pastines of the people of England
382) qui eum descripsit et autorum
veterum locis illustravit.
Bok, bok, ho folle hoárnen kastthou
op 'e kop? MHirce, hirce, quot cornua
caput tuum habet? Ludus, quo puer
pueri inclinati insidens dorso et unum,
duos tresve digitos in altum exserens,
numerum digitorum conquirit. Anglo-
rum pueri hunc ludum appellant,
Buck, buck, how many horne do 1 hold
up? Ellyptice Buck, ówck. cf. Halli-
well, p. 215. Hunc ludum accurate
descripsit et tabula wenea illustravit
Roemer Visscher, Zinne-poppen, p. 162.
Kil. „Dock ower haghe spelen, bocken
spelen, bocken sellen, bock-horem spelen,
micare digitis." — Bôk-stéan, inclinato
stare dorso, cui alter insistit ut arbo-
rem vel fenestram alliorem conscen-
dere possit. Dubito sit ne vox ex dûk,
hircus, hirci vicein prwstare, an ex
F. v. óuc, dorsum; F.o, buk-stân, idem.
28
485
BOK. |
Dou scilste fen di bûk droame asthe
tsjin it hillich huske pisseste, (de hirco
somniabis, i. e.) magnum patieris dam- ;
num si temnis sacerdotes. Femine ;
artem magicam exercentes sibi siste- :
bant diabolum sub imagine hirci. Deum '
Thorum veteres credebant aurigare per
nubila duobus vectum hircis. Inde in -
fabulis Hol v. jy sw vam den duivel:
dromen; ex. gr. De ontrouwe kantoor- :
knecht, Scena, VI. Focquenbroch, Ty- ,
phon, p. 27. reg. 46. Van den Droes ,
omes, idem, Coster, Boereklucht, |
39. ed. 10683. — Kloten fen di Dok |
Jen Herodes (testiculi hirci Herodis) '
dejeratio in ore plebis, qua quid negat :
repudiatve.
bókken, pL oves insule Texele. Hirci
vocantur, quod viliore pastu aluntur '
quam oves Frisice. Habent autem |
breviores aures et caudas, brevius col-
lum, lanulam in fronte, et in genere
lanam spissiorem. Bokke-rammen, arie-
tes Texelenses.
bókke-sciep, pl. oves Texelenses, quee
carent fere aurium lobis. In genere et ,
promiscue ovium Texelensium mares '
et feminse vocantur dûkken. |
&ld-bàók, vetus ganeo. Prov. Jew dld
bok mei edk noch wol ien grien bledke .
(vetus hircus amat novas frondes) se-
nes solent delectari aspectu tenerse
virginis. — Alde boókkem hawwe stive .
koenen, senes vegeli in venerem sunt
roclives. — JHwórre-bok, cg. ganeo.
bók, cg. skeleton avium, Scoti ówck, :
idem. Skeleton annatis instruitur as-
serculo et chorda astricta, qua soluta .
instar capri prosilit : hoc hirco delec- ,
tant se infantes. |
bók, scapha aperta acuta, humilior,
qua in fodinis bituminosis vehuntur :
lebe focum alentes.
bókaftich, adj insuavis, inurbanus, .
torve repellens.
bókke, vb.a. proprie, unum ex multis
designare hircum, quod fit, cum pueri -
ante ludum inceptum sese in gyro sis-
tunt et eorum unus cantilenam reci- :
— o
486
BOKHWERT.
Eneas, 169. Memini me puerum quo-
tidie talem cantilenam recitasse, cujus
ultima verba erant,
Ikke, tikke, mikke,
Tik, tak, té,
Wile, wolle, w4.
Et hec quidem hactenus de pueris
Frisie; audi nune, quee Jamiessonus
narrat de pueris Scoti: „ Zickets, a
term occurring in a traditionary rhyme
used by children, when it is meant
to determine by a kind of lot, who
shall begin a game. The person, who
repeats the rhyme at the same time
goes round the company touching each
of them in succession, and he who is
touched at the last word, has he
rivilege of beginning the game. 3.
PHP "Diotety, dickely, dock,
mouse ran up the wock;
Zickety, dickety, dock. — .
Confer F. tikke, Scot. sickefy, cum
Age. ficcen, hodus, Hol F. sik, hedus,
capra, Hd. zicke, capra. Pueri in ludis
imitari solent res serias seniorum,
unde fit quod vestigia rituum, tum
sacrorum, tum civilium, qui ante se-
cula obsoleverunt, in ludis puerilibus
lucent. Cum autem ab eo sevo, quo
Frisii impressionem in Scotiam fece-
runt, nullum commercium inter Fri-
sios et Scotos extiterit, verisimile
est istud sortilegium per hircum jam
ante sexdecim et quod excurrit secula
floruisse. cf. Jamiesson, Dictionary of
the Scott. lang. Supplement, 1835,
Zickety. F.v. 0uc, dorsum; figurate,
omne quod sustentat. Hd. doch, omne
genus sustentaculorum, qus fuleris
nituntur; Gr. Lex. IL 304, No. 10.
Nl. dok, navigium quo naves demerse
levantur. Nl. F. Hd. Ags. Ang. cet.
Bok, bucca, buck, hircus, equus cui
Thorus insidens volitat per aera. In
his elucet elevandi et sustentandi no-
tio, que quomodo in hircum quadrant
subtiliora videant ingenia.
tans ordine omnes, quaque syllaba BOKHWEET, cg. triticum fagopyrum.
audita, alterum t alterum digito ,
monstrat; qui ultima syllaba indicatur :
hircus est. Hircus dicitur, quod lu-
dum incipiens molestie obnoxius .
E farre hujus tritici Frisie mulieres
coquunt lagana, que dicuntur dok-
hweten pankoeken, opposita delicatiori-
bus ex farre triticeo Hwéten pankoeken.
est Inde Hollandi in sermone prole- , bók-h weet-fean, terra caustica, cu-
terio, Dem dloed die is de bok, miser
calamitate percutitur, Focquenbroch, '
jus superficiem ericeto scatentem in-
cendio vertunt in cineres, in quibus
497 498
BOXJE. | BOKSE,
seritur et luxuriat triioum fagopy- | animanti, quod quasdam ibi agit. par-
rum. i tes, nomen proprium est hominis.
F. Bol-hweet, Ang. buck-kweat, o et bakka, n. p. v. que forma restat in
5 brevi et abrupto sono, quare vox ' Jacca.feme, hodie Bak.féas, F.u. Bak-
vertenda est, hirci triticum; Dodonsmus : — kefeew, (agri bituminosi Bacce) vicus
(anni 1554) E 510, „In Hooch-' in pago Opsterland. Gréat Bakkeféan
uytschlant, Heyden-korn (Gal M — et lyts Bakkefean, in tabulis geogra-
Serrasin). In Neerduytschlant .Bock- , phicis Schotani limite separantur. Zac-
weydí, naer welcken naem wv dat ' ca-hÀuze» (domorum numerus Baccre)
genaemt hebben." Emol-: vicus in pago Gasterland, hodie Bak
lire tamen incipiebant eodem tem- ; Awzew. — Bacca, n. p. v. tradit. Cor-
re vocalem o nostrates, ut liquet ex bienses. cf. Fórstemann. Isl. óáka, n.
lantini Boechweyíe, heydel (Hd. Aei- | portentum, signum; sígr-bákn, porten-
den-korn) et derivabant vocem a óweck, | tum, omen victoris.
fagus, hodie Nl. deuk, unde et Dodo- : BOKKING, cg. halec infumatum; vitu-
neus in editione anni 1588 p. 508 | peratio, morsus, verbum invidum.
» dí aut bueckenweydt, quie hirci :— Zmmen ien Dókking jûn, (alicui dare
aut fagi irilicum sonant." Angli au- | halec infumatum) aliquem invidiose
tem non óeech-eAeat, fagi triticum, | reprehendere, verbo vituperante mor-
sed ônck-wheat, hirci triticum. "Triti- ; dere. — Veteres oetreas in deliciis
cum fagopyrum veteribus vile ct de- | habebant, quare hospes convive, qui
s m genus frumenti erat, utile, eas fastidiebat, halec fumatum invidens
hiris, non hominibus. Galli illud et! offerebat, Hicce piscis enim macer,
dlé noir, frumentum nigrum, vocant et ; — aridus fumumque olens tantum a ple-
eo plurimum alunt volucres. Contu- | becula comeditur. — Norwegi bola,
meliose et eum appellabant Alamanni | siccando exarescere. Bokjin, adj. ex-
Aeiden-corn et Neerlandi Aeidel, fru- | siccatus et arescens; valet prscipue
mentum paganicum, quod e regione | de piscibus vento siccatis. Confer
Sarracenorum, hostium Christi, oriun- : Aasen, Ordbog; p. 4l. Nl.v. Pocke-
dum erat. Adde veteres sibi sistere : — Aarinck, bockshoren, halec infumatum,
diabolum forma hirci; Grimm, Mythol. | Plantyn. ,, Bocks-horinck, bocke-harinck,
947. Galli, qui se alunt pene triticeo, ' — óuckingh, bockimg, halex infumata;
vocant panem ex secale pais soir, in | (Kilianus addit) q. d. halex hircins,
sermone triviali os pour mickel, (uti- | & foedo nempe odore" '» Sírie bok-
lis diabolo) quod ddamanni enunciant . kings, numerus certus halecum fuma-
ickel, unde Hol. pompersikel, | tarum, que in stramiue (sírie) sunt
Boxe. vy in
b.n. se inclinare, succumbere. | consarcinate. Inde usus communis vult
Bok hwat! cede tempori. Nl. óukken, sirjfi-bokking, halec fumatum. — JBo£-
idem. Islandi active ówcka, subigere, | king et im inter se permutantur.
domare. F.v. ôuk, dorsum. | BOKSE, cg. femorale tegens unum fe-
BOKKE, n. p. v. Bokkema, Boksna, n. , morum. Duo faciunt breccam, inde
patron. Bokkinga idem. Ags. Buccing, pl. bóksen, bracca. Isl. Dugewr, pl. su-
n. p. v. Bwecingakam (Buceingorum | bligar, bracca, Andree, 41. bwzar, pl.
villa) urbe Buckingham in Buckingham- | Hald. Dani duzer. Hol. pijpen van de
skhire. sl. 5ocki, vir grandis, fortis, : broek. Di riocMer boxe is scuórd, (fe-
magnificus. Torfeus. I. 19, 285. An- | morale levum integrum est, sed) dex-
drem Lex. Isl. p. 83, 89. : . trum lacerum. In proverbiis antiquis
bókke, gallus gallinaceus. Quedam ani- — distinguunt inter irs, braoca, et dûze,
mantia Frisii Indicare solent nominibus ' femorale (unius femoris) It wiif hat
propriis hominum, quorum notio pri- di órák oan, (uxor induit braccam)
mitiva quodammodo adaptata est ani- ^ uxor appetit principatum in maritum;
mantium indoli, ut Joost taurus, Akke — ad quam phrasin alludit proverbium,
piea, omt. Veteres sibi sistebant ani- Zlts iem bûze, sei it wiif, ind hja naem
is ut homines, qui hominum ad di Aele broek, uxor, sit utrique no-
insiar loquebantur et agebant, quibus- , strum, inquiebat, pars dimidia braces,
ue ideo hominum dixere nomina. ' et totam sibi solee capiebat braocam. —
n fabula lepida vulpis Reinardi omni: Jy di bêzen krye (prehendere aliquem
489
BOKSK.
bracce) aliquem aggredi verberibus.
Bracca veterum erat laxissima, qua in
pugillatu adversarium, ut eum supplan- '
tarent, sepe prchendebant. Rop nei
lo lúd, scrik fen fiuchlen! oars kriget
di wol ien by di bûzen ! Tunica interior e
contra erat levis et arcta ex panno
damasceno adeoque vix prehendenda. —
After di Dozen site, Hol. achter de:
broek zitten, persequi, urgere aliquem. ;
Prov. Dy ien oar efter di Dozen sit stiet
selme maí stil, qui alios urget non
vacat ipse molestia, Angli eodem sensu
luraliter usurpant Óreeches, Ang.
orth. óreeks, Hol. sing. broek; Shak.
Peíruchio is coming in a new hat and
an old jerkin and a pair of old breeches,
tÀrice turned. Eodem modo Ang. skears,
plur. forfex, ubi F. scjirre, Hol. schaar, '
sing, plene Áng. a pair of scissors.
Qui navigant mare laxis se tegunt
femoralibus; Nl.v. Pocksen, wijde kou-
een, calige follicantes. Hindelopenses,
qui omnes mare navigabant, se olim '
tribus tegebant laxis braccis, ex more
Getarum, inter quos exulabat Ovidius,
Pellibus el laxis decent. mala. frigora '
óraccis. "Trist. V. 7, 19. Bracece laxe -
follicant inter motum pernicem, unde '
per hyperbolen femoralia dicuntur si- ,
ilare, clamare; Hy rint dat di boxen ,
gûle, cursu veloci festinat. Hy dounset '
dat di boksen , pede pernici saltat.
Pro plurali en Frisii guogue utun-
tur sing. dûze, cg. bracca, ut et Ang.
breech, sing. pro Óreeches plur. Isl.
óugsa, f. sing. pro plur. óugsur, An-
dree, 41.
Braecam feminis olim
oeta Hollandus Catsius distinguit in-
ter de doeck en de broek, i. e. inter '
feminas et mares. Quare Frisii appel-
lant sensu favente Óóze-man, cg. (mas-
culus braecam gerens) puer recenter
indutus bracca. Ellyptice lytse Dûze,
puerulus; myn lylse bore! myn bûkse!
meum capitulum! Galli euotfe, bracca;
culottin, petit enfant nouvellement en :
culotte.
seil-boókse, cg. bracca laxa nautarum
ex vili panno cannabino. Sei/, velum.
Ang. v. breechmen, naute.
jagsel-bóxe, eg. homo tarde huc illuc |
0
mbulans.
Sjaggelje, ignave vagari.
slinger-bóx
e, cg. sordido cultu pro-
Bra j inusitatam '
soli induebant viri, unde bracca et:
symbolum viri et virum ipsum valebat. -
440
| BOL.
: diens homo. Ang. cAaífer-boz, en in-
' cessant talker. Ang.v. cÁatter-Üasket,
a pratling child (F. roffelscute). Sax.1.
. Mar-boxe, puer semper ejulans. Bnl.
I. 95. Halliw. Holsati, -bur
homo hebes. ldiot. Holst. I. 195.
: bóxe, vb.a. subripere, suffurari. Pro-
rie, ponere in braccam, quee intus ha-
et crumenam assutam. Sic et Galli
a poche habent em-pocker, mettre en
poche; F. ówskje, idem. a óuse, funda.
! bóxelje, foárt boxelje, vb.n. cur-
sitare ut senes et pueruli solent, pro-
pere, sed non celeriter. A follicante
| braeca dicitur. Pake ind beppe borelje
nochk al foár(, pulchre valent.
'buxis, Barb. L. pyxis. Ags. Ang. Por,
idem. Ang.v. ówz, lagena longa cylin-
drica. Hd. óuchse, tubus solopeti. F.
lozen, tubi braces. Gal. canon, tubus
tormenti bellici; canos, ormement d'e-
toffe attaché au bas de la culotte et
froncé, faisant comme le haut d'un
bas fort large. PF. óóksew Hollandis
; audit de püpem van de rock, tubi
braccx. Ang.v. seater-boz, (tubus aqua-
rius) pudendum muliebre, Florio, p.
185. Halliw. Box of (he cow, vagina
vacore, Wright. F. di koker, theca tu-
bulata, pudendum muliebre. — Ex
bore Sax.n. habent vb. bozen, ut ex
broek, Hol. broeken, inire feminam.
Ex óure, boxe, per assimilstionem
literarum Nl. óusse, Kil. pyxis, fistula,
hodie dus. F. os, theca; Tower, tubus
jaculatorius puerorum. Nl. scAiet-óws,
! — donder-bus, sclopetum ex tubo ferreo.
| BOL, adj. non solidus nec durus, rarus,
mollis attactu. Di groun is mat thicht
mar bol, terra non densa, spissa, sed
tumida mollisque. Bolle myw, veutus
mollis, mulcens faciem, strepens licet
absque vi, Nl. holle wind. Bói waer,
temperies aéris tepida, cum molles
aure osculautur genas; alias eiwe-pike-
waer. It is 00), mollis suavisque acris
est temperies. Bolle », gene
rotunde et tactu molles, — F.b. dal,
acie hebes; oi knif, culter obtusus;
óol, truncus. Joh. 39, 147.
bólke, n. Sc. o. F. Bólísje, n. panis pu-
sillus rotundus. Ang. a óww. P.u. 's
Boltsje met seep foor 'n klikspaen. Boltsj
ro boaleke, diminutiva forma, ut Wyck-
yffe dallokis, testiculi, Lev. XXII. 24.
Sax.u. óoiders, paniculi rotundi spon-
! giosi ex farre triticeo, qui dissecti
441
BOL.
indurantur in furnace et fiunt pani- |
biscuit, F.u. twiebak. :
culi bis cocti, Gal.
Bolders, Ang. dial. round stones, F.
bol-atjinnen. Any. Norf. &older, F. popel,
juncus spongiosus, quo texuntur sedes
sellarum communium.
bóale, bale,
triticeus rotundus. Hispani, dollo, pa-
nis ex farre optimo, lacte et ovis, :
penis delicatus; tuber capitis ex ictu, '
tumor. NL Hol. 302, rotundus panis; .
bol, adj tumidus. — 14 ber» is sa '
goed as boale ind sa seft as poát-strou, :
mellitus puer. Di deste Doalen op it'
budritsje sette, exponit pistor panes sc- .
lectos in axieulo; figurate, concionator .
sacer novam ambiens ecclesiam e:e
recitat orationem selectam.
fine boale, cg. panis triticeus ex si- '
mila rotundus.
dutsee boale, cg. idem panis ex si- :
mila, sed paulo levior et superne
colostra illinitus et quasi splendens.
grouwe boale, eg. panis rotundus ex |
tritioo molito per cribrum non creto
adeoque non delibrato.
krinte-boale, eg. panis triticeus mix-
tus uvis Corinthiacis. Hi panes cum
inserviant precipue epulis feralibus
Frisiorum, superne notantur inciso
erucis signo, unde synonyma Erwske-
(exequiarum panes.) '
boalen et
Hy rukt nei di krinteboalen, (olet pa-
nes exequiales) morti proximus est.
umsneine boale, cg. panis triticeus :
intermixtis uvis Corinthiacis rotundus,
incwesura laterali circulatim.
ból-braed, n. (panis spongiosus) panis
triliceus fermento distensus. Bollraed, .
heyte, komt, Burm. 6, panis delicatus,
bone, adfertur; responsum ei qui pa-
nem fastidit.
bólle-buiskes, paniculi rotundi spon-
giosi ex farre optimo, lacte et uvis Co-
rinthiacis, cocti in scrobunculis hemi- '
heerieis butyro linitis sartaginis senes.
y Qo; falle beusk
0. jsjes ; bel-beuskens, Stür.
13, idem, Hol. poffertjes. Confer Gal.
es :
: aises de Marseille, Hol. 5o-
ter-biesjes. — — Bolle-buiske igitur pro-
prie est scriblita tumens et rotunda.
boslc-buter, eg. globus butyri unius :
duarumve librarum. Meppel, we
botter,
e óofer.
bosle-moánne, .
prima mensis
matrimoni, Ang.
oney-moon. Lit it
F.u. ôdlle, panis albus '
Meppelder kluten. “Haerlem '
442
BOL. |
pear hwat mäljeije, it is noch yn 'e
|! Óoale-moánne, Gal. Laissez le couple
| folatrer; il se trouve encore dans la
lune de miel. Panis triticeus erat olim
! ditiorum, Hol. v. lerenbrood ; siligineus
contra populi in genere; inde Frisii
distinguunt inter órea, panis siligineus,
, et doale, triticeus; ideo et Hol. primum
tempus matrimonii vocant de iitte-
broods-weken, F. wigge-moánne, idem.
Wiggen sunt panes ex farre triticeo
puriore, forma digitorum agylutinato-
rum; inde Burman. 66, '7 is ielte
yne wigmoame, Hos panes, qui cunas
referunt, Frisii comedunt iu festo nati
Christi. Ang. v. Christmus-butch.
!boal-rinner, cg. cireulator portans
panes triticeos in duobus canistris pen-
dentibus de jugo eosdemque domatim
matribus familias agricolarum vendens.
H:ec canistra vocantur
jhoal-koerren, sing. Óoal-koer. Yrov.
Fnne boal-koerren matte men it nys nikje,
cireulatores et circulatrices cum pani-
| bus semper apportant aliquid novi.
boal-rinster, cg. cireulatrix eodem
modo panificia vendens.
, ból, eg. sphrera; caput. Recte Kil. „5402,
bolle, caput, per metaphoram a splwe-
rica figura." Frisim nutrices inde for-
mant diminutivum mutando ? iu p;
Myn poíle! Dulce caput!
!ból, qui eminet inter omnes. Zen dol
| fen ien junge, puer egregius. Hol. Het
bolletje van de baan.
iboal, bál, cg. pila lusoria. Sfoppen
i boale, lit nat sjen, (occullatam pilam
ne monstres) lusus puellarum, quo
ilam lusoriam celant in gremio vel
in alia cubiculi latebra, quam earum
una querit, dum cretere monent,
Thige, thige thicht! bene comprime
sinus! Confer 6âl.
bolle, F.o. extremitas lata ovi opposita
acute it spits dictse. Stür.
!' ból-stirt, adj. cauda truncata avis. Bol-
.. sire hin, gallina cauda obtusa. F.o.
bolstard, non tantum de avibus, sed
et de canibus, equis et id genus ani-
malibus usurpant. Stür.
ból-wirk, n. vallum, propugnaculum.
Bol, in altum exaggeratus.
bólwirkje, vallum struere. Figurate,
par esse :erumnis, Di man ken ik nat
tsjin bolwirkje, rem familiarem instau-
rare non potis est.
kne-bolla, n. F.v. patella. Ages. £oila,
448
BOL.
444
BOLDERJE.
m. vasculum, cyathus, rotundi quid. | opbôlsterje, vb.a. lectum compressum
Ags. heqfod-bolla, ellyptice bolla, cra-
nium. — Richthofen Jwebolla vertit
Hd. kwiekeMe, poples.
|
|
pruke-ból, F.u. caput ligneum eum ,
pectore supra quod capillamenta ex- |
onunt cinerari. Ags plene Aeafod-. !
olla, cranium; doa, m. poculum et '
vas rotundum, Isl. ô022; m. tina, obba, '
vasculum. Ang. owl, bowl, sphere, !
oculum rotundum; /o 5ox!, volvere, ,
ol. plene ro/le-bollen. |
ruge-bol, cg. equisetum arvense et |
equisetum palustre. Dicitur et guader- ;
naet, sed vere Frisicum nomen est.
lid-ruske, quod adhuc viget in regione :
Groningensi; ex gr. Oldambt, Wester- ,
wolde, cst. Eleganter vox describit ;
plante habitum; Jid-ruske enim ad!
verbum notat juncum articulatum.
strot-bolla, m. F.v. larynx, caput !
arteriee aspersm, protuberantia larynges, '
nodus gutturis; qui nodus cum viro !
sit acutior et prominentior quam fe- :
mine, medici veteres eum appellabant |
» porum ddami." m
transire solet in st, Nl. síroifen-Aoofd. '
(Ags. thraflan, urgere, reprehendere.
F. strafje). !
Ags. bellan, tumere, pt. beall, bullon, -
bollon.. Ang.v. bolle, turgere. Ang.x..
tkrotbolla; (& BOLDAWED,
succutiendo tumidum reddere.
BOLA, f. F.v. concubina. Sueth. Pola.
Confer Isl. o7, f. lectus, Femina innupta
enim fit concubina secundum legem
Frisicam, si cum viro in eodem dormit
lecto, ex. gr. Jur. Fr. II. Tp poder
een man is deer een aeft , slept
hij dan bij een ora wyf, y^ Pp
Jeffa bola wil syn aeft wyf slaen jefta
eya. Confer bola Ihre. Apud NI.v.
boel tam valebat de viro quam de fe-
mina; neque semper dedecus illum
premebat nomen; amatorem enim ho-
nestum ssepe notabat. (Huydecoper bl.
188.) Analogice ex dedde, lectus, NL v.
formaverant Óedderich, maritus. Kil.
Hol.d. mijn slaap, mea uxor. Forsan
vox dola ellypsin passa est et anti-
quitus notavit sociam thori Amare
et coire cum multis idem esset in
aliis linguis hac voce tam coitum quam
amorem designabant. Nl v. ,
amica, amasia; doelen, amare; boeler,
amator, procus et scortator. Kil.
eg. homo magis clamo-
rosus quam malus, sui non compos
in significanda ru cum clamore et
convicio agens. Isl. , buoculenta
femina, zi 8 femina. Ballon. gigas,
ater Bestlre. Egilsson.
bollen, tumens, Nl. gezwollen; Shak. . BOLDERJE, vb. n. tumultuari, strepere.
Mer. - Venice, Ach, M "S l,a
1000 ipe, lege a Do ipe,
Nl eem gesoollen E doedelsak ; Collier.
notes and emendations, p. 120. Ang.v. ,
bolle, à bud; a pod for seed; a bowl, ,
cup; bolke, n heap (F. ówit, bulte);
, the body or trunk of a tree;
Flandri, bol des booms, caudex, trun-
eus. Kil Flandri lingua Anglis affini- :
ores sunt, quam Brabanti vel Hol-
landi. Ang.v. óole-weed, knop-weed. :
À. v. bollen, to swell; &olnede, swelled.
Ang.v. Dollynge, swelling; de tumente
fluctibus mari dicitur. '
bolster, cg. siliqua, putamen, cortex .
exterior, ex. gr. nucis. Pwlem sunt si-
liquee fabarum pisorumque.
bolsters, pl. siligue, furfures, ct cor-
tices aridi. Ang. v. Dolster, the bed:
of a timber-carriage, a pad or low
soft saddle; Polster-pudding, a long
round jampudding. Ang. bolster, pul-
vinus, cervical; Nl. bolster, idem.
bólsterje, vb.a. excludere siliquis, .
, putaminibus. |
Isl. buldra strepere, blaterare. Di wyn
bôldert op 'e scoárstjin, ventus fremit
supra os summum camini: valet de
vento magis strepente quam vehemente.
Eodem sensu tropico valet de inere-
patione hominis boni, sed detonantis
dum perrumpitur affectu. Hei£ boldert
wakker oer di oerdwealsce bern, mar
di boi scil wol oergéan. Bolderen apud
Kil. eadem gaudet vi. Di pastoor bX-
dert fen di stoel op di oerdisdighoyt
ind hy drinkt eltse middei ien wyn
by di mjiltiid op, Ang. son
bullies from the against
and e drinks Me odit of claret at
every (inner. F.b. Joh. 936, /olri, de-
tonare in alios. — Wy wnbDaer ;
it bôldert al yn 'e fjirle, fragores re-
moti tonitruum minantur tempestatem.
Ags. North. a boldering dog, a cloudy
thundering day. | bôlder, in
cantilena quadam, cum infantem sur-
sum deorsum movent. Di man wier
sceef ind roalle &older-di-PMder di trep-
pen del, homo ebrius preceps ruebat
445
BOLE.
per steles. Si tamen Adlder-di-Dêlder
bes formam frequentativam verbi
je (vide b0le) non repono.
bólder-bak, cg. vehiculum rotarum
axi insistens quassabilis.
bólder-bast, cg. qui subito succen-
sens
bear. Shaks bully-rook (corvus cro-
ciens et mins) Gal wx fans brave.
bulder-slek, F.v. verber resonans.
bólder-weintsje, curriculum rusti-
cum axibus rotarum fixum adeoque
suceussioni continure obnoxium.
bólderje, vb. volvi instar aque in gy-
rum agitat. J£ wetter boldert yn 'e
&ile op, in emissario cataracte aqua
ima sursum volvitur, sstuat. Hinde-
lopenses assimilatis literis opéoddelje,
ex ima aqua surgere in superficiem.
BOLÉ, masnducus, malus demon. Lo-
uitur rusticus ebrius,
dole, dy gean koe! Hei dert, het
(schort myn sconken?
De holle rint my om: ik bin fornker
(droncken.
G. J. I. 4. Per stygem, quam felix ille
qui pedibus ire valet! cet, Similia sunt
in ore mancipii ebrii apud Plautum,
Peeudol. V. 1, 6,
Qwid hoc? Siccine hoc fit? Pedes, sta-
(tin an non?
An id vollis ut me jacentem aliquis
(tollat.
In dialecto Berlini, Bol! Dwuwm Aat
er mir — geech
Nante, 29. Wylde bole! Burm. 72.
Starter quoque voci 5e addit epi-
theton wide; ex. gr. Botte clucht van -
een advocaet ende een boer; I handel.
36 uwicomst (fabula intermedia tra-
gedime, Timbre de Cardone) Zet,'
er (e dwaen wesse? -
wislde boole, mey
Ibidem Hat, wilde sarle, wist ik er
meer fen! per smvum Savrlem, quid
melius nossem! G. J. I. 1 wiilde
sarie! F. It hiem wach er ut as er di
wylde saerle regerre hie, in domus area .
omnia quasi malo demone erant tur- .
Egilsson, eorii. F. » D. p. Y.
lema.fenne, Beneficiael-boeck, 60. b,
pum Saerlems, n. patron. gentis
jos. Starter, Cardone, 24e handel.
44 wicomst, Di 's
deel is nin minsche lych, iste (causidi-
hiatu increpat alios, sed '
sbeque omni malo dolo. Ang.v. ówiL-:
wmpfen, Eckensteher
|
| forbólgen,
rum; die :
. uleerosa tumet, Ang.North. dolged,
446
cus) est (vermis i. e.) diabolus; scelus
istud homini non similis est. Ibidem
Het, wyrum, mey 't wesse, dat ick die
deels t nei ken komme te eprec-
ken? I. handel, 34 uwtcomst, Het,
wylde wyrum! Wyr Mer oormse
yen tyge doctoor wenje. Wyld hic notat
ferus, indomitus, ssevus.
. boalje, vb.n. rebellare clamore et minis
seditionem concitare. Jaw raep is oam
it boaljen, plebs tumultuatur.
Isl. oi, m. taurus, manducus, ma-
lus demon; óakli, m. taurus; dawla,
mugire. Hd. ài, m. terriculamen-
tum, la:va. Confer Bolle.
BOLE, cg. caput, Waexens et in remotis
vicis Septem-sylvarum; pro quo ma-
tres et nutrices F. , poále; Ljéawe
e, carum caput. Vide poále, Nota
risios voces a 2 incipientes reddere
diminutivas mutando ó in b ex. gr.
poike pro boike. Hol. Het Aapert hem
in de bol, amens est. Bol dicitur ca-
ut a rotunditate. Bo/, globus, spheera.
ol. bollen, placere; dat bolt kem, hoc
illi placet; proprie, secundum ejus
caput est, F. Dat is him nei di holle.
bolje, in composito Aolledblje, in caput
devolvi, se prewcipitare, preecipitari ;
proprie, volvi ano supra caput. Hol,
cavum, enim in sermone municipali
Hollandie est anus; confer gat, anus,
roprie, apertura, foramen. Ideo apud
rtorium, p. 105, over4&o! over dol
calles, synonymum est eum over aeri
over bol. Pro Aol Neerlandi quoque
usurpabant sole, solea, sole over bol
vallen; Ex sole ower bol est solle-bollen ,
se precipitare, ut ex Aoi ower bol ori-
|. tur verbum Aolle-bolje. Kil. eol.
BOLGJE, vb.n. tumere, irasci. Notio
' prima est in tumendo, quam retinet
Ang. to bulge, tumere, dum Ags. eam
trajiciebant ad iram vel stomachum. Ex
Ages. belgan, indignari, irusci, pf. dealk ;
we bulgos, pf.p. , Nl.v. delgen,
pf. olg. F.v. pf.p. ônlgen, iratus; in
ouerbulgena mode, mente tumente ira.
Confer Lat. tumens animus, Cic. (urgere,
traaci, Plant. (lat. Jollicare — Germ.
pe?) nfer Age. , uter, Ff.
eA venter, Áng. (belli) belly.
ulge, cg. dolge, procella, unda, maris
fluctus. Tubantes bolge, nubes.
ad). tumens ulcere (mem-
»
brum. Di is forbólgen, manus
447
BOLJE.
displeased, angry. Nl. verbolgen, iratus.
Nl. v. óelgen, balgen, pugnare; bolgen- -
schap, offensa, culpa. Ang.v. óolgié-
schypis, (naves bellice) naves longs. .
Halliwell vertit large, bulky; Wright -
dulged, sed ambo dubii. |
BOLJE, vb.n. mugire, boare. Vide oóaite,
mugire. FP.v. ódle, terrere, terrorem
incutere. Ang.v. óawle, Ang. to bal,
vehementer inclamare. Jun. Et. dawie.
hunger-bólje, vb.n. Hindel fame
cruciari. F. boalte fen hunger, mugire .
pre fame, instar vacce esurientis.
forbàlje, v. a. clamore terrere et pel- :
lere, dejicere. Zen ein, dy sit to brie-
den, forbülje, anatem incubantem ovis -
abigere nido. Vide supra 167.
BOLKE, BALKE, cg. idem quod dalke
pag. 171. |
prüs-bàlke, regula herbe florentis -
relicte in medio prati messi, quod :
duo coloni dimidiatim colunt. Ang.
North. Baiks or bauks, the grassridges .
dividing ploughed lands; properly
those in common fields. Also lenghts .
of solid unbroken land left by a bad :
ploughman. Isl. óa/kr, lira in aegro. .
Andres. Confer Brockett, 28. F. Hwat ,
hja um oarde bruke litte ee yn 'e mids
ien rigle raikes stéan. Prís, crispus. ,
swé-bàlke, preter notionem p. 171;
citatam in aliis dialectis et hoc vult. ;
Messor rudis falcem non plane movens :
secundum solum prati, sed eam de- -
scendentem iterumque surgentem for-
ma sinus agitans, in herba secat strias
concavas, qua: vocantur ewé-bülken.
swébalkje, vb.n. metens linquere li- .
neas emiuentes in herba. Di poep:
swébalket.
BOLLE, cg. taurus. Isl. boli, m. taurus. |
Ags. Ówluca, vitulus. Ang. ówlock,:
taurus castratus senior. Ang.v. bol, :
Weber. Wycklyffe, Matth. XXII. 4,
Vulg. ,, tauri mei," sy boolis, Ags. mine
' bülle-bek,
448
BOLLE.
adire naupegus it. Richey, 38.
Holsteyn, I. 18). nfer Such. do
securis major; Pol-geting ; , qui
grandes suscipit bons. Isl. bol di
bol-sterkr; et bolr, truneus arboris,
est. Hol óóle-boos, qui pompa vel
statura eminet inter omnes, et inde
sibi mire placens et gloriosus.
Di bolle wirdt hnitelich ind bliest
lhroch 'e noas, taurus fit petulcus et
iram spirat per nares. Master siwcÁt
ns ien bolle omdat him douke
hat, pedagogus torvis nos aspicit ocu-
lis. Di bolle yn 'e réak jeye, ira et
protervia turbas citare. Hy rint er op
la as di bolle yn 'e réak; út is ien un-
forstän, homo stupidus ccco impetu
ruit instar tauri cornu petentis metam
foni. Er di bolle , severis ver-
bis increpare et impedire ne quod
propositum erat fiat. — Di liu prate
jimmer-wei ut 'e krante ind 'e Ótbel,
ind hja wite er sa folle fen as di bolle
fen di noardstjerre, homines usque ci-
tant ex actis diariis et bibliis sacris,
in quorum sensu penitus crecutiunt, —
Di bolle spilet d$ kou, taurus init
vaccam. Inde nomen ludiere tauri
lman, musicus. Ay griist as ien
le, ringit tauri instar percipientis
odorem vaginz prurientis Juvencse, —
Asthe nei di brabier gieste as di bolle
is krekt it selme, consulere tuum me-
dicum et taurum eodem redit. Ang.v.
bull-calf, à stupid fellow. Ang. ôullssk,
stupidus. — Bwle, bdule! Sek, sek!
His verbis pueri Frisii taurum irritare
tentant. Confer Ang.North. óxl-seg,
a gelded bull.
roni op (os tauri) Syn ensicht
réa ckt, te, Dat grymmet as
utes. bolle tech, G.J. I. 67, facies pus-
tulata hominis vinosi ringendo refert
os nostri tauri, — NI. à , man-
ducus, homo torvus, terriculamentum.
*
fearras : bole, Ang. bull, Deut. XXXIII. ! bolle-bürd, n. (bólle-boed) asserculus
17. pl. joolis, bullis, Gen. XXXII. 15. ;
bólle, homo torvus et inurbanus.
bolle, eg. cymba velis et malo instructa :
plus quam 23 pedes longa, sed solitis |
navibus vectoriis inter vicos et urbes
l'risi:e (Hol. veerschepen.) minor. Ang.v. |
bole, a small boat able to endure a |
quadratus pendens de summa fronte
tauri petulei ne videst, quem petere
cornu vellet, Sax.l. Óxem-bret, idem.
B. N. L. I. 139. Inde phrasis Ài Aat
ien bollebárd foár 'e , t8 triplex
ei ante frontem est. Alias Hy kei ien
dubel fel foär di kop.
rough sea. Halliw. 193. Sax.l. dulle, | bolle-flesk, n. caro tauri, quem ut
bullen, navis alvus informis, gravis, .
lapidibus oneratus, quo navem refici-
endum in latus vertunt ut carinam
viliorem comedunt homines parci vel
agricole domestici. Opponitur earmi
. bovine, que plus constat. — Di Dûlle-
449
BOLLE.
holle (inferi taurorum?) loens prope
a vico Ferwerd.
bolle-kamp, cg. pascuum separatum :
l. bol-kampen, agri in Omme- '
tauro;
landia Juxta viam Harksteranam.
bülle-lân, n. Scil. pratum vile in guo
pascitur taurus. Frisii vitulos et tauros
viliore herba pascunt; optimam herbam
priebent vaccis, quie lac priebent. Con-
fer kjelle-gers, kjel-ldn, in kéal.
bólle-kanne, cg. cautharus major coc-
— - nm
tilis, in quo colonus messoribus bi-.
bendum przbet lac agitatum.
bólle-kéal, n. vitulus taurinus; figu-
450
publica factionibus infestabatur, qui-
dam homines rabidi ex inimicis prin-
cipis Arausiaci, fpafrioíe dicti, ejus
asseclas verberabant.
bolle-préam, og: cymba major plana
et aperta in canalibus et lacubus Frisite
peeus et foenum vchens.
bolle-seyt, n. F.u. (tauri stercus li-
quidum) spiritus juniperi, vulgi dictio
ludiera. Honigbij, Il. 8. Matres, ut
deterreant infantem a cibo nocivo,
ajunt, Ak! Der sit ien swarte rup
uL 'e (un op, ind di bolle hal er op
eciten. Swarte rup, eruca nigra.
rate, res que male cecidit. Hy miende bolle-spit, n. veru solo prati infixum,
di priis to winnen, mar
bollekéal wirden, prwmium reportare
resumebat, sed hec spes decollavit.
ituli taurini vilependuntur a colonis
Friske, qui plurimuin eos laniant eo-
rumque carnes comedunt. "Tempore
Vighi ab Ayta coloni vitulos tauros
ut vilia avera abjiciebant, vel la-
niatos canibus devorandos projicie-
bant. — Ang. ówull-calf, vitulus tauri- ;
nus; homo stupidus.
bólle-keátting, n. catena ferrea, cu-
jus altera extremitas innectitur funi
cui alligatur taurus in prato, (Confer :
bolle-tsjoar) altera obici ferreo trans-
verse in fronte ad utrumque cornu
firmato, qui eér-íer dicitur. In auc- .
tionibus szpe junctim
keátling ind eárízer.
p. 114 supra.
bóolle-kloten, pl. ofte parvule ex
prostant, bolle-
nfer eár-ízer
is ien |
|
saccharo cum farre triticeo cocto. Gal. '
sucre. Órulé. (A kind of round barley :
sugar. Confer kedlle-poten, (pedes vi- ;
tuli) liba gracilia et longa.
bolle-óxe, prout taurus serius vel ma-
turius castratur ejus penis (string) fit
crassior vel gracilior. Si crassior di-
citur doôlle-ûze, si gracilior óre, qui
membrorum formá concinnior habetur.
Sax.]. óuil-osse, taurus castratus posi-
quam aliquod tempus vaccas assiliit.
bólle-pyst, cg. tauri penis. Hol. duZle-
pees, Ang. Óulls-pizzle, Sax.l. dullen-
pesel, B. N. L. I. 159. Tauri penis
ludimagistris olim erat verber, quo.
castigabant pueros protervos. Nunc |
famuli i
rustici eo reguni vitulos por-
cosque cum potantur in alveo. — Pa- '
triotsce bollepyst, anguillwe cutis aliquot
Rorolis plumbeis onerata, qua seculo '
IIl in finem vergente, dum res
eui allgatur taurus ne circulum defi
nitum transeat. Bollespit mei ien koárn-
izer, veru et obex ferreus transverse
tenens cornua tauri, cui restis alligatur.
bólle-stál, cg. stabulum tauri solo
ligneo perforato, sub quod se subdu-
cit urina. Vaccw stantes solo luteo
integro urinam demittunt in emissa-
rum pone stabulum. Tropice Sax.1.
Oullenstall, angiportus tectus, ubi viri
mingunt. Richey, Hamb. 27.
bólle-st&l, cg. spatium concavum pup-
pis in navibus minoribus, ubi rector
suam habet sedem, et pedem veli at-
trahit vel laxat et ligat. Sax.l. boer,
stipes ligneus ex margine navis extans,
cui rector alligat pedem veli.
bolle-sted, cg. (urbs taurorum) urbs
Horna in West-Frisia, ubi nundine
annue taurorum. Vox ludicra.
bolle-tsjoar, n. restis, quo taurus
vincitur in prato; Di bolle (sjoárje,
vincire taurum resti in prato. Confer
tsjoar, Nl. tuyer, (udder, Ysl. tiudr.
l&án-bólle, taurus qui pascitur in prato.
stâl-bolle, taurus in stabulo.
steds-bólle, cg. (urbis taurus com-
munis) dorps-bolle, cg. (vici taurus
communis) ganeo, meretricum sectator.
Sax. ]. sfad£s-bulle, Hd. hurenhengst. Li-
cet hodie quisque colonus Frisius
suum proprium taurum in sui gregis
usus alat, videntur tamen alix tribus
taurum in communes aluisse usus. Ad
hunc usque diem vici Beemsterani
West-Frisiie in communes usus nu-
triunt quosdam tauros, quorum curam
mandant viris dictis óulevoogden. Ju-
venis ducens taurum quotidie preterit
villas ct suum adventum cornu bovini
sonitu colonis significat. Angli veteres
taurum communem vici vel urbis vo-
39
451
BOLLE.
|
cabant a fre bole (EF. ien frye bolle)
cui Chaucerus assimilavit scortatorem
hisce verbis: ZAay fhynke hem fre and
han no juge no more (han has a fre
bole, (hat. takith which cow that him
likelh in the oun. So faren (hay by
wommen; for right as a fre bole i8
ynowgh for al a toun, right so is a wik-
ked prest corrupcious yuough for al a :
parish or for
nes tale.
terbury tales. 1847.
a contray. The perso-
rights Chaucer, The Can- .
452
BOLSERT.
hul!, Poppenbull, pricdium Offie, prae-
dium Popponis, ex. gr. indicant Ofam
vel Popponen queudam ibi locorum
primum fixisse scdem, et eodem modo
maxima pars nomiuum locorum nos-
trie. Frisie explicantur. Sic ex nomi-
nibus propriis Zodle, Holle, Kimme,
Leo, nos habemus Zodieseerd, hodie
Bolswerd, Holwerd, Kimswurd, Leo-
werd; ex n. p. Dokke, Menald, De-
dige, Deida, else, derivantur Dok-
kum, Menaldum, Dedigum hodie Ded-
jun, Deidenum hodie Deinum, Aelsum,
et sic in ceteris. Nullibi terrarum
homo privatus e jopulo plus valuit
uam in libera l
bóllich, adj. taurum appetens. Ang.v.
bull-At00d , idcm. Wright, óu-ward, !
267. Ang. bullish, stupidus. :
bólje, vb. n. (tauri instar agere, i. e.) per- :
tinaciter repugnare, irate omnia con- !
tendere. Ang. to bully, tumultuari mi- , forte fortuna primi ibi habitaculum
nis et clamoribus, a óu, taurus, ut , sucrant. Um est ex am, ham, domus.
ab Ang. boar, ursus, (o jore; a dog, ; BOLLING-WIER, (collis Bollingii) villa
canis, to dog; & horse, equus, to horse. , in pago East-dongeradela ad ri
Frisii ab Aows, canis, vb. &onje; a kéal, ' fluminis Pesens. Balling, B ;
risia, ubi nomen
aciebant vicis et urbibus gui ex plebe
vitulus, vb. kedlje; a mûs, mus, vb. ,
musje; F.u. a peerd, equus, vb. peerfje,
emt. Di püpen bûlje, fomisees West- '
falici pratum linquunt, ut colono al- ;
tius diurnum recepto exprimant. Alias '
n. p. v. Wier, cg. extructus oolli
parvus in quem colonus vicinus se
cum familia et pecore recipiebat ir-
rumpente maris fluxu. Bollingwierster
thille, ponticulus B.
di pípen strike ut, ut. Ángli do strike, BOLLUM, BALLUM, vicus insulre Ame-
to make a strike.
BOLLE, BOL, cg. protectum, paradro- :
mus ad ripam portus, in quo nautr, ,
gerones, senes e plebe et id farine |
alii confabulantur. À mendaciis dicitur |
leagen-bol, Makkum. F.u. /Jeugen- |
bank. — lel. dol, n. villa, prredium;
sedes, cubile, byli, n.
bold, domus. Ags. Boide, domus co-
loni, Somner. Teuth. éolde, hutte,
schop , leuve, (Hol. luif. F. stoepe) tu-
gurium, pergulum.
bold-bring, F.v. dos quam nove nupta ;
secum in domum fert; bold-sket, idem. ;
Nomina plurium vicorum Frisic
borealis desinunt in 4o] vel óul, prm-
dium, przecedente fere nomine proprio;
Ex. gr. Bend. 105, Gaike-bull, Oden.
bull, Aken-bull, Obben-bull, | Rickels-
bull, IHulke-bul, Offe-bull, Ulves-bull ,
Rene-bull. Twcens , 44de-bull, Hoien-
bull, Poppen-bull, Butte-bull, Wimmers-
bull. Inter nomina propria Frisiorum
hodie adhne vigent Gate, Ode, 4ck,
vel Ake, vel ike, Obbe, Rikele,
Iolke, Offe vel Ofke, Ulle, Hense vcl
Rinse, lebe, Ade vel Ede, vel Iede,
Haye, Poppe, Botte, Wimer, Offen- |
habitaculum. |
F.b. àole, domus coloni, 579, 13. F.v. |
landi. Ballum, in oris Jutlandiz,
Bend. 105. Ballum nascitur ex Balum,
vicus Fris. borealis in pago Nord-
strand. Bend. 104. F. Pale, balle,
n. p. v. Ballama, n. patronymicum.
Wassenb. IT. 140. 97. 179.
BOLSERT, sóLsERT, urbs antiqua Fri-
sim. F.v. Bolscerd, plene Bo/iswerd,
Chart. I. 814, quod per assimilatio-
nem literarum dicitur pro bodles-ward
in nummis antiquis. Inde F.u. Bódsert.
Bodle nomen proprium viri ut Ang.
Bodlege undc Bodley, n. patronymi-
cum. Waerd sive werd, ager elevatior,
colliculus extans ex aquis marinis tem-
pore zestus. In vicinia Bolswerdw sunt
vici Tüérkicert, Burgwert, Hartwerd.
Confer Burgward, du Cange.
Bolswerda est urbs natalis Gysberti
Jacobi f. Holckama, cujus sententia
erat, Sliucht ind riucht as dy fen
Bolsert, simplex et candidus ut cives
Bolswerde (Ang. a plain man). Ibi
vitam degit et in ejus dialecto poë-
mata sua composuit. Poëte enim tem-
pore Bolswerde vigebat lingua Fri-
sica, cui lapsu temporis succedit dia-
lectus — seini- Nederlandica — hodierna
urbicolarum Frisig. Inter rurioolas
453
BOLSTJURRICH. |
viciuas lingua erat mixta ex dialecto |
australi et hodierna dialecto communi ; :
454
BONGEL.
gebombam, n. sonitus continuus pulsa-
tie campane.
hee nuno temporis illam dispulit. Ju-: BOM-JIS, n. glacies sub qua aqua de-
venis ex ore vetule Bolswerdanrme au- |
divi ejus avire solennem fuisse saluta- '
tonem vespertinam Hindelopensium '
'néaun! hodie 'nawend. Confer awend. |
'Nawend pro g'nawend, gon-aiwend , Gal. |
bon soir! Ibidem ombife ut G. J. pro.
oníbile, jentare. — Dat péar fiert it |
wapen fen Bôlsert al, isti conjuges |
sese aversantur; proprie, cubant in i
lecto conjugali obversis tergis ut duo |
aquile in insignibus Bolswerd:. |
Bôlserter kabbeljou, (aselli Bols-
wardenses) caro vituli recens nati;
scomma. — Bolserter oáljekuken, (liba
oleata Bolswerdana) incole Bolswer-
dee; cognomen ludierum. Confer oalje-
kukeu, globuli farrei oleo cocti. :
BOLSTJURRICH, adj. contumax, re-
fractarius, irate repugnans. Nl.v. dal-
sturich, seditiosus.
audax. F. sfjure, regere, dirigere. .
Confer supra p. 166 /a/-dedich, bal-éa- |
rick, bal-stjurrick, in quibus dal fere
effertur ut 30). Bnl. I. 45, £alstárig.
bolstérich, adj. asper, scabrosus, ini- :
quus. j|
BOLTER, m. F.b. candela ex cera vcl |
sebo conflata. Bend. 61.
BOLWERT, cg. remuneratio nuucii.
Hind. Parvarum navium rectores, qui '
mie-bringers audiebant, olim extra por--
tum speculabantur nautas Iindelopen- -
ses ex mare Baltico vel Norwegia |
reduces, et simulac c longinquo ali-
quem eorum appropinquantem vidis- i
|
i B
fluxit, igitur cava et resonans. Jom est
ex dong, Nl.v. bonge, tympanum, Kil.
domme, idem; bommen, resonare. Bong,
ellyptice F.b. pro F. àom-iis, Joh. 5.
F.o. éonk-iis. Stür. Confer &onge.
BOMMEL, eg. vesica, tympanum, obtu-
ramentum dolii, pro bongel. Di bommel
bodrst lûs, erumpit dolii obturamen-
tum, acta feeda dudum tecta erumpunt
in lucem. Nl. v. omme, operculum va-
sis, obturamentum dolii. Kil.
BOMP, cg. idem quod pomp ct Akomp,
ictus inflictus trudendo, ex. gr. pugno;
ictus affligens aliquem ad terram.
Ang. East, bdump, affligere aliquem
arbori vel posti, Forby. I. 45. Is).
bompa, pompa, prsceps ruerc.
ON, vidc BAN supra 175.
ooft. Ags. b0ld, ! bon-felling, f. muleta propter jussum
autoritatis publice despectum.
bon-bref, n. literie mandatum magis-
tralus nuntiantes.
: BONA F.v. vide BANA, homicida.
bonia, vb.a. F.v. aliquem proferre ut
horaicidam.
| BONGE, cg. vesica urinaria. Nl. aes, —
DBarge-, koue-, scjippe-bomnge, porci,
vaccem, ovis vesica, Isl. óuxga, f. tu-
mor, protuberantia. Ang.v. óuwg, a
purse or pocket. Crumen:e antiquitus
fiebant ex vesicis. Nl.v. óomge, Hd.
óunge, tympanum. Di unge boárst,
rumpitur vesica inflata; tropice, prava
consilia in lucem prodeunt. — Bose,
abscessus aqua vel pure repletus.
sent in Hindelopiam vecti id uxori; bun ge, F.b. tympanum. Helgoland ,
t.
nuntiabant, que evangelum prremio |
bolicert. remunerabat.
BOM-BAM, sonitus pulsatre campanre, !
Cantilena infantum municipalis, |
Boinbam , de klok die lüedt,
De boeren die gane de poart iet.
Bom-basm! Noseke is daed, Burm. 6.,
Nota pulsari campanam cum mortuus |
effertur. Ang.v. óombone, to hum as|
Sy
bonge, eg. tympanum. Nl.v. P/omge,
idem; posteriores óomme (Kil), nunc
restat in »inkeLbow, tympanum cro-
talis. cinctum. ij, stiel dij sijn wird
as de hasse bij de bongke, Burm. 29,
stat a promissis immotus ut lepus apud
tympanum puleatum, exuere solet pro-
missa.
bees. Halliw. Bom-bóam est ex bong-' BONGEL, cg. confer óiugelje p. 810.
bang; vide bonge. Isl. 5anga, pulsare, ; — Bowgel, cg. pedica equi in prato ne
Ang. do bang, idem; unde frequent. ; quadrupedante cursu laceret solnm.
Ang.v. (bangel) jammel, to beat. Hal- — Figurate, myn wiif hal iem bungel oan
liw. — As ien pastor tsjien jier preke — 'e foet; hja mal thwws bliuwe, mca
kat bliuwt it as di bombam by it âlde. uxor infante lactente domi tenetur.
bombamje, vb.n. sonos pulsate cam-: — 's Bongel kayen, Ang. a bunch of keys,
pense edere. ' elavium fascis, Nl. een bosch sleutels.
455 456
BONGIRD.
bongeljeg vb.n. sacoi penduli instar
binc inde moveri, agitari. '
umbongelje, vb.n. cursitare huc ct,
illuc. Yn 'e sted wumbongelje ind di, Hol. veen-bomken, wasser abrupte soli
gréate hearen nei 't gat rinne, is better | bituminosi ague supernatantes.
foär ien Holláner as ien Fries. : bonk-ierde, cg. (F.o. dunkeerde, Stür.
BONGIRD, cg. pomarium. Nl. óeom-' 37.) crusta suprema terre bituminose
gaerd , idem. (héage-féan) alte quee dicitur, spongioea
bongird, nomen ville proxime vico! ct infertilis, nihil preter huc illuc triste
Bozum. Di boer wennet op di Bougird. /—— gramen vcl ericeti plantas proferens.
Der is boelgoed yn di Bongird. , bonki, vb.a. F.b. acervare. ger. bonkin,
BONK, F.v. pro dank, quod vide. Nota — Joh. 166.
ad phrasin ZAroch di bank, universe, bunken, ofbunken, F.o. idem quod
usum frequentius usurpare (Aroch 's sequeus bonkelje. Stür. 27.
(ien) bank. t: bunker, cg. fossor denudans terram bi-
BONKE, cg. os. Vide p. 258. ! tuminosam, ita ut appareat quod F. o.
fisk-bonken, pl. ossa tenera piscicu- , — vocant de (urfbank. Confer Ags. bonc,
lorum ut perc, alburni, cset, item , pro dance.
piscium majorum, quales sunt lupus, ' bonkelje, vb.a. effodere humum vilem,
cyprinus alique ejusdem mensure. —, qui tegit terram bituminosam.
Nin bonken yn fine, nullo vinculo; BONKEL, F. occid. examen avium.
retineri ab injustitia. Di abbekaten! “Een bonkel spreeuwen, sturnorum exa-
Jine er nin bonken yn um it riucht krum' men. Isl. óunki , m. strues mercium,
io meitjen: Americanisms, 42, „To: congeries; commutatur cum dulki, m.
make no bones of, to do any thing! idem, unde Y. ówlfe, st. multitudo,
without hesitation. À metaphor borro- ; quod vide. Aug. East. donker, large.
wed from eating with dispatch as if, —Llalliwell. Confer Egilsson, Ówuki, et
it contained no bones." . 6ulki. Ang. óulk, moles.
bonk-fretter, cg. caries ossis, Nl.' bonkel-red, n. in molendino, quod ope
been-eler. Aliud notat , equi carenum movet, ista rota, quam
ben-frotha, f. detrimentum ossis. Gal., dentes orbit» principalis (kaem-red)
Jroiter, fricare. Ang.v. frete, fricarc, | — arripiunt ct cireumagitant.
fret, idem; pf.p. fret, dilaceratus,! BONNA, vb.a. F.v. jubere, imperare,
sauciatus. Halliw. Alam. fraton, sau-: —sancire. Isl. danna, interdicerc, pro-
clare. Kil. erjfen, j. wriffen, tornare. hibere. Banner, m. viator.
Nl. fret, viverra, scilicet. terebrans | baunech, adj. F.v. autoritate publica
cuniculos. F.b.frit,terebella, Outzen. ^ jussus et sub ejus tutela positus. Zw
88. Sax.l fri, fribaer, terebella, een bannega süroede, 495, 28, idem
rectius trib-baer. Richey, Id. IIamb. ' guod danda sylroda, O. F. W. 348.
BONKE, cg. massa, cumulus. Ang.v. ban-schildich. adj. F.v. debens
bownche, a& swelling. Ang. juuch, fas- | — mulciam, debitor mulct:e solvendsz.
ciculus, tuber, gibbus. Dan. buncker , | BONNO, BONNE, n. p. v. Isl. óuna, sca-
articuli montium. F.b. ówsk, acervus, tere; óuna, f. scaturigo. Alam. Puno,
ex. gr. frumenti, argenti, Outzen. | DBuni; Bunico. Sax.v. Bunikin, con-
Bend. 32. Bonk, Joh. 100. — Hy hat. tracte Dunkin, Frisice Buntsin. Forst.
ien hele bonke jild yn 'e buse, crumenn — 292. Confer Gal. fon(aine, n. patron.
ei tumet nummis. " bonsen, n. p. v. dûnsen, idem.
bonken, pl. terra vilis, ex argilla in- j bonke, bontsje, n. p. f.
fertili fragilique, sub cespite crust | bonnema, n. patronymicum.
suprein: latens. Confer &mip-klaei. Di ^ BONS, cg. pulsus, ictus. Di bons juen,
bonken lizze under di bitarring, crusta! — abigere aliquem. Di faem jouwt di
BONS.
bánki, m. congeries cespitum. Hald.
Ang. v. Óuckets, square pieces of boggy
earth under the surface. Halliw. 216.
terre causticg obnoxia est contracture |
et subsidentiw. F.u. Die de kanten!
afsteekt zal de bonken moelen ophalen. '
Vegelin, Veengraverijen, p. 77. sl.
óunki, m. congeries, strues glebarum !
humidarum. Andree, 41.
sl torf-'b
feint di bons; hy is hjar to dimmen,
virgo procum propter ingenium sc-
datum a sc repellit. — ons, fragor
ex pulsu. 2 joech ien hirde bonus,
fragorem edebat magnum.
ûnsje, vb.a. ferire cum fragore. len sceef
457
BONS-GAT.
|
keerdel bonset op 'e doárren um, homo '
ebrius magno strepitu pulsat fores. — :
Ang.v. to bunch, verberare, tuderc.
BONS-GAT, n. (boons-gat) introitus por-
tus Heldere; proprie, aditus homi- '
cidze. F. v. bona, homicida; gat. aper-
tura, exitus in mare. Dicitur et Aels-dor,
(hel, inferi; dór, porta inferorum) undc
et vieus ad ostium fluminis Suder-sc:e
Helder ex kelle-dora. Confer 'Tab. Geogr. |
De zeven Nederlanden in FK. Halma,
toneel der Vereenigde Nederlanden. Ve- ;
rebat superstitio proavorum animas
mortuorum per hunc portum migrare
et transvehi in Angliam, umbrarum |
refugium nebulosum. Procop. 4, 20.
BONT, suNT, ad) varius. Bonle kou, -
distincta ; .
vacca maculata, maculis
read-bonte, swari-bon(e kou, vacca ru-
bris, nigris, maculis distincta. /y is
sa bikend as di bunte houn, omnes eum ^
Prov. Der wurdt nin kou.
bunt. néame, ús er is ien hwyt hier oan, '
noscunt.
uod fama canit, licet mixtum men-
aciis, tamen quid veri habet. In ser-
mone proletario Fw boppen bon ind
fen wndleren stront, splendor vestium
fucatus. Sa dunt as ien exter, pica
varior, i. e. multis coloribus indutus. —
len bunte rigele, series mixta juvenum
puellarumque. — Bunt ind blân slein,
maculatus cutem verberibus, Hd. óraun
und blau geschlagen. Vide supra blau,
981. — Bunt meitse, peccare; di junge '
hat it bunt. makke, hy hat di spegel
britsen, magnopere oftendit puer; frc-
it speculum.
BÓN E, n. l.u. diabolus, proprie,
diabolus parvus, ut Hol. eriendje, in
sermone íriviali pro vriend. F.u. 7k
mag 'n boontje weze as it waer is, sim
demon, si verum est. Boontje komt
om it loomtje, diabolus suam poscit
458
BOPPE.
(gallinarum instar supra fimetum) su-
pra molem argenti est avari felici-
tas. Gean nat boppe dyn kaptael, nc
tentes negotiationis aleam supra tuam
sortem. l'onitur et absolute, Di facem
is boppe, famula sursum est, i. c. in
solario. — F.v. óuppa, super, supra,
adhue, insuper; pr:epositio regens dat.
ci accus. oup tha arem, supra aures,
FN. boppe di vareu. Boppe acht punt,
excedens summam 8 librarum. Der
(o buppa, Chart. T. 537, a. Nl. daer
(e boven, hoc amplius, insuper. —
F.v. uppa per syncopen pro Ói-uppa,
plene Ags. óe-ufan, Nl. boven, Ang.v.
bove. llalliw. 201. Ang. above. Confer
Ags. óbe-afían, post, jj b. beaft, Joh.
69. Ags. de-utan, V. buten, extra, foris.
Si prepositiones sei, fen consiru-
untur cum doppe, boppe fit boppenen
vcl boppen. Fen boppenen del smile,
deorsum projicere. F.u. Zen bovenen
aecr smite, G. J. fen boppene. Nei
boppen klüdderje, sursum scandere.
'boppeste, adj. superl. altissimus. 7e»
it boppeste boe(je, res sclecta, optima.
Boerd vel boed, tabula superior apo-
thecee. Confer boerd, 426.
muwle-bopperst, n. (arcus oris) pa-
latum. Vox a G. J. ficta.
boppce-hánusk, adj. supra humeros agens.
oppehánsk leíppe, manu supra hume-
ros tenens perticam saltu superare sul-
cum aquarium. Opposite, underhänsk,
manubus demissis. cf. boekelje, 424.
boppe-keamer, cg. ceenaculum, i. e.
i
cubiculum solario proximum. Mutatis
verbis, cerebrum, Di man is ungelok-
kich : it scili him yn 'e boppekéamer,
infelix mente captus est. Prov. By
folle keningen is di boppekéamer nat
biwenne, multorum regum claudicat
ingenium.
mercedem, i. e. vindicta divina tar-
ditatem supplici
F. v. bona, homici
boppe-laech, eg. stratum superius,
vitate compensat. ex. gr. terre, oneris nauticl, ciet.
, diabolus. Confer : ^ Boppelaechs-slotierde (ut di stedsgreft
to Lyowcerd) conum ex superiore strato
fundi aqui effossum ct in ripam pro-
jectum. | Stratum. superius fertilius cst
t wetter stiet boppe |
Inferiore.
boppa et boppe
pel, aqua surrexit supra statutam al- :
man, recte Gal. Allemand. Confer FF.
lich-lán (agri pascui inferi) prata uli-
ginosa, quippe humilia; JicMáner, iu-
Boppe :
cola talis regionis. Supra 22b.
oppe haep allyck de kinnen, Burm. 6, |
459
BOR.
boppe-lest, cg. onus margini navis
extans, ex. gr. in navi femnaria, vel
barca, F. bark-scip. Mutatis verbis,
len lest mei ien boppelest hal di man
mei ien slof wiif ind undogensce bern,
duram provinciam ornat cujus vxor
negligons et liberi immorigeri. — Bop-
pelesi, ebrietas. Di boer kaem mei
ien siege boppelast thus, rusticus pul-
chre oneratus vino domum redibat.
|
BOR, F.b. la pps. NL His, F. kladde,
Ang. dur, bulbus setosus et tenax
lappe, Ang. ówr-dock, Nl. Alis-kruid.
Johan. 100.
BOR, cg. vices, Frisii australes, Hind.
Molkw. idem quod Jer ct dar. Confer
bere, 199. Bute-bor, vicis extraordina-
ria, refectio extra ordinem vespertina. ;
BOR? san, B.ER, F.b. Sylt, derre, Ages.
bere, hordeum, quod ut principale Ger-
manorum frumentum notabat omne fru-
mentum in Ags. óere-erm, bern, hor-
reum, Jere-vic, vicus frumcntarius, dere-
(un, villa frumentaria. cf. supra 236.
BORACH, m. F.b. arx orbicularis, qua-
les plures in insulis Frisicis borcalibus
restant ex evo antiquo. Joh. 5. Ang.
borrough. Eadem dismresis obtinet in
F. v. burich, burk, f. et Ags. Ónruh, f.
Ang. v. durrougt, castellum, et per ex-
tensionem urbs, proprie, refugium.
Ags. gebeorh, refugium. Confer burch,
220.
borge, eg. castellum, aqud G. J. Fri-
siis ruricolis ut urbicolis ignota vox;
his enim slot, n. est castellum, villa
entis patricie, vel sims ex slin-hus,
domus lapidea, opposita domibus ex
460
BORD.
baurgum; baurgs, urbs munita, arx;
baurgja , civis; didaurgeins, 7. ApEu Body,
munimentum. lude oritur figurata no-
tio spondendi, cavendi, qum est in
VF. v. óiburgia et Ags. bebeorgan.
Ags. Óerig vel berie, tumulus sepul-
chralis, in HarocAes-berie, Havoci tu-
mulus; Zlavoce, F. Hauke n. p. v. Eo-
dem sensu slan, lapis, Brivistan, lapis
Briksi, hodie Ang. JBrixíos, nomen
urbis; ex órikse fit F. ôritse, unde
Brits-werd, nomen vici in Paerdera-
dela; Britsenburg castellum in Britsum
vico Leowarderadele,. Lapides sepul-
chrales jacebant ut cadavera conira
luporum voracitatem munirent; apud
Saxones, autore Thoma 1 hilipps, erecti
stabant; Transact. Hoy. Soc. Liter.
HI. p. 1. Itidem Ags. Offe-lan, Offre
lectus, sepulchrum, ut F. afe ! -
stede, idem: Ags. Tamenas-lan, Ta-
men:e lectus, F Tamme legerstede, 'Tam-
mm lectus, i. e. sepulchrum. Sepul-
chrum vel sandapilam Anglosaxones
in talibus compositis quoque notabant
voce (reo, quod antiquitus in truncis
excavatis arborum condebant cadavera.
burich, burh, f. F. v. oppidum, civi-
tas, arx. Antiquitus Frisii ob libertatis
amorem fastidiebant pom:eriis urbium
includi, et plerumque in vicis et op-
pidis habitacula ponebant. Preterea
castellorum constructionem lege veta-
bant, ne magnatum ambitio ex iis vi
contra incolas ageret. Vide óercá.
burh-hera, m. F.v. civitatis domi-
nus, Burich-keran (o Roem, wmagistra-
tus Romi.
ligno, argilla et stramine construc- | burger, cg. incola civitatis, civis;
lis. — Borge, castellum, non differt
a Óerge, mons, nisi dialectica varie-
tate; Molkwarenses enim montes vo-
cabant jorgen, Wass. I. 153, 158.
Frisiorum burch et Ags. buruhk sunt
ex pf. durch, vb. F. dergje, in tuto
ponere, et Ags. pf. jearh pl. burgon,
pf.p. borgen, vb. óeorgan , Gen. XIX.
17, beorh thimum feore, Vulg. salva
animam tuam, F. bergje dyn siele; NI.
berg uto. leccn. Eimullerus p. 287 mi-
nus rccte, , defende" sc. ope armo-
rum, Sequitur enim, „in monte te
salvum fac" Ags. gebeorh the on tham
munte, iu iuto te colloca in monte!
incola vici. Ags. Óurh-man, burh-leod,
civis. Sed Frisii uua voce, F.v. ówr-
gere, V. borger. F.v. burger to Starem,
l. borger (o Starum, civis Stauriensis.
Y. &orger, vici incola in re agraria non
occupatus. Borgers ind boeren, inco-
le viel et vicini agricole. Boer, agri-
cola in loco campestri degens. — Bar-
ger, cg. F.v. municeps, particeps juris
civitatis. Nen Hollaadera schilma ont-
faen for en burger, men riucht tho
ferane ende nen alderman (ho (ziazane,
vetitum est Hollandum accipere ut
municipem; in jus ne cat neque optet
inagzistratum. Gabbema, Leeuw. 39.
Conspirant Gothi in baërgan, QuA&T | BORD, adv. Scil. porro, ulia, éord-
Tél, conservare, tueri, pf. óarg, pl.
gaen, abire, F. /foírí-géan. Forma est
461
BORDE.
462
BOS.
Danica, dorti, absens; dort-jage, Nl. | borch, venditio bona fide absque so-
poorkjagen, abigere: Dan. orf-gang,
. eoorí-gang, F. foéri-gong, progres-
sio. Scil, Gn icd / K^ É Gean
foärt! Dan. Gaae bort! apage. — Scil.
Zl jild is bord, jacturam fecit rei fa-
miliaris, F. 7 jild is foärt.
BORDE, cg. cubiculum, domus. F.v.
bort-magad, dispensatrix domi, ut Hol.
kamer-meid , famula purgans et curans
cubicula.
bort-magad, f. femina in eadem cum
domino degens domo, sed Hol. een
gek meid, concubina foris in
cubiculo impensis concubini vivens,
Gal. femme maintenée, — Ex borde fit
Barb. Lat. óordella et bordeala, unde
Gal bordel et bordeau, Hol. dordeel,
nea, Ang. inversis literis órotAel.
BORGEIN, cg. anas maximus in Frisie
oris, ruber rostrum ct pedes, anas
marila, F.b. BZarg-an, Joh. 139. Zin
et as per apocopen pro eind ct and.
Outzen, and. Frisii in insula Sylt hanc
avem ut ciconiam sacram habent ezque
nidi locum nt, in quo excludere
et ova. Mullenhof, sagen, 187.
BORGJE, vb.a. emere et vendere bona
fide abeque paratis nummis. Przecipue
attinet ad caupones distrahentes ciba-
ria, vestiaria aliaque necessaria. Lieme,
mutuum dare et accipere. Prov. Borgh-
ien mecket sorghien, Burm. 6. Ang. He
thal goes a borrowing goes a sorroiwing.
Ray, 81. Létse sorgje dy uws borgje,
curet qui eredit, non ille qui mutuatur. |
Borgjen is nin scinzen , qui emit absque
argento tamen nihil dono accipit.
biburgia, F.v. fide data spondere, vel
tius, satisdare pro sponsione. Ages.
gan, sibi cavere, sese defendere. |
F.v. óorga, mutuum sumere spon-
sione data. F.v. jorgia, burgia, ca- |
vere, satisdare, pf.p. burged; he schil
sine Dura ticeer habla deer kine borgie,
395, 18, F. Ai scil twa fen syn bürren |
habbe dy borck foär him binne: Ags.
borgian, mutuari; fidejubere. Angli |
r direresin (borogian, boroge, Ang.v. |
Jorome) borrow. F. borgje, pf. borgge, |
f.p. &orge. Ex prrwterito dog, vel!
9, verbi bergje, in tuto collocare,
ad quod sponsio sive fidejussio spec- |
tat. Confer supra éergje, 224. |
bós, adj. iratus. F.v. ose,
lutione parata. To &orch nimme, emere
bona fide sine pecunia parata, Ags.
ow lork niman; ambe phrases idem
noiant quod Ags. óorgiam, F. borgje.
F.v. et Ags. Pborga, fidejussor, vas,
pres, sponsor. Ags. et F.v. Por,
orch, m. fidejussio, fonus; fidejussor.
BORKE, m. F.b. parva capsa ex arca
rotrahen:la. Bend. 67.
BORKUM, insula parva tegens vada
Frisim orientalis, olim forte continenti
contigua. Confer Bórke, Buürke, n. p. v.
Ang. Burke, n. patronymicum. Burco
idem. Sec.v. Forst. 294. Burkham,
vicus Anglis.
BORLI, vb. F.b. bullire, bullas citare
flando per fistulam in saponis liqua-
mine wygeruud. borlin, Joh. 166. NI.
opborrelen, e fundo aquis surgere in
bullulas. Kil. éordelen, mstuare; dor-
telen, cbullire, tumultuari. Hind. op-
bordelje (opboddeljo.)
borl, m. bulla, F.b. Joh. 119. Nauta
naufragus, aqua demersus, post mor-
tem nocte media in conspectum venit
suorum. Se sistit ante lectum amicis-
simi, bulla (?ori) turgens in labiis
cadit dirrumpiturque in solo, ubi ro-
ris vestigia restant.
BORN, n. (bon) éoárn (boán) F. austr.
infans. Confer jarm. Verbi dera, part.
p. born, natus. Nl.v. Borem, natus,
red. Moor. II. 10. Americani dorx
tih a silver spoon in his mouth, to
inherit a fortune by birth;
She was one of (hose, by Fortunes
(*boon , who
Are born, as they say, wiih a silver
(spoon
In her mouth, not a wooden lade.
Hood, history of Miss Kilmansegg.
Americanisms, 44. Confer ber(he-leppel.
BOS, adj. (boos) vehemens, alacer. Bos
waer, seva tempestas. Bos keerdel,
homo alacer et lucri aviditate fervens,
industrius, intentus rei. Dy keardel is
bós yn it fiskjen, peritissimus piscaturw
est. Bós famke, puella audax, prompta.
Nl. óoos, pravus, iratus, Saenredaui,
booste, malitia, ira; donker(e, obscu-
ritas, Hol. boosheid, donkerheid.
ravus, óosa
gasten, diemones nefarii. Jur. 1T. 150.
borch, cg. fidejussor, sponsor, pl. óor- ; bozens, cg. ira; alacritas ad lucra.
gen. Dy borch wirdt jouwt di jild-sjitter |
di haeyen fen syn kantoor. |
Prov. Mei bozens komme men nat fier ,
ira et vehementia non proficimus.
408
BOS.
bóshed, f. F.v. impietas, pravitas.
bós-wiif, n. obstetriz, proprie femina
alacris et prompta. Synonyma sunt; básal-duk, F
goed-frou, guod-frou, et hoárn-moar vel
hoárn-wüf.
oanboasje, vb.n. crescere vehementia.
It waer boazet oan, crescit tempestatis
vehementia.
bós videtur ex Alamannia prodiisse ad |
Burgundos, Brabantes, Flandros at-
que Hollandos. Apud Goth. Ags. Ang.
Isl, Sueth. hzc vox desideratur.
BOS, F.b. parva casa ad ripam lacus,
e qua venator nocte jaculatur anates.
Outzen. Isl óás, m. stabulum, prw-
sepe bovis. Goth. ôansts, m. horreum. !
Gr. Q&Tv4 stabulum, prresepe.
464
BOSK.
8 fieret biuss; Dus-el; basal? Nisi sit
ab Isl. dûs, presepe.
E mappa. Nl. tafel-kleed.
Apud Frisios boreales in nuptiis olim
moris erat sponsam post prandium
mappam projicere in sinum virginis,
que omnium convivarum matrimonio
habebatur dignissima: quod cum erat
honorificum, eo simul] spem significa-
bat, se brevi in nuptiis futurre sponse
esse coenaturam. Joh. 114.
BOSK, n. fascis, fasciculus. (Lat. fas-
cis zz Germ. basks.) Bosk riis, fascis
virgarum; dosk pinnen, calamorum fas-
ciculus; ien bosk swewelprikkem , Gal.
allumettes; ien bosk fiers, ligularum;
bosk sipels, creparum. Bosk driuwen,
racemus (uvarum), sed tex rusk beyen,
baes, F.b. stabulum, Joh. 114. |
bóós-der, stabuli fores, Joh. 114. Ags. |
bûs, m. stabulum, Ang. £oose, bovile. |
baccarum. Zen bosk hier, come (ho-
minis); Jeu moai bosk hier is di pronk
fen natür, Isl. buskr, m. crines densi,
BOS, cg. pyxis formá rotund&, cistella,
loculamentum; sodalitium — operario-
rum qui obolum hebdomadalem quis-
que conferunt unde wgroti sustententur.
It slut as ien bûs, tam arcte clausum
est ut pyxis stannea operculo. Ironice
dicitur de conclusione absona.
bûs, eg. vitium pedum equi. Si arteria
tenditur supra os pedis dicitur spat;
si vero in immodicum tumorem crevit
dicitur jos. Ji hynzer hat ien bûs oan
di poat. Confer Nl.v. usse, bosse,
umbo, media pars clypei eminentior.
BOS, adj. vacuus, qui sua perdidit. In
ludo puerorum, 7k din bos. omnes
meos globulos vel nummos perdidi. —
Ang. North. Joss, empty, hollow, ex-
hausted, Brockett, 50. Scoti dos, bois,
idem. Alam. osi , bosi, vanus, frivolus,
infirmus, vilis. Graff, III. 216. Notio
, Vilis" lapsu temporis abiit in pejorem,
,malus;" Alam. pose uuikt, homo vilis,
I Id. bosewicht, NL boosteicht, nequam et
improbus. Confer Alam. mir wirt buoz,
vacuus fio ab aliqua re; ich (uon buoz,
vacuefacio, libero aliqua re; Gr. Wb.
II. 570. F.v. &asa huc non trahendum
est. Confer supra /asafeng, p. 189.
BOS, Harlingerland, aper castratus; for-
san per ellypsin pro dos arch, Stür.
Bos et bars.
BOSAL? BASAL, mensa. Scoti asy,
bassie, tabula lignea qua farina e cu-
mera portatur in pistrinam, Jamieson,
4? Confer Goth. diuds, mensa; mutata
d finali, ut solent Frisii boreales, in
contorti. Busk vel josk in monumentis
vel. Frisiorum et Ags. deóst. Zem bosk
Oûlommen, alias ien ruker, Gal. ex Dosk
Francorum formarunt dim. josket, bos-
quet; hodie bouguet de fleurs. Ang. bush,
virgultum, dumetum, Isl. óuskr, idem.
len bosk vel ien grude strie; sed ien
bundel vcl boándel flaex, ien scéaf graen,
ex. gr. rógge, /weet, hjouwere.
bosk, n. sylva; hoc sensu redolet Hol-
landismum. Vox Frisica est wâld,
sylva, pl. wâlden. Sylva opponitur
omni quod cultum est, ex. gr. pires
efieaticus, F. wylde par. Lat. sylvatscus,
jal. sauvage; It is az dy jonges ut it
bosk komd binne, hi pueri agrestes et
moribus inconditi sunt ut ex sylva
oriundos diceres.
bosk-lân, n. agri arbustis obsiti.
bóskich, adj. (pratum) obsitum cespi-
tibus longi graminis stercorei. Ang.
busky, ad). sylvosus, arboreus.
bosk, fossores puteorum inveniunt quan-
dam materiem, quie dosk vocatur,
quamque putant ortam ex hispidis
plantis, arundinetis arborumque comis.
imilem congeriem und projiciunt
in ripas lacuum, qu: Frisice audit
kreek vel teek.
bosken, pl pecus in pratis linquit in-
tacta loca ubi alvum evoneraverunt ;
hoc lztamine gramen in longos luxu-
riat culmos, quorum congeriem Frisii
vocant josken.
bóscilce, n. F.v. silvula, fasciculus,
Terminutio 4 adest in Ang. ônskel ex
E
465 466
BOSSEL. BOT.
busk-el, unde diminutivum boskilke. | BOT, adj obtusus, hebes, modum ex-
Ang. bwshel, magna copia; Óuahels of | — cedens, extraordinarius, abundans, co-
old, vis auri. Johnson in voce. G. J. iosus. Inter Italos restat Gothorum
. 1M. aula in boto, hebes. Jsl. ônta, trun-
tize-bósk, glomus intricalus, ex. gr.: care; óuír, m. truncus. Nl.v. jotfen,
filorum, crinium, cet. | trudere; resultare. (Nl. £o£-visch., bot,
boskje, vb.a. culmos graminis stercorei| passer marinus, rhombus); NL of
metere. — In unum coire, congregari, . wangen, repulsam ferre; lusus in du-
qno sensu prsecipue attinet sturnos ^ plici notione piscis et repulsse. Gothi
jasque aves migratorias cum in au- Óauí/s, surdus, mutus, stupidus, in-
tumno maximis numeris concurrunt et; sipidus, que sunt notiones figurate.
has oras brevi linquunt; Di protters : Nl. hel mes is Lot, culter obtusus
(sturni) &oskje al. — Di scjirroeks | est. Hy is bot vam verstand, hebeti
komme by it iis to bûskjen, corvi coeunt! “est ingenio.
ad ripam congelati lacus ut prweden-, bót, agrestis, impolitus Di sted iz op
tur. — Gear-boskje, coire in unum, , ai? ding efrjuecht , Mar it lân iz bot,
eoire in societatem, ex. gr. cum im-| is plomp in sljuecht. G. J. I. 70. Bot
probi junctis viribus insidiantur probis: | yn sizzen, vel fen sizzen, crassus, im-
boskje's licht mey hollen gear, : olitus in sermone. F.b. dot, truncus.
G. J. L 203. NL zij steken de koppen oh. 147. Nl. adj. ot, hebes, obtusus.
dy Akander. ; It scip roan bol tsjin dy wâl, navis
BOSSEL, f. F.b. globus jaculatorius. ^ contrario cursu arietat in ripam.
Bend. 60. Ang. Sussex, £o loss, to throw, ' bût, copiosus. Analogice stom, mutus;
Inde is-bóssel, koxgel-bossel, sphowra! F.u. 's stommen geld, vis pecunie;
glacialis, sphera in ludo metarum. ston feul folk, numerus ingens homi-
BOSSELN, NH.o. setis abstergere, elisa! — num. Stomp, obtusus, /£ is stomp káld,
r ante sí pro óürsielen; F.u. büssele' — perfrigidum est. Nl. adj. plomp, hebes,
pro óurstele (Aug. to rush), F. boásselje , — agrestis, mensurü et formâ immode-
pro boárstelje, — Y.o. bost, bûst pro rata et inelegans; Hol. eem plompen
sí, pectus, F.u. düst, F. bodst pro | boel geld, vis auri.
boárst. (Any. breast). |i bóütten bult, magna copia. Zew boten
BOSSEB, cg. fragmentum rami sam-| Bult jild Aat syn wille ind syn forthriet,
bucei medulla extrusa adeoque perfo-| ^ magna divitiarum affluentia non minus
ratum ad instar tubi lignei, per quem | tdi quam voluptatis habet.
pueri embolos papyri, vel suberis, veli to bot, nimius. Dat is to bot, nimis
acori calami, parvo pistillo tuditant et | — munificus es. Dou makkest it to bot,
cum fragore Jaculantur; Hol. klakke- | nimius es in jocis. Prov. Buter ind
bos (strepens tubus.) Nl. v. schiel-0usse, | — tsjiis allyk op dyn bréu is to bût, Hol. v.
ellyptice óusse, Flandri jose, sclope- | Twee zuivels op één brood is te veel,
tum, fistula wenea vel ferrea belliea. | cum pane tuo et caseum et butyrum
Confer óose, Kil Nl. óuskruid, F.,; simul edere prodigi est.
bosse-krud , pulvis pyrinus. — Ang.! bót, adv. bolte käld, valde frigidus. 7
North. Buríree-gum | burtree-pluffer, a | is nat bôlle myld, calor aeris non ni-
small tube formed by taking out the, mius est. Flandri '£ weder is miel te
soft pit of an elder-branch, employed | dol heet.
as an offensive weapon,| bótsk, adj. truncatus. J£ scip rint fen
Brockett, 73. ed 22, qui hoc loco| orem Jotsk ut, prora navis truncata
monet Northhumbrenses ramulo sam- | forma est.
buceo uti ut amuleto contra malas. bótje, vb.a. aliquem stupidum habere
artes incantatricum. Frisii decoctum ! vel vocare; ut ex o6 est dûlje, ex
eorticis rami sambucei, qui deorsum ' — las, sagax, est /éasje, sagacem habere
erat degluptus, ad ventrem solven-| et dicere, ex ds est 5ósje supra 463.
dum, sin contra sursum, ad vomendum | BOT, cg. passer (marinus), (platessa fle-
adhibent. Anglis et Frisiis sambucus , — vus) Áng. ffowsder. Confer supra dôt,
erat arbor magica. obtusus. Di bût forgalje, bilem passe-
bosje, vb.n. ex concavo ramulo sam-, ris dissecare eaque totum piscem in-
buci jaculari obturamenta papyracea. ! ficere; figurate, arroganter sibi primas
30
467
BOTE.
artes in re difhcili sumere. Hol. Den |
ot vergallen, conturbare quid.
bótke, n. Nl. 2ofje, passerculus (ma-
rinus.) em botke sunder gal, puella :
vel femina imbecillis, cui nihil in!
suspicionem cadit.
butjer, m. F.o. piscator passerum in
vadis Frisiw orientalis; traha glacialis
in qua hyeme nassas et passeres ex
aperturis glaciei domum vehit piscator.
Stür. Dicitur et kreier vel &raife ista
traha singularis, cujus vide effigiem
accuratam in titulo libri de Dollard
autoribus Stratingh et Venema. Gron.
1865. Genu rectum vector flectit in
traha, dum pede sinistro insistente
glacie propellit labentem traham; ambo
edes sunt nudi.
but-prikke, F.o. furca acuminibus
uncatis instructa, qua passeres confossi
capiuntur. Tali instrumento et anguil-
las piscantur, unde F.o. aei-prikke ct
ael-(uke, EF. tel-tuke.
BOTE, BOETE, cg. mulcta. F.v. ote, f.
Ags. bo(u, bote, f. emendatio, com-
ensatio, Isl. d0oé, emendatio, mulcta.
oth. bolan, prodesse; Sax.v. dolian,
emendare, resarcire. Ang. do oot,
rodesse. — Prov. Di man dea, di
ole déa, mortuo sonti mulcta non
irrogatur.
BOTE, BOTEN-SCHOEN, Hol. Sicamb,
ero, calceus rusticus e corio crudo.
»onfer óeften, 231. Isl. boi, n. ocrea.
Jonsson. ltalis, Hispanis, Gallis An-
glisque communis vox.
BOTE, n. p. v. Boí(hi, m. dux, impera-
tor. Glos. Edde, 2. p. 548. In compo-
sitis notat eum, qui offert vel opponit
gladium, loricam, pugnam similiaque
ex. gr. ellbolhi, fang-bo(hi. Egilsson,
bothi. Sansk. óudi, boli.
BOTE, BOTHE, BUETA, F. v. exorcismus,
divinatio. Buela driua, Jur. IL 262,
exercere exorcismos. Isl. dize, ampu-
(are, (castrare. Qui castrabant oliin
idem erant, qui incantabant et vim in-
cantatricum frangebant, qui divinabant
et exorcismos agebant. Apud Finnos
castratores equorum et form pe-
ritissiini artium incautandi et diviuandi
habentur. Confer Moue und Munster,
Gesch. d. Heidenth. I. Membra geni-
talia viri veteribus erant fascina, no-
tumque est feminis campestribus Ro-
manorum phallum pendere de collo
contra fascinationem, qui mos nondum
BOTSEN, n. nummus
468
BOTSEN.
obsolevit in regione Nenpolitana. Inde
duplex notio incantandi et castrandi
in quibusdam vocibus. Ex. gr. Teu-
thonista ,, &oelen, foveren, wycken, au-
guriari, diviuare, et Doelen, wylicerpen,
lubben, uylsnyden, heylen , castrare." —
Nl. /ubóen, F. lobje, castrare, Goth.
lubi, veneuum; /ubja-leisei, (venenorum
cognitio) Qxpuxxeiz. Ags. lyb, fasci-
natio, Alam. /uppi, venenum. F. /obóe-
struk, ligusticum levisticum, planta
aromatien et magica, quam agricole
plantant ante fenestras celle mulctra-
ium ad propellendam a lacte et careno
incantatrieum. vim, | Hol. Zubbe-slok,
idem. Hall. 96. As. 7yócorn, planta
alvum purgans, carthamus tinctorlus. —
Ags. galan, Isl. galu, canere; galdra,
incantare; guidr-kowa, incantatrix, ve-
nefica, Ags. galdere, magus; Isl. gai,
majalis, Kil. g&elfe, sus castrata. F.
geld (rier; juvenca, quam taurus as-
siliit, non gravida. — Isl. run, f. li-
tera magica; ryninn, adj. literarum
magicarum gnarus, magus. Ágs. rWs-
jan, susurrare. F. reun(je, in aurem
susurrare, Alam. runen, susurrare,
mutilare. F runje, castrare, prrecipue
valet de equo, animale in sacrificiis
et divinationibus Germarorum sacro.
F. if run-hynzer, equus castratus; plu-
rimum pro run-hynró ellyptice di
run. — F. (sjíne, (sjoene, incantare,
apud Frisios in communi usu est,
sed in legibus ant. Fris. nusquam ob-
via. Notio primitiva est nocere; Sax. v.
liunian, injuriam, damnum inferre;
liono, nefas, injuria, piaculum.
BOTS, BOOTS, cg. pars indusii mulie-
bris teg«ns corpus, exceptis manicis
et segmentis interstitiis. Di sek fen
it himd buten di geren ind di mouwen.
Confer Wl v. booste, siliqua. j. peil».
Kil. inverse bootse. Pelle, involucrum.
BOTSE, cg. jocus, cavillatio. Nl. pots,
facetie , ludicrum. — Nl.v. ,, oetse,..
óootse, cavillum, jocus; doelsen, jo-
cari" Prov. Mecke da bolzen naet (o
folle, Burm. 45, ne nimis indulge jocis.
uatuor duitorum
sve dimidii stuveri; Tiodie dug ceute-
sime floreni. et dimidis, pl ofzes,
bolzens. F.u. bôlje, Nl.v. ,,0utke, een
groet vlaemsch." Butken, monetam ur-
bis Daveutrie sec. XIV possideo, te-
nuissimam et ex viliore argento. F.v.
469
BOTTE.
Detska, butkien, Hd. batze, Barb. Lat. da-
cius. Confer boddrager , moneta ducum '
Flandrie ; Catalogus van oudheden en
merkwaardivheden van Utrecht. 1857.
p. XV. — Prov. Al (o lijgge, s«ij maes-.—
ter Huge, en berd ien Philips-goune
coor ien boízen, Burm. 3. Tienne mij, ik
Aad bo(zes, Burm. 69, servi mihi! habeo
nummos. Carpit divitum arrogantiam. ,
It fanke krygge ien grou bûlsen foär it
boätsrip. Bôlsen by bôtsen lizze, de
symbolis esse; unita voluntate omnium :
congerere nummos in eundem scopum. :
Prov.
Twa sceisens is ien oárísen,
Twa oárísens is ien bolsen,
Twa boísens is ien stuwr:
Dy dat net wil dy wint nel oer.
O thuzen boíses/ ludicra execratio vel '
affirmandi formula. — len bakkert fen
fen Oûlsen, globulus fictilis constans
bacio, vel ten bolses bakkert, ubi bofses '
Haud aliter '
est genit. pro Óoísens.
procedunt 'x mes fen ien stoter, poát-
ten fen ien blank, bolísjes fen ien oárt-
sen, vel 'm alolers mes, blanks poátten,
odríses boltsjes. — "n Botses hoer, me- .
retrix obolaris.
botsersk, botsert, adj coustans
bacio. Zen Zotsert koeke, libum mel-
leum bacio constans. Blank 6 duitwe,
stoter 20 duitre, eodem modo formant
aij. Manksk , stotersk.
470
BOU.
ob quos certant, F. stuitje. Nl. )otten,
resilire, resultare. Kil.
BOTTEN, pl. vermes in ovium intes-
tinis. 7£ sciep hat di bollen yn 'e lewer;
alias 7/ sciep is gallich. Ang.v. bots,
small worms, which breed in the en-
trails of horses; a term applied by
gardeners in some parts to all under-
ground worms. Wright. I. 242. Ang.
Found also in the hides of oxen, uos-
trils of sheep. Knowles. cf. Barge-boet
et Kil. jotte. His horse is stark be-
gnawn wilk ihe bots, Shak. Tam. of
, the shrew. F. Syn hoárs is sterk bi-
.. grouwe fen di bolten.
| bót-galle, eg. hydrops ac tumor stru-
. mosus ovium. Zelandi dolle, idem. Kil.
bótgallich, adj F.o. laborans lum-
bricis, morbus armentorum. Leges F.o.
BOTTER, cg. Scil. navis piscatoria in-
sulanorum Urkre, prora rotunda, qua
inter velificandum contra quamque
undam in altum resilit. Nl. v. £otten,
resultare, resiliere; bollen op 't water,
testulam planam aut lamellam dis-
tringere super aque equor, lamella
resiliente aquas quatere, (Kil) Ang.
Duchs and drakes, Hol. kies-kassen,
F. sculderje.
BOU, BAU, BAUWE, cg. cstrus quo
^A vexantur priecipne vaccs et equi Di
ódu sit di kou under 'e stirt, cestrum
heeret sub cauda vacem. Vacce, ut c-
strum strepens audiunt, perterrefactee
BOTTE, n. p. v. Butla, an. 744. Botto,
au. 926. (jeuTi^ivo;. Agathias. Forst. |
I. 299. lslandi suum 40! s:epe usur-
pant de eis, que hominem ornant '
umanamque conditionem meliorant. i
Bót in feminarum cognominibus, ar- ;
dot, annong levamen; ócjarbot, famu- i
larum optima. Egilsson, 71.
bottinga, n. patron. Ags. Balling, n.
patron; Dulling-lun, hodie Bullington. '
botnia, n. patronymicum gentis nobilis. |
Dotnia-speck-ijters, Burm. 6, lardt j
phagi Botniani; quid vel quis hae:
brasi derideatur mihi non liquet. — ;
olfinga , Botninga, Botninja, Botnia. :
Schot. 4"? 369. |
BOTTE, cg. os dilaniatum. „Bot, Hol. :
Fris. Sie. os, ossis." Kil. Gal. jouton,
nodus (0sseus).
BOTTE, vb.a. Hindel. nummos proji-
cere contra assium compagem, ut re- :
siliant ad circulum in solo delineatum, |
ubi ludentes deposuerunt nummos,
effugitant, tantum ejus aculeum ti-
ment. Lat. cestrus, vespa, et figurate,
furor. — Sje wol (a, dat jimme di bouw
nei stekt! Fasti, mens. Junii 19 dies. —
Jen bûuwe is gréater as ien brims,
cstrus tabano major est. — Nl.v. de
zaken zija in de bouw vel bauw, res
conturbate sunt: corrige Uitl. Wb.
Hooft, I. 180, Jouw. Confer supra
óawicererje, 193. F. 0. óawen, C. M. 21,
cestrus. Ags dedv, cstrus. Ang v. dawe,
a species of worm formerly used as
a bait for fishing. Halliw. NL worm,
tam de dracone volante quam verme
dicitur; paerde-elieg et paerde-worm
idem sunt. Kil.
Bawo, Bau, Baue, n. p. v. Outzen,
424, Wassenb. 173. JBedo, n. p. v.
Boa. Ags. Beava, nom. p. v. Beoculf,
idem, proprie, cstrorum lupus. Jeo-
toine, id. cstrorum amicus. T. Beuwe,
n. p. v. Biwwe, idem. Bouwe, idem.
Bóuwema, Bouma, nom. patron, Hiddo
471
BOUKE.
473
BOUT.
Bouwes, Hiddo Bouwi filius, pro Bouwe- | bout, sagitta capitata mucrone exserto.
son; Any. Dowes, n. patronymicum ex
botoe-son.
bauke, n. p. v. Bauk, n. p. f. Bauke, !
n. p. f. F.o. Stür. Bouwkema, n. patro- |
nymicum. |
bauke, n. p. f. F.o. femina hebes et.
spurca. Stür. "Vox forsan sono solo
affinis nomini proprio Bauke. Confer |
Ang. dawd, bawdy, filthy, nasty. |
bàuje, vb.n. vaccw ab «stro agitatwe
instar grassari per pratum. aue, F.o. |
Harl. idem. Stür. Analogice ex Nl |
(Kil) brumse, FY. brims, tabanus, fit |
Nl. órumsen, wstu agitatus discurrere; '
ex Nl. (Kil) óies-Dout, scarabwus alis
strepens (telum stridulum) fit ellyptice, ,
bijzen, Diesen, :wstu agitari.
àf-bàuje, vb.n. abire.
op-bóuje, vb.n. discedere festinanter.
BOUKE, qui impedimenta superat, qui
succedit. Hy is bouke, vicit difficulta-
tem, superavit impedimentum. — Bou-
kom. Hwat ik yn 'e hânnen kry is bou-
kom, quod manibus teneo nemo facile
eripit. Confer dau, 193.
BOUN, ligatus. p.pf. verbi, bine quod
vide; 8.0. óeauwn, idem. In cantilena
infantili S.o. Der is ien bern feauwn
lin riften en dokke ûibeauwn , ibi infans
inventus est involutus fasciis et lin-
teis. — Hy is boun, captus cst, in
angustiis versatur. Dou biste boun, :
man! captus, obligatus es. Ang. North. ;
boun, engaged. Brockett, 51.
BOURIK, n. p. v. Hans Bouriz, in albis
amicorum quz excerpsit H. Baerdt :
van Sminia, 1857. Bourixz, Bouriks,
Bourik-son? | Ex Bourik docti inter
nostrates olim formabant Bouricius,
n. patronymicum. Confer [sl. Biarik,
n. p. v. Runen-sprach-schatz, U. W.
Dieterich p. 338. et Ang. Bowring, 1.
patronymicum. Terminatio nominum
Mellorir e Maloriz, legatorum Frisi-
orum ad Neronem, conspirat cum riz
in Bouriv, et cum G. reiks, potens, '
Ags. rik, in G. Frithareiks. Nos tan-
tum priorem partem horum nominum
frequentamus in nominibus propriis
virorum Melle et Molle, Ags. Moll.
BOUT, cg. in genere, extremitas nodosa
inverse coniformis, Bout ex W.o. dolt,
m. E. I. 361, clavus trabalis. Aps. dolt,
m. Ang. dolt, telum. Kil. out, cla-
vus teres. „ Bou! offe boli, sagitta '
capitata." Plantijn.
Per ellypsin pro dolt-pijl, quod fre-
quentabant veteres Neerlandi. Hi in
ludis, quibus avem in conto sedentem
sagittando impetebant, sagittis capi-
tatis. utebantur sine mucrone, quales
exhibent tabelle :re incis? p. 154
et 189 Roemer Visscher Zinnepoppen.
Angli veteres adhibebant sagittas ca-
pitatas eum mucrone, quos Holme
escripsit his verbis, ,,.Bo/f, as arrow
with a round knob at the end of it and
a sharp poinled arrowkead proceeding
there from." Halliwell Boll-uprigkt,
bolt on end, siraight as an arrow, F.
strael-riucht, idem: strae, sagitta. Poeta
G. J. de amoris in eum missis sagittis
by thuzenen syn bouten flagen, millense
volabant ejus sagitte. Figurate, Hy
hat di bout yn 't gat (telum habet in
nates defossum) victus est, res ei male
cecidit; Hol de globulo plumbeo e
sclopeto pulso, Hy heeft het lood in
de billen, idem; his phrasibus proprie
innuitur fera a venatore vulnerata.
Obscone, Hja krigge di bout yn it
gat, ea virum passa est. Hja hat di
bout al wei, gravida est. Nl. dout-
gaten, Dout-aersen, Kil. preecipitari; in
qua voce Jout notat caput, et gaí vel
aers, anus; (rui ano supra caput). Kil.
bol-aersen, in caput devolvi; ào/, caput.
Over aers over bol, over hol over bol
vallen, Sartorius, p. 105. De inwoners
can Vlissingen sijn hol over bol in schuy-
len en chaloupen gevallen, Aitzema. A?
1632, p. 144. Hol dial /o/, unus.
Hol. Hals over kop vallen. Ex hol over
bol, Frisii formant Aóle-bólje, preci-
pitari, G. J. L 74. Pro óout-gaten,
bout-aersen, Galli ex sermone avito in-
verse (gat-bouten, aers-bouten) cwL-
buter; cul, anus. Ang. (o bol, (el-
lyptice) priecipitari.
Boulen fen di treeft, clavi ferrei
graves foco infixi et in capite perfo-
rati, tenentes axin ferream, circum
quam vertitur sustentaculum (di (reef)
cacabi, ut in hoc moto supra ignem
aqua ebulliat vel cibi coquantur.
bout, natium una cum femore, propter
similitudinem cum clava vel sagitta
capitate. Non valet de armentis, sed
de parvo pecore, quales sunt vituli,
oves, aves in genere: keälle-Dout, scjippe-
bout, ganze-bout, petasum, perna vi-
tuli, ovis, anseris. Sax.l. een dollen
418
BOUT.
vam kalve, vam schaap, petasum vituli,
ovis. Analogice Hd. £ewl, clava et
etaso. Bnl. I. 114. Nl. Ee» kamelen
, femur vervecinum. Plant. Tra-
ducitur hec notio quoque ad homines
(Nl. bout van het schouderblad, caput
' scapule; óout van 't been, femur, coxa
clunis. Kil); lacertus, brachium, Di
tsjirl hat hwat yn syn bouten, juvenis
pollet nervorum robore. O, di faem
pakte hjar siler sa lodderich yn 'e bou- |
ten, da er ui séa kaem, o,
viter puella totis ulnis amplectebatur
suum nautam reducem! Ad infantem
mater, Nim my nou ris yn dyn bout-
kes, — Petasunculus, ex. gr. agni lamme-
bout; ovis scjippe-bout; cygni, swanne-
, sed suis scinke: dim. Joutke,
douttsje, petasunculus minorum avium,
ex. gr. anatis, eime-Doutke; columbe,
. Petasunculi isti avium
habentur pulpamentum et delicire. Ut
uam sua-
— —— aÓM— MÀ Q— € eo— o —
Letini suos deamatos appellabant de- |
licie, sic et Frisii bout. Bout, boutke! :
Myn bout! Corculum! mes delicize! —
Figurate et ludicre it keällebout, Gal.
iolos, propter similitudinem cum pe-
tasone.
doer-bout, cg. panicula typhe palus- '
tris majoris densa compactaque lanu- '
gine stipata, spica sive caule extante, ;
in formam
dodde-koif; Hd. kold, clava, Nl. kolf,
id. Doer pro doder. Vide doer.
tie capitate Nl. Jisch- '
- —" -
hane-bolt, pl. Aanebolten, tvpha palus- ;
tris, sive major sive minor. Omme-
landi Gron. Hall 221; doete-bolten,
idem, ibidem. F. Aane-Dollen, per as-
similationem litterarum pro dollen.
» 1ypha palustris, Lisdodde, Donsen.
„De wortel is dik en als een bolletjen
„soet van smaak, en ik denk dat dit
„de wortel is, die de kinderen in
„ Friesland Aase-bollen noemen, welke
„Smaken als een hasenoot, werdende
„met een weini
Nederlandschen
Blankaert. Amst. 1698.
Aeenbolles; Hindelopen Aembolen; m
pro » propter sequentem 4. Medullam
albam hujus plante aquatice inferi-
orem edunt pueri puelleque cum
jusculo syropi et aceti, vel cum grano '
|farbólt, vb.a. W.o. reparare navem
Typhse orescunt plurimum per
|
|
|
sout gegeten." Den
erbarius door Steph. |
West-Frisil '
414
BOUT.
puli (almanakken) fiebant annuncia-
tione crescentium typharum. ,, Die kin-
ders loopen om heenbollen en knuppen.
D. A. Valeoogh, Ludimagister Bar-
sigherhorne in West-Frisia, hodie
Nord-Hollandia. Vide A. Thijm, Diet-
sche Warande, An. 1856, bl 76.
(Knuppen, alias rieífgras, platanaria,
Dod. p. 951. Exuppen, nodi, globuli, F.
katerklofen, propter globulos virides
asperosque cauli adherentes, qui pue- ,
ris sunt erepundia.) Hindel inscriptio
diei 7 mensis Aprilis Heembolle weér ,
aura lenis favens typhis palustribus;
Hynlepre sémans-Almanak (scripsit Jo-
annes Hilarides.) Vide Hulde aan G. J.
II. 198. Rane vere coaxantes typhas
ex aquis elicere creduntur a pueris;
inde di kikkerts meitje heamnbollen. Hin-
delopenses hodierni Aenneballen. Incolre
Brantinghemw (Brantgum vicus West-
dongeradelw) ejusque vicini Aennebal-
len. — Voce Rhanebollen, henne-bollen,
Rénebollen, hembollen, in generc notan-
tur typhwe palustres; sunt autem dus
species, majores et minores (latifolia
et angustifolia, Hall, 221) inter quas
dialectus communis ita distinguit, ut
majores appellat doeren (doderen, Nl.
lisch-dodden) minores siggen, quas pueri
preferunt majoribus. Ags. secg, carex,
Ang. sedge, idem. — „ Germani (3. c.
Allemanni) caulem cum spica smarren-
kolben et siesknospen, nostri lischdodden
et donsen, Galli masses appellant. Do-
donzus (ed. 1616) 605. — Confer plan-
&e longe divers: nomen Ags Acen-belle,
hyoscyamus, Ang.v. Aenne-Delle, Aug.
henhane, Nl. bilzen-kruid. Lobel, 329.
Confer et S.o. Aane-pikken, plante
in fossarum sulcorumque aquatilium
ripis crescentes, bulbo ceps ad instar
instructe, et foliis longis gladiformi-
bus, qua Frisice audiunt suiebledden.
Videntur non differre ab Aane-bolten. —
Typhe oblonga sunt folia tweniis si-
milia, quare subit suspicio an Aane
thema sit diminutive vocis Isl. hanki,
funiculus, spira funis nautici? Egilsson.
'pile-bout, inverse pro Nl. v. bout-pijl,
ripas lacuum ubi pueri eas querunt, '
eumque maxime luxurient tepida aura -
prognostiog coli sereni in diariis po-
sagitta capitata. Unde vb. n. PZeboutje,
sagittare sagittulis capitatis more pue-
rorum ludentium.
cujus clavi et partes ferratiles ob-
trite sunt. Ik wul min scip farbólt
last. pf. p. f/arboltert. E. I. 361.
475
BOUTE.
476
BOXUM.
BOUTE, n. p. v. Gothi Zauto, n. p. v. |bouw-hoek, cg. ea Frisi pars, ubi
Fürst. 247. Grimm, Getz 56. Bautha,
Forst. ib. Isl uhi, m. ignis. Egils.
39. Wassenb. Il. 98.
BOUWJE, vb.a. edificare (domus), arare
(agros); figurate, fidere; ik bouwje op
Goad, fideo deo. Ags. Óuan, Dutcian,
bytcan ; bugan, inhabitare, colere ter-
ram, pf. óude. F.v. buwa, bowu, redi-
agri pirecipue arantur.
bouw-ikker, cg. pulvinus arvi rotun-
dior, utrinque cinctus sulco, ut aqua
nimia defluat. Arvorum pulvini sunt
angustiores, pascuorum (wride-ikkers)
latiores et planiores. His pulvinis bene
conformandis maxime student agri-
cole Frisim.
ficare, habitare, pf. buwde; da helle ' bouw-kamp, eg. ager in quo seges
bua | mita dyuel, habitare inferos
cum satana. Ex óuan fit duer, buwer,
jam prisco svo per syneopen xr,
Alam. gipíür, inhabitator, colonus,
qui colit agrum, agricola, ut F. Aus-
man, habitator domus pro agricola;
ad literam Isl. Pu-mathr, rasticus; du,
domus propria, predium. Egilsson.
Dum Germania adhuc inculta jacebat
pastores cum gregibus quaquaversum
vagabantur et sedes fixas adeoque redes
non habebant, sed uti necessitus fe-
rebat sub tentoriis pro tempore vive-
bant; tunc demum, cum arvum cole-
bant, uni loco aflixi erant; domibus
quippe et horreis indigebant. Inde est
quod douwe, tum de edifieanda domo,
tum de terra vertendn et colenda va-
lebat. Inde distinguunt inter bouw-lân,
agri arandi, et greid-lán, agri pascui;
inter bouw-hoek, regio arvorum, et greid-
hoek, regio pratorum. Jw, F.b. la-
tifundium, bona.
bouwe, cg. G. J. :des, redificium,
structura. Ags. bye. Nl. gebouw. Marc.
V. 8, Ags. orth. Aus vel lytelo bye,
Age. scref, spelunca, Vulg. ,, habita-
culum "
bouw, cg. arva. Di bir rint yn 'e bouw,
agricola discurrit per arva.
bagg, f. F.b. sdificium, Bend. 31.
boute, cg. F.o. seges. 7k mut medders
en scerders habbe, dat ik myn ges mede
en myn boule kon laiten miadi. mihi
opus est messorihus ut mea prata et
arva metenda curem." Messor grami-
nus hic audit medder, a medu, metere,
unde F.v. mede-lond, prata humilia
fenisecio tantum utilia, F. mieden;
Twessor segetis scerder, a scere, tou-
dere; miadi, metere segetem; gés elisa
r ante s pro gers, ut F. ges pro
gers. C. M. 15, 22.
buwunge, F.v. buwenge, f. eedifica- '
tio; tha Dwwunge dica, redificare. !
buger, m. F.v. incola. F.b ôjuwer, rus-
ticus, proprie, gui domum habitat.
crescit, aratus vel arandus.
bouw-l&n, n. arvum, arva.
bouwlüns-roale, cg. ponderosus cy-
lindrus ligneus, qui aliquando vertitur
super arvum ad complanandum solum.
bouw-man, cg. agricola. Prov. Fs
bouman fin ien ieer en saan teer allijcke
wijs, Burm. 19, colonus septem an-
norum haud plus sapit quam unius.
» Akkerman, buwman, rusticus," Teuth.
» Bouwman, colonus" Kil — Bouw-
man, cg. motacilla, Sax.n. douwmeis-
lerke, Nl. swipstuert, Ang. wagtail.
bouw-stripe, cg. angustus et in lon-
gum porrectus ager arabilis, plurimum
secundum viam publicam; ex. gr. Bou-
stripe oan di héage wei op di Drachten.
BOXE, cg. idem cum dokse supra 485,
q. v. Ibi retuli veteribus braccam fuisse
symbolum autoritatis mariti, quo per-
tinet mos hilaris juventutis rusticee in
agro Sutfanico. Juvenes vici quippe
juncti petebant a sponso, ut eis tra-
deret suam braccam, quod brevi suum
jus maritale uxori cedere cogeretur.
Mle se nihil de jure suo cedere velle
respondebat et suam braccam dolio
cerevisiee redimehat, quod cum juvenes
inter multos risus, jocos et saltus bi-
hebant, appellabatur boren-hier.
BOXUM, vicus pagi Menaldumadelm,
celebris prelio Frisiorum contra His-
panos anno 1586. Post acerrimam
pugram Frisii opibus majoribus hos-
tium profligati sunt, sed eorum forti-
tudo celebratur proverbio, Mannen fen
Bozum, dat wieren mannen.
box-um, forsan dor genit. n. p. BOkkes,
nomin. Bokke, et ham, JBokkes-ham,
Sunt tamen et alia locorum nomina,
quibus box thema est; ex. gr. Bozmeer,
vicus Brabantire horealis, Ang. bozmoor.
Vide Angli Boz (Middlesex), Bozford
(Suffolk), Bozley (Kent, Maidstone).
Forte ab As. óoz, bor-treov, Ang.
boxíre^, buxus, arbor sacra, crescens
in mulüs Anglie cymeteriis.
477
BOZEM.
BCZEM, cg. sinus (hominis) Jo mot | brabiers-winkel,
ien sijpel ijne bosem stekke, Burm. 37.
418
BRAED.
vel sceerwinkel ,
tonstrina.
bozem, cg. camini sinus posticus infe- ; brabiers-stoak, cg. contus gracilis
rior. W. o. bûzem, F. b. deuzam, Joh. 5. :
Gron. borssem , F.o. bossem, idem. Ang. |
bosom, sinus. F.v. et Ags. óosm, m.
sinus, sinus factus ex veste peetus |
tegente. G. J. boeseme. | Bosem , sinus,
L. R. v. W. 90. Hodie nostrates boe |
sem tantum frequentant in dozem fem ,
di scoórstien. |
besma, F.v. excavatio parietis, in qua |
sternitur lectus; hic sinus hodie forma- |
tur contignatione lignea parieti nou '
tantum contigua, sed et coassata. Per
metonvmiain continentis pro contento,
leetus ipse. Fundus lecti in hac theca
est elevatior, ne superveniret cubantes
estus maris, unde Aio Óreyd«like sine
besma opstoep, (male opsíoed) sponsa
lectum sponsi ut sponsam decet con-
scendebat; contra altera lectio recte |
habet sime bedselma urstoep, limen tha- |
lami sponsalis transgrediebatur. Haud ;
aliter Frisii distinguunt. op it bed |
slappe et úr di bedsplanke stappe. ;
— —— —— ——
Vide ambas lectiones 409, 29. nota 15. | b
bosem, busem, F.b. Dithmarsi /oos, ca-
vea stabuli pecoris, in qua bine cubant
vaces; in tales caveas quoque nostra
Frisig stabula sunt divisa. Ags. lús,
bosih, presepe; Ang. óoose. Outzen. 32.
BOZUM, BozrM, vicus pagi Dirdera-
dele ad ripam restuarii mediterranei
(middel-sé) nunc siccati. Per syneopen
vox videtur esse nata ex Zosanham, Do-
senkam, nomen Anglosaxonicuin vici in
agro Sussexensi, in fundo siuus Brack-
leshambay. Bosan-ham, domus Loss?
apud Hovden Bose-kam, hodie Boshain.
bosa, adjutor Bonefacii Giles, vita
Bon. IL. 175. cf. Fórsteman in voce.
bose, bosje, n. p. viri. Buse, Basse,
idem. Wassenb. II. 172, 173.
BRABIER, cy. ehyrurgus, qui cum oliin
simul tonsor esset, posteri tonsorem
solum órabier apellant. G. J. órabier,
ehyrurgus; Epkema male , tonsor.”
Ang. éarber-chirurgeon. ilem. Coufer
Johnson, 'lodd. Zra/ier inverse pro
Gal. barbier. VF. sceerbaes, idem.
brabiers-himel, cg. (tonsoris ccelum,
voluptas ccelestis) deliquium animi,
cui multe muliercule obnoxir suu!,
cum eis chirurgus venam secat. Do
Akke hjar eyne bloed seach kaem hja yn
'e órabiere-humel.
—— Mà S—Se gp ZZ a——
— pr an za Ê. —aa—Ê—s ma an e e e e o —— e e
variegatus lineis rubris et albis circum-
serpentibus, quem ut insigne chiruryi
exserebant e fronte tonstrine, quo-
que significabant se venam secare mor-
bidis. Manus ejusdem brachii, cui san-
guis detrahebatur, eum contum solo
nisum prehendebat ct continuo ver-
tebat ut sanguis afflueret. Vide Baerdt
Deugden-spoor p. 136, ubi tabula
tenea representat matronam, cui vena
aperitur, talem baculum manu tenen-
tem. Hrec insignia, quas puer quotidie
vidi, nunc apud nos obsoluerunt;
pancos tamen abhinc annos es in
emporio celebri Glasgowa observavi.
Hie mos olim prevaluit per totam
Angliam, quem minutim scrutatus
est Brand, Ellis II 358.
BRAED, n. panis. dial. comm. éréad,
óréa. Ags. Aug. óread, n. F. v. órád , n.
Hind. óréd, brá, S.o. braid et breid
(ex órad et óred.) F.b. bruad, Joh. 32.
órujd, n. Bend. 31. Nl. ôrood.
rea, speciatim notat panem ex secale,
quo totus vescitur populus; ditiores
pane ex secale et tritico simul. (al.
pain de seigle. Anglis, regnante Eli-
zabetha, panis ex secale, quem hodi-
erni fastidiuut, alimentum commune
ernt. Panis ex tritico dicitur joale,
rarius. kwile-drea, Nl. witlebrood, qui
cum ditiorum tentum cibus easet quo-
que /eeren-brood appellabatur. Zelandi
tantum pane vescuntur ex tritico, quo
eorum insule ob piuzuitudinem soli
abundat. Panes triticei in pistrina
collective appellantur 4 Alien, unde
distinguunt inter. brea-bakkeru et Klien-
óakkery, pistrina panum ex secale et
ex tritico. Anglis et Francis hodie
panis seealinus despeetum — alimenti
genus est. In multis tamen partibus
Gallie populus alitur pane ex secale,
de quo argumento consule Jlisfoire de
la vie privee des Francois par le Grand
d'Aussy; ed. de Roguefort. 1816.
Jen heel brea”, (panis iuteger) panis
)2 librarum. Ze» heal brea”, (panis
dimidius) panis 6 librarum. len fjirde-
part brea”, fjirde partke (pars quarta
panis) panis 3 librarum. Germaui nu-
merabant per 12 ut nos per 'lecem.
Nota per Óread Frisios signiticare
panes ex secale. — Jen stik brea”, la-
419
BRAED.
mella panis secalini cultro abscissa. .
Umstik bréa' , lamella panis integra.
Si-stik bréa', lamella panis dimidia;
plene side-stik, frustum laterale. Gear
brea”, panis bene coctus. Ungear brea', ,
panis rubidus. (Ags. gearvian, parare.) .
Syn bread! hawwe, vitam mereri labore
nec plus; dicitur de homine, cui opera -
vita est. Piskjen is naf folle; men hat
mar efkes syn bréa vel ten stik rea. :
Hy is ta óréa's eim, omnia sua dila-
pidavit. Tsjiis op it bréa! lizze, segmen
casei imponere frusto panis. Tropice,
Immen hwette op it brea! lizze, expro-
brare alicui quid; Pastoarske lái my
op it bréa, dat ik wol yn 'e herberge, '
inar net yn 'e tsjerke kim. Um brea :
géan, F.v. om braed gaen, mendicari, .
Nl. om brood gaen, idem. De kunst
gaet vel loopt om brood, artes mendi- '
cantur. To weller ind lo brea sille,
in carcere ali aqua et pane ex secale. :
F.v. Festia XL dagen fo wetter ende |
to braed. Pauperes ipsi olim suum.
panem ex secale illinebant butyro vel ,
arvina suilla; erat igitur illud inter .
ponas delicti minoris, ut sons in car-
cere pane sicco et aqua aleretur.
brénke, n. panis pusillus. Liende óréa-
kes! (paniculi ereditil) non hzc au- '
feres inulta. !
bréakes, pl. cauliculi crescentes ex :
480
BRAED.
scea' is d'oare syn brea). Redit brea
in cantilena rustica,
Ald jild, dld ka;
Goe turf, goce bréa;
Wüf ind bern
Nei syn sin.
»pecunia antiqua, antiquum fenum,
boni crespites caustici, panis bonus,
mense Majo reditus fundi dissoluti,
licet ei (agricole) vestire uxorem et
liberos ex animi sententia" „ Pecunia
antiqua" sunt nummi aviti et propria
arcimonia coacti; ,, foenum antiquum"
le. e superiore anno reliquum et non
venditum, ut habeat quo supplet anni
sequentis caritatem; ,, ceespites caustici
boni," adeoque non viles, qui parvo
constant, sed cito consumuntur; „ panis
optimus" ex optimo secale; primo die
mensis Maji, quo fundorum reditus sol-
vebant veteres, possessori absolutus;
agricola felix, qui his gaudet bonis,
absque invidia suam familiam, ut lubet,
vestit et comit. Ultimum innuit agri-
eolam oportere esse modicum in cultu,
et ab eo nihil danduin esse suorum lux-
uri& in vestibus, nisi prius debita
solverit et rem, tam domesticam,
uam agrariam, in bonum locum de-
uxerit.
plantagine latifolia, qui rigent semi 'bréa-hogge, cg. cultrum quo dissecant
nibus extrinsecus acerescentibus. Zrea- panem. lsl. Hóggea, dissecare. Egil.
kes fen di wewers-bledden. F. ewers- brea'-hunger, cg. panis fames. Dyn
bled, (folium textoris) his foliis Frisii
tegunt uleera manuum, labiorumque
presertim, Nl. wege-Daden, weeg-bré;
bré ex F. bréa4 et ré. Hall. 178,
No. 62. fig. 149. E calamo aromatieo
(Dod. 397), sive acoro calamo similes
cauliculi nascuntur, quos vocant F.
breakels, Nl. Zwanenbrood, Hall. 223.
Simili figura Ang.v. et dial. cÁeeses,
fructus malve, Nl. Kaesjes-kruid, ob
similitudinem fructus cum rotundo et !
doaiter mat mar gau oan 'e man; hja
hat méar hunger as bréo' hunger, tuse
filie cito nubendum est; prrter pa-
nem virum appetit.
brea'-krumel, brea-krommel, cg.
mica panis. Di rikeljus bern stekke di
bréakrommels, divitum liberi ad lasci-
viam stimulantur. len bulte forhonne-
loártje omdat hjar di bréakrumels stekke,
multi perduntur, quorum animi divi-
tiis et rebus secundis luxuriant.
plano caseo. Prov. ten óréa is ringen | bréa' -lippe, cg. F. u. órood-lip, labium
forgetten, obliviseuntur homines cito ,
alimenti capti. — Braed bij de licht, '
tzijs bij de wicht, Burm. 6, libra pa- '
nem manu, caseum bilanee, i. e. utere .
infantis superius acutum, i. e. in api-
cem desinens, indicium nutricibus
infantem panis vel cibi in genere esse
avidum. Inde longam vitam infanti
caseo angustius pane. — Buler en brea . — presagiunt aniculi.
en izije, Tis goe huwsmanne spije. Burm. .brea'-wrotter, cg. (qui suffodicat pa-
7. Wa brae moach hat stert naet fen :
honger, Burm. 74. — Mannich sor-
get voor ien heel braed ende hat moach |
oam ien slick, Burm. 47. Di iene ayn !
nem) figurate, os hominis ingens. Zen
man mei iem goede bréawrolter. Confer
vocem ex trivio Ang. Potato-trap,
(pomorum terre decipula) os; Hold
481
BRAEK.
your potato-trap, tene os. Plebs Hol.
Houd je vreet/ idein.
bréa-wrotterke, n. idem quod ôrée'-
lippe, proprie, labium suffodicans pa-
nem.
br&ád-botje, Saterl. segmen panis sili-
ginei butyro illiniti. Het. Saterl. érad,
n. pl. órádw. E. I. 362.
brea-drunken, adj luxuriosus, las-
civus. Phrasis Hij ts óraedroncken, hij
is soo derten asser lang is. Burm. 30.
bród-schufel, m. W.o. pala qua pis-
|
|
482
BRAEW.
et temperantiam exuit. Ang. jrake,
idem. Ang. Througk bog, through bush,
through brake, u^ óriar, Puck
apud Shaksp. Cad. Muller spinetum
notat synonymis dusk et braek, p. 10.
Ang. Devon. órake, a bottom over.
grown with thick tangled brush-wood.
Confer Lat. fragum, Ang. straw-berry,
cum Germ. órake. T is but (he fate
of place and the rough brake That
veríue must goe through , Shakesp. Henr.
VIII. 1, 2. Confer Halliwell, érake.
tor panem furno immittit. Nl.v. óroot-: BRAESKJE, vb.n. Seaterl. alta voce loqui,
sckuppe. Hd. órofschuffel, apud Had.
Jun. p. 188. E. I. 362.
brá&ád-wike, Saterl. hebdomas in quo
se alunt pane atro (pane siligineo.)
Confer F. wigge-moánne, Ang. Aoney- '
moon, Nl. wittebroods weken. Supra
boalemoánne, p. 441. Het. 230.
bréa'-winner, cg. qui suo labore vic-
tum querit pro familia. Scoti óread-
winner, idem. Jamieson.
sür-brea vel bleek-bréa, panis fer-
mentatus ex siligine pallens. Swiet-brea',
vel ôrun-drea, panis siligineus non fer-
mentatus nigrescens. — Swiele breakes
bakke, gestu et voce deforme obse-
quium monstrare.
Prov. F.b. Diar ts niam gul so ruad
hat sprangt fóur *t óruad, nullum aurum
tam carum quod non erogatur ad li-
niendum stomachum latrantem. Joh.
82. F. Men matte folle dwaen om il;
ljeuwe bréu, multa ferenda sunt ad
placandum iratum ventrem. Di iene
syn scea is di oare syn brea', hujus
emolumentum nascitur ex illius noxa.
|
|
vociferare. F.o. óraeske, idem, et fastu
agere, superbire, sese obtrudere ho-
minum aspectui. E. IL 202. Stür. 23.
Sueth. àraska, strepere instar vestis
serice mote, splendorem fastumque
exhibere. Isl. órasía, luxuriari. Scoti
órash, assilire, impetere. Tranefertur
ad sonos vocesque immanes, Sax.l.
óraschinge der basumem, tubarum tara-
tantara; fremitus ursi, mugitus tauri,
emt. Bnl I. 185, éraesken. Confer F.
hel lüd, vox sonora, arguta; Ael liucht,
lumen flammeum. Jraesker, F.o. os-
tentator. Gal. gut íranche le grand
seigneur, Hol. opsmüjder; Dani brask,
fastus; Órasker, ostentator; órask udi
kleder, lenocinia vestium. [nversis li-
teris, Hindel Baske panmeu, patine
elegantes; óaske dók, linteum splendi-
dum. ask elisa r pro darsk? NI.
barsch , ferox, asper, intractabilis.
Eadem notionis transitio est in Gal.
brueque ex braesk. Sed notio vocis
braesk heret in Ang. brisk, alacer,
vegetus, integris viribus.
- F.o. Saum vetter, ole (síze un friscke| BRAEW, adj. bonus, egregius, forma
broude wissen. in olen tyden di Frézen
gestebode. C. M. 71. F. gestebode, Sax.1.
gastebade, epulie, convivia. Bnl. 11. 490.
F.o. Im Fréslaun ilel mon bruggen,
op mulen, un haill mon di schai-
pen in di seck, (in Frisia comedunt
pontes, eunt molendiuis et coagunt
oves in crumenam) paronomasia lu-
dicris, herens in duplici notione F.o.
úgge, pons et panis segmen; mule,
molendinum et crepida; schaipen,
oves et nummi. Vide Bnl. IV. 606,
BRAEÉ, F.o. dumetum, spinetum. C. M.
10. Stür. 92. He geit deur busk un
broek. F. Hy giet throch linnen ind
wollen, Hol. Hij gaat door dik en dun,
baechatur, effrenus omnem modestiam
|
elegans. adv. valde, eximie. Hind.
brauc, W.G. brauw. — Ien braew
hynzer, eguus egregius formâ et in-
dole, aurigz obediens. em braew man,
homo integer vite. Di soan makket
di faer noch ta ien brauw man, pater
potator, cum filio comparatus, est
temperans et probus vir.
Vox in omnibus linguis Romanticis
obvia, sed Germans originis. Nl v.
brauwe, ora; ora pellicea vestis; cili-
um, superciliun, Kil. F.v. óra, super-
ciliun, cilium; Ags. brek, órew, Ang.
brow, idem. Nl.v. brauwe, brau, adj.
comptus, bellus, ornatus; órauwen, or-
nare, Kil. Scoti óraw, ornate vestitus.
Jamieson. Ang.v. brave, belle comptus.
Notio ornatus ad alteram fortitudinis
91
488
BRAGH.
transit; Gal les óraves, milites fortes.
Confer Grec. X«Adc, pulcher, egre-
gius, strenuus, fortis. Lat. ornatus,
tum comptus, instructus, tum egre-
gius, honorificus. — Ang. v. gallant,
eleganter vestitus. Ang. a gallant man,
homo bellus, et vir egregius, mag-
nanimus.
braew, adv. valde. Di hear hat di feint
braew utmakke, mar dy sei, Ik winskje
jou di segen, hear! Ha jou mear
jild as ik fret den mar mei twa leppels,
dominus famulo acriter convitia fecit.
Di heit hat syn loebes fen ien junge
brauw slein, mar dat da buter tsjin
'e galle. Braew käld, colum perfri-
gidum. Braew drunken, bene potus.
BRAGH, f. F. b. pavimentum viz strato.
Joh. 100.
bragh, vb.a. F.b. sternere viam. Joh.
166, 36. Confer F. órege, pons, quo
sternitur via supra flumen. Scoti ôrig,
ons; do Órig, ponte jungere flumen.
. Makkum, órigge, brigje, idem.
BRAK, cg. canis indagator. Canis hicce
per omnes viarum ambages vestigiis
eporis insistit, unde phrasis, Hy
slacht er yn om as iem brak, inordi-
nate agit. Ob indefessam insectationem
Ang. Cheshire, ôracco, adj. diligens,
laboriosus.
Lex. Vet. Fris. tit. IV, 4, óraco
parvus, quem barmbraccum vocant, ca-
tellus quem in sinu fovent. (Barm,
sinus, Nl. ecAoot), Nl. schoothond.
(Ang. lap, sinus) Ang. lapdog. Forma
vocis redit in Ags. éearmclath (sinus
vestis) priecinetorium, Ang. óarzclofÀ.
Ang.v. barm-skin, castula pellicea, F.
&coátsfel, Ang. a leatherm apron. —
Ang. v. „ Catellus a very littell hounde
or órache, a whelpe." Flyot. Halliwell
explicat , A kind of scenting hound,
generally of a small kind," et addit
„the terms órach and raích were al-
ways applied to the hounds, which
formed the pack, which of course
differed in breed according to time
and place." Confer érach et ratch cum
Isl. bragd, odor, sapor, et rakki,
canis. Nl. órak-hond, brak et speurhond,
canis odorisequus, ferm vestigiis in-
sistens. Grimm, Wb. óracke. Richt-
hofen, Lex vet. Fris. (Pertz) p. 662.
Halliwell, órach, p. 203.
brak, adj resimus, Z4( älde ros fen
494
BRANARK.
Frysce hynzer is brak, genus antiquum
equorum Frisie paulisper resimum est.
órack-neusigh, resimus, Kil
BRAK, adj. salsegine tinctus; ex. gr.
aqua pluviatilis cum mixtura quadam
aqua marine. Scoti brak, somewhat
salt. Jam. Ang.v. órack, aqua ma-
rina, Ang. Órackisk. It wetter is nal
adit, mar brak, aqua non est sales,
sed salmacida. (Confer wrak, rejicu-
lus.) sl. órak, f. oleum rancidum.
Ang.v. órack, st. saleugo. Ut Latini
poetse sal pro mare usurpant, Ang."v.
rack: a summe halfe risen from ihe
brack. Drayton, 20.
brak, adj F.o. inhumanus, torvus,
repellens. Stür.
BRAKE, BRAEKJE, vb.a. vomere. Vide
óreka, frangere. Galle braekje, evo.
mere bilem. Scoti óraking, vomitus.
nacht-brake, vb.n. vigilem noctem
capessere, lucubrare. Confer sliep
brekke, somno fraudari.
BRAKKEN, BREKKEN, pl. lacusculi in
excavatis glebarum causticarum fodi-
nis. Ags. broca, Óroc, rivus, latex.
Ang. órook, flumen minus. Non ne-
gligenda tamen vox óraek, brek, frao-
tura, infractio.
BRAMI, vb.n. F.b. screare. F. órimme,
sonitum screantis per guttur edere.
Ags. óremman, fremere. Hisp. óramar,
Gal. óramer, Gr. Bpéuw. Lat. fremo ——
Germ. óreme. Joh. 36.
BRANARK, m. F.b. tripes fulerum fo-
carium. Terminationem er vel ar Àm-
rumenses mutant in ark. Joh. 186.
Flandri órander, fulcrum focarium; Kil.
qui addit j. brand-jser, Ags. brand-taen,
Ang.v. órand-iron, fuülerum focarium.
Hiec fulcra sustinent ligna foco ap
sita ut infra aeris fluxu sufflata melius
ardeant; inde ex lsl axda, spirare,
Angli habent suum and-iron; cereteri
ex óranden, ardere, ut Ags. órasd-isen.
Confer Ang.v. ande, halitus.
brand-fós, cg. equus colore vulpino
sed rubieundo: rand, Isl. usurpabant
de armento rufo maculis nigris flam-
miformibus distineto. — Isl. óramda,
vacca russa, virgata. Hd. órandoiek.
Weinhold Altuord. leben. 37. "Tota
armenta multorum Frisiorum olim
erant rufa.
brán-roede, cg. fulorum laterale foci.
Confer Kil. órand-roede, Ang.v. brand-
485
BRANJ.
486
BRAT.
reik, tripos ferreus sustinens ollam in | BRASJE, vb.n. epulari, comessari. Nl.
ua coquuntur cibi.
brân-wacht, eg. vigilia militum, qui
incendium cingunt et plebem furesque
arcent. Hy Aat di brán-wacht, ei cura
incumbit omnia mala avertendi.
brenning, F.o. calor. C. M. 5.
BRANJ, F.b. frons. Lat. frons, fronti-.
Joh. 100. Confer Goth. /runjo.
BRANTGUM, vicus pagi West-dongera-
dele. Branteghum, Benif. b. 173. Ex
Brant, n. p. v. fit Brantege, unde n. p. v.
Brantje, Wassenb. IT. 178, et ex Bran-
lege, Branieg, fit Branteg-ham, Bran-
feghum. — Analogice ex Dode, Ede,
Lolle, n. p. virorum, fiunt nomina
vicorum JDodeghum, | Edeghum, Lolle-
ghum, hodie em, Eagum, Lollum,
Chart. b. I. 498, 755, 501, 394. Do-
dega, Edega, Lollega sunt n. patrony-
mica; adhuc vigent Dodinga, Dotinga,
Doedinga; Edema, Jedema; Lollema.
Confer nomina Anglica Jren/ford, urbs
pagi Middlesex; Brentwood, urbs pagi
ex. Confer et supra /rán 186.
BRAS, eg. Wylde-brus, puella lasciva,
luxurians, qui more puerorum nihil
non audet Ags. órcs, n. procacitas;
Üresen, procax. Isl. bras, salax; brass,
n. procacitas. Scoti órash, impetuose
agere, aggredi. Ang.v. óraze. impudens.
bras, adj ferox. Gal. gut se donne des
aire. Di junge is sa bras mei dy lok,
uer mire superbit hirco suo. Nuwere
as, adj. subiratus, offensus.
bras, adj. letus, exhilaratus, probe
animatus. Ang. in Aigh spirits.
BRAS, cg. collectivum, fascis utensilium
muliebrium, quem pater futuri sponsi
donabat nuro future, postquam inter
utriusque parentes de eorum matrimo-
nio conventum erat. Continebat ista
fascis cultellum manubrio argenteo
theca acupicta inclusum; forficem ma-
nubrio argenteo; thecam acuum ar-
genteam; pulvillum acicularium mar-
gine argenteo clausum; speculum pu-
sillum ora argentea; quorum quod-
que catene? argentez: annexum pende-
bat de fibula argentea, qu: 1nsere-
betur subligaris lacinez vel zone filis
argenteis acupicie. Quod in tali fasce
erat ex argento apud divites quando-
qe fiebat ex auro. Hindelopie prak,
ol. £wigie. Confer Nl. jras, vanarum
rerum mixto. Gal. órasser, meler des
choses liquidis en les remuant en rond.
brassen, idem; proprie miscere, unde
et coquendi cerevisiam notionem habet.
Gal. órasser. Hd. Saus und braus. Con-
fer Tuinman, Fakkel, órasse, 47.
Barb. Lat. órazium, granum ex quo
fervet cerevisia.
bras-kür, braskoer, cg. fiscella an-
sata in qua femine emta cibaria,
bellaria aliaque secum ferunt. F.o.
bras-kórf, Stür. 23. Hol. snoep-mandje.
Diminut. /ras-kürke, quod usus preefert.
bres-penje, cg. F.v. óraspenning, decem
duit&, quarum octo unum efficiebant
stuverum. Pro his nummulis prande-
bat homo apud veteres. Ang. penmy
ex penmig; sic. F. penje ex penge. Con-
fer Kil. óras-penninck, et Tuinman,
Fakkel, qui citat decretum Caroli Vi
anno 1554; betalende voor elcken per-
800n voor syne maeliydi ende gelagh,
eenen braspenningh, bedragh twee
grooten ende enen halven vlaemsch, son-
der daer inne te begrypen den wyn offe
bier. p. 41. F. Twa Gbotses ind ien
oúrtsen, i. e. 6* partes centesime flo-
reni Neerlandiei. — Dy sted-man
sprong as ien kanyn fen ien breapeinje,
urbicola manus pedesgue movebat
nihilgue tamen efficiebat.
BRAT, n. F.b. mensa. Bend 31. W.o.
óred, n. pl. brudú, idem. E. I. 362,
Nl.v. óred, asser. Avs. óred, n. tabula,
mensa. Sax.n. óref, n. tabula.
BRAT, n. vestis fastosa. Hwat biste
hjíd ym it brat! Ut ornate hodie
comta es]
brat, adj. exultans letitia superba. Ho
brat wier mem, dat hjar doaiter ien
grieimans-soan. krygge!/ Inde Nl. prat,
feroculus, fastosus.
]asl. órafír, arduus, audax, confi-
dens. Ags. brat, n. pallium. Ang.v.
óratt, lacinia, pallium breve. Ang.v.
brathe, fierce; brathy, fiercely; exces-
sively. Halliw. 207. Galv. arat,
etoffe commune de laine. Une coiffe
de barat, Le grand d'Aussy, Fabl. IV.
209. 19e ed. , Hodie in Frisia," in-
quit Kempius, , etiam multe mulie-
, Ie8 direto, vel ex panno, aut serico,
„aut sameto facto peplone, capita
»legunt" C. Kempius de situ Frisis.
p. 84. Scoti brat, vestitus; (Ae dit
and (he brat, alimenta et vestes. Jamie-
son. Sax.n. de brok en de rok; Prov.
Men dient zo wel um de rok als de brok.
487
BRAUSER.
Addo Sax.l. vocare bratsen, bradzen
in genere monilia, cimelia quibus se
comunt mulieres, prwsertim brachi-
alia; óratsen vor den hemmede, indus
fibulee; Aere ane beradsen, vesiimenta
muliebria absque monilibus solitis.
Cimelia brachialia mediis zvis prici-
puum erat mulierum ornamentum;
inde ex mouwe, manica, nostratium
adj mói, moai, pulcher. ,, Frisi: mu-
»lieres, teste Kempio, (sec. XVI)
„ monilibus potius oneratm, quam or-
„nate erant; ut eis tantum diebus
,festis et in nuptiis aliisque festivis
,temporibus uterentur. p. 84. Dnl.
1. 180.
BRAUSER, m. F.b. (brauzer) frater.
Litera s (Nl. z) nata est ex aspirata
sibilante (à, Ags. órothor, Ang. bro-
ther. Bend. 19. Pro /4, ut alibi mo-
nui, F.o. olim habebant spiritum la-
bialem :, in Órawer, owere (C. M.
40, 29) pro bratker (Lat. frater),
other. Vide 5ushm (buzm) in voce do-
them. F.b. duz, Ags. Ang. death; F.b.
suz, Ags. seath, fons; F.b. kluz, Ang.
Cloth, vestis, Aga. clath, pannus. Bend.
6. F.b. laz, Ags. Jh, membrum;
F.b. smaz, Ags. smith, faber. F.b.
razer, juvenca, Ags. Arifher, taurus,
bos, Bend. 12, 15,
BRAUWE, vb.a. ferire, idem quod
(bráuje) órutje, bruye.
aubrauwe, vb.a. depellere. JPy brauwe
di bolle au as er us to nei komt, tau-
rum, si nos ille impetit, verbere de-
pellimus. Confer jruye.
BRAZEM, cg. F.u. spuma surgens ex
ore hominis in accessione morbi co-
mitialis. Ang. Warw. ,,órash, a sudden
»Sickness accompanied with a rising of
„brackish water in the mouth." Wright.
Ang. v. órasey, a kind of sauce. Halliw.
brazem, alias órás, (broes). Confer NL
brazem, cyprinus latus sive brama mu-
cosus. Lin. labrus tinea. Hd. brachzen.
Scoti órassie, bressie, Ang. twrasse.
Jamieson.
BR;EGE, cg. pons mobilis tollenonis ad
instar; tille contra fixus, ambabus ex- |
tremitatibus insertus utráque ripa adeo-
que immobilis. Ags. /Ai/le, tabulatum.
". v. óregge, f. Molkweren óregge; Mac-
brygoja, Í. Ang. óridge; gs. bricge,
assimilatis literis, Nl. órugge. Isl. óru,
f. Haldorson, F. b. óre, ôro, f. Outzen,
— ——— — ——ÓMÓMMM MMMÁÀ MÀ € — a [MH — € P o€ a e e e e e e e U€— — —À— HB € HI d
488
BRAGE.
Bend. 31. Dani £ro. Causa latet. Con-
fer tamen Isl ôrugdinn, nexus, con-
nexus; pons nectit ambas canalis ripas.
Pons sacri quid habebat apud Ho-
manos. A sacertotibus, teste Varrone,
pons supra Tiberim primum sublicius
et restitutus sepe est, quod eo sacra
ultra et cis 'liberim non medioeri
ritu fiebant. Inde pontifices dicti. Pon-
tes et Germanis in genere et Frisiis
Speciatim sacri erant, quare in eis
vel juxta eos judicia habebant. ex. gr.
in pago Utingeradela & Wobbinga-
breggha, 510, 10, 19; 511, 81. Pa-
gus Wymbritseradela ejusque jurisdictio
ex tali judicii loco nomen habebat;
F.u. Wagen-brugge, pons, per quem
transeunt currus, distinctus a ponte
qui tantum pedites admittit, Frisice
audit apud Frisios australes wix-bridge,
(win-bridsje) et solita affinitate inter
m et b, wimbritse. — F. dial. commun.
wein, eurrus; F. austr. vin, unde wie
red (currus rota) arctos; (aliquando
et via lactea, ut mihi videtur, per
abusum.) Isl. rag», m. ursa major et
minor, sidus celeste. Egilsson. Graec,
“kald, Lat plaustrum, Nl.v. wae-
ghensterre, arctos. Kil. Ags. oeorles-ween
(coloni currus) Ang. charles-wain. Co-
loni vel hominis plebeji currus dicitur,
uod subire aquas oceanl, ut cetera
sidera, reformidat. Confer locum Age.
Jun. Et. charles-wain. Multi loci nomen
a ponte contiguo traxerunt; ex. gr. Smel-
órege, Di dile (thille), é Heach-howt,
di Brül, ceret. (hout, trabs lata et fixa
locum tenens ponticuli; ôroZ, pons la-
pideus, crt.) Idem valet de urbibus An-
glosaxonum ex. gr. Dricge, Ceat-bricge,
Stengfordes-brscge , Ton-bricge , Ang.
Cambridge. Coufer cum Aga. ord,
Ang. Oxford, Sax. Ozna-brycge, hodie
Osnabrug. Frisia ubique aquis inter-
secta scatet pontibus, qui in Anglia
rariores sunt. Si du: nationes belli-
gerantes, flumine et ponte separate,
de pace pacisci volebant, ab utraque
parte veniebant legati, qui medio in
ponte sibi obviam facti de pacis
conditionibus agebant. — Oer di órege
komme, pontem transire, i. e. erogare
pecuniam. Dy kredyt hat ken mei ji
oer di brege komme, cui fident homines
ei credunt pecuniam isque paratis num-
mis emere potest. — Di bre-feinten
halbe di pung oan de brege spikere,
489
BRE.
colonoram famuli crumenam vacuam
clavo fixerunt pontis columnzg; i. e.
omne suum argentum erogaverunt,
quod fit, cum cursu glaciali se delec-
tant; tam perdite enim juvenes Frisii
hac exercitatione capiuntur, ut non
quiescant, . antequam cum viribus
nummi exhausti sunt.
brege-flap, cg. tabulatum pontis,
quo bine ripe obverse junguntur;
altera extremitas verlitur cardinibus
fixis, altera in altum tollitur.
brege-jild, n. portorium pontis exac-
tum a viatore íranseunte et olim a
nautis, quorum navibus pons aperitur.
brzege-man, cg. ponti prepositus, qui
pontem levat et portorium accipit.
brege-wip, cg. pontis tolleno. Di
brege wippe, elevare pontis tollenonem.
kekel-brege, cg. tabulatum quoddam
in horreo duobus fultum palis, cui
insistit qui mergites furca congerit
supra mete apicem.
wip-brsege, cg. pons ligneus, cujus
tabulatum tollenone levatur.
BRE, n. in F. v. ag-óre, supercilium, F.
éach-brow, sed éacA-feisterkes, cilium.
Isl. &ra, cilium, palpebra. Forte vil-
losi quid originitus notabat, unde in-
fra browwe, q. v. Ags. breg, brev ea-
gan, m.
bre-skredene, F.v. superciliorum
tousio.
BRECHT, n. p. f. Brucht, n. p. v. Age.
BeorMfryth n. p. v. Ch. Sax. A? 710.
Byrhiric, n. p. v. ib. 784. Brit, ib.
684. Bplendor byrM, beorM, bryM,
gpiendi e potens dyrht-ric.
BRED, adj F.v. F. óéreed, latus, ex-
tensus; splendidus, maguificus; inti-
mus. Ags. ôrâd, )red. A deprimitur
ad o in Ang. jroad; surgit ad É in
Ang. v. órede, F. bréd, Hindel. et G.J.
brie. A adscita vocali i in Goth ôraids.
F. v. Di schil wessa LXIII mol-
lee-foía breed. — It is sa brêd as it lang
is, utrumque ad idem redit; Ang. fs
broad as lo, take it which way you
will, it is all one, Ray, 52. — G.J.
Yn it drie, longe lategue. — Di frou-
liu rabje fen di man, mar hy hat ien
órede rech, muliercule detractant vi-
rum, sed ille munitus est contra ma-
ledicta. Ang. His back is broad enough
to bear n Ray, 176. Jt wyfke is
es as hja lang is, muliercula
gravida puerperio proxima est. —
490
BREID.
Bréde keerdel, vir latis humeris, i. e.
vir robustus.
bréd, in re lauta. Di domenys ind scoál-
masters habbe. it mat bréd, sacerdotibus
et ludimagistris res angusta domi est.
Dy it brêd hat lit it brêd hingje, divi-
tes opulentiam suam exponunt oculis
fastu. Confer Lat. amplitudo opum pro
divitiis. Breed, fastuosus. JBriegean,
fastu et ostentatione vivere, Nl. e
moeten wat briel uy(komen; We varen
alle daeg tot menheer. Keesjen. As we
so weyls uylkomen selle de luy mienen,
dat wy vant hof binnen. Costers Boere-
klucht. p. 2. ed. 1633. Nl. pracht ende
breetheydt, Hooft, H. d. G. 156, 30,
pompa et magnificentia. F. Mei dy
gnappe feint is di faem sa breed as
ien pûuw, — Dréd, familiaris, (lautus
in amicitia.) Z7 is óréd wirk mei hjar
beiden, notissimi, associati inter se
sunt (amantes), Hind Hwul binne se
brie mei elkor/ Ut intime juncti inter
se sunt! Ké der wol brie/ Ut se in-
vicem diligunt! F. Ik had it nat breed
op kim siéan, habeo illum suspectum.
brede, f. F.v. F. éréfte, cg. latitudo.
Ang.v. brede, Ang. óreath, Nl.v. breedde,
breydde, Nl. breedte. It mat ut di
brélte oaf lingte wei komme, unde nemo
quaerit, sed sumtus facti vel necessarii
solvendi sunt.
breed-kop, cg. (caput latum) Gron.
dikkop, (caput spissum.) carduus pla-
nus late se per terram extendens. Bot.
cirsium lanceolatum. Hall. 118. Confer
Ags. brad-thistle.
BREID, cg. sponsa. Angli antiquam
vocalem s vocis Pride ut PFrisii ex-
plieaverunt in diphtongum ei, licet
non scribant. Goth. ôrútks, f. sponsa,
uxor, neptis. Isl. ôrutkr, f. sponsa, pu-
ella, amica, uxor, femina. Egylsson.
Ags. bryd, f. sponsa, uxor, femina,
F.b. Silt. órid, Outzen, 34; bred,
Joh. 100; F.v. óreid, F.b. breed,
óridd, Outzen, 84. Veteribus óruths
igitur tum sponsa et uxor, tum mu-
ler adamata in genere erat, eam-
que a Óruihan, Ags. óredan, bridan,
pro enerare, eniti fotum, bruiks et
appellabant, quod in ea matrem
rolificam gentis reverebantur et ama-
ant, quee prima et necessaria feminge
est distinatio. Confer nostrum briede,
ibique óried-hin, et adde Ags. órydde,
pullus, esse natum ex órydas, fotare ,
491
BREID.
gignere; ôrydde, Ang.v. brid, 7s.
per metathesin factum est bird, Ang.
bird, avis. Jun. Et. bird. Greci vUpDut,
sponsa et clitoris. Grimmius stirpem
usrit in Sanskrita voce praudha,
omus-ductio curru, quem tractum
viri maximi, licet ingeniosum et doc-
tum, haud facile probo, quod nomen
primitivum sponse et uxoris arbitror
onge ante domus-ductionem spon-
se curru introductam esse. Adde vo-
calem & in Goth. /ruths, Ags. bryd,
Alam. órut, preivisse diphtongo au in
Hd. £raut. In matrimoniis Germano-
rum sponsa primas agebat partes; illa
enim suum nomen non habebat a
sponso, sed sponsus a sponsa: Gothi
bruth.fatha, F. v. breid-goma. Similiter
Greci vumplos, sponsus, a vupd*,
sponsa.
Myn nift sit as hja mei di breid
komd is, ne mutit quidem neptis mea,
proprie, mea neptis (muta) sedet quasi
vero cum sponsa venisset. Ubi sponsa
affines visitat cum paranymphis suis
he ut minores tacent. Pro s quoque
frequentant osedcht, videt, sc. vultu
composito in solemnitatem.
Solemne quid habebant et severi
apud Frisios, quse ad sponsalia per-
tineut. Inter supellectilem et vestes,
quibus parentes conjuges donabant,
erant etiam amborum amicula feralia,
in quibus eorum cadavera humo manda.
rentur; scilicet capitium, indusium et
pannus linteus, qure tria involuta pan-
nieulo albo teniola atra constringe-
bantur. Scheltema, 84. Similem pror-
sus morem Jamiesonus narrat de nos-
tris colonis in Scotia (Supplement II.
marriage): „The bride presents the bri-
,degroom with his marriage-shirt. This
„is general preserved for what is
»called a dead-akirt, or that which is
„to be put on him after death." —
Nubens sponsa eadem veste apud
Frisios erat induta, qua funus mariti
ante illam morientis secutura esset.
(Frieslandt, Schotanus. 1635. 4" p. 288.)
Apud Hindelopenses sponsus et sponsa
die nuptiarum ambo funebri vestimento
induti erant, quo sibi invicem immor-
talem fidem pollicerentur. Secunde
nuptir viduarum in nullo erant honore.
Eadem mente atque veste, qua jun-
gebantur, exequiarum justa prius mo-
492
BREID.
rienti solvere volebant. Nota Scandi-
navos se in pompa nuptiali lento gradu
promovisse, unde vox Isl. óruth-gangr ,
incessus nuptialis minutissimis lentis-
que passibus. Hald.
Prov. En wnwilich breid is quea
dounsien ts leren, Burm: 18, inane est
docere invitos. Wy schil 't wol schicke,
dat de breid iem goe' schutel krijgget,
Burm. 48, ita agemus ut dignior ho-
nos habeatur. — Jemme mogge de breijd
wol aeschie, Burm. 37, (licet vobis
poscere sponsam) fortuna secunda vos
reddit audaces. — Zen tsjeppe breid is
ringen yn it brat, Scoti, 4 bony bride
is soon Dbusked, Kelly, 1. Hol. Eene
schone brmid is haast gepareerd. | Eene
vuile bruid behoeft veel opschik. — By
oanbarnde breiden pasje klitsem as breid-
sisters, Scoti Bowked brides should have
bor'd maidens, Kelly, 73.
breid-bonk, F.v. sella sponsc. Isl.
óruth-beckr, sedes minor in qua cum
sponsa sedebat sponsus; sedes major,
in qua sponsa sedebat cum suis pa-
ranymphis. Hald. Jonsson, Bank. F.
Hol. bank, sedes in templo sepita in
usum plurium communis. .
breid-goma, F.v. (sponse homo) spon-
sus. Ages. Óryd-guma, Frisii nostri et
insule Silt pro gomo habent mas, F.
Bregeman , breggeman, brüggeman, Silt
brid-man: Componuntur óreggemaa ex
óred et geman; bruggeman ex brud et
geman, per assimilationem litere d.
Geman, vir socius. Man et geman
ost nomina propria fere promiscue
abentur. Hidde-man hat syn sconk
britsen, innuit puerum Hiddonem cu-
jus vicem nos miseret; JHidde-geman
idem valet de homine provectioris wta-
tis. Plenius Alamanni gomman, vir,
maritus, Graff. II. 742. Scoti good-
man, gudeman, herus familie. Jam.
In chartis Ang. Donus komo, villicus
cui est familia. Cange. — Gothi truëk-
faths, Greci 70716, maritus, sponsus,
F. fád, curator et fautor. Angli pro
goom in bride-goom , inserta r, habent
bride-groom ; An groom, famulus, pe-
dissequus, ut Nl. v. grom, (Kil) puer,
pro gom. Ang. man, homo, pedisse-
quus.
breid-hus, n. F.v. sponse domus. F.
breids-Àus.
bruidje-ket, Saenredam, cursus sa-
498
BREID.
lutantium ad sponsum et sponsam,
quorum tanta erat frequentia, ut to-
tam domum implerent. Omnes exci-
piebantur vino (ôruids-tranen, sponse
crym&) et sponsus et sponsa collu-
soribus valedicebant. Confer Nl. v. ket-
sen, cursitare, cursus ad sponsam, vel
F. v. ketha, annuntiare, alloqui; &e/Ae,
nuntiatio, predicatio, hic sensu allo.
cutionis gratuletoriz. Scheltema, Vrijen
en trouwen, 113, 270.
breids-sister, cg. sponse paranympha.
Ang. óride-maids, veteres Angli vero
sisters, sorores, ut Frisii; Brand, Ellis,
II. 114. Paranymphorum et paranym-
harum munus ab initio incumbebat
ratribus et sororibus sponsi sponszque,
unde nomen óreidssister et brage-
mana-&roar.
breggemans-broar, cg. paranym-
phus sponsi.
breid-stol, m. F.v. sedes sponse.
Confer órjidstoel. Commutatur cum
óreid-bonk.
breids-trjinnen. pl. (sponse laery-
moe) potus ex spiritu vini mixto cum
saccharo et uvis passis, quem sponsa
propinat amicis gratulantibus. Potus
Iste offeftur in cratere argenteo duabis
planis ansis instructo, ejusdem forme
cum cratere amoris sive love-cup vete-
rum Anglorum, cujus effigiem prebet
Feerydag-book. Brand, Ellis. L 3. Hoc
poculum in domus-ductione tanti mo-
menti erat apud Anglos veteres, ut puer
istud manu portans sponsam precede-
ret. Ellis, il 115. In signum amoris
omnes ex eodem cratere cochleare ar-
genteo hauriunt; viri sibi invicem
aliquando tres cochlearia propinant. Ex
» charitatis poculo" apud Anglos quo-
dno omnes convivee bibebant. (Brand,
is. L 4. not) Potus iste vocatur
Üreids-irjinnen , sponse lacrymis, quod
veteres faustum habebant omen, si
sponsa die nuptiarum effuse plorabat;
t nubila Phoebus. Nl. Een bedroefde
id maeckt een blijde vrouw. „It was
» held unlucky, if the bride did not
» Weep bitterly on the wedding-day,"
Brand, Ellie. IT. 170. Nl. prov. Een
Üruidskleed is wel met roww gevoerd.
Veteres se potu cerevisim exhilarabant,
unde Ags. , sponse cerevisia,
i e. nuptiale convivium, Ang. éridal,
festum nuptiale. Confer supra diar
P. 237. Non omittendum hic est ven-
494
BREID.
ditorem et emtorem apud Anglos et
Frisios firmare emtionem propinando
alter alteri poculum vini, vel cerevi-
sim, vel spiritus vini, quem morem,
ut desponsatio, qus species emtionis
erat, rata esset, sponsus et sponsa
inter se sequebantur. Brand, Ellis,
II. 90. Refert libamen.
breidelik, adj. F.v. more sponsarum.
decens sponsam. Analogice mannelik,
decens virum; godde-lik, divinus, adv.
vehementer; goddelike kâld.
brilloft, brulloft, cg. nuptize;
Ags.
óryd-Mofa; F.b. ut Ags. absque # finali,
Silt órullop, alibi órialp, contracte ex
óriad-lop. Outzen. Hlofa, Goth. lofa,
vola manus, palma, idem quod emtio;
emtionem venditor et emtor sanciebant
junctis palmis dextris: óryd-Mofa spon-
se emtio; eodem autem die matrimo-
nium et nuptie celebrabantur, quare
hec duo antiquitus inter se confun-
duntur. Inde lsl. órud-kaup, n. (spon-
se emtio) nuptie; proprie, sponsalia.
Apud veteres femina non erat sui
juris, sed semper sub tutela et po-
testate, vel patris, vel fratris, vel tuto-
ris, vel mariti. Juvenis filiam a patre
pretio statuto quasi emebat, quod hic
Propter honorem, quo Frisi feminam
abebant, dotis loco filie cedebat;
quo facto illa erat desponsata et in
potestatem viri matrimonii solemnibus
transibat. Posteriore sevo juvenis vir-
gini offerebat aliquot nummos eleganti
linteo serico innodatos, quod knwolle-
doek appellabant, (Ang. knot, mupiial
knot, knot of love, love-knot); hoc si
accipiebat virgo se desponsatam pro-
fitebatur. Istud symbolum antique em-
tionis locum tenebat. Mos similis ob-
tinebat apud Scotos, invasorum Fri-
siorum posteros, de quo ita Ja-
miesonus in Supplement marriage:
„In Angus, and perhaps in other Nor-
»thern counties, it is customary for
»the bridegroom to present the bride
„with a pair of pockets, made of the
„same cloth as his own wedding-suit;
„these are never sent empty. If the
» Dridegroom can afford it, they contain
„every species of coin, current in the
„country, even down to the farthing.
»lhe money is generally the freshest
„that can be got" Apud Frisios
quoque hi nummi erant novi et as-
peri — Sponsa et uxor Frisio om-
495
BREID.
nium possessionum erant pretiosissi-
me et sanctissime, quarum raptum
intima indignatione et summo sup-
plicio puniebant. Ubi lictores rapto-
rem persequebantur et hic in aliquam
domum fugiebat, inde in alteram,
ex altera in tertiam, et tandem in
templum, ut apud altare in tuto esset,
lex statuebat post ereptam mulierem
templum esse destruendum et tres
domos incendio vastandas.
Frisii matrimonium semper summo
habebant honore ejusque consumma-
tionem conviviis hilaribus et omne
genus festivitate prosequebantur, cui
licet ceterum parcimonie studentes
nullis sumtibus parcebant. Inde prov.
It boerkjen ind it brilloftjen mat wt 'e
romte géan. 'Tali festivitate quasi san-
ciebant vinculum conjugale ; leges
enim antigue matrimonium tum de-
mum rite contractum ponebant, si li-
bera Frisia virgo sub potestatem liberi
Frisii venisset comitante cornuum cantu,
complaudente vicinorum congratula-
tione, accensis facibus et puellis dul-
ces cantilenas edentibus; dio fria Fre-
sinne coem oen dis fria Fresa wald mit
Aoernes hluud ende mit bura oenMest,
mil bakena brand ende mit winna sangh.
(409, 26.) Ante quinquaginta et quod
excurrit annos adhuc homines provec-
tioris ztatis, czeterum continentes, sta-
biles, attenti rei domestice et taciturni,
in nuptiis vix moduim noscebant, can-
tando, saltando et oscula miscendo.
Post res novas anni 1795 subita morum
mutatio invadebat juniorum animos,
qui igitur in nuptiis, ubi et ipse con-
viva eram, stupebant profusam istam
seniorum hilaritatem. Poëta noster
Gijsbertus laudes matrimonii, nec non
gaudia et luxuriam nuptiarum Frisie,
primo Suo eoque eximio poemate cele-
ravit. — Requirebatur igitur acclama-
tio, tum vicinorum, tum consangui-
neorum, eaque publica dum sponsa e
domo parentum in domum sponsi du-
cebatur cum multa sonora gaudii sig-
nificatione. Ideo matrimonium contro-
versum legitime esse peractum, septem
vicinorum testimoniis probandum erat;
Soe schilma dat aeft hirda mit saun
buren, 410, 6.
Vicini tunc temporis multis vincu-
lis sibi invicem erant obstricti et
unam quasi constituebant familiam:
496
BREID.
non miremur igitur antiquitus eos
sibi quoddam jus commune vici in
eponeam vindicasse, quo a sponso,
alio loco oriundo, dolium cerevisie,
ut redemptionis pretium, petebant. In
insula Texela hic mos longissime ob-
tinuit et adolescentibus et virginibus
occasionem hilaria quedam agendi
prebebat. (Scheltema, vrijen en trou-
wen. 132.) Alibi vicini sponsz et sponsi
jure suo nuptiarum participes erant.
(Scheltema, 270.) Huc quoque pertinet
quod sponsum et sponsam post peracta
sacra e templo reduces consanguinei
eum amicis et vicinis ante domum
manebant, et juvenibus inter eos pa-
ranymphee offerebant poculum ornatum
vini, quod exhaustum illi retro abji-
ciebant, ne hic potus gratulatorius
posteriore potu vulgari profanaretur.
Quicumque fracti poculi frusto po-
tiebatur inter nuptiarum convivas ac-
cumbebat. Hic mos vigebat in insulis
Helder et Wieringen, quee olim perti-
nebant ad Frisiam. Scheltema, Vrijen
en trouwen, 133. Seculo XIV magis-
tratus Lovaniensis cavebat edicto ne
noviter nupti sumtus supra sortem
facerent, ideoque modum vini decer-
nebant, quem sodalibus dare licitum
erat. Hicce modus pendebat a majore
vel minore pretiositate vestium sponsse
et praestabatur tantum juvenibus pa-
rochie, in qua sponsa prima nocte
cum sponso concubuerat; „Soe sal
» die bruygoem ende de bruyt gheven
„te verdrinckene dem gesellen van diere
» parochien, daer de óruyt inne beslapen
„wert, VIII gelten wyns ochte twee
»gulden." Serrure, Vaderl. Museum.
II. 296. Juvenis adfui nuptiis hominis
divitis Hindelopensis. Ibi nulla sortis
vel loci inter convivas erat discrimen.
Divites et operarii, domini et famuli,
matronge et famule, mercatores et
naute inter se erant mixti. Jpsa nove
nupta, femina formosa, lepida et dives,
non dedignabatur saltare cum auriga
sui mariü, qus familiaritas nihil mi-
norum obedientiam infringebat. — Ver-
sus finem prime noctis nuptiarum
paranymphorum unus pileo symposia
e manibus juvenum puellarumque col-
ligebat, unde postera die ederent,
biberent, saltarent. Hoc modo festum
nuptiale per totum hebdomadem pro-
longabant.
497
| BREID
Tandem F.v. domus-duetio privi quid |
babebat memoratu dignum; sponsa
intrabat domum sponsi sub gladio
stricto, quem exserebat proximus sponsi .
consanguineus, concedente lege marito
potestatem | decollandi eodem gladio
uxorem, si adulterium committebat :
Haudia mitia swird deerse onder ghing, .
dase dat aefte bighing. 409, 18.
Redeo ad legem veterum Frisiorum.
Postquam sponsa in domum sponsi
erat. ducta 1
(supra dedselma 196, 419) et corpus
& se ponebat ejus lecto .
498
BREID.
Adeo omnis coitus sine previo illorum
consensu meretricius erat. (Consule de
ribus matrimonii notas Wierdsm:e et
Drantsmw in O. F. W. p. 354.) Post-
quam soli pontifici jus pangendi ma-
trimonium erat cessum, sponso et
Sponsá euntibus in templum, sponsa
tegebat latus dextrum sponsi, sed post
sancitum matrimonium domum rede-
untibus uxor tegebat latus levum ma-
rii, signo illam in hujus potestatem
transivisse.
'brulloftje, nb.v. nuptias celebrare.
cum eo miscebat; ende Àio breydelike '
sine Dethselma uretop ende op dae bedde ,
herres liues metía mille manne (beth,
Isl óetàr,
concubitus Frisiis et Anglis erat con-
summatio matrimonii, vel potius ma-
trimonium ipsum, cujus sententire duo
vestigia in posteris temporibus invenio.
Princeps Árausiacus, Guilielmus IV,
cum Anna, filia regis Anglici, prima
matrimonii nocte, in conspectu consan-
ineorum et aulicorum, torum nuptia-
em conscendebat (Ao 1734). Deinde
homo, qui in viculo Scotico Gretna-
een nuptias conciliabat, non aliud
ocumentum requirebat ad sanciendum
matrimonium, quam ut juvenis et virgo,
illo vidente, in eodem lecto sub eadem
stragula contigui jacerent. (Lord Her-
vey's memoirs of the court of George
IL vol. J. p. 810. ed. 1855.)
Primus et secundus actus antiquis-
simi et sincere Frisici sunt. Sequitur
tertius et ultimus matrimonii actus,
qui post introducta Christiana sacra
additus est: ende am moerne opetoed,
to iserka ging, kerksíal stoed, aller
arade, da presíar offerade, ende dat
aeft also bigingh alsoe di fria Fresa
imiffer frie Fresinne schulde. „Post pri-
mam noctem matrimonii uxor nova
mane surgit, it in templum ibique
ntificem et altare munere colens
edictionem accipit a pontifice." Lex
loquitur de sola uxore templum visi-
tante, non de marito. Deinde bene
tenendum est, benedictionem sacerdo-
talem sequi matrimonium consumma-
tum, non anteire fedus matrimonii
adhuc pangendum., Posteriobus tem-
poribus ambitio sacerdotum in tan-
tum praevaluit, ut nullum matrimo-
nium legitimum esset nisi prius ab il-
lis, dei nomine, pactum et sancitum.
ulvinus. Egilsson. Hicce '
Lr ——————MáÀ— P ——P—X—— E E me t mim
Prov. Fen brilloftjen komt brilloftjen,
nuptie pariunt nuptias; inter hilaria
nuptiarum juvenes et virgines amarc
docent et futuri vincula matrimonii
parant. De ratione nuptias celebrandi
posterioribus temporibus paucula addo,
quorum juvenis testis eram oculatus.
irgines (nódsters) numero sacro Ger-
manorum, scilicet duoderim, Hindelo-
pim invitabant convivas ad nuptias,
tam feminas quam viros. Alia autem
ratio obtinebat in pago Sawm-wálden,
(Zevenwolden). Sponsus sponsaque ibi
numerum ratum virginum ad festum
nuptiale invitabant, quarum quam-
que oportebat designatum juvenem
vocare ut secum festum nuptiale ce-
lebraret. Juvenis, si annuit, eam die
festo petit et conducit ad domum
sponsm; sin minus illa continet se
domi. Ne autem puella repulsam ferre
videretur nullo ornatu comta est cum
exit ad invitandum; nam vestis cultior
puelle in Frisia signum juveni est
eum ille esse gratum. Ubi enim ju-
vehis domum parentum puelle intrat
ad eam ambiendam, illa tacet et solo
cultu vestium suam significat mentem;
si illa surgit et mutat vestem solitam
cum pulchriore ex gratus, sin minus,
ingratus cst et re infecta revertitur.
honne-brilloft, cg. (nuptie caninw
i e) coitus meretricius. Di Aynste-
tyskers hâlde der honne-brilloft, equo-
rum mercatores in ea mechantur ganea.
minniste brulloft, (nuptie Mennoni-
tice) evacuatio sordium latrinze noc-
turna. Hollandismus ex Hol. Menniste
bruiloft. Ita dicitur per paronomasiam ;
. nam Hol. ôruid, et stercora liquida
et sponsam notat; unde óruid-leider,
et ductorem sponse,.et coprophorum
nocturnum notat. Mennonitas sive te-
leiobaptistas cmtere secte irridebant
32
499
BREIDJE.
propter exquisitam munditiem, tum in
detergendo domicilio, tum in eultu
utensilibusque, et hanc aversionem ab
omne genus sordibus ut illuderent,
purgationem latrine, qus nocte ut
nuptie fiunt, minniste brulloft appella-
bant! Ad fastidiosum Mennonitarum
gustum alludit quoque Menniste borst-
lape (M. mammilare, 1. e., mulcimen pec-
toris), potio preedulcis. Starter, Timbre.
BREIDJE, vb.a. texere longis acubus
(ex. gr. tibialia lanea vel linea) Ang.
lo knit, Gal. íricoter, Hol. breiden.
Proavi pro óreidje usurpabant sjolje.
Breidem ex Isl. bregtha, nectere; Ags.
óregdam, torquere, plectere, nectere;
sed et Ánglosaxones sensu verbi breidje
dicebant óredan; Ic brede me maz,
JE. gr. 28, 5, necto mihi retium
maculas, i. e. retia; FP. Ik óreidje my
mesken, (Ang. mesh, Nl. masche (Kil.)
Hol. aas.) Ang. óraid, Ang.South.
breed, to plait, West. órede, nodus.
Breidjen is handich, dem is di nudle
néa nat uwt 'e thried. Hy hat néat to
breidjen, cf to spinnen, tempus urget
eum. — Z/ breidjen notat, et actum nec-
tendi, et instrumenta nectendo neces-
saria, qualia sunt acus, fila et pars
tibialis jam texta. Lizze it breidjen
mar del, depone, quiso, instrumenta
textoria, mitte amplius texere, i. e.
actum est; ilicet; peristi. — Verbum
Isl. óregtha, prseter notionem propriam
nectendi, figuratam habet decipiendi,
exprobandi, et prorumpendi vel pro-
ruendi, quas sequuntur Ángli in óraid,
adj . dolosus; 4o raid, fo upbraid,
exprobare; wiid a braid, Chaucer at
a óraide, momento citius, Isl at
óragthi, idem; óragíh, motus conci-
tus. Egilsson. F. mei 'n wip, idem.
Afbreidje, vb.a. texturam ad finem
perducere, Figurate, Dy hoas scil ik
úfbreidje, hoc negotium mihi tedium
movet; ei imponam finem.
oanbreidje, vb.n. loco partis detrite
novam intexere veteri, ut matres fa-
milie parce solent. Avari vel paupe-
res alia non habent tibialia preter ita
resarcita. Inde incole vici Uretherp
notantur convicio oanóreide hoázzen.
breid-nudle, breid-nulle; breid-
nidle, breid-nille, cg. acus major
ad nectenda piscatorum retia; est fere
asserculus acutus, vel ligneus, vel ahe-
neus planus, in medio effractus relicta
500
BREIN.
acu tenui, lunge, lingua, dicta, cui
circumvolvitur filum.
breid-priem, cg. acus ahenea vel
ferrea gracilis longior ad nectendum
filis laneis vel lineis; ex. gr. tibialia.
len ploech breidprjimmen, tot quot re-
quiruntur acus ad nectendum, 1. e. nu-
mero quatuor.
breid-stop, cg. acu resarcita pars la-
cera tibialis in modum ipsius texture,
(lacunge expletio textoria.)
bráili, vb. F.b. latos nectere plexus.
Joh. 36.
broddelje, vb.n. infabre facere; fre-
quentativum verbi Nl. órodden, resar-
cire, interpolare, sarcinare res veteres
et obsoletas; inepte operari. Kil. Isl.
brydda, cuspidem formare; fimbriam
presuere. Ang. North. órod, a short
nail, to brode, to prick; £o broddle, to
make holes. Brockett. Ang.v. £o broid,
Gal. óroder. Pro media d Scoti habent
medium g in órog, acus, mucro; do
brog, pungere; £o órogle, nisus inanis
figendi mucronem in puncto quodam;
to órogle, inania conari; depravare;
sarcinare. Inde Italorum órogiio, un-
óroglio, confusio, molestia. Galli órouil-
ler. Brodler, m. infabris opifex, Scoti
broggler idem.
broddel-wurk, n. opus infabre.
BREIN, n. cerebrum. F.v. órein, ex
bregen, n. Ags. bregen, n. Dialectus
alia F. jrá, per apocopen pro Age. ôra-
gen, unde Ang. brain; Dt earme junge
plofte op 'e holle del dat di brá bleat
lei, miser puer in caput corruebat ut
cerebrum nudaretur. Ex órá est Prea
in F.v. órea-secht, Ags. bregen-seoc.
brein-dolch, F.v. vulneratio cerebri.
brein-klova, n. F.v. bulbus sive tu-
mor cerebri, quales Lex Frisica antiq,
numerat quatuor, 214, 11, (Aera fiuwer
óreinclouena en. F. kljouwen, n. Nl.v.
klouwe, Kil. hodie kluwen, Ags. clyven,
n. Áng. clew, glomus. Masculini ge-
neris est Ags. cleofa, m. (rima) antrum;
Nl. loof, klove. fem. gen. F. kleau,
cg. fissura. JBrein-klova, neut. gen.
adeo non est calvarie sutura, sed ce-
rebri tumor.
brein-kop, F.v. cerebri (operculum,
tectum) cranium, Ellyptice Nl.v. kop,
calva. Kil. Kop sume sensu Nl. kap,
capitis tegmen, domi, cet.
brein-panne, f. F.v. cranium, Ang.
óraiupan, ex. Ags. breg-panne, F. Aer-
501
BREIN.
sen-panne. F. passe, tegula, patella.
Ags. Ang. pan, idem.
brin-pot, m. W.o. cranium. E. I. 362.
brein-roar, Warns; dial. com. órein-roet,
adj furens ira, effrenatus; proprie,
cerebro coneussus. Confer Lat. cere-
Ürum, sedes ire, apud Horatium. Dou
makkeste my di kop brein-roe(, moves
in me ire furorem, iram rabidam.
brea-secht, F.v. (cerebri morbus) in-
Sanitas. Ags. Óregen-seoc, insanus.
brein-siama, m. F.v. morbus quidam
cerebri, forsan, emollitio cerebri.
Sax.n. sam, mollis. Nl. Seem-Ahonig,
maeghden-honig, mel, primi examinis,
non pressum, Ang. North. simmit,
smooth. Nl. seem-leder, corium mol-
lius. Gal. v. cameau. Nl. honig-seem, mel.
brein-skerdene, f. F.v. cerebri lwsio.
brein-wunde, f. F.v. vulnus cerebri.
BREIN, muria. Vide órem.
BREKA, vb.a. F.v. frangere, (pf.
regi z Germ. óreki.) pt. ôrêk, pl.
brekon; pf.p. óreken, bretsen, britzen,
pres. p. órekand, ger. to brekande, to
rekane, Y. brekke, pres. ik brek, pf.
ik briik, pf. p. britsen, pr. p. brekkende,
ger. to brekken. Gothi brikan, pf. brak,
pl. órekun. pres.p. brukans. Ags. dre-
can, thu bricst. pf. brac, pf.p. brocen,
gebrocen. F.u. breke, pf. brak, pf.p.
broken; Nl. óreken, pf. órak, pf.p. ge-
óroken. Ang. óreak. WV. v. breka en an-
dern, erm, skonka, frangere fenestram,
brachium, crura; Aus, gadis-hus, Jhe-
rusalem, diruere redes, templum, de-
struere Hicrosolymas; breka, $nnabreka
lsiurkadora, hus, infrigere templi fo-
res, sedes, M. £sjerkedoórren ynbrekke.
F.v. Thene fretho on otheron breka, erga
alios pactam securitatem infringere.
Dat aeft breka, dissolvere connubium.
Breka, peccare; Órekande, peccatores.
breka, F.v. muletari propter delicta
contra legem, mulctamn solvere. |
brekke, vb.a et n. frangere. Di loft
brekt, disrumpuntur nubes ct solis lu-
men adire sinunt. Brekke, abrumperc
se ab aliquo. 7 brekt, disrumpitur ami-
citia, Prov. As it brekt scil it wol stjonke,
(si frangitur sc. ovum, fcetebit) amici |
alienati sibi invicem foda acta se-:
crea publice exprobrant. — Brek my
di bek net op! (ne mihi os effringe!) |
ne me coge ad loquendum; novi tua '
scelera. — Mei scurren ind brekken, .
lacerando et rumpendo, i. e. raptim.
502
' BREKA.
Mei scuórren ind brekken bin ik noch
klear rekke, raptim agendo vix ac ne
vix quidem hora debita paratus cram.
brekke, frangere. 4 di £fwaeide pan-
nen binne britsen, omnes vento disjec-
to tegule sunt fracte. Wural fijn' men
óritzen poútten, Burm. 73 (ubique ter-
rarum inveniuntur olle fracte.) Nl.
In alle landen zijn holle potten, Zege-
rus, I. Antw. 1581. — Prov. Better
lica makke as ién britsen, prestat duos
homines creare quam unum perdere;
pretextum decoctorum, que famulam
decipiunt.
brekke, vb.a. frangere triticum arabi-
cum, Gal. ôlé de sarrasin, polygonum
fagopyrum: molitoris est F. groát-mak-
ker, Nl. grutter dicti.
"t wird brekke, exuere promissa, —
Sliep brekke, sibi negare somnum.
Hwat hab ik ien sliep um it jild brit-
sen! Confer nacAt-brake.
britsen weér, aries male castratus,
adeo ut testium quid residuum sit,
isque ovem appetere non desinat.
britsen stap, gressus fractus equi,
a recto gressu diversus, gressus confu-
sus. Der is ien britsen stap under dat
hynder. Alias ien frip-irap.
breke, cg. F.v. fractura, laceratio,
lrsio, destructio, muleta. Nl. óreuke,
mulcta.
brek, cg. fractura. Jes âld brek yn it
gles, vitri fractura vetus; vel ys i4
pántsje, Ang. v. brack, fractura, vitium.
Scoti drek, ilem.
brek, vitium. Zen dampich hús hal mar
in brek; it doach nat. Lek ind brek,
culpa et vitium. Prov. Lek ind brek by
di rús fen ien oar, ind jin selme foärby
sjen, omnia culpare in aliis et in
propriis vitiis caligare; pl. lekken ind
brekken, idem. Ang.v. lack, culpa.
brek, penuria. Di earme man is déad;
nou hal ky neat méar brek, nulla pau-
perem mortuum deficiunt. 2i rike
man is eak déa; hy hie" oars néat brek
a8 libben ind sounens, et dives mortuus
est, licet ad felicitatem terrestrem ni-
hili indigebat preter vitam et mentem
sanam in corporc sano.
twie-brek, (apud Sylvicolas) tempes-
tuosum celum, aura pluvia et ventis
infesta. Aug. North. órockle, óruckle,
inconstant, variable, applied to the
weather. Brockett 60.
503
BREKA.
brekma, m. F.v. mulcta, mulcte pe-
cunia, proprie, fractura.
brekir, m. F.v. infractor legis.
breker, breker, F.b. homo ferus,
effrenatus, Ags. vilher-breca, adver-
sarius hostis, satanas. Outzen.
bricker, m. pl. ôrickers, F.b. (ruptor)
unda in spumam disrupta, unda allisa
et spumescens. E. I. 362.
breklyk, adj. mutilis membris (homo),
claudus! truncus pedes vel manus,
gibbus, cmt. Ang. Staf. brackly, fra-
gilis.
brekheftich, adj. F.v. mulcte ob-
noxius, multam committens.
brek-lye, vb.n. angustias et pauper-
tatem pati. Jen oars heukerjen ind
breklyen makket di earmen weak ind
di rike lju jamk sa hird as ien stien.
âfbrekke, vb.a. destruere. Zen hus
äfbrekke ind di bam hakke.
forbrekke (Aim) sese frenare. (Cic.
F. 4, 6. frangere se ipsum.) ex. gr.
in planctu, in vitanda molestia, in
renuendo labori ingrato. |
hals-brekke, (frangere collum) necare,
perire. Cum dativo person: my, dy,
im di hals brekke,
hals-brekken, n. opus vel tentamen
vitre periculi plenum.
halsbrekkery, cg. omne quod in sa-
num corpus vel vitam periculosum est,
ynbrekke, vb.a. irrumpere domum
alicujus.
opbrekke, vb.a. frangendo aperire,
effringere, ex. gr. arcam, cubiculum,
fores, — Opbrekke, vb.n. in ruotus
rumpi; di sipels brekke my op, bulbines |
mihi citant ructus. Tropice, puniri,
mulctari, Dat scil dy opbrekke, hujus
facti te poenitebit. Dal nach(rawenjen
scil dy sûr opbrekke, tuas vigilias tristi
morbo lues. — Di ky brekke op, vac- |
c:& uterum ferentes, cum abortum pa-
tiuntur, dicuntur ,, effringi," et iterum |
504
BREKA.
gere, perfrangi. Di diken brekke throch,
aggeres marini undis perfringuntur. —
Di swolm brekt throch, exulceratio
aperitur. Ang. do óreak, to make a
swelling open.
wr&ld-brekker, F.u. wereld-óreker cg.
(fractor mundi) qui antecellit omnes,
sive ingenio, sive fortitudine, sive ner-
vorum viribus, cui nemo par est vel
resistere valet.
wei-brekke, vb.a. demoliri.
brake, vb.a. repetitis vicibus quoque
septimo anno arare arvum et incul-
tum linquere. Nunc hic mos dissuevit.
Wy brake nat langer; um di sawn jirren
hat men ien fruchtber jier, iud as dat
op it sawnde ynfalt, is "t foär 't braek-
län forlern.
flaex brake, linum a caule separare
contundendo. — Plantas arefactas lini
confringere, guod fit stipite ponderoso
striato. Deinde stipite semiferreo, in-
cisuris acutioribus distincto, subigitur,
ui slyp dicitur. Hoe verbo slipe,
illud verbo órake designant. Corticum
lini fragmenta et cauliculorum medullxe
ita a lino separate vocantur sjodden
vel sjudden, Ang. Kent, shot, a hand-
ful of hemp. Halliw.
brake, vb.a. vomere. Us feint braekt
néat as galle. À.v. parbreak, vomere.
nacht-brake, per noctem vigilare,
operarl. Confer sliep brekke,
throch-braek, cg. braek, cg. ruptura
aggeris marini vi undarum, quas tem-
pestas excitat contra littora. Ellyptice
dibraek, S.l. brake, vortex excavatus
irrumpentibus undis post disrupti ag-
geris hiatum. Nl. óraken ofte wielen,
vortices; Rijnlands keure $ 1. Niemand
in de braeck sal mogen visschen, $ 2.
jb. nulli licet in disrupti aggeris la-
cuna piscari F.u. welir-brekma, (ir-
ruptio, infractio aque), idem guod
throch-braek.
taurum appetunt. Alias di ky bliuwe | braek, cg. instrumentum ferreum, quo
er nat by. Vulva vaccx taurum appe-
tentis se expandit ct post expletum |
coitus desiderium iterum se claudit.
Post abortum vacca de novo coitum |
appetit et simul vulva iterum aperitur :
sive , effringitur" F. brekt op. — 1t |
4s brekt op, regelatione aqua soluta -
|
. . . |
supernatat glaciem, donec h:c immi- ;
nuta et debilitata in medio frangitur braek-làn, n. novales.
et iterum emergit. |
throch-brekke, vb.n. et a. perfran-
linum separatur a caulieulis ligneis.
Ang. órake, an instrument for dressing
hemp or flax — JBraek, stipes lig-
neus vel fustis ferreus, fixus sed mo-
bilis, quo pistores depsunt inassam.
Ang. brake, a bakers kneading-trough.
Isl. óraka, subigere. Ang.d. ôbrack,
a kind of harrow.
Ang. Norf.
óreak, land in the first year it has
been ploughed or broken up after it
505
BRELEN.
has long lain fallow. Halliw. 74 lân
brekke, pascuum aratro frangere, Ang.
lo break (he land, idem.
braek. cg. novale. Angli veteres /rale
pro septo pecoris sumebant, cum qua
notione consonat Sax.l. órake, frutice-
tum salicum, cujus vimina ad srepes
texendas inserviunt, Bnl. J. 131. Hal-
liwel] p. 205.
braek ind bouw, novalia et arva.
braek lizze, jacere incultus; de arvo
dicitur, 7t lân leit braek.
braek-ruch, (braakroeg) n. lini car-
minati rejectanea pars, quam impos-
tores miscent cum lino integro, cuique
addunt sepe cannabin; óraek-ruch ind
hjidde.
braek, cg. domus ruinosa. dlde braek.
hus-braek, cg. effractura forum, fe-
nestrarum (domus).
- brik, cg. collective, fragmenta lapidum
coctilium.
brit, confer in suo loco.
brok, confer infra.
Confer óros, brizelje, brozelje in mi-
nutas partes contundere. Ang. órickle,
órilile, fragilis. Isl. órylja, frustatim
concidere. Egilsson.
BRELEN, cg. Di óréleu, locus vicinus
vico Coldumo in pago Gaesterlandia.
BREM, BREIN, cg. muria cocta, e qua
sals elicitur.
brein-sált, adj. presalsus. Isl. jrim-
sal(r, presalsus; Ang. salí as brine.
Isl. órim, n. sestus maris, mare; m
labefactata fit s in Ags. órim, Oceanus; '
órgne, wsius, calor. Ang. rine, aqua
salsa, mare, te foaming brine, Shak-
Tempest. spumaus mare. Flandri ôrijn,
j pekel, muria. Kil. Sooti ôrime, mu-
ria; fs saut 's órime, Nl. órein-zout.
BREMELSE, Dithmarsi, fimbria, in-
stita. Wille bremelse um den pels. Nl. v.
breme, bremel, (fimbria. Kil. Dani
órem:ine paa kleder, limbus tunica.
Confer ld. Holst. óremelse. Jun. Et.
órism.
BREMEN, urbs Brema. Di man is sa
wiis as it eleds-hís fen Bremen, sciolus
est. Hy muft as ien Bremer.
BRESHAM, F.b. halitus, vapor.
breshmi, vb.n. F.b. vaporem emittere.
Ags. óreh, m. spiritus, odor. Ang.
óreath, spiritus. falitus ; to breathe,
spirare, efflare; óreaí(4, cum termi-
natione -am, -em, fit óreatk-em, et ik |
üransiente in s, vel d, óreasem. Hd.
506
BRY.
brodinen, vaporem emittere. Confer F.
azem ex athma.
BRESTED, urbs Frisica apud littus occi-
dentale Sleswiez, Ang. Brested, urbs
Cantie, Sutton.
BRETTEN, pl. tabule laterales supe-
riores alvi navis, quibus ejus margo
formatur. Synonyma vox Hol. opian-
gers. — Bret, asser, pro Jerd. Kil.
Sax. n. brot, pro bord, n. tabula.
BRY, cy. puls ex farre, lacte, vel lacte
agitato macerato. W.o. órí, n. puls
ex lacte agitato, synonymon teónsup ,
n. E. I. 362. Ags. brie, m. Ang.v.
brewis , browet, breyt, puls, frusta pa-
nis pulte vel adipe macerata. Ags.
brivan, miscere, coquere cerevisiam,
Nl. érouwen. Bry idem esse cum órouw
probant autores Nl. ex. gr. Xnecht,
ick slurp maer pap en brouw, Venne,
belach. werelt, 70. Soeter as de rysten-
brouw, ib. 49, hodie rysten-órij.
bryke, n. diminut. Ad infantem Wolle
ke ite? Hol JFüje pappetje cte?
Vis ne pulticulam? W.G. 56.
bry, cg. pulse, presertim ex lacte moai-
ken-bry; ex lacte agitato supen-bry,
sive cum farre, sive cum hordeo
delibrato; cum frustis ventriculi bo-
vini pamnse-bry. Scoti ree, brie;
» ürew, bro, broth, soup." Confer Ja-
mieson in voce. Scoti per dimresin
berry pro Óree, in bread-berry (puls
panicea) that food of children which
In English is called pap, F. wjekke-
bak. Jamieson. Hol. pap, idem quod
F. ôry, quo tnm veteres, tnm juniores
aluntur, sed pap infantes soli. Ang.v.
bry, & kind of tart. Warner. Wright.
Prov. Di óry is op it hjitst as er op-
scept wirdt, res humane maxime mo-
vent animos cum primum oriuntur.
F.b. 44 brei wárt egh so Mat ídjan üs
'r apden waert. Joh. 58. In genere
hrases et proverbia remotarum insu-
arum ad assim respondent eis nostrre
Frisie; ex. gr. e lius sykimen ind
éarmlius pankuken ruke fier, F.b. Rik-
máns krânkhâid an ármmáns pankuken
stir mi fiir, divitum minimi morbi magni
penduntur. Joh. 57.
to bry bidde, W. G. invitare ad fes-
tum natalitium, quo convivis offertur
puls oryze. De órij is op, 't best fen
de deij 1s weij, ferculis consumtis op-
tima diei pare preteriit; scomma In
parasitos. Burm. 9. Buter yne bry is
507
BRY.
wol myn fly, MS. pulti cocte ex oryza
et lacte delicatiores addunt frustum
608
BRIEDE.
bant et tandem victoriam reportabant.
Mullenhof, sagen. p. 78. $ 75.
butiri; inde phrasis fem stik buter yn | jiers-bry, ptisanarium oryze lacte
'e bry, fortuna secunda inopinata. Stel-
len ind léagen is him mei di earste bry
ynjown to iten, mendacia et furta a
teneris didicit.
Hy sit danich yn 'e brouw vel yn 'e
óry, sedet vel hseret in liquamine,
luto. i. e. versatur in angustiis. NI.
Een jonge en leere spruyt te brengen
aen dem bry. Cats, Houelijox-fuyck.
49 p. b, corrumpere teneram virginem
et miseram reddere. Hol. iemand in
den drek helpen, conjicere quem in
conturbationes.
bry-bek, cg. (os pultis) pultis amator.
Scomma in incolas urbis Worcumi
audit Warkumer órybekken. Brye ta-
men et notat frangere literam r. Ang.
lo burr; hoc sensu óry-Üek foret os fran-
gens literam r, ut cives Newcastlim ,
qui eodem pronuntiationis vitio labo-
rant, Halliw. 221, omisit Wright.
bry-iter, cg. qui prandit et ccnat
pulte. Inde antiquum convitium con-
tra gentem Roordanam, Aoorda-brij-
ijiters, Burm. 58.
bry-leppel. eg. cochlear ex plumbo
candido, haustriolo rotundo. Di eu-
nicheid is di faem mei di bryleppel ya-
jown, a teneris parcimonire studio est
imbuta virgo.
bry-poat, cg. olla, in quam puls cocta
transfunditur. Prov. Di hispel past nat
op di brypoat, cave ne contraria inter
semisceas. Dy nat fjirder west is as
memme-brypoal ken naí mei prate, ta-
ceat gui non perigrinavit, negue alia
quam in sinu familie expertus est.
Dy by memme-órypoat. bliuwe wite nat
hwat yn 'e wrâld to dwaen is, qui
domi semper herent rerum humanarum
ignari sunt. — Nomen parvi lacus
Utingeradele vicini vico Ter Horne,
Héalán oan 'e brypoat. Frisii amant
nomina quorundorum pratorum fer-
tilium ducere a deamatis cibis, qualia
sunt di pankoek, laganum; di krinte-
boale, panis triticeus mixtus uvis
passis Corinthiacis. — Nota ollam pul-
tariam pingi in insignibus Frisim bo-
realis, in memoriam, ut fama fert,
mulierum Frisiarum quz in prrelio
contra Danos recedentibus viris pug-
nam renovabant projecta in hostem
pulte bulliente, unde viri se recipie-
maceratum, butyro mixtum, pertrito
cinnamomo et sacharo conspersum,
quod Frisii comedebant primo anni die.
.| rizen-bry, cg. puls ex lacte, oryza et
butyro, conspersa saccharo et pulvere
cinnamomi; precipuum ferculum in
festis et conviviis rusticorum. Ellyp-
tice óry pro festo natalitio. Di (Ajeaf
kriget ^n waerme pof mei rízen-bry,
(fur excipitur paniculo calido et pulte
ex oriza) fur damnatus est pons
stigmatis et scutice. Lusus est in
voce rizen, virgre et oryzaneus; cwede-
bant fures Frisii virgis. of, panicu-
lus rotundus delicatior; warem, cali-
dus, innuit stigma.
bryich, adj. pultis instar cenosus, lu:
teus | Di ary wei is yelle nat ôi-
slimpe, via lutea nondum consolidata
est.
BRIAST, F.v. BRAST, BBUST, unde
inversis literis óurst, borst, F. Jodrst,
ectus, mamma feminea. Nationes af-
nes Sax.v. Isl. óriosf, Ags. reos,
Saterl. órust, habent óra, bri, óro,
posteriores bar, bir, bor, ut et
*.b. óurst, f. Bend. 32. Anglorum
breast est ex FY.v. óriast. F.v. emre
frowa hira wartha of (ha briaste; Hind.
waríen, papille, F. verruca, ut Hd.
warze, Nl. wrat. — Fris. vet. brust
jam vertebant in burst, ex. gr.
burst-ben, F.v. os sterni, scutum pec-
toris Ags. breost-baxn, Saterl. órusi-ben.
burst-breke, F.v. disruptio sterni.
brust-wunde, F.v. vulnus pectoris.
BRYE, vb.n. literam liquidam xr fracto
sono pronuntiare. Angli inversis literis
to burr, Nl. órouwe. Gal. 4voir la
langue grasse, grasseyer. Ut órye pro
byre, Ang. burr, sic F. óruye, verbe-
rare, pro Isl. Jeria, Lat. ferire.
Fractus sonus litere r est loquelie
defectus, quo omnes incole quarun-
dam urbium premuntur, inter quas
sunt Zwolla Neérlandie et Newcastela
Anglie. Inde phrasis Ang. He has
the Newcastle burr in his throat, et
aronomasià Bur-Castle pro Neto-casile.
nde forsan et incole urbis Frisicx
Worcumi appellantur Warkumer Ory-
bekken. Consule tamen brouwe in dry.
BRIEDE, vb.a. torrere, frigere; incu-
bare, F.v. óreda, torrere. Briede, pf.
509
BRIEDE.
órelle, pf. part. briedende, ger. ôrieden. | broed ayen, tot ova
Ags. brêdan, fovere, frigere; nutrire.
Ang. breed, (bried). D orta est ex Zn;
"Isl. órethr, ardet, pro óremnr. Egils-
son, deest Jonssono. Ags. órethan,
calefacere. F.v. óreda, assare, cre-
mare. Decius ther breda lit sancte Lau-
rencius, Decius qui jubebat comburi
S.L. — Ik bried, dou briedste, hy
bret, pl. wy briede, pf. drette. Ang.v.
to brede, idem, pf. óredde.
Man and Àous thai brent and bredden
And her godes oway ledden,
Arthour and Merlin, 78305. — Di sinne
bret, flagrat sol sstivus. — Briede
ind siede, assare et coquere nqua ebul.
liente. Jeu husfrou mat siede ind briede
kenne, decet dominam peritam esse
artis culinarie. Bréa ind pankuken
bakke; eáríen siede ind fisk briede. Nl.v.
„brieden, coquere cerevisiam, hodie
brouwen," indicio ambabus formis su-
besse notionem calefaciendi. Kil. órieden.
briede, vb.a. incubare (ut calefiant
ova), valet de avibus solis, non de ani-
malibus catulos procreantibus. Di hin
siik to brieden op (oalw ayen, gallina
incubat 12 ovis. (Ags. óryd, órid, pul-
lus, (Jun. Et. jird) posteriores àid,
Ang. bird, avis. Confer breid, sponsa,
Ages. bryd, idem.) — Figurate, gignere,
producere, Fré bret wille dey oan dey,
. J. IL 274, pax creat quotidie gau-
dia. — Meditari, moliri; éarme lang
oer briede, lente et diu de aliqua re
meditari, in longum trahere opus. —
Briede, pigre heerere uno loco. 74 loaye
wiif sit to brieden op 'e stoawe.
briede, (jocose) exonerare ventrem,
tropice, pro gallina incubante ovis.
krakélen briede, fovere dissidia.
G. J. I. 58. De sted bret leaze tjuestre
legen, ib. 66, urbs struit astutas ob-
scurasque insidias. Ang.v. órede, ma-
chinari. Ags. lyfig and bredende; ge-
óredan, simulare. Jun. Et. brede.
brette hoánne, gallus tostus. Di
brette hoánne spylje, ferocem se priw-
stare, imperare sociis, turbas ciere
absque viribus.
bret, brot, n. (fetura, fetus) progenies
prava. Nl. gebroedsel. It is hwat brets,
frivolum est, sunt scruta. Ang. brat,
progenies; puer despectus. Johnson.
Ang. Brood, progenies contemta.
bród, adj. fetus. 74 aey is brod, ovum
pullo fetum est, adeo, fotidum.
610
BRIEDE.
uot avis una
vice incubat et excludit: speciatim
quatuor ova vanelli in nido; plura
enim avis ista una vice non excludit.
Ang. brood, (broed) idem. Ang.v.
briddis, progenies, familia, ex. gr. fe-
tus serpentis. Halliw. Ang. Breed,
pulli ejusdem feturme; ske lays (the
eggs) in (he sand, where they lie til
they are haíched; sometimes an hunderd
al a breed. Grew. (Johnson breed.) F.
somlids 'n hundert yn ien broed. Hd.
óru£, (Gr. Lex. II. 453. $ 2.) idem.
bródsk, bródzich, adj calens, in-
cubare desiderans. Brodske Aim, gal-
lina pruriens incubare, Ags. ge
kenne, idem. Ang. broody. idem. Alam.
bruatag, Hd. órutig. Hy sjocht brodsk,
torve videt. |
bródsk waer, temperies aeris tran-
quilla sed magno calore vigorem cor-
ris et mentis deprimens.
bródzich, adj. affligens tepore (ccelum.)
„Idem quod óródsk. It órodzige waer
is mim foár 'e molken-keamer, hocce
colum tepidum et fovens infestum est
cavez lactarize; scilicet, acidum reddit
lae in mulctralibus, ante separatum
cremorem.
bried-hin, cg. gallina incubans; figu-
rate, mulier prolifica. Ang. breeder
mulier prolifica. Johnson.
bried-hok, n. F.u. éraed-kok, horreo-
lum coloni domui vicinum, ubi linum
asservatur et paratur.
breders-panne, cg. Hind. F. ôrjit-
panne, cg. sartago, testa coctilis, in
ua cibi assantur vel coquuntur. W.o.
eíd-pán, f. E. 1. 862. Di prins lei
yn fif-ind-niugentich twiske it fiur ind
di brjid-panne, anno 1795, cum Galli
Hollandiam invadebant, principi Gui-
lielno V aqua hzrebat. Hol. De prins
zat tusschen twee stoelem in de asch.
brieder, cg. alburnus tostus major;
quisque piscis minor in Frisiz lacubus
assarius. Zen só(tsje briederas.
utbriede it fet, adipem assando sol-
vere; ex gr. ex sebo, vel arvina in-
testinorum. Di buter utbriede, (assando
adipem ex butyro solvere) comessari.
broye, vb.a. et n. fermentare, fovere.
Di loft broit, coclum tepidum minatur
tonitrua. — Der broit hwat yn 't éast,
paratur quid ominosi in oriente, ex.
gr. nimbus, bellum, eet. Z4 broit om
sen rein, kusman! conglomeratm nu-
5n
BRIEF.
bes in colo tepido parant pluviam,
colone!
broeye, vb.n. incalescere in ignem ut
fenum recens messum et constipatum.
It Ma broeit, W.o. Dat ko broit. E.L
68. b.
broi, broei, cg. fermentatio calida in
media feni meta, Ji brot yn it héa, —
Fn 'e broi sitte, angustiis urgeri, in
sordibus jacere.
di baerch broeye, suem cesam aqua
bulliente perfundere ut solvantur setze.
W.o. óroi eodem sensu; wi wwit dat
swin broi, E. L 68, 1. Dou maste
nat (o folle broeye, ne te nimis calide
foveas spisso vestimento. — Di wask
yn 'e broi sette, lintea squalida ma-
cerae aqua fervente.
broci-nettel, eg. urtica non urens,
urtica mortua. Nl. dore netel, lamium
album. Jroei-mettel tamen proprie eat,
urens urtica, qua notione huc illuc
quoque valet. Distinctionis ergo urti-
cam mortuam notat, et ürás-netíel, ur-
ticam urentem. Apes se insinuant in
calices flosculorum candidorum hujus
lante et exantlant copiam melli:
um pueri nos mel ex flosculis suge-
bamus, unde nomen zwigjis apud
Nord-Hollandos. — Est animaleulum.
quoddam elegans, alis testaceis levi-
bus rubris, dictum F. ingelke, parvus
angelus, qui, quod hanc plantam fre-
quentat, ee dedit nomen tsgelkes iten,
pastus parvorum angelorum. F.u.lie-
wenheers-feugeltje idem, pro rie, dei
avicula. Zwollani ea animalcula ap-
pellant goud-hawem (galli aurei) et la-
mium istud -kaens-voeder; Frisii
etiam me lom (flos lacteus).
broyich, adj. nimio calore fermentans.
Broyich waer, broyige loft, temperies
aeris tepida crescens in tonitrua.
utbroeye, fovendo et sudando pellere
catharram e corpore, Di ut
broeye. — Di aden ulbroeye, aqua bul-
Jiente purgare vasa lactea. Confer adex
browwe. Kil „broeyen, Hol. Fris. j.
schouden, fervente aqua aspergere."
BRIEF, n. pl ôrûcen littere, epistola.
NL de bref, m. F. it brief, m. Ien
brief leze, epistolam legere. "Tropice,
ad puerum frustum panis haud pu-
sillum commedentem, Kexsthe dy brief
leze? (potesne hanc epistolam le-
gere? i. ej Tuane fames buic offi
par est? Forte per paronomasiam
512
BRYK.
Ags. briw, frustula carnis in pulte.
Ang. brewis, frustula panis macerata
in pulte pingui. — Barb. Lat. Zrevis,
breve, epistola.
briwen, pl. pacta, syngrafe, tum pu-
blice, tum private, Ang. public atocke.
Alde briwen, veteres syngraphm jure
nuperis priores et validiores. Tropice,
mem hat die âldste brücen by pake,
mater mea priores habet partes in avi
favore. Prov. âlde freumen habbe di
âldste bríven, antiqua amicitia caris-
sima.
Jy briwen, charte obsolete, quie conti-
nent magistratuum, tabellariorum et
omne genus acta, quorum magna copia
olim prostabat apud bibliopolas. Keapje
den briwen, den kenste âld scrift
lere, eme libram chartarum antigua-
tarum, e guibus legere discas veterum
ductus in pingendo literas, B. L. dre-
ves, valet de omnibus actis, jussis,
pactis, syngrafis, tum publicis, tum
rivatis, que chartis continentur. Du
inge.
bryfke, n. literula, i. e. epistola par-
va; parva syngrapha, Silvicolee ôrifke,
minne-bryfke, vel -brjifke, n. li-
terula amatoria, amatorie scripta.
moán-brjifke, n. literula flagitans
debitum.
briewje, literis significare; oerbriewje,
literis perferre ad alios; tropice, de-
blaterare secreta, M. d. órieven, gebrie-
ven, scribere. Benecke, I. 247.
BBIENICH, adj. dejectus animo. Ji
weeske siúcht brienich, tristi et lacry-
moso vultu aspicit orphanus.
BRIK, F.o. tabella lignea natans in
situla lactia, ne inter portandum fun-
datnr; orbiculus sleatorius, Jatruneu-
lus. terlandi Aangste-brikke, ellyp-
tie brike, de in forman
cei, ligata su le equi. lientis
in solo ufigincoo tere blumlhoue, ne
subsidat, Stür. 24. Het. 231. Isl. ôrik,
£f. tabula, sponda lecti; (vide supra
lad, Loro ^) tabula quee
luos lectos intersepit; poetice, clypeus:
Jleiha brik, maris tabhla, mavis) [ons
fer NL jrik, órik-scip. Egilsson. Nlv.
bricke, orbis, orbiculns mense. Kil.
Sax.l. órikke, discus. Bol. I. 189.
BRYK, adj. curvus, distortus. Gothi ex
vrigs formabant eraigs, CX0Mdc. Ang.
618
BRYK.
wry, Ang.v. wrie, incurvus, Ang.v.
(o wrie, incurvare, unde p. perf. wried,
contortus, distortus. Jun. Et. wrie.
Wried commutabant cum rid, brihet.
B et w inter se permutantur; Nl. wrak,
rejiculus, antiquitus audiebat órack. Kil.
órack. Ang.v. Jung and olde, brihet and
&chene, Alle he rivelh in one strench.
F. Jung ind âld, bryk ind scien, hi
riuwt se allegeérre oan ién string,
juvenes et senes, deformes et formo-
sos, hos omnes eadem constringit fas-
cia. Confer locum apud Halliwellum
in voce sírench. Ays. streng, filum.
F. u. rite, inserere continue filo; ex. gr.
coralla. Ang.v. ôrik, narrow, straight.
Di poat is bryk ind sceef', figulinum
vas distortuin et obliquum est. Prov.
Der is nin poat sa bryk as der past
ien Mid op, quin et mulier deformis
et morosa gaudebit marito. Hy rint
syn scuóm bryk, Ang. he goes his shoes
; longe a via recta deflectit. — Dat
is bryk; dat is ien brike ynsiuch, fa-
cles rei ominosa est. Z4 siucht er bryk
ut, res est facie calamitosa. Duft is
briker as bryk, Ang. This is more queer
than any thing. Hy stelt it bryk ut,
proponit vesana, efirenata. — It Àyn-
zer is bryk, vel iensidich, eguus sem-
er flectit cursum in latus, i. e. ad
Feram vel dextram; guod est vitium
eguorum molariorum. Di kou is bryk,
vacca plus lactis prebet ex hac pa-
pila quam ex illa. Frisii mulgent bi-
nas transversas papillas simul. Saxones
e contra mulgent primum papillas dex-
iras, deinde sinistras, unde discordes
fiunt; ex. gr. Benthemi, dere binne
di ky bryk. — len bryk gat rinne,
ventitare quandam domum, frequen-
tare quem. Hja rinne by di rike moike
ien bryk gat.
bryk-bek, cg. Ang. swry-mouth, ore
istorto homo. Alam. prieken machondo,
ora torquendo, (ut sanniones solent.)
Graff. 3, 364, prieke, oris distortio.
bryk-hakke, cg. distorta calx; diabo-
lus, cui affingitur pes equinus.
bryk-hackich, adj. (calcibus contor-
tus) qui torta stat calce vel non recto
stat talo.
bryk-lob, cg. curvipes. In diario ve-
teri Frisico caxcer zodiacus vocatur
Hette bryklob. P. lobben, pedes; voca-
bulum nunc inurbanum. Confer Ang.
lobster, carabus, Jun. Jobster,
614
BRTMS.
bryk-scammel, cg. idem.
bryk-sconk, cg. loripes.
BRIL, adj. ebriolus, appotus. Confer
Nl.v. óri sien, frustratis oculis cernere.
Hooft. Wb.
BRILLE, vb.a. verberare, Cf. Sueth.
brylla, perturbare. Hd. prellen, prügeln.
BRILLE, PRILLE, vb.a. decipere. Isel.
prial, fucus; at priala, fucum facere,
Hd. prellen.
BRIMJE, BRIMME, vb.n. gutture sonum
advocantem vel minacem edere. Nl.
óremmen , idem. Wie dat ick eens
brem en wenck hem hier bij ons? Brcd.
Lucelle, 26. Vide et Bred. Moor. 8, 1.
Als ohy maer kickt of bremt. Aygs. bre-
man, celebrare (laudibus.) frequent.
Isl ôramla, tumultuari. Nl. bremmen,
Gr. Bpéev, Lat. fremere, murmu-
rare. Ex sono ficta vox.
brimstich, adj. ardens (vacca) Nl v.
bremstigh, ardens desiderio, Flandri,
ardens in venerem. Kil.
bromme, vb.n. boatum quendam mur-
murantem edere instar vacez taurum
appetentis. Nl. óremen, ardere desi-
derio. ltal. óramare, appetere marem,
Ang. North. óreme, órim, idem, ap-
lied to a sow. .JBreme, rim, ardens
in venerem. Brockett. I. 62. Brommer,
cg. vacca indesinenter taurum appetens
ideoque continue fremens.
BRIMS, cg. tabanus estate herens sub
cauda vacce, pungens equos aliaque
animalia. Ags. órimse, f. Ang.Kent.
brims; You have a brims in your tail,
You are allways running about. Hal-
liw. Wright. Confer bouw, bouwje, in-
star vaccx ab oestro sub cauda punotze
insane cauda elevata discurrere, de
quo cecinit poeta suavissimus Meli in
ialeeto Siculo: Melibue. Zorsi videsti
na vitedda bianca? Clori. La vitti ed era
un ura di matinu; Avia la musca, et
cu la cuda in aulu currev a furia
versu lu pinnunu, discurrere. Ang. gad-
fy, idem. Nl. óremse, estrum. Alam.
premo, Mhd. Hd. óreme, idem, Lat.
Jramea, & pungendo, quie notio est
in Ags. óremel, brembel ; Ang. bram-
ôle, rubus. Isl. órimi, m. ignis. In
Lat. frendere ambe notiones stridendi
et mordendi unite sunt.
Prov. Der komt sommels wol ten
oarloch twiske di kow ind di brims, M. 8.
Jaggel me di fetle brimsen wey, di
33
516
BRINGE.
méagere komme straz wer, M. S. Moarn
der yne koelte, soo bijle dy de brimsen
naet. Burm. 48. Vespa órims, dum
sol zstate ardet, pecudes acerrime
pungit, unde
coh.
BRINGE, vb.a. adferre, conducere
bróch f.
, pf. p. ebrocht, brocht, ger.
, adferre, adducere, de-
ferre, probare testibus. Goth. driggan,
pi. aki. Age. bringan, pf. brokte,
Ép. gehroM, vel pl. brang, pl. ve
b An Bing (aem
e, (
. to » pt.
(broat); Hind. Urynge soli 5 ut Àn-
gli) pf. drôt, ôrdië, óroai. Hoc verbum
vixit et floruit, et post tot secula vi-
vit et floret eum numerosa prole in
omnibus Germanie linguis, excepta
sola Scandinavica; ejus causa tamen
in spissa caligine latet. Verbo Qépeiv,
Tat fore, non respondet ôrixgan, sed
Goth. jairas, Ags. Deran, F.v. bera.
Bring my jild, adfer nummos. Di faem
hat it dy wozers brôcht, fa-
mula nobis apportavit infantem. Helje
ind bringe, paratis nummis emere et
auferre. Di quéade wei bringt us nei
di poérle fen di hol, via improba nos
ducit ad portam orci. Hwer bringt dy
wei kinne? quorsum, tendit hee via?
(Confer Is! J99ja, F.v. brigge, pons,
(ductus, nunt cum dried Dt brakta,
lucere) Di tsjinrampen bringe us ta
meilhinken vel umthinken, TATJUATA
HA YCaTE, Ang. 4 due consideration
of the world will bring wa to the con-
tempt of it. L'Etrange.. Bringe op hwat,
causam tribuere alicui rei. Ontfanger
Bringt syn jicht ind pootje op it rouwe
waer, ind it komt fen syn supen is
Fretten.
bringst, f. acervus una vice allatus.
De ipe purgatione alvi infantis nu-
trices dicunt, Dat is iem goede bringst,
Popé yaorpde. Miel contra valet de
liquidis; ex. gr. lacte, urina. Meta-
fiore sumta est a copia lactis, qua-
m vacca emulsa una ue pev
loerr'-ljue ky jae greate miel . J.
65. Qui largiter minxit ôringt ien
miel,
bybringe vb.a. suis viribus efficere.
brimsich waer, adj flegrans wstus |
eli.
516
BRINGE.
Ik ken it net bybringe um twa heren
allyk to thjinjen, superat meas vires
duos servire dominos. — Biotzen by-
| , bringe, proferre argumenta.
[delbringe, vb.a. de altiore loto in
solum deferre. F.v. nitka branga, nida-
bringa, demergere (sub agua) NL
nederbringen. Netha, nida, Frisiis ru-
|. rieolis ignota vox.
foárbringe, vba. producere. — It
hynzer foár di wein bringe, ducere
equum ante currum. Tropice F.v.
Koribranga, probare argumentis pro-
ductis.
foértbringe, o anie, it
abducere. Di a; 'oeribringe, dif-
ferre poma. — feriri, generare.
Bern foeribringe, parere liberos. Ang.
The good queen hath brought you forth
& daughter, Shak. Di oarloch bringt
goed ind quía PU bellum parit
mala et bona. F.v. fortlóramga, pro-
ducere, exhibere (argumenta, testes.)
Ang. The thing that is hid bringeth he
Forth to licht. Job, XXVIII. 11.
folbringe, vb.a. perficere, expedire,
|, E.v. fuléranga, idem.
forbringe, vb.a. trausferre, de loco
in locum portare.
| ynbringe, vb.a. in domum vel horreum
| ferre. It Ma, it linnen, foár di rein
ynbringe, fenum, lintea ante pluviam
sub tectum recipere. Figurate, Ay hat
néat yn to bringen, nihil habet quod
alleget vel quo se defendat. Yndringe
speciatim valet de bonis, quz conju-
ges adferunt in rem familiarem. F.v.
in-bringa, introducere (in domum.)
conferre bona in rem familiarem, sive
sit uxor, sive maritus.
nbring, eg. bona que conjuges in
, rem familiarem conferunt, Di ynbring
Jen it wiif is gréater as fen di man.
eibringe, vb.a. secum apportare vel
ducere Di bern thus meibringe,
| ex itinere redux infantes beare donus-
culis (crepundiis, bellariis, cmt.) Jew
Jréon bringt ien frêon mei, amicus (ad
randium invitatus) amicum secum
not send (he
ucit Ang. He should
peace, bul. bring. Dryden.
mie-bringe, vb.n. nuntium ferre.
miebringster, cg Hind. femina in portu
prospiciens adventantes naves et nau-
tarum propinquis adventum nuntians.
med, F.v. mide, donum, remu-
neratio, premium.
517
BRINGE.
oafbringe, vb.a. deferre. Turf oaf-
bringe, cespites causticos e tabulato de-
ferre. Tropice, Jem super fen di drank
oagfbringe, dissuefacere potatorem ab
ebrietate. Few 4Arye silers binne
twa fordrinst, mar di thredde hat it er
goed oafbrocht, trium nautarum duo
aquis mersi sunt, sed tertius periculo
evasit. Ang. £o bring off, vb.a. effi-
cere ut evadat, Johnson, óring, 19.
oanbringe, vb.a. adferre. 7/ wiif hat twa
pléatsen oanbrocht, uxor dotem attulit
duorum prediorum. Seädden oan 'e
dyk bringe, aggerem aquarium cespi-
tibus tegere ne fluctus eum lacerent,
Figurate, Di Ajeldagen bringe nin seád-
den oan 'e dyk, dies festi non augent
rem. — Ji moárdner oanbringe, homi-
cidam apud judicem deferre. F.v. on-
bringa, deferre, jurejurando delata
affirmare. Absque preepositione on F. v.
bringa, deferre, indicare sontem, pro-
bare delictum. Onóring, m. F.v. de-
latio delicti jurejurando firmanda.
oerbringe, vb.a. transportare. Di ky
oerbringe, transvehere vaccas cymba in
ripam obversam. — Multa pati, les
âlder bringt hwat oer mei undoagensce
bern! parentes liberorum improborum
vitam vivunt erumnosam. — Aliquem
transferre ad alias partes, alia sacra,
emt, J£ wiif hat him oerbrocht nei it
Romeinsce geloawe. Di mage hat him
oerbrocht nei di prinseparly, stomachus
(inedia) ei persuosit transire ad partes
principis. Áng. The clergy brings over
great numbers to the church.
opbringe, vb.a. (sursum ferre) solvere,
conducere, educare, sive ut Plautus
ait, ezlollere liberos, Jild opbringe, ero-
gare pecuniam pro tributo. — Zen thjeaf
opbringe, furem ducere in carcerem. —
Dy ien oárremans bern opbringt hat er
nat (o folle oan, liberos alius educare
res est ingrata. Ang. (o bring up,
idem. Ang. The well ringing up of
the people serves as a most sure bond
to hold them, Sidney, b. 1. Op 'e wei
óringe, hominem vie nescium in viam
reducere, Jk bin fen it paed; bring
my op 'e wei, tota erro via, reduce
me in viam. Ang. Give leave, my
lord, that we bring you something
on the way, Shak. comitari.
tabringe, vb.a. propinare socio. — Sedu-
cere, Ji loaye djure lidden hal him éarm
makke, ind di earmaede hat him er ta
ee e e e € e e e en
——á t ——————— 9ÓUÓá UU OÓO——————————————
618
BRINGE.
brocht um ien thjeaf to wirden, — Scea'
labringe, detrimentum alicui importare,
F. v. scalhe tobrenga.
throchbringe, vb.a. dilapidare (bona.)
throchbringer, cg. heluo patrimonii,
F.v. wrbringer, idem.
to-foren-bringe, vb.a. producere
ante oculos. F.v. Aim lo-fara-branga,
ante eum deponere (biblia sacra).
to-geárre-bringe, vb.a& in unum
congregare, conferre, o-gadera- vel
(o-gara-branga, F.v. congregare; do-
semine-branga, vel £o-samene-branga. N].
le zamen brengen, idem. Semin, samen,
Frisiis ruricolis ignota vox.
umbringe, poculum propinare per
ectum. In symposiis Frisii bibunt
ex uno eodemque poculo. Hoc ultimis
temporibus senatui Hindelopensi die-
bus festis adhuc in more erat. Idem
observant naupegi, fabri lignarii, et id
enus homines, ad hunc usque diem.
ui gratulantur puerperam omnes bi-
bunt ex eodem cratere argenteo dua-
bus ansis, eumque propinant in cc-
tum sinistrorsum, ut per coronam
sequatur solis cursum. Angli quoque
sinistrorsum oraterem (Wassail-cup)
propinant vicinis in festo nati Christi,
vel novi anni, vel trium regum
(twelfihnight.) Brand, Ellis. IL. .
umbringe, vb.a. occidere. Ellyptice
pro um hals bringe, um it lidden bringe.
underbringe, vb.a. (sub domus tecto po-
nere) prospicere ut quis domum habeat.
Di éarm-man wier fen di füdwolf mei
wiif ind berntsjes op strjitte sel, mar
Auke timmerbaes hat se wer under-
brocht. — De alto in solum deferre,
synonymum sei wnderen Ôringe. —
Subjicere, Di oproarmakkers under-
bringe, debellare et subigere rebelles,
Ang. to bring under ihe rebels.
utbringe, vb.a. educero. Di ky utbringe,
vaccas e stabulo agere in pratum. —
Aperire, patefacere, divulgare, Zt honke
fen di déasleine man hal di moárdner
ulbrocht. Ang. These morses of con-
science bring out (he mans crimes and
force him to confess.
wei-bringe, vb.a. deferre de loco in lo-
cum. Bring dat Aéal-bréa wei! Hwer
hinne? Nei di éurme widdou. — Amit-
tere, perdere negligentia, Dy alles wei-
bringt is nin jild bitrouwt, — Abstrahere
amore, obeccare, Di faem bringt di
519
BRINK.
620
BRIZELJE.
âldkeerdel alleheel wei, virgo senem |bréte, F.o. frustum.
abstrahit a ratione.
werbringe, vb.a. referre, reportare. F.v.
teerbringa, idem. It liende jild wer-
óringe, nummos mutuo datos reddere.
BRINK, cg. (Stellingwerf) arboretum,
locus arboribus obsitus prope a villa,
ex quo colonus olim csdebat ligna
ad fheienda vel reparanda edificia
et sepimenta, vel instrumenta agraria.
Ubi increbescente populo ortus erat
BRITS, cg. castigatio flagellorum in ano.
Di brits jaen, ferire nates. Britse,
idem. Nlv. óridse, coleus. Kil. Nisi
mavis trahere ab Ang. £o breech, ferire
nates. Cry like a breechd boy, not eat
a bit, F. Krite lyk 'n britste boi; nat
ien byt ite. Beaumont and Fletcher.
(1844) VI. 511. Kil ot-aersen, Ler-
sen, bridse slaen, ocrea, assere, vel
rudente ferire nates.
vicus arbores csedebantur eorumque | britze, Sax.l. est lignum manubriatum
fundus in vici aream mediam muta-
batur, vel villa rustica in eo surgebat.
Inde drink in ea Frisie parte idem
est quod alibi Aiem, F. v. ham, fundus
ville rustiee, hac diffirentia, quod hic
terminatur sulco aquario, ille (Brink)
sepe. Hd. éri
brink, campus virescens. Stür. 24.
ita intersectum, ut singulis plagis
assule ejus collise crepitent. Enem
de briíze geven, alicujus nates ferire
ligno (sive assere) plano, Bnl. I. 141.
Brits igitur natibus est quod Aénplack
manibus.
ink, viridarium. F.o. |bridz, cg. tabulstum ligneum acclive
in quo excubantes milites dormiunt.
Nd. órink, area in media urbe Da- | BRITTHENKRUD, n. (britten-kroed)
ventria et Cassela. Fundi isti, sive
arearum, sive arbustorum, sive villa-
rum, cum exíent terra vicina, órink,
proprie notat locum celsiorum. Isl.
rekke, D. órink, placide acclivis collis.
BBRINSGJE, vb. hinnire. Altera forma
est wrinsgje, eaque frequentior. „Brins-
sen. Hol.j. óriesschen, hinnire. Wrin-
schen, wrenschen, idem." Kil Dani
vrinske, idem. Suethi wrena, idem.
BRIT, cg. F.u. fragmentum cespitis
caustici, F. ôrjit. len türf, cespes in-
leger. Prov. Twa brjitten meitse ien
furf, fragmenta unita valent rem in-
tegram; parcimonis stude! Twa brit-
ten foár íé» turf, suum cuique. —
Nl.v. óritten, idem. Nu en ist ghene
tijdt meer, dat men het volck britten
voor turven telle, R. bijencorf. f. 149,
tempus fragmenta turvarum populo
numerandi pro totidem turvis integris
reeteriit. Éditor Kiliani putat britten
ldem esse cum sponí(urf, dum spon-
juroen sunt turve integre optimi ge-
neris, Kil. p. 621. Kil. Brete, brette,
Sicamb. j. britte, frustum sive pars
cespitis. F. Briffen ind brozels, omne
genus frustorum, fragmenta. Singu-
atim óriíten, frusta turvarum ; órozels,
parve glebo terre argillose. — Ags.
óryttan, dividere in partes; Isl. ôrizia,
frustatim scindere. Ang. britlle, fragi-
lis. Ang. North. roíís, fragments,
droppings. F. órekke, pf. p. óriisen,
brot, F.o. collectivum, p
causticorum. Stür. 24,
T —— ——————M— MM € —Ó€—— —
vis ceespitum | B
lapathum; secundum botanistas hzc
species appellatur, rumex aquaticus,
vel rumex hy:lro-lapathum. Frisii nunc
vulgo appellant harntje-rits, hantje-riis.
Anglosaxones vocant órythen; Somne-
rus, qui Óry/Aen citat, male conjicit
Ang. spoonwort, Nl. lepelblad , cochle-
aria. — Hocce lapathum órithenkrüd
ripe fossarum et lacuum quaqua ver-
sum in Frisia ferunt; incole plantam
excoquunt et decocto utuntur, tum
contra stomocacen, tum contra sali-
varium lentorem. Frisii hanc lapathi
speciem indicabant militibus Cesaris
Germanici, qui óry/Aen-kríd vertebant
herba Britiannica, decepti soni simi-
litudine. Bryihken autem non longe
differt ab Isl. thja, saga, quasi
herba magica. Egilsson. Plinius ipse,
qui rem narrat, miratur nomen Jrit-
iannica, cum lapathum non ex Brit-
tannia sit oriunda, sed Frisie planta
indigena. „ Frisii, inquit, qua castra
erant, nostris demonstravere illam,
,»Inirorque nominis causam, nisi forte
,Confines oceano Brittannie, velut
» propinque, dicavere. Non enim
„inde appellatam eam, quoniam ibi
» plurima nasceretur, certum est.”
Plinius, Nat. Hist. XXV. 3. Hall.
183. Vide herbe JBrithen-krád imagi-
nem apud A. Muntingium, de vera
antiquorum herba Britannica. p. 190.
Amst. 1681.
RIZELJE, vb.n. in minutas partes
frangi: fobrízelje, perfringere. Di ro-
521 522
BROBBELJE.
di éarmen; der hat hy ien broar oan
forlern, erogatio stipis pauperibus ei
BRJIDSTOEL.
mer is tobrizele, poculum perfractum
est, — Brízelje forma frequentativa
vb. Ags. drysan, Ang.v. Óriese, Wyck-
liffe, frangere, Ang. óruise, Gal. óriser.
Z vel s oritur ex /h, Ags. óreothan,
maxima est afflictio. Prov. Broárren
jouwe eltsoar nat folle (a, rara quippe
fratrum gratia est.
| broars-bern, pl. et sing. fratris liberi.
F. v. órother-bern.
broars-dél, n. hwreditatis pars fra-
terna. F. v. brotker-ddl.
broars-soan, cg. fratris filius. F.v.
perdere; óreotan , atterere, Isl. órydia,
dentibus perfringere.
brozelje, vb.a. fere idem quod ?rizelje.
BRJIDSTOEL, cg. sella utrinque munita
fuleris, que ulnas sustentant; plerum-
que sedes honoratior heri vel herzm
provecte wtatis. Gal. faufewil, Puer-
pera hane privam sibi habet sellam,
quze tamen, quamdiu illa lectum tenet,
occupatur marito: Di kreámheáre sit
yn 'e ôrjidstoel. "Forsan vox eadem
cum PF.v. óreidstol, sella sponse, sy-
nonyma óreid-bonk, quse vox conspi-
rat cum Isl. óríd- beckr, brüdar-beckr,
Dan. órud-benk. Veteres scilicet spon-
sis parabant sedem honorificam ceete-
ris sedibus ornatiorem. Aliquando
sponsa sola in ea sella sedebat et tanc
vocabatur s/£o]; aliquando cum para-
nymfis, et dank, denk, bonk ei nomen
erat. Inde mos remansit sedes spon-
sarum ornare rosarum corollis, quem
et Anglosaxones frequentabant,
Brjid non est ex F. breid, sed ex Ags.
brid, bryd, Ang. óride (breid) Heec
derivatio nisi obvia esset, brid a briede,
brother-sugu, Ags. Óórothor-sunu, Ang.
brothere-son.
broars-wif, n. Ags. ôrothor-wif, Ang.
brothers-wife. Antiqui Ags. et F. in
talibus compositis jrofhor non decli-
nabant, sed Angli et F. hodierni ôro-
hers et broars in cas. gen.
|bregemans-broar, cg. sponsi para
nymphus.
heál-broar, frater uterinus, frater ejus
qui eundem habet patrem sed diver-
sam matrem, vel eandem matrem sed
diversum patrem. Per euphemismum,
mentula, Hy hat it mei syn heál-broar
(o dwaen, (frater uterinus ei molestus
est) concubitum appetit. Confer Hd.
óruder, testiculi. Hol. &roedertjes, par-
ve rotunde scriblite in scrobunculis
sartaginis zenem coctz. Zuster, (soror)
libum rotundum ex farre cum uvis
assis vel corinthiacis misto.
ielde-brother, m. F.v. socius soda-
litatis civium, ejus socius contributio
num. Nl. gilde-broeder.
keálle-broar, cg. matris privignus,
vitriei filius. Hol. kalfbroeder.
broerscip ex brother-scip, T.v.
incubare, sensu somnolentus herendi
in aliquo loco, deducerem. Phrasis
enim nota est, Di áidman sit di hele |
dei to brieden by di hird, senex totum
diem heret apud focum. Ex óried in
briede, incubare, torrere, in compositis
fit ôrjid, ex. gr. brjid-panne.
BRO, f. F.b. pons. Bend. 31. Zro pro
órogh ut Ang. Porro pro borrougk.
Forma óro est Scandinavica, Jal. óru,
f. pons, Dani ôro.
BROAB, eg. pl. ôrodrren, frater, per
synalepham ex brothar, ut Gal. frere
ex frater. Goth. brothar, Sax.v. bro-
tar, Ags. brothor, F.v. brother, Ang.
brother. TÀ lenis more solito evanes-
cit inter duas vocales. 4 in Lat. fra-
ler fit o ut Lat. maler transit in Ags.
modor, F.v. moder, F. moer et moar.
Frisii orientales mutabant fractum so-
num aspirate /A in t. C. M. 40, drawer
pro bratker: 29 awer, alius, pro alter,
alter, F.v. other. W.o. brór, m. pl.
bróring. Hja libje as broárren, amicitize
fraterne — officia inter se exercent.
Freagje di jildwolw nat um 'n duit foär
(fraternitas) sodalitas, collegium.
broderlikheit, f. F.v. propinquitas
contracta in baptismo inter liberos
atris lustrici ct infantem baptizatum.
BROBBELJE, vb.n. bullire, spumare.
Makkum. Hd. órodel. Di wille brob-
belt yn di romers, gaudia spumant in
poculis. Hol De vreugde schuimt in
de bekers, — Ang.v. to brobille, vo-
lutari, Halliwell, órobillande in his
ólode, Nl. órabéelen , confundere, mis-
cere; rixari; tricari, nugari. Kil. Brad-
belingen, sermones nugatorii, nugm;
Rocmer Visscher. Ang.d. £o brabdle,
litigare, contendere verbis. H.d. mu-
tant 5 cum d in Órodeln, bullire,
Hindel. &oddelje? Confer tamen Nl. v.
bortelen, (Kil) bullire, inverse brotelen.
brobbels, pl. bulle surgentes in vino,
cerevisia vel aqua, Synonyma fere sunt
527
BROK.
Frisii pastores sic delineant, Zem tsjep
kou mat weze breed fen scoft ind rib-
bekas; koärt efter it krües; fol yn di
óroek (plena, farcita femoribus); djip
yn 'e boárst (profunda pectore, i. e.
mensurata brachiis expansis, quorum
alterum digitis attigit os sacrum, al-
terum pectus vaccwe); $4 jaerbled fjou-
werkant (ima uberis pus quadrata);
ind di uren spraet ind naet by eltsoar
threaun, (papillis divergentibus) —
Broek sette, incrementum capere. Dat
lân set broek, hocce pratum multo
gramine floret, — Foár de broek jaen,
credere nates. Undoagensce junges matte
foár di broek hawwe, pueri protervi ut
vapulent necesse est. Ang. £o breech;
Cry like a breeched boy, ex Ang. breech,
nates. — Efter di broek sitle, perse-
qui; broek pro ano; effer it gat site,
idem. Di wiljers sille ien koudief efter
di broek, lictores persequuntur abigum.
Gal. pl. írousses, braeca. Napoleon est
aux írousses de l'ennemi, à la poursuite.
broek, pudendorum tegumentum. (Lat.
culus, anus, Gal. cul, idem; culoíte,
bracca), Apud Frisios non receptum
est feminas, nisi imperiosas et viri-
les, aurigam agere vel plectro viole
canere; inde Prov. Dy ten hynzer
menne wol oaf fijoele-spylje mat hwette
yn 'e broek hawwe. — De muliere
formosa, sed sterili, perhibent, .4e
men dat wif mei ien broek um it gat
slacht, scoene men thinke, dat hja mei
jung wier. — De homine mulerioso
celebi audit phrasis vetus, Hy mat
ien wiif halbe of ien gretter broek,
Burm. 28. Confer Isl. órokar-sott, f.
hysteromania. Hol. broeken, inire fe-
minam.
unbroket, adj F.v. non braccatus,
nudis natibus.
BROK, n. cg. frustum. Goth. gabruka, f.
idem. Bifen ind brokken, reliquite pran-
dii vel panis fracti. Nei tsjerke maste,
as scilste er oan stikken ind brókken
yn, in templum ibis licet vi compul-
sus et laceratus in frusta. J£ kéal ts
er by stikken ind brokken áfhelle, partu
vaccem difficili compulsus rusticus vi-
tulum abegit in fragmenta discerptum.
brók, tropice, victus quotidianus. Pro-
verbium famulorum et famularum, Men
aerbeidet sa wol foär di rok as di
brók, servimus hero non minus pro
vestitu quam victu, F.o. £réke, frus-
528
BROL.
tum. Stür. 23. Nl. órekem, frangere,
pf. braak,
brókken, pl. frusta lactis coagulati,
ex quibus attritis et compressis fit ca-
seus, Frisii occidentales wrongel,
brók-aed, confer p. 7.
brók-scouw, cg. (Rauwerderadél) alias
brok-aed, supra aed, 7. F. scouw, al-
veus, ponto. Gal. ponton, barque plate.
brókke-dei, cg. nomen, quo Romano-
Catholici appellant diem cons su-
preme Christi apud sacrorum refor-
matorum asseclas, qui representant
laceratum Christi corpus frustis panig
fracti; Romano-Catholici, contra, la-
ano rotundo pusillo sed integro. Gal.
tos(te. B. L. oblata, oblia, Nl. outcel.
brókje, vb. frusta lactis coagulati con-
terere in sinu brok-aed.
brokkelich, adj frustatim fragilis,
friabilis in glebulas. Brokkelige knip,
terra dura, infertilis, qure mota sol-
vitur in frusta. Ang.v. órokel, brickel,
fragilis. Ang. órit(le. Johnson, Todd,
brittle et brickle.
brókkel-éarzich, adj. (ano fragilis,
incontinens) frequentes ventris crepi-
tus emittens.
BROCMON, F.v. incola pagi Frisiw
orlentalis, versus occidentem maris
sinui contigui. pl. órocmen. Richth. 151.
N 2. Ags. ôroc, equus. Ang. North.
equus rustici. Isl. jrocka , succussare.
brockhestr, equus succussator; órockr,
idem. Hald. Ang. Cant. órockman,
eques. Wright. Vulgo ducunt a órok,
broek, agri humiles, irrigui et gra-
minosi.
brocmonne-lond, regio Brocmonne-
lond, F.u. Broekmerland.
brok, n. p. v. viri. Broksma, n. patron.
BROL, cg. BRUL, conspicillum duabus
lentibus. Gal. /unettes. Ang. pair of
cíacles. Nl. bri. Barb. Lat. berillus.
brol, pons duabus arcubus. Di órol,
talis pons in Leowardia et Franekera.
Brollen, pl. pontes. Hamconius, 84. 6.
In nundinis hebdomalibus omne ge-
nus scruta prostant supra pontem roi
dictam Leowardige. Inde jro/, omnium
rerum farrago; dispecte, quidquid
homo mersus foro possidet; do elts
um sines kim, gung hi mei di brol
Foärt.
bról, bril, sedes lignea latrins, sive
una sive duabus aperturis. Vide sel-
lam pertusam Anglorum Sec, XV cum
529
BROMMEL-BEI.
tribus foraminibus p. 272, A volumen
of vocabularies by Wright. 1857; sum-
ius fecit munificus mecznas J. Mayer. :
Prov. Dy d$ bri um 'e hals het dy
sjucht er eák throch. MS. — Vocis mi- |
gratione notat postomidem, i. e. instru- |
mentum quod naribus equi contumacis |
imponitur; Dat hynzer mat di brol op |
'e noas hawwe, equus iste postomide
agendus est. F.u. 1? peerí müt mei de
kapersol reden wurde, — F. Syn burman
ien brul op e noas sette, sedificatione :
580
BROUWE.
louchy , Nl. liché geraekt ; Gal. frage.
Hy siucht brós, oculis videt insuavibus.
brozelje, vb.n. in frusta verti, frangi.
' Di wâlen brozelje, ripe defosse sol-
vuntur in frusta, Di Ánipierde brozelt,
terra dura et macera rumpitur frus-
tatim. Druge wrakke tsjiis brozelt, casei
sicci et rejectanei solvuntur in frusta.
It lekken bigint (o brozeljen, fila panni
partim solvuntur. 44 órozelt er by áf,
pars a toto minutim dirumpitur.
brozelich, adj. fragilis.
uadam officere vicini luminibus, lu- | BROT, n. foctura. Vide supra 509.
brio habere. Di sluch-slimme set di ! BROTH, m. et n. W.o. vapor E. I. 362.
sprekker jamk ien brul op 'e noas.
brolle-huske, n. conspicilli capsula. |
brille-man, cg. qui conspicillo utitur |B
non tantum ad legendum, sed et inter :
ambulandum et totum per diem. |
brilje, brulje, vb.n. oculos senio he-
bescentes armare conspicillis. |
BROMMEL-BEI, cg. rubus czsius, Vide |
órom-bei, idem, supra 160.
BROMSTICH, adj. superbiens, sive di- ;
vitiis, sive formâ, sive dignitate, sive
rebus prosperis, fastum supercilio et |
gestu significans: As it dt liu goed.
giet wirde Aja jamk Bromatich. Brem-|
stich, idem. Breemstigh, ad). Flandri, |
luxuriosus, ardens in venerem, ve- |
neri deditus. Kil. Ang. East. óramish, |
to flourish, gesticulate, and assume |
affected airs. Forby, I. 38. Hol. een |
óram , homo gloriosus, cultu et incessu :
sibi placens in rebus secundis; Jem;
bóram uithangen; Brammich, adj. glo- :
riosus, fastosus, cultu, sermone, cet. |
BROM-TIKE, BRUM-TIKE, F.o. ear
beus mense majo in vicinio fluminum
volans et folia arborum devorans. Sy- |
Ags. óreth, m. spiritus, odor. Ang.
to breathe, spirare.
ROUWE, vb.a. miscere potum, prze-
cipue vinosum vel excitantem. pf.
brouwde, pf.p. brouwd. Bíar brouwe,
coquere cerevisiam. Tam literis quam
notione órwie sive brouwe rite qua-
drat cum Grec. QUfo, misceo, af-
fundo, condepso. Tà &APITE zeQug-
pêvst vn xxi eAäiw, Xenophon.
Ags. dreovan, coquere cerevisiam; pf.
breav, pl. órucon, pf.p. broven; st. órtv,
jusculum, F. óry, Sax.n. óri, puls.
Kil. óruwe, bruwet, jusculum, liqua-
men. Ags. óro(h, Ang. broth. — sl.
brugga, miscere potum, temperare, pf.
brugatha , pf.p. óruggat. Egilsson. Ags.
bríg, briv, jusculum. E.v. ôriuwa ,
coquere cerevisiam; 3 pers. pres.
brout. Nl. brouwen, pf. brouwde. Nota
miscendi potum notionem esse pri-
mariam, et diar subintelligi, si brouwe
valet, cerevisiam coquere. Neerlandi,
Frisii et Scandinavi perdiderunt per-
fectum primitivum.
nonyma F.o. ekkel-(éve, et boom-tike, inbrowen biaer, F.v. cerevisia in
Stür. 22, 46. Nl. mei-kever, scarabrzeus
melolantha. Linnseus. F.o. /ike, sca-:
rabeus. PF. /ike, vermis herens in
cute ovium et canum. JZrumme, stre-
ipsa domo in usum familie cocta;
Ang. Aome-brewd ale opponitur cere-
visie calidae sumptuosiori, vel duiel-
biar, Ang. double beer, Shak.
ere, ob strepentem volatum. .brouwe, verbum frequentatum in ca-
BRORICK, n. p. v. F.o. C. M. 148. Ags. ;
bóroga, m. prodigium, terror, horror; ;
ricé, potestas, dominium.
seis figurandis. Coquit rustica aquam,
qua coagulatur lac, in maximo ca-
tino, qui vocatur
BROS, adj. fragilis. Ags. órysan, Ang. ; brou-tsjettel, cg. By liv, dy er nin
to bruise, conterere, unde freq. PF.
brízelje et brozelje. Brosse twjibak, pa-
niculus bis coctus fragilis. Per euphe-
mismum órós weze, (fragilis esse) cre-
pere. crepitus ventris emittere. Confer
wize op selle, is hundert goune ien béan
yn 'e broutsjettel, in manibus decoc-
torum centum floreni ,, fabam in ca-
tino maximo," i. e. neque hilum va-
lent. Zen baen ijne broutiettel, Burm. 64,
érokkel-éarzich. — Irritabilis, non con- | brou-doek, cg. linteum crassum rarum-
tentus, iratus. F. Kkoért fen stik, Ang.
que, per quod lactis massa coacti colatur.
34
581
BROUWE.
brou-tonne, cg. dolium, guod excipit
serum percolatum. Ji brouwe,
sinus lacteos aqua calida purificare.
brouwe, metaphorice, eflicere, parere,
moliri, Nl. quaed brouwen, clanculum
parare malum, Lat. coquere bellum,
consilia. F. Hwat heste my der brouvd ?
Ky koft ind mat bitelle? Quid mihi
peperieti? ^ Ministine vaccas easque
non solvis? — Isl órugga, miscere
potum, coquere (cerevisiam), machi-
nari, struere mala; órugga svik, pa-
rare insidias. Apg. órew, to contrive,
to plot Lat. Barb. ôriga, partes,
factio, Gal. órigue, cabale, intrigue. —
Ang. North. órcg, & swampy place;
East. a trick. F. brôgge, brugge, frus-
tum panis bulyro illitum. Ang.v. dut-
lerham, Wright, Hol. Poferham, Hd.
butter-brot, Gal. beurrée. — Ang. v. óro-
wing, soup, pottage.
broute, brouwt, cg. tantum cerevi-
sie quantum una vice coquitur. Scoti
brouwest, broutost, idem. Jamieson. Cf.
bakt in bakke. Ags. breov, n. coctio.
F. yn 'e brou sille, angustiis urgeri:
figura desumta a coguendo mala. Scoti
órouwst, eodem sensu. Jamieson. Nl.
in de broei sillen, Lat. Aerere in sor-
dibus. Cic.
BROUWE, vb.a. commissuras navium
ferruminare stupa. Operarius, leva
manu comam stupe et cuneum fer-
reum tenens, rectà illam malleo in-
eutit in rimam. Inde phrasis Hol.
Mijn vader was geen breeuwer ; ik laat
mij het werk niet uit de handen nemen,
(pater meus non erat obturator na-
vium; haud patior mihi stupam e
manu sumi) Lusus est in duplici no-
lione vocis werk, opus et stupa; pro-
vinciam, qnam nactus sum, ipse orno,
neque tradi alio patior. Breeuw-r nunc
corruperunt Hollandi in Bremer, civis
Breme; mijn vader was geen Brémer
cst. Confer Bremen Bol. I. 188. Hy
brouwt throch di naden, (non adigit
stupam in rimas ut obturentur, sed
per rimas, que hiscere pergunt) bac-
chatur dilapidatque bona. Nl. órawwen,
unde Hol reewwen et F. órouwe.
Brauxwe autem villosi sive criniti quid
notat; ex. gr. Isl. órá, f. cilium, pili
palpebrarum. Ags. vacillant inter órcev
evt et bruva; Sax.v. óraka, brauua,
Ang. órow, supercilium. Ex órow fluxit
F. érowwe; ex óreo Nl. óreewwen. NL
| BRUYE.
(Kil) órawwe, drouwe, cilium, super-
cilium; limbus pelliceus vestie; órau-
wen, ornare, comere. Ang. to drave,
venustare; Shakespeare in Rich. IIT,
the sun braves the east, sol matutinus
exornat orientem. Ang. brave, adj.
splendidus, wiik blossoms brave bedec-
ked daintily, Spenser, F. O. 1. VII. 32.
For 1 have gold and therefore will be
(brave,
In silke DU rattle it of eury colour.
Greens Tu. Q. O. PL VII. 35.
Ang. órave, comtus, excellens, nobilis,
magnificus, fortis. Lat. ornatus, ex-
cellens, honorificus. — Verbum órowtce
propria notione igitur est, per rimas
supercilia stupse ducere.
brauw, adj. probus, bonus. adv. bene,
rite, valde. W. G. 38, 44.
brou-hammer, cg. malleus ligneus
annulis ferreis in extremitatibus mu-
nitus, quo cuneus adigitur in navis
rimas.
BRUDEL, vb.a. W.o. nectere. F. óreidje.
Brudel ejusdem est forms cujus órod-
delje, supra 500.
brüdel-góder, n. W.o. acus, fila,
omne instrumentum nectendi Cf.
breidje. E. I. 362.
brudel-nadel, f. W.o. acus longa,
ua nectunt, F. óreidnidie, Ibidem.
BRUYE, vb.a. verberare, vexare, illu- '
dere. Inverse pro ówrje, Sax.l. óuren,
verberare, Bnl. I. 169. Gal. éourrer,
Ags. bertan, lel. feria, verberare, Lat.
ferire. Confer órauwe, ferire. — F. v.
órida, (pf. breud?) trahere; mit ôru-
dena suerde, stricto gladio, Nl. met
gelrokken zwaerd. F.o. De moese breud of
tuikket 8 schilling, Ostfr, Landr. III.
c. 68, pro naso tracto vel presso 8
scill. mulcta. Sax.1. Hamb. óruden, il-
ludere, molestare, exagitare. Confer
omnino Richey Idiot. b. 25. Ags.
breothan, perdere, pf. óread, pl. óru-
don: abruthon, destruere. F.b. órüe,
vexare, aliquem ludibrio irritare.
Bend. 6. F. Junius asserit vb. NI.
bruyen olim notavisse ,, implere" eo
sensu, quo brute animantes implentur,
uotiescunque — abhibitis admissariis
ctum concipiunt. Improbat porro
rudiores Belgas hoc verbum, olim non
inhonestum, passim quadam minaci
violentia usurpare, cum dicunt, Wai
gebruy is Mer? quid hic turbarum est?
Bruyt vas hier! Apage! Cum qua
BRUTE.
Observatione, si vera est, comparari
otest phrasis similis, in ore plebis
Bolandice, Fat genexk heb jij? Neuk
heen! Apage| Neukem enim est, inire
feminam. Jun. Et. éride.
Hwa klapt kriget ien pak bruyen,
gi socios prodit vapulat. — Ho bruyde
allike wol dy bonte kater meye hounne!
ut illudebam, decipiebam eum cau
dicum W. G. 28. confr et p. 33.
Tangere, attipere, Hwat bruit my it
raebjen fen di frouliu/ Quid ad me
mulierum garrularum fabellel Nl. Wat
raken mij 'aetjes der crouwen! Hol.
ex trivio Wat neukt mij 't geleut van
de wijon! — Foärt vel hinne óruye,
sbire. lén nacht oan "e swier dat mei
hinne druye, twa is to folle. Brui hinne,
apage! (NL drekken, trahere, ire.)
Brui nei di galge! BEN de xnopanas!
Hinne bruye, per me licere. Karm is
mel best, mar bliuwste trou ind eerlik
mei it hinne Üruye, paupertas malum
est, si tamen justum honestumque co-
lere pergis ferri potest.
brui, cg. quecumque res, machina, in-
strumentum, Zi Waelse den hispelje;
ik ken dy bruy sa neat omdraye, W.G. 6.
Naet ien bruy, ib. 18, ne hilum qui-
dem. ly hat di brui wei, captns est.
gebrui, n. molimen, turbans actus,
molestia. J/ trouwen fen iem doaiter
jouwt iem hopen gebrui, filie nuptim
haud parum molestie aspergunt pa-
rentibus,
bruyer, cg. verberator. Dy keerdel dat
da ien bruyer ind ien febchter, homo ille
est verberator et pugnator, i. e. sem-
per puguace agit vi. — Zi is ien rare
, homo immodicus actione et
lingua. Zen lossen bruyer, homo levis
et temerarius.
bruyery, eg. quodeumque negotium,
promiscue qusvis res.
forbruye, vb.a. male agere, corrumpere,
itiam alicujus perdere delicto. Dy i£
di Mren forbruidi ken nin ra mér
jaen, qui magnates offendit recte
faciendi potestatem perdidit. Di jung-
keerdel het it by di rike omke mei syn
supen ind flokken forbruid, inconditis
verbis et potationibus gratiam divitis
avunculi perdidit. Sax.l. Hamb. ver-
bruden, corrumpere.
forbruid, adj corruptus Di doel is
forbruid, malis consiliis res perdita est.
994
BRUKE.
forbruid, adv. valde, vehementer. For-
brwide kâld, forbruide thiuster, vehe-
menter, steve frigidus, valde obscurus,
Di âldman is forbruide gek op syn faem,
senex perdite amat famulam suam.
BRUKE, vba. uti. pf. drúkle, pfp.
brukt, ger. to bruken. (Lat. fruz, frugis;
(frugi) frui, us mm z Germ.
iruki) Perdidit copjugstionem primi-
tivam obviam in vb. Ágs. » pf.
breac, pl. órucom, pf.p. drooen. Ang.
to brook, frui F.v. bruka, ger. lo
brukena , bruken; to brukam, Chart.
496, b. óruka, hebde ende haulda, Gabb.
141, uti, possidere et servare. Bruka,
ighia, em bymita, Gabb. 141.
meilse, usurpat agros fertiles conduc-
tos, sed mercedem consequi nequit. Hi
Brukt it lân um 'e helte fen 'e frucht,
colit agrum conductum mercede di-
midii proventus. — Di muzen kenne
it lân' wer bruke, mures prata, qum
florent tenera herba Suorumquo terra
est mollis, iterum admordere valent,
Hy brukt to folle drank; meitse nin
atéat op him, nimis est inter pocula.
Hy brukt ien bytke yetlick ind hunich
Joár 'e kiel, utitur melle mixto aceto
contra anginam. Marcus IL. 6, Vulg.
mel silvestre edebat," A, : North, wou
du-hunig he wes vel gebrée,
Age. he al. F. Ku er nu minschen frette,
hy bruwkte de iene for flask in de ore
fer bred', M.8. dummodo posset de-
vorare homines, alterum comederet
pro carne, alterum pro pane; in homi-
nis hiantem avaritiam. — Dy ies faem
bruk, mat hjar eerlik meitse throch it
komwelyk, qui virginem usurpat (i. e.
init) eam dicere "oportet. Ags. he mot.
wifes brucan and fiesces au ilf vile,
ed.
loco
JElfric's epist. past. in Al 'horpe.
8. 469. pu bruken, uxoris
habere, Bol. I. 148. — Him bruke (se
uti, i. e.) se gerere, NL sich gedragen,
F. Wy matte us sa bruke, dat wy di p
opstekke doare, ita nobis agendum est
ut neminis cavillationem timeamus.
"n. Arlbeidersman , dy him goed brukt, is
syn Lam wirdich, operarius diligens
sua mercede dignus est Hy is âld
karbintich, mar hi hat him yn syn
jonkheit eak noch al brukt, senex te-
netur corporis vitiis, sed in juventute
multis laboribus insudavit. — Dou bise.
mim to druken, male moratus es et
636
BRUKKAT.
intractabilis, — Men maite di tiden
bruke lyk as hja binne, in mercatu
tempori cedendum est.
brukma, cg. consuetudo.
bruking, F.v. ususfructus, occupatio.
Jur. ll. 156. Ags. órucing, functio,
occupatio.
bruksom, adj. tractabilis. Bruksom lân,
faciles tractatu agri. Terminatio som
NL zaem est et in Aan-som waer, trac-
tabile celum; siusg-som sankje, canti-
lena commoda; sny-som throchgéan, im-
modice grassari.
BRUKKAT, adj. F.b. varius, versicolor.
Brukkat lummer bidüdi sterwan, agni
varii portendunt mortem, F. óunfe
lammen bithiute stjerren (déa.) Joh. 23.
Scoti órocked, broakit, idem; a broakit
cow, à cow having black spots mingled
with white in the face. Brauket, idem.
Bend. 168. Broket, Outzen. 85. Scoti
órocked , broakit, tinctus colore ex albo
et nigro mixto. Jroaki! cow, vacca
caput maculis albis et nigris distincta.
Jamieson. Sueth. órokof. Videtur flux-
isse e verbo tali quali F. órekke, pf.
brík, pf.p. brütsen; Nl. óreken, pf.
brak, pf.p. gebroken; T.u. breke. pf. p.
broken. Lat. color se frangit. Cic. Res
variegata fracta colorem est.
BRUN, (BRUUN), adj. fuscus. De noctis
umbris fuscis poeta, NacAtwádsters eag
Obelitsen mey ien 1wolck; Fjild, wetter,
luft oerteyn mey tjuester bruyn, G.J. I.
15. 'k Sjogh de nacht al rju forfleyn Me
syn Ôruyne wjuwcken. ib. 57. Gal.
commence à faire brun, la nuit appro-
che. — Brune eagen, oculi subaquili.
Prov. Di brüne piper is di beste, piper
fuscum est optimum, i. e. puella ocu-
lis fuscis prestat calore alie oculis
cceruleis. Brun-éachje, puella suavis
oculis aquilis , Gal. órun, brunette. —
len brun hynzer, equus fuscus in ge-
nere. Di órüne, equus fuscus; cum
articulo demonstr. certus indicatur
uus. Brune, nomen ursi in Renardi
fabula, Isl. Órunm, m. equus badius.
Brun-bles merrie, equa fusca notata
macula albá in fronte. — Jrüne
beánísjes, phaseoli oblongi fusci, Hind.
brune banen, idem. Nota formam dimi-
nutivam substantivorum Hindelopen-
sibus ut Anglosaxonibus et Frisiis ve-
teribus deésse. Hodierni ex jan for-
mant dim. /eénke, beúntsje (bjentsje). —
Tropice iew óruentje, aura levis sestate
536
BU.
aululum crispans planitiem placidam
ucidamque aquarum, Hol. een óruin-
(je. — Brun sjen, swart sjen, torvis
spectare oculis. Ang. Wilts, a óroton-
ay, a gloomy day.
BRUN, (BRÜüEN) n. p. v. Isl. óruss, idem.
Ags. Bruna, idem. Ang. Brown, n.
atronymicum. Goth. Brunjo, lorica.
L Brun, supercilum. DBrunikild,
n.p. f. filia Athanagildi, regis Gotho-
rum occidentalium. Forst. LI. 285. —
Brun, gen. Bruns, n. patronymieum ,
Brunsma , idem.
brunicke, brunick, n. p. f. C.M.
148. Confer Aeon, n. p. v. Reonke,
Reonk, Reonts, n. p. f. Reoniza, n. p. f.
Maloriz, Tentoriz, n. p. virorum. .4i-
verick, n. p. v. F.o. C. M. 147.
BRUNE, cg. angina maligna. Di órtne,
órune yn di kiel, Ags. brunethan,
Somnerus. — Ags. Óryne, inflamma-
tio; órym-adi, febris. Hd. óráune,
(breune) Kil. ,,óruyne, angina, synan-
che; ovis vitium cum lingus tumore
et exasperatione, siccitate et nigredine,
unde et nomen Teutonicum habet."
BRUS, BRÛS, BROES, BRUISSE, n. p. v.
Is]. órási, n. p. v. órusi, m. vir barba
promissa, caper. Barbatus Latine
erat, et homo longa barba, et hircus.
Hol. óroes, n. patronymicum.
BRUZE, vb.n. de aqua, fervere cum
spuma. Det kou jouwt sa folle moalke,
dat it brûst oan 'e neilen ta. Di wéagen
brûze, unde spumescunt. (Isl. órusa,
westuare; brusandi bara, fluctus :es-
tuans.) Z4 scip brûst throch di weagen,
navis velificans spumam citat. Enone
seach her ljéawers scip bruwzjen, G. J. I.
42, velificare impetu. — Di sea drúst,
strepit e longinquo mare motum.
brûs, n. spuma. Z/ brûs stiet di man
op 'e mule, spuma tumet in labris ho-
minis (morbo caduco oppressi) Brûs
op it biar, spuma cerevisie. Hol v.
bruys, hodie schuim. F. 0. óruse, obbz os.
brûze, vb.n. flare cum strepitu. Di
brûst, strepit ventus. Di wyn brûst
hird op ut i6 easten, ventus flat tem-
pestunse ex oriente, — Nl.v. óruisen,
d. in saus und raus leben. Hol.
Doe Hans Poep een schip voerde vau
(hondert lasten,
Doe braste en bruysde hy, en had altijt
(gasten.
BU, (boe) sonus vel vox hiscentis. Nin du
oaf bá, ne verbum quidem. 7k freagge
587 688
BUCHTER. BUDEL.
di grüisce gek nei di wei, mar hy sei | lens." F. óude non est anthrex, sed tan-
du oaf ba, petebam a moro superbo | tum tumor ex contusione ortus. (Con-
ut mihi monstraret viam, at ille ne fer buye, bui, NI]. nymbus, procella,
verbum quidem mutiebat. Pa redit | & tumendo. F. buoi, idem. Ang. £o buoy
in óa-bok, supra 494. Ang.v. A cer- | (tumere) duoy up, ascendere, crescere;
tayne persone being of Socrates bidden | — fluitare.) F.u. de, idem. Ang. dud,
good speede saied to hym againe dupe gemma, oculus rami. Nl. doélen, pro-
ne baf. Udal, apophth. fol. g. Wright, | trudere, germinare. Kil. boëlen als een
I. 265, qui recte vertit, made him no gesoel, caput (ulceris) facere, Gal.
kind of answer. In dialecto Northamp- | a-boutir, venir a suppuration, en.par-
tonshire du ff nor bum, Glossary, Baker, lant des tumeurs, des abcés; jouton
84. Ang.v. baffe, latrare, Nl. v. jaffen, gemma, nodus rotundus ex osse vel
effen, idem, hodie blaffen. Buff, io | metallo. — Cum óude confer F. pude
emit a dull sound, to bark gently, ibi- sacculus, sive ex linteo, sive ex pa-
dem, Wright. F.v. Xuffe, jactare. To | pyro. — Ex dude oritur dim. óudeke,
éum, bombilare. Confer dof et plof.| contracte dudk, Ang. botch, ulcus, tu-
Neerlandi veteres du of ba de quacum- | mor, Nl. (Kil) dutse, botse. Gal. bosse,
que re usurpant quz deest, Limb. III. | tuber vel tumor ex ictu.
269, Jine wetenre of bu no ba, Leken-Sp. Isl. óudda, f. pera, crumena; óudkr,
L c. 16. vs. 45, puer recens natus vi- pyxis. F. óutte, cg. capsa lignea forma
dere vel audire, ire vel stare nescit du ellyptica, pere viatorie vices pre-
of ba. At Flandri ut Frisii de responsi
recusatione, du noch ba teghen segghen,
Oude Vl. gedicht. 1T. bl. 58. vs. 53.
F.o. óuóá, acerba fremens.
BUCHTER, BICHTER, BIGTER, F.o. ager
alluvialis apud maris littus, a primo
possessore ut inutilis derelictus, sed
postea ab alio iterum in possessionem
stans, in quam viator reponit panem,
ova, quidam vestitui necessaria. Ágs.
byden, cupa, dolium; óutfe, but; bytte,
óyt, dolium, orca, lagena, Ang. ôutt.
Isl. dylta, situla, urna; Nl.v. óutte,
botte, (Kil) dolium. Gal.v. óoute, ton-
neau, futaille, Gal. Doutigue, officina,
taberna. Gal. boële, boite. Ang. v. budge,
assumptus. Vox ex legibus F.o. Kennett, a bag or sack; a kind of
BUDDE, vb.n. F.b. sese volutare in | water-cask. Ang. dudget, saccus, fis-
sicco pulvere, ut galline solent, pre- . cus. Nl. éuidel.
sertim si sol est. Bend. 24. |i budelje, buddele, F.o. bullire, sese
BUDDE, n. p. v. Isl. óofá, pugna. — | cum murmure aque lavare, Stür. F.
Bade, n. p. v. Ags. jeado, prelium; bulje.
Beadan.ford, Ang. Bedford. Àgs. Bad- 'boddelje, vb.n. bullire. Op-boddelje,
danburh, Ang. Badbury. | in bullas ex aqua surgere.
BUDE, BOEDE, spectrum, larva, larva | BUDEL, m. W.o. omnia bona rei fami-
torva, Bude fen ien keardel, homo ta- liaris, multitudo. E. I. 862, Wat ha
citurnus, torvus et inhumanus. Sax.l. dan man doit wúf in 'n budel sit latt,
buthe, spectrum. Osnabrugge budde,' F. Hwat hat dy man dat wiiw yn "n
diabolus, Teuth. dudde, spoick, mom. | búl sitle litten, quam turbate sunt res
Sueth. jw/t, torvus. Goth. ó$auths, ' in quibus moriens maritus suam reli-
mutus, surdus. Nd. dodeke de gheyst, | guit uxorem. Vide bodel 421.
Bergh. Mythol. Wb. p. 20. Confer Gr. | BUDEL, cg. (büdel) F.u. crumena. NI.
Mythol. 474. 2* ed. Hd. ?uíze. Pro | óuidel, Hd. beutel. F.v. distinguunt
botse Nl.v. potse, in pofs-hoofd, caput | inter óudel et bigerdel. F.v. budel, f.
tumens magnum; po(s-Aoofd, kapperi,' ^ marsupium, pera. Vide óude.
lamia. Pro poís, obtusus, F. plotsk, , bul, F.u. (bul) sacculus. Bultsje, sac-
obtusus; plofske throúnje, facies retusa, | culus papyraceus. F.u. De, F. bude,
i. e. rotundior et non prominens. tuber cutis, tuber ex lesione ortum.
BUDE, cg. tumor, tuber in cute ictu vel: buddel, F.o. lagena. Ang. dotile. Gal.
casu lesa. J£ bern falt him ien bude | — bouteille. Confer tamen Isl. ôytha, vas
foär 'e holle, infanti cadenti tumor in | conicum.
fronte citatur. ,, Buyde, carbunculus, , budel-pest, cg. penuria nummorum
H. Jun. 462, a.^ Kil ,óuye, buyde, inopia pecunis.
Fris. Hol anthrax, carbunculus pesti-' budelje, contracte óulje (boelje) Hol.
—— —À M — a Ua — M M —— M —P— — — — ——— M — — —— o ——— HM M — i — e —IÓ— € —— —— € —À I e ato IE
589
BUE.
bwilen, per saccum rarum cribrare fa-
rinam.
bulje, vb.a. cribro longo incernere fa-
rinam in varias species. À wl, sac-
cus; veteres enim farinam in sacco
raro, hinc inde concusso, cribrabant.
Nl. duyde?, bulga, crumena, sacculus;
buydelen, cribro incernere; Ang. North.
buddle, to cleanse ore. Nl.v. buydel-sack,
cribrum farinarium, Hd. éeu£el-sack.
Ex óuije Gal. v. bulter, inversis literis
bodie bluter, Ang. £o bolter, to buulte
et (o boil meal, cribrare. Ang.North.
boiled bread, na loaf of sifted rye.
(Confer tamen Isl. ju//£, n. motus cre-
ber, rotatio, cum Ang. éo/f, cribrare.)
bul-mounle, cg. machina post saccum
inventa ad cribrandum far; constat
ex quatnor asserculis satis longis pa-
rallelis, compactis in formam parallelo-
pipedi, super quo lintea diverse ra-
ritatis farra diverse tenuitatis trans-
mittentia, sunt expansa; hsec coimpac-
tura locum tenens sacci antiqui et
inde ôul-sek (boel-sek) appellata, ac-
cipit far molitum, et succussante motu
in gyrum agitata similas separat ab
utriculis. Hd. beulelmule.
BUE, F.b. laborare. Bend. 6. Vide
boutoje.
buing, f. sementis in vere, ibidem.
BUFFEL, cg. proprie, bubalus, sed in
usu, homo inurbanus et repellens.
Wangeroog óuffel, m. idem. E. I. 862,
BUFKÉ, BOEFKE, n. corculum. Confer
boef, nebulo. Hol. schaelm, nequam,
Schelmpje/ dulce caput; Dief, fur,
Diefje/ delicie mes. Amantes sepe
amorem significant convitiis dimuni-
tivie. Sic pater ad infantem primige-
nitum, W. G. 56, du guwtje, du bocfke,
du scelnke, du hounsfotje !
BUGJE, pûoE, (bo e) vot. et n. flec-
tere, flecti. pf. bûgde, pf. p, ôúgd, ger.
búgen. Frisi perfectum priditidom
perdiderunt. Ags. /ugan, pf. beah,
l we búgon; pf. bogen; F.u. büge, pf.
009, pf. P bogen, ger. bügen. Nl. óui-
gen, pf. doog, pf.p. gebogen. Isl. óuga,
curvare, inflectere; óugda, f. flexus,
curvatura; ówga, subterfugere. Gal.
bouger, abire; bouge, demicercle qui
est autour du fond de l'assiette, le
milieu ou la partie la plus grosse et
la plus elevée de la futaille. Ex ôú-
gas est bách (boeg) arcus prore, ôdú-
gel, annulus: ex deach. Ags. beaÀ, an-
640
BUGJE.
nulus, F. &éage; ex boog, Sax.v. 50g,
annulus, F. doage, arcus; doagje, gy-
IOS percurrere.
Hy wol him nat bûgje litte, (inflexi-
bilis est) non flecti se patitur, vel ne-
cessitate, vel bonorum consiliie. Jf
mat búge oaf Loárste, si non flectitur
rumpitur, ex. gr. arcus, pertica ferrea;
iropice, ad extrema ventum est, T
mot bûge off borste, Burm. 67. Prov.
Better bûgje as boárste, MS. melius
est cedere fato quam pervicacia perire.
Aug. Better to bow than break, Ray. 81.
büchsom, adj. flexibilis. Ags. jocsum,
flexibilis, tractabilis, obediens. NIl.v.
boogh-saem , idem , Ang. óuxom, Ang.v.
bowghsomme. Hoe eeler hout hoe boeg-
samer twiech, Burm. 81, quo nobilior
arbor eo surculi flexibiliores. Laudat
animum tenerum pueri, qui, ut ramus
curvatur arboris egregie , obsequio cur-
vatur. Isl. Beíra er tre sem bognor
enn drestr. |
büye, boeye, vb.a. deflectere equos
arantes in dextram. Hâlde (háde) idem
in levam. Umboeye, vb.a. cum ad
finem agri arandi ventum est quatuor
equorum arantium duos posteriores
deflectere ut anteriores in vertendo
eos transire possint. Umboeye, after-
um-boeye, et oafboeye sunt synonyma.
Ex bûge (boege) fit ó£ye ut Danorum
bóie. Dongeradelew.
bûch, cg. pl. 2fgen, flexus, curvatura.
It docht my seer yn 'e bûch fen 'e knid-
bel, dolore aífficior in flexu genu. —
Bûch fen it scip, arcus pror navis.
Dou maste my nat dwers foár di bûch
komme, (ne transverse obviam veharis
mes prorz) ne mihi adverseris perti-
naciter. Bách, latus navis. Altiden oer
ien bûch sile, dat giet nat, velificare nave
semper ad idem vergente latus non
prodest. Prov. 44 is ten mim scip dat
op nin ién fen beide bûgen sile wol,
homines intractabiles ubique exsulant.
Fig. Hy prebjerret it op alle búgen um
k (o wirden, tentat omnes vias ad
ivitie.
büch-spriet, cg. antenna dolonis ante
proram; íropice, mentula. Phrasis
nautica, Hy hat awery oan di búch-
epriet, laborat lue venerea. Ex spriet,
antenna, et ôúch, prora. Ang. Óov-eprit.
bügel, boegel, cg. circulus metal-
licus.
bûgel, annulus ferreus spheristerii per
541
BUGJE.
uem ludentes globum adigunt. Nl v.
hel, klospoorte (Kil) annulus fer-
reus spheristerii, Kil. ,, rolbane, 5uegel-
bane, spheristerium." H. Jun. ed. u. p.
214. Ik ken nat throch di bûgel, per
annulum transire nequit; tropice, non
oportet. Nl.v. Dat mag niet door de
543
BUISKE.
de arm, res in ejus manu est, mo-
lestias vicit, et potis est. In hac
per bucht proprie est funis flexus.
. Hy hâldt ien. slach um 'e earm,
cautus est, promittit vel paciscitur sub
conditione ne capiatur. Confer bûcht,
flexura, supra 418.
beughel, Bred. Moor. Act. IT. p. 56. 74 | BUI, vb. F. b. ornare, comere. Joh. 37.
ken nat throch di bûgel, dat fammen
juwns let op "e baen binne, non decet ,
virgines sero vespere vagari per pla-
teas. Di faem spilet throch di bûgel,
famula est impudica. Nl.v. boghelen,
sphera ludere per annulum. Kil.
bügel-sjéas, Hol. jeugel-chais, cg. biga
duabus rotis; bugel dicta ab hemicy-
elis ferreis, quibus, in modum ventra-
lium eingulorum, equi sustentant te-
monem. Hollandismus.
bügel-tas, cg. ellyptice ôfigel, sacci-
perium muliebre. Hemicyclus argenteus,
apud divites aureus, cui assuta cru-
mena serica vel lanea acupicta, in
quam mulieres condunt nummos et
instrumenta pusilla. Pendet de zona
mulieris, quare F. v. eam appellabant
bigerdel. Animadverte veterum vestes
nullis loculis fuisse inetructas, eosque,
que nos condimus in sacculis intus
vestibus assutis, portavisse in marsu-
pio de zona pendente. Van Wijn, Hist.
Avondst. p. 128. tab. 8, 4. p. 144. not,
Licias, de quibus pendebat crumena,
secabant fures, unde Ang. cuípurse,
Nl. éeursen-enijder, hodie zakken-rol-
ler, Gal cowpeur, Lat. perenticida,
sonarius.
bûgel, cg. rete sacci form& pendens de
annulo ferreo, quo, extremitati asseris
affixo, conum causticum ex ima pa-
lude trahunt.
fladder-bügel, cg. saccus idem, sed
major, quo ccnum bituminosum in
fundo amplioris lacus h:zrens extra-
hunt, mixtum cum terra, cui incumbit.
boage, cg. areus. Vide supra óoage, 408.
span-boage, arcus, proprie arcus
ui tenditur ad jaeulandum; ellyptice
age. Flitse ind boage, idem quod
pyl ind boage, sagitta et arcus,
bucht, f. F.b. flexura, curvatura; palma,
victoria, principatus,
Isl. ówga, flectere, debilitare, supe-
rare. Hald. SucAt Bend. 81 idem cum
F. docht supra 418.
bucht, F.o. sinus ripe, membri flex-
ura, arüiculus, He Aet de bwcht um
NL de overhand. |
Jü bwidh her an hial stünje iar 's tu
heuw ging, illa se per totam horam
comebat antequam templum versus
ibat. Isl. £ua, parare, ornare. Egilsson.
BUI, Bor, Boór, cg. procella sive venti,
sive pluvie, plurimum mixta. F.v.
Out. Rein-buoi, imber. Snie-buoi, nives.
buoi, accessio ire, quasi animi pro-
cella, Hy hat it en, interdum
ex wstu et ira, F.b. Hi het 't by
beukan, Joh. b. Aprils boyen, breves
rocelle mensis Aprilis, quarum nu-
ila sequitur Phoebus: Prov. April-
buoikes, breves ire feminarum; va-
rium et mutabile semper feminas. .fs
di buói ophâldt is 't moai waer, ubi
rocella deseviit serenum est tempus,
l1 e. ubi deferbuit femins; ir& mitis et
benigna est.
buoyich, adj. procellosus. Buoyich waer,
tempus procellosum.
âfbuoye, vb.n. pluviis et ventis desz-
vire, spectat ccelum turbidum et pro-
cellosum. Nl. ówye est ex Óuyde,
quod tam nimbum quam carbunculum
notat, et thema est vocis óuidel, bul-
ga, proprie omne tumens. Ang. (o
óuoy, agitatus ventis undisque super-
natare; on the „food, Nl. dobberen
op den vloed; Ang. óuoy, lignum index
fluitans super anchoram. Nl. F. oci.
Ang. £o óuoy, tumultuose tumens sur-
gere; The sea would haue buoyed vp
And quenched the stelled fires , Shak.
Lear, Act. III. p 1. the grand
soul s up Leaving gross maiures
bomen below, Young. Night. 5. Nu-
bes mote et tumentes, (Ae muse soars
on through the buoyant atmosphere,
Mallet. Excursion. c. 2.
BUISKE, n. F.u. tunica (exterior. Kil.
buys, gherneylken, Hol. sagum, sagu-
lum. Seoti óuist, a part of female
dress.
To mak them sma the waist is bound;
44. buist to mak thair bellie round.
Jamieson, ówist. Ibidem 4o dusk, ves-
tire, comere, colere. Prov. 4 óbonny
bride is soon Ousked, venusta sponsa
548
BUK.
cito compta est; verum pulchrum non
eget fuco.
BUK, (boek) cg. fagus. Búûúken-béam,
idem. F.b. beek, Outzen. Ags. bece, n.
et 0óc ; bóc-(reov, fagus. Ang. a beech;
a beech-tree.
BUK, cg. venter, tum hominis, tum
animalis. In quibusdam phrasibus va-
let tantum de animale; ex. gr. pine
yn di buk, tormina, de equo, sed pine
yt it lf, de homine. Di buk slacht
it hynzer, palpitat venter equo anhe-
lant. Prov. Yn leegh buwck ken guelck
de sliep fijne, Burm. 18, venter vacuus
difficile connivet somno. .Liaeue duwe-
ken schilme ourlangzaem folle, Burm.
48. Nl.v. Men sal den leuen buuc met
staden vullen, MHarrebomée, bijlage,
148, ventrem tui dilecti ne repleas
cibo nisi lente et modice; ne matris
stulte instar obruas stomachum infan-
tis gulosi. Phrasis, Men schoe him
wol sen luws oppe bduwek knippe, Burm.
47, effarcivit ventrem extensum, ut
in eo rumpat pediculum. — Ji duk
fen it molkenfet oaf di (ine, mulc-
trali venter, i. e. pars media extu-
berans. Ags. duce, buc, m. venter, la-
ena, hydria, Ang. bucket. — Ang.v.
ouke, iruncus corporis, (Chaucer),
truncus arboris. F.v. óuk, m. Nl.v.
óuuc, truncus hominis, corpus. Annot.
in Maerl. IV. p. 237. Clignett, 293, 317.
buk-berrie, vide p. 228.
buk-bit, F.o. tormina (equi.) Stür. 29.
buk-delling, cg. contignatio tegens
costas navis fundi. Delling est ex Ags.
thele, thille, (Somn.) tabulamen, assa-
mentum, FE. 4e, ponticuli tabula-
tum, contignatio, Gron. et Ooststel-
lingwerf, dele, solum, proprie, con-
tignatio que plano pede est, Sax.n.
dele, area (triturantium.)
buk flesk, cadaver animalis cesi,
exenterati et deglupti, absque capite
et pedibus. "Valet tantum de parvis
animalibus qualia oves et vituli; ies
buk keálle-flesk, — scjipflesk. Ludicre
ien scoan buk flesk, mulier obesa.
buk-gurl, (boek-gül) cg. cingulum
circa. equi ventrem. Gürl ex gürdel,
Sax.v. gurdian, accingere. F.v. gerdle
sed Ags. gerdle et gyrdle. Ags. North.
diis, m. zona. NL gordel, m.
buk-laper, cg. chirurgus, medicus;
jocose dictum, proprie, resarcitor ven-
tris.
544
BUK.
buk-lemithe, f. F.v. debilitas sive
mutilatio trunci corporis. Confer duk,
dorsum.
buk-makker, cg. (ventris formator)
maritus, in quantum ejus concubitu
uterus uxoris tumet. 43 di bukmakker
komt, komt de boárstmakker eák, pa-
pille sororiabunt si gravida fit e ma-
rito. Consolatio ad virginem mammis
orbam.
buks-mjitte, cg. ventris mensura.
Prov. £s mat eyn Ouks-mjitte
wite, quisque iu cibis noscat sui ven-
tris mensuram.
buk-seck, cg. F.v. (ventris saccus)
vestis femine ventrem et pedes tegens.
Ang. petlycoat. Àng. sack, a womans
loose robe; ellyptice pro Pody-sack.
Confer Johnson. Hol. sak, toga laxa
feminarum. Prov. Dat comt fen lang
preekien, sei de bagijn, en schiet ijne
boeckseck, Burm. 16, hodie, ind sciet
yn 'e rokken.
buk-slagen, F.o. cordis pulsus vel
tussis sicca equi. Stür. 29.
Duks-wjergea, cg. virgo ingenio,
forma, moribus viro certo commoda
eique conveniens. Wodbdel wier riucht
mijn buks weergae, (weerge) W. G. 9.
ed. Wassenb.
buk-wunde, f. F.v. ventris vulnus.
güel-bük, (venter flavus) F.b. avis,
Hd. Rothkehlchen , Hol. roodborstje ,
motacilla rubecula. Linnsus.
buk-frst, adj. alvi continens, i. e. qui
ephebis excessit et conjugio maturus
est. Alio sensu Nl. &uyck-vast woonen,
fixam sedem tenere. Kil Myn junge
is eak buk.fast; hy siket al ien wiif.
buk-seek, buk-siik, adj. intus fra-
cidus, ex. gr. pyrum. Di parren binne
buksiik, pyra intus mollescunt, Hol.
beursch , F.u. De peren würde beurs.
Buk-sik, proprie ventris morbo labo-
rans, sed Sax.n. óuk-week, idem,
ventre emollitus.
bucket, adj. F.b. ventriosus. Nl. buy-
kigh. Bukkat uz an (am, F. thjok as
'n tonne. Joh. 30. Ang. bucket,
bukje, vb.n. ventrem facere, curvari.
Ang. Somerset do buck, to swell out.
podde-bukje, vb.n. lento et difficili
gradu. procedere. Metaphora a bufone
(F. pod) ducta, qui ventrem trahit per
terram. Confer Isl. vomó, venter, vam-
bla, ventre repere. Nl. worm, vermis,
tormen, diffüculter misereque niti.
545
BUK.
546
BUKJE.
Sax.l. puddeln, vacillante gressu instar | hân-bakje, vb.n. Aén-bátsje, alternatim
animalculi brevibus pedibus ire. F.b.
beaki, ocyus summa vi aliquid portare.
Joh. 31. NO 18. FE. Pôchel, tergum,
corpus; pochelje, insudare. Ang. dody,
corpus; F. &dje, desudare.
utbukje, vb.n. distendi turgendo. Ang.
East. Forby I. 32 to boke-owt, to
swell out. Di muórre buket ut, pa-
ries caduca prominet.
BUK, m. F.v. dorsum; permutatur cum
dek, dorsum. Ex duk fit F. puchel,
dorsum, corpus, Hd. puckel. Bek va-
let dak, dorsum, unde pak, in hukke-
pak, phrasis infantilis, incurvo dorso
rtare infantem, puerum vel puellu-
am varicantem. Ang.v. huck a back,
& childish phrase for being carried
asiride on the neck. Wright. Ang.
Auckle-hack, incurvus humeris. sl.
huka, se incurvare; Nl. Aukken, desi-
dere. Confer dek, dorsum, et adde
To bek taeste (retro tangere) in auc-
tione summum licitatorem respuere et
roxime sequentem accipere.
BUKJE, vb.a. pulsare repetitis ictibus.
Stokfisk bukje, asellum arefactum tu-
dere, Nl. sfoktrisch beuken. 'Tropice,
Di heit wier tobuke by di déa fen syn
Jinnichsle soan, pater fractus erat animo
mortuo filio unigenito. — Bukje idem
est cum óxisje, quod vide. Ang. York-
shire, do buck, to beat. Teuth. ,, boc-
kem, cloppen, percutere, verberare,
ferire." Sax.l. ex Joken formant vb.
frequentativum dôkern, verberare. Grim-
mius, vir summus, sciscitatur (II. 205
Lex.) quid sibi vult phrasis garn-bocken.
Vult autem, verberare fila, quod fullo-
num, vel carminariorum, vel tincto-
rum est. Inde carminarius [talis est
batti-lana , N]. wolleklopper. Had. Junius
(I* edit.) p. 330. carminarius. Instru-
mentum, quo verberant, dicitur (Kil.)
Nl. gaeren-klopper, j. vlashamer, malleus
Stupeus. Opifex ipse, qui verberat,
uoque appellatur garen-klopper. cf.
eri de garen-klopper. Romanorum
fullones vestes laneas conculcabant
pedibus, ut tabula picta Pompejis ex
sedibus fullonis eruta, quam Neapoli
in muszo Bourbonico vidi, mihi pro-
— bavit.
bákje, vb.a. ferire. F.b. &acke, docke,
verberare. Backels, pl. verbera. Out-
zen, 15. Hol. jakkeleye, manibus pug-
nare.
dextrarum palmas ferire, ut solent
emtor et venditor, dum hic pretium
ponit, ille licitatur. Tandem cum de
pretio inter illos convenit hanc pac-
tionem vehementiore ictu dextrarum
sanciunt, qui palm-slach, vole ictus,
i. e. palmaria addictio, dicitur. Dextra
est symbolum fidei. Lat. E», dezxíra
Jidesque / NL. (Kil) koop-slagh. j. paim-
slagh, palmaria indictio; plausus in-
jecte dextre." In auctione agrorum
et domorum phrasis est solennis dy
palm-slach forkéapje, et ultima vendi-
tionis dies dicitur di dei fen di palm-
slach, Nl. (Kil) , koop-slaghen, vetus.
mercari" Ang. io strike a bargain,
Nl. den koop treffen (emtionem ferire)
den koop sluiten (emtionem claudere)
scilicet, junctis dextris. In auctionibus
publicis preeco loco vole dextre utitur
malleo ligneo, quo ferit mensam cum
rem venditam emtori adjudicat. Rem
adjudicatam Nl. ideo vocant /oegesla-
gen, et Angli knocked down. Ex. gr.
The biddings were increased to 450, at
which sum the premises were knocked
down. Contra Hollandi vendentes non
sine damno rem superfluam vel detri-
mento obnoxiam, hoc vocant over de
hand slaan. — sl. kaup-slaga , Sueth.
kopsla, mercari; sla wad, pignore de-
posito certare: qui contractus erat tes-
tis junctas paciscentium dextras impo-
sita sua separabat, indicio rei ad
finem perductz; inde sla uf, testem
contractus agere. Thre, Lex. JI. p. 657.
Confer Lat. Pangere fedus, vel amici-
liam cum aliquo et pacíum. Cum hac for-
mula consonat altera Suethica, scilicet
top; cum enim pacem pangebant, vel
pactionem sanciebant, ambo suum
significabant consensum oppositis utrim-
que pollicibus, sive potius apicibus
pollieum. Ihre /opp, 1 924. Top est
apex. Apud antiquos Hollandos olim
mos idem obtinebat, et quamvis nunc
obsoleta restat tamen in eorum lingua:
nam sponsionem oblatam si quis susci-
it, top! respondet. cf. Tac. Annal. lib.
IT. 46. Jamieson; Scot. Dict. (Aumb-
licking, Suppl. idem. — Ad dakje quo-
que refer dikje, pulsare, et Ags. bicgan,
(manum manu pulsare) emere, Ang.
buy idem. Ex priore parte verbi Ads-
bakje fluxit. F. Aannelje, Nl. handelen
mercari Tubantes Aändelen, proprio
35
647
BUEJE.
sensu, jungere dextras, ut solent amici
salutantes. Nota amicum redeuntem
apud Gallos et Alamannos ab amico
amplexu et osculis excipi; hoc autem
Frisii et Angli inter viros ut pede-
rastiam olens íastidiunt, quin et hor-
rent, quippe qui jungunt dextras non
tam ut amorem quam fidem signi-
ficent. Hd. ou-schlugen Kil. Zoesiaen
den koop, plausu manuum confirmare
venditionem ; foeslaen het verbond, fe-
rire foedus, pacisci fedus, contrac-
tum, nuptias cat. plausu manuum
confirmare. Ags. Aig slogon hira vedd
Gen. XXI. 27, fedus pepigerunt. Ang.
Sírike me luck! F. Slaen my gelok!
inquit emtor; venditor ejus palmam
palma ferit et respondet, Gelok er
mei! Vide exemplum Hudibrasii, Hal-
liwell strike. F.v. Kappa, kloppa, pul-
sare, ferire, pangere vel firmare fc-
dus. Ik hab Syerck klaeppet enen fry
fest. ferdban, „Sirico spospondi inco-
lumitatem publicam securam firmam-
que." Ang.v. cAop, ictus, pulsus;
chap-man, mercator; Goth. &uupatjan,
xoAcCioeiy colaphos impingere, ver-
bum derivatum a kaupon, (palmas fe-
rire) mercari; F.v. cápia, Ags. ceapan,
F. kéapje, Nl. kopen,
hán-bakje, vb.a. manu plaudente mul-
cere collum equi.
h&n-bakje, vb.a. alternis vicibus pulsare
et mulcere manuum palmas, ut amantes
inter Frisios solent. *£ Js nou wol mecke
mey di (rouchjeier, prokroor, di
abbecaet, mey di yne deel, mey door.
Hier sille podden om an-backje,
de frosken om gonsje, de katten om
slingerfestje, en di del siller sijn pies
om Kkaerdje. Rusticus loquitur apud
Starterum, Timbre de Cardone; interlu-
dium Frisicum.
bikje, vb.a. pulsare (fores) To moárne
bin ik raer ut it bed bikke; myn buór-
man he him ophinge, hodie mane me
territum e somno citaverunt; vicinus
se suspenderat.
forbükje, vb.a. afflictare. Forbáke, af-
flictus.
bóks, eg. alapa. Ang.v. dial. $oz, a
blow. Ang. to dox, F. dûze, arietare
pugnis, ut fere solent pugiles Angli
ui non verberant manibus, sed tru-
unt pugnos. Norvegi byksa, trudere,
arietare, sursum deorsum salire. Aasen.
548
BULE.
bôts, cg. alapa, verber; master joech
di junge ien bots, ludimagister puero
pertinaci colaphum infligebat. (Ang.v.
a bolch, a thump). Nl. bot, bofte, im-
pulsus, ictus et resultus. Kil. Sax.n.
6otlen, nummos parieti infligere ut
resiliant. Ludus puerorum.
BUKRBI, vb.n. F.b. magnum ignem pro-
dige absque causa in foco alere. Joh. 37.
BUL, (boel) m. W.o. taurus. E. I. 362.
Pueri F. óule. Vide supra dolle p. 447,
quorsum (p. 450) quoque retuli dolle-
pream, quasi esset cymba, qua taurus
de prato in pratum vehitur. Neque
tamen negligenda vox Ags. olla,
vas rotundum, cyathus; Aeafod-bolla,
cranium; unde F. ole, (supra óole,
caput, p. 446) et forsan F. dolle, celox
rotundior et vulgaris (ex. gr. tignari-
orum) cymba major et rotundior dolle-
gream. — Dólle-jeye idem q. bûlje p. 451.
Frisii, ut in fabulis Reinardi, ani-
malibus quibusdam indere solent ho-
minum nomina, inter que numeran-
dus est taurus, quem ssepe appel-
lant Jôst (Joost) n. p. v. Hollandi
idem nomen indunt diabolo; ex. gr.
Dat mag Joost weten, me latet; sciat
diabolus. Caput diaboli ut tauri cor-
nubus instructum credebatur, et no-
mine Jóst forte cornu petentes in-
nuuntur, cum qua causa concineret
Barb. Lat. Justa vel Josía (du Cange)
monomachia ludiera, hastiludium sin-
gulare; Aug.v. jouste, Gal. Jouster,
jouter, impetere lance. Ang.v. justle,
futuere. Wright. lel. Jósír, m. ramus
arboris.
bullen-biter, cg. F. o. molossus, pro-
prie, qui mordet tauros, canis major
insignis fortitudine in pugna contra
taurum. Ang. dulldog, idem; 5ull-hai-
ting, ludi pugne molossorum contra
taurum in arena. Stür. 27.
BULD et BLUD, F.v. pondus quoddam
argenti vel auri. Zu buldes wicht goldes.
Vox sola nummorum aliquem nume-
rum quoque indicat, ex. gr. £i belune
thera mutha alrec. thriu blud. — Vo-
cis eausa me latet; Richthofen ean-
dem esse putet cum F. dült, copia,
acervus,
BULE, cg. suffülatio, bulla in aque su-
perficie, pl. óulen. It reint dat di bulen
op ii wetter steane, pluvia vehemens
agit bullas in aqua. Nf. water-bel, del,
F. wetter-bule, n. óule. F.u. ôule, sac-
549
BULGEN.
culus, presertim papyraceus, in quo
piper, saccharum aliaque minuta ven-
untur; dim. düeltsje. Nl. óuil, tumor
in carne ictu lesa, sacculus. Ang.v.
bile, Ang. boil, a swelling.
bele, beile, F.v. tuber, ulcus. Ags.
óyle, Ang. bile, carbunculus. Isl. ôlod-
byli, furunculus.
beulle, m. F.b. ulcus. (Nl. ui, tuber.)
Bend. 230. PF.b. 342), tjit-bdl, Joh.
119, furunculus, carbunculus; Hd.
schieinsbeule, proprie furunculus ad
instar papille. Tille, tit, fjit, F. et
F.b. papilla. Outzen, 4. Ang. deal,
tumor.
beulne, vb.n. F.b. ulcerare.
bül, m. et n. W.o. tumor cutis offense.
E. I. 262. Wul lapt dan búl dick up,
F.u. Wat loopt die büde dik op! F.
Wal rint dy bude tsjok op! — Bule
vox onomatopoia, qua consonantem
initialem 5, ut ceterme voces, in di-
versis linguis non mutat. Ad hunc
ordinem pertinet quoque Ang. dudile
et (o bubóle, Nl. doddel, et bobbelen,
Lat. dulla, et bullare. Goth. vulan,
Lat. ebullire. W << B.
bulje, vb.n. in bullas surgere. Isl.
bulla, bullire, ebullire. Ang.v. óulled,
swollen. Isl. bûllar up, F. it bulet op,
ebullit, bullas agit. Ang.v. bulgood,
fermentum, quo massa tumet, quasi
F. riis-goed, mistio qua surgit massa.
Modder-sleátten bulje, fosse aguarie
ecnosm sufflationes agunt. 7) tweífer
óulet, bulle surgunt ex aqua. — Gal.
bouiller, Ang. boil, Lat. ebullire. Gal.
bouillon, vesica aquse supernatans. ZZ
wetler siedt dat it bulet, fervet aqua ut
bullas agat.
opbulje, vb.n. in bullas super aquam
ascendere. Goth. wfóauljan, sufllare,
ex óulan, buljan.
BULGEN, pl F.o. maris undz. C. M.
5. Kil. /olghe, bulghe, Sax. Fris. fluc-
tus, procella, a tumendo. Ags. delgan,
tumere ira, pf. bealk, pl. we óuigon.
Nl. jolgen, unde verbolgen, tumens ul-
cere, iratus, Isl. óyigia, f. unda. Ags.
bylig, follis, Ang. dellow, idem; Pillow,
unda. Sax. Tubantes joiken, Nl. wol-
ken, nubes,
BULKE, vb.n. F.u. ructare. Ags. beal-
cian, Ang. belch, Sax.l. belgen, B. N.
L. I. 74.
bulk, og. F.u. ructus, flatus e stomacho
surgens, — lsl ówka, tumere; dulki,
550
BULT.
rotuberantia. Ang.v. we, Ang.
elch, ructare. F.u. Foppe fretter laet ien
buik fliege. Ang. bulk, quidquid tumet
el se expandit, ex. gr. venter, trun-
cus corporis, multitudo, omnis popu-
lus vel maxima ejus pars, Nl. (Kil)
buicke, thorax. F. 'w doer, rusticus;
ructus. Frisii quippe ructus ut agres-
tes et inurbanos fastidiunt.
beulk-wurtel, F.o. raphanus sativus;
ironice ita dicitur planta quod citat
ructus. Stür. 21.
BULSEK, cg. lectus tomentitius, cul-
cita folliculis panici repleta, sive herba
marina sicca, sive fomno, cui cubant
naute, operarii et in genere homines
ex plebe. Confer daed. Kil. dulkt, j. bulte,
culcita stramentitia; Hol. segestria,
pelles .nautice quibus indormiunt ;
bulcken, inclinare se."
BULT, eg. (ü) grumus. Zen dult yn it
lân, pars gibbosa in agro. Di mo op
vel oan ien bult jeye, argillam in acer-
vum congerere Sax.l. Daar ligt idt up
enen bulten, en omne in unum acer-
vum congestum. Prov. Di diwel scyt
jimmer op di gréatste bult, (diabolus
semper alvum exonerat in maximo
cumulo, i. e. fortuna divitias aldit
divitiis. Zn den bulten, in loco palus-
tri huc illuc grumulis parvisque fru-
ticetis ex herba uliginosa obsito, B.
N. L. I. 160. IE jagget it yn 'e billen,
sua dilapidat, comessatur, bacchatur
et omnia turbat; proprie, agere cur-
rum per tumulos. Confer Hd. iw die
bülze gehen, perire, perdi. Suethi dylte,
fasciculus. Dani byn , tuber, ulcus.
bulte, lutken birg, F.o. collis.
C. M. 6. Bí, m. W.o. acervus.
E. I. 362. F. 7t lám' is mei Àulten
ind bulten, idem. Hulte pro holte,
lacuna.
bült, cg. gibbus (hominis). Nl. /ul/, m.
Nl.v. óuyl, Gode-vaert mitten buyl,
Velden Chr. p. 19, hodie Govert meit
den bult, Godevardus gibbosus. cf. óule.
bülte, cg. magna copia, proprie acer-
vus. Zem bulte folk, jild, cet. vis ho-
minum, pecunie, cet. "s bulte wille,
magna voluptas; jild dy d bult, affa-
tim pecunie. Bullen leugens, multi-
tudo mendaciorum. T. B. Z. p. 5.
bült-ruchte, cg. fenum junceum vi-
lisque graminis, quo mete foeni tegun-
tur; et sternitur solum cui cespites
bituminosi madidi imponuntur, cet.
551
BUM.
dong-bult, cg. (-bült) fimetum. Ang.
t. e
mól-bult, cg. (-bült) grumus a talpa
egestus. Nl. molshoop.
bültich, adj. gibbosus, gibbis obsitus.
Bultich lân', agri iniqui, extumidi.
Scoti duliy, multus, magnus, largus,
F. dy buiten, accumulatissime.
bulterich, adj. gibber. Blferige wei,
via scabra. Huiderich ind buldericA
lân, ager grumulis obsitus, gibbosus.
Sax.l. De weg is hultrig un bultrig,
B. N. L. I. 160.
BUM, F.b. arbor. Joh. 101.
bümi, vb.a. F.b. pingere quid arbus-
culis. Joh. 166. F.b. bibeamkje, acu
pingere arbusculos in linteis.
Confer óéam (p. 204) et adde eis,
que monui de superstitione infantili
homines nasci ex arbore concava, inde
pendere phrasin, 16 wiif mat nei di
wâlden (mulieri eundum est in syl
vas) mulier est gravida, parturit. Ipsa
mater enim creditur cum obstetrice
et nutrice in cymba per lacus navi-
gare in sylvam, ubi infantes aviculorum
instar assultim ludunt in ramis arbo-
ris antique, omnes precibus certatim
elentes a matre, ut eos amplectatur.
ide plura in voce wâlden. Gelri ar-
borem hominum genitricem appellant
kinderboom, holle boom, Hol. hole boom.
Vide Langedijk, IV. 367.
BUN, f. et n. W.o. cumulus, fascis:
en bûn dier-kubúks, cumulus testarum
ovorum. Per apocopen litere d ut F.
bún, G. J. Ouwn, buwne, societas;
amne-buwne, societas, caterva virgi-
num, E. I. 362. F. dine, viucire, con-
jungere, pf. bin, Ang.v. óun, idem,
Ang. Óound. Halliw. 219.
BÛN, BUN, cg. tabulatum perforatum
sub fundo navis piscatorie, aquz ubi-
que pervium, in qua matant pisces
capte. Nl. éonne, dunne (Kil) coassa-
tio, tabulatum et fori navium, F. di
luken, Sax.l bûn, laquear, tectum.
Sax. n. Gron. deun, beuntje, tabulatum
in templis. Bnl. I. 116. Holst. Idiot.
I. 194. Confer Ang. din, a chest in
which corn, bread or floor is kept.
Confer din, fiscellum piscarium, su-
pra 301.
bun, Scoti, a large cask placed in a
cart to bring water from a distance.
Jamieson. Ibidem Poyue, labrum, vas
lotorium, Nl. waschíobóe; notat quo-
552
BUNGE.
gue „a flat broad bottomed vessel,
into wbich milk is emtied from the
pail,” que forma eadem est cum Fri-
siorum aed, ád, supra 7.
bün-scip, n. navis piscatoria capedine
erforata in fundo instructa.
BÛN, cz. 8.0. vicus, F. óuórren, bürren,
Nl. buurt. Op ties bün, in nostro vico,
Nl. op onze buurt. West-F. (Nord. Hol.)
bontje, vicus urbis. Ga je mé'n bontje
om? (Medemelacum) Visne obambu-
lare mecum per vicum? Hol. Ga je
een grachtje met om? Vici urbium Fri-
siorum et Hollandorum dispertiuntur
intermediis canalibus.
BUN, soun, G. J. BuwN, pf.p. ligatus,
verbi óixe, quod vide. Prov. Lit du
't keal boun stean. M. 8.
BUNDEL FLAEX, vide dindel, 305,
bondel et boúndel 408. — Alias ien
slien flaex, sex libre veteres lini cum
dimidia. Stien, lapis, Ang. Slone of
1000, 14 libre lanmw. Stone of meat,
8 libre carnium.
BUNDER, (boender) óuónder , n. collec-
tive, nardus stricta. Hall. 250. Hujus
graminis folia referunt tenuia fila
viridia. Crescit in pratis humilibus
vilioribus. Van Hall (p. 264) asserit
descampiam cespitosam Frisice dici óoen-
der-gers, West-Frisii Voender-gras, boen-
der-bosschen.
bunder-lán, n. prata in quibus hoc
gramen luxuriat.
BUNE, cg. homo insuavis. Zen ne
Jen ien keerdel, homo truci facie et
ingenio. — , Bone seu bune Frisiis
„autiguis rusticum sonabat," Ham-
conius, Frisia. p. 5, b. Hoc sensu
bûne convenit cum Isl. óuondi, contr.
óóndi, colonus, qui uüitur foco pro-
prio; Dani , Suethi, /onde, rusticus,
ruricola. Sed sensu hominis agrestis
et insuavis quadrat cum Isl Brae, f.
es bovis vel ursi.
BUNGE, cg. que est antiquior forma
vocis jonge, vesica. Vide supra 454.
Nl.v. óonghe, bunghe, idem. Confer
Kil. ubi donge permutatur cum óomme.
(ng — m) Dat wiif driuwt as ien
óunge op it wetter, femina illa inflat&e
vesic;e instar supernatat aquse! saga
est, Sagw credebantur non subsidere
in aquis, sique mulier magicarum
artium suspicionem praebuerat, eam
ut tentarent in aquam projiciebant.
Als (o leste di Longe reys berst in de
553
BUNGEL.
sek oan 't liécht komt, W.G. 49, cum
tandem oppressa prorumpit et elucet
veritas. Figura est in vesica, quee ni-
mis inflata rumpitur. —Lile-püpkers
bonge, (bia utricularia, Nl. sak-pijp,
Ang. Óag-pipe, Mol. doedeizak. Lille-
püpker, ascaules, Nl. sakpüjper, Aug.
bag-piper.
BUNGEL, m. W.o. nole clava, idem
uod óíngel supra 310. E, I. 362.
BUNIK, m. W.o. libum hordeum; Jersen
buxik. E. L 902. Ang. dunn, panicu-
lus rotundus dulcis. Ang.v. jun, bun-
ting, a term of endearment, ut Lat.
mee delicie, Ang. My litlle bunn vel
bunting. Confer Scot. bun, Jamieson.
Causa vocis est in dunt, Northamp.
pustball; in dunny, Ang. East. a small
swelling, Ang.v. ówunny, gibba; óunch-
backed, hunchbacked. Wright. Dicitur
bun a rotunditate tumepnte, ut F.
bolke, idem quod usn, supra p. 440.
Notio tumendi quoque est in Isl. una,
scaturire.
BUNKE, BONKE, cg. os. pl é/umken,
bonken, W.o. bunk, m. pl bunker,
E. [. 862, ossa. Di faem hal it kiif
fol bunken, famula gravida est. Hja
roanen as hja iem bonke um ien oárísen
hienen, minime parcebant pedibus.
Presertim valet de vaccem ossibus; in
sermone proletario de cruribus homi-
nis. Z£ hynzer hat bonken ús gles,
gracilis et elegans forma pedum equi.
Ik brek dy ljedter di bonken as dy sol-
daet wirde to litten, mallem tua crura
frangere gnam te videre merentem sti-
pendia. E contra quoque avium pisci-
umque ossa notat, quiz est forme dimi-
nutive (one, Óone-ke) notio propria,
ex. g. Fugel-bonken, avium ossa, Nl. v0-
gel-beentjes, Fisk-bonken, piscium ossa,
Nl. visch-graten. It famke hat ien bonke
yn 'e kiel, ossiculum piscis hweret pu-
elle in gula. W.o. óusk, m. preter
ossa quoque piscium ossicula notát.
E. L 362. F.v. dunke, gen. pl. dun-
kana, ossium. Ags. bân, Ang. done,
dimin. F. bonke. In guibusdam parti-
bus Frisie distinguunt inter donke,
os cum sua carne, et joíte, os nudum.
NL éonket, globulus osseus, spherula
eburnea; forma diminutiva Gallica
NL JBikke| en bonkei, astragalus et
globulus osseus, Mei bikkel en Donkel
spelen, Ang.v. to play at bonket, Hal-
lw. 195. Prov. Der binne mear hun-
554
BUNT.
nen as bonken, plures sunt canes quam
ossa. Jen hín by ien bonke kent min
friunen, cani os rodenti amici alieni
sunt.
bonke-hok, n. cavea in cemeterio ubi
ossa cadaverum reponuntur. Alias
bjintsje-kou.
bonkelje, vb.n. ire. Ik bin wirch; ik
din twaris nei sted ta bonkele, defessus
sum; bis ivi in urbem. A éonke, crus,
est Vonkelje, ut a sconk, crus, vb. sconkje,
currere; 8 foel, pes, foetérje, pedi-
bus ire.
BUNNI, W.o. lumen, in ore infantum.
Wat 'n hati busni/ quam magnum
lumen! Ags. óurman, nrdere, Ang.
Ourn; si frangitur r ut in F. búnne
Pro óarne, ardere, fit F.b. óunne.
. II. 1, ubi autor citat alia in-
fantilia, qualia Li bis, canicula,
Ang. little bitch; hinkel, equus, infan-
tes F. hynke, F.u. Aymke-pjeri, vox
diminutiva ex Aymzí, equus; pil-an,
anas, Sax.n. pyLend, anatis pullus.
Memorabile argumentum stabilitatis
lingue in ipso infantum ore prebet
verbum F. minne, quod infantibus va-
let, bibere; winnen, n. potus; ninkes,
n. potiuncula. Veterum Anglorum in-
fantes enim eadem voce idem signi-
ficabant. „Nin, the word, that chil-
dren call their drinke by, as our
children say xzinne or bibbe." Florio,
P 64. Halliw.. Sax.l. sinnen, bibere,
actere, in lingua infantum, Bnl. IIL .
252. Nunneke, nuncke, poculum stan-
neum, superne orificio tenui et molli
instructum referente papillam, ex qua
infantes sugunt lac bovinum, FP. süch-
kanne. Bnl. ib.
BUNT, BINT, n. cunnus vaccz et scrofe.
Di klink, cunnus equa. Z4 bini, sed
di bint, Dent, culmus longus grami-
nis. — Zt bünt, cunnus vacc&e viven-
tis, ergo scaturientis, sed koue-fot,
cunnus vaccw mortue. Scotis dunit gy-
nonymon est voci fud, matrix, cauda
leporis vel vulpis, Jamieson. Ang. De-
von. jun, membrum muliebre, inguen.
Wright. Zu» dicitur pro duné ut
Ang.d. un, a dry sialk, especially the
stubble of beans, pro Dunt, bint, bent,
caules arefacti longi graminis. Isl. óuna,
scaturire per angustum foramen; una,
f. emissio aqux per siphonem vel
mentulam; inde in sermone proletario
di pisser pro cunno. Ang. Ozf. do
BUNT.
Óuni, to raise, to rear.
bunfer, meretrix, ut Horatius cunnus
pro despecta muliere. Hd. éun£e, epis-
tomium. Videtur Jun? apud Anglos
veteres transiisse in notionem sacci
sive sinus: Áng.v. bduni, the middle-
part of the sail, formed into a kind
of bag to receive the wind. Ang. jag,
88ccus, sarcina; Ang.v. jaggage, me-
retrix; Nl.v. sack, idem. — Zen baerch
kriget ien blier op 't bint under it smi-
len vel digjen, in scrofee cunno surgit
pustula inter pariendum. — (Lat fundo,
Judi zz Germ. óuti, bunti.) — It keal
is to gréat; it ken nat throch it bünt,
vitulus nimis grandis per cunnum
fundi neguit.
BUNT, cg. pl. bünten, enodium ccru-
leum. Hall. 251. Idem cum den? supra
231. Nl.v. àieze, biendse. Kil. Alam.
pinuz, ld. óinize. Sax.n. ml, mol,
l|. mélen, idem. Grimmius citat Ags.
eonel, vocem mihi ignotam. Lex. binse.
BUNT, adj. versicolor. Ex /unt nascitur
bont q. v. Forsan ex une elucere?
uasi Óunei, iluminatus i. e. splen-
ens maculis vel variis coloribus. Lat.
Vuminare noctem facibus. Confer Gr.
QXvóc, lucidus, splendidus, el fart
in Gr. Qzvrzou, visum.
bunt-fiaggel, F.o. psittacus. C. M.
14. bunt, adj. varius.
BUOLGOED, n. vide.supra p. 422.
Boere-buólgoed , auctio rustici, in qua
venduntur non tantum supellex et in-
strumenta agraria rustici mortui, sed
el ejus pecus et animantia. Eo die
preter eos, qui emtum veniebant,
in vilam mortui confluebat | mixta
turba juvenum, virginum et puerorum.
In fundo extra domus erecte erant
parve taberne, in quibus cibaria et
potus vinosi prostabant. Dum auctio
fiebat juventus indulgebat ludis rus-
ticis et omuc genus hilaria agebat.
In horreo chori adolescentum et puel-
larum ad citharam pede libro pulsa-
bant terram. Pugnaciores calentes
potu inebriante tandem sspe ad ma-
nus veniebant disturbantes coetum inter
ejulatus puellarum et frangentes omnia
obvia. Inde sensu tropico uóL-goed
meitse, utensilium frangere quid. Si
quis proximus it a vasis fragilibus et
pretiosis heram rogat, Ken ik hjir
eák buólgoed meitse?
556
BUR.
Ang. East. | BUORDE, cg. lacinia, margo vestis
supera. Uretherp. Di buôrde op di
roak sette, marginem subligaris mulie-
bris preetexere. — Sunt qusedam voces
buic dialecto prive in vestium nomi-
nibus; ex. gr. beffe, F. opsetsel, Hol.
kraagje van het hemd indusii collare.
Recte Kil. jefe, Hol.j. kraghe, collare.
BUPPA, prep. F. v. supra. Confer boppe
468. Duppe-burren, F.u. bovenburen,
aliquot domus in parte boreali oollis
Coldumensis.
BUR, m. F.v. incola vici, vicinus, ci-
vis. Vox videtur esse passa ellypsin
(ex. gr. Óur-man) et proprie notare
domus habitatorem. Ags. (Jun. bdower)
üyre, magalia; dur, m. cubiculum,
conclave; geóur, habitator, colonus
paganus, Aug. door, rusticus; porca-
rius, homo inurbanus. Ang. Cumb.
Door, bedchamber, Ray, N. C. W. 18.
—. Nl.v. buer, casa: vogel-buer, aviarium.
Gal. óuro», casa coloni. Isl dur, n.
gyneceum; calathus piscatorius. Egils-
son. Anglosaxones fundos agrico-
larum precipue nominabant a pro-
ventibus, cibariis ruribusque, Ags.
feorm, annona; feok and feorme, (pe-
cus et victus) bona, substantia; feor-
me-ham (domus hospitii ubi se recipit
colonus et pecus alit) predium. Barb.
Lat. firma, predium elocatum, Ang.
Jarm, idem. Confer Blackstone, b. 2.
c. 20, cujus verba citat Richardson
ad v. farm. Somnerus, feorm.
bur, cg. agricola, per diwresin S.o.
bjüwer, Hd. (bur, bu-er, bau-er) bauer,
ut Ang.v. óower, conclave, ex Ag.
bur: Ang. bower, pergula. Jr hodie
scribunt ut Hol. doer, rusticus. Bel-
latorum et pastorum natio sedes fixas
non habet; agricole necesse est hor-
reum habere et in domo cum pecore
habitare. Índe et Áus-man (vir domes-
ticus) et bdúr est agricola Frisiis. Barb.
Lat. villa, domus rustica; cvillanus,
colonus. Licet hus-man paulo honora-
tius sit nomen, dúr domini notionem
habet; agricola enim et ejus uxor a
famulis compellantur or et frou. Agri-
cultura Frisiis semper in summo fuit
honore, cui nobiles ipsi, ut olim apud
Romanos, se dabant, et ad hunc usque
diem virum, licet gravem et divitem,
qui agrum non possidet, in verorum
magnatum numerum non adscribunt,
Contra Alamanni et Galli proletariis,
557
BUR.
quos despiciebant, colendas linque-
bant agros. Lingua ipsa scatet exem-
lis hujus contumelie; ex. gr. Barb.
t. Pillanus, Gal. v. villain, agricola;
seculo XIII illiberalis, proletarius ;
hodie infamis, sordidus. Hd. 6auer-
bengel, bauer-flegel , bauer-grete, bauer-
kanaille, bauer-bummel, | bauern.feige ,
bauern-hebel, bauern-rekel, bauern-schrot,
bauern-eiol, bauern-zehe, bauer-póbel, et
agmen similium convitiorum in agri-
colas. — Prov. Di búr hat ien ampt; hy
mat oeral weze, agricolam quasi mu-
nere publico fungentem ubique adesse
oportet. — D4 beste búr is ien búr
ut ien búr, optimi agricole sunt filii
agricolarum, a teneris inter boves
et aratra educti. Di here-bíren kenne
wol dung yn 't lân bringe, mar hja
wile it er nat wer ut to heljen — Giet
ien bür nei tsjerke den fregel er, Ha'k
sol duiten? ind giet er nei merke,
Ha'k wol jild?
bûr, Saterl. cubiculum. Hd. dauer, cu-
biculum.
boerke, buórke, n. rusticulus, homo
qui tenui agello rusticatur; Zen olyk,
lompen, robbich, scillich, órykhackicA
boerke. W. G. 47.
büre-dógge, cg. molossus qui przesi-
det sedibus coloni. Ang. farmers-dog.
büre-faem, cg. ancilla rustici, virgo
campestris. Sfeds-faem, virgo munici-
palis.
büre-feint, cg. famulus rustici.
büer-ham, F.b. concilium, conventus
agricolarum. Joh. 5. 7w ówerham, in
tali concilio. — Bwerum, vicus Col-
lumerlandie? In oris Jutlandie au-
stralis Borum, vicus. Bend. 105.
büre-hüs, n. (boere-hoes) villa, domus
rustici.
boere-kryt, n. note simplices, partim
Romane, quibus rustici legere vel
scribere nescii caleulum subducebant;
mei búrekryt rekkenje, eis notis com-
putare caleulum. Computabant autem
r tres series, quarum suprema in-
ieabat florenos, quemque valentem
20 stuveros; media stuveros valentem
quemque 8 duitas; infima autem dui-
tas. Sceribebant stilo cretm in tabella
lignea ex. gr. has notas,
I
I
XVIIIVIIII1VXTII
—0 —C
I vale unus, V quinque, X de-
558
BUR.
cem; — dimidium stuverum sive 4
duitas, Frisice ten Pise; O duas
duitas, Frisice iem oár(sem; C unam
duitam. Caleulator in secunda serie
digito madido extergit binas notas
denarias, tres qninarias et quinque
singulares; qus cum efliciant 40 stu-
veros, id est duos florenos, eos trans-
fert duabus lineolis in seriem supre-
mam. Restant in serie media 6 stuveri,
quibus addit duos dimidios stuveros,
1l. e. unum stuverum, ex infima serie.
Inde nascitur hec ordinum forma,
III
TJIN]
Oc
quz significat 6 florenos, 7 stuveros
et 3 duitas. — He similesque note,
postquam ad unum omnes exarare
iteras didicerunt, pene exoleverunt.
Rustici similibus notis scribunt tem-
pus futuri partus pecoris. Vaccs fere
pariunt tempore intermedio inter fes-
tum purificutionis S. Maris (Liucht-
mis, 2 Februarii et mensem Maji
(Maeije): annotat igitur rusticus nu-
merum hebdomadum die partus post
festum purificationis lapsarum. Vac-
ce bine cubant in caveis separatis
stabuli, et in tigno supero proximo
vacce ejus partum annotat ruasti-
cus hoc modo. Triangulum ei est
festum purificationis, et lineolis de
basi pendentibus totidem notat heb-
domades ; lineola integra integram
hebdomadem, dimidia dimidiam. Ex-
empli gratia A^ significat vaccam
hebdomade tertia et demidia (die
26 vel 27 Februarii) post festum
urificationis esse parituram. Dimi-
iium hebdomadis item exarant lineola
transversa — hoc modo /A Hz qno-
ue note, postquam omnes literam
acere didicerunt, diem de die obso-
lescunt. Observandum tamen est agri-
colis Anglis et Frisiis scribere ad hunc
usque diem ingratum esse opus, eos-
que nullas nisi necessitate urgente
exarare epistolas.
büre-lódske, n. puella campestri
simplex. Goth. /aufás, vir: jugga- y
adolescens. Ags. leód, vir. Hind. /eod,
homines. Ags. /eóde, populus. F. led,
li. Ang. lad, adolescentulus; dimi-
559 660
BUR. BUREN.
nutivum Scot. lassie, puella; /assikin, | BUR, cg. (boer) F.u. ructus. F.u. De
puellula. Jamieson. feint liet "n boer fliege; hij had sipels
bur-man, m. F.v. civis municipii, elen, emittebat ructum. Hoogstraten,
p óurlioda. F. bûrman, vicinus, pl. wb. Een boer of wind uit de maag,
irleó, burlid^ , buórlju. Burmania, n. anhelitus.
atronymicum gentis nobilis Frisie. | BUR, F.o. ursus. C. M. 18.
n dialecto quotidiano Burmánje. Ags. | BURD, n. (boed) dúd, tabula, tabella,
bur h-man, civis. Confer Richth. burar, 2. orbis. F.b. éord, tabula, mensa, re-
büre-merke, cg. nundine pagane, positorium. Saterl. dêrt, beurt, repo-
quas agricole soli frequentant. sitorium vasorum canthorumque ficti-
boere-pear, n. par conjugum agrico-| lium. Outz. Tafe-bérd, patina. Vide
larum recenter matrimonio junctum, supra joerd. Tabula soluta erat prima
"n Ryk boerepear, dat pas trouwd is,| ^ mensa, unde búr, dúrd, antiquitus et
habbe di diwel op it hiem sjuwn, divi- | | mensam indicabat Isl. éorda, cibum
tes conjuges agricole nuper maritati | sumere et apponere hospiti, Ang. do
fundum effugiunt et quotidie vehuntur | board; boarding. Simili tractu Hol. a
eurriculo ad amicorum et consangui-| /afel, mensa, habent /afelen, prandere,
neorum epulas. accumbere.
büre-pléats, cg. fundus rusticus, do- | bórdauk, m. (bórd-dauk) F.b. mappa.
mus, horreum et agri, ellyptice piéaís. | — Bend. 22. Confer supra Doerd 424.
Hol. /andAoeve. Ang. farm. BURD, (büd) cg. series domorum in
büre-reau, n. instrumenta rei agrarie. | ripa fluminis. Idem cum ird, p. 818.
büre-strupers, pl agrorum posses-| BURDAERD, BIRDAERD, (bedáed) no-
sores, qui non tondent, sed deglubunt | men vici in pago Dantumadela. Ex
colonos. Dy di boeren it fel oer di| | Berdawwerd, Chart. I. 401.
nekke helje binne boeresirupers. BUREL, m. W.o. lagena. F.u. bürrel,
büre-wirk, n. opus rustici, Hy ken | amystis, haustus spiritus vini vel ju-
it bûre-wirk; it ts ien br ut ien búr, | ^ niperi. E. I. 868.
rusticus rusticis parentibus natus cui- | burrel-fles, cg. F.u. lagena e qua
cumque occupationi agricole par est.| fundunt spiritum vini vel juniperi.
Burewirk attinet quoque opificem, qui| Ags. óyrel, óyrle, m. piucerna.
instrumenta rustica fabricare novit. BUREN, PFP.u. domus vel ville aliquot
boerje, vb.n. rusticum agere, agri-| vicing. F. bûrren, buórren, idem. Dis-
culturam exercere. F.b. buri, idem. tinguunt Frisii inter burren, aliquot
Joh. 166. F.u Boere, vb.a. et n. idem. | domus vicine, quz sunt in jurisdicti-
bürkje, buórkje, vb.n. et a. ôfrje,| one proximi vici, et dorp, F.v. thorp,
rem agricole agere. J£ bárket best,| vicus in cujus medio est templum
agricultura floret, sive favente colo, cum turri; Zemswálde is min dorp, mar
sive magno proventuum pretio. Prov.| tes bûrren. Plurale collectivum ut
Dürkjen ind brulloftjen mat ut di rumte
gean, in colendis agris et in nuptiis
arcere nummis preposterum est.
erdit pecuniam, qui ez in re agraria
parcit, — 7k had dat beest boere, hanc
vaccam in meo fumdo natam ipse alui.
Kil. joerem vetus. Flandri. j. bouwen,
rurari, rnsticari, ruri agere.
bürkery, buórkery, cg. rusticatio,
agricolatio, plerumque minor. Hy hat
den hús mei iem scurre; dor docht er
bürkery yn.
hére-bür, eg. homo honestiore loco
natus rem agrariam exercens. Ang.
Jarmer-gentleman.
BUR, Saterl. cubiculum. Het. 281. Ags.
b(r, m. conclave, cubiculum, casa.
Isl. ôúr, n. penarium.
F.v. bdurar, (Hol. buurt.) ex perdito
singulari ur, domus. Hoc collectivum
nominibus multis aliquot domuum,
licet paululum dispersarum, in locis
campestribus subjectum est; ex. gr.
F.v. Dodoghema buren, 418, 17, F.u.
Dooiemmer buren, F. Doyemer-bürren.
Hodie in nostra Frisia nominantur
F.u. Jaerderburen in Wonseradela,
Baburen, ibidem, ambo viculi dispersi;
Deddingaburen in Stellingwerf-oosteinde;
FEngeburen in Idaerderadela; ZEzumdu-
ren; Fouleburen in Rauwerderhema ;
Jranjeburen in Menaldumadela. Horn-
ster-buren in Rauwerderhem; Jonge-
óvren in Doniawerstalla; Jousum-buren
in Ferwerderadela, Zísmaburen ibidem;
Katteburen in Doniawerstalla; —Ko-
561
BUREN.
ningsburen in Franekeradela; Medder-
Ôuren in Westdongeradela; Meynerts-
Ôuren in Idaerderadela; Middelburen
in Smallingerlandia; Monseburen in
Hennaerderadela; Nardeburen in Idaer-
deradela; Oosterburen in Wimbritsera-
dela; Sasdburen in Doniawerstalla;
Sibrandaburen iu Wonseradela; Sien-
zerburen; Sylsterburen, in Wimbritse-
radela; Syljeburen in lIdaerderadela ;
Snakkerburen in Tietjerksteradela; in
uibus omnibus pro F.u. duren ru-
ricolge usurpant bürren vel Óuórrem.
Predicatum quarundam harum vocum
est nomen proprium viri, qui primus
ibi sedem figebat, vel primus inter
pares erat, quales sunt Ja, Enge,
Foute, Jou, Meinert, Monse, Narde,
. Sytje vel Sytse. Aliis przfixa sunt no-
mina patronymica gentis patricise, quse
in vicina villa rusticabatur, qualia
sunt Deddingha, Itsma, Sibranda. Alie
incipiunt a nomine vici, cui iste
domus adjacent, ut Dodoghem, hodie
em viculus dispersarum domuum,
Baerd, Ezum. Friesland, Geografisch
Woordenboek. Leeuwarden, 1746: pars
tertia, p. 118. Autor E. M. van Bur-
mania anno 1749 libellum edidit Ge-
ographisch Woordenboek, gui catalo-
gus tantum vicos (dorpen) Frisie
continet. Confer Di óurun nomen an-
tiquum vici Burum in pago Collumer-
landie, limitanei Groningerlandis.
Crecelii Index Werdinensis. 1864. p. 18.
bürren, buórren, cg. domus conti-
e vici, Nl. de kom van het dorp. Di
orgers wenje ym 'e Dbuórren, ind di
báren buten, cives (i. e. opifices, mer-
catores, naute, cet) habitaculum ha-
bent in medio vico, sed coloni extra.
Di faem is sneins mei di bern di buór-
ren op, die solis famula (rustici) cum
liberis diversatur in vico. F.v. ów-
rar, buren, Richthofen male vertit
bawerschafí, communio rusticorum ;
lege, communio vici, pagana: alrecke
burar biskiffe sine eyne redieua, guw-
que communio pagana creet ipsa suum
consiliarium, judicem; in da buren,
in vico, 479, 26 binna burem , in vico
medio 156, 15. Da£ hia mogen setta
im da buren elkia ieris lhre redismanne
da buren (o byriochtene, 429, 26, ut
creent quoque anno in vico tres con-
siliarios ad jus dicendum vico.
bürren, cg. pars vici, cujus incole
BUREN.
pactis antiquis ad mutua oflicia sunt
obligati; ex. gr. curare szegros, ef-
ferre mortuos, extinguere incendia,
ect. Prepositi muletas poscunt et
accipiunt, erogant nummos debitos,
cst. dicuntur autem óuór-maaters. Qui
quum quotannis calculum subducunt
expensi et crediti, dicitur
buórre-rekkening. Hec sui juris
communio, quse nulla jura scripta
habet, simplicissima et antiquissima
ad hune usque diem in vicis viget;
ex talium communionum auctione et
consociatione crevit respublica Fri-
sica, quod et notio communis socie-
tatis publice,
fere voces cum dur compositas, lucide
demonstrat. Bürre- vel ówórre-plickt
officium vicini. Burre-plicht dwaen,
officio vicini satisfacere, ex. gr. ami-
cire mortuum veste ferali, eum sepe-
lire, vigilia agere, cset.
bur, buer, F.v. incola vici, civis urbis.
F.v. ieffer enich vetbuer fiocht toienis
buer binna buirem, si quis extra
vicum degens aggreditur alium intra
vici circuitum degentem, 480, 83. Boer
ende den vetbuer, 481, 6, civis in
urbe et extra pomeria urbis. Jraen-
kera sted ief buren, urbs vel comi
Franekere 560, 1. Lat. wrós Home.
Pronekera buren, cives Franekers, 479,
16. Richthofen male óawerm, rustici.
Lex. p. 674, a.
bur-man, m. F.v. (civitatis sive vici
homo) civis. Richthofen male dauers-
man, homo rusticus: pl. buerliode. Lex.
675. JBuerman, civis. Chart. I. 394. a.
bür-man, buór-man, cg. pl. óvóriiv,
vicinus. By út forsteárren krigel di
buórman di kaeyen, mortuo hero vicino
traduntur claves, quo cavebant Frisii,
ne quid ex supellectile vel nummis
subriperetur, ubi hsres aberat —
Freagje myn burman Sikke, Di leagt sa
sol as ikke, mendax asseverat veracita-
tem mendacis. Prov. Qwea' buórliw di
gréatste pleage fen it libben, pravi vicini
maximum malum vite. Boer-lius ky
jaen greate mjillen al binne di amers oan
'e neil (a wan. Neilen sunt claviculi enei
infixie senes situle lactarem distantia
palme a labro. Invidia hominum putat
proximo nihil quam fausta evenire.
büer, F.u. vicinus, pl. ósrem, vicini.
F.v. gen. óures, vicini, F. W. 84.
Buórren, Bürren, pl. vicini, F.v. bura,
36
ervadens per omnes
663
BUREN.
idem. Prov. Neiste buórren sibste friu-
nen, proximi vicini consanguinei
proximi; qui scilicet in angustia ur-
gente primi nobis subsidio veniunt.
bur-aldirmon. m. nomi vel vici prie-
fectus, consiliarius, assessor judicii.
Richthofen „dauer altermann," rustico-
rum aldermannus, in quo lapsus est
vir clarissimus. Lex. 598, 675.
buór-beilster, cg. femina negligens,
tempus otiose terens ititando et bla-
terando per viciniam. Ang.d. /o óeel,
obgannire.
burre-bern, pl. puer puelleque vi-
cinie, vicinorum liberi. Phrasis M.S.
Di burre-bern. wite dat wol, lippis et
tonsoribus hocce notum est.
büre-dorp, boere-dorp, n. vicus
quem habitant nulli preter agricolas.
bura-ehér, m. F.v. vici judex, prw-
positus.
bwr-ield, n. F.v. pecunia debita fisco
communionis, sive vici, sive nomi, nomi
vectigal, 559. 4. Richthofen bauer-geld,
rusticorum pecunia, quod stare nequit.
Lex. 675. Confer in eodem paragra-
pho bura secree(, vici vel nomi sigil-
um, quo signabant literas óurghamaes-
leren ieft reedslioda.
buórre-1léd, n. vicini calamitas. Prov.
Budrreleed draecht makkelik, solatium
miseris socios habuisse malorum.
bur-mester, cg. F.o. rector vici vel
urbis. Hind. borgemester. C. M. 36. F.
borgemaster.
bure-riucht, n. jus, tribunal nomi.
Richthofen labitur vertens óauern recht,
rusticorum jus. Jure-riocht, Chart. I.
895, b. Zn (het buer-riuchte gaen, ib.
611, a. JBuur-riuchte, jus civitatis,
Nl. óurger-recht, Gabbema, Leeuw. 38.
burre-, buórre-weide, F.u. dure-
weide, cg. ager compascuus vici; tale
pratum dividitur in partes scarren
(Ang. shares) dictas, quz hodie auc-
tione locantur. Scar autem est pastus
westivus unius animalis, quod quo ma-
jus est eo pluris constat pastus; inde
koute-scarren , scjippe-scarren , hokling-
scarren, cst. (Ang. cow-, sheep-, hei-
Jer-shares?) Olim plerique vici tale
pratum sibi habebant privum; hodie
paucissima restant, inter quz Beet-
gumense pratum in pago Menalduma-
dela, quod dividitur in quadraginta
uatuor partes pascuas sive escarren
] scar zz ., Sect. D. No. 266. 15
564
BURNA.
B. 98 R. 20 E. Kad. St Anna-pa-
rochie).
bür-blikand, adj. F. v. omnibus patens,
Nl. Jaer-blijkelijk, nude patens, ma-
nifestus.
bür-kuth, adj. F.v. toti nomo vel vico
notus, omnibus notus; Jiudkuth and .
burkuth , hominibus notus et nomo
notus. Bur-kund, idem. O. F. W. 1723.
Kuth z kud. Bwr-kud, notus toto vico
et ge-kwd, notus toto pago. ib. 35.
buring, F.v. nomi sive vici incola. Da
van BDeddinghum mey hara buringum,
procuratores Deddinghumenses cum
sui vici incolis. 487. n. 18.
buerscip, F.v. vicinia. Gab. Leeuw.
108. In pacto veniam mutuam con-
donant om godis willa ende om gueder
buerschip willa, ende om mara friond-
schip ut (oe kommen, ob vicinitatis
mutuam benevolentiam. A9 1481. —
Cives vici vel viciniw. O. F. W. 98. —
Dárscip, cautio, Oender buur-skip staen,
eautioni obnoxius esse, ib. p. 56. dae
buurschip hoda, prospicere cautioni, 59.
buórje, bàrj e, vb.n. vicinus esse. Wy
binne bürren, vcl wy budrje, confines
sumus.
BURGUM, in ore ruricolarum idem vi-
cus cum F.u. Bergum, quod vide.
bergham, nomen antiqui tumuli in
Frisia boreali; pro vico Anglosaxones
plene Jerghamstede, locus, id est,
vicus apud tumulum. Vide Bergum.
Johan. 21.
BURIK-GAT, n. W.o. fissura in veste
per quam manus se inserit. E. ]. 363.
Confer F.o. óurse-gat, Stür. 27, fis-
sura superior in subligari feminm per
quam illa manum movet in crumenam.
DBords-gat (orz superioris fissura) F.o.
idem, ibidem.
BURK, BóRK (beurk) n. F.b. arcula in-
terior separata arc, in qua res vcs-
tiaria servatur. Joh. 100.
BURKE, BUORKE, n. p. v. Isl. Bürken,
Burkr, Birkr, idem. Dieterich, p. 338.
Ang. Burke, n. patronymicum. Ang.
birce, dgree F. bjirk, Isl. bjûrk, be-
tula; Isl. sig-bjôrk, betula pugne, gla-
dius. Egilsson, 708. Non absurdum
tamen est Jurke habere contractum
ex JBeoric, faleonum exercitator Ed-
mundo, regi East-Angliee. Strutt. 27.
BURNA, m. F.v. fons, Ags. urne, f.
Ang. bourn. Ags. burtie procter fontem,
quoque notat rivum, flumen. Inde
565
BURNE.
Bôrn, Boarn, di Boarn, cg. flumen
Frisie, supra 410, 411. Burna Frisiis
hodiernis fontis notione ignota vox, gui
pro ea habent eced, Ags. seath, fons,
ab Ags. seofhan, pf. seath, ebullire,
coquere, ut óurna ab óyrnan, ardere,
(coquere. — F. urne, Ang.v. Porne,
Ang. óurn, ardere.
burna-hus, n. F.v. cf. supra 411.
BURNE, n. p. v. Was. II. 172. Burnes
et Burns, Burnei filius, per apocopen
pro Burne-sin, vel -son. ex. gr. Téade
Burns, Teada Burnei filius. Inde Ang.
Burns. n. patronymicum.
born, n. patronymicum. Ags. eorn,
vir eximius, primarius, princeps, sive
virtute, sive dignitate, sive munere
prestans. Isl ira, ursus, leo bo-
realis. Diligenter consule Somnerum
in voce beorn.
BURRE, F.b. lappa. Outzen. Ang. dur,
idem. cf. Gal. óourre.
BURRE, BORRE, cg. F.u. felis mas. F.
boárre, supra 411. JBorre, nomen
tauri in fabula Renardi.
BURREL, cg. F.u. amystis, haustus
spiritus juniperi. Ags. jyrel, pincerna.
Ang.v. óyrle, alicui pocula admiui-
strare. Wicklyffe, Jerem. XXV. 15. Con-
fer F. borne, adaquare, et Lori, bur-
del, buddel.
BURRIE, cg. F.u. feretrum mercatorum,
quo bajuli bini portant caseos, dolia
butyri, czetera. Berue, derf, Fris. i. q.
berie, Kil. Berue ex berewe est Áng.
barrow.
BUS, 08, cg. insignia sodalitatis ope-
rariorum, qui quaque hebdomade sym-
bolas conferunt ad mntuum auxilium
in morbis; ea vero gestat sodalitatis
nuntius sive preco in pectore; Kil.
» óusse, sladi-wapen, spinther, monile
quod in humeris tabellarii et caducea-
tores ferunt. Proprie 5osse, ornamen-
tum rotundum et concavum ex auro,
argento aut were; umbo clypei. Kil. Ex
avita lingua Francica Galli frequen-
taut osse, gibba; en osse, sphreroides,
extuberans, exstans; in opere sculp-
torio e relevée en bosse; vaisselle
pleine de bosses.
BUS-DAB, F.o. domus rustici janua la-
teralis, que ducit in dus, 1. e. stabu-
lum. C. M. 45. Confer dos supra 463.
Scoti, óuse, stabulum; do buse, stabu-
lare. Jamieson. F. st), stabulum;
vb. sidlje, stabulare, F.b. ódws, n.
560
BUSE.
casa cespitibus exstructa, antiquitus
ecoris stabulum. Bend. 8, 12.
BUSE, PF.o. cavum parietis in quo lec-
tus sternitur. Galli a£cove. Stür. 29.
Confer desma supra 477. A buse, sive
sensu sacci, (Gal. cul de sac), mar-
supii, recessus dicitur, sive sensu cul-
citree (vide 5use). Ita figurá continen-
tis pro contento deed notat tum lectum,
tum cavum parietis, in quo lectus
sternitur. Áng.v. ose, a hollow. Con-
fer duse, sacculus.
BUSE, cg. sacculus intra vestimenta su-
tus, sive in bracca, sive in trunci tegu-
mentis, F.u. büse. Aug.v. bose, a hol-
low. Sax.l se, siliqua, vb. Jósen,
fabas, pisa ex siliquis excludere. F.
pule, et vb. pulje, idem. B. N. L. I.
123. Inde óroeks-buse, roaks-buse, baitsje-
buse. — Atse sit syn faem Jjimmer-
toei op 'e buse, Atsius sum puelle
semper hweret lateri. Dow maste mem
mar yn 'e buse krupe, tam addictus
tue matri quare non sedem figis in
ejus loculo? . // is moch al goed,
at de Friezen di Holláners nat yn 'e
buse hoawe to krupen. — Dou rinste
mei oármans-jüd yn 'e buse, barbâ
tuum riget os; obolum expende ton-
sori. — Auch op di buse, qui cerumenam
habet pecunia tumentem et erectis
phaleris hispidam, dives nummis.
Sermo non est de sacculo hodierno
vesti insuto, sed de crumena soluta
de cingulo pendente. Op, supra, pre-
positio Hollandis familiaris est in
phrasi, Soldaten hebben niet veel op zak, —
Dyn buse! interjectio quid recusantis.
Prov. Men matte di thomme op 'e buse
hâlde, expensze secundum reditus mo-
derande sunt.
buse, bjuse, Saterlandi, stragulum
forma sacci plumis farti, culcita. Het.
Nl. dek-bed?
bus-dók, eg. sudarium, Ang. pocket-
Aandkerchief , Nl. zakdoek. Hsc suda-
ria, quibus Frisii et collum ornabant,
eis quo elegantiora et pretiosiora tanto
magis in deliciis erant, erantque max-
ime serica Indiee. In sudario serico Fri-
sius offerebat nummos puelle, quibus
ejus quasi ambiebat nuptias. Hoc juve-
nis Amelandus donat amasio, qua cum
comessari optat. Verbis suum expli-
care amorem hec gens austera non
amabai; secreto nutu vel signo fiebat.
Olim si proeus ambire puellam volebat
567
BUSE.
ad eam accedebat pendente apice su-
darii serici ex ejus vestis loculo. Hoc
si puella ei eripiebat significabat pro-
cum sibi tum esse; sin minus,
repulsam ille ferebat.
buske-warem, adj. tepidus calore
eorporis humani; ex. gr. pomum in
vestis loculo tepefactum. Di apel is
buske-twarem.
bus-gst, n. rima oblonga perpendi-
cularis lateralis in subligaculo feminze,
pone quam pendet loculus, in quo
asservantur claves precipue et nummi.
Femine Hindelopenses hoc subligaculi
foramen ante ventrem habent eamque
appellant muze-loch, murum foramen,
et viri moázze-gal, quam vocem nauta
Hindelopenses ex Hollandia petiverunt.
Kil mosegat, lavatrine foramen. Con-
fer quoque Kil sosejancken, unde
Hol. stoes-janker. Busgat, loculi fo-
ramen, conspirat cum F.o. ôdurse-gat
erumene foramen) idem. F.o. itidem
sgaí, proprie, ore vel fimbrie su-
perioris foramen. Stür. 27.
bus jild, n. Ang. pocket-money, Nl. zak-
geld, nummi aliquot que quisque se-
cum habet. Figurate, vis procreatrix
genitalium viri, Di âlde stakker trouwt
my der ien flink jung frommis ind hy hat
sin busjild. Figura latet in scroto, quod
Frisii di sek, sacculum, nuncupant.
Confer Ags. puse, f. marsupium, Alam.
phoso, idem, Isl. puss, m. marsupium,
volva eq arum, F. pus, cg. cunnus.
busje, vb.a. clanculum aurripere; pro-
prie, in suum loculum mittere, ex buse,
ut Angli eodem sensu ex Ages. pocca,
sacculus, Ang.v. poke, pouch, Ang.
pocket, idem; to pocket, ex st. pocket.
Gal. empocher, mettre en poche. Con-
fer Ags. poc, pl. poccas, Àng. poz, M.
ien pók, p poak, pustule in summa
cute extuberantes, variole, Nl. de pok-
ken. F.u. óule, sacculus, et cutis tumor.
buskje, vb. mittere manum in vestis
loculum; ex ówse ut ex hús, domus,
est Áuskje, exstruere domunculam, i. e.
disjectos carbones in foco ordine conge-
rere, Àmbas voces Lenige, incola Mak-
kumi, pater Cinthie Lenige, junxit in
oemate guodam Frisico M.S. de hyeme;
t tizich Hw is biferzen yn hjar hert,
Sit op 'e stowe fest hjar hannen jip
(to buskien.
Hjar Joost sit by di hird um it fiur
(by ien to huskjen.
e e —————————O—«—£A«-«-«-4«ARA—^£^^^RALA—«—-—-——— ÉL DU E
solum, Ang. dut God alone.
568
BUTEN.
len huske bouwje, domunculaem sdifi-
care; figurate, cespites causticos com-
ponere ad focum alendum. Zf£ fir by
ién huskje, carbones in foco sparsos
et semiustas turvas construere.
BUSK, F.o. dumetum. Ang. Óush, idem.
C. M. 10, qui addit syhonymon óraeck.
Ang. órake, spinetum, dumetum.
BUSKE, n. sodalis dilectus. Dy iwe
binne greate buskes, par amicorum,
F.u. grote buiskes. Sueth. use, amicus
intimus. Hol. óuys; buysken, amicus,
sodalis. Kil. Ang. /o óuss, osculari.
Confer óuiskes, in bolle-buiskes, scribli-
te tumide, eodem sensu quo HolL
broeder, zusier usurpant pro placenta
issa delicatiore rotunda.
8
BUS-KOAL, cg. F.o. brassica capitata,
G. J. beyse-koal, Gal. chauz-cabus.
busk, m. W.o. dan busk blaumer, dan
riukel-busk, Ang. nosegay, fascis florum,
Lat. fascis zz Ger. busk. E. I. 868.
BUSTKE, n. p. v. F.o. Ced. M. 148.
Isl. óust, f. fastigium. Scoti óusteous,
vastus, robustus, szvus. Jamieson.
BUSTUM, viculus pagi Utingeradelm;
ex Birsium, prope a vico Áccrumo in
boream. Confer JBeríum, vicus F.b.
in o Nordstrand. Bend. 104.
BUTEN, prep. extra, foris, exceptus,
sine. F.v. óuí£a, more solito abscissa
finali s pro Ags. Sax.v. Óufam, ex
ói-utan. 3 v. óuía, extra; buta Ause,
F. duten hús, extra domum; porro.
Exceptus, Ale fiskar kropath al to
Godi and tha stifne net nen manniska
buta God al ema, 180, 15, omnes
pisces clamant simul ad deum eamque
vocem nemo intelligit preter deum
(Slifne,
Goth. stidna, Isl. stefna, vox, Richt-
hofen vertit stiftung, schópfumg, cre-
atio. F.v. /wa regit dativum vel
accusativum. — Buten boart falle, de
nave in aquam cadere. Z4 is em waer,
iem Doer scoe syn houm nat buten doar
Jeye, in hac seva tempestate ne rusti-
cus quidem canem foris ageret. — Sine,
absque; Hy helpt net as syn scéa ,
non fert auxilium nisi absque noxa
sua. O, dat boaskjen buten rie/ Proh,
ista connubia temeraria absque con-
silio parentum salubri! Lit ws patje
buten tol, misceamus oscula innume-
rabilia. Bulien kennis weze, deliquium
animi pati; Hy 4s Outen westen, sui
non conscius est, sive ebrius, sive in
569
BUTEN.
animi deliguio, sive raptus motu animi;
phrasis nautica, Deviatio acus mag-
metici & puncto septentrionis est in
Europa Occidentem versus diciturque
di Noari ig. Nauta qui hanc
deviationem in occidentem velificans
negligit (dy duten westen is) malum
pelit cursum et aberat. — Buten biens
fide, non reoto cursu, ut Frisii so-
lent, grallis glacialibus properare, sed
edibus alternatim divaricatis vagari.
Fs punte Outen-beens gaen, machari;
kind, nothus, Hol. ees dui-
je, idem. Stür. 28.
bute-bór, cg. Hindel. convivium tenue
mulierum postmeridianum inter pran-
dium et cenam, apud antiquos
usitatum itaque dictum duier-dor, vicis
extraordinaria.
bute-buórren, cg. vicus extra urbis
pomeria, vel vici circulum.
buten dyks, extra aggerem aquarinm.
It lân leit buten dyks, am extra ag-
gerem aquarium sunt adeoque aque
b BEEN obnoxii.
uten-dyksk, adj. extra rem aqua-
rium positus! Buten-dyksk Malin. Qon-
fer Butjadingerland , Frisise orien-
talis extra sinum Jade.
buten-farre, vb.n. navigare ad exteras
nationes. Di juage wol bwulemfarre,
puer amaí navigare oceanum.
buten-farjer, eg. nauta qui oceanum
navigat, proprie, navigans extra por-
tus Frisie et mare mediterraneum Su-
der-sem, Binnenfarjer, nauta, qui na-
vigat per lacus et canales mediterra-
neas. Gal. matelot d'eau douce.
di butenfeart, cg. navigatio per oce-
anum. Di dulenfeart der is di reáme
4f, proventus navigationis in portus
peregrinos tenues sunt Di Binnen je
earí, navigatio per lacus et canales
mediterraneas.
but-hus, n. (domus extra fores) stabu-
lum boum; confer óiwmen, 812. Ang.
oub-kouse, & barn, cowhouse or any
other convenience, belonging to a
dwellinghouse. F. Ut-kus, domuncula
domo rustici vicina, in qua fingit caseos
vel mulieres lavant lintea, cet.
buthus-doar, boum stabuli oe-
tium; plurimum ellyptice 5w-doar. Dif-
fert ab w-doar, janua exterior domus
coloni per quam exeunt in plateam.
Stabulum olim disjunctum, domui
egricole contignum erat, quare oe-
570
BUTER.
tium ducens e domo in stabulum dua-
deur a Cad. Mullero vertitur, ostium.
laterale.
bute-l&n, n. agri pascui nullo aggere
septi, aquis tumentibus obnoxii E
contra collectivum krite, cg. agri com-
muni re contra aquas exsurgentes
septi. "Ms lân' leit yn 'e krite, mei
agri sunt in tractu re aquario
cincto. — Utlân, n. agri extra agge-
rem. Ex. gr. Kad. Gemeente Buiten-
post. Sect. A.
bute-lánsk hea, binne-lánsk hea,
adj. fanum prati, vel intra, vel extra
aggerem aquarium positi; illud vali-
dum, hoc idius est.
buten-tier, (Frisii et Flandri) preter
modum et rationem, immodestus, in-
lecens, lans. cf ówytew-tier, Kil.
F. tier, Lom modus, dispositio.
buten-tynje, cg. angustie aquarum
sive fretum mediterraneum in
"ritjerksteradela. Bu£en-iynje-héawes, via.
per quam fonum ex pratis humilibus
plaustris vehitur ad horrea rusticorum.
buten-wenst, F.o. insolentia, insue-
tudo. F. smicenst, on-wenst.
bute-wetter, n. aque communes Fri-
sie circumfluentes prata aggeribus
septa; maris aque alluentes latera ex-
teriora aggerum majorum, qui cingunt
totam Frisiam. Opponunutur aquis in-
tra hos aggeres, quz dulces sunt et
vocantur $4 Dinne-wetter.
buten-slaen, vb.n. delirare.
BUTER, cg. butyrum. Vox Scythica,
teste Plinio, Grecis adoptata BoúTu-
60v, ek BoúTupos, Ags. bulera, butere,
m. et f. F.v. ôutera, F. iuter, G. J.
iter; F.u. ut Angli óütler. In du-
ter, quippe voce peregrina, 2 stat im-
mota; vox indigena est Gl Lipsii
kwo-emer, butyrum, Alam. kuo-smer
(Graff. 633.) Isl emiór, butyrum,
oleum; proprie vacce adeps; nam ë
lacte bubulo plerumque ubivis fit. C
sive k in voce peregrina caseus sque
ac à sedem tenet; Ags. cese, cyse, F.u.
kees, NL kaes, (k — tsj, tah) F. tsjiis
Ang. cheese (tshiize). Apud omnes Ger-
manie populos exceptis Scandinavis
yox dulyrum recepta est, et miror
hane vocem peregrinam expulisse quze-
cumque synonyma indigena. Hispani
tamen vocem Gothicam verterunt maw-
dica de vacca, (Sax.v. kwo-emer) buty-
571
BUTER.
rum, proprie, pinguedo vacce. Ellyp-
tice mantica, butyrum, haud aliter
quam Sax.v. embar smeras, amphora |
butyri, Freckenhorst, 80. [tidem pro
peregrina voce olie (Lat. oleum) Islandi |
retinuerunt Jios-maír, alimentum lucis,
oleum. Butyrum fit ex cremore agi-
tato; hoc igitur omnes nationes Ger. |
maniee parare scibant et comede-
bant Ut autem fiat caseus primo lac
coagulandum, deinde densandum et
premendum est in massam cohwren-
tem, (massam lactis coacti, ut Ovidius
canit) quod opus ulterius et difficilius
cum nationes rudes spernerent, caseus
eis erat ignotus. Tacitus diserte docet
(Germ. XXID. 2) Germanos vivere
ex recente fera el lacte concreto,
wrongel; ad casei formationem i;
appropinquabant, eam vero non atti
gebant, Non igitur erat, cur Plinius
miraretur barbaras gentes, qu:e lacte
vivunt, ignorare aut spernere tot se-
cula case) dotem, densantes id alio-
quin in acorem jucundum et pingue
butyrum. Plinius lib. XI. cap. 41.
De butyro ejusque usu Plinius (cap.
XVIII. 9j hmc habet: „E lacte fit et
» butyrum, barbararum gentium lau- |
» datissimus cibus et qui divites a
»plebe discernit" Ante quadraginta
et quod excedit annos hic mos nondum
"obsoleverat; divites comedebant buty-
rum, pauperes arvinam euillam, Pos-
tea luxuria temporum butyrum inter
solitos pauperum cibos retulit, donec
pretium adipum in tantum crevit, ut
pauperes et butyro et arvina abstinere
conci essent. Ceterum proavis nos-
tris butyrum laudatissimus erat cibus,
quod tum ex disertis testimoniis, tum
ex lingua eorum patet: erat enim
symbolum lautissim:e affluentire et bone.
fortune. Quid cnim aliud tales phrascs
innuunt, quales, Rea buter oan 'e beame;
ien stik buter yn 'ebry; di buler ut-
briede; duterje, et id genus plures?
Hjûd scil di buter jilde, hodie bu-
tyro facient pretium, i. e. res ad
triarios rediit, hodie certamen dirime- |
tur. — Di buter utrane, dissolvere
butyrum igne tam vehementi, ut fcre
omne in auras evolet, i. e. laute co-
missari. Di buter is al op it fiór,
butyrum jam igni admotum est, i. e.
Venite intus! edite, bibite! omnia pa-
rata sunt, — Dal is iem slik buter
512
ER.
yn 'e bry, dulcis ct inopinata ei cecidit
fortuna, proprie, frustum butyri in
ulte; Frisii enim veteres si pulti ex
cie et polenta paululum butyri im-
miscebant genio indulgebant. Bwder
ijne drij Is wol mijn flj, Burman. 6.
Der is di buter! lli te manet flos
fortune. Der is 't réa-bufer oam 'e
Mame, (ibi dolium ad fundum usque
repletum est delicato butyro estivo)
ibi affluunt. diviti et dapes laute, —
Hy falt mei it gat yn "e buter, for-
tuna ei immerenti famulat. In his
omnibus butyrum est symbolum for-
tuns secunde, caseus contra in nulla
phrasi Frisica. Hollendi tamen Zij
snijdt de kaas, secunda utitur fortuna
et se jactat; contra, Knaap! Eet kaas,
de boter is duur, Ang. That which
will not be buller must be made into
cheese. Bay. — Is dat dijn bwoter
soo meyste dijn brae wol drugh üte.
Burman. 38. — Jit wws de buter op-
jte, soo schilt moaij waer wirde, Bur-
man. 44. Prov. Alles is nin buter hwat
di kou scyt; Ang. All is not butter the coto
shites, Ray. 83. Dy nin buter bare mei,
moat syn bréa druch ite. — Dat bern is
sa fel as buter, (butyro pinguior i. e.)
obesus ct mollis est ille infans. — f
jacht lit di buter sjen, celox velificans
vento ad latus premitur ut carina appa-
reat; Frisii carinas celocum et phase-
lorum velificando de premio certantium
oblinibant butyro rancido, ut facilius
et celerius per aquas gliscerent.
Bolier en brod smiten, V.o. lapillos
planos per superficiem aqure ita jacere
ut cam tangentes resiliant et pergant,
Harlingerland, Ei, dei, rod,
Stür. 22. F. sculderje, Ang. Ducks
and drakes. Gal. ricochet.
buter bare, confer jare, depsere bu-
iyrum recens.
buter kjimme, massam butyri jam
depsitam in omnes partes persccare,
ut acies cultri auferat pilos bubulos
aliasque fibras. — Der is duter to
kjimmen, ibi fervide agitur, litigant,
pugnant; rumpe moras t
buter meitse, butyrum parare.
buter stekke, intrudere semicanicu-
lum in vas butyri ut id experiatur
emtor. Confer $ulergote.
buter-aed, n. alvus fraxineus vel seneus
in quo butyrum depsit rustica; in
573
BUTER.
fundo est apertura per quam effluit
serum expressum.
butter-am, F.o. Hol. boter-ham, Ang.
óutterham , bread and butter, Wright.
planum absegmen panis butyro lini-
tum. Ex butter ct am, (Kil) pars
esculenta. Ham pro am propter ante-
cedentem r — j. Kil. óoter-am, do-
ter-ham.
buter-bil:xzer, cg. incantator butyri.
Cum cremor in careno agitatur, ali-
quando causis chemicis, vulgo ignotis,
fit, ut in massam butyri concrescere
nequeat. Hocce vitium superstitiosi
do»monis mali artibus vel vetule in-
cantatricis adseribebant, quas pellere
incantatione oportet. Magus (dwuwel-
banner) exorcista itaque herbis magi-
cis circumpositis carenum ineludit,
murmurans cantamina et literas se-
cretas adscribens. Dicitur autem duter-
bilezer a bileze, incautare precibus,
exorcisare; leze, legere, preces fun-
dere, qu: vincula demonum solvunt.
buter-blom, cg. ranunculus aurico-
mus.
butcr-bosk, n. nomen pratorum foni-
culariorum prope a vico 7er Horne,
vel Ter Herne.
buter-boxen, pl. mercatores carnum,
adipis, butyri, taliumque. Nl. retko-
pers. Aug.v. butter-box, a Dutchman.
buter-fet, n. dolium butyro recipiendo
serviens. Prov. Manshán boppe, ind
ik yn it buterfel, sey it wiif.
buter-fjirder, cg. dolium ji pars
tonne, ex fjirde. quartus. Jen en
buter, ien fjirder buter, notant buty-
rum ejusque quantitatem; ien duter-
Jfirder, ien buler-kynsen contra dolia
ad butyrum capiendum destinata.
buter-flie, cg. papilio, Flandri doder-
schete, boter-schijte, boter-vliege, papi-
lio. Kil. Ags. óufer-flege, Ang. butter-
fy. F.u. óutterflig, F.0. botler-veugel.
Stür. 22.
buter-gote, cg. semi canaliculus fer-
reus, quem mercator trudit in vas
butyri usque ad fundum, deinde con-
torquet, et ita butyro repletum ex-
trahit. ut ejus qualitatem et odorem
experiatur. cf. óuler-stekke.
buter-goune, cg. nummus argenteus,
nunc derogatus, 28 stuverorum (1 flor.
40 cent) F. acAt-ind-(weintich ; magis
tamen in usu florebat inkel-goune; lu-
dicere hujus nummi nomen erat 's
574
BUTER.
cune mei slirten, florenus caudas tra-
ens, ita dictus, quod florenum soli-
tum 8 stuveris superabat. Hol. goud-
gulden. Veteres Frisii Óuter-goune ap-
pellabant, quod butyri pretium non
per florenum 20, sed 28 stuverorum
statuebant. In cochleari argenteo na-
tali Petri Wilhelmi filii hujus monete
ro butyro solute mentio fit. Confer
inscriptionem supra 229, unde liquet
media centuria XVIIa quartam partem
tounr constavisse 35 florenos. Hoc
culmen prwtii inauditum eo erat »vo,
quod tamen hodierno usitato longe
superatur. Tonna dividitur in quatuor
partes, quarum quique 80 librarum
sen fjirder appellatur; ten fjirder a?
1649 constabat 25 florenos 28 stu-
verorum, que valent 35 florenos no-
stros; nunc ien fjirder 50 florenos et
quod excedit assidue constat. In li-
bello, beeldenaer dicto ('s Gravenhage
1622), qui exhibet efügies et valorem
nummmorum Neerlandicorum, noster
buter-goune ita notatur, Den Priesschen
silveren gulden op "t gewichte van XII.
eng. ende een half ler remedi van 4
asen, tot 1 gulden VIII stuyvers. Se-
quuntur partes dimidia et quarta
hujus nummi pretio analogo. — Joe
ick hem sey fen dy oor Pilatus Pro-
kroor seyer, „ Mondus vol beschite."
Ik wiit net, het wyrum het (e sissen
is; dem ick lins, „ wyse ljoe kabbe omme
moule grate birden,' dat het dat te
eissin is. Den seyer, Ick hab jylte yen
grat boeck, dir Porcus Luris (corpus
Juris) hiet; wustu dir twa fléamske
mey Le bultergone oam weye, so wol
ick dy miim laviis (avis, advijs) tige
jaen en din claddoyen im conacripsis
(pleidoyen in conscriptis) stelle. Star-
ters Timbre de Cardone. Tusschenspel,
Siouck Sipkes. I act. 8 sc. Leeuwar-
den, 1618.
inkel-goune, idem notat quod óuter-
goune: F.v. inka enim est butyrum;
(O. F. W. p. 92) unde forma adjectiva
inkel pro predicato ante subjectum
goune n inkeLgoune. Alam. anco, Hd.
anke, butyrum. Graff. VI, 833. Mhd.
anke, cremor, butyrum. Forte per
ellypsin notat butyrum, plene duter-
inta ut Alam. anchun-amera. Nl. boter-
vet, butyri adeps. Gr. Gesch. 1003. Ger-
manorum ankan respondet enim Lat.
ungere, unde wxcíum, oleum, apud Per-
575
BUTER.
sium, et Italorum un/o butyrum, arvina,
ut a Nl. smeren, ungere, est st. smeer,
adeps. Forsan ex anke manavit ver-
bum F. anfje, quod supra (106) retuli
ad anken, ingemiscere. Antje enim est
parturire, et valet tantum de vacca,
cui parturienti humor viscosus seu
hlegma adipi liquido simile ex cunno
huit. F. flibe, saliva, flybkje, salivare;
Nl sever, vb. severen, idem.
buter-hüs, n. edes in quibus butyrum
prostat.
buter-hoer, cg. puella ex infima plebe
in ollula ab emtore accipiens frusta
rejectanea butyri explorati. Ang. v. ówt-
ter-whores and oyster-women of Billine-
gate. Halliw. Wright.
buter-Jier, n. annus feracissimus
butyri. Cultura arvorum in nostra
Frisia hodie plerumque est separata
ab ea pratorum, adeo ut agricolis sint,
vel armentarii, vel aratores, non au-
tem ambo simul Hoc cum olim
fieret in Anglia antiquus mos ferebat
ut materfamilias pretium butyri ac-
ciperet in usus domesticos. „ Butler-
pence, the farmers wifes perquisite
money gained from the sale of her
butter." Similis mos ad hunc diem
viget inter agricolas quorundam pa-
gorum Zélandi», qui negligunt pascua
quod ex eis sum crumene private
nihil emolumenti redundat.
buter-jild, n. nummi accepti vel ac-
ciplendi pro vendito butyro.
buter-kéaper, cg. butyri mercator.
pl. óuter-keáp-liv' , buter-kéapers.
buter-kynsen, n. vas tenens partem
octavam tonne butyri. Xynsen pro
nisen, Frisice ex Kynken. Nl.v. kin-
ken, kinneken, vasculum, actava pars
cadi. Kilianus putat kindeken eandem
esse vocem cum Ang.v. kylderkin,
küderkin, & kind of liquid measure
containing two firkius. Sed kilderkin
est Nl.v. kelderken, Nl. keldertje, kel-
der, cista lignea continens 12 lagenas
spiritus juniperi, cistula 4 vel 6 la-
enulas variarum specierum spiritus
ortis continens. l. kelder, cavea.
Confer E. Phillips, the new world of
words. (1706) kilderkin. — Heál-kynsen,
(dimidium octave partis tonne, i. e.)
doliolum ,, tonne.
buter-laed, n. capsa oblonga porta-
tilis lignea operculo tecta, in qua
rustice venditant globulos butyri.
676
BUTER.
buter-l&n, n. prata butyri feracia.
buter-ljitske, n. idem quod óÓwfer-
hoer.
buter-makker, cg. gue parat buty-
rum virgo vel femina.
buter-print, cg. Ang. Ôuntier-print,
sigillum ligneum flore vel alia imagine
incisa signatum, quod imprimit rustica
butyro: quod cum fiat ornatus gratia
audit Di buter pronkje, ornare buty-
rum. Sigillum rustici, qui agros pas-
cuos suz ditionis colit, (F. eigemierde
boer, Aug. a freeholder) est trifolium,
quod et insignia procerum ornat, quo-
rum avita bona sunt agri pascui.
beudar-skiw, m. F.b. idem quod
óulteram. F. sc(f, discus, segmen.
buter-skot, n. F.v. tributum annuum
butyri templo, altari vel sacerdoti sol-
vendum. Jotter-schoet, Chart. I. 849. a.
Hol. ecAot en lot, omnia tributa cu-
juscumque generis simul. Hoc tribu-
tum przstabant, vel certo butyri pon-
dere annui vel certa parte totius
proventus annui hutyri, ut ex arvis
certum numerum mergitum (Nl. gar-
ven) tolius messis solvebant. Hoc ge-
nus tributi leges F.o. posteriores vo-
cant óu(tergarberey.
buter-scute, cg. navis vehens dolia
butyri de foro in portum.
buter-spaen, cg. spatha qua buty-
rum e vase raditur. F.o. jotter-
Ags. spûn, segmentum ligni. F. spoex,
idem. Ang. spoon, cochlear. Nl.v.
epaen, cochlear. Nl. spaen, segmentum
ligni.
buter-stikken, pl. et stikken buler,
(butyri frusta) masssm rotunde butyri
duarum fere librarum. Alias boalen
buter, pl. sing. 'm boale buter. Hol.
een kluit boter; | Meppelder — klsiten.
Meppeld, oppidum Threntiz.
buter-tafel, eg. mensa in qua dep-
situr butyrum recens.
buter-tósken, pl par primum den-
tium anteriorum in maxilla superiore
infantum, dentes primores incisores.
F.u. óutler-tannen, Nl. boter-tanden,
F.o. óolter-tannen, Ang. Óutter-teeth,
the two incisors in front of the upper-
jaw. — Antea soli iu re lauta positi
quotidie butyro fruebantur. Homines
tenues tantum diebus festis genio in-
dulgebant usui butyri, neque absonum
est credere patrem familie suos ex-
677
BUTER.
cepisse butyro, ubi bini primores
dentes sui infantis apparuerant. Isl.
lannfé (Ang. leeth.fee?) munus patris,
ubi dentes infantis vidit primos. FF.
di bufertosken matte ut, a butyro prop-
ter caritatem abstinendum est.
buter-waech, cg. wedes in quibus
ponderantur vasa butyri.
buter-wiif, n. rustica vendendos ex-
ponens in foro globos butyri recentis.
. U. dutter-wyf, Ang. butteriwife, idem.
Todd's Johnson.
gers-buter, eg. butyrum ex lacte
vaccm pascentis in prato.
hea-buter, cg. butyrum ex lacte vac-
ce feno in stabulo paste.
klaei-buter, cg. butyrum vacce pas-
tm in terra pingui argillosa.
rea-buter, . rea-boeyler (butyrum
rubrum) butyrum ex vacca pascente
in prato viridi; ita dietum propter
flavescentem ruborem.
sterke buter, butyrum rancidum: dit
tere buter, butyrum amarum, ut fit,
cum prata scatent ranunculis auricomis
F. buter-Mom, Ang. dutter-flower.
wüld-buter, cg. butyrum effectum in
pratis soli arenosi.
winter-buter, cg. butyrum hiemale,
cum pecus stabulum tenet et alitur
fono; opponitur butyro wstivo (Téa-
buler) ex vaccis in pratis viridibus
pascentibus. — Penus hyemalis bu-
tyri estivi.
buterich, adj butyro inquinatus, bu-
tyrum olens. Ang. duttery, having the
appearence or qualities of butter.
buterje, vb.n. in careno butyrum fieri,
scilicet, cremor qui agitatur. Tropice,
succedere, ZE wol mat buterje, res
rocedere nescit, Sax.l J£ wil nich
tern, B. N. L. L 127. Alias F. it
sool nat (ribelje, successu caret, Ags.
iribulan , pinsere.
Inter nostrates decantatum est vetus
distichon ,
Buter, bréad ind griene tsjiis
Is goed Ingelsk ind goed Friisk.
Ang. Butter, bread and green cheese
Is good English and good Frisick.
ÁAnimadvertendum est F. veterum grene
hodie transivisse in griene, et kese in
isis, quas novas formas et literis
scriptis sequimur. Angli licet eodem
modo mutantes grém in grien et cese,
chese in tsjiize, in scriptione tamen
green et cheese immota retinent. Hanc
578
BUTER.
observationem si referas ad totam lin-
guam plurimse differenti, qus lin-
m Anglicam inter et presentem
risicam videntur intercedere, evanes-
cent.
Multos textores artificiosos, quibus
Frisia olim abundabat, sedem fixisse
ajunt in urbe Anglica Hallifax, et hi
distichon decantatum ad novam pa-
triam retulisse videntur; in historia ur-
bis enim celebratur proverbium Gooid
brade, lotter and sheese Is gooid Ha-
lfaz and gooid Friese. Hsc verba,
licet corrupta, excerpsi ex quibusdam
urbis chronicis trivialibus.
Pertinet hoc distichon ad ea verba,
quie Frisice audiunt kseppel-spreukjes,
quorum varie species in ore po-
uli erant. Antiquissima sunt, que
in bello vicem tessere prestabant et
a doctis viris rAeíre et XXAEMOL vo-
cantur. Si quis se Frisium et amicum
Frisiorum predicabat, et nostris du-
bium obrepebat de hominis veracitate,
eum compellebant eloqui quandam
rhetram Frisicam difficilem pronun-
ciatu, ut extraneum ab inquilino et
inimicum ab amico discernerent. Fri-
si, qui obsidebant Saxones in urbe
Franekera (anno 1500) hac tessera
utebantur, Jiowwer lotter claer leep-
aeyen op in finneherne yn ién nist, Win-
semius, 871. Melior lectio Kemponis
Martens habet, fyowwer lutter claer
Alyep-aeyen op een fenme-herne in een
nest. Chart. b. II. 9. Kempius, , fuit
»recepta, inquit, a Frisonibus anti-
» quitus consuetudo, ut neminem pro
„Frisone agnoscerent, nisi materna
„ac vulgari lingua dicere potuisset
» Hyrd rae ryrn lyrre.” Item quod se-
uitur Dir is nin klyrck so krol als
yrckcampster krolherede klyrck; aller
klyrcken ys hy (o krol, C. Kempius,
de situ Frisie, Lib. I. c. 18. Hilarides
(MS) legit Hird rea riekt riere-liere.
dem pro K/yrckcampster legit Klaer-
kampster. — Tandem ferunt navar-
chum Greate Pier disticho supra citato
(buter, bréad ind griene tjijz, cet)
usum fuisse, ut dignosceret Hollandum
a Frisio, et eum quemque Hollan-
dum, qui illam tesseram efferre non
potis erat, projectum in mare aqua
suffocavisse.
Cireumferuntur preterea rheire,
quarum verba ab eadem litera con-
87
579
BUTHEM.
sonante incipientes et celeriter elatm,
loquenti difficiles sunt. Has autem
Frisii sspe joci gratia inter amicos
repetebant, ut expeditior fieret lingua.
Tales sunt J$4 di brol ym 'e Dbláuwe
bril is bláuw baei to kéap. Di Blyer
ülye bryklok. Der klipt ter-Cappler
k. Bange bane brekke as bry
Watze Wytses Cammenga anno 1578,
ut perhibent, habitabat in villa Wit-
rdam et Wirdumum intermedia,
ibique florebat auctoritate, unde se-
uens rhetra in ore populi erat,
ine Watses wennet west Wirdumer
steweerd (Witgaerd); hwecce enim
villa spectabat Wirdum ab occidente.
BUTHEM? BOTHEM, m. W.o. fundus,
solum. Mutant Nl. et Scoti / in d,
Nl. &odem, m. Scoti boddum, Ags. et
Ang. in £ Ang. bottom, Ags. bofm, m.
Frisii mollem aspiratam inter duas
vocales mutant in vocalem , oyem
supra 429. Respondet duikem Latno-
rum vb. fundo, fudi; fusus, fusum,
que notio superest in Áng.v. óofAem,
aquse ductus, fluentum. Halliw. Wright.
E. L 861. Pro óu/Aem, fundus vasis,
insulani F.b. frequentant óushm, (bu-
zem), Joh. 101.
BUTJE, vb.a. permutare rem re. F.b.
butfi, Joh. 187. Silt, bti; apud
Outzen düte. Nl.v. bueten, Kil. Syno-
nyma fere sunt íyskje in Aynste-tyskje ,
et quanselje. Goth. bugjan, Ags. bycgan,
emere, vendere, in genere. Áng. Crav.
óut, barter. Frisii prefigunt róalje,
permutare, ut speciatim mercium com-
pensationem significent, in verbo
roálle-butje, permutare rem cum re,
F.u. rule-büetje. Tene tamen Isl. /yta,
distribuere, permutare, et Ang. Craven,
to but, to barter.
küdj-bütji, Joh. 187, res emtas iterum
iterumque cum aliis mutare. Apud
Outzen (büte) küte-büte, infantum more
sua crebro cum aliis mutare, Su. kyla
och buía, idem: kKuía, permutare.
Teuth. cuyden, wesselen, buyten, cam-
bire, permutare. Scoti cose, idem.
butenschoup, F.b. mercium compen-
satio. Outzen, 37. Schoup pro schup,
F. -acip, Nl. -schap, terminatio in i
keapman-scip, mercatura, Nl. koopman-
schap; F. rid-scip, Hol. gereed-schap.
BUTSJE, (boetsje) BOEKJE, vb.a. ferire,
ulsare, qr bukje. G. J. buwise et
boeytse. lv. ówysschen, pulsare, J.
580
BUZE.
Harduin 49. Kil Jotsen, Outsen, pul-
sare. Boetse, ). bufse, tuber. Boesen,
impetuose pulsare. Blutsen, dutsen,
quassare, Hol. poets, verbera.
oanbutsje, pulsare fores. Nl. aem-
kloppen.
forbutsje, vb.a. pulsu frangere. Di
stalle forbutsje, mallei capulum pnl-
sando rumpere; figurate, aliquid cor-
rumpere.
scern-butsje, advectos fimi cumulos
dispergere per prata.
biscern-butsje, (colere agrum disper-
gendo fimum) De Doere-junge , dy (o
Folle leert, wol di finne nat biscernbutsje;
dat is goed foár 'e dummen, seit er.
scot-butse, idem quod scerndutsje ; pf.
scot-buke. Nl. v. schot, wiworpsel, ejec-
tamentum, Nl. «i£-schot.
tsjettel-butsje, reficere ahena. Kil
ketel-boeten, idem. Flandri ke
schen, idem.. Booten, malleo contun-
dere. Buysschen, Flandri, pulsare, tun-
dere. Confer tamen et Nl. Poeten,
emendare.
fortsjettelbutsje, interpolando re-
sarcire. Hol. verAakstuk Confer
klutsen, Nl. quatere, concutere, et
Nl. verlapt, verklutst, en ver ,
que sunt synonyma; Westerbaen,
voorrede, Psalmen. G. Fortsjettel-
buwtje foár di leafde, conformare ani-
mum ad sensum amoris.
BUTTE, eg. capsa liguea ellyptica, oper-
culo et sera clausa, in usus viatoris.
Vide supra óude.
BUWA, v.a. F.v. sdificare; incolere,
habitare; ó$owa, idem. Confer Tal.
buga, tedificare, incolere, et F.v. ôs-
ger in de loegh, incola vici; Nl.v.
bouteman, bouwer, colonus, Isl. bu-mafr,
rusticus. Ex bower, est boér. Of. bowwje
475.
bou, cg. edificatio, structura; arva gue
aratro vertuntur; fructuum cultura in
arvo. Figurate Hy is yn syn bou, mi-
rifice gaudet, Hol. Hij is in zijn tuin,
(in suo est horto) idem.
BUWS. vel bôs-dodrren , F.b. fores horrei.
Confer supra Jos, parva casa, cet.
et Bend. 8, 12, 2êus, n. taberna sive
casa ex cespitibus structa. Talis erant
prima stabula, in quibus agricole cum
ecore vivebant.
BUZE, vb.n. F.o. bacchari instar pro-
celle. JBurich wer, colum procello-
sum, Confer duze in Pure-happert.
581
BUZE-HAPPERT.
büstert, procella seva sed brevis.
Stür. 29.
BUZE-HAPPERT, cg. demon aquati-
eus, qui creditur puerulos per ex-
tremam ripam ludentes attrahere in
aquam ibique suffocare. Eo demone
parentes et seniores in Frisia, lacuum
et canalium plena, terriculamentum
injieiunt. Vox componitur ex duze,
dzemon malignus, et F. Aappert, qui
morsu prehendit. Confer lhre 5wsa
203. ten Kate I. 602 , b. et Grimm,
Mythol. p. 474, 475, ubi disserit de
butse, larva, spectrum , demon aqua-
ticus. Áng. Óuzz, susurrare, murmu-
rare, immugire ut mare sstuosum.
Heretici, qui medio svo satanam
adorare credebantur, conveniebant in
locis subterraneis Bus-keller dictis.
Mag. bibl. Pat. XXV. 308. b.
buze-beller, F.o. spectrum, larva
terribili indutus homo, terriculamen-
tum. Stür. 28.
beuk-ksmrel, idem. Harlingerland.
Stür. 21, 28. Ex boke, boke, beuise.
busse-man, F.b. demon aquaticus,
idem qui F. Puze-happert, Outzen.
Dani óuse-mand, specirum, terricula-
mentum infantum. Kil. boesman, Fris. .
bielebauw: bylebauw, manducus, larva,
spectrum. Scoti du-man, bu-kow , spec-
trum, diabolus. Jam. Ang.North. 5og-
fes, a spectre, & nursery bugbear,
rocket, 45,
My mammy bid me gan to bed,
My ke said, No!
My mammy said, if J wad na gan,
She would fetch boggle-bo.
Damon ille aguaticus Anglosaxoni-
bus est wicor, Nl. mikker, Isl. plene
cum s aspirata Hsikar, de cujus in-
genio consule Grimmium, Deut. My-
thol. p. 456, et qus sequuntur. Abs-
que man vel ert, Hd. dutze, larva
terricula infantibus.
buwze-man, cg. G. J. spectrum, larva.
buzeman, (qui larvam induit) qui jussu
secreto venditoris in auctione publica
lus licitatur ut emtores pretium ma-
Jus offerant; item qui licitatur, non
ui emat, sed licitationis premium
propositum auferat; in genere qui
speciem falsam pree se fert, vete-
rator.
buzemannery, cg. dolosa agendi ratio.
682
B.
Supervacuum habui omnia Frisie
Borealis verba, que cum supra cita-
tis congruunt, notare: sunt tamen in-
ter ea multa. que propter form:e sin-
gularem cum Anglicis similitudinem
notari merentur, presertim ea quse
apocopen terminationis infinitivi passa
sunt. Terminatio Ágs. -an perdebat
s apud Islandos, Frisios et Anglo-
saxones Northumbrie; «4 apud Fri-
sios hodiernos transibat in e; tandem
incole Anglie, parvarumque insula-
rum Frisicarum Wangeroge et Helgo-
landi; istam e resecuerunt; ex. gr. Ags.
delan, Ags. N. dela, F.v. , lsl.
dela, W.o. deil, E. I. 68, Ang. fo
deal. — Ags. niman, sumere, Nl. nemen,
Isl. nema, Ang.v. nime, nim, F. nimme,
Helg. nem. — Ags. stican, Nl. steken,
Ags. North. sticia, F. stekke, Aug. stick,
Helg. sfeck pungere. Hsc apocope
igitur non pendebat a casu fortuito,
sed a similitudine ingenii et organo-
rum loquele, qua ejusdem stirpis An-
glo-Frisicee gentes, post sedecim se-
culorum separationem, in abbreviandis
vocibus eundem habebant exitum. Mi-
ror igitur Anglos, qui barbararum
entium idiomata ad terre ultimos
nes usque indagantur, istud Helgo-
landie, sus ditionis insule, penitus
neglexisse, licet solum cum eo Wan-
gerogwe causam apocopes suis infinitivis
proprie explicare potis sit. Ouecum-
que sit verborum litera initialis omnia
preebent ejusdem apocopes ubera exem-
pla; que sequuntur verba sunt a con-
sonante Ó incipientia. Excerpsi ea ex
libro limato Ehrentrauti, lesisches
Archiv, Tom. I. Quse carent regionis
indicio sunt Wangerogica; Helgolan-
b dica signavi Helg. An lake (be
ack, Helg. pinsere, . to bake (beek
F. NT NL bakken, js bacas. )
bain, 67, F. bjinne, Nl. Doenen, aqua
preverrere.
ban, 67, Ang. burn, F. barne, (banne)
Nl. àjarnen, urere, Ag an.
bârg, 49, F. bergje, Nl. bergen, recon-
dere, Ags. bergan.
barik, 59, F. /oérje, Ang. jore, NI.
boren, terebrare, Ags. Dortan.
befel, Helg. jubere. Isl. fela, condere,
mandare, F.v. bifela, F. bifelje, NI.
bevelen, Ags. defelan. "
begrip, Helg. intelligere, F. begripe,
Aug. gripe, Ags. gripan, prehendere.
B.
herst, 48, Ang. to burst, F. boéárstje,
NL darsten, dissilire, Ags. Pers(an.
bid, 56, Helg. £d, 180, Ang. did, F.
bidde, Nl. bidden, Ags. biddan.
bik, 59, Ang. do pick, F. bikje, NI.
bikken, pikken, pungere.
bin, 49, Helg. 191, ligare, Ang. Pind,
F. bine, Nl. binden, Ages. bindan.
biód, 39, Ang. did, F. biede, Nl. bieden,
offerre, Ags. beódan.
bit, 47, Ang. £o bite, F. bite, Nl. dij-
ten, mordere, Ags. biían.
biut, 56, Ang. Craven, £o but, to bar-
ter, F. bufje, (supra) permutare rem
cum re, Ágs. dycgan.
blaat, Helg. sanguinem excernere, Áng.
to bleed (bliid) F. bliede, Ags. bledan,
Nl. ôloeden.
blar, 68, balare, F. Xare, Ang. dial.
blare, Nl.v. blaren. Hodie Ang. bleat,
Nl. &laten, mutata r in (.
blink, 60, fulgere, Ang. Jin&, nictare,
F. ôlinke, NL linken, Ags. bican.
bliw, 40, Helg. ôlsiv, remanere, Ang.v.
bileve, F. bliwe, Nl. blijven, Aga. belifan.
borg, 60, recondere, servare, F. bergje,
bergen, Ags. bergan.
brik, 45, frangere, Ang. óreak, F. brekke,
NL óreken, . órecan.
bring, Helg. ferre, adferre, Ang. do
bring, F.v. branga, brenga, bringa, F.
bringe, Ags. bringan, NL Órengen.
bru, 68, vexare, Dá brûst mi mó as
min jJ, F. Dou pleagesí mi mear as al
myn jild. (mó Ang.more) F. bruye, q. v.
brüd, 58, nectere, Ang.v. óroid, Isl.
dda, freq. F. broddelje, supra 500.
bruk, 60, uti, Helg. 199. F. óruke, Ags.
N. brucca, Ags. Órucan: deést Ang.
qui habent ex Lat. Barb. do use.
brul, 68, fremere, F. órulle, Nl. órullen.
brüz, 68, fervere, spumare, F. óráze;
It gera brûst er ut, germinat herba
l]etissime, Ang. órowse, germinare,
pullulare.
büg, 41, flectere. Helg. büüg, Ang. ow,
. bûge, Aga. óugan, Nl. buigen.
buk, 60, se incurvare, inclinare, F. dokje,
Nl. bokken, bukken.
buter, 78, in butyrum coalescere (dum
eremor in careno agitatur) FP. ófferje,
idem, Ang. £o butter, illinere butyrum.
D.
Inter voces Frisicas a litera conso-
nante d incipientes mulie desideran-
584
D.
tur, quas habet catalogus lingus
Neérlandiem. Hujus rei causam paucis
explicare tentabo.
Recta literarum pronuntiatio pendet
primo ab acutis auribus; cum enim
os efferat, quz aures capiunt, ille,
ui non accurate audit, articulatim et
istincte vocum elementa pronuntiare
nequit; deinde a dextra flexibilitate
organorum loquele. In juventute rudi
nationis sensus omnes vigent nativa
alacritate, quie valet differentias sub-
tilissimas auribus percipere et ore
proferre; postquam autem cultura ar-
tium et scientiarum, nec non conca-
mitans luxus corpora sensim debili-
tavit et cum eis simul organa auditus
et loquele, difficiliores patrum literas
non amplius efferre potest. Inter has
prim: sunt aspirate, quippe quarum
natura subtilis fluidaque acutum au-
rium judicium et primitivam lingue
dexteritatem requirit. — Literz conso-
nantes dividuntur in
gutturales G, K, H.
linguales D, T, Th.
labiales B, P, F.
Ultime litere H, Th, F, vocantur
literze aspirate. Vis aspiratee H nobis
perit, licet figura remanet; vis ik
simul cum figura interiit; aspiratee F
et forma et vis, quantum scio, integra
superest.
H duplicem prestavisse usum vi-
detur; alterum spiritus gutturalis,
alterum aspiratze gutturalis. Spiritum
gutturalem hodie audimus ante vo-
calem in F. Aund, hals, háp vel Aopen,
haved, híd. Nota tamen hanc literam
À in lingua Latina 'avrieroryxy habere
k, ut probant ex.gr. camis (Gr. xav)
collum, copia, caput et cutis, cujus
k(zc)litera aspirata est ch. Me ju-
dice 4 in hoc loco igitur valet mollem
ch. Asperior autem fit & ante tenuem
t; ex. gr. Ags. lilt, mil, euh, doh-
for, quee Neerlandi, postquam 4 vim
primitivam amiserat, seripserunt per
ch et Angli per 94, Neérl. dicht, macht,
sucht, dochter; Ang. light, might, (sugM)
daughter. Angli veteres Ags. c post s
muíabaut in cA, sed posteri rejecta c
solam À retinebant; ex. gr. Ags. scanca,
scyld, sceran, sceavian, Ang.v. schanke,
echelde, schere, schawe. g. shank,
shield, sheer, sew; NL cÀ plene,
585
D.
schonk, schild, schéren, schouwen. Fri-
sii ut veteres solum c z— £k; sconk,
ecd, scere, scáuwe. Ch post s An-
gli pronuntiant ut j, (schear) sAeer,
(scharp) sÁarp, effer sjeer, sjarp, ut
Hd. sch z— sj, ex. gr. shiessen, schade,
effer sjiessen, sjade, F. sjitte jaculari,
ex. F.v. skiâta, schiáta. Madden, Ga-
wayne. Glossary. — Aspirabant pre-
terea istá literá 4 liquidas initiales
Dl, n, r, 1, ex. gr. Age. Ast, F.v.
Mast, F. lest, onus; Ags. Meápan, F.v.
Miápa, Ang. leap, saltare, F. Jiáppe,
ljeppe, saltu superare; Ags. F. v. Add,
Ang. lid, F. lid, operculum; Ags.
Aynjan, F. lynje, inclinare. Ags. Anecca,
F. v. hnekka , V. nekke, Ang. neck, cer-
vix; Ags. Anut, Ang. F. nut, nux;
Ags. Áhnigan, F.v. Aniga, F. níge, ca-
put inclinare; Ages. Anoppa, F. mop,
Ang. sap, floccus. Ags. Areód, F.v.
hreid, Ang. reed, F. reid; Ags. bricge,
F.v. hreg, F. rech, Ang. ridge, dor-
sum, jugum (montis); Ags. Arympelle,
Ang. rumple, F. rimpel, ruga; Ages.
Ároc, Ang. rook (roek) F. roek, cor-
vus. Ags. hwearfa, circuitus, per-
mutatio, (Nl. beurt) hwearfum, (NI.
beurtling) vicissim, F.v. Awarf, vicis,
F. elts swar vel wor, quisque suas
vices. Ágs. F.v. Awit, F. wyt, albus.
Sonus liquide aspirate jam pridem
cum ipso signo aspirationis 4 ante li-
uidas evanuit, ut inter alias ho-
ierna lingua Frisiorum et Anglorum
probat, et qualis iste sonus fuerit nemo
viventium hodie conjectura ipsa asse-
uetur. Haud dubie affinis fuit literis
et ch, modo quodam ignoto cum
liquida conflatis. “Hoe probat muta &
„in locum aspirate 4 a posteris suppo-
sita, ex. gr. Ags. Âneppian, Ang. to
lake a nap, F. 'n knipperke nimme, Hol.
knipperen; F.v. Anekke (o beke, infrin-
gere retro, F. do dek knikke; Ags.
hnol, vertex, Nl. kwol, globus; Ags.
heeosan, expumare, Ang. whdeze, spiri-
tum streperum edere, F. quéaze, stre-
pere ut aqua a gradiente in calceo
compressa. Pro nomine proprio Hliud-
wig posteri dixerunt CAiudwig, B. L.
Clodoveus, Nl. Lodewijk, Gal. Louis.
Probant preterea '&yTISTOIXAL voces
Grece et Latin; incipientes a £, que
generatim reguirit aspiratam guttura-
em cÀ in eis linguis Germanie, gua-
rum consonantes recto stant talo; ex.
586
D.
gr. Ags. Mid, operculum, Lat. claudo ;
Ags. Mud, sonorus, XAvTÓC , obstre-
pens; Age. Àr&v, cadaver, F.v. Aré,
Gr. x58205, caro, (ut Goth. Jeiks, caro,
NL /jk, cadaver, F. deád lyk); F. hát,
odium, Gr. xórov. Angli ad hunc
usque diem in scribendo frequentant
hw, sed jam olim in tantum scopi et
vere pronuntiationis erant obliti, ut
aspiratam Ä4 non ante sed post w po-
nerent; ex. gr. Ags. F.v. Awi/, albus,
Ang. sohite, F. wyt; Ags. Aveol, rota,
Ang. wheel (wiel) F. wiel; Ags. hva,
F.v. hwa, F. wa. Ang. who; Ags.
Ávilce, Nl welke, Ang. which, quis;
Ágs. hveg, serum, Ang. wAey, F. wai;
Ags. hvate, triticum, Ang. teat, Su.
hwete, (wéte) F. weet; Aga. hvelp, catu-
lus, Ang. wAeélp, Nl. weip; Ags. hvile,
temporis intervallum, F.v. Awile, Ang.
while, F. soile, Ags. hvilon, olim, ali-
quando, Ang. wAWom, Nl. wylen myn
swoeders lessen, Ang. My late mothers
admonitions ; gs. hveljan, acuere,
Alam. hwezjan, Ang. whet, acuere,
irritate, Nl. wetten, Goth. Avotjan,
acriter increpare. Ex Lat. cos, colis,
Frisii ut Gothi non tantum o admit-
tunt, sed et 4 literam '&vyTITTOLXAV
Lat. consonantis c zz &, in F. Aó(te, cos,
hótje, acuere. In Ags. Avosían, tussire,
mihi non liquet, num Ae primitivum
sit, an contra v fluxerit ex « in F.
huóstje, tussire, Alam. Auóstjon.
Ho apud Gothos significabat sonum
Grecis Latinisque ignotum, quique
adeo nullo elemento horum alphabethi
indicabatur; erat preterea sonus sin-
gularis, non ex duabus consonantibus
compositus, quare Gothi eum notabant
uno eoque novo signo, quod erat vo-
calis O in centro puncto notata. In
locum ejus grammatici hodierni temere
substituunt kv, que litere explicatio-
nem suspectam et omnibus minime
probatam exhibent.
Venio ad aspiratam literarum lin-
gualium, qus est ex contrariis mixtus
sonus, ideoque difficilis. pronunciatu.
Dum enim apex lingum intra dentes
exseritur et contra seriem superiorem
premitur ubi est in loco lingualis
tenuis /, locutor tentat efferre sive s
(sibilans aspera) sive z (sibilans suavis).
de oritur iste sibilus fractus sed
suavis, quem soli Islandi, Angli et
587
D.
partim Frisii boreales integram servare
potuerunt; asper est iste sonus si lo-
cutor s, mollis si 2 efferre tentat. Al-
phabethum Runicum hunc sonum nota
peculiari significabat, et licet Runicxe
notz, incantationis quippe instrumenta
et paganica, post recepta sacra Chris-
tiana inter proavos abrogabantur, ta-
men quia nullum signum inter Latina
elementa Germanorum aspirate lin-
guali respondens inveniebant, ceteris
notis Runicis rejectis unam litere,
que thylk vel duss vocatur, retinebant.
ostquam istud signum Runicum tan-
dem obsoleverat apud Anglos, hi in
locum ejus substituerunt duas literas
junctas 244, quo dupliciter peccave-
runt; primo unum indivisumque so-
num indicabant literis duabus; deinde,
earum ultima est spiritus gutturalis 2,
quz cum linguali aspirata, vel cum Z,
vel cum s, nihil habet commune.
Nostre stirpis insulani, a continente
remoti et duritiei navigationis et pis-
catur obnoxii, soli, quantum scio,
veram aspirate lingualis pronuntiatio-
nem servare potuerunt. Incole litoris
occidentalis Sleeswiki, qui dialectum
Moringensem frequentant, in eo multa
nobis offerunt aspiratz vestigia, sed
integram, ut eam habent Ángli, tuen-
tur incolr insularum Frisicarum Wan-
gerôg, Fór et Amrum: Joh. 2. Exem-
plo sint voces Fórenses et Amrumen-
ses fhaank, grates; /Aàgh, tectum;
thal, m. area; (Aárp, vicus; (Aast, si-
tis, pro /Aarst ut F. toast pro toarst;
Uf, fur; (hing, cause actio; tong,
alga marina; /Aurn, sentis; tus, dens,
pl. Zeth, th pro £, Joh. 111. Ages. fAanc,
lec, thil, thorpe, thurst, theóf (thief,
thyf), thing, thung (z— Isl. thang) thorn
(thyrn), toth, pl. tA. — F.b. thacAt,
densus; /Aan, tenuis; /Aerw, insulsus,
vapidus; /Ajok, crassus, dsjokli, cras-
situdo (p. 187) Sueth. £iock, F. tsjók,
crassus, Joh. 149. Tal. fAictir, (Nl. dicht, -
F. dicht), Ags. ihin, therf azymus,
hic. — F. b. (Aáft, m. transtrum; thon-
nar, tonitru ; (Aolk, m. pugio; /Auat, m.
tumultus; £Auas, fons, scaturigo, Joh.
16. Aga. (hoff, thunor, (thunerian, F.b.
thunri, tonare, Joh. 176.) tAutan, ulu-
lare, tumultuari, Isl. (Aysja, cum im-
petu ferri, pf. #husta. He Forensium
et Amrumensium voces probant veram
aspirate /& pronuntiationem non apud :
D.
solos Wangerogenses, ut vult cl. Ehr-
entraut (L 214) esse servatam; jure
tamen ex Wangerogensi idiomate
plurimas citat voces a Zk incipien-
tes, cujus pronuntiatio ne hilum qui-
dem differt ab Anglica aspirate à,
quales sunt £Meong, thacke, , Ust-
&&l, (hón (F. toán) ajóth, mith, quithin,
faithem, Ang. thong, thalch, tkumi,
thistle, thorn, seelh, Ags. mitham (F.
mije. Nl. mijden, vitare), cveden, fetkhm,
E. I. 215, 216; 398, 399. Ex Ags.
eeóthan fit siothan (1z—)) sjotham, F.b.
4jóth, E. v. siétha, F. siede, Ang. seetk
(siith), coquere. Apud Frisios r ante
à, in proxime antecedente vocali ab-
sorpta, hanc producit, unde 4/Aów pro
(horn; ut EF. hûn, kón, món pro Aorm,
korn, morn, (Ang. morn moan). Confer
Ang. ard, card. lard, regard, quse
pronuntiantur aad, kaad , laad, F. re-
gaad, in quibus r fit a, cum F. moádje,
hoát, moán-liid, tempus matutinum,
Aoámnen, cornua, in quibus r aecentu
mutatur in a pro mordje, trucidare;
hort, pulsus, Ang. hkuri; Ang. F. mora;
F. hornen, Ang. horns. Attende lingue
Sanskritee liquidam R valere vocalem.
Supra docui /A ex é et s vel d ets
esse mixtam ; inde si genuina aspirate
ik pronuntiatio languescere incipit alia
consonans aífinia substituitur, quse est
vel d aut 4, vel z aut s. Notum est
Neerlandos, Saxones, Álamannos, alios-
que ab initio substituere d. Matrone
qureedam sciole et fastidiosse in An-
glia s initialem srepe transformant in
Ik dicentes thee, thea, (had pro see,
sea, sad, quo probant affinitatem inter
th ei s. Angli boreales ik sepe vertunt
in d, ex. gr. fader, moder, Rodbury,
ro faiher, mother, Rothbury, (Conf.
Brockett th) cst. ut Nl. vader, moe-
der, dum #k media inter duas vocales
propter naturam mollem in ore vulgi
siepe syncopen patitur, F.u. faer en
moer, E. moar, — EF. b. brauser, frater,
pro órauther, Bend. 18. F. azem, spi-
ritus, pro F.v. athem, Ags.. ethm, NL
adem, Anglis, qui habent jreatá, pe-
rit. — Ang. bor. /eefAy, oross, pee-
vish, as children, Brockett, F. /izich,
idem, a EF. £iesje, Nl. ceezen, minuta-
tim carpere, ex. gr. lanam, fila intri-
cata, cret, Ang. lechy, posita aspirata
utturali pro li ali. — gs. sete,
alx messoria, Nl. zeisen, F. seine pro
589
D.
seilkene, — Sc.0. ierze pro F.v. irlke,
F. ierde, Ags. eorthe, Ang. eartà,
terra. — F. b. ói-iasi, juramento obli-
gare, ex iatÀ, metathesi pro Got. ai/ás,
Age. &th, Ang. oath, Y. v. &À; vb. étha.
Joh. 178. Confer Goth. wfaithis, jura-
tus, obligatus. — Ags. (ol, dens, m. pl.
(ét, Ang. tooth, pl. teeth, F.b. &eus, m.
pl. &eis, Bend. 47. — Isl. dautki, (Ags.
death, F. v. datk) F.b. duc, mors, Bend.
6. — Ags. cleth, vestis, F.v. Klath,
Ang. cloth, F.b. kluz, Bend. 6. — Ags.
seath, Íons, scaturigo, puteus, F.v.
sóth, puls ebullita, t suz, fons,
Nd. soot, idem, Bend. 6. F. sád, sca-
tebra, puteus; sód, ebullitio. — F. v.
emeth, faber ferrarius. Ags. smith, ar-
tifex, tren-smiik, faber ferrarius, Ang.
iron-amilh, F. smid, pl. smidden, N
smid, pl. smedem. F.b. smás, Bend.
18. — Ags. emithihe, officina fabri, F.
emitte, Ang. emitÀy, F.b. smáz, ib. —
F.v. Ags. HÀ, n. membrum, Anglis
deest, FE. Ad, n. F.b. /as, n. Bend.
12. — Ags. F.v. muik, m. os, ostium
(fluminis, oceani), Nlv. mude, F.b.
müs, Bend. 12. Finalis /À adeo est
aspera ut in Ang. mouth, os; contra
mollis est in verbo to mowtà, quod
olim non erat finalis, sed in media
voce inter duas vocales mouike. Restat
s in F. sws-kopje, ore capiti admoto
susurrare. In ore infantum F.u. ses,
mater, ex moet, apocope pro Ang.
mother, quz fA est Scandinavica, Isl.
motkur , et licet primitiva (Lat. mafer)
jam apud Ags. abierst in d, Ags.
modor. — Angli ipsi, ubi veram
vim aspirate # in fine 8. pers sing.
pres. perdiderunt, substituerunt spi-
rantem s; ex. gr. Age. gifth, wecih
(E toekket) becih; Ang. gie, wakes,
kes. Ags. siylih, sleptk, (F. slept),
wepik; Ang. steals, sleeps, weeps, et
sic in cwteris. — F.v. Ags. monatkh,
mensis, F.u. maent, Nl. maend. —
Vertitur in (s Age. maika, termes, F.
maits, Nl. made, — Rare Ä initialem
vertunt in st; ex. gr. Ang. tároat, F.
siroate, fauces; 1sl (Arekr, animi cor-
pori ue robur, F. sterk, robustus.
8 F.b. siárm, (ihiarm) ile. Joh. 108.
Duplex erat Ags. # vis, altera as-
pera quam scribebant litera Runica
p , altera mollior, quam scribebant t .
Aspera fere incipiebat voces; mollior
590
sedem figebat in medio et fine vocum.
Similis fere distinctio regnat apud An-
glos, vocantes asperam Ae sound,
mollem Ae flat sound, sed paucis
exceptis aspera aperit et claudit vo-
cem; in medio, presertim inter duas
vocales, regnat mollior, ubi propter
naturam liquidam locum tueri apud
Frisios non potis erat, dicentes fder,
fféer , wáer, tagerre, pro father, fetker,
water , tagether, Ang. father, feather,
weather, toge(her. Frisii veteres non
tantum utebantur genuina aspirata ik,
sed eam eodem modo ut Angli dis-
tinguebant in asperem et mollem. Di-
sertis enim verbis asserit cl. Ehrentraut
incolas insule Frisice Wangeroge,
tegentis littus Frisie orientalis, nu-
perrime adhuc aspiratam 4& non tan-
tum eodem sono ac Angli proferre,
sed et seque ac hi in asperam Ä et
molliorem TH distinguere; ex. gr. W.o.
(wong, vis; (kacke, tectum; tium,
pollex ; Ang. /Aosmg, thalch, thumb.
.0. fAank, F. tank, Ang. thank, W.o.
(Moers, F. dwers, Ang. távart. W.o.
&güóTH, ebullre, »TH, vitare, ex
sgoTHe, miTHe, ut Ang. seeTH ex
see T He, Ang.v. miTHe, celare. Addit
autor (A asperam in ore juniorum ssepe
degenerare in tenuem £ et TH mollem
in mediam d. Quin et provectiores
wetate incipiunt # veterum Frisiorum
in £ vel d mutare, ex. gr. déf, fur,
pro /Aéf, et éL pro &h juramentum.
E, I. 215, 216; 6.
Ápud Frisios nostrates, mercatura
et commercio cum oppidis contami-
natos, aspirata /À imminutionem peri-
culosam patiebatur; sed dum illa eva-
nescebat manifesta duplicis nature ves-
tigia relinquebat. Cetere Germanice
stirpis nationes promiscue, tum pro it
aspera, tum pro molli TH, substituebant
in genere mediam d: sed Frisii inter
utramque ut juniores Wangerogenses
distinguunt; quippe /& asperam reddunt
per 4, mollem TH contra per d, E. I.
216. Quin et Forenses et Amrumenses,
ubi (& veterum dedidicerunt, in ejus
locum substituunt initialem 4; ex. gr.
treast, solatium; írem, scale gradus; (aal,
vestibulum; (raagh, alveus; ériad, filum,
ctet, Joh. 111. Hinc tot voces Frisicz
8 tenui / incipiunt, quarum conso-
nans initialis apud Neérlandos est me-
' dia d. Hoo autem discrimen cum nos
591
doceat, num /A mollis an aspera ve-
terum Frisiorum voces inchoabat, pre-
mittam voces hodiernas Frisicas a tenui
(, pro (À aspera substituta, incipien-
tes, dum posterus catalogus vocum
a d incipientium monebit, guenam vo-
ces Frisice olim literam initialem ha-
bebant TH mollem, ut nunc mediam d.
Th initialis Anglorum est aspera; ex-
cipe voculas tkis, that, than, the, thee,
(hence, there, they, thine, thou, though,
(hus, quse habent /h mollem, et no-
tatu dignum est huie apud Frisios
respondere mollem mediam d, F. dizze,
dài, dan, de vel di, dy, dinne, dere,
dy, dine, dou, doghs, doz.
Ut aspirata gutturalis et lingualis
ch et ik, sic et labialis f asperum et
mollem habet sonum, inter quas Neer-
landi rite distinguunt, notantes aspe-
ram F, mollem V fFrisiis ignotam.
Idem sibi constant in genere pro f
initiali ponentes molliorem v ut pro
ik initiali, ut dixi, ponunt molliorem
mediam d;
vangen, verzenen pro fader, falten,
ferzenen, que apud Frisios adhuc au-
diunt, F. fefe, fange, cst. Neer-
landi f initialem in genere usurpant
ante voces extranez originis, ut fabel,
fakkel, fruit, feest, Lat. fabula, fa-
cula, fructus, festum. Contra vox indi-
gena veest, perditus ventris tacitus, ha-
et v, Isl. fys, m. idem, Ang. fiest,
idem, F. fyst. Nl. faem, Lat. fama;
sed raem, ex vadem, brachiorum ex-
pansorum mensura.
Take. Lat. (tago) tango, pf. tetigi, pf.p.
tacíus. Ags. (higan, pf. (hac, sumere,
Ang. lake, F. take, clandestine sumere,
gurripere.
Tankje. Ags. tAancian, gratias agere,
Ang. £o thank, (ex (hacciam) Isl.v.
thakka, adj. (heckr, gratus. F. tankje,
F.b. /Aaank, gratio, Joh. 111, NL
danken gratias agere.
Terskje. Ags. /Aerscian, triturare.
pf.p. (Aorscen, F. terskje, pf.p. tur-
&cen (tüsken) F.b. terske, Outz. NI.
dorschen. lal. threskia, Su. tróska, Ang.
to tresh, W.o. thresk, E. I. 47. Terskje
Frisii, elisa 7, pronuntiant tezskje; ita
et F.b. /hoskar, Joh. 185, (Aaska, 176.
Teye. Isl. #yda, liquefacere; fAydr,
degelatus, Nl. onz-dootd. Ags. tkawan,
degelare, Ang. £o /haw, F. teye, Sueth.
loa, F.b. £0je, Nl. dooyen. "
ex. gr. vader, wvalten,
692
D.
Teye. Ang. /Aegen, miles, eques, comes
ducis. F. Teye, n. p. v. Nl.v. deghen,
vir strenuus, fortis, prrestans.
Tek. Lat. ego, Ags. lhac, tectum, tAec,
stramen vel arundines tecti, F. £ek,
F. b. thágh , Joh. 111, Nl. dak, domus
tectum. — F. tekken, stragulum, NI.
deken, F. et Nl. dek, constratum navis.
Diversarum formarum diverse notio-
nes. F.b. /Azig, f. funis ex contorto
stramine ad tectum domus operien-
dum, Bend. 47, teeg, Outzen.
Tenne. Ags. /Awun-wang, tempora. F.h.
lén, Outz. Nl.v. dusse, Kil. hodie de
slaep van 't hoofd: Sax.l. dünning, R.b.
r-lenning, Outz. 8654, aurium fAsning.
Thun vox obscura; idem esse suspicor
cum Ang.v. dunt, pulsus, ictus, quod
in temporibus arteriarum pulsus est
evidens, Brockett. ed. 2,. p. 149. Neer-
landi appellant de slagh (pulsus) vas
't hoofd, (Kil) et Grweci xpóraqoc,
xpóraDoi , tempora (capitis), a xporéc,
pulso; Sax. Or-slag, Gr. Lex. duninge,
ut F.b. £r-Zenning. Ags. tÀun-vang, gena
ulsans; Sax.n. et 1l. dum-egge, angu-
us pulsans.
Tere. F. £ére, plicare, Sax.l. /arven,
um-(arven , up-larven, manicam exire-
mam circumplicare. Bnl. V. 28.
Term. Ags. fAearm, Isl pl 46Aarmar,
lia. F.b. #Ziarm, Joh. 198, F. fearm,
term, F.b. teerm, Outzen; ieirem, m.
Bend. 8, 64, Nl. darm.
Terp. Goth. Z&aárp, f. ager, rus, vicus,
Ags. thorpe, vicus, F.v. thorp, F. tAerp,
collis, plerumque manu hominum egee-
tus, in qualibus primi Frisiorum vici ;
F.b. zhárp, vicus, Joh. 111, NL dorp,
F.u. dürp, vicus. F. Trop, caterva,
multitudo, Gal. froupe.
Teuterje. Ages. /hoterian, ululare, queri.
Kil. Zoferen, buccinare, F. oan é earen
loeterje, obgannire aures. F. £ewterje,
infantili more canere cornu, nu
effutire; óifheuferje, animos alicujus
confundere, óitheuterd , confusus.
Ticht. Isl. (A&iettr, densus, F. ticht, adj.
arctus, comtus. (F. #wang, vis, coac-
tio. adj. comtus). Nl. dicht, adj. den-
sus.
Tiermje. Isl Zirma, parcere, in re
angusta vivere; (Airmiwgr, misellus.
FK. fiermje, tjirmje, wgrotare, in mgri-
tudine voce querula loqui. Hy siucht
er bithiermd ut, facic est morbida,
593
Tiéte. Isl #iotta, pulpamentum ner-
vosum. FE. Tícte, Tjitte (tsjitte) n. p. v.
Tige. Goth. /Aeikan, proficere. F. 'n
tige man, vir probus, integer, strenuus,
Nl. v. degen-man, Suethi dege-man (Ihre,
thagn) vir manu promptus et moribus
probatus. F. /ige, adv. presstanter,
valde. Altera forma mutat /À in d,
F. dye, proficere, crescere.
Tiigje. Goth. /Aeilan, Sax.v. tAihan.
In hac voce F.v. jam /A mutaverant
in 4; F. v. /igia, proficere; alsoe moete
toe (ígia quick ende bern, sic tibi pros-
perent pecus et liberi, F. /iigje, in-
crementum capere, ZE wol net tiigje
mei dat bist, vacca ista adolescere
nescit, Nl. dijgen, coalere, Kil. pf. p.
gedegen goud, aurum obrussum.
Tiisdei. Ags. fíwesdeg, martis dies,
F. 4iedei, Ang. tues-day, Nlv. Dj-
sen-dagh , dynsen-dagh , NI Dingsdag.
Tikje. Ags. /Aaccian, leviter tangere,
F. tikje, Scot. #ick, Nl. tikken, Gal.
loucher, Ang. to (ouch.
Tille. Ags. thille, thelu, thell, tabula-
tum; /Aylian, tabulare, F. dowwe-tille,
(columbarum tabulatum) columbarium;
lille, ponticulus ex tabulato fixo. (F.
lille, levare, tollere, Nl. /ilen? Nl.v.
til-brugge, pons versatilis, hodie val-
brugge.) F.u. dille, idem, Sax.n. delle,
area, plene W.o. íresk-(kille, NI.
dorsch-vloer, E. I. 899. F.b. taal, (pro
thâl) solum vestibuli, Joh. 111, 744,
area, ib. 74, Outzen.
Tin. Lat. fenuis, Ags. thinn, Ang. thin,
F. tin, Isl. fhunnr, Nl. dün.
Tine. Ags. /hindan, turgere, tumere,
F. dne, Nl. dünen, tumere; dining,
motus maris tumens absque vento.
Anglosaxones distinguebant inter /Ain-
dan, tumere, et dimam, depascere,
Ang. to dine, Gal. diner, prandere;
Ang. dimner, Gal. diner, prandium.
Similiter a repascere est B. L. repas-
ius, Gal. repas.
Ting. Ap. thingian, intercedere, pa-
cisci, F. Zingje, licitare, Nl. dingen.
F.b. £Aiwg, tribunal, judicium, Joh.
111, sed F. ut Nl. ding, res.
Tinke. Isl. Zykia, arbitrari, Ags. thin-
can, cogitare, Ang. do think, F.v.
thinka, (hinszia, F. tinke, tinze, NI.
denken
Tiúster. Ags. thedstre, adj. obscurus
F. tsiúster, tsjuster, F.u. duster, NI.
duister,
594
D.
Tiütte. Ags. /Aeódan, adjungere, asso-
ciare, Isl. /Aydan, exponere, F. for-
dutskje, traducere, exponere. F.v. bi-
thidda, significare, F. ditsiutle, signi-
ficare, exponere, F.u. bedüde, Nl. bde-
duiden, Alam. pitiutan, Gr. I. 19. F.
unísjudsk, peregrinus, in wuisiudske
moai, idem quod frjemde moai, (pere-
grine pulcher i. e) eximie pulcher,
elegantissimus. Alam. wncadiuti, ungi-
diufi, barbarus, peregrinus.
Tixel. Ags. #hizel, temo, F. /izel, Nl. dissel.
Tjassens. Isl. T7Aiassi, vir torosus,
nomen gigantis? Tjasse, Tjesse, n. p. v.
Tyjassens, Tjessens, nomen ville in pago
Westdongeradél, contracté pro Tjes-
sen-hus, Effer t ut (s z— 1.
Tje. Ags. £heoh, femur, F.v. /Aiach,
F.b. fAiegh, Bend. 48. Ang. /Aigh,
Ang. N. (Aie, thee, Brockett. Ang.v.
they, F. (jo (tsje) Nl. dij.
Tjsef. Ags. (Aeof, fur, F.v. fAiaf, F. b.
(if, Joh. 111; /hief, Bend. 48, F.
tof, tejeaf Nl. dief.
Tjibbe. Jsl. Thydbin, n. p. v. F. Tyilie,
(tsibbe) idem,
Tjinje. Ags. /henian, servire, Isl. #hiena,
F.v. thidnia, F. tsjinje, Hind. &emje,
servire, F.b. /iemer, m. servitor,
Bend. 5, 48; /iene, servire, 8; Goth.
thivan, asservire, Nl. dienen.
Tjotterje. Isl. /Aióta, strepere, stridere,
buccinare, cornu canere, F. frequent.
tsjotterje, minurire sturni instar, Ags.
thoterian, flebili voce clamare.
Tjouwe, Ags. Zhyvan, arguere, mi-
nari, F. /sjouwe, obgannire aures cul-
pando, rixari.
Tjüne. Tsjíne, tsjoene, incantare,
Tsianster , tsjonster, tsjoenster, iucan-
tatrix. Causa incerta est; si fluxit
vox ex F.v. /ióna, nocere, scribenda
est litera /, /joene; si contra ex Ags.
lhunan , crepere, tonare; /hunega, phy-
lacteria; (Aunga, aconitum, vel ex F.v.
thiania, servire (malo demoni) litera
initialis esset 4h, /Ajáne.
Toárn. Ags. /Aorn, sentis, F.b. /Aurn,
Joh. 111. F. /oárn-bei, sentis uva,
Nl. doorn.
Toarst. sl #?korsti, m. sitis, Ags.
(hurst, thyrst, m. Ang. thirst, F.v.
thoerst, F. toarst, cg. Nl.v. daerste,
Nl. dorsí, m. Frisii liquidam r ante
st fere elidere solent; inde in elocu-
tione /oasí, F.u. dü'st, et F.b. tAha'st
pro #arst, Joh. 111, 168.
98
595
D.
Toegel Ze, toegel, n. radicum ve-
terum arundineti compacta textura.
F. b. Zoxg, armeria maritima, Joh. 111,
Teck, ieik, Outzen. Isl. /Aaungull,
thóngull, m. fucus caule maximo lignes-
cente; /Aéng, n. Dani sôtang, fucus
littoralis dichotomus.
Toetje. Ags. ikutan, ululare, Goth. /Au/-
haurn, Y. foet-hoarn; (átje, (oetje, ca-
nere cornu, cantare organum musi-
cum, Nl /uyien, canere cornu, Kil.
Toften. Ags. ofte, transtrum, F.b.
thagft, Joh, 16, pl. -as, F. /óffen, pl.
Nl. doften.
Tok. Ags. fAicgean, accipere. F. iok/
accipio pretium obletum; vox solem-
nis cum emtio vel pignus, quo certant,
pangitur.
Tok. Ags. /Aic, Isl #Zyckr, adj. F.v.
thik, crassus, magnus, Hind. /ok, F.
tsjok, Nl. dik, F.u. dik, intimus: Zt
binne nou dikke frinden, Aug. N. They
are very thick just now, interiore fa-
miliaritate nunc juncti sunt, Brockett
lma ed. in voce /Aick, ubi patris verba
mutilavit filius in 2, editione. Scoti
(ick, intimus. Jam.
Tokje. Isl. (hoka, movere de sede sua-
viter, persuadere, Jonsson. F. /ókje,
tangere, allicere; foríhokje, seducere.
NL freq. fokkelen, repetitis vicibus at-
trahere et mittere, ut pisciculi meti-
culosi escam admordent; de snaren
tokkelen, pulsare chordas.
Tólk. Poh, Bohemi, /wich, pugio.
F.b. £Aolk, Joh. 10. F. Nl. dolk, F. v.
dolga, vulnerare, F. doigje, pugione
ferire.Isl. dolg, pugna, bellum.
Tomme. Ags. thume, pollex, Ang. £t,
in qua vocis forma m attrahit 5 ut in
dumb, number, lumber, pro dum, num-
mer, lummer. Ang.v. thom, Brockett,
Scoti Zoum; (thoom) F. v. huma, F. b.
(um, Joh. 111. Isl. thumal-finger, V.
tume (toeme), tomme, Su. tomme,
pollex. Isl. #Zumlungr, Egilss. chiro-
thece tegillum pollicare; TF. tomling,
tumling, idem, F.u. dumeling, Nl. duim,
duymlinck, Kil. theca pollicis. Alam.
fist, pugnus; fústiling, m. chirotheca.
Tonger. Lat. Zonare, Ágs. thunrian, F.
(ungerje, (Ags. thír) Hind. dûrje, NI.
donderen; Aug. thunder, F. tunger, F.u.
dunder, donder, tonitru. F.b. tAunnar-
bài, Joh. 112, F. fAungerboi ; F. b. tunner.
Tongers-dei. Ags. (Ar, deus Thor;
(Àures-deg, thurs-deg, lel thorsdaegr,
596
D.
Jovis dies, Hind. /oersdet. Ags. thune-
res-, (hunres-deg, F. tongersde$, NL
donderdag. Lat. tonitru, Ang. thunder,
tonitru, F. £unger, tonger, Nl. donder.
Tor. Lat. £orreo, Gal. larir, Ags. tÀyr,
Isl. ur, thor, Dani dor, F. dér, sic-
cus, aridus, Nl. dor, Ang. (dyr) dry.
Goth. /Aaursjan, siccare, F. dorkje,
Su. corka, Nl. dorren.
Torkje. Ags. #ocerian, thocrian, tho-
crigan, vehi, ferri, hinc inde cursi-
tare, F. forkje, inverse pro (/okerje;
umthorkje, hinc inde neglecte ferri ut
res nihili, lapillos in aquas jacere ut
ueri solent. Nl.v. Daeckere», Flan-
ri, motari, volitare, vibrare, Kil.
Ang. N. dacker, mutabilis, inconstans
(celi temperies), Brockett.
Torre. Isl. /&ora, audere, Su.v. &&ora,
Su. £óras, F.b. £eurre, Outzen, F.u.
deure, Dubii hserebant veteres inter
th et d, Goth. dauran, Ags. dearran,
dyrran, Nl.v. derren, Nl. durven, Ang.
are, F. doare, audere.
Trachter. Isl. tregt, f. infundibulum,
Nl. érechter, Dani tragt, F. tracAter.
T forsan ex /À; Goth. threikan, coarc-
tare, pf. thraik, pr.p. tAraihans vigs,
arcta via. Confer tamen B. L. £rajec-
torium, fundibulum.
Traen. Isl. fàrana, rancessere, F. fraen,
Nl. traen, oleum balenarum, ellyptice
pro Ang. íraim-oi, idem, oleum ran-
cidum proprie, Isl #rain rancor. F.
(rang, adj. raucidus. Ng zz m, F.
trimmich, trjimmich spek, lardum
rancidum, (Ang. N. (Arang, premere,
contundere?)
Troterje. Isl /hreyía, fatigare, con-
tendere, Dani rete, id. F. éreterje,
tritrótje, irritare, lacessere verbis,
Hol. treteren, idem. Cf. Isl 4rióir,
m. vir obstinax, /Arioízkaz, obstinato
esse animo, Sensu proprio, ut videtur,
lhrey(a est obtundere, unde Sax.l.
ireife, instrumentum ligneum, quo li-
num et cannabim cum caulibus per-
fringunt, Bnl. V. 102.
Tréast. Goth. /Arafsíjan, consolari,
F. tréastje, idem, oamíreastje, animos
addere, impellere (equum). F. írédst,
solatium, F.b. traest, idem, Joh. 11].
Nl. é£roosten, consolari. Gabelenz et
Loebe huc male trahunt Ags. Sax.v.
thristi, audax, acer, F. dryst, NL driest,
audax, temerarius.
Trye. Lat. tres, Goth. reis, Ags. kry,
597
D.
tres, Sax. v. tria, F.v. re, Ang. three,
F. drie, trye, NL drie; Ang. rice,
F.b. traie, ter, — Goth. #ridja, ter-
tius, Ags. thrydde, F. tredde, inverse
Ang. fAird, Nl. derde. — Ags. thri-
vinter, iriennis, Scot. /Arinter, thrun-
ter, ovis triennis, F. (rinier, equus
triennis. — F. ryje-som machtich,
tres homines uniti, numero tres, Ang.
N. freesum, id. Brockett, 22 ed.
Tried. Ags. /Ared, m. filum, Ang.
thread (thried) F.b. /riad, Joh. 11,
irejd, m. Bend. 48. F. /ried, F.b.
(reed, Ysl Aradr, NL draed. Contra
th iransit ad d in Ags. t#kravan, tor-
quere, volvere, F. draye, Nl. draeyen.
T riet. Goth. #riultan, tedio afficere, F.b.
triet, Outzen; F. fortriet, tzedium, F. b.
fortrjilte, miserari, Bend. 808, Nl.
verdriet. Alam. driuzan, Nl. verdrieten.
Triftich. Isl #rif, n. diligentia do-
mestica, salus: /Arifa, manu appre-
hendere, curare; /Arifaz, bene se ha-
bere, satis habere, Ang. /Ariff, par-
cimonia; do #rive, bene valere, vigere,
F. treftich, adj. frugi et in re satis
lauta; kreftige liw', familia honesta et
T m solida. re. ; f
rilje. Ags. /Ayrlan, perforare, Ang.
lhrid, idem, Anz. Devon. thrill, to
twirl or whirl, F. drille (immen) exer-
cere aliquem; Ang. do drill, perforare,
exercere milites, N]. drillen. — F. trilje,
tremere, Nl. trillen, Kil. drile, trille,
Fris.j. spoelwiel, rhombus quo fila de-
ducuntur.
Trime. Goth. /Aramstei, ex thrimman,
exultare, verbo in reliquiis Gothicis
non obvio. Ags. (Arymme, exaltatio,
majestas, /rym, m. gressus, P. trime,
cg. gradus scale gestatorie , F.b. £rem,
m. idem, Joh. 111. Kil. ,/rame, Fris.j.
sporte, character, gradus scale.,” N]. v.
trant, gressus; hodie, mos, modus
agendi, F. /Araméke, ihranttsje, salta-
tiuncula.
Trinten. Ags. (Arinian, tumere; fárin-
ien, lumens (inani superbia) F. írin-
(en, feroculus, Jenten ind trinten, ni-
tide comtus et ornatu se gestiens. Nl.v.
Drinten, vetus; Flandri. turgere, tu-
mere; dristigh, vetus, turgidus. Con-
fer tamen Ags. geírymian, stabilire,
ordine disponere, Ang. írim, nitide
vestitus , est-Gothlandi irimpot, ele-
gans, politus. Ex pf.p. trimet, com-
tus, trimt et trini?
698
D.
Troach. Ags. Zruh, f. sarcophagus,
alveus lapideus, Isl. /Aro, f. cavum
excisum, sive ex arboris trunco, sive
ex lapide. F. /Aroach, cg. F.b. (raegh
Ang. érough, Nl. trôch, alveus, Ags.
iroh, alveus, obba.
Troaye. Isl /Areya, (hra, desiderio
alicujus teneri, F. immen íroaye, in-
dulgere alicujus votis urbano obsequio.
Confer tamen Sax. /(raden, aliquem
desiderio sequi, Lat. ob-seguium, o5-
sequi. Pro írddem, F. íroaye, ambu-
lare, gradi; immen neitroaye, post ali-
quem gredi. De wollustne meitroaye,
voluptates prosequi. G. J.
Trobbelje. Ang. do /Arob, elevare,
tumere, palpitare. Frequent. F. drod-
belje, Makkum drobbelje, arcte ada
tatis pedibus salire, A. Dorset, drud.
Troch. Ags. /Awrh, prep. per, F.v.
thruch, F. trôch, Hd. durch, NI. door.
Tromme. Isl. #ruma, intonare, zAru-
ma, tonitru, Aryma, strepitus, pugna.
Hald. F. tromme, tympanum; íromje,
tympanum pulsare, Ang. drum, tym-
panum. Isl /Arum-kétill, Nl. inversis
syllabis Kefel-í(rom, vas seneum meme.
brana stricta obductum, tympani usum
prestans, Ang. ke/fle-drum.
Trop. Ags. /Arop, inverse pro /Aorpe,
F. ien (rop huzen, domus aliquot con-
tigue in loco campestri, F. 's tkrop
jonges, puerorum caterva, Gal. í(roupe,
Hol. dorp, vicus.
Trudze. f. irudze, cg. gravedo, quz di-
citur mala, equorum, Ang. v. tkruskes,
a disease in horses, Halliw. Nl. droes,
equorum catharra, quade droes. Con-
fer Nl.v. droesen, dormitare, Ang.
dreusy, somnolentus; /Ae drousy evil,
lethargia, Kil. Droes, droessem, fex.
Trunje. Isl. /rivna, Hald. /rjona, Egils.
rostrum, quidquid prominet et coni-
forme est, F. íroánje, Hol éíronie,
vultus. F. £rumje, oan-irumje, petere
repetita prece, fatigare flagitando;
figuram przbet canis esuriens, qui
rostro trudens dominum flagitat of-
fam.
Trut. Isl. #ruda, virgo, puellula, Hald.
Thrudr, dive seu nymphse nomen,
And. F. myn trut/ (troet) meum corcu-
lum! Nl.v. drut, amicus intimus, fide-
lis. Confer NI. £roeteles , mulcere, blan-
diri, sinu fovere, Isl. fAruda, n. p. f.
Nl. Gerthruda, idem, (virgo deside-
rata). Nl, £roetelkind , corculum.
599
Trutling. lel /Aruína, intumescere,
Su. (ruina, idem, F.b. trutte, ampli-
ficari, propagari, Outzen. F. £rutlingen,
efterírutlingen, posteri in certo quodam,
mihi autem ignoto, aflinitatis gradu.
Confer /rüí, cunnus.
Truwe. Isl. #ruga, premere, PF. truwe,
triuwe, trjouwve, premendo pellere,
ynthriuwe , vi inserere. Goth. érisgjan ,
idem, (Nl. proppen) írusgjan, intrus-
gjan (Nl. inproppen).
Trüzelje. Isl. /4ros, threys, thrês,
(ros, sagitta, Egils. Ags. dreosan,
ruere, F. /ruzelje, ruere.
Tuas. Isl. /Ausía, frigescere, F.b. /Auas,
m. fons, Joh. 16. Nisi sit ab Isl.
thysia, „Prornere strepitu; ZAyss, stre-
pitus, F.b. #kuat, id. (Isl. sufÁr amnis:
quasi murmurans, sulka, murmur; F.
&uze, stridere. Inverse £Auas?)
Tuf Ags t#kufian, germinare, pullu-
lare, fruticare, frondeseere, criniri;
thufe, vexillum militare (apice hirsuto,
crinito ?) F. £oef, tuf, cg. crista comz,
collum obligati sacci; iem toef blom-
men , florum fasciculus; foef' Ajirren cri-
nium plumula, Nl. /wif, idem, Kil.
tiara, Áng. v. /uff, cincinnus lane, Ang.
tuft, crista, glomus, £o tuft, fronde
coronare, ornare; The solemn oaks,
that luft the swelling mounts, 'Thomson.
Tule. lsl. /Aua, confabulare, sermo-
cinari; st. (Aula, narratiuncula; /Aylia,
nugari. F. /we, jocus; tulkje, jocari;
tule, corculum, Nl. /uyl et vb. fuy-
len, idem. Ex F.b. tülle, tolle, sed
Bend. 5 /Aóle, os, ut orare, oratio ex
08, oris, Lat. orator, Ags. thyla, orator.
Tute. Ags. #eote, tubus per quem du-
citur aqua, Isl /áda, idem, F. füte,
capitulum, vasis os. Labia in tubi
formam contracta, fusorium, F. /u/ke,
basium, diminut. ut Lat. osculum ex
085. NL ote, fuyte, papilla, rostrum,
apex cornu instar: íofe-pot, tuyt-pot,
cirnea, Gron. doetje, osculum, Hol.
dotje, corculum.
Tütje. Ags. (hiólas, ululare, Goth.
ihiutan, cornu canere, F. /Aátje, idem,
F. b. (Auat, strepitus; thuat magi, stre-
pere, turbas ciere, Joh. 16, F. (sit-
lerje, garrire sturni instar.
Tüzelje. Isl. (usa, /Aysa, fAysja, ruere,
ferri cum impetu. F. £üzelje, preceps
ruere: (fzel-in, ingenium preceps,
inconsultum. F.v. dwsia, vertigine la-
borare; dust-slek, dust-stowe, ictus vel
600
DA.
pulsus, quo quis vertigine captus pro-
cidit, volvitur, Kil. dus, attonitus.
Tuzen. Ags. £Ausund, mille; Ang. #ou-
eund, F.v. thusend, Y. tûzen, Nl. dui-
zend, F.u. düzend , Sc. o. djteusen. Forte
per ellypsin pro /Ausund-tig, ut fuf-tich,
ser-tich, Goth. fmf-tigjus, saihstigjus,
Sax. v. thúsunlig, Nl.v. dusentich.
T waye. Ags. /&vean, lavare, F.b. ésáie,
Nl.v. dwaen, abstergere aqua; dwale,
dwele, Flandri, mappa. Kil. Nl. dweil,
peniculus.
Twierje. Ags. /hveor, (hvyr , adj. trans-
versus, obliquus, preposterus, per-
versus, Ang. ihwart, W.o. thwars,
E. I. 104. F.b. £&wers, Outz. íwears,
morosus, Joh. 149. F. dwers, obliquus;
morosus, ut Ang. cross, transversus
et morosus, Nl. dwars, idem. Éx Ags.
lhoyr est F. twirre, ventus transverse
et in gyros ruens, Lat. /urbo, NI.
dwarrelwind; F. twirje, iransverse et
in gyros ferri, turbonis instar, Isl.
(vera, transverti, de vento qui in
transversum agitur, Ags. /Acyrian , sese
opponere, adversari, Ang. do /Awart.
Ang. fwirl, circumagere; per synco-
pen Isl. /Ayrla pro thoyrla, turbine ver-
sari subito, Ags. #yrlian, terebrare.
Twinge. Ags. /Avingan, cogere, F.v.
thwinga, F. twinge, NL Hoingen. Ags.
pf. thvang, F.v. pf. (wong, F. twong,
unde st. F.v. //Awong, vis, F. twang,
idem; adj. eleganter comtus, Ags. pf.
thvong, v. (heingan, st. tkvong, thvang,
corrigium, proprie lorum coércens,
Ang. thong, idem, Nl. dang, vis.
Twungh. Isl. /Avinga, cogere, affligere,
F.b. ZAwungh, m. Joh. 111, febris fri-
gida; F. Zinst, idem, proprie servitus. .
Hanc 7 initialem, ex 7/4 aspera ori-
undam, scribere soleo #& ut eam di-
stinguam a £ initiali primitiva; ex. gr.
thútje, thüzelje, thúzen, thwaye, thwierje,
thwinge, thwungk; sed tiid, tunge, turf,
lange, tred, trou, (under, cet.
DA, tune, G.J. Scil. Hind. Hodie dial.
com. do et doe, F.o. idem, C. M. 145.
Pro a olim usurpabant ce; de in diar.
1076. — Litera d fluxit ex aspirata
/À, qum suavis est in Ang. fAen. Pro
d Neerlandi habent tenuem / in foem.
Da perdidit s finalem, que est in
Goth. /han, quam apocopen vox jam
erat passa in Iel Ags. et F.v. (Aa
601
DA.
(Lat. func pro TUYYE ut mumc pro
wuvye?) Lat. (us z— G. (han, Nl. toen,
toen? F.v. tha, non tantum ,, tunc", sed
et , quam" in comparatione, ut apud
Neerl. dam significat; hanc notionem
Frisii hodierni respuunt in comp para-
tione dicentes as: F. v. tirimina diurra
lla, NL driemael dwurder dan het mijne,
F. üryeris diérder as mines.
F. Das, den, habet notionem quan-
dam conditionalem et actionem verbi
sequentis refert ad verbum proxime
antecedens, Bithink Gods earme bern,
das acil God dy bithinke.
DA, THA, F.v. art. plur. m, f. n. Goth.
thai, 0i, Sc.o. da, i, &i, Tk, da
aliére, F. di stéarren, stelle; da ki,
vacce, F. ky, idem. In seguente
constructione Sc.o. de, vel di articulus
iudefinitus pluralis est, ad quem da
respicit sensu articuli definiti, De
beesten da komme al, jam veniunt vac-
ce (ut mulgeantur).
DABE, vb.n. F.b. stulte et insulse loqui
et agere, delirare, Outzen. Dave, idem.
Vide dava, Ang.v. dab, homo flocci.
d&bich, adj F.b.
exilis ingeni
insulsus » fatuus,
tabich,
DACHT, ers, pres. Ind.
verbi une, facere. ide F. dwaen,
F. dic, facit, agit. C. M. 65.
DAED, cg. beneficium, factum eminens
B» quis alium ex angustiis eripit.
factum, hoc sensu opponitur
verbis, vocibus inanibus, ut Ágs ded-
cene, facto, i. e. vere strenuus; ded-
fruma, facto ,primus, i e. vir sean;
dad-heet , vir acerrimus;
fronde opus. Ang. deeds, gesta fortia i in
ello. Ang. indeed, Nl. in der daed, re-
vera. (Nl. dadelijk, Lat. acfutum), An;
Nortbamp. dosdy, frugi, qui industria
prodest sua, Baker. lal. daéh, f. vir-
tus (bellica), fortitudo, pl. datkir, res
preclare geste, F. pl. daden, benificia.
eminentia, Dy het daden
oan di arme ind tjes dien,
peregrinne. iste pauperam viduam et
Tbe miseran p» cumulavit benefi-
ciis. F. Riad aw diad, con-
silio et iam juvare. F. v. ded,
promiscue, factum, actum, sed smepis-
sime in malam partem; ez. gr. vul-
neratio, vulnus, in enere, violentus
aggressus, delictum. d in ded
602
DAEYE.
nata est ex # in dethe ut recte habent
Cod. Emsegoensis et quadam docu-
menta posteriora. Fluxit ik ex fonte
Seandinavica in da/A, Richthofen ik
trahit ex calami lapsu. Lex. 680.
ded-eth, m. F.v. juramentum quo du-
ellum judiciale prevenitur. Iel. datk,
virtus, factum eximium,
DAEGJE, vb.a. projicere scrupos vel
nummos in metam, quod puerorum
Judentium at di
oandaegje, vb.a. parvos discos pro-
jicere fa metam. "hl com. oamschtje,
de nummulis.
daggel-houtsjes, pl. parvi disci ex
ligno querceo atro, quos pueri luden-
ies bacillo impingente in metam adi-
gunt. Sunt autem hi disculi perforati
in centro, ut fascia inserta constrin-
gantur et corolle instar circum cer-
vicem et humeros portentur.
Confer Ang. North. £o dad, to strike;
media dentalis d commutatur cum
media tturali 9. Ang. do dash, P4
a alone against a stone in le
iom. * the water it maketh a sound,
Baco, Ísl at daska, percutere. Con-
fer tamen Ags. dáj, res soluta et pen-
dub. Ang. any thing dagling. Hol.
endje dag, restis frustum quo puniun-
tur naute refractarii.
DAEK, F.o. nebula. D ex tà, Isl. #toka
nebula, caligo: tkokwland (terra ne-
bulosa) Tslandia. F.b. et Sax.l. daken,
nebulosus esse, Richey. Dak, inserta
iratione nasali ante. tenuem guttu-
mlem, fit Ang. v. dank, adj. humidus;
North! danker, nubes Obscura. Ang.
One lle danke of the dewe many edo
Iyggys,, Morte. Arthure, F. yn 'e daek
Jen 'e dàuie leit mannich déade, Halliw.
dakerich, adj. nebulosus. Cf. Kil. dake.
g. | DAEYE, vba. pati. F.v. daia, ex daga,
NL dogen, Sax. v. dogian. Presertim,
ati calorem, sive aque calide, sive
ignis. Di houn ken it hjille ilem nat
daeye. Di froulju drinke di thé gleaun
hjit, dat hja se mar efkes dae kenne.
Ik kem di tange, di bri nat daeye,
forcipem calidum mann attrectare ne-
jueo, neque pultem calentem come-
dere. Prov. Men kenne nin gleaun iisder
mei hânnen daeye, nemo ultra posse
obligatur, Nl.v. itidem de calore et
frigore, Di helte ende groet coude daer
» Maerl. Sp. Hist. If. 221, 59.
Confer "dogen eodem sensu apud poe-
608
DAEL.
tam Nl. Reinardi. F.v. pine daye,
penam pati, Gab. 49: moninghe daia,
se submittere admonitioni, Ch. I. 847.
Deye, Ch. I. 242. 6, med. Zen goed
bern ken naet daeye, dal er op syn mem
smeuld wirdt, probus filius dedecus ma-
tri allatum quippe suum non patitur.
DAEL, cg. F.u. cicatrix variole in for-
mam scrobunculi; plene pók-dael, F.
pók-dobbe, Ang.v. dale, & dimple in
the flesh. F.u. Dalich, adj. obsitus va-
riolarum cicatricibus, plene pók-dalich,
Ang.v. daly, obsitus vallibus. Goth.
dal, n. vallis, Ang. dale, (deel) G.J.
delle, vallis. F. deel, n. canalis, no-
inen variorum canalium fossorum in
Frisia; nisi sit a delf, Hol. canalis
fossus, ut ex kalf et half sunt keal et
heal. Hol.v. walen, gurgites; wielen,
vortices; delle, parve lacuns, (Kil.
delle, vet. lacuna) delen ofte swetten,
Keuren Rhynland, XII, ex pratis ef-
fossi alvei, effosss lacune quse termi-
norum vices prestant: Zelandi deelve
fossa. Quiseritur d an 4 sit litera
initialis hujus vocis primitiva? Ju-
nius in voce G. dalei citat Cimbrorum
(Isl. v.) /halur, unde Isl. dalur, dele.
Confer Jun. Et. dale, et Lex. G. dalei.
F.v. (o dele, (in vallem) deorsum;
ellyptice dele, del: op ner del, neque
sursum neque deorsum ; Sax. v. to dale,
Sax.n. dale, dl. Gothi hoc indicant
vocis forma adverbiali dala(h, deor-
sum; dalathro, inferne, F.b. dae,
del, deel, Outzen, deorsum. Apud
Frisios iterum a ascendit ad e vel
deprimitur ad o, F. del, F. australes,
Hind. dol, G.J. dôl. F.o. secuti NI.
neder-waerís habent dael-warts, deor-
sum, Stür. F. Op ind del, sursum deor-
sumque, fig. in genere, quantum ad
totum attinet, Je» âlde hoer ind ien
âld hynder scili op ind del nat folle,
non multum differt inter meretricem
vetulam et annosum equum strigosum.
Verba a del incipientia sunt F. a
dól vero F. australe. Multa verba ita
componuntur; cito tantum precipua;
ex. gr.
del-bedje, vb.a. sedare iratum.
del-bine, vb.a. deorsum ligare vel
consfringere, animum demittere.
del-brecke, vb.a. destruere, demoliri.
del-bruye, vb.n. et a, ruere, in hu-
mum projicere.
del-drage, vb.a, deorsum portare.
604
DAEL.
del-drachtich, adj. F.u. sefr-drach-
tich, (deorsum destillans) dieitur de
eis pedum plantis, que continuum
sudorem — emittere solent —feedeque
olent. De vulnere vel ulceratione va-
let locutio i£ draecht sterk, multum
exanit; 'n drachtige kou, vacca gravida.
del-driuwe, vb.n. Nl. afdrijven, in
flumine prece. volvi, defluere.
dol-drükje, vb.a. deprimere.
dol-drük, cg. depressio, oppressio,
— dejectio animi.
del-dukje, vb.n. cernuare, immergi.
del-dwaen, vb.a. detrudere, deorsum
movere.
del-falle, vb.n. cadere humo. Ad
hospitem intrantem, 73 del mar! vel
Smyt dy del! Ang. Smit you down! Take
chair! Gal. Donnez vous la peine de
tous asseoir.
del-fleane, vb.n. volans descendere.
del-flye, vb.a. (deorsum aptare) or-
dine et cura deponere. Relative Aim
delflye, considere, obsidere. iy dy
del! Conside! Ang. Take chair!
del-gean, vb.n. descendere per scalas.
del-gong, F.v. descensus.
dól-hompje, vb.a. detrudere manu
violenta.
del-jaen, vb.a. superne alio quid tra-
dere. Relative Aim deljaen, suum fu-
rorem compescere, cessare a ploratu
et dormiscere; ad vagientem in cunis
infantem, Myn boike jaen dy del! Di
wyn jouwt him del, desmvit ventus.
It waer jouwt him del, tempestas mi-
tescit.
dól-kliuwe, vb.n. deseendere manibus
pedibusque se movens (per funem).
del-komme, vb.n. descendere. .Kom
del! Descende! Quod cadit et non
rumpitur komt seft del, descendit
suaviter, i. e. illesum; figurate, pre-
ter expectationem bene cadit; Sae/t
delkomme, suaviter, illese cadere, fig.
sine noxa eventum sortiri. 76 is 's
gysten man, dy jin gàw ris galge ind
red driget, mar it komt meast scft del.
Delkomme, inculpare (in guem culpa
cadit) Prov. Giet it goed den hawwe
se ii allegeärre dien; giet it tsjoed,
den komt it op 'e kop fen ién man del.
dol-seinje, vb.a. deorsum mittere.
del-litte, vb.a. permittere alicui de-
scensum, demittere quid funi alliga-
tum.
del-lizze, vb.a. n. deponere, decumbere.
DAELDER.
Di hôlle dellizze, (caput deponere)
mori. Sceel dellizze, componere litem.
Dol-lizz, G.J. clades, credes, Hollan-
dismus ex xeder/aag.
del-rinne, vb.n. F. austral, DóL-rinne,
vb.n. deorsum currere; defluere, de-
stillare.
dól-saeye, vb.n. volans vel projectus
in terram transverse descendere. en
'e himel dol-saeye, de colo avis instar
volantis descendere.
dól-sinke, vb.n. in deliquio animi
concidere, corruere, prolabi; mergi.
del-sjzmn, vb.a. despicere; yn 'e lighte
delsjen, de alto in locum humilem
despicere. Jem acoáimaster sWícht leegh
op iem boer del, ludimagister despicit
(contemtu) fere rusticum.
foár-del-sjen, vb.n. oculos demittere.
dól-sotte, vb.a. G. J. deponere, retun-
dere superbiam. PF. deL-sette, Nl. me-
derzetten. Set di poat del, pone ves.
dól-sitte, vb.n. desidere.
del-smite, vb. vi deorsum projicere.
del-spiele, vb.a. et n. abunde deor-
sum fluere; Z4 reint dat it wetter yn
'e kéamer delspiell. Active de doctir
mottst ijten hette delspiele, medico pran-
dium (potu cerevisie) deorsum cluen-
dum est. W. G. 59.
dól-thongerje, vb.a. Nl. nederdonde-
ren, deturbare fulminis ictu.
dól-thriuwe, vb.a detrudere, trudere
in terram, opprimere.
dól-thruzelje, vb.n. preceps cadere,
ruere.
del-tsjen, vb.n. descendere. F.v. del-
aen, deorsum trahere, in partibus
inferioribus computare. O. F. W. 878.
del-gote, cg. canalis sive fistula lignea
de tecto pendens, per quam defluit
aqua pluvialis.
DAELDEH, cg. nummus argenteus au-
tiquatus, quz valebat 30 stuveros, Hd.
Maler. Figurate, segmentum integrum
tenue et planum pomi, longi libi,
carote, cmt. Smy di apel, di wirtel
yn daelders, vel dimunitive yn dael-
derkes, Jouw it bern ien daelder koeke.
daelders, pl. maculz rotunde equi scu-
tulati. Jem span hynser mei moaye dael-
ders vel apels, Hol. appel-grauw paard,
Gal. pommelé, Ang.v. apple-gray, Ang.
dapple-gray.
DAELK, adr. mor, Hd. 3ald, Nl. straks.
Jk scil daelk komme, mox venibo. Ex
dadelik, statim. Daelk anstuss, (statim
606
DAEM.
mox) paulo mox. Analogice Nl.v. Zo
handes, mox, Nl. tAans, nunc.
DAEM, cg. F.b. daam, (Nl. dam, Hd.
damm) Joh. 101, agger quo obstruitur
aqua, pl. dammen; áe sive a longa
singularis monosyllabi corripitur in a
brevem duramque accentu in prima
syllaba bisyllabi pluralis; ex. gr. raem,
aries, pl. rammen; kaem, pecten, pl.
kammen; faem, virgo, pl fammen;
laem, agnus, pl. lammen. — Distin-
guunt Frisii inter diken aggeres ter-
reni in continente exstructi contra
irruens mare vel influxum ague dul-
cis, et dammen aggeres in aqua structi
vel sepimenta lignea.
daem, agger transversus in fossa agrum
cingente, per quem transeunt de prato
vel arvo in vicinum pratum vel ar-
vum. Clauditur agger talis cancellis
mobilibus, quos Askke, pl. hikken di-
cunt, Hikken ind dammen, clathri et
aditus agrorum per fossam transversi.
Figurate Dammen ind Mikpeíllem, ho-
mines obstinati et intractabiles. Di
hikke is fen di daem, nemo adest
qu protervos coercet. Prov. 4s di
ikke is fen di daem rinne di sciep yn
't wyld, absente colono famulitium
lascivit. As er ién sciep oer di daem
giet fleane se er allgearre oer, vulgus
fere sequitur exemplum unius teme-
rarii, Scoti If one sheep loup oer the
dike all the rest will follow , Kelly, 179.
In aditibus agrorum pecus transiens
atterit gramen pedibus, unde pluvia
fiunt ccnosi, quos Frisii vocant du-
kelige (doekelige) dammen: Dukelige
dammen stopje, solvere debita vetera.
Alde rike moikes binne goed om di du-
kelige dammen fen swiflen onder hjar
migen to stopjen.
daem, F.v. locus elevatior (colliculus)
et stratus, ubi canis molossus suam
habet sedem in fundo rustici; hodie
therp vel poale, honne-therp, | honne-
poale: Dis hondis; als ma stapet op
him, jef dat men slacht in sine damne
deer |i leit, so doermet maet bela,
O. F. W. 384. Prepositio iw probat
daem hic figurate nidum notare, in
nido, sed in sequenti proverbio op,
supra, spectat colliculum. Prov. Jes
houn is slout op sijn ein daem, Bur.
18, quisque apud se audax est. Nl.
Fen Roni is stout op zijnen eigen dam,
Hooft, br. 1732.
607
DAEM.
Frisii suas sedes figentes apud ostia
fluminum, eorum aguas dulces sepa-
rabant ab agua marina, ita tamen ut
per emissaria navibus liberum aditum
praeberent. Hoc modo claudebant os-
tia fluminum Amstele, Role, Zane
aliorumque, et inde nomina urbium
Amstelre-dam, Rotero-dam, Zaenre-dam,
hodie Amsterdam, Rotterdam, | Zaan-
dam. Adde his urbes maritimas West-
Frisio Udam hodie Adam, Monnicken-
dam, vicosque Pollen-dam, Knollen-dam.
Erat olim fluentum in horum vicinia
lip dictum, ad cujus oram vicus
llipen-dam , hodie J/pendam. | Apud
effluvia fluminis Harlemensis Sparen
est Sparendam. Cf. De kaart van Hol-
lands Noorder quartier in 1288 door
G. de Vries. Sunt et in media Frisia
emissaria, ad quorum ripam diverso-
ria aliaque zdificia inveniuntur, qui-
bus nomen daem: ex. gr. Heá-daem,
F.u. JHooi-dam in pago Smallinger-
landia; Galama-damme, vel -dammen,
in pago Hemelumer Oldefaert. Aliis
vicis nomen est a ripa cui adjacent;
sc. wâl, ex. gr. Krom-wál in Wonse-
radela; Aérén-wâl, vicus vicinus vico
Heárren.fean. | Diversorium di álde-
scéuw nomen habet a cymba ma-
jore, qua pecus, viatores, vehicula-
que super fluvium proximum tradu-
cebant.
Note est in linguis figura, qua no-
tio alti ad eam depressi, quod juxta
est, descendit; ex. gr. F. dyk, NI.
djk, agger, Ang. dite, sub altera
forma dich Anglice est fossa. Quz-
ritur an non simili figura daem, dam-
men, agger, transiit ad fossam vel
canalem Juxta fluentem? Exemplo sint
F.b. dám, fossa aquaria, molendini
aquarii canalis, piscina, Outzen. F.
di lange Dam, parvum stagnum vicos
Scarl et Bakhuzen intermedium. Di
dammen, canalis ducens a Molkwar in
vicum Coldum (Koudum). In vicinio
Jacus Morrha ab occidente finit in
houter-Dam, ab oriente in Galama-
damme. Vicinee fossw» in Tietjerkste-
radela sunt âlde Dam et Bergumer
Dam. Lacus Pikmar versus occidentem
desinit in sinum dictum groun-duem.
Confer Isl. dammr, âgger, alluvies,
et „Piscina ; Dani dam, idem; Ang.
Suflolk, dam, marsh; Scoti, a dam,
tantum urine quantum infans una vice
608
DAEN.
mingit, (o dame, mingere. Confer F.
Nl. Ang. cmt. damp, vapor.
dam-lizzer, cg. trabs lateralis ostii
sive introitus agri, in qua postes cla-
thri infixi sunt, queque impedit quo
minus glebe solute ruant in fossam:
quodque latus tegit utrimque trabe una.
dam, F.v. cicatrix exstans, Jef dio weer
een dam standen haet, O. F. W. 363,
si labium (vulneratum) cicatricem ele-
vatam reliquam habet, F. naed.
daem, peringum, quasi aggellus. Alias
F. keep-striélte (fissure praten ).
dam-steegh, adj. procedere recusans,
valet de equo. Damsteegh hynzer , equus
stabulum vel fundum rustici linquere
nolens, equus inter currendum ilico
gradum sistens et ultra procedere ob-
stinate recusans. Nl. sfedigÀ, stabilis,
(eodem loco immotus stans) pertinax,
obstinatus. Kil.
Siryk-daem, cg. asseres rite dolati,
arcte linea recta secundum trabes fis-
tucatas compacti, per fossam aquariam
transversi, ne gutta quidem transeat
in partem aquse vacuam et ceno pur-
gandam.
dam-rak, vel- rek, n. canalis ducens
ab aggere Amstelodamensi in emis-
sarium ad flumen Yam, Hol. Àe£ JJ.
F. rak, rek, spatium certum canalis
flexuosi per quem naves velificant: 's
rek yn 'e wyn, canalis pars cujus trac-
tus ventum habet adversum.
damje, vb.a. aggerem opponere aquis.
Sat. dómje, E. ii 208. Ags. demman,
Ang. £o dam.
demma, vb.a. F.v. obturare; senne walla
demma, nullum puteum implere, ob-
turare: more solito inserta p post m,
dempa; dempí-ma | himme alla. F.
dimpe, Nl. dempen, restinguere. In-
serta p nascitur ordo vocum in quibus
notiones opponendi, restinguendi, de-
rimendi, suffocandi, sedandi przeva-
ent; tales sunt damp, vapor; pige
loft, celum madidum tristeque; dim-
pich hynzer, equus suspiriosus; dompe,
trudere; et id genus alia.
DAEN, cg. vestigium impressionis qua-
liscunque; ex. gr. impressio in natibus
insidentis matte; impressio fasciarum
in clunibus infantis; plica immutabilis
in linteo; vestigium madide scutelle
in mensa, cmt. — Vibex, Men sille jin
danen yn it gat op dy matten stuóllen. It
bern hat danen yn 'e billen fen di ruften.
609
DAGE. |
Dani damwe, effingere, formam addere,
formare, Nlv. gedane, Nl. gedaemte,
forma, species, facies. Nl. Zo-damich,
(ita formatus) talis; Aoe-danich (quo-
modo formatus) qualis.
danich, adj adv. significanter, valde.
Gal. marqué; F.v. denoch, denich, for-
mam, qualitatem quandam babens; aZ
dus denighe bêsittinge, talis possessio;
under-denich, subjectus, subditus; de-
sickeid, qualitas, wnder-denicheid, ob-
edientia. 76 bern hal damich wt 'e
noas blet, infanti sanguis profuse e na-
ribus fluxit. /7/ is danige kâld, swvit
frigus. Dy keerdel hel ien danigen bult
jild, nummis ditissimus est. Dal is
den danich! Hoo modum excedit. Dy
Jfaem is den danige moai! Puella ista
pulcherrima est; Isl. da ven, eximie
pulcher. Confer Baker, Northamton-
shire. L 178, ,, Dent, dant, impression
» from a blow in a bard substance or
»Írqm pressure in a soft one, Spenser,
Fairy Queen,
JFclad in migAiy arma and silver skielde,
Whereon old ints of deep woundes did
(remaine.
DAGE, cg. aurora. Foár dei ind foár
dage; vide dei "Valet etiam de cre-
pusculo vespertino, cum sol occidit;
as di dage fen di loft giet, cum lumen
recedit de colo. Ang.v. day, the
dawn or first opening ofthe day, NI.
dage-raed, aurora, ex dach, dies, et
raed, Ags.rodor, firmamentum, sethe-
rege sedes.
daegje, vb.n. diescere; Ang.v. dey |
to dawn. Diem ponere, constituere;
F. immen foär it riúcht daegje, in jus !
vocare, Anyg.v. do day, to fix a day, '
Wright. Nl. daghe-dingen, in jus vo-
care. Kil Confer F.v. dei-thing, in v.
ei.
oerdegje. vb.a. G.J. prefulgere supra |
ee Fee e ———— ÓOeÜÓÓ——————————————MÓ—— A ———————————MÓ———————— ———Ó €
omnes vel omnia.
Qt-daegje, vb.a. provocare quem in.
pugnam singularem. Ang.v. £o day,
take an appointed time to fight,
Hal. 298.
moárn-dage, prima lux matutina.
joun-dage, lux vesperascentis diei.
DAGGE, F.o. femina garrula, inepte
loquax et negligens; fler-dagge. Stür.
Scoti dage, a trollop; a dirty mismana-
ging woman, Jam. Ang.d. dage, tenuis
luvia; £o , cursitare. Halliw.
DAGH, F.b. ros, Joh. 101. Scoti dag,
610
| DAIPE.
uvia tenuis; /o dage, irrorare pluvia
tenui. Isl. ld irrorare; deigia,
madefacere, Su. dugg, pluvia minuta.
dage, F.b. perfundere aqua, sive e
fundibulo, sive e catino, Outzen. Ang.
North. dugge, irrigare. Àng. dug, (or-
ganum irrigans) uber, Ang.v. mamma.
daw, m. F.v. ros. G z— W. F. dàuwe,
Nl. daute, m.
dawa, vb.n. F.v. rorare, F. dâuwje,
Nl. dawwen. Ang. Exmoor, do dore,
rorare. F. dage, Makkum, ros; dóage-
drip, roris gutta.
duwwe, vb.a. F.b. intingere, imbuere.
Hd. éünken, Gal. tremper, Bend. 15.
Ags. dufian, immergere. F. b. dôf (deuf)
jus, F. slip, in quo tingitur frus-
tum. Confer F.u. suur-doop, jusculum
acidum in quo tinguntur pisciculi,
ex. gr. perce, Bend. 15.
dóu, cg. (avis urinans) columba, Ang.
dove. Goth. dubo, Isl. dufa, F.u. duew
(düüw). F. dóffer, columbus F. o. duwwe,
intingere; déwf, n. intinctio; deus, f.
columba, dóffer, m. columbus. Bend. 16.
dófje, vb.n. forma vaporis, roris vel
tenuis pluvie descendere et madefa-
cere: del-dàfje, ex alto irrorare.
dôf, adj. humidulus: ex. gr. dôf linnen.
Figurate Hol. duf, languens, torpens,
segnis, proprie, madore laxus; Zk den
duf. De scheepvaart is duf.
dàuw-striker, cg. loripedis pes trans-
versus; proprie, qui verrit ambulans
rorem de gramine. Eadem figura NI.
dauw-swenghel, palear pendulum vaccese
obesse, Ang. dew-lap, idem.
DAI, n. massa farinaria. Ags. dáA, Scot.
daich, Isl. deig, Dani idem, F.b. dei,
Outzen. dí, n. Joh. 101. Ang. dough,
massa farinz subacte, Nl. deegh, Ang.
North. /o dag, to run thick. — Al
noagh koecke fin ien daj, (satis libi
ex massa eadem) ne aures obtunde
eadem usque cantilena, Burm. 2.
d&yich, adj non bene coctus (panis),
spissus et lentus (panis) Scot. daighie,
Ang. doughy, Derby, foolish. Nl. gaer,
bene coctus, callidus; wiel gaer, crudus,
incallidus. Plene Ang.v. dough-baked,
imperfectly baked, Gal. pateuz.
dayegens, cg. panis semi-cocti spis-
situdo, Scoti daighiness. Goth. deigan,
digan, depsere, effingere, formare, pf.
daig; daigs, m. massa.
DAIPE, F.o. C. M. 171. baptismus.
Hind. dáip.
89
eu
DAK.
daipi, vb.a. F.o. baptisare aqua lus-
trali, Daipa, id. daipe(, 2 pers. impt.
Underriuchtet alle Heydens un daipet
jar, O. M. 68, 181. F.v. wapelde-
pinge, -djepinge, perfusio aque. F.
djiepe, exantlare perfundendam aquam.
Ags. dippan, dyppan, immergere, bap-
tisare; primitus non irrigabant novi-
ciorum Christianorum capita tantum
aqua lustrali, sed eos totos quantos
immergebant; Age. du/jan, immergere,
immergi. Ex Gr. 9770, sepelio, li-
uet a esse thematis vocalem primi-
tivam, quam Gothi augebaut vocali s
sequente, daupjan; ex au est o in NL
dopen. EF. doape, baptismus: doapje,
baptisare. F.u. ewur-doop, jusculum
ex farre, ovo, lacte, butyro et aceto,
uo perfundunt pisciculos coctos. Hol.v.
ers, teleiobaptiste, Ang.v. doppere
sive dippers, Ben Jonson: ex bap-
tismo, quem, rejecto baptismate infan-
tum, solis adultis administrabant, ita
dicti. Teleiobaptistas NL vocant ho-
die Doopsgezinden, Ang. baptists.
DAK, n. tegumentum corporis. D ex #.
Ags. thek, theak, n. tectum , gen. pl.
thaca, dat. (hacum; Isl. thak et thecksu,
n. idem. Vide dek, tectum domus,
NL dak. Di faem sit goed yn hjar rak
ind dak, famula omne genus vestibus
cumulata est; spectat precipue vesti-
menta interiora; ornate enim esse indu-
tam vestibus superioribus et paupere
interioribus meretricium habebant Fri-
eie cultum. Inde precipue largo nu-
mero novorum indusiorum linteorum
studebant famule, quarum plurime
in sua cista servabant viginti-qua-
tuor. — ak, copia commodis suffi-
ciens, vulgo gerak; F. rikke, porrigere,
Nl. éoereiken, Gothi. rikan, pf. rak;
rakjam, extendere (manum), unde adj.
rak, NL foereikend, sufficiens, sat.
DAKKEBJE, vb.n. F.o. perniciter iti-
tare. Emdani dakkern, Stür. Scoti £o
dacker, huoc illuc cursitare, unde prop-
ter crebras itiones per pascua Ang.
daker-hen, Hd. wiesenláufer. Flandri
vet. Frisiorum australium olim con-
termini daeckers volitare, motari, vi-
brare, coruscare. Kil.
DALE, vb.n. descendere. Ang.v. dale,
idem, Nl. dalew. Di sinne daelt, sol
in oocasum vergit. Di granen dale,
pretium frumenti minuitur. Confer
619
DAMP.
dâl, dol, del, infra, deorsum. Prov.
Der binne wol heager bergen daeld,
ne effer te bonis fortune, gue te al-
tiorum retudit superbiam.
DALJE, DAILJE, cg. subita vehementia,
hostilis repulsus, retribuendi actus ve-
hemens, imprimis convitiis. F.o. dalje,
dolje, verbera infligere, in partes di-
videre. Teuth. Dal, dapper, rysch,
wacker, agilis, vigil, activus, aerimo-
niosus. Maúrns wier it blak, mar oer
dei kaem er dalje, hora matutina sile-
bat ventus, sed medio die quietem
furore rependebat. Auke Jforwiet it
Jiskwiif dat hja bline njerring dréau,
mar der kaem daije op, exprobratio,
vellicatio, verba opprobriosa.
DAMP, cg. vapor, nebula, aer vaporo-
sus. G. J. dompe. Der is ien damp oer
st fjild, nebula quredam premit agros.
Wasem, cg. vapor calidus surgens ex.
gr. e cibis calidis, aqua ebulliente,
vel fumante collo equi exhausti; damp,
ex solo humido, ex aere matutino
refriguerato iterumque sole calefacto.
Moárn-dampen , juwn-dampen, NL Ang.
damp, vapor.
damp, adj subhumidus. Damp linnen,
linteum subhumidum; 's damp hús,
domus humida, Nl. eew wvochtig Àwis.
Di kléan binne my damp fenne dàuwe,
vestes mee madorem imbibunt ex rore.
Ang. caves and groís under ground are
dampish
dampe, d&mpje, vb.n. et a. evapo-
rare. Utdampe (it linnen) siccare lin-
tea subhumida eliciendo vaporem ante
ignem. JDampje, fumum ducere per
fistulam tabacinam: di boeren dampje,
dat men nat ut 'e éagen sjen kenne.
dampens, cg. mador, Ang. dampness.
dampich, adj. nebulosus, Ang. dampy.
In damp iterum a surgit ad e vel de-
scendit ad o, unde dempe et dompe.
Kil. domp et damp, vapor. Ang. damp,
quod efferunt démp.
dompje, vb.a. restinguere, suffocare;
fig. rescindere.
bidompt, adj. idem quod dompich.
domper, cg. cornicnlus ad candelam
extinguendam. Nl. v. domp-koorn, demp-
hoorn
dompioh waer, sine vento celum
obnubilum, udum et triste. Dompige
kéamer, cubiculum aéri non pervium,
caliginosum, triste, Áng. dampy, va-
porosus; fig. dejectus animo; damp,
618
DAMP.
dejectio animi, To de in a dump. Ang.
Berk. dommel, damp, applied to hay
or oorn; dull, inactive, applied to
animals.
dompe, dompje, vb.n. subsurdum
sonitum edere. Freq. Nl. dommelen,
bombos edere, Kil Hd. roAr-dommel,
idem quod.
reid-domper, cg. onocrotalus, pro-
prie, qui habitat in arundinetis ibique
suos citat bombos. eid, arundo,
arundinetum, Nl. rief, pro quo NI.
roer, arundo, in Nl. roer-domp, quod
Kil. commutat cum roer-éromp. Trompe,
NLv. tuba, cornu: cornu inflati soni-
tum referens. Nl. dompigh, adj. sub-
surdum sonitum reddens ut tonitrua
e longinquo. De anate tranquille in-
ter longinqua tonitrua natante canit
poeta J. P. Klein, Zij vreest het. dom-
pige donderen niet. Roer redit in NI.
roer-vink pro riel-oink, avicula juncis
et arundinibus insidens, per parono-
masiam roere, agitatio et arundo,
roervink, auctor turbarum. Ridicula
viget inter pauperes piscatores et ope-
rarios superstitio modium ('n lippen
rügge) secalis anno proximo tot flore-
nos constaturum quot bombos una
vice ciet onocrotalus, Quatuor bombis
integris si addit debiliorem modius
constabit quatuor florenos cum dimi-
dio. Risum teneatis! Su faek as di
reiddomper ropt sa dikr wirdt de rügge :
eltse dom ten goune yn it lipen
ind ien AeáLgowne as er noch ien nei-
dompke by komt. A vocis sonitu surdo
nomen accepit ani rudentis Gr. 0v0-
xpor&A06, Lat. omocrotalus, XQÓTXAOV,
crepitaculum. Lat. (aurus, Plinius. Bos
Nl. mose-koe, coni, paludis vacca.
Hd. mose-kuh , mos-ochs, erd-bul, (qui
bovis instar mugit in paludis cono)
H. Jun. 64. ed. 1«. Onocrotalus habet
plumes laxas easque subflavas macu-
is nigris variegatas, unde nomen Lat.
stellaris ardea. Plume arde: (reiger)
sunt quasi csesie mixte albescenti-
bus. — Nl. domp-Aoorn , Kil. onocrota-
lus, proprie, cornu subsurdum edens
sonitum. In hac voce elucet affinitas
inter notiones restinguendi et subsurde
sonandi; domp, demp, enim in domp-,
demphoorn, extinoctor eandelm, extin-
guit, et in domp-hoorm, onocrotalus,
surde sonat.
614
DAR.
demme, vb.a&. per literarum assimila-
tionem pro dempe, Nl. dempen, re-
stinguere. Der 1s nin demmen oan dy
brán', istud incendium restingui nequit.
demmen, dimmen, adj. sedatus, sta-
bilis et frugi: 'm dimmen man, nin
poehoánne.
dempich, dempen, dimpen, adj.
gravedinosus, proprie, vaporis plenus,
vaporosus. Lat. irium et ni
sus. Nl. dampigh, suspiriosus. F. Dim-
pich imprimis attinet equos: 's dim-
pige Mnzt vel ien dimpich hynder, equus
asthmaticus, sive asthma conciperit ex
subita refrigeratione, sive ex fcni
mucidi usu. Nl. dampigh, suspiriosus.
Ang. dampy, adj humidus (vapore);
dejectus animi.
DAM-SPUL, n. Gal. jeu de dame, ma-
trong ludus.
dam-houtjes, L , Jatranouli , GaL
jons, disci pusilli lignei.
alm; e, Gal P iower au dames, multi
inter agricolas Frisie tam perdite hunc
amant ludum ut totam per noctem
intenti et taciturni in eo transigant.
To dam weze, in hoc latrunculorum
ludo victor esse; tropice, Hij mient
al dat er to dam is, jam suas res in
tuto esse putat.
dammede, n. Hind. linteum Indicum
ex gossypio ita filis varii coloris inter-
textum, ut tabule lusorie rhombos
referat.
DANGELJE, vb.n. pendulus librari sive
jactari, hinc inde ferri. Ang. £o dangle,
idem, Isl. ding/a, motari pendens.
umdangelje, ititare, pigre obambu-
lare. Di feint dangelt al um di faem
hinne, juvenis meticulose vagatur circa
virginem.
gedangel, n. commotio nugatoria. In
versione F. poematis Bilderdikii, De
vloek, Di feint, oars Frjemd yn dat
gedangel, jouwt him yn 't fjild.
DAR, F.o. fores, C. M. 41. Dér, idem,
Se.o. FE. dóare, dóar, q.v. Ex door
est Hol. deur. In pl. en a magis
elucet. For doar (ante domum) in
platea, ita et subst. Gothicum faura-
dawri, platea. Heit is nat ym; hy is
foár doar, pater non intas est; fo-
ris est.
Greci frequentabant v in Wp2, Lat.
o in fores. Gothi o extraneam fere
scribebant au, dawr, sed Sax.v. o in
615
DARL.
dor, F.v. dore. Contra Ags. duru,
Isl. dyr; sed Ang. s mutabant in ó
door: Alam. vocales uw et o ambas ha-
bebant in /Aur et /Aor. Adeo difficile
est certam in his quserere regulam.
DARI, pARBI, cg. lenta et tenuis mate-
ria caustica, qus per strata jacet in
fodinis causticis sparsa. Arefacta in-
durescit, assulatim frangitur, et usta
vehementem citat calorem; in carbo-
nes versa rumpitur et cito extinguitur.
Nascitur ex putrefactis plantis maxime
aquatilibus, quales sunt arundineta,
junci, alge, Isl. /ar, alga. , Dare,
Sax. Fris. ast, (hodie ies) ustrina." Kil.
Inde dari-forf, cespes causticus, el-
lyptice F. turf. Per apocopen ultime
partis (turf) remanet Flandrorum et
Zélandorum dary, darie, darinck, ces-
pes bituminosus; nigra quzedam et vis-
cosa gleba, qua Flandri septentrio-
nales et Zélandi focum alunt, Kil.
darinck. Pro darri Hol. habent derrie.
Confer Ags. dearran, Ang. bo dare,
(ardere in arma) audere.
Vicina materie dari est altera scal-
tel, qui sub ripis lacuum, stagnorum
et latorum canalium latet; invenitur
et sparsa in strata sub maceris et
arenosis campis ericeti. Haud multum
inter se discrepant dari et scatet.
derri vel klyn, cg. terra caustica, bi-
tuminosa, madida ex fundo aque
tracta, sparsa per agellum vicinum,
ibique soli et ventis exposita tandem
in oblongos cubos secta et arefacta,
Neerlandis usui est in foco alendo.
darink, veteres Zélandi terram fluxui
et refluxui maris quotidie obnoxiam
adeoque sale marino saturatam, ef-
fodiebant et siccatam | comburebant ;
cineres vero in opificinam salinariam
vehebant, ubi aqua marina mixti in
salem vertebantur. Ideo hane terre
effossionem et darink vocabant et sel-
néring, salis opificium. Tabula picto-
ris C. Pronk, in xenodochio Sieriksese
8asservata, effossionis et combustionis
modum reprszsentat; ea vero sculp-
tore C. Pronk in tabula senea publici
juris facta est. Kilianus in voce Da-
rinck hanc cum darie commutat, Kil.
dare, ustrina.
DARJE, DAERJE, vb. relat. F.o. se com-
pescere, detumere, scilicet coli tem-
pestas. Be-dare, idem. Bedaerd, sedatus
(homo). Cf supra Jidarje. Stür.
——M es
DARKERT, DARKET,
616
DARTIEN.
op. juvenis com-
tus, gressu feroculo sihi mire placens,
juvenis compositus in ostentationem.
Hwat ien darkel is us Jetse mei
nye hoed ind moaye kreakers! Isl. at
laga sig darkt, jactabunde ferri, An-
drege. Isl. darka, properare gressus
absque velocitate analoga. (Cf. Ang.
to dare, Shak. provocare, Scoti dar-
ren, idem. Isl. dêre temerarius, A.
Devon darous, bold, daring. Ang.
Cumb. darter, active. Nl. dartel, der-
tel, F. derten, petulans, temerarius.
FK. darkert, Hol. een ôram.)
DARTIEN, num. (dattien) F.u. trede-
cim. F.u. mutantes /A in d faciunt
cum Nl. dertien. Ita et F.o. dartein;
sed 7A in F. trettjin. Quantum ad the-
matis vocales, ex alterutra vocali du-
lii veterum nata videtur; a ex iá
dal. lhriftigir ; Worcumensium o in
thrôttjen ex eó in Ags. fhreó-iyne; e ex
éo in F. tAret(jin, Scot. tArettene, nisi
e eadem sit cum e in Isl. £hre(fas et
Lat. éredecim. Anglorum $ in (Airfeen
ex io in Ags. fAriolyme F.b. pro trio
Nl drie, inverse /rói, tres. Bend.
Transponunt literas Nl in dertien,
F.u. in dartien, Angli in tAirieen, pro
dre-lien, dra-tien, thri-teen.
dartien omne notat quod bene et
celeriter procedit. F.u. 4s ien durtien,
velox, pernix, hilaris, prompte; Zt
fuur brandt as 'n dartien, lelissime
focus ardet. Dat sike kym' drinkt nou
weër as 'n dar(ien, infans nuperrime
egrotans nunc avide sugit mammam.
ol Hij is zo vlug als een dertientje,
aviculis pernicior est.
Numeris variis nostrates quasdam
res faustas infaustasque insignire so-
. lent: ex. gr. numero centesimo 100
vel zero o latrinam; exagesimo 60
amentes, Hol. F.u. Den je sesticÀ?
an te dementia cepit? F.u. op syn
elf-ind-dartichs wat doen, aliquid agere
lente et anxia minutaque diligentia.
Undecim stultorum numerus, Hol. He?
gekken-nommer, sc. elf 1l. Hy moet
naar mumero elf, ad delirantium hos-
pitium relegandus est. Hol. Hij scheldt
hem uit voor elf-en-dertig, i. e. voor
even veel (sc. wal) quecumque ei ex-
probrat. F.u. De goede megen, (bonus
numerus 9) infans suavis et placidus;
proprie numerus faustus 9 in ludo
anserum, het ganze-apel, Numerus 18
617
618
DAVA.
DASK.
convivarum infaustus habetur; porten- | DASKJE, v.a. verberare. Daskje op mar!
dere quippe perhibent eorum unum
intra annum esse moriturum, quod
Christus in ultima cena accumbens
cum 12 apostolis brevi post cruei af-
fixus est. Numerum 80 quoque omi-
nosum censebant, quod Judas Chris-
tum prodidit 80 denariis. Inde ad
presagium istud avertendum numerum
80 non nominabant nisi addita formula
met God, cum Deo, Hol. Dertich met
God. Annus vite sexagesimus tertius
(68) climacterius, fatalis creditur et
dicitur F. i4 moárd-jier, Hol. Aet moord-
Jaar, annus internecivus, quem qui
supervivit in longum viviturus cre-
ditur. Numerus tres (3) eximie faus-
tus habetur, Hol. 4e goede dingen
bestaan in driecn. Hol. Driemaal is
&cheeps- vel schippers-recht, F. Türye
is scippers riucht (ter est jus nautarum)
in propinando hoc proverbium usu
venit et innuit esse ominosum si quis
minus tribus poculis biberit, Nume-
rum septimum haud minus perfectum
et felicem predicabant; inde matrimo-
nii septimum filium manebant divitis,
ingenii dotes et vit? beate gaudia. —
Generatim veteres numeros pares cre-
debant ominosos, impares faustos. Vide
Brand. Ellis, Popular antiquities, qui
tom. JIL p. 264 de hac materie dis-
seruit, et inter plura locum sequen-
tem citat. Medieus Anglus Trickmore
hoc ponebat axioma, Let (Ae mumber
of his Uleedings and purgations be odd.
Numero Deus impare gaudet.
DASK, m. F.b. pating, vas, Joh. 101.
Ags. disc, Ang. dish, unde F. oandisje,
arare mensam; opdisje, imponere ci-
r mense. Lat. discus. Prime Frisio-
rum patine erant parvi disci lignei,
in quibus conviva suas secabat carnes.
Patine cave ex fictili opere proavis
erant ignotm. Nl. disch, mensa, ex
disco dicta, quod prime menss; mo-
biles, parve et rotunde erant. Alte-
rum mense nomen /afeél itidem ex
Lat. fabwa ductum est, indicio men-
sas hodiernas veteribus fuisse ignotas;
comedebant cibos, quos edebant, vel
genubus fultos, vel scamno impositos,
cui insidebant pedibus varicatis. Pro
dask F. habent i , F.b. pán
(paan) patina fictilis, ut /Aek-panne,
DAVA, vb.n. F.v. surdescere.
ne parcas flagro. Isl a£ daska, per-
cutere, Ang. fo dash. Isl. dask, n.
ictus, verber, Ang. dash, id.
DAUK, DóuE, cg. obturamentum dolii.
Contracte ex dorik unde Nl. (dóvik)
deuvik. Inde poéta obscenus Teng-
nagel p. 53, de mentula,
Voort maeckt hy met moer een praetje,
Gaet met haer wat in de (uyn,
Toont een deuvich tot haer vaelje ;
Want de vochí was in de kruyn.
p. 56, 't Deuvick-gat dat was verstopt,
stranguria laborabat: Ang.v. dock, the
stump of a beasts tail; £o dock, fu-
tuere; doccy, meretrix, ex doccige.
Tali obturamento precipue claude-
bant dolium cerevisite, qua celebra-
bant nuptias, unde diar et Ang. ale,
figurate festum indicat; cui annuit
dàuk-slikje, vb.n. (lambere dolii eva-
cuati obturamentum) continuare nup-
tias postero die, antiquitus sspe per
totum hebdomadem. In oppidis Frisie
hunc sequebantur ordinem; die solis
consanguinei, liberi et pueri usque
ad quartum gradum nuptias celebra-
bant; die martis amici et vicini; die
jovis famuli, famulw et operarii tam
gentis quam convivatoris; die saturni
oppidi ejusque ambitus pauperes ad
prandiorum — reliquias consumendas ,'
quod dàuk-slikjen appellabant. Hinde-
lopenses morum antiquorum cseteris
tenaciores in festis nuptialibus om-.
nes hosce ordines inter se miscebant.
Confer hanc annotationem; 2e gouden
brulloft fen Douwe op Seetllum mei
Aefk Herres dochter Risselada durre
mei it dauk-slikjen fen d iene snein ta
di oare. Nei di brulloft kamen di earme
minscen da altiden to dàuk-slikjen , d. i.
alle lesjes fen di mjilliid op to iten.
Scheltema, Trouwen en Vrijen. 318.
Idem observabant olim nobiles inter
Frisios, cum mensas exguisitissimis
epulis exstruebant; earum enim reli-
quias omnes easque lautas pauperibus
qui ante sedes concurrerant, e fenes-
tris triclinii porrigebant convive.
NI. v.
doven, surdescere, stupere, F. doawje,
vb.a. et n. restingui; di turf doawet,
carbones ardentes glebe oaustice
sponte restinguuntur;
, kersens-panne, calva, omt. Ang. |utdoawje, idem; extingui et extin-
pane, tessella vitrea, Gal. gnarreas.
guere.
619
DAVA.
ut-doagje, Makkum, ut doage pro
doawe, ros. doaf-poat, cg. olla fictilis
in gua extinguuntur carbones igniti.
Fig. Yn 'e doafpoát smore, suffocare
rumorem delicti.
dâf, adj. F.b. surdus. F.v. Zen dúef
mon neen riuchter wesa, non licet
surdo judex esse. F, doaf, surdus;
Aeárrende doaf, se fingens surdum. Sa
doaf as ien quaríel, coturnice surdior.
Propria notio hebetudinis, stuporis
et insipidi in genere transiit ad sin-
gularem auditus hebetis, ut liquet ex
doawe-stoak, lignum cariosum, ramus
aridus, cremium, Hd. eine /aube nuss,
Ang.v. deaf, decoayed, iasteless; ap-
plied to nutscorn, cet F. doawe nettel,
urtica non pungens, lamium album.
F. b. déuw-staak, homo obliviosus. Joh.
141. Di fingerseinen binne my doaf
fen 'e keáld, digitorum apices mihi
torpent frigore. — Goth. daujs, adj.
callum inducens, excocatus, surdus,
eadem ratione est ad F.v. daf, Ages.
Ang. deaf, ut G. dauthus ad F. v. dat
Ags. Ang. death, VF. dead. Ex au in
daubs, Isl. dawfr, insipidus, surdus,
fatuus, subtristis, est ey in Isl. deyfa,
hebetudo, languor, surditas, Ags. deaf
tum vitiatum quid, ut naturalem vim
atque acrimoniam perdiderit, tum eur-
dum notat. Hindelopenses a non afflant
vocali & sed $ ex y, déif; hi ys déif
ón beide aren, surdet ambas aures.
Hy is doaf oam dy side fen syn haed,
tua proposita refusat, Scoti He is deaf
on thal side of his head. Kellyt 160.
Der hear ik dy, sei dbawe Japik, ind
er roan ien lús oer 'e souder, absur-
ditatem asseverationis notat. Prov. Dy
nat doaf is mat hwat heárre, multa
odiosa, quae aures acute capiunt, sur-
das fugiunt.
doawens, cg. surditas, F.u. dowems,
A. deafness, Nl. doofheid.
doaf-man, cg. homo surdus; oan ien
doaf-mans doar klopje. „ Sionge foor
sen doaffmans door,” surdo fabulam
narrare. Burm. 59.
doaf-hûdich, adj. inobediens, jussu
parentum non obtemperans, proprie,
qui duram habet cutem, verbera con-
temnentem. Holstein Idiot. I. 220,
dik-hudich, contumax 221; dik.fellig,
idem. Doafhúdich lân, terra aspera
tractatu; lenta, pigra, qus fructu
haud cito stercorationi respondet.
DARE.
stoak-doaf, adj. penitus surdus. Eo-
dem modo componuntur stoak-blyn,
atoak-éarm , stoak-stil, stoak-ädld; in ta-
libus soak notionem intendit.
DAWERJE, vb.n. contremere, concuti
ut omnia contremiscant. J£ jild da-
serre op 'e tefel, sa sloech di dronkene
siler mei di fust. Di rüten dawerje fen
'e (hunger. Nl.v. dauen, nutare, Nl.
frequent. daveren, vb.n. contremis-
cere. Nl. v. dawerem, vb.a. et n. vi-
brare; vacilare, íremere, coruscare.
F. o. daven, fremere, strepere; srevire,
fremere; objurgare. Sax.l daves, tu-
multu lascivire.
dawerje, F. austr. rrire , fabulari
je, dawwelje,
feminarum more;
idem.
gedàuwel, n. gannitus, blaterantium
mulierum strepitus. Dat is ien ge-
dawwel/! Sax.l. dauels, nugis tempus
terere, Hichey, 84. Ang.v. fo daw,
to dawdle, to idle. Sax.n. ddwwelen,
lascivire cum puella.
DAZE, cg. Hind. Sc.o. deus, Sax.n. deuse,
(dóze) cistula. Spasem dase, cistula ex
schidiis ligneis. F. doase; spoenen,
spuonnen doaze. Hind. daeske, dim. F.
doáske. A pro o fluxit ex fonte Scan-
dinavica, Dan. daase. Hind. Si sae
om 'n daze draiwe, equitantes certabunt
de cistula argentea tabacina.
D/ERE, DAR, DER, adv. loci, ibi, illic.
F.v. ther, der, Ags. ther, ther, Isl.
thar, Nl daer, Work. dier; hwjer,
ubinam. Hwer di spilers binne der
mat ik mat weze, ubi aleatores sunt
ibi me esse non oportet. Daer is
doek, en librum tuum] — Der flisch
di fugel! ibi volat avis. Hire, ubi?
Hwer heste myn Aid lein? Ubi meos
reposuisti nummos? 2Dere/ E finalis
intendit notionem, ut in daffe pro
dat, cum nulla alia vox additur. Der
sepe aphrmresin patitur litere d, et
Frisii der et er promiscue habent; ex-
cipe tamen ubi der distinctius locum
innuit: ex. gr. Wier Harke hjúd to
Liowwert? Né hy is er jister west; sed
lene hjir ind der, hic et illic, sparsim,
Vir net ind dere eák net, neque hic
neque illie. Hjir is nin jild ind dere
eák net; Ang. Darkness there might well
seem twilight here, Milton. Inde ubi der
abundat fere aphreresis adest; ex. gr.
Fr de nin wif oa ryk, de hja is ien
kou allyk; pro guo tamen et valet
631
DARE.
Der ie nin wff; Hwat binne der vel er
ien gikken under de rike ljue! Anglo-
saxonum /Aer simili modo ssepe abun-
dat, ex. gr. Math. XX. 10, #a the
ther crest. comon, F. dy er earst
koamen, Math. VIL 25, /Àa com ther
ren, F. Da koam der veler rein. An-
gli similiter; 4m old times there was a
great king, Y. Yn âlde tiden wier 'er
sen great Ing.
der-âf, inde ab eo loco. Ages. fAcr-of,
Ang. there-of.
ther-aiun, F.v., F. der-jin, contra ea,
Ang. t&ere-against.
ther-bi, F.v., F. der-óy, (adde eis)
insuper, apud ea, Ang. fAere-by.
ther- inna, F.v., F. der-binnen, intra
Ista.
ther-buppa, F.v., F. der-Doppe, NI.
, insuper.
ther-efter, F.v., Ags. ther-zfter, F.
der-efler, Ang. lhere-after , post ea.
ther-fon, F.v., F. der.fen, inde; der-
Jen-áf, ab eo inde loco.
ther-fore, F.v., F. der-for, Ang. tiere-
ore, propterea.
der-hinne, F., NL daer-Áees, eo,
illuc.
there-in, F.v., Ags. (ker-imne, Ang.
&Aere-in, intus, intra. F. der-ys, NL
daer-in. F.v. t&ere-in-ur fiucht, 230,
18, ibique intus quaquaversum pug-
nat. sef As deer-in-oer wil, 897, 18,
si quis in suum fundum trans fossam
alius vult venire.
der-láns, Nl. daer-angs, illac, e&.
der-mei, hac re, protinus. F.v. £er-
mihe, Ags. fher-mid, Ang. there-wiik,
contra, vicissim, Nl. daer-mede.
dzer-nei, Nl. daerma, postea.
der-nei-ta, Nl. daer-na-foe, eo, illuc.
der-njunken, Nl. daer-nevens, prop-
ter, simul.
der-Ón, F., F.v. tler-on, Ags. ther-on,
NL daeraes, ad istud, quod spectat
à istud. h hos
s&r-oan-ta, hue ue, non nego,
concedo. „De ge M
stéan” Dat is -0a9-(a; mar dou
maste met dreufelje. Prov. Daf's der-
oan (a, sei Age Jaeijes, ind mende di
wein yn 'e sléat. MS.
der-op, F.v. ther-op vel wppa, NI.
daer-op, supra yn , in go, dein.
F.v. ther-ova, Hd. dar-auf, F. der-op,
der ,
deren eer suse, ibi. Ziwersane, ubine?
DÉAD.
n Doek is hjir, tuus liber hic est.
wersane? ubi? JDersanne, ibi. F.u.
dar-sóne , F.u. warsone?
der-ta, F.v. /Aer-é£o, ad hoc, iu huuc
usum, insuper, ad hunc finem. Ags.
tker-to, ad eum, preter eum, prete-
rea, Ang. fdere-(o.
der-tsjin, Ags. £o gegnes, lo-geanes,
contra, obviam, flt F.u. £eugens, (tó-
gens) Nl. tégen, retracto accentu a gens
in prepositionem £0 vel fe. Geans,
gens fit F. v. jens et ex (o jens F.
tjin, tsjin contra. F.v. JAer-to-iens,
Ags. ther-lo-geanes, e contra, Nl. daer-
in-legen.
der-um, -om, propterea. Prov. Der
is nin kwarum as er is ien derum, que-
que res suam habet causam, nihil est
vel fit fortuito. F.v. tAer-umbe.
der-under, er-under, subtus, in-
terea, inter.
der-ür, er-ûr, ultra vel trans illud.
FE. v. ther-ér, ultra id tempus, contra
illud.
der-ut, er-ut, (ex illo) inde; exi!
Heit is er ut, pater foris est; exiit,
EF.v. #er-ut, ex ista (domo) Ags.
(ker ute, foras, Ang. out of doors
Nl. daer-uit, inde.
DÉAD, cg. mors. F.v. dóth, déd, m.
Vocalem primitivam a Anglosaxones
et Frisii non fregerunt, ut quidam
putant, in ea, sed ee preposuerunt
e; Ags. deáth, m. Ang. death. Ex au
nata est vocalis Nl. o, Got. dauthus,
m. Nl. dood, m. TA in death tran-
siit ad d, qus in fine vocis sspe
apocopen patitur; inde déa', réa', ru-
ber, óéaà', precabatur, cet. pro déad,
réad, béad. Grecorum OavaTos, (tha-
natos) per syncopen litere nasalis s»
thalos, Germanice datus, Goth. dau-
thus, guoqse habet a in prima syl-
laba. F.b. dus, duz, (doez) Outzen, s
ex íÀ. Ang. Suffolk dea/A, surdus.
Confer Isl. dá, n. deliquium animi.
ken nat ficich spant | dáed , cg. Hind. mors. Litera a ad-
huc viget apud ruricolas in phrasi
Hy ús sym eigen dáed stoarn, mar
syn fáer hat him ophinge mei $4 gat
fol scildes. Phrases, Hy is oam 'e lytse
déa! ia west, (parve morti proximus
fuit) segrotavit sed absque vitre peri-
culo. Omme déad met, (ne propter
mortem quidem) nequaquam: Mem
wol om 'e déà mat lye, dat wy by
628
DÉAD.
| 694
DÉAD.
thiuster op it iis ride, Di swift jouwt | d6a-grawer, cg. humator, Prov.
um diwel oaf déa'. Dat bern scil wol
ien sefte dead krye, res quse tantas
turbas cievit in nihilum interibit. Mei
di dén' op 'e lippen, morti proximus,
Di âldman leit mei di déa! op 'e lippen,
ind noch jeuzelt hy jimmer oer jid.
Hy siucht er ut as di déa fen Ipe-
ren. Di âldman bouwt ien hús as ien
stins, ind di déa siucht him di egen
ui, senex extruit edes magnos licet
ejus oculi portendunt mortem appro-
pinguantem. Hoe neij heste om de daed
uijt wessen! quanto mortis periculo,
cui te objiciebas, evasisti. Burm. 8]. —
Prov. Di déad is beller as earmoede,
Chaucer Belt! is to dien (han to have
indigence, — Di iene syn déa is di
oare syn bréa', — Di déad brukt nin
underscie, mors sque pulsat divitum
edes et pauperum tabernas. — 2D
déad het min almenak, mortis hora la-
tet, senes et infantes promiscue rapit.
déads-bánen, pl. vincula mortis, Poe-
tice. Vis imminentis mortis.
déad-bare, cg. feretrum, ellyptice jare;
bare-hok , repositorium feretrorum, Age.
death-bere, Ang. ellyptice dier.
déad-bwed, n. Ags. doith-bedd, n. Áng.
death-bed, lectus (feralis). Sweet soul,
Thou art on
thy deathbed. Shak. Othello.
take heed of perjury;
ded-dede, f. F.v. homicidium. Cf. déa-
dwûn.
déad-dei, Ags. deat day, Aug. death-
day, day of death, F. dei fen 'e dea,
dies emortualis.
daed-del, n. F.v. homicidium. Gab.
80. Del, deorsum. Della, prosternere
quem ad mortem usque. Ut sírages
a sterno, et G.J. delliz, Nl. nederlaeg,
emdes, sederleggen, prosternere. Cf.
contrasentientem Richth.
déad-dolge, cg. vulnus lethale.
dead-dolk, cg. pugio lethifera.
déad-fet, n. sandapila. Ze? hodie do-
lium, olim notabat omne quod aliquid
capit. Pat, Kil ef in eo differt a
tonne, quod licet ambo dolia hocce
rude et intinctum, illud vero rite
dolatum et nitido colore infectum sit.
déad-fynne, cg. inimicus mortalis
sive lethifer. F. fynne, inimicus, ex
fynde , fiende, fund.
déad-glupe, ii laqueus mortalis. NI.
gluype, decipulum, F. glupsk, insi-
diosus,
di cholera komt nimmen to pas uk
déa-grascer.
déa-himd, n. indusium cadaveris ; alias
henne-kleed. Scot. death-shsrt.
déa-iter, op. gui vitam sine ulla ne-
gotio vel labore transigit, fruges terrze
vesci natus; bos altilis.
déa-kiste, cg. fken déakiste, F.o. dood-
holt, id. sandapila' guercea, capulus.
Prov. Jem jong wiif is iem âldmans déa-
kiste, uxor puella emacit senem. fs
ien âldman syn jung wiif it himd
oplight siucht er yn syn deä-kiste. An-
tiguis in more eret capulorum asse-
res ligneos tantum dolare, eosque
absque ullo fuco adeoque albicantes
terree mandare; posteri contra eos co-
lore nigro obducebant; Hindelopen-
ses soli ad hunc usque diem capulis
albis utuntur. Mastrichte mortui Ro-
mano-Catholici capulis albis, Refor-
mati vero capulis nigris conduntur;
albi igitur ante Beformata, qus di-
cuntur, sacra, in communi usu fuisse
videntur.
Omma templa Christiana in eandem
celi plagam sunt versa; turris in
occidentem , altare in orientem ut
adorantes respicerent orientem, unde
Christus insidens nubibus coli ventu-
rus credebatur ultimi judicii die. Mor-
tui recubantes in sepulchro ad eandem
normam pedes exserunt in orientem,
caput in occidentem, «ut surgentes
Christo obviam irent. Veteres capulos,
in quibus sui mortui jam cubabant,
quoque ante sepulturam eodem modo
orientem et occidentem versus collo-
cabant, quem morem Hindelopenses
adhuc sequuntur. Hi preterea capu-
los, dum domi manent, non fulcris,
sed humo ipso ponunt, e quo more
residua est phrasis, J£ lyk is noch oer
ierde, cadaver (adhuc supra humum
est, i. e) nondum sepelitum est, —
Capuli Frisiorum simplices et supra
pleni, non fastigiati sunt, more com-
muni veterum. Confer imaginem teneam
apud Roemer Visschers Simnepoppen,
£ 128.
déa-kleed, n. stragula lanea nigra te-
gens sandapilam in feretro.
déa-p&uk, vel p&uw, ellyptice páwtc,
deliquium animi moribundi Op i:
lest krigge heit páu op páu, ind as it
wer oer wier, set er. iin my, „Jonge,
625
DEAD.
„Fetse, der hie er my hast hawn?!
Confer Gal. pamoisson, deliquium animi
pati; se pamer de rire, NL beziwijken
van het lachen. Gal.v. pasmer.
déa'- vel dj&'-plak, n. macula pusilla
furva, qua cutis infantis nascentis jam
notata erat, macula mortua proprie,
propter colorem tristem et a nativo
colore viventium diversum. Neerlandi
putantes infantem has maculas ab utero
trahere eas appellant smoeder-vlakken.
déa'-scild, eg. delictum mortis pense
obnoxium. Ags. death-scyld, delictum
capitale.
dath-sirima, F.v. vulnus lethale. F.
seer, ulcus. Goth. sair, dolor.
déa' -slach, cg. ictus mortalis. F. v. dad-
slachte, f. dad-alach , Ags. death-slege,
m. Ji fordrinzen fen syn jinnichste soan
joech him di djeslach, suffocatio uni-
geniti eum ad mortem afflixit.
dad-slagere, m. F.v. homicida.
déa'-stek, cg. punctus lethalis. Déa-
stekke, vb.a. jugulare.
déa'-stream, cg. momentum sstum
inter et recessum maris, cum omnis
fluxus ab utraque parte cessat.
dath-svima, dad-svima, m. F. v. deli-
quium animi absque vite signo. Daik
ie non notat mortem, sed mortis si-
militudinem, ob alienatum a sensu
animum. Lex varios gradus anime
defectionis citat 232, $ 25, cujus pa-
ragraphi titulus audit De semi-morte.
déa's-tósken, pl. mortis dentes arro-
dentes hominum vitam: poétice.
deads-wytging, cg. Ags. deathes-vite-
ng vel vifgung, presagium mortis.
déa i. adj, CHA A. dead, Ang.
dead. len déade, homo mortuus, ca-
daver, Der stiel 'n deade oer di
ierde. F. dead, déa', F. deade liv vel
ljouwe, mortui. JDéade béam, arbor
mortua. Daed, da, adj. Hind. mor-
tuus; 'n da' wi, femina mortua. Dus
&choene iemme wol lerre al wir'k dae,
Burm. 16. Myn fingers binne déad fen
keáld, mei digiti pree frigore sensum
perdiderunt, quippe exsangues et pal-
entes. Déa fen scrik, perterritus. —
Dea weze (mortuus esse) tecius, vela-
tus, extinctus esse; de delicto, JMiicÀ
Auke hie by Jizzelmoi di glezen ynslein;
3,
sk joech it Üid-wyfke ien dofke ind
der-mei wier it ded, — Prov. Dead
is néat, mar om déad to kommen,
dat hâldt hwat yn, mors levis est, sed
DEAD.
via ad mortem aspera. 'T stiet wol
dat dae lioe stil lidze, obmutescant
sontes, Burm. 69. — Jsser daed, soo
ijler nin mér braed, mors desidiosi
magnum emolumentum, Burm. 88. 's
Man oer boar( 'n ier minder. —
As ick daed bin, is alle wraad meij
mij daed, ubi morior mihi totus hic
mundus simul moritur, Burm. 2, —
Men kenne mei di déaden nat hus-
hâlde, cum mortuis nullum nobis con-
sortium; proverbium in ore viduarum
prurientium, que novas ambiunt nup-
lias.
deade hals, pl halzen, cg. homo
mortuus, (hals, collum pro homine,
drunken hals). Op it swakke iis komme
noch deade halzen. F.v. dada-kalsen,
l homicidia, Chart. I. 335. a. supra.
déade-hàn, cg. (mortui manus, L e.
manus que mortui cadaver curat) qui
debentur nummi pro pollinctione mor-
tui, capulo, exequiis, sepultura. Hsec
debita ante omnia sancte et citissime
solvenda cepsebant Frisii, ne dedecus
ullum mortuos suos in sepulchro op-
primeret. Di déade Àám' mat alder-
éarst bitelle wirde. |
déad-lyk, adj. n. cadaver. Goth. leiks,
caro. Hol. /jk, per prime vocis aphe-
resin, cadaver.
déa'-man, cg. cadaver.
déa'-man, cg. mortuus. Prov. IZ komt
ien déuman op min stek oan, plura po-
cula ebrium non inebriant. Better
bléaman az déaman. Supra 877. Better
bléa-jan as déa-jan.
déamans-fingers, pl. (mortui homi-
nis digiti) crustula ex farre optimo
et saccharo, segmentis amygdalornm
mixta, in formam digiti, ob pallorem
hominis mortui digitum referentis.
déamans-kiste, cg. Scil. (hominis
mortui cista) capulus; tropice, locus
depressior inter colles arenosos insule
Seilinge (Der- hodie Ter-Sckelling) ubi
naufrazorum cadavera olim sepelieban-
tur. Hiemales pluvie ibi subsidentes
formant paludem, in qua congelata
juventus insule grallis currit glacia-
libus.
déa'-éóarm, adj Iro pauperior. Dead
vim notionis in adjectivis auget; ex.gr.
déa'-éarlik, adj eximie candidus et
honestus. F.o. dood-erik.
déa'-goed, adj. mitissimus, benevolen-
tissimus,
40
627
DEAD.
dés'-ienf&ldich, adj. simplicitatis in-
tegerrime. Hol. dood-eenvoudig , clarus,
facilis explicatu.
ae *ryp, adj. plus c quam maturus; ex.
T. poma, pyri, cm
déa'-wirch, adj. penitus defatigatus,
exinanitus vires. Ags. deat-verig, (Ang.
death-weary) figurate, mortuus.
dead et deadly quoque apud Anglos
sensum intendunt, et valent in compo- |
sitis, admodum, 'vehementer, eximi
dead-ripe, boron " ipe, approaching |
to decay; de od, mitissimus;
deadly great, forsliarinsiu, (F. wak-
val); déadly fine, elegantissi-
ies ker, Northamp. dead et deadly.
jue mala in se sensum boni apud
risios intendunt; Oeríbele moai, (Gal.
horridle) eminenter elegans: augryslike
swiet, dulcissimus; augryslik, horribi-
lis: heit siucht er unfoege best ut, pa-
ter speciem habet optime valetudi- |
nis; unfoeg, incongruus, inurbanus: "s
Bitleren M, obl lectatio suaviss
Bier amarus. Nl. doodiyk verliefd,
jerdite. amans. Eodem sensu pon
orkshire usurpat desperate, a E
rate grand watch, a a desperate fine lady,
E y Pro Prag Tab Somerset. ki
jet desperd very goi
Jennings, 33; Pu. diatelaet , E»
Confer Hol. dood-é&roudig , „im plie
simus, i. e. clarissimus. F.o. dood-lu-
tersk, Hol. Zukes, taciturnus, simulans |
profundam ignorantiam. Confer Ang.
dead-drunk, dead-struck. est.
dead-faei, “adj. morti propinquus licet
bout letudine prospera. Ellyptice
faei, Nl. veeg. Age. deatl-fage, morti
addictus. Proprie, mortifere splen-
dens pulchritudine ct gaudio; hec
enim est vis vocis ut sub for-
mosa specie lateat mors. Ags. fagen,
letus; feger, pulcher, amabilis. Prov.
Di sike op it bed imd di faye er
for, wgrotus in lecto,
addictus, licet specie sanus, adstans
lecto.
déa'-siik, adj. periculose sgrotans.
dés'-stil, adj. "vina. da'"-stol, Nl. dood-
stil, silens (ventus, turba, unda) al-
cedonius.
héal- dés', adj. semianimus, pene mor-
tuus, sive verbere, sive vulnere, sive
nimio labore. Di faer is ien boal; hy
slacht Maldéa'..
kroan-de:
IPs penitus mortuus, era-
et morti |
DEAD.
dicatus. Confer Nl. kromie pro caro-
nie, cadaver.
libben-dés', adj. corporis segritudine
lenta languens et stupens; Ang. Dor-
set, ded. alive, dull, inactive, mo-
ping. Barnes.
stien-des', adj. Ang. atone-dead, abso-
lute mortuus, eradicatus.
|déadsk, adj. mortis silentio et tenebris
similis, solitarius, luguber. Déadsce
sted, oppidum. mercatura et rumore
sedulorum civium vacuum, Sat üs
ien déadsk
déadens, cg. idem, Ags. deatdnes.
déadskens, eg. facies solitaria et lu-
bris pagi vel urbis.
adlik, adj. moriifer, mortem
tendens, mortalis. F.v. daedlik,
dead-lic, Ang. deathly, F. deadlike
throúnje, fücics lethalis morti proximi.
dea'-bite, vb.a. morsu necare.
dés'- bliede, yb.n. sanguinem effun-
dere usque ad mortem. Dat ding scil
wol déa'-bliede, res en, quse tantas mo.
vit turbas, sensim in oblivionem ibit,
déa'-bruye, vb.a. verbere occidere.
dn ivan, vb.a. occidere, F.v. ded-
mor de vb.n. in mortem vergere.
déa' „omme, vb. n. Dou kenste wol déa-
komme astke wolste, mori poles si
mortem appetis: ad "temerarios.
dés'-laitse, Hind. da'lakje, relat. vb.
rumpi risu. Men laket jin ded as
ien rammich âld-keerdel oan it meiden
is, turpe senilis amor, Hol. Zich kapot
lachen. F. Jim yn stikken laitse, (in
frusta confringi risu) ad verbum Gal.
# eclater de rire, Gr. XAdetv, frangere,
Goth. Makjan, ridere, Lat. rumpi risu.
dea'-lizze, vb.a. incumbendo suffocare.
Di súch ire dedit guai
déa'-meitse, vb.a. occidere. Figurate,
extinguere, alias s dbafie a sur-
dus; Rykjende & , fu-
mantes, 173 pree estinguere,
lut i, extinguere iem ,
solvere pe Outzen, bil
dés -moárdje, vb.a. crudeli cruciatu
trucidare.
dés'-rinne, vb.n. et act. currendo
mori. Di âldman rint him deo, senex
se necat cursu. Dy jonge rint di did.
man déa', puer iste senis vires cureu
exanit, — oppe rint dea', in isto
angiportu nullus est exitus. — Dy
DEAD.
lâster rint gàu dea', hec calumnia mox
in oblivionem cadit.
déa'-rinner, cg. gui sibi mortem con-
scit cursu. Hird-ringe, vb.n. certare
cursu, qui primus attingit metam.
Homines attinet; Aird-drawe de equis
valet. Si cursum celerem in genere
notat, hird et rinne separantur; Bring
dizze brief nei di post, mar dou maste
hird rinne.
hird-rinner, cg. cursor celox in sta-
dio. Cursor citatur in proverbio, Hird-
rinners binne déa rinners, nimia virium
intentio necat, sedulo cureu metam at-
tinges; sat cito si sat bene.
déa'-screppe (him), vb. relativum,
sese nimio labore exanire.
dea'-sizze, vb.a. ferre aliquem esse
mortuum. Antiqua superstitio fert ho-
minem in vivis, si mortuus diceba-
tur, multum esse viviturum. Dat is di
thredde keer al dat hja dy déad-sisze;
dou scilste noch lang libje, falsa mortis
tuse fama longam tibi portendit vitam.
déa'-slaen, vb.a. occidere. Figurate,
Ik lit my nat yn Aldegea déaslaen, in
parvo vico, ubi eilentium et tzdium
vite regnant, vitam trahere nolo.
déa,-spartelje, vb.n. prostratus humi
sub manu victoris non cessare a col-
luctione antequam vires exanivit Hy
lai under ind spartelle him dea; figu-
rate, cum dives causam dicit conira
exilem, qui tandem depauperatus ob
sumtus prosequi litem nequit; Di rike
scobbert hâldde oan mei pleitsjen ind
liet d$ boer déa spartetje.
déa -stekke, vb.a. jugulare. st. déa-stek.
dés -tsjoene, vb.a. incantamentis ne-
eare.
daedje, daetje, vb.a. Hind. occidere.
Dial. communis déadje, Goth. dautAjan,
occidere.
deye, vb.a. occidere. Pres. ik dey, pf.
ik daette, pf.p. daet. Ex deda, pro
detha, F.v. idem. Ags. dydan, idem,
dyan, Ang. to die, mori, neutrum. Ie].
theija pro deija, vb.n. interire. Dei/Aa,
necare, Egileson.
deye, vb.a. occidere. — Us famke hat
er ynsitten. Resp. O, dat deit hjar net,
puella nostra cecidit in suleum aqua-
rium, Eja, hoc illam non occidet.
Dou maste mei syn ein wirden
deye, jugula sacerdotem suo gladio. —
G. J. de voluptate conjugum primo tem-
pore matrimonii, Der wier nin deyen
680
DEL
oan, hec gaudia numguam exhauri-
nda erant.
DÉALJE, cg. asser ligneus, pl. déaljen.
F.u. deel, F.b. deal, Joh. 101. a. NI.
Kil. déle, asser, sectilis tabula. Mutáta
(h in d ex Ags. thelu, thel, lignum
cesum, sectile, Nl. et Ang. plank.
Ang. deal-boards, asseres. Jun. dele-
boards.
delling, cg. contignatio plana ex lignis
sectilibus. Cf. supra buk-delling, p. 543.
dille, F.u. pons fixus, non pensilis,
qui nomen dedit noto diversorio in
pago Rauwerderhem. F. ile, idem.
Ags. (Ael, thell, tabula, tabulatum;
veg-thal, (unde tabulatum) navis Noé;
thal-festen, (compages tabularum
idem. — Area Ags. /Aing vel
on to (herscenne, P. flier (Nl. wer,
solum) wm op to therskjen. Sax.n. dele,
delle, area. Jun. Et. deleboards. Confer
Ags. del-exe, dolabra, an axe where
with pales are cleft or divided, Som-
nerus. Queritur num del sit ex (Ael,
tabula (lignea) an ex dean, dividere?
DEGEN, cg. ensis lamina angusta,
gracilis, cuspidata. Nl.v. déghen, dae-
ghe», gladius brevis et largus. Isl.
thegn, m. vir fortis, miles. Nl.v. dé
ghen, deghen-man , vir fortis, prestans,
athleta. Nota prima notione Ze
designare colonus, rusticus; Scandi-
navi enim ut Romani optimos milites
crescere ex juventute rustica censebant.
Isl. /hegn, rusticus vir, vir fortis. Egils.
„Ex agricolis, et viri fortissimi, et
milites strenuissimi, gignuntur." M.
Porcius Cato, De re rustica, Prolo-
gus. Prov. Di. dégen it measte riucht,
Jus cedit vi.
DEI, cg. dies. gen. deis, pl. dagen, Hind.
dai, pl. deggen. F.v. dí, dei, m. gen.
deis: pl. dena. degar; gen. deganma;
dat. degum. Ags. deg, gen. deges, dat.
dege; D dagas, gen. daga, dat. da-
gum. Frisii veteres et hodierni vertunt
finalem in J (Sat. dej.) et J in i, unde
ag vel eg fiebat ai vel ei; in plurali
vero, ubi g syllabam aperit, a recurrit,
dei, da-gen; Ags. deg, dagas. Angli
itidem mutant dag in day (dé), sed
in pl days retinent y, F.b. Mor.
Mor. dei ex Ags. deg, Bend. 32. F.b.
Sylt. di, Joh. 101. F. Workum dái.
Analogice Nl. weg, F. wei, pl. wegen,
Ang. way, tags, via, vie. . ca,
clavis, Áng. key, pl. keys, F. kóái,
681
DEI.
káyen, (non £agen) cet. Vocalis a pri-
mitiva est in Goth. dags, m. quam Ags.
vertebant in e, Frisn in e; apud Fri-
sios hodiernos et Ags. recurrit a in
plurali.
dei, lux celi, lux solis orientis. Di
dei is moch nat oan di loft, nondum
ilucescit aurora. Foár dei ind /foár
dage, mane ante auroram. Dei oaf
nin dei 'n soldaet mat er uwt az di
tromme sprekt.
by dei, de die, dum lucet dies, oppo-
nitur nocti. Nin nachüwirk, mar alles
by dei, utere die, nocte obscura non
accurate vides quid manus agit tua.
oer dei, per diem, durante die.
op 'e dei, tempore postmeridiano.
fen dei ta dei, procrastinatio. Jen
dei ta dei scil hy bitelje; mar it bliuwt
er by, procerastinat solutionem debiti
promissam, sed non stat a promissis.
ng. from day to day, idem.
Phrases. Dei oan dei, dei ut dei yn,
in dies. Dei oan dei supe ind bealgje
sloopt di geefste húd, compotationes
continue corrumpunt corpora. Goed
dei, goed wei, (bonus dies, bona via)
gratulari hominem, qui nobis obviam
fit, sed nihil benevolenti; preterea. —
By di dei libje, in diem vivere, non
curare diem sequentem. — Di dei
meinimme, (diem secum ferre) totnm
dien impendere oblectationi, ambu-
lationi: Wy Aienen it best by beppe;
wy namen di hele dei mei. — 'T huwgel
mij so wol as de deij fen yester. Burm.
64. Confer G. J. LI. 19, 7 huwghet m
as 't hjoed schijd. — Bauke wárd di
dei sa gdw naet gewaer as syn earste
bern kaem, Baukii oculos perceptio
luminis non tam cito superveniebat
uam partae sui primigeniti. —
mmen ye dat hy nin dei sjen
ken, aliquem probe percutere. — 7'
sch di deij wesse deer him rouwe
echil, Burm. 68, illum penitebit ejus
diei (quo hoc aget) — FPF.v. dagen
sette, diem constituere, ponere, Chart.
I. 894. 8. infra. — F.v. dei ende
stund, Nl. dach ende ure, dies et hora,
Chart. I. 605. a. supra, med. Gabb.
60, — JJ, is moarn ter dei, urgenti-
bus negotiis cras dilucula nobis sur-
endum est. Prov. Men matte di dei
, utendum est setate. — Den dei
ind ried, ne sollicitus sis de ignoto
malo futuro; ubi ille dies illucescit
consilio opus est. — As di dagen linge
beginne se to stringen, Scoti, ds the
day lenghtens The cold strengihens,
Kelly, 32. Meitse deij en weij allycke
langh, Burm. 46, eegua iter longitudini
diei, i.e. equa pensum viribus. Scot.
Fa 've made the day and the way alike
lang, F. je hawwe di dei ind. d$ wei
alike lang makke, vagabundus tuam
obambulationem sub noctem usque
protraxisti. — Jeíler ien hei
dan 't krioesken alle deij, prestat aspe-
ritas unius contentionis guam usgue
murmurari odiose, Xrioeske, krioeskje,
signum crucis opponere diabolo. Hol.
Zich kruisen en segenen over den las-
ter der menschen, exsecrari homi-
num calumniam, Burm. 5. — Zen dei
is nin jier lang, (dies non durat
annum), proverbium stringit impa-
tientes. — Dou biste bang fo&r di
dei dysthe noch nea sjuwn heste, Scoti
Fou are feared of the day you never
saw, Kelly, 385, $ 221. — Moarn is
eák ien dei, (et dies crastinus est dies)
stringit eos, qui nimia uno die per-
acta volunt, alias Der komme mear
dagen yn it jier, Isl Dagr kemr eptir
thennan dag.
deis, gen. die, per diem, dum durat
dies, Ágs. deges, gen. et Nl. daegs. idem,
sed van daeg, hodie, ut Sc.o. et Scil.
Jen dei, F. Ajíd, hodie, Nl. Aedes.
Confer F. nachts, nocte; fen nacht,
hac nocte, nocte prreterita, Nl. nachts
et van nacht, similiter destinguunt.
F. moarn, cras, fenne moarn, hodierno
mane, Scil. fenne méaurne. F. Júns,
vespertino tempore, fenne jn, hac
vespera, ellyptice jn, idem, Scil. fen
Jeauns, Nl. van avond, — F.v. to the
iungoste di, ultimo die, i. e. divini
judicii. Nl. ten (te den) jongsten dage;
Ang. to day, hodie, to domes-day.
foár deis, in usus quotidianos. Foár-
deis roak, vestis tritior quam quis
quoque die induit, opponitur vesti
nove et eleganti fodr-sneins roak,
qua induitur quis solis die tantum.
igurate; foär deis, adverbialiter, parce,
tenaciter, viliter. Jk die iem umgor
foár di éarme minscen fen di oerfloed,
mar do gung it my by di rike liv
Joár deis, ind it méaste roan ik noch
op by borgerminscen. — Di heren rinne
altiten yn ien sneinspak, mar boeren
ind borgers throch 'e wike yn hjar deis-
633
DEI.
klean. Di sneinsklean dogge hja allinne
snein ind hachstiden oan.
b kker-deis, nuper. Okker pro other.
Ang. Hurrah for England! 1 shouted
these words a dozen times the other day
in (he presence of many. Haud aliter
Galli, Pour moi, je poríais partout mon
petit. exemplaire de l'Iliade, mais l'au-
tre jour je le confíais a un soldat, qui
me conduisait un cheval d main: le sol-
dat fut (ué é( depouillé. P. L. Courier.
261. b. Gal Autrefois (altera vice)
olim; Franci hanc suam phrasin Fran-
cicam verbatim verterunt in Latinita-
tem Barbaram.
liachta dei, F.v. F. J/iucAt-dei, clara
diei luce; gen. F. v. Uuchtes deis, plena
diei luce. F. Dy leôcht-scjin dei, Nl. dij
helder dachlicht. — F. v. de tefte tuene ,
—. F. den dei oaf (wa, dies fere duo. —
F.v. hiúda te dei, Nl. heden ten dage,
hodie, hoc tempore. F.v. dime hioed-
like dei , diem bodiernum. F. v. Ayoden-
8, G.J. Joed-deys hoc tempore. F. Ajsíd,
eed) — F.v. allera dégena hwelik,
quecumque dies, Ags. deg-kvamlik,
quotidianus. — F.v. ser (jér) and di,
annus et dies, i. e. tempus anni com-
pletum. In formulis juris certo tem-
oris spatio, ne casu quid deesset,
iem vel dies aliquot addebat legisla-
tor; F.v. óinna ier and binna ene
monda. Ang.v. I wol (F. ik wol) yeve
thee leve for to gon a twelve month
and a day (o seke and lere an answer
euffisant in this matere. Chaucer Wife
of Bath. vs. 6489. Confer veteris can-
tilenge Hol. distichon. Negen maentjes
en een dach, Doe 't koetje van "t kalfje
in 't kraembedde lach. Contra ne lictor
sontem virgis cedens ei plura verbera
infligeret quam lex jubebat, judex
eorum numerum statutum duobus vel
tribus minuebat.
gon deil gin deil Avel 4 good time
of the day! Shak. plene goden, con-
tracte go'^, bonus, faustus. Ellyptice
Dei! Dei yn 't hús! Dei jimme! Alter
alterum salutat phrasi, Dei! Sound
eák? Faustus sit tibi dies! Etiamne va-
les? ubi reticetur 74 din sound; bisthou
eák sound ? Si vales bene est, ego valeo.
Eandem ad normam abbreviatur phrasis
Nacht! pro Go' nacht! Ginnacht!
Gnacht! Ang. Good night! (neit) Hind.
nêt ex mwechó nox, Gen-neet, geneet,
neet! Nox sit tibi fausta! Juwn/ et
684
DEI.
Go'n juwn! Juwn jimme! Felix sit
vobis vespera! F.u. Nawent/ pro Gon-,
Gen-awent, ' N awent. Hind. Neaun, pro
Gen-, Gn-eaun! Eaun, (an, vespera,
ex ÁAgs. «fen, contr. een. EF. Goe-
moarn, ge-moarn, moarn! Ang. Good
morniug/ Go'n dei sizze, salutare quem
nomine alius. Gon' dei sizze fen ws
mem, ind lit jimme tiisdei to thjokiten
nedigje. In genere salutantes Germani
diei tempus addunt, quod Latini ne-
gligebant; Salve/ 4ve/ Galli more pa-
trum Francorum salutant, JBom-jour/
Partes diei; foár-dei, horse anteme-
ridiane; foár-middei , Ags. middeg, Ang.
midday (-dé) meridies; meidei, hore
postmeridians, op 'e neidei, die multo;
oer dei, oer deis, tempus diei ab hora
octava ante meridiem usque ad se-
cundam post meridiem. — Hjúd-dei,
dies hodiernus. Hjúd-deis, his tempo-
ribus, hoc tempore.
hynste-middel, F.u. peerte-middach,
nox media, noctis hora XII«. Equus in
mythologia Germanorum erat animal
deis sacrum, inde ab apostolis" Roma-
nis inter socios incantatricum et spec-
tra nocturna relatum.
dei, dies hebdomadis. Der binne sawn
dagen yn 'e wike: F.v. Sunnandi, dies
solis fit swnnas, unde lit. metathesi
Scil. Snán; F.b. Silt, Sunnan-dái , Joh.
1290. Sennendei, Hind. Sennedei, unde
sennen et F Snein. Eandem apocopen
patitur Goth. gis/ra-dagis, heri, Ags.
gestran-deg, dies histernus, Ang. yes-
terday, F. jister, Nl. gister, et Frie pro
Frie-day quod sequitur. Adde Aiúd pro
hiád-dei, hodie. t aust. Sennendi, per
apocopen vocalis i fit Sennend , syncope
enénd, unde F.v. Sneind, Snaynd, dies
solis, quod Richthofen male miscuit
cum aniond, dies Saturni. Confer inter
alia 617, b. 6, des wernadeys nei hoyta
sneynd, 518, b, 5, Dy arste peyndeldei
ús (oe sinte Michiels dey, dy lettera
dey is sinte Marya liuchtmissa ind dy
lesta dis snayndes toefarra pinzteren.
Ex guo liguet veteres res judiciales
egisse diebus festis, guod in eis con-
fluebat populus. Confer Richthofen
Lex. enevend. — F. v. Monen-di, Mana-
dei, Ags. Monan-deg, F.b. Sylt. Mun-
nan-dái, Mondei, Scil. Moéándes, F. Man-
dei, Mendei, dies lung. — F.v. Ties-
dei, Tisdei, F. Tésdei, dies Martis;
Ties contracte pro Tiwes; Tiw, deus
685
' DEI.
belli, gen. Tiwes, Ang. Tuesday, F.b.
Teis-dái, Joh. 120. — Ags. JFodenes-
Jodens-deg, dies Mercurii; Woden,
Wodan, deus supremus Germanorum.
F. b. JFeadans-déi, Joh. 190. Scil. Woäns-
dei, F.u. JFoensdag, Ang. Wednes-day,
contracte F. JZensdei, Wansdei. —
F.v. Thunris-di, Thongeres-di, con-
tracte ZAorns-dei, dies Jovis (tonan-
tis) Hind. ZAurdé; túrje, intonare.
Nl. Donder-dag; donderen, intonare.
Ags. Thunores-deg, Thunres-deg, Ang.
Thurs-day; F.b. Thüürsdéi, Joh. 190.
Ags. thunor, tonitru. Sueth. Tordag.
Thunor, tonitru, idem qui deus to-
nans sive Thor. Anglosaxones Tumor
et Thor promiscue habebant; Glossa
(hunor | oththe thor, Jun. Et. TZhurs-
day. F. Thongersdei; Thongers sensu
dei tonantis, sed /Aonger, tonitru,
thonger-dei, dies tonitrubus continuis
infestus. Hec distinctio Neerlandis
est ignofa. — F.v. Frigen-di, Frien-di,
Fredi, Fréd, F. Fréd, Frie, F.b. Frey-
di. Frei-ddi, Joh. 120. Ags. Frigedeg.
Ang. Friday, dies Frige, veneris Ger-
manice. — F.v. JSmevend, Snivend,
Sniond, Sniun, dies Saturni. F.b. Seu-
ninj (sónin]) Joh. 120, contracte pro
&un- vel sen- vel sindei-ivend, -evend,
-eceond, -iun, diei solis sequentis ves-
pera; vespera enim incipiebat noctes,
per quas Germani tempus computa-
ant ut nos per dies. Inde Ags. seofen-
miht, (septem noctes) hebdomas, Ang.
seven-might, sennight. Fort-night, duo
hebdomades, (14 noctes) F. dei ind
jier, Isl. watt och ar, nox et annus.
Ihre, Lex. p. 230. F.v. avend, aiund,
iond , iuvn, vespera. F. joun, jûn, juwn,
Hind. eaws, unde F. smeaun, snéun:
Hind. ies, unde sniin, Scil sniong,
dies Saturni pro smiond.
dei, dies quidam anni; F. v. ieris-di , F.
nyjiers-dev, primus anni dies. F. v. Maia-
dei, primus dies Maji, F: Maeye-dei.
Simmer-dei, heárst-dei , winter-dei, dies
sestivus, autumnalis, hyemalis; dies ca-
lidus, tempestuosus, frigidus in alieno
tempore anni. Dies mitis et lucidus in
hyeme dicitur ien simmerdei, It is Ajád
"n simmerdei; de tempore horrido media
estate 7£ is heársidei. Dei in his com-
positis quoque notat tempus anni; dy
simmerdei, heársidei, winterdei, estate,
autumno, hyeme. Eodem sensu valet
genitivus siyuner-deis, heárst-deis, cet.
riucht-dei, dies quo jus dicitur.
dei, F. v. prorogatio, di
atio solvendi de-
biti, Sa mei hi hebóa dei ende borgha.
Lat. dies, f. idem. Cic. diem perezi-
guam. postulavi.
dei, dies festus, deo vel sanctis sacer.
F.v. Aeiche di, pl. helche degar. EF.
Ajel-dei , pl. Ajeldagem. ^ Ags. Aalig-,
halge-deg , pl. halge-dagas, Ang. holy-
day, pl. Aoly-days.
hjel-dei, dies a labore vacuus, cessa-
tio a labore. Daelk krye wy folk; ik
scil hjeldei meitse, expectamus convi-
vas; cesso a labore. Pro Ajei-dei hoc
sensu habent Ajel-;utn, festa vespera,
ut nox pro die. F.v. op allera selena
dey, sancii Maria dega, Bonifatius di,
Pederisdi, F. JPitersdei, cmt. In his
Frisii fere omittunt dei dicentes Sé.
Piter, St. Japik, Marye ljóchtmis, Ex-
cipe earste, twade Krysdei: sed Péaske,
festum paschz, et peaske-twa, peaske-
mendei, dies altera paschee.
dei-dief, vel -thjeaf, fur diei, i. e.
operarius piger.
dei-hier. cg. merces diurna operarii.
Prov. Dy fen ien deihier bistean scil
mat klük weze, parcus sit qui ex mer-
cede diurna vivat operarius.
dei-liacht, n. diei lux, lumen. By
deileécht ken ik leze, mar by di lampe
nel. Ang. day-light.
dei-meth, n. quantum uno die in prato
metit messor, certa agri mensura. F.v.
mete, messio, F. b. datmeth, Gron. deemt,
Àng.v. days-math, the quantity mown
by a man in one day, an acre. Halliw.
NI dagh-wand , id quod uno die verti,
i. e. arari potest, modius agri; dage-
mael, idem. Kil.
dei-stuwne, cg. hora diei.
dei-thing, F.v. dies constituta, dies
quam actor dicit reo, dies judicii, dies
ebiti, procrastinatio diei debita sol-
vendi. Inde Nl. deding, dading, lis,
pactio, Aug.v. daying, idem.
dei-thingia, F.v. diem dicere, consti-
tuere, prodire in judicio, Chart. I. 845.
med. F.v. urbicole degedimge pacisci;
pf. ghedegedinct, Chart. I. 856. Kil. de-
dinghen, litigare, disceptare, pascisci.
Ellyptice Áng. v. to day, procrastinare
diem debiti solvendi.
dedings-luiden, F.v. urbicols, ar-
bitri, Chart. I. 364, a. infra. Nl. de-
dings-lieden , arbitri, Kil. Ang. v. days
mon, arbiter. Hal.
697
DEI.
dei-tid, cg. tempus vel spatium diei.
By deitid, die, opponitur dy jon-tid,
vespere. Ags. deg-tima, Ang. daitime.
dei-wirk, n. pensum diurnum operarii.
Prov. Dy di diwel (Ajinnet hat wol dei-
wirk, — Dy sen faem bifryt hat wol dei-
wirk, que virginem ambit totus oc-
cupatus est. F.v. dei-wirck, tantum
glebarum causticarum, quantum ope-
rarius uno die effodit; figurate, certus
numerus glebarum causticarum ; Chart.
L 435. a. med. F. Deivirk turf gleba-
rum causticarum statuta quzdam quan-
titas, secundum quam venduntur. Con-
fer deimath. F. dei-wirk, opus quod
eget diei lumine, opponitur nacht-wirk,
Ang.v. dagy-work, work done by the
day; three roods of land. Hal.
Ab eo tempore, quo agrorum par-
titio erat necessaria, eorum mensuram
computabant secundum tempus, quod
messor ad pratum metendum impen-
debat, vel arvum si esset, secundum
tempus necessarium arationi, vel se-
minis quantitatem qua conspergitur.
Deinde secundum fructuum proven-
tum nummarium vel tributum agra-
grium fisco solvendum. Tandem agros
commensurabant.
dei-klear, adj. lumine clarior.
dei-leócht, adj. lucidus diei lumine.
diwel-dei, (diaboli dies) lis mixta
acerbis execrationibus, increpationi-
bus et exprobationibus. Mei dy twa
scil it diwel-dei wirde.
libbens-dei, dies yite, i. e. vita,
opponitur mortis nocti.
wieuwe-dei, Warns, F. £Ereémesite,
(kreám-visite) festum puerperale mu-
lierum nuptarum.
deisk, adj. quotidianus. Deisce klean,
vestimenta semitrita, qu: induunt die-
bus operosis hebdomadis, opposita no-
vis die solis, deo sacro, induendis,
sneinsce kleán.
deistich, adj quotidianus; aliquem
quotidie occupans.
deilyk, adj. quotidianus. Sa deilyke wei
past di man goed op, in universum
solet esse homo frugi. Hoc sensu
quoque frequentant zideliks. Ags. deg-
ic, Ang. daily.
dwgje, daegje, vb.n. diescere. Gers
spr. 12.
dei-liachta, F.v. die illuminare (tem-
plum. Thet I disse Godeshuse rede
miik ayerheyt, miih deyliachtane ende
688
DEKE.
milh nachi-liachtene, ut tu huic templo
consulas ornando id, et tum die, tum
nocte illustrando candelis accensis,
Chart. I. 349. a. med.
DEIJE, vb.n. cedere. To dek deije, (tergi-
versari) retrocedere, Gal. re-culer, pro-
prie, anum retro vertere. Notio pro-
pria est in ictu resultante. Nl. detsen,
deinsen, retrocedere. Pleonastice, NI.
lerughdeinsen.
deinze, vb. impingi resultans, ut fluc-
tus contra navis proram. Di weagens
deinsden tsjin di forstuwn oan, dat it
Joárunder mei us scodde.
DEKA, vb.a. F.v. ruere, accurrere.
Confer freq. dikelje.
indeka, vb.a. F.v. incursare, incursu
vulnerare. Di cop is indekem, caput
incursu cutem contritum est, quod
lex appellat mos-dolch.
DEILIS, adj. pl. in jurgio, rixa com-
plicatus. Di broárren binne deilis oer
moikes erfscip, fratres litigant de avie
hereditate. Isl. a£ dela, dividere,
litigare; deila, deild, f. rixa, certamen,
F.v. dela, dividere, jus distribuere,
sententiam ferre. Nl.v. deyligh, divi-
duus, Confer Isl deii, pL deilis,
character, nota distinguens rem a re.
deiliscip, cg. rixa, contentio, litigatio.
Di frouliv habbe deilisscip oer ien lint,
femine inter se litigant de tznia.
F.v. délscip, bonorum divisio.
DEISEN, pl. stipites graciles, de la-
queari juxta caminum penduli, quibus
reponuntur vel de quibus pendent,
carnes infumate, ut librz sint ab aeris
humiditate. Nl. v. ,, Siccinum, een darre
of een deyse" Gemmula. Daventrice
1497
deis-stokken, pl. stipites sive ba-
culi suspensorii, in quibus servantur
carnes salse. Isl. des, dys, f. tumu-
lus; cumulus, sive sepulchri, sive
feni. Nl (as, acervus, Gal. tas de
foin. Ang.v. dais et deis, Hal. 296,
locus elevatior in aula, ubi prande-
bant, vel tribunal erat; a solo notio
ascendebat in altum, palatum throni,
lecti, czt. Gal.v. deis, daiz, (ciel de
lit), sedes honoratior mense, forsan,
uod paulum elevatior ceteris.
DEKEN, F.o. ilia, Hd. Weichen. Stür.
DEKE, DEKEN, n. p. v. Dekema, n. pa-
tron. Isl. dekr, ornatus; a£ dekra, or-
nare verbis; ergo homo ormatissimus.
Hald.
DEKHINXT.
DEKHYNXT, cg. eguus admissarius;
proprie Aymzí, equus in genere, ut
apud Hindelopenses; equus qui tegit
ekt, i. e. assilit. Eadem vi Ang.v.
cope, vestis, cucullus, capitium; £o
cope, vestire, figurate, futuere, To cope
a woman. Shak. Hol. broek, bracca,
vb. broeken, inire feminam. Angli do
cover eodem sensu frequentant, quo
nostrates dekke. Ang. (o cover, to over-
spread something over something; to
copulate with a female; „4 Aorse to
cover a mare, Howell. Gal. Couvrir,
en parlant de certains animaux, s'ac-
coupler avec la femelle pour la ge-
neration. Itali Zo stallone covre la
giumenta. Item Hispani cubrir. Thra-
Sones spurci, qui suos nervos in re
venerea jactant, inde phrasi utuntur
Juwns ien dekker, moárns ien wekker,
(vespera uxorem stragula tege et mane
e somno cita).
Apud Frisios quodque animalium
genus, quantum ad coitum, privam
sibi habet vocem. Appetere marem;
di merrie is willich; ds kou is dunsk,
wol takomme; di süch is wyld vel rú-
zich; it sciep is tochtich vel driftich;
di teef is jachtich, (Nl. loopsch) ; per
contumeliam de femina 's jacAéich
frómmis ; di kat is krülsk vel maertsk ;
di hazze is harrich, lepus catulit. Ana-
tes et galline, di einen ind hinnen binne
bródsk, scilicet post coitum. Assiliendi
vel ineundi actus; di hynxl dekt vel
springt, Hol. klimt; di merrie is klomd;
di bolle spilet di kou, di kou is spile vel
is lakomd; di beer rydt, di süch is
riden; di raem driuwt it sciep, it sci
is dreuuwn vel lein; di rekel nait di
leef, di teef hel spile mei ...; di boúrre
dt di kat; di ram (lepus mas) rydt
3 hazze; Isl. Aryta, salire, quod arie-
tum est, unde F. riísigh, catuliens;
ritsige (eef, canis catuliens, femina
pruriginosa. De avibus; anas mas di
eárke feit di ein, Ags. fihan, pf.
fealh, adjungere, adhsrere; gallus di
hoánne (redi di hin. De
Jisken meerje tsjin di underwálen.
De graviditate: di merie is fôl vel
mei foal, it sciep is fôl, di sûch is fl.
Nota F. foale, Got. et Ags. fula,
Sax.n. füllen; pullus eguinus, eand-
em esse vocem cum Lat. pullus. Ut vero
pulus tam de asinis quam de equis
valebat, quin et de avibus (pulli aquia,
640
DEKJE.
columbini cmt.) sic et /0?, pullo gra-
vida, Frisii tum de equa, tum de
orca et ove usurpant.
DEKJE, DEKKE, vb.a. tegere. perf. dekte,
fp. ditsen D ex (^. Lat. tegere;
b. v. lhekka, Sax. v. (hecian, Aga. thec-
can, pf. theahte, pf.p. getheaht. NL
dekken, pf. dekte, pf. p. gedekt. Dekke,
sternere tectum horrei rustici stramine
vel arundinibus.
tadekje, vb.a. in lecto dormientem
rite tegere stragula; proprie, coope-
rire, ut in /a-d:aen, claudere.
dek, n. navis constratum. 77 scipsdek.
deek, cg. in navi piscatoria (dk, $el-aek)
tabulatum carinatum, tegens cistam
majorem perforatam, in quo pieces na-
tant. In cseteris navibus hoc tabulatum
in fundo est vocaturque di flurrimg,
fluórring. ]
dekker, cg. qui domuum tecta operit.
lai-dekker, cg. qui tecta operit lapi-
dibus schissis. Ags. /Aecere, Ang.v.
thacker , thackster, Ang. thatcher.
dek-hynxt, vide vocem supra.
thekje, domus tectum construere.
thekje, vb.a. tegere domus tectum
stramine vel arundinibus. Obturare
tectum sub tegulis stramine convoluto.
Ang. v. to hack, Ang. to thatch, idem.
thek, n. stragulum, tegumentum dor-
mientis in lecto. Oan íón thekken hab
ik yn 'e winter min thek noach. — Tro-
ice, thek, pretextus; Nl. dekmantel,
ldem; proprie pallium.
thek, n. domus tectum. Ags. /Àecc,
Ang: v. (hack, stramen sive arundines,
uibus tectum cooperitur, Ags. /Aace,
cnum, stipula, culmus, tectum fc-
neum vel ex fono, ,, a thatched roof,"
Somnerus. Ang. /Aaích, straw laid up
or the top of a house to keep out
the weather, Johnson. Nl. v. dak, idem,
De beesten eten van den huzen dac,
animalia inedia compulsa comedunt
tectorum stramen et arundines, Stoke.
IX. 389, ibique Huydecoper. Sat. £àce,
tectum, /dc, tecti stramen.
piscibus di |theck op 'e scurre, stramen vel arun-
dines in tecto; figurate, numerus li-
berorum. Di widdouw scoe noch wol
sen man kryje, mar hja hat to folle
thek op 'e scürre, vidua secundum con-
jugem acguireret nisi numerosior ee
esset proles. Eodem sensu Der dinne
hjir to folle pànnen op it thek, (
hujus tecti nimis numerose sunt, 1. e.)
641
DEKJE.
presentibus pueris non tutum de re
silenda loqui. Nota patrem Chinensem
tot ponere ollas apertas in sue domus
tecto quot habet filias nubiles, — Der
is al to folle thek op 't huws, ibl ni-
mios sumptus in vestitum, epulas,
equos, cst. impendunt.
deek, cg. compages asserum exstans
forma ciste oblonga-quadrate, sine
fundo, sed superne operculo mobili
lectee, in nave piscatoria cingens orifi-
cium tabulati carinati, sub quo et super
fundum perforatum natant pisces capti;
er hoc precinctum (deek) piscator
immittit pisces in alvum perforatum
(beus) vel inde capit. Supple deek
. 640.
theek, n. linteum spissum, ex quo
fiunt pulvinorum et lectorum invo-
luera. G. J. (eekne, Ags. lhece, invo-
lucrum, tegumentum.
thek-reap, n. stramina contorta in
modum funis, quibus tecta domorum
vestiuntur.
thek-reid, n. arundines palustres foliis
orbe tectis sternende.
thek-scéawen, pl. mergites straminis
tectis sternendee.
thek-scierre, cg. forfex, quo arundi-
nes exstantes tecti amputantur, qui
cum non presto sit, puerum vel fatuum
joci causa in vicinos mittunt, ut eum
apportet. Ad fatuum igitur annuit phra-
sis Seyn him umme tecksciere / Burm. 69.
strê-tek, F.o. tectum stramineum.
C. M. 45.
thecken, cg. Hind. £AiZsene, stragulum,
tegumentum in lecto: & z— (s ut in
Ang. thatch, (thatsj) pro hack. Vocis
thitsene synonymon est Hind. wriinde,
F. wrine, Ags. vrihan, Ang.v. wrine,
tegere. — Figurate Dy twa lizze uuder
ién thekken, ambo specie discordes
conspirant in unum, Nl. Zij schuilen
onder én hoed. Prov. Hwat di méaste
éarmen deis krye nimme hja juwns mei
under di thecken, que die acguirunt
pauperes sub noctem fere dilapsa sunt.
orma (Aecke» conspirat cum Ags.
thecen, tectum, domus.
thecken-flach, n. conferva; stragulo
similis super aquam strata est.
Est qusdam «economies lex innata
ua genius lingue duas ejusdem vocis
ormas ut /Aek et dek adhibet ad di-
643
DEL.
wob-théke, cg. linteum subtilis textue
re. Nl. webbe-tijke, O in wod est ex Isl.
vefa, texere, pf. vaf, vóf, óf. Ang.
abb, the yarn yt 8 weavers warp, ex
f. af zc of. Alam. soppo, telarum
Bla, Hd. weden, texere. "PP
DEKSEL, cg. malus demon, diabolus.
Usum prestat levis execrationis, Di
deksel, hwat Disthou tkwang! Per
jovem, ut belle compta es! F.o.
deksel, idem. Stür. Hwat deksel noch
ta! quorsum hec preepostera, per ma-
lum demonem! F.o. Deksel noch to/
Stür. Hd. Deizel, Grimm, Lex. II. 915.
F.o. dezen, vermes circumquaque re-
pentes, diabolus, ut wierm, wjirm, F.
vermis, diabolus; wjirmsk, diabolo si-
milis, safane more. Ags. (ag-dexe)
a-deze, salamander, proprie, vermis
terribilis, Al. egi-deksa, , ,
lacerta, NI. hage-dis, lacerta, striga.
Hd. deizel, per Plutonem! Hsc vox
ex Germanorum mythologia superstes
viget in Frisia, Hollandia, Alaman-
nia, cot.
dekselsk, adj. vehemens, violens. Dat
is den dekselsk gejoel fen di bern, isti
puerorum turbze et clamores sunt hor-
rendi. Adverbialiter, 74 is dekselsce
kâld, frigus valde ssevit.
fordekseld, Hol. verduiveld, exsecra-
tus, i. e. terribilis, vehemens. Heit is
fordekselde lilts, pater ira candet.
DEL, DEEL, n. Ags. delf, n. nomen
quorundam canalium, qui sunt fossi,
adeoque distincti ab eis, qui ex de-
cursu fluminum vel aquarum hyema-
lium orti sunt. Exemplo sint in pago
Idaerderadela ad austrum, $4 sdu-deel,
it wiid-deel; ad boream, inter canales
it wiid fen Wartena et di greft, it
Scroetsma-deel, per apocopen hodie $£
Scroet. — Frisii f finalem post 2 ab-
sorbent in vocali prrcedente, (alf)
F. kéal'; (half) Aéa, dimidius, cet.
Angli contra in pronuntiatione absor-
bent 2 ante f, quam / condunt in pro-
ducta vocali, Aalf (haaf) calf (kaaf)
Jam F.v. promiscue habebant delea et
déla, fodere. Hollandi de/f fossa, unde
nomen urbis Deif, hodie Delft, per
uam fossa fluit; Deif, F. deel. Confer
olie, fossa fluens cirea urbem Frisi-
eam JFoldercum hodie Workum. Ang.v.
delf, & ditch, & channel, Halliw.
versas ejusdem thematis notiones sig- | deels-finne, cg. ager pascuus juxta
nificandas.
canalem Readtsjerke, F.u. Roodkerk,
41
648
DEL.
(Kad. Birdaerd s. F No. 700 cet)
Finne, ager pascuus.
DEL, DELLEKE, n. hoc nomine Frisii
urbicole sepe appellant caniculas do-
mesticas; Ang. /apdog , Nl. schoothondje.
Tsl. deli, m. canis. Hollandi suum de
forte ex fonte alia ducunt; scilicet ex
Jide], nomen familiare canicularum,
per apocopen del, in qua parte vocis
allice hseret accentus. Myn delleke,
meum corculum! Eodem sensu Hol.
ex hond, canis; roa, mus major, dim.
hondje, ro(je, corculum. Ang.v. deli,
a girl not yet debauched. Hall Ang.
South. dilisg. Ray, 74. Confer tamen
sequens
delleke, cg. trivialis ambulatrix, me-
retricula. Hol. del, meretrix; delletje,
meretricula. Nl. dile, dilleken, j. klap-
e, garrula, lingulaca. Kil. K/appen
(klappegen) klappeyen, garrire, fabulari;
klappeye, garrula, et dillen, ire,
. V. dil, & wench or doxy, Dekker.
Halliw. 808. Ang. DeÀ, an undebau-
ched wench. (Isl. /4e/a, femella. An-
dreg.) Ex dies fit Hol. dedillen , acti-
tare, factitare, imperitare, admini-
etrare, setate Kiliani; hodie, pusille
carpere, reprehendere.
DELE, vb.a. dividere, pf. délde, pf.p.
déld, ger. to délen. És. déla, divi-
dere, suum cuique tribuere, judicare,
pf. délde, pf.p. ed&ed, déled, déld,
ger. délana. — F.v. riucht dela oen,
alicui jus dicere. Phrases, Di sceel
déle (differentiam componere) coemtio-
nem facere pretio inter id, quod ven-
ditor petit et emtor offert, medio.
Lat. dividuum facere. Parte ind déle,
cuique suam communis rei partem
tribuere. Ik haw méat mei him to
parten, nihil illi mecum. Ang. £o deal
toilh one; I have nothing (o deal with
him, nihil mihi intercedit cum eo.
I kave no God to deal with. Dry-
den. — Prov. AÜllike folle is goed to
dêlen, cuique equalem distribuere par-
tem facile justumgue est. MS.
bidélje, vb.a. (immen) aliquem dono
donare, precipue, pauperi victum dare.
Ags. edelan. aliquid integre distri-
buere, aliquem privare.
ein-deelje, vb.a. bonorum hereditatis
pluribus communis separationem ad
em perducere, i. e. consummare.
044
DELE,
foár-deel, n. emolumentum,
foerd-dele, F.v. dare litem secundum
aliquem; Jortk-dêla, Gabb. 33. Chart.
I, 377. b. Opponitur wrôek-dela, jus
dicere contra quem. Nl. eoordeel, emo-
lumentum; proprie quod ante est ut
Gal avant, avaníage, Nl. wadeel, de-
trimentum, quod sa, post, F.v. sor
bek, a tergo, est.
fordélje, vb.a. distribuere. Ags. for-
delan, idem.
oaf-dóle, vb.a. totum in partes suas
seporere, partem de toto separare,
.V. .
ta-dé15. vb.a. adjudicare alicui rem e
toto, dono donare quem.
to-déle, vb.a. in partes totum dividere.
F.v. todela, idem, et findere, yn
aechlid todeila, ejus palpebram
dere, Ags. todelan.
ut-déle, vb.a. distribuere, erogare de
suo pluribus.
ut-déling fen bréa' oan 'eéarmen,
donatio panum pauperibus.
deel-nimme, vb.a. partem facere,
habere in re. Ags. delsimman, Ang.
to take part.
deel-nimmer, cg. particeps. Ags. dei-
nimmend, Ang, a partaker.
deel, n. pars, aliquot. Prov. Nei ien desi
jirren hawwe wy allegeárre di mule fôl
modder, post aliquot annos omnes su-
mus miserrima, tellus. Ang. Some dea!
of years; a of years; a great
of arüfice and sophistry has pussled
and perplezed his cause. Johnson in v.
deal, quantity. F.v. hasfdël, F. Aeat"-
deel, pars dimidia; F.v. (Arim-del,
red di , F. thred-del, pars tertia, sed
thred-eal ex (hredde-heal (h dus
partes cum dimidia; F.v. dern d,
quarta pars, F. fjirdel, quarta pars
ûne; fjirder, quarta pars tonne bu-
tiry. R zz L. F.u. farndel (fÁndel)
ellyptice F. fearn (féan) quarta pars
animalis cesi, iem fearm keál-, acjip-
flesk; féarn, quarta pars mensure
fluidorum mingelen dictse; keétfearntsje,
octava pars. 'n Fearn koeke, libi -
rini longi pars quarta. F. fjird-del (fjid-
del) F.v. sigun-del, pars septima. F.
achtstel (achtste-d&l) octava pars ulnee,
neideel, n. detrimentum, damnum, Nl.
sadeel, idem. Nl v. acAéer-deel. Na
post, achter, idem.
idem.
oin-dêling, eg. bonorum separatio | neidélich, adj. noxius. NL nadé&ich,
ünalis, Nl. boedel-scheidi | e
645
DELE |
deel, n. pars, jurisdictio. Pro dee,
sensu partis hodie plerumque viget
extranea vox pari, Gal. part; ex pars,
partis, Ik hab twa parlen yn "e pléats
ind myn bern ién part. — "Tractus ter-
re sub eadem jurisdictione, eui pre-
positus erat gréíman, (preter paganus)
unde s sul lem juris-
Put Mare m d
tiquitus in " ae
dee, Liuwerdera-deel, Barra-deel, Wal.
densera-deel, hodie Wonseradeel, cst.
Eodem nomine Ages. &st-dé, oriens,
et simile scir, pars, portio; tractus
lerre sui juris, ab adjacentibus privo
legum et dominii jure divisus, Ang.
skive, in Berk-skire, Stafford-shire ,
-shire, York-skire, in quibus no-
minibus ut in Frisicis locus jurisdic-
tionis, vel flumen, vel pons, format
priedicatum.
urdela, vb.a. F.v, condemnare.
urdél, n. F.v. judicium. F. wrd&, oor-
deel, supremum dei judicium, ellyp-
tice út leste úrdel; Ien lewen as
ien , turbe immense, gum co-
mitantur jurgia et pugnam. Ags. or-
dal vel v dd, jutkium divinem ex-
ploratum ferro candente, quod reus
manu tenebat, judicium justum.
dole, F.v. donum, munus; mi/À dole
and mith erum thi Fresa wider fór and
sine ayne lond, cumulatus muneribus
et honore Frisius revertebatur in pa-
triam terram. Ang. dole, donum, ero-
guo penus pauperibus. Frisii hodierni
ollandisantes wdéng, Ang. Kent.
doling, idem. Ang.v. dole-heer, cere-
visia pauperibus erogata; F. Jouke-biar,
eerevisia donativa. Per agnominatio-
nem, Jouke, n. p. v. Jouks-biar, ce-
revisia Joukii, et ik jouw, do, jowke-
diar, cerevisia donativa.
doel-stien, eg. lapis indicans agro-
rum limites, terminus assignans suum
aum cuique, proprie, lapis divisure.
Obtinet precipue in arenoso et
collinoso Gasterlandim. In ceteris hu-
milibus Frisim partibus arva et prata
separantur sulcis aquariis; Sax.l. dole,
sulcus vallicülo cinctus prestans usum
termini ut in Gasterlandin, Bol. L 328.
Ang. Kent. Norfolk, dolestone, Ang.
landmark, terminus. Gal Norm.
doles des forests, sylvarum termini.
doel, n. scopus, desiderium. Di feint
hat doel op di rike boere-dochter, ju-
€46
DEMP.
venis se intendit ad nuptias fili rus-
tici divitis. Nl. doe, terra aggesta in
Jam sagittarii jaculantur tela. Kil.
déling. cg. divisio, partitio, precipue
bonorum hereditatis. Ags. deling.
délscip, n. bona communis inter jus
habentes dividenda. To débchip gan
lette, Chart. L 528. b. Cum scip quo-
que componitur ezf-scip, hereditas, Nl.
erfenis. — . a
ael beftioh, adj particeps, Nl. des'-
man-délich, adj. duobus vel pluribus
communis (possessio.) F.v. moda, Sat.
mande, communio, 5 li, commu-
nitas; délich, adj. particeps. F.v. Jfa-
, bonorum communio. Prov.
Me , scânde-guôd, bona com-
munia fere in rixam et dedecus du-
cunt Ang.v. dole-meadow, pratum
commune; Somerset, dole-moor, agro-
rum tractus communis,
deilis, vide supra.
DELIDER, vi corruptus, perfractus.
Dat boatke is p üxy, mar mei
dat oamfarrem binne di berkkoulen al
delider, appulsu navis majoris ore
cymbee perfractee sunt. — Delíder forte
corrupte dicitur pro eer, et hoc
pe . L. fofalífer, Lat. fotus quantus.
. To Magenta binne di poepen telíter
slein. Suspicor tamen Ziter proprie no-
tare diminutionem in fragmenta, licet
autoritate usus non fultus.
DELLE-WALLE, cg. Scil. tractus littoris
Wester-Scilingensis elevatior et com-
lanatus vicum inter et molendinum;
itus ibi est sinuatum et collibus are-
nosis, qui Jochten-dune, colles sinus,
appellantur, ab oriente proximum. —
'austral. séas-wâl, littus; F. sod, ripa
sque dulcis; mers-oád,
dele, (Kil) Fris. pavimentum, area.
Sax.n. delle, area. F.b. tele, Bend.
DELTEN, pl. convalles, loci depressio-
res; ex. & in arvis et pratis. Nl.
laechten. Confer dole, canalis; dale,
descendere; del, deorsum, infra.
DEMELJE, DAXuELIE, vb.a. F. b. effotire
quid, stulta loqui, inconsiderate bla-
terare, E. IL 209. Confer FF. emelje,
eamelje, obtundere aures continuo ser-
mone fatuo et tzdioso. .
DEMP, cg. gravedo, asthma pecoris,
v.c. equi vel vacom. si ven-
ditor celat emtori emtio irrita est;
lacus ripa.
647
DERE.
idem valet de morbo vacce, quo in-
testina globulos pusillos form& hordei
delibrati secernunt, quique ideo di-
citur i£ groat, Nl. gorí. Prov. Groat
ind demp brekke di kéap.
dempich, vide supra p. 614.
dempigheit, cg. asthma equorum.
DERE, DEARE, vb.a. nocere, ledere,
commiseratione compungere. Prov.
"i Jinge men naet wite deert ien net, ig-
nota mala neminem afligunt. — 2
deeri my um di widdou ind di earme
Üernkes, miseret me vidue ejusque
prolis derelictee. Usitatius 7f moát jin
dére um 'e widdou.
deer, cg. nocumentum, Ags. dar, dere
idem.
derenisse, cg. miseratio.
F.v. dera, nocere, mactare aliquem
damno. Ags. derian, Ang.v. dere. Ags.
daru, nocumentum; Anglis deést. Con-
fer Ags. daratÀ, Gal. dard, hasta, Isl.
dór, (Gr. dopu, gen. ddpaTos), Skt.
dri, rumpere.
DERTEN, adj. petulans, luxuriosus,
luxuria temerarius, lascivus. F.v. der-
len, mente captus. Nl.v. door, stul-
tus, Ang.v. a dor, & fool. — Phrases.
Hy is fol deríme liete, totus est in
petulantibus jocis et partibus. MS. Hy
48 800 derten daller naet wit, ofter
oppe holle ofte foeten gaen wol. Burm.
29. Hy is soo derlen asser lang is.
Burm. 80. Nl. dartel, dertel, lascivus.
F.v. een deríen man, insipiens homo,
mentis impotens, quique adeo non
sui est juris. Hanc notionem adhuc
frequentabat G. J. I. 12,
O, dat boaskjen buten rie !
Deren wier ik, da 'k it die.
amens, temerarius.
DERTIEN-DACH, F.v. decimus tertius
dies a natali Christi. Ang.v. twelft-
day, boelfik-night, hodie twelfik-tide.
epiphania.
DEULK, (dólk) n. F.b. suber. Joh. 101.
Nl. Ang. et F. vox kork, suber, pere-
ina est. Lat. coríez (subereus).
DEUN, adj F. et F.u. tenax; procli-
vis in avaritiam; angustus, proximus. —
Oérreheit wirdt deun, avus fit tenax.
Hol v. dus; De gene die op straet ende
i» de herberge aldermildadigst sijn,
dezelfde zijn in haer huys alderdunst.
Jac. Borstius, over de geldgierigheid.
v. Kerkelyk Dordrecht, Schotel, p 456.
648
DI.
Omne nimium nocet quin et in ipsa
parcimonia, que ultra suos limites fit
avaritia; cum igitur homo frugi sit vi-
cinus tenacis, deun notat frugi in
phrasi iem Óistindich ind deun wijf,
mulier sedata et attenta ad rem.
deun, adv. arcte, anguste; proxime;
Di tsjillen fen 'e wein gungen deun op
'e wâl láns, vehiculi rote per imam
oram ripe currebant. W.o. dus, idem;
dun deran, F. deun der oan, illi loco
proxime. E. 90. Eodem sensu attinet
ad tempus; deun oan toalwen, proximat
hora duodecima. Nl.v. doom, prope,
statim. Kil.
dun, forma Neerlandica, Nl. dw», F.
thin. tenuis. F.u. 74 sit er dum met
Aor op. F. It sit er thin mei hjar
op, nulla inter eos amoris conjunc-
tio. Eodem modo F.u. dik pro F.
thjok, thiuk, spissus. F.u. Dikke frin-
den, amici junctissimi. Scoti 4£Aick,
intimate, familiar. Jam. F. Gréat mei
eltsoar, familiarissimi; Scoti; great,
gri, (F. grüt, gri) idem. — F.u.
De jonge gaet deur dik en dun, puer
per humida et sicca, per omnes vias
et super omnia sepimenta grassatur.
Scoti, To follow one through thick and
(hin, per omnia pericula aliquem co-
mitari. Jam.
DI, dE, 2, 4, (sono indistineto et inter
e et í medio, unde F.v. vacillant quo-
que inter de et di) art. definit. masc.
et fem. Nl. de. I6 70 neut. Di man
is it haed, mar it wiif di hals, drait
di kop hwer hja him habbe wol. It
himd is mi neyer as di roak, proximus
sum egomet mihi. 2i sequente geni-
tivo temporis partem notat, d$ nacA/s,
di deis; di moärns, di juwns; di mayes,
di simmers; di refert tempus ad id
quod precedit. F.v. distinguunt inter
masc. et fmm. /AÀi, di, m. tÀiu, dio,
fem. (Aet, dat, n. F. $£, n. Goth. sta,
TÓ, Ang. it. Ags. thi, the, thy; hit.
It ut Ags. A quoque absolute po-
nitur. AÁgs. AW rím(h, F. it rynt, vel
reint, Ang. i4 raimeth, rains. Age.
hit thundrath, F. it thungert, Ang. it
thundereth, thunders, tonat. Ags. lc
hit eom, F. Ik bin it, ego ille sum.
dy, pronomen demonst. (2 ex # molli,
que adhuc regnat in Ang. /Ae, that)
Sylvicole di, iste, Nl. die; dat, n.
istud, F.o. dait luck, 3, C. M. I. F.
649
DIDELJE.
dat lok, 'sxfivn TúÚXu4. Di man is goed,
mar dat wiif doach nat, vir iste probus
est, sed uxor nihil boni in se habet.
Ags. se, iste; e^o, illa; ihe, illud.
Te post dat emphatice dicitur, pre-
sertim in interrogationibus et respon-
sis, ubi singularis stat sine adjecto
substantivo; ex. gr. Hwat boek wol-
sthe hawwe, dile? Né, datte, quem li-
brum visne? Huncce? Nolo, sed istum.
Interrogat iwaife? respondet Datte.
Eodem fere modo Latin! usurpant en-
elyticum -ce in Aic-ce, hwec-ce, hoc-ce,
hujus-ce, Aos-ce, his-ce, et -cine in in-
terrogationibus, Aiccine? — Prov. Hat-
ler det dat is dien, quidquid agit
rite agit, ad umbilicum adducit ut
nihil desit.
DIDELJE, vb.n. F. b. tripudians modulari
cantum absque modo atque verbis, Nl.
neurien. F. Didelomdi didelomdeintje, Us
Watske is sa'n léaf feintje, in cantile-
nis infantilibus, Outz. 44. E. II. 202.
S. 1. dideln, cursitare. Holst. I. 218.
DYE, vb.n. in majus et melius crescere,
proflcere. Nl.v. düden, dijen, accres-
cere, intumescere; de pap didi, puls
igne attollitur; Ae brood didi, panis
fermenti vi se extendit. Kil. Nl. ge-
dien, proficere. D ex Th: Sax v.
thikan, provehi, crescere, proficere,
abundare; pf.p. githigan tMiorna , virgo
adulta, matura; (forsan) formosa. NI.
gedegen, quod rite coaluit; gedegen
goud, abrussum aurum, Nl.v. formo-
sus, Kil. Ags. fAeon, Aug.v. thé, to
thrive, deést Anglis.
It bern dyt net fen di wjirmen, vermes
intestini impediunt infantis incremen-
tum. Hy det wol, mar hy dyt net,
insudans labori nihil proficit. Ky ya
méager lân dye nat, vacce in tenui
prato haud pinguescunt. Prov. 4s 't
net dye wol blauwe di ky méager az
rinne hja oan 'e regh (a yn it gers.
bidye, vb.a. incrementum capere. Sax.v.
bethihan , efficere, ÓDethihan uwiAtes,
F. eat bidye, assequi, lucrari quid.
Loaye ljw bidye mat, pigri non augent
rem suam. Mei scelmery scilsthe mat
folle bidye, scelere haud multum pro-
ficies. Vide didye supra 243.
dy, cg. incrementum. Daer sit nin dy yn
it lân, herba in pratis non crescit. Dat
folk is to ry; der is nin dy yn, familia
illa prodigior est, adeo non proficit.
650
DIGER.
tadye, vb.n. incrementum exspeocta-
tione majus capere. Di sciep dye (a.
&fdye, vb.n. spem incrementi frustrare.
dyhaftich, adj. vegetus.
wan-dyich, adj. haud proficiens (ani-
mal), nullum incrementum stature vel
ponderis capiens.
DIEDJE, vb.a. F.b. lactare. Outzen.
Goth. daddjas, idem. F. date, lac ma-
tris: (ite, litte, papilla, Ags. tite, A.
leat. Suethi dija, dia, sugere; di-lamd,
Nl. £wig-lam, us subrumus, F.
&fích-lamke. Ang.d. did, papilla, uber,
ing North. diddles , sucking pigs;
Yorksh. young ducks.
DIF, (dur) cg. fur. Ex Nl. dief, F.u.
dief. F. tAjeaf. "Valet notione sin-
gulari tumoris in fungo vel ellychnio
redacti in carbonem (P. 'n kóp oan 'e
lampe) qui oleum vel adipem fnratur
et fumum cum fcedore reddit. Ang.
(Mef, an excrescence in the snuff of
& candle causing it to gutter. Sax.l.
een deef an 't lecht, Richey. Hd. Zcht-
schmüppe. Non multum abludit notio
in Nl.v. dief, medulla penne sive ca-
lami scriptorii, q. d. fur atramenti.
Kil. — Memini veterem cantilenam
puerorum contra furem F.u. Dief,
dief dange, Morgen suste hange, cet.
DIGEBR, adj. intentus, attentus, curam
habens. F.v. diger, attentá cura, fidus,
Diger bywaria, summa cura asser-
vare rem alius. [sl. digr, adj bonus,
probus, fidus. Goth. digrei, abundantia,
maturitas. — Mei junge ljw mat it er
diger by láns, nove nuptos oportet esse
attentos ad rem et parcimoniz stude-
re. — Harke dygger/ (ausculta diligen-
ter!) Arrige aures! Warga, a» 1784.
diger-kykje, vb. intentis oculis vel
acriter aspicere; per tubum pugni con-
templari res longinquas, compressis
oculis aciem intendere ut formam rei
nubilam clare videamus. Digerje per
ellypsin pro diger-kykje. Ho mikerje
ind digerje jou sa? quorsum tam acri-
ter intendis oculos? Mike, Nl. mikken,
F. v. mitza, collineare, attendere, freq.
mikerje, wTeviGen 32i. Inverse Ik sjen
er nei, dat it my digert, tam acriter
intendo et defatigo oculos ut hebescat
acies.
diger-kyk, cg. oculorum immobilis
intentio. Hy Aat di digerkyk, cogita-
bundus oculos defigit usque in ob-
051
d DE Wetk kiskj
jectum idem. F. Work. kistje, spec-
tare, speculari.
DIGGEL, cg. pl. diggels, fragmenta rup-
torum vasorum fictilium. 2D ex 4.
Goth. #ako, lutum, 74Adc. AL dala,
testa, Mhd. deAi?, id. Teuth. degel,
pol, lebes, olla.
diggelje, vb.a. in frusta rumpere, ex.
gr. vasa fictilia, patinas, si cadunt.
fordiggelje, vb.a. dilapidare. Syn
mem wier sa 'n di ind. sunich wyfke
ind hat kim ien aerdich síuórke neilitten,
mar di swift hal alles yn ien umsjen
„fordiggele.
diggel-fiür, n. ignis electricus in tem-
pestate swya super malorum apices
oonepieuus, vulgo, Castor et Pollux;
diggel-flüár oam 'e toppen. Dum venti
mugiunt inter fulmina et tonitrua fu-
rientia hi ignes se applicant rudenti-
bus, quin et nautarum digitis. Pisca-
tor meus noctibus lempestuosis sspe
vidit tales igniculos volitantes super
lecti sui stragulum in nave piscatoria.
isp. cwerpo samío (corpus sanctum
Christi) Ang. corposami, Gal. feu de
St. Ele, quod lexicografi confundunt
cum feu follet, F. wyld fiár, wylde
lantéarne, Nl. wild vuur, ignis fatuus.
Castor et Pollux franguntur quasi in
mille flammulas, que celerrime qua-
quaversum volitant et herent objectis
vicinis. De fama igitur valet phrasis
it giet foárí as diggel-fiár. Prov. lem
Ga namme rint foärt as diggelfiár,
ama mala alicujus per centum ora
celerrime divulgatur. Nl. Jopend vuurtje,
ignis currens, Die mare ging als een
o vuurtje door de stad. Confer di-
e.
DIK, n. collectivum, densa foliola cres-
centis taraxici in pratis.
DYK, cg. pl. diken, agger exstructus con-
tra aquas surgentes, tum apud littus
contra aquas marinas, tum in ripis
pratorum contra aquas surgentes plu-
viatiles. F.v. dik, m. gen. dikes, dat.
dike, acc. dik, pl. dikar, diken, dat.
dikum, acc. dikar, dika. Dyk viget
in omnibus Germanie dialectis. Galli
ex avita lingua Normannica reliquum
habent digwe, Dani dige, Ang. Cumb.
dike, a dry hedge, quod accedit ad
notionem muri, TE&X00.
i a littore remotiores se primi
aggere contra mare circoumdabant, sed
DYK.
singulares et quique pro se; deinde
propriores; cum tandem apud littus
se omnes uno eodemque communi
aggere cinxerunt. Omnes aggeres an-
tiqui, qui intra circuitum cujusdam
majoris et communis aggeris erant
exsiructi, sepe appellantur i»-dikem,
aggeres interiores Plerique horum
aggerum, cum nullum usum preesta-
rent nisi irrupto communi eoque ex-
tremo aggere, applanati sunt in vias
publicas, per quas vehuntur curru.
unt autem argillacee; nam ex argilla
pingui et lenta, non ex arena solubili,
ebant aggeres marini Inde est quod
dyk hodie notat quoque viam publicam
ex argilla; plene klat-dyk. Frequentant
tamen et sám-diken, vire arenacim,
rarius, plurimum aás-tegen. Ä via argil-
losa madida desumta est phrasis mu-
liereularum mundarum, di flier is as
iem dyk, solum domus spurcum est.
Ags. dic, m. notat tum aggerem, mo-
lem, tum fossam, ex qua terra agge-
ris est congesta; duplicem hanc notio-
nem duplici forma vocis distinguunt
Angli; dike, agger, diícÀ, fossa, licet
Ags. dic utrumque notat. Eandem nor-
mam sequuntur Hd. deicA, agger; £eich,
piscina. Neerlandi v. ut Ags. tantum
singularem formam in duplicem notio-
nem adhibebant; Kil. dick, r; fo-
vea, alveus, fossa, piscina, W o. diek,
idem, Stür. Sed Nl. dik, et F. dyk,
agger, tantum. Ags. extendunt notio-
nem aggeris ad fluminis ripam, Ang.
bank; similiter, F.b. dik, agger m&
rinus et ripa lapidea, F. stjinnen wâl,
Joh. 101.
diken ind dammen, aggeres cingen-
tes agros et aggeres obliqui in medio
fluvio ad liberum afflluzum et concur-
sum aquse arcendum. 7f giet oer alle
diken ind dammen, omnem modum
excedit; Dikar and dommar, dika and
dammen, leges Fr.v. sepe jungunt. —
Terra aggere cincta Frisiis sua et pa-
tria erai; qus extra aggerem littora
et vada oceani peregrina, ubi patibu-
lum erigebant; ao aec schaker
bula dyck to feren ende aen baem myt
hem ende een (yel al deer op (o sillen,
deer eer im neen w kaem. ;
hodie F. ie, pro quo Richthofen in-
cassim suspicatur F.v. fíai, rota. Het.
Jur. Fris. 1l. 180. Richth. Rechtq.
494. Aggeres soli Frisie salutem as-
serebant a furore minantis oceani et
summo honore ut palladium patrie a
Frisiis colebantur; inde aggeri irrupto
eandem securitatem et tutelam lege
sanciebant quam fundo circumjacenti
templi; also £i imrosía to tha dike
cumpi sa agere alsa gratene fretho
opa tha dike also oua stherekhoui,
122, 18.
Phrasis. Jf iis is sa sterk as ien dyk,
glacies spissa jam sustinet gravissima
onera. lÉ is ien frommiske as hja ut
'e dyk dold is, procera et ponderosa
est mulier. Immen oan 'e dyk jeye,
op 'e dyk sette, aligaem in pauperiem
redigere, sive emungendo, sive injusta
expriuendo; proprie, famulum e domo
abigere in viam publicam, vel ut as-
serit Bnl I. 204, equum effotum,
qui prati herbam non amplius mere-
tur, ad oras vie ducere, ubi gramine
exsucco s mortem sibi contrahit.
Di dyk klapt, viam argillaceam siccam
et duram equi ungula sonitu ferit.
Di dyk is sa hird as klaphout, via
argillacea durior est asseribus dolii
uercinis.
dyk-acht, f. F.v. tribunal aggeris ma-
rini, curatores aggerum qui delinquen-
tes pemeguuntur et sententiam ferunt
de delictis. F.v. achtia, delinquentes
secundum legem persequi.
dyk-aldirman, m. Pv. prepositus
aggeribus, judex in tribunali aggerum.
dyk-atha, m. F.v. (aggeris pater) cu-
rator aggerum. Ate supra.
d y k -baes, cg. qui reparat aggeres ltesos
ope suorum operariorum, precipue
sudes ligneas, quibus pes aggeris fir-
matur, sed quas undarum vehementia
labefactatas vel ruptas, renovat et ter-
In impingit. Sax.l. dick-daes, Bnl. I.
8
dyk-blede, F.o. lepidium sativum.
F.v. éun-kars, Nl. £uin-kers. C. M. 11.
dyk-dollen, pl F.o. stirpes modice
arborum ad corroboranda lignea agge-
rum propugnacula, Stür.
dyk-eide, og. occa qua glebs vis
argillacese siccatee conteruntur et sque
spargun ar
dyk-fretho, m. F.v. securitas lege ag-
eribus asserta marinis.
dyk-gat, n. Bax.l. dick-gat, apertura
undarum impressione in aggere effecta,
" Bol IL 491.
dyk-greva, m. F.v. West-F. djkgraef,
654
DYK.
prepositus aggerum aquariorum. Holst.
diot. I. 219, diek-greve. Ags. ge-rófa,
m. socius, comes (regi, principi ad-
junctus) preetor paganus, queestor, Àng.
reve, Ang.v. dike-reve, deaf an
officer superintending the dikes and
drains in marshes. Halliw,
dyks-harne, cg. Hind. angulus concavus
aggeris marini prope ab Hindelopia
versus orientem, ubi alge ab undis
rojectee sspe putrescunt et fotent.
nde synonymon stiunk-hAarne.
dyks-hoek, cg. viculus apud aggerem,
vicinus vico Firdgum in pago Berradél.
dyks-horne, duarum villarum nomen;
altere. vicine vico Ee in East-
dongeradêl; altere prope ab Hindelo-
pia in pago Hemelumer-Oldefaert.
dyk-hus, n. domus ad pedem interio-
rem aggeris, vel ad oram vie publicse.
Dim. dyk-hwske. Plurimum sunt do-
muncule in quibus degunt operarii
rustici.
dyk-huzen, pl. aliquot domus sparse
in pago Achtkerspelen.
diek-kam, F.o. prolongatio extusa
pedis aggeris versus mare ad hunc
corroborandum. Ang. North. dike-cam,
a ditch-bank, F. slea£s-td], Kaem NL
kam, pecten, apex, crista avium, ex.
gr. gii Stür.
diek-kappe, F.o. apex, summitas E
eris, que quo latior eo firmior. X.
| kroane fen di dyk. Stür.
dyks-lobbe, cg. pes sive basis agge-
ris declivis, paululum in solum vici-
num se extendens. Inde dus ville
aggeri marino proxime et ab occi-
dente vico Holwerd vicine habent no-
mina Greaí- et Lyts-dykslobbe. Lobben,
pl. F. contemtu appellant pedes ho-
minis inurbani crassoe; smoarge loben,
des ccnosi. Est et altera notio vocis
l.v. lodde, Nl. /uióe, ornamenli ge-
nus crispum et sinuatum in extremi-
tate colli et brachii, fibra; Isl. Jui,
m. cirrus, villus densus et crassus,
(canis) hirsutus et flaccus, famulus
ignavus, hirsutus et incomptus nebulo.
KiL lobe, lobbekem, canis villosus.
Ang. Job, lob-cock, rusticus, agrentis
Isl. iwóóalegr, adj. hirsutus, flaecus.
Ang. ludberly, (lubberlig) ignavus et
agrestis. Ang.v. looby (ex doobig) in-
cultus, stupidus et inurbanus. Áng.v.
lubberd, Ang. lubber, homo insulsus,
desesque, Hol Jobs, homo ignavus
DYK.
et insulsus. F. /wbes, nequam insi-
diosus.
dik-nidle, cg. F.o. mucro ferreus ma-
nubrio ligneo et terebrre formá, quo
stragulum sive tegumentum strami-
neum infigunt aggeris partibus lzsis
atque crudis. Stür. F. krumje, di dyk
kramje, aggerem modo dicto contegere.
d yk-peal, pl. pedllen, pjellen, cg. stipes
ligneus in littore ante aggerem mari-
num alte ictus; talium stipitum densa
et transversis lignis arctissime com-
pacta excipit prima undarum aggres-
sum, ut ei fracto agger facilius resistere
posset.
dyk-riuchter, m. F.v. judex de con-
troversiis et deliclis in re aggerum.
dyk-scouwje, vb.n. statum aggerum
examinare.
dyk-scouwing, cg. examen oculare
aggerum, quod collegium prezposito-
rum die posito instituit. Bnl. 1. 209,
diek-schauung , diek-schauje.
dik-stathul, m. F.v. aggeris status erec-
tus; erectum, i. e. salvum servant agge-
rem, si partes lesas et crudas caute
tegunt cespite viridi eumque firmiter
stragulo stramineo affixum tenent, Unde
maris incassim furunt contra convexa la-
tera aggeris, qure textura compacta gra-
minis radicum tegit; contra in terram
nudam se insinuat et brevi aggerem
totum evertit. Ideo providet lex, si
quis non satis cespitum extra aggerem
e suo habet, quo aggerem tueatur,
ut eos in agro interiore aggeri proximo
capiat. Confer totum locum 122. b. 15.
Sax. v. sfadal, statio, actio standi. Ags.
stathul, basis, firma sedes. Nl. de op-
stand van een huis, domus in quantum
exstructa supra fundum excepto fundo
ipso; den opsíand van een huis ver-
kopen. Commutatur dik-siathul cum
dik-stapel, (aggeris strues, meta, acer-
vus, stans erecte) erecta aggeris statio.
Ags. siypel, Ang steeple, turris.
dyk-stoel, eg. West-F. prefectura ag-
gerum, collegium prrepositorum agge-
rum.
dyks-tóan, cg. aggeris basis lente de-
Jelivis. F. m, digitus pedis. F.u.
ks-foet, cg. idem. F. foet, pes.
Tre dyk, âld-dyk, agger primevus;
opponitur posterioris temporis aggeri
nye-dyk.
binnen-dyk, cg. agger intra exiremum
et communem aggerem marinum.
DYK.
buten-dyk, cg. agger extremus. Vulgo
sea-dyk , Confer Holstein Idiot. J. 219,
binnen-diek , buten-diek.
buten-dyksce lânen, pl. agri extra
aggerem inundationi obnoxii.
buten-dykster, cg. incola agrorum
extra aggerem communem, sive ille
sit extremus, sive postero tempore ul-
teriore aggere tectus. Bulen- ind binnen-
dikers, incole agrorum extra et intra
aggerem marinum sestuarii mediterranei
jam pridem siccati, di middel-séa.
eerme-dyk, cg. ramus lateralis aggeris
principalis; proprie, brachium aggeris.
gorre-dyk, cg. agger parvi fluvii gorre,
sive ripa, sive via secundum id flumen;
hodie vicus in pago Sawnw&lden.
indyk, cg. agger intra circulum exterio-
ris communis aggeris, sive contra im-
petum magni lacus, sive irruptionem
maris egesti. Nomen vici ad oram lacus
Hege (Hegemer mar) Iudiken in pago
Wimbritseradél, F.v. ys-dyk úr en yep.
agger obliquus trans amnem. 7» hodie
binnen, intus, (be-in, -innan).
k&i-dyk, cg. aggellus tumultuarius inter
aquas, wstuaria vel paludes egestus,
ubi accolis transiendi copia. Nl. kade-
dijk, F. kadiíze, cavere.
mar-dyk, mer-dyk, cg. agger cin-
gens lacum exantlatum, adeoque sic-
cum. Ags. mere-dic, mer-dic, Cod,
Dipl. Ags. sevi Kemble, JIL xxrr.
Ibidem Ags. durh-dic, castelli vallum.
mounle-dyk, cg. pl. mounle-diken, ag-
geres utrimque cingentes canalem, per
quem aqua superflua adit molendinum
aquarium vel inde emittitur.
pólder-d y k, cg. agger cingens majorem
tractum agrorum, qui ab eodem mo-
lendino vel eisdem molendinis exant-
lantur omnes.
sath-dik, m. F.v. agger cespitibus
virentibus tectus, F. sjed-dyk. F.v.
sath, F. sjed, Nl. zode, cespes virens.
sea-dyk, cg. agger maximus et extre-
mus secundum littus cingens totam
Frisiam, et maris furori expositus.
syl-diken, pl. aggeres in utraque ripa
cingentes canalem, per quem emissa-
rium recipit vel emittit aquas super-
fluas. Bul. I 207, sideL-diek idem,
sidje-diek, idem, proprie, agger late-
ralis. Sy-dyk, viculus in Groninger-
landia vicinus limiti hodierne Frisie.
simmer-dyk, cg. agger levis ad arcen-
dum aquas pluviales state, cum ere
657
DYK.
658
DIKELJE.
non alte surgunt. Sax.l. sommer-diek, | bidikung, cg. circumaggeratio, ex. gr.
poggen-diek (ranarum agger) Bnl. L 207.
sla eh te-dyk, cg. ellyptice slachte, ag-
Jen it Bildt, agri Biltani. Ags. dicung,
f. fossio.
ger mediterraneus, gui guondam ante | yndykje, vb.a. prata aggere includere
extructum aggerem communem tractum
quendam agrorum conira vim maris
efendebat. SlacMe-dyk, agger ab Ach-
lumo vico ducens in aquilonem, et
Achlumerslachte, agger ab Achlumo du-
cens in orientem, ambo valde tortuosi.
A multis flexibus nomen traxisse vi-
detur; F. ien slach um burren, om 'e
tsjerke, circumitio; Sax.l. wmsláge, F.
Dchien, aggerum flexiones, Bnl. 1V.
312. Alii ducunt a slacht, hodie slach
Jen wetter, undarum pulsus, quem
excipit agger marinus.
slieper-dyk, cg. (agger dormiens) si
agger extremus, protinus oceano op-
positus, nimis debilis habetur, alterum
novum et fortiorem post eum exstru-
unt, ut hoc everso undis resistat.
Vide talem molem in vicinio vici Surich
(Suder-ich, australis angulus) ad littus
Sudersee in pago Wonseradél Hic
agger quasi dormit, et periculo emi-
nente excitatus tantum auxilium fert.
F.u. slaper-dyk.
dykje, vb.n. extruere aggerem, vel re-
parare et aggravare contra aquas sur-
gentes. F.v. jungunt verba dika and
delva, aggerare et effodere; Jck ur-
banne dat da séburich ymmen ditse iefta
dele, veto quemque vel infodere vel
effodere aggerem. Pleonasmo similis
hrasis, Ang.v. Dykers and delvers,
loughman. dite and delve, Richard-
son, dike. F.v. dela, F. dolle, fodere.
diker, cg. fossor. Ags. diciax, fodere,
aggerem exstruere; dicere, m. Ang.v. di-
ker, a hedger, Ang. ditcher, fossor. Nl.v.
dücker, aggerator, coactor, fossor. Kil.
Hy yt as ien diker vel slátter, fossoris
al instar se ingurgitat cibo; Sax.l.
diker, qui habitat in aggere marino.
Frisii colebant omnes tractum in vici-
nia maris, cumque suorum agrorum
maxima pars absque aggere non in
tuto esset contra invasionem oceani,
ager et agger res erant inseparabi-
les, quique emebat agrum simul jure
fiebat aggeris possessor. Inde ista in
lege sententia Dyck ende lond hert to
gader , 908. b.
bidykje, vb.a. agrum cingere et mu-
nire aggere aquario. Ags. jedician,
munire vallo.
DIKELJE,
circulo agrorum jam aggere communi
cinctorum, Holst. Idiot. i 219, indiekt:
land indieken, Bnl. I. 206, 207. Wy
habbe di hele krite yndike, totum pra-
torum tractum aggere cinximus.
opdykje, vb.a. ubi aqua surgit et
ingressum minatur aggerem ta
terra exaltare. Tropice, Hy ken st net
opdykje, tantis familie expensis im-
par est qui meretur questus. Bnl. I.
208, wup-diken.
Juxta fossam surgit tumulus terr»
egeste: hz notiones cum affines sint
ab Age. una eademque voce dio sig-
nificantur, hac lege, ut dic, fovea, sit
fem. generis, dic, tumulus, vallum,
masculini. Postquam Angli generis
differentiam abdicaverant pergerunt bi-
nas notiones eadem notare voce, sed
forme diverse; dike, agger, dich,
fossa. Frisii boreales usque ad hunc
diem more Anglosexonum notionis
differentiam generis differentia indi-
eant, E.b. diek, f. scrobiculus; dick,
m. agger marinus. Bend. 82.
Cavum, quod concipit, genio lingue
primitivo est feminze, acervatum contra
et erectum viri; e qua notione tales
voces sunt orie quales Ang. matriz
Gal matrice, Nl. matrijs, forma con-
cava in qua funduntur litere typo-
grafice. Pars concava cochlesm dicitur
matriz, Ang. /Àe female screw, Hol.
moeder-schroef, ellyptice moér. Pars con-
tra solida, acuminata, que» concavam
intrat Ang. the male screw , Gal. le vis,
in sermone triviali mentula, Ang. vice.
Kemble, Cod. Dipl Ags. IIL xxi.
Ori Anglo-Frisico innatum videtur
mutare literam & in /e; F.v. enim
sepe mutabant dika in difsa, ut An-
gli Ags. dic in ditch (ditsh) et Ags.
dician in to ditch (ditsh).
vb.n. cursitare: frequent.
verbi dykje, F.v. dika, ruere, Isl.
dika, currere longis gressibus, perni-
citer currere; dik, n. cursus incitatus;
at (aka til diks, conjicere se in pedes.
Andre.
katte-dikelje, vb.n. pullarum felium
instar, qu alie alias citato cursu inse-
uuntur, ludere; precipue vero at-
tinet ludum puerorum, quo hi circulo
42
DIKKE TEUNIS.
notant solum, in guo guisgue suum
trochum vertunt (d$ (óp sette) eumque
trochum, qui primus jacet, quod ast
appellant, in circulo ut scopum com-
munis impetus ponunt. Ceteri collu-
sores alter post alterum trochos ver-
tendos summa vi desuper in trochum
jacentem urgent, donec hic ictus pos-
sessori copiam facit eum denuo ver-
tendi. Ei, qui icit, non licet tollere
suum írochum gyrantem antequam
quiescat, sique cadens volvitur intra
cireulum pomam subit in circulo re-
manendi, expositus jactui subsequenti
c&eterorum trochorum. Sunt autem
trochi armati mucronibus ferreis in
quibus ut axibus vertuntur, sique his
^ trochum jacentem ledunt, appellant
kimpe. Nl.v. kimpen, luctari, proprie,
jaculari, emittere, Ang. Dorset. chimp,
frutex, ab emittendo, pullulando, ut
F. secot, Nl. eckeut, frutex, a schieten,
jaculari.
indeka, vb.a. F.v. incurrere, incursu
contundere, irruendo ledere.
Queritur an diggel.fiur non dictum
sit pro dikkel- vel dikelfifr, (cursi-
tans ignis) Nl. een lopend vuur? Sax.n.
biggelen, cursitare, Kil. wiggelem, mo-
titare. Holst. Id. I. 218, diddelen, cir-
cumcursitare.
DIKKE TEUNIS, cerevisia vis et
calida, guam coguunt et bibunt Bil-
tani; coloni, qn initio seculi XVI ad-
venerunt ex West-Frisia, hodie Nord-
Hollandia, in agrum Biltanum, et ad
hunc usque diem Hollandice loquun-
tur. — Nundine annus Biltani vici
Su Jacobi habentur die 252 Julii;
cum quisque incola csdit arietem ve-
terem, qno excipit amicos. Hi lauto
potu cerevisi& vinolente, qua diluunt
arietem, inebriati cum domum rever-
tuntur villani Frisii dicunt, Hy Aat
mei Dikke Teunis fen di raem hawn. —
Hoc ante 40 et guod excurrit annos
ex ore senis convive accepi.
DIKWEEBR, vox nautica Hollandorum.
Colum constipatum nubibus, infestum
sevo vento et densis pluviis, que
prospectum nautis impediunt. Figu-
rate, inter se dimicantium molestise ;
F. Hja lizze mei eltsoar ys dikweér,
inter se rixantur. Contra moai waer,
placidum celum, emblema amicitie:
It is nou wer moai waer mei hjar beiden,
iterum in pristinam rediere amiciti-
DIMTER.
am. — Franci proavorum dikweer,
densum colum sive tempus, ad verbum
verterunt B. L. grossum tempus, Gal.
un gros (emps, coelum tempestuosum.
DILDE, DILDJE, DULDJE, vb.u. pati,
tolerare. Nl. dulden, ferre, pati. Hoo
verbum, quod hodie adhuc floret in
Hollandia, jam ante tria secula in
Belgio antiquatum erat, Kil. , dwiden,
vetus," Goth. /Aslan, tÀuljan, Age. tho-
lian, Ang. thole, pati.
dildich, adj. patiens.
gedildich, adj. idem, nullas guerelas
roferens licet erumnosus, vel affectus
injuria, vel elatus dolore.
undildich, ungedildich, adj im-
patiens.
ungedildigens, cg. impatientia. Ee-
dem forma qus Goth. #wlains, ps-
tientia.
fordildich, adj. patiens.
DYLGJE, vb.a. delere, Nl. delgen. Der
is nin dylgjen oan 'e mûs, ingens mu-
rium numerus impedit quo minus de-
leantur. Ags. dilgian, dielgian, delere,
quod verbum Angli, assumto extraneo
síroy, rejecerunt.
fordylgje, vb.a. penitus delere, era-
dicare, ex. gr. lolium.
uwtdylgje, vb.a. exstirpare.
DILLE, cg. supra p. 680.
DIMER, DIEMER, n. p. v. Goth. 7Aiuda-
mer, (gentis gloria), n. p. v. unde
Thietlmar , Dietmar ei Diemer. Forst. L
1184.
DIMMEN, adj. sedatus, supra 614.
DIMPEN, DIMPICH, adj gravedinosus.
supra 614.
DIMTER, urbs Daventria, celebris lon-
gis libis ex melle et farre secalino.
Daventria fit Nl. Deventer, F. Dimter,
ut B. L. refectorium evadit reventer,
het vel 't reventer, di treemter, prandii
et colloquiorum locus in xenodochiis. —
Colonis Anglis et Frisiis in more erat
atrie relicte, memoriam renovare hu-
jus urbium, vicorum pagorumque no-
mina transferrendo in patriam novam.
Hoc fecerunt Angli in omnibus sume
ditionis coloniis, precipue in republica
Americana. Suspicor itaque apostolum
quemdam Anglum, ex pa
oriundum, nomen patrii solt Daveniria
indidisse. Quidquid sit Davemfria non
est nomen stirpis Germanice.
Przeter liba cerevisia dulcis spissa-
que Daventrie Frisiis in deliciis erat;
661
DING.
utrumque preeferebant in propria terra
coctis. Inde proverbium, Z/ giet mei
di domenys as di Dimter koeke; hja
matte om fjirrens wei komme.
DING, n. res, omne quod existit, sive
percipitur nostris sensibus, sive cogi-
tatur, sive agitur. Inde ingens nu-
merus notionum affinum, que ex
contextu orationis facile percipiuntur,
quasque omnes hic enarrare superse-
eo. — D est ex (à, Frisii v. Age. ba. v.
cmt. (hing, que fÀ remanet in verbo
F. /Aingje. Causa notionis est in col-
loquio, Sax. v. #ingon, colloqui, trans-
igere, stipulari; #ing, n. concilium,
conventus, judicium. Gr. 'pijec;7, Lat.
causa, Gal. chose, Lat. causari, Gal.
cawser. Sax.v. sacan, arguere; saca, f.
causa, lis, culpa, negotium, res; Ágs.
saca, lis; Nl.v. saecke, dica, lis, causa,
Nl. saek, res. TAíng igitur proprie
est, de quo colloquuntur, disceptant:
Nlv. dingen, disceptare; dimgh (Nl.
geding) res forensis. F. Nin ding, Ags.
nar thing, nihil.
ding, n. puellula, puella vel femina
arva; It is mar ien ding, mar hja is
as, ind aerbeidet as ien keerdel, —
Ljéaf ding, puellula amabilis. Ang.v.
ding-ding, corceulum meum; my ding-
ding, my darling. Hal.
ding, n. res solida, momenti. Prov.
Sizzen is néat; dwaen is ien ding, verba
non valent, factum valet.
ding, cum articulo deflnitivo i ding;
veretrum, que notio et inter NL.v.
solemnis erat. F.o. dai! dinck, men-
tula, C. M. 26. Kil. dingh, res, ve-
retrum. Partes pudende verecundise
ergo notabantur generali nomine rei.
Ita et membrum muliebre Frisii ap-
llant collective i£ guód, goéd, res,
L) bong, ut Ang.v. pl. thing, oun-
nus, vel more veterum Gallorum eile
chose; Jun. Et. things. Lat. res, coitus;
*rem habere cum muliere. Nl. veteres,
et virile, et muliebre pudendum dingh
appellabant, Adam ende Eva hebben
koer dinghen ghedeckt. MS. Rosarium.
hillig-ding, n. F.b. (res sancta) ery-
sipelas, quem Latini sacrum ignem
appellant. Nl S£. Anthomis vxur, de
roos, Gal. le feu de Saint Antoine, ru-
bor cutis cum dolore et inflammatione.
Bend. 33.
thingje, vb.n. lieeri minus pretio a
DYNJE.
venditore postulato. Nas Hingje, arcte,
arce liceri; Prov. Ndu hingje ind goe
bitelje, — Hy thinget jin di siel ut it
lichem, sordide, avare licetur, mini-
mum questum venditori invidet. —
Nei di lewer thingje, (jecur petere)
opime alere, fortiter afficere stoma-
chum. Dal Diar thinget nei di lewer,
cerevisia illa calida pulchre inebriat
potorem. — Om 'e ljirre (hingje, im-
petere alicujus vitam. ljirre in genere
pulpam carnis notat, Nl.v. lere. ex. gr.
nates, genas. De cibo firmo valentis-
simoquc ferunt eum petere corporis
ulpam, Beíse mei spek iAinget nei di
liri. — Oppetere quem sive blandi-
tiis, sive argumentis, sive precibus,
sive minis, ut aliquid ab eo impetret,
ex. gr. patrem recusantem moveri ut
annuat filie nuptiis, Mem mai keit ris
nei di ljirre thingje, sei di faem, —
' NL Naer de hooghste eerampien dingen,
ambire summos honores.
digenje, vb.n. navare operam. Sterk
foár di wezen dígemje, enixe operam
dare orphanis.
bidigenje, vb.a. aliquid sua opera
acquirere pro alio. S.l degedimgen,
F. v. deithingja, prodire in judicio, pa-
cisci ; causam wis Su Ta Didingje
nl I. 211, ingen 218. Didingj
contracte digenje. Nec tamen negligas
Isl 4Aiggia, accipere, nancisci, Dani
tigge, Ags. thicgan, recipere, sumere.
bithingje, vb.a. pacisci, despondere.
Di rike man bithingel di éarme suller
op ien duit oaf, homo dives avare de
pretio cauponis pauperis deducit. Vide
supra dilkingje.
thing-téal, cg. nudorum verborum
fulmina. Nl. diwg-(ael, idem, sermo
infucatus et efficax; proprie, verba
concinna in judicio.
ding-weer, villa rustica in Ommelandia
vicina vico Lellens. Diag vel (hing,
tribunal, judicium, causs actio; weer,
tier, collis plerumque ex argilla ag-
estus; adeo collis judicialis, proprie.
DYNJE, vb.n. tumere, elevari ut mare
profundum post venti furores, NL
Qnen.
dinich, adj. tumens, tumidus, JDiswich
weiter, maris aque turgide absque
undis et vento; quippe post deeeri-
tam tempestatem maxime tument. Vide
Stürenberg, 84, disen.
663
DINTJE.
664
DIRKJE.
Ex (inan fluxit duplex forma, dise, | DIPPE, vb.a. intingere. Dip di Jinger
guod de mare tumente valet, et #ine,
e omni alia re qux tumet,
DINTJE, vb.a. leviter succutere, suc-
cussare. Confer Isl. dyja, pf. dutha,
motitare, concutere, tremere; Nl. Aet
angelsnoer tokkelen; EF. dintje. Pake
dintet boi op 'e knibbel, avus puerulum
suceussat in genu. Isl. duna, strepere,
tonare; Ags. dyuian, strepere, tonare;
Ang. to make a din, Figurate, stre-
pitus suceussationis. Ágs. dyse, Ang.
dinn, crepitus, fragor. Nl. dijn, sal-
tus succussorius; puella, movens pe-
des pupe sursum deorsum, cantat,
Danne-dan, popje, danne-djn! Berk-
bey, Zinspelende gedichtjes. Amst.
1793. p. 28.
dinderje, vb.a. et n. frequent. suc-
cussare, tremere. Mem dinder( har
famke op 'e sciríe, mater puellam suc-
cutit in sinu. — Tremere, 77 tAungert,
dat di glezem der fen dinderje, tam
sevus est tonitrus ictus ut fencstre
vitres inde tremiscant. Di pannen din-
derje fen it hirde waer op 'e richel,
contremiscunt patine in camini mar-
gine tempestatis vi. Ang. (o dindle,
to shake, to tremble, to shake a child
on the knee. Ang.Cumb. /o daader,
hobble, F. Aóbelje.
di dinder! levis exsecratio in ore ho-
minis ex meliore loco. Dinder pro
dunder, donder, tonitru; Di dinder !
Per Jovem tonantem! Ang. Exmoor,
dinder, tonitru. Eodem sensu valet
donker, obscurus, pro donder; Dy don-
er!
dintje, forte forma productior vb. Isl.
dua, reciprocare, sursum deorsum mo-
tare; Dua feri, funem piscatorium
motitare, Nl. ket amgelsnoer tokkelen.
Ags. thundian, crepitare.)
DINNE, adv. loci et temporis, unde.
Hire komst-thou fen dinne? Fen Snits.
Unde venis? Ab urbe Sneka. in
hinne, poep, dersihou fen dinne komste,
redi, barbare, unde venisti. — Sax. v.
éhanan, inde, Hd. van dannen, NI.
van daen. Ags. (hanan, F.v. iAama,
dana, Ang.v. (Aennes, Aug. /Aence, FY.
Jen dinne, Fin. fan deend, fan deen.
F.v. dana gaen, inde abire. Cum pro-
pria vis, , unde, inde, ab eo tem-
re,” pedetentim in dana evanesce-
at addebant posteriores fan, fan dana |
gean, F. fen dinne gean.
DIRFBROOD,
yn barndewyn ind stryk it
eagen, intinge digiti apicem in spi-
riu vini et colline orbes oculorum
superiores. Ags. dyppan, Ang. fo dip
ike pencil. Ang.North. dip, jusculum
in quo offam tingunt; any kind of sauce
eaten with pudding. a dyppasm, intin-
gere, ut F. stip, idem, a s/ppe, in-
tingere, et Gr. Za, eu apu,
embamma, liquamen, ab emfêärrw,
intingo.
DIPPER, adj. diligens, industrius, mun-
dus. Dippere ind sumige liu, conjuges
diligentes et frugi sive pareil. Fruga-
litas Frisiis ut Romanis Catonis setate
maxima erat virtus, adeo ut hi deinde
omnem laudem fr«gi appellatione com-
prehenderint. Cic. Tusc. 3. 8.
dippe, pf.p. gedipé, severe, duris ver-
bis. 7k had it di snaek gedipi sein,
improbo scelus exprobravi duris verbis.
Ang.v. dapyr, elegans, Prompt. 4
longa a posteris corripiebatur; Ang.
dapper, little and active; pretty, neat.
Ang. dial. dapper, active, smart, (F.
krudich) trossulus; valet precipue de
feroculo, sive homine, sive animale;
de avibus etiam quales sunt picse, At
a perl dapper spark of a magpye.
dapper, sirenuus, animosus, agilis,
Alam. /aphar, gravis, momentosus.
Bavari fapfer , gravis (vir) efficax; Tap-
Jere worte, verba severa, moventia;
Die lapferheit der stem, vocis sonori-
tas; Line fapfere bolschaft, nuntius
faustus et letus; Trefliche und tapfere
summe, nummorum preegrandis summa.
Schmeller, Bav. Wb. I. 451. Confer
Slav. dobre, bonus; Gr. 'ay46o9 , bo-
nus, fortis.
n. F.u. panis azymus.
Nl. v. derf-brood, idem. Kil D ex fA.
Ags. theorf, therf, therf, adj. azymus,
Ang. v. fAerf-bread. Panis azymus, pro-
prie panis pauper, carens fermento,
sive panis pauperum. A therf, tharf,
egenus; Isl. (Arf, f. indigentia, neces-
sitas.
DIRKJE, vb.a. ornare, colere. Confer
darker, NL. opgedirkí, summa cura
et ostentatione comtus. ex. gr. juvenis
tenuis, qui gloriolam sibi sectatur in
fulgente ornatu.
sl dyrka, ornare, celebrare; fé
konungs dyrkar bragar siyri, munera
665
DIS.
regia
Egils. Confer et dekr, n. ornatus; ai
dekra, verbis ornare. Hinc Déke,
n. p. v. quod vide.
dirk, cg. funis quo antennam inferiorem
(di gyk) veli puppi exstantis (Pezaen-
seil) in malum zaen-mest) tollunt
vel inde descendere sinunt. Opdirkje,
in altum trahere autennam inferiorem;
Hol. opdirken, idem. Forsan naute
Hollandi hoc verbum figurate usurpa-
runt notione se tollendi vestium cultu.
Confer Nl. pronken et oppronken. Dirk
in navibus magnis idem est quod in
celocibus (jacMen) di kraenline.
DIS, cg. tabula soluta lignea jacens duo-
bus fülcris, in qua die nundinarum
prostant scruta, cultelli, forcipes, aci-
culi alieque res minute. Lat. discus,
Nl. disch, mensa.
koeke-dis, cg. talis tabula linteo tecta,
in qua omne genus liba prostant.
oandisje, vb.a. cibum apponere. Con-
fer dask.
DISEK, cg. Hind. saccus sive loculus
lateralis interior laxe bracce, in quem
manus intrat per rimam perpendicula-
rem. Ex NL dij femur, F. í(go, et
sek, saccus.
disek-dook, eg. Hind. sudarium, quod
Hindelopenses secum habebant in
bracem sacculo levo, ut nos in tu-
nicz sacculo. Confer Nl.v. dijeling,
femorale. Kil.
DIUH, DJÛR, DJOBB, adj. carus. Comp.
djírer, superl djiúrst, vel djorrer,
djorst. Ags. deore, F.v. diore, diure,
comp. diorra.
djür-kéap, adj. quod magni emitur;
ut goed-kéap, quod parvo emitur; ut
nos per ellypsin frequentamus djár
pro djír-keap, sic Angli cÁeap, vilis,
pro Ang. v. good-chepe , Gal. bon-marcké,
ex versione Barbare-Latina Donus-mer-
caíus vocis Francicm. Halliw. Frisio-
rum forma est duplex, keep et kéap.
Prov. Goekeap, djírkeap, merx vilis,
merx mala, adeoque cara. Goe' waer,
fiands jild, merx proba allicit inimici
nummos. Goe rie, djúr rie, bo-
num consilium carum est, i. e. rarum
in augustia. Do wier goed ried dii,
tunc mihi non suppetebat consilium.
djoer-wurd, -wird, -wirdiob, adj.
pretiosus, pretiosissimus. Ags. deor-
vuríhe vel -oyr(he, adj. idem.
666
DIWEL.
oetam ornant celebrantque. | djoerthe, cg. caritas annonm, Ang.
dear(h , idem.
DIURRE, DIÓRRE; JURRE, D. p. V. pro-
rie ensis vel hasta. Ags. durath,
asta, Ang. dart, Gal dard; F.o.
Daret, n. p. v. C. M. 149; F. Dárd,
Dard, Dárd, Duird, n. p. v. Wess. II.
101, 174. (dopu, gen. dopaTOos, Ger-
manice /oraíh.) Isl. darr, n. hasta;
dórr, m. hasta, ensis. F. Dora, dimu-
nitive Dorke, n. p. v. Dorkema, n.
patron. Wass. II. 174.
Ab his distingue nomina Scandina-
vica TAora, filia Haconis, regina Da-
nica, Edda II. 895: TAorothr, n. p. v.
Egils. 915. Thorwald, Alam. Deoro-
wald, Fórstm. I. 338, ellyptice Deoro;
Dioro, n. p. v. Diura, n. p. f. Fórstm.
1. 387. F. Tore, Wass. I, 180, Turne
181, Twrke, 181, nomina propria vi-
rorum. Omnium thema est Thor deus
summus patrum, cujus íutele suos
liberos ejus nomine commendabant.
Hunc honorem post accepta sacra
Christiana ad divos (sanctos) Christia-
nos transtulerunt proavi.
DIWEL, DiwEL, pl. diwels, cg. diabolus,
malorum geniorum princeps, e reli-
gione Christiana oriundus, proavis
paganis ignotus. F.v. diovel, pl. díue-
. Wülwrord ioe dat leerde dat $ fan
da Nordsce dieulen keerde. Ags. deofel,
Sax. diobal, — F. duwel, honestioris
loci homines szpe déc, ut Angli scri-
bunt et olim pronuntiabant dévil. F.u.
düwel, — Ex déawele fit F. deale, deal,
Ang. Devon. deal. Ags. deoal ex deofel.
Lye. F. deu, Ang. deule, Hal. Ita ex
Isl. difel fit contractior forma die;
ex Ang. devi] (dewl) Ang.v. del, F.
deel. — In calendario 1749 linguales
r et 2 inter se permutantur, deers ge-
snetter, 25, exsecranda garrulitas; deers
rimoer, 91, infernales turbe; deers
praciyk, 40, artes exsecrande. — F.u.
ferduweld (setanisatus) in demonem
mutatus, smvus, vehemens; ferduld,
F. fordeald, fordealde káld, ssvit fri-
gus. Dou bistke 'n diwel, homo es
exsecrandus. Ad hominem scelestum,
Wei, diwel, Apage, scelus! Ang. See
thiself, divil/ Proper deformily seems
not in the fiend so id as in toman.
Shak. Di diwel! per diabolum! Di
diwel! hwat wait it, per diabolum!
Quam furit ventus! Di deale, vel
667
DIWEL.
deule, mitis et jocosa exsecrationis
formula in honestorum hominum ore
est, rudiorum vero diwel; Poéta G.J.
de execrationibus pugnantium loquens
ambas formas jungit, Den ist diwel,
deale ind wierme, dat di fammen gálje
ind kierme, G. J. I. 52. Ang.v. ,
in the name of the devil; à common
oath in early works of a facetions or
amusing character. Hal. — Di deale,
hwal is poes moai, per venerem, ut
superbit cultu suo virgo! — Ali-
quando plures diaboli intersunt ut
vehementior fiat execratio, Jy scu
scild bikenne of der scil meer as ien
deel mey spiilje, Starter, Don Timbre,
in Frisico interludio. — Diwel yn 'e
bé&alch, flagrans ira. Jen Fries hat di
diwel yn 'e béalch asthe oan syn faem
rierste. — Di diwel yn it koäl-kok, homo
teler, trux; kodlhok, carbonum fossili-
um cavea. 'n Diwel yn 'e nacht, femina
improba et exitiabilis. Alle diwels uf
'e hol flokke, acherontem movere exe-
crationibus. — Di diwel ind syn moar,
omnis farine homines, inurbane dic-
tum. Da dy twa oan it plokheárjen
wierne roan er di diwel ind syn moar
op ta. lta Angli omnium rerum far-
raginem vocant /Ae devil ind all, dia-
bolus cum omne genus quisquiliis;
banners, crosses, altars, reliques, holye
water and (he devyll ind all of soche
idololatrous beggery. Bale. Vide totum
locum apud Johnsonum, qui and all
injuria vocat absurdum loquendi ge-
nus. Di diwel ind al, Frisice notat
eminentiam quandam in artibus dia-
boli; di diwel ind al scoe er Discite.
ipsum diabolum deciperet. Supra ind
heal diwel, heal minsce, (partim
diabolus, partim homo) res dubii cri-
terii, species «dubia.
diwels-dea, (mors sathanica, i. e.)
periculum mortis voluntarium. — Dat
giet op ien dücels-dea áf, aggreditur
rem qua se imminentis mortis periculo
objicit. F.u. Dal gaet op 's duwels-
doo(je of.
diwel-dei, cg. dies irm, execrandi,
exprobandi. Mei dy twa wirdt it eak
diweldei, as it op ien eindélen fen moikes
boel giet.
diwels-dong, cg. assa foetida, Nl.
duivelsdrek.
diwels-tange, cg. forceps diaboli. Zen
DIWEL.
âlde diwelslange, anus aspera; ellyp-
tice ien Alde (ange; figura in eo est,
quod diabolus hoc forcipe movet ignes
inferni.
diwelsk, adj. diabolicus. Dat is ien
düwelsk wirk! quodcumque actum im-
portunum, protervum vel improbum.
Dat is ien diwelsk keerdel, homo vafer
diabolum artibus referens. Ages. deofelic,
(diabolo similis; Hc, similis) Ang. de-
diwel-jeye, vb.n. demones venari vel
ellere; dieitur de ebrio, qui laborat
elirio tremente, et in lecto videns mu-
res, monstra, spectra, demones eosque
abigere enixe tentans, siramen et pul-
vinaria sursum deorsum vertit. lnde
Hollandi dwivel-jages, omnia movere,
agitare, alios vexare; objurgare, ob-
murmurare ad tedium usque. Wat
yeduiveljaag heb jij hier? quas turbas
hic moves? Qus sint he tum vexa-
tiones? Antiguitus diwel-jeye usurpa-
bant de pellendis malis demonibus
companarum consecratarum sonitu.
Prov. Dy nin wirk hel jouwt di détoel
wirk, qui nullo opere vel negotio
occupatus est ad improba transit, —
Der di diwel ien boádscip het stjoert
hy ien âld wiif, supra dd, 81. —
Dy mei di diwel scipe is mat Mm oan-
wirk jaen; Mol Die met den duivel
vaart moet hem roeijen laten, malus
socius labore occupandus est ne te
ledat. — Dy mei di diwel bry yt ut ién
panne mat ien lange leppel ha, Ang.v.
Marrie, he must haue a long epoone
that must eate with (he diuell, Shak.
F. Mierie, hi mat ien npe
hawwe, dy ile mal mei di dioa. ic
ut in mille aliis vocibus editores An-
gli, inter quos et Collierus, termina-
tiones detruncare ausi sunt, ponentes .
Marry, spoom, eat, pro po&te ipeius
formis integris Marrie, spoowe, eate. —
As men miene us ljeaenh-eare di
holle to hawwen hat me jamk di diwel
by di fuóllen, improbi latent sub
specie proborum. — As di diwel pàs-
(oor wirdt scilsthou koster weze, ad
parasitos, adulatores, proditores, tem-
pori servientes, diaboli asseclas, Scoti
If the deel be vicar you 'l be clerk,
Kelly, 196. — Men gtel mei jins twaën
yn 'e tsjerke ind men komt er mei
thryen wer wt; di diwel is di thr
man, bini eunt in templum ut ca-
669
DIWEL.
pessant matrimonium, trini redeunt
scito quippe diabolo, i. e. patre
litium. — Fito diwel rejerret! syn
moänne, tyrannorum imperium certo
spatio temporis cireumseriptum est. —
As it reint ind di sinne scynt bakt di
moar fen di diwel pankoeken yn 'e hel,
Hol. dis 't re en de zon schijnt is
*t kermis in kel, diabolus gaudet
omni repugnantia. — Di diwel ind nim-
men net hadde ien bulte "^ dien,
(diabolus et nemo mala plurima per-
petraverunt) culpam suam nemo ad-
mittit; congerit potius in alios ignotos;
alias Seid 38 ien lilts beest. — Di diwel
scyl jimmer op 'e gréatste héap, fortuna
injuste amat augere rem divitum: Áng.
devil shiles upon a great heap.
Ray, 97. — 's E boer ar, dat pas
trouwd is, hat i died op it Mem
h conjuges rustici eique in re
lauta diabolum viderunt in suo fundo,
i. €) quotidie enrru vehuntur in ami-
cos vel nundinarum delectamenta.
deale, deule, nomen suave diaboli.
Di deale, hwat is dat hjit! Per malum
demonem, quei uror! Haud aliter
Isl. dffll contrahunt in diel. Ags.
North. diabul, diobw, diowul, dioul,
Luc. IV, 83, 85. Ang.v. deule, dd.
dealsk, adj diabolicus, infernalis,
horrendus. Dealsce sken, dentes san-
inolente, mortifere. Ex deale, dia-
lus. Deulsk, idem. Ags. deoul, Lye,
diabolus. — In pugna navali inter
Frisios et Hollandos, cum horum navis
longa submergebatur et naut: natando
vitam servare tentabant, navarcha Fri-
sius Pierius clamabat, Sjock dy dealsce
kietten ris swommen /
duwekater, cg. nomen mitigatum dia-
boli; diwel in exsecratione rude habetur.
Di duwekaler, hwat is 't kâld, quam
seve friget! Dat thanket dy di duweka-
ler, dasthe ljeafst it midden mei di beide
einen heste, proprium tibi sed injustum
est quod omnia tibi petis; inurbane,
Dat thanket dy di dfwel, pro hoc gra-
tias tibi agit diabolus; vel Dat jouwt
di diwel yn, hoc tibi afflat diabo-
lus ; 1. e. qure petis, tibi suadent con-
cupiscentia et privatum commodum.
Dwwekater, demon malus, raro ex-
emplo transit ad dwsekater, puerorum
panis paschalis, quo sensu Hollandi
nc vocem derivaverunt ex Gal. deux
fois quatre; quippe ex octo lineis masse ! deaker-iense,
670
DIWEL.
hicce paniculus est plexus. Ex duwe!
et kater, felis mas, in avorum paga-
norum mythologia animal cuidam deo
vel demoni sacrum, a primis sacrorum
christianorum pr:dicatoribus inter ve-
neficarum adjutores relatum; inde haud
nunc quidem extincta superstitio sagas
se transformare in feles. JDwwel, ab-
jecta / finali, cum Kater componitur
In duwe-kater. Sax.l. düf-kater, dief-ka-
ter, cacodemon; De diefkater schal
di halen, te perdat cacodemon! Bnl.
IL. 266. Eodem modo agglutinantur
blizum et kater in
blixkater, idem. Di: blixkaler, Meat
dàckt
my dat barnen sear! Donde-kater ,
ex donder, tonitru, et kater. Diwel
eadem ratione per apocopen cum ker
componitur in
diweker, (Nl.v. duyventer) que forma
permutatur cum déaker ex ker, et
ex déuke et er; he tres forme
idem valent quod duwekater, et ker ex
kater contractum censeo. Angli deuce,
diabolus, The dewce/ Well, deuce ,
sohat are you about? F. Wel, di deuker ,
hwer bistke mou mei dwaende? Ang.
The deuce take hin! EF. Di déwker
taekje him! abripiat eum diabolus.
Pro dewce Junius Et. habet deus, quod
Nl. vet. in formulis obtestandi et im-
recandi confundunt et jungunt cum
t. deus, supremum numen; Jeu:
God! Limb. VII. 17983. Deus Heere
God/ Stoke, IV. 1086.
diker, contracte pro diseker. Di diker,
hwat ien unwaer / Per jovem, ut swevit
tempestas!
dikersk, adj modum excedens, pro-
tervus, pertinax. 'n Dikersk fanke!
uella luxurians.
déaker, ex dealker. Di déaker! per
dzemonem. Déakers gen. mali genii
opus, Dat is déakers/ Pro déakers quo-
que usurpant sjakes. Dekers/! dikers!
exsecratio mollis. Ang. dicken; 1 can
nol telle what, the dickens, his name is.
Shak. Merry wives. F. 7k ken nat
sisze hwat, diker, syn namme is. Ang.
Hwat, a dickens, does he mean by a
trivial sum? F. Hwat, diker, mient
mei ien fotsen somke? Ang.d. Odd
ickens! Dicken, gen. dickens, ut diker,
gen. dikers
déakersk, adj. diabolicus , sensu miti-
gato. Déakersce e/ puer malefice.
déuker-iense, Hwat,
67
DIZZE.
deaker-iense, bithjut dat gebrus? Per
jovem, quid bee sibi volunt turbee? Dy
dekers-yens! allijck is 't brulloftjen az
*t kuwpjen, per jovem, compotationes
nuptiarum eedem sunt que in pren-
satione et suffragiorum die. Olim yens
retuli ad a/lyck, quod nunc improbo.
Naoogst, 144:
déale-1ense! idem. Z/ tatit. dealeiens,
ssevit ventus vehementissime.
diwelommen, adj. et adv. diabolicus,
vehemens, modum excedens. Eodem
modo ex diker, deale, trahuntur di-
ker-om, deale-om. It is ien díscelommen
pine! Ien dealeommen jild! len diker-
ommen fjild! Horrendus est dolor,
ingens pretium, maximum agrorum
spatium. Huc quoque refer Aunt-ommen
(caninus) aptus canibus, non homini-
bus; len hontommen ein', distantia, via
est longissima et vires peditis exhau-
riens. Cane intenditur notionis vis,
plurimum sensu despecto; ex. gr. Âng.
dog-weary; dog-sick, sick as a dog,
sa siik as ien houn. Forsan omme ex
umine, et sense ex eins oritur; wma est
terminatio adjectivalis Gothorum ut
sins substantivalis; ex. gr. afíwma,
auhuma , hinduma : lubains, maudaine,
sokeins.
düweker, düker, diabolus. Nomen
mollitum. Di duker, hwat licht it!
ut luminat fulmen! Holstein, Ham-
673
DJAGGELJE.
ibi. — Ditten ind datten, vitiligationes,
captiones nugatorie, quibus quis alio-
rum obtundit aures, Dou heste fwwich
ien bulte ditten ind datten! Di fifer Aet
ien bulle ditten ind datten, i eat
'e merse, virgo licet tenuis tamen diffi-
cilis. Ditjes ind datjes, guisguilie tse-
diose, Ang. /Ais way and that, huc et
illuc. — Dat, prout, in quantum, Nl.
voor zo veel; F. Dat me wite, hat di
swift him earst drunken supt ind do
ophinge.
dat, solute et relative positum intendit
notionem, jimme bineideelje ind dat jimme
broárren, 1 Cor. VI. 8, mei &roaTe-
peire xoi TAUTA XÜEAQoUC, Ang.ge
defraud and that your brethren.
dat, adv. ut, in hunc finem. Nl. opdaë.
Wi steane ier op, dat wi mear Hid
win»e, mane surgimus ut plus tem-
poris supersit, tempus ducamus. Ang.
Treat it kindly, is may wish af
least with us to stay.
dat finalis intendit sententiam prece-
dentem. Zk din sa bid dat! masgno-
ere gaudeo. Jk din sa kâld dat! seve
rigeo; videtur aliquid reticeri
da; ex. gr. dat ik 't mat sisse ,
infandum frigus patior. Meretur tamen
conferri phrasis lel. a£ elska dat,
amare perdite. Hald. 139. Egilsson
dati, adv. egregie, 95.
DIZ, prz, F.b. nebula. Joh. 101.
dizich, dizenich, adj. paululum ne-
bulosus, spectat aérem cceli: disemi
burg, in genere S. l. Zaei di de duker !
perdat te diabolus!
dükers, adv. male, prepostere. Dat is
dükers, hoc autore malo demone male
cecidit. Osnabrug, duks, Die duks!
Ang. deuce/
DIZZE, pron. demonst. m. et f. hic,
hic; dit, n. hoc; relative ad prievium
substantivum, vel interrogative diffe,
Dat hynzer hat sconken az gles, mar
ditte nat, equus iste habet crura gra-
cillima, hic non habet. Dizze de pre-
sentibus et proxime adstantibus valet,
dy et dat de magis remotis. Hwat
hynzer mienste; ditte oaf datte? — F.v.
this, dis, m. (hius, f. (hit, n. Ags.
(hes, m. (cos, f. (his, n. que decli-
nantur, sed PF. dizze, dit, et Ang.
(his indeclinabilia sunt; excipe Ang.
these, pl. ex Ags. thús, pl. Poeta G.J.
Hollandisat in dizzer, Nl. dezer , II. 80.
81. — Th in Ang. (Ais mollis est, unde
d in F. disze; attamen F.o. teste C. M.
81, lis. Ibidem (ér pro dér, F. dere,
waer, dizige loft, (Nl. 2 jg wer,
temps sombre et humide, : femen;
orma vocis restat in Ang. diszy, .v.
dosy, vertiginosus, Ang. gidiy. Ages.
dysig, insipiens, stultus; proprie ne-
bulosus mente, ut Lat. objicere nubem
oculis, menti, celare quid alicui; NI.
beneceld in hel verstand, mente captus,
obfuscatus; Gbeneveld van dem wijn,
ebrius. Thema dys adest in Ang.v.
to dusk, pf.p. duskened, grew dark or
dim, Cheshire duzzy, slow, heavy; Isl.
dos, das, n. languor, lassitndo. Ang.
Craven, dosk, dark, dusky, Ang.v.
dizzardly, foolish ; North. dessment
stagnation.
DJAGGELJE, vb.n. pendulus hinc inde
motitare. De lemniscis sericis, que
apud veteres pendebant a tunicarum
oris, poeta Fifers djaggljer bye rwuws,
G.J. 53. Di linten djaggelje it famke
678
DJP'.
oan 'e mutse, de capitio puellule pen-
dentes tenis jactantur. — f seil dj
geli, velum, dum attollitur, hinc inde
vento jaetatur. Ags. dag, daag, ,
sparsum, laxi quid, Ang.v. dagge, a
slip or shred; loose or dangling, Nl.
dag, restis segmentum, Overbeek , Gees-
tige voyagie, 287. Sjaggelje ne con-
fundas cum djaggelje; sjaggelje dicitur
de sene, vel infante, vel homine im-
becilli, qui motu quasi oscillante lente
procedit, N more solito ante g inserta,
dag fit dag, inde ex daggelje fit
dangelje, umdangelje, vb.n. otiose
obambulere; Áng. £o dangle after persons
in high life, Knox. The Rand crops the
dangling boughs, Dryden. The feet hung
dangling down, Cowper: Richardson,
dangle. Isl. dangla, vibrare, hinc inde
jactari. Z pro a in IsL digi, dingl,
stiria; í»dig! vel -dingul, stiria glacia-
lis; vb. dingla, pendulus jactari, mo-
veri. Confer Hol. slet, penicillus, cum
slenteren, segniter ititare. Eadem ratio
est inter Ang. slag et vb. F. sjaggelje.
Ags. sceacga, coma, capillorum fasci-
culus, frondosi arborum ramuli; Ang.
skag, coma; shock, canis villosus.
Hol. sjokken, lento pigroque gressu
ire. F. saggelje et ajaggelje, follicare,
titubante gressu senis ire. F.u.
Jonker saggelbroek, thraso laxa folli-
cante bracca, Baerdt, Deugdenspoor,
148. Beppe kem sa hird nat as di bern,
mar hja sjaggelt se dochs al nei. Ang.v.
to shag, to shake or jog, to move
heavenly and dully, idem quod Hol.
&jokken. Ex. shagle fluxit Ang. v. fo shayle
with the fete, to walk crookedly.
DJ/E pro DEA', cum in compositis ac-
centum accipit; ex. gr. die-Liate, dje-
klaed, die. kok, die-minsce, cadaver.
Scrabe djeminsce-bonken ien best middel
foär stjinswolmen, pulvis rasa de ossi-
bus hominis mortui optimum reme-
dium contra tumores duros F. sltjin-
swolmen. Vetularum medicamen.
DJEAR, n. animal, (Syp) J est ex i et
ea ex a in F.v. dir, n. F.b. diért, n.
Joh. 101. Makkum deer, F. djier, djiir;
$ longa vertitur in brevem accentu, ex.
p. lir-heine; vel ex ú in Goth. dius,
djür-heine. Ang. Durham ex Ages.
deór-ham. Confer Dieren et Diermen,
vicos Gelderlandie; Durmen, vicum
Flandrie. — 2jear, animalia, in num.
plurali non flectitur, neque P.v.
djier-dom, adj.
Jir-heine pro djir-heine,
614
DJEAR.
diar, neque Ags. deór, quod Etmul.
lerum fugit. compositis pluralis
itidem similis Y^ Eier) ex. gr.
ynzer, hynder, xt-djier) equi. —
Djier de animalibus qua rupedibus
in genere, precipue de equo valet;
ex. gr. ien best dier , ien moat dier, bo-
nus, pulcher equus (Syp); bist (bestia)
magis valet de vacca, 's fet bist, vacca
erpasta: sspe tamen in usu quoti-
tano promiscue habentur. Ags. deor,
animal, animal ferum; Ang.v. dere,
animal ferum, Ang. deer , cervus, cervi.
ruto animale stupi-
dior, G. J. pro quo melius F. kûx-
dom, vacca hebetior.
Jier-fek, n. loculamentum juxta stabu-
jum, in quod rusticus tantum feni
aggerit, quantum pastui matutino vel
vespertino pecoris sufficit. Synonymon
Aeá-fek. Jier per apheresin pro djier,
animal. Idem obtinet in
vb. a.
alere, potare, mundare pecus et sta-
bula, quod bis vel ter die fit, matu-
tina et vespertina hora. Djier non
oves vel sues, sed vaccas spectat.
Djür-heine, idem, pro diur-heine Li-
tera J, sive sit epenthetica, sive vi-
caria vocalis e vel 4, post d sspe
remanet, dum d ipsa evanescit; ex. gr.
jr pro djír, dir, carus; ju pro dju,
multitudo; Jwrre pro Djwrre, n. p. v.
jip pro djip, profundus. Sc.o. post /
fied, lux, pro ljycht, ljyd. F.b. jacht
et jocht pro F. ljacht et ljocht, lux.
Sc.o. jeau pro ljeau, F. ljeaf. Post w
in jukken pro wjukken, ale mole pneu-
maticse.
djirheiners-tiid, cg. hora alendi,
potandi, mundandi pecus in stabulo,
Sneaun-to-jonne, seil di burinne, is it
myn djrheiners tiid, (vespera diei Sa-
turni, inquit rustici uxor, est mea
hora curandi pecus) quaque scilicet
vespera diei saturni matres Frisire suos
liberos mundant lavando, depectendo,
indusia immunda puris mutando, ut
die solis deo sacro bene compositi
procedant. Eodem die et domos ob
eandem causam mundant. JTeiwe, sus-
cipere manibus rem cadentem ne
rumpatur, vel pilam in altum projec-
tam; curare et fovere quem, ut kream-
heine, nutricem agere; kream-Aeinster ,
nutrix; djir-heime, curare pecus.
djir-scutting, cg. Frisii sepiunt agros
616
DJEER.
intermediis sulcis aquariis, qui nisi
aque plensm sint pecus transit in prata
vicina aliorum; canales igitur fossseque
ex intervallo purgantur a como, ut
pecus suo prato continestur, quod
djier-acutle audit. (Nl. echutting, sepi-
mentum.) JDyjier-sculting plene esset
djierscutting-jild; hzc vox enim notat
pecuniam, qnam possessores solvunt
pro purgandis canalibus et fossis in
agrorum suorum vicinia.
hynzer, hynder. n. sing. et pl. e uus,
equi. (Z in Ayn-zer ex fh, (Aer) 3c.o.
due (fer pro djer). Hinzt, equus;
er, ani Eodem modo jungunt
bist cum kou, in kou-bist, vacca; fugel
cum eiw' in ein-fugel, anas; subjectum
(bist, dir, fupel) in talibus genus,
redicatum (kou, Ainzi, ein) speciem
indicat.
ung-djirs-lán', n. pratum tenue
pastui vitulorum sufficiens. Jung-goéd,
vituli juvencreque.
pest-djier, n. animal nigrum, oculis
flammantibus, nocie obscura vagans
per agros, et pestem aliaque mala por-
tendens. Superstitio eadem regnat in-
ter vulgus Alamannicum; Thur. Sachs.
verein, N. Mittheit. VI. 2. 168. Pest-
djier, figurate, femina detestabilis. In
veteri poemate de noverca avara, con-
juge patris decrepiti, Mar scil dit
pestdjir wesse uia. heyle erfgenaem?
suker-djeer, n. (Warns.) ollula sac-
chari receptaculum.
wyld-djier, n. fera. Wyld-goéd, aves
Tapaces. . ti , n. fera. bellua.
DJEEB, n. kkum, annus. F. jier;
Ags. gear, ger, n. Angli g ante e ef-
ferunt ut dj, ex. gr. gerial, djenial
Sic ex gér fit djeer. Y.v. gima, vos,
(giman, vos homines, Nl. gij-lieden,
ol. je-iuj) Mak. djemme, F. jimme.
fordjerje, vb.a. et n. agere natalem
diem, F. forjirje.
; DJIERJE, vb.n. instar pulpe
ubique in corpore hominis turgentis
concuti, palearis pendentis instar si
movetur agitari. Bilker ind syn
wiif djirje fen fetüheid, homo iste
Biltanus ejusque uxor si eunt tremula
eis pulpa est propter obositatem. —
(Isl Aiarka, concutere, quassare; figu-
rate, increpare?) Confer djerre.
DJERRE, cg. plene ais-djerre, vel diere
albugo simul cum ovi vitello, NL doier,
idem, Job. Vl. 6, 't witte des doiere.
676
DJIP.
Hodie distinguunt inter Aef soif van
"6 ei, album ovi, et dooier, witellus,
quo sensu quoque PF. djerre sumitur
in voce comp. dubel-djer-ái, geminum,
dIEdDUKOUY. — Djerre, deárre contracte
pro deder, dider, Ags. ing, m.
ovi luteum, ut Nl. dooyer ex ,
Sax.v. doddro, m. centrum ovi, F.b.
dóddel, Outzen. E in djer est ex y sive
a m ^ . dydring, F.v. dire, vitellus.
. J. IL 5.
cujus notio hseret in F. djerje, q. v.
[e
or tremble. Elucet plena forma in
Forte a tremulo motu fluidi vitelli,
Ang Suffolk dwdder, to shiver,
dydring.) Ans. North. dodder, to
deder, doder, myagrum sativum et
macrocarpon. Hall 28. Hd. dotter-
kraut, Nl. olas-dodder, guod inter li-
num floret.
Nl. v. ghelute, luteus, gealinoe
(gélic contracte gelk z— sek) Ang. v.
yelk , luteum ovi, Ang. yolk, Ang.
yellow, F. lt hwyt ind i£ giel fen út
aei: it hwyt fé it aei, ovi albu-
men; di scyl fen it aei, putamen ovi;
it tredzel fen it aei, seminalis lentor,
seminalis nervus sive umbilicus ovi.
Farsk, fersk aei, ovum purum, re-
cens. FW (foel) aei, ovum pullescens.
JFyn-aei , ovum irritum.
DJIER, DJEAR, n. puella. Swiefe ljeawe
djear, G. J. suavis amataque puella.
Nl.v. dier, idem. Confer ler. Epke-
me 79, ibique exempla citata. 2 est
ex (A; Isl. (hirr, m. servus; f. femina,
uella, Lex. Hald. et Egilsson; deést
T onssono. Productior forma dernse, deer-
ne; Teuth. derne, maget, ancilla, Kil
deerne, íamula, puella. Nl.v. Ael dier-
ken Jesus, quod commutabant cum Aef
knechtken Jesus (servulus) puerulus J.
Hollandi meid, famula, habent ex me-
ged, virgo. Inde restat Hol. Myn meid,
mea puella, i. e. amasium. F. faem
virgo, ancilla: famke, puellula.
DJIP, DJEEP, adj. profundus. Comp.
djipper, Aug.v. dipper, Ang. deeper
(dieper.) Nl. dieper. F.v. didp, com
diápera, d dppra, poten dido
est djap, djep, dp, djip. Dyep, -
kum. Kyo , p» profundus.
gs. , , F.v. , Gat. djap,
EF. djép, djiep, djip. Ex déop, Ang
deep. Confer Skr. tip, humectare, F.
dippe, idem; Gr. dúFTW, mergo.
677
"m DJIP. b
Djip sile, vento sevo navigare obru-
tus undis. Hy Aat to djip syld, ebrius
est. Ji scip giet to djip um throch di
féart to kommen, navis nimis profunde
subsidit guam ut per flumen gliscat.
Gean nat (o djip yn dyn ellinden, ne
nimis profunde contracta mente cala-
mitatem tuam. Di kou is djip yn 'e
boársí, (vacca profunda est pectus,
l1. e.) si expansis brachiis eam mensu-
ras à cauda usque ad palear, manus
profunde descendat ad palear necesse
est; valet de vacca obosa majoris
stature. Ang Y. deep, Profandus; V8-
fer. Halliw. Prov. Stille wetters hawwe
djippe grûnen, taciturni vafra fovent
consilia. 's Djippe thinker, altum in-
genium, subtilis judicii vir. Ang. deep ,
Áng. v. , cunning. Conf. Ang
deepfelt.
djip, n. profundum, aqua, flumen, ca-
nalis. Goth. diwpei, f. BxJor. Inde
nomina DR En et PE It
artenaster djip, it e-djip, (pro-
fundum patibuli, i. po cujus ripa
patibulum erat) it Reid-djip, flumen
eidingorum currens ab urbe Gro-
ninga in mare Suder-sea. F.o. deep,
profundum, tum naturale, tum fossum
ut. canalis. Stür. F.u. i/ diep, Ags.
deope, f. profundum, mare.
undjip, adj F.u. omdiep, haud pro-
fondus, e us 8, um; Ágs. ;
ng. .
djipte, cg. profunditas. Goth. diupitha,
Ang. depth, ex adj deep (diep); vo-
calis longe é sonus obstruitur duplice
consonante pik et corripitur ut in Ang.
lheft ex (thief.
djippens, cg. profunditas. Ang. Tees-
dale dipses, p. 85. Ags. diópmes, f.
Ang. deepmes. Goth. daupeins, f. O&7-
TITHA. Eins, -ens, inverse nes, Ags.
North. diopnis, mysterium.
düpe, vb. Mackinga, haurire aquam
ex puteo. Ang.v. duppe, profundus.
w
depe, vb.a. haurire aquam ex cisterna,
quod fit submergendo situlam in aqua.
| bak is nat lins; wy kenne noch
sen ammerfol depe. Djippe, idem.
djipje, vb.a. fundum agume exserto
eapite attingere ibus. Haurire;
Hoa djipt „Om wiäte, Hwa uh
wijitte? quis hauriet aquam suffi-
tele ad inoendia extinguenda? G. J.
678
DJIP.
bidjipje, idem. Tropice, Di keerdel
is sa slim as roe; nimmen ken him
bidjipje, homo est vaferrimus; nnllus
ejus consilia intima deteget. Ages. de-
'ppan, immergere, perfundere quem.
igurate Nl. jediepen, circumvenire
splendidis verbis, detrahere alicujus
fame, in suspicionem vocare, turbare
mentem alicujus: Lésielyck bediept door
d'opgepronckíe loges, v. d. Veen, Sin-
neb. 46, vaefre circumventus splendi-
dis mendaciis. ediepí, Chart. Fr. II.
11, in suspicionem vocatus, var. lectio
berucMiget. Angli s longam efferunt
ju, i.e. ut suum you, vos; £ube, cube,
fiunt in ore loquentium dyoude, kyoube,
et io dupe, fallere, dyoupe. Prefigunt
Fris vocali w in dupe haud aliter
literam epentheticam j, quo fit djupe,
djoepe; bidjupe, pf. p. bidjûpt, be-djoept,
G. J. circumventus, frustratus, famá
spoliatus. Nisi potius ju nascatur ex
Ipthongo antiquo in Sax.v. disp,
Goth. diups, Isl diwpr, profundus.
Sueth. djup, adv. djwpa, vb. Galli ex
lingua avita Francorum dwper, trom-
per. Analogice Hd. sturzen, mergere
(NL storten, Íundere) destursen (NI.
estorien, aqua perfundere) obruere,
consternare, conturbare. Lat.
hostes, confundere animum.
utdjipje, vb.a. fodendo excavare aque
fundum.
depene, depinge, f. F.v. perfusio,
immersio. — Japul-depene , wapul-de-
pinge, delictum quo quis immergitur
aqua vel palude. Ags. vapu, adj
scaturiens, fluctuans; vapoljas , scatere ,
ebullire, F. occidentales, wapel, aqua
saponis spumans. quab, quob,
aqua profunda, palus in quo quis suf-
fooari potest. e nfer Quiren, .
.YV. quoque frequentabant wepel pro
wapel; quare suapieor Ags. vapelian,
scaturire, esse formam frequentativam
vb. cepas, Ang. to teep, plorare, F.v.
.wepa, Saterl. wapia, ind. gepje.
dippe, vb.a. intingere. Di punt fen di
yn it wettir dippe, lintei apicem
in aqua tingere. Ang.v. dyppe Àis fin-
ger, F. syn finger dippe, intingere di-
giti apicem, Levit. IV. 17. Ang. io
ip, immergere, mergi, madefieri; a
dip, immersio; Aalf a dosen of kerrings
could be taken by oue dip Y & basket.
. in-depar, immergere, -dippe.
b iato pe. vb.a. linteolo madido pau-
eT
DJIP.
680
DJOE.
lulum macerare, humecaro; ex gr. |DJOE, psv, hominum multitndo; ol
vulnus, ulcus.
dópje, dope, vb.e. baptizare, Goth.
vpjan. Age. dóp.fugel, avis aquatilis
qui se mergit, ut Lal. mergus a mergo.
dóp, cg. baptisma, plene setzer-doop.
deppe, vb.a. caput deprimere. Pueri
inter rixam, Ik scil dy , Capite
humi depresso te mulciabo. Nl. v. duy-
pen, verticem capitis demittere; duy-
pen, prono eapite spectans terram, homo
submissus. Áng. Cumb. dope, a sim-
pleton. Ang. fo dip, to go downward
as & vein of coal layiug obliquely in
the earth. Hal. Ang. Teesdale, £o dip,
to incline, as the field dips to the
east. Gal dupe, deceptus, decepta;
dwpeur, deceptor. Ang. to dablle, as-
pergi maculis, se conspergere luto
vel aqua manu allidente. To daddle in
the mire, manibus vel pedibus movere
sordes lutumve. Sax.n. smeer-dobbel,
femina spurca. .
dóp-lokje, Saenredam 'et F. patella
jusculi, in quo offam piscis aliusve
cibi tingunt.
dóp-snein, cg. dies solis dicatus bap-
tismati adultorum.
dóp-wetter, n. aqua baptismalis.
dopeling, cg. neophyta baptismalis |
vede. eg. F.u. süür-doop, jusculum
sive condimentum calidum ex ovis, bu-
cocum acmunbenta. FLU. mcos, in-
Asp Nord dip. any kind of suec
exten with pudding — Ut Age. in
depen et F. in dippe, Ang. dippe,
luplicant p, sic et Flandri in doppen
(Kil) pro Nl. dépem. Freq. Ags. do-
" , mergi, subsidere. An-
gli.v. propter frequens cum Flandria
commercium hanc formam adoptave-
runt in voce 's pro NL '8,
baptiste, i. e. teleiobaptiste, quippe
qui, rejeoto infantum baptismate, solos
adultos Christum liberatorem professos
jus salutari ti t, jue per
eminentism dede » Daptiate."
juin et a cieteris NL Aerdopera, weder-
'3, anabaptiste, vocabantur, quod
lultos baptisabant, licet hi recens nati
jam infantum baptismum, huic sectis
spurium et nullum, acceperant.
wetter-lôp, cg. baptisma inaugurale
sacrorum.
pt By Bult, affúti
ex. gr. al hopen.
AA, NI bj menigte. luenter,
bij honderden, centeni. jise ick
zer mand by djwe, G. iem
juentes. loárje oan tje
ljoe, 58, catervatim, crebri; Den
sâlt achomme oer 't by djoe, 90,
mare salsum evomit undas spumantes
super continentem catervatim sive plu-
rimas, id est, immani vi. Sic aérauor
dicitur jeiv 7oAUc, multus, i.e. vehe-
menter, quam phrasin Demosthenes
transtulit ad oratorem vehementer per-
orantem. Ag. theodan, jungere, as-
sociare; , thiod , (multitudo juncta)
natio, populus, Goth. f&iwda, unde
er apocopen F. dis, dju'. F.v. thiade,
Bv iode, natio, F.v. thiotke, lin-
ia vernacula. Su. £jod, populus. NLv.
'eesche diet, natio Frisiorum.
Djoe sensu turbe hominum et cum
ea consorti aliquando contemtim su-
mitur. Ik e nat by djoe bo in
sortium vulgi vito. ,, Z& sit ys jildpie
Géan den nei dyn rike iem ind moike.
„Hwat scoe ik by djoe dwaen?” Cui
bono hoc avarum hominum par oom-
ellarem? joe, multitudo, ne con-
findas cum djoe, illi, F. v. this. Molk-
war Binne djoe hir weast? line hic
aderant? , Illi" de quibus sermo est.
Pro djs sensu vicino valet jw, ut
dip, fir, Jurre pro djip, djûr, Dine,
emt, F.b. just pro ôjust, F. , CO
lostra, Joh. ul rud pro wjugk, ut
TF. jok pro wjok. Joh. 9. ds ik ju sis
mien ik lle binnen, cum dico j&/ volo
omnes gallinas. Voce js quippe agunt
gallinas et aves fures. Hao vocula quo-
que major netu minorem vel equalis
equalem compellat, sive jocibundus,
quod passim fit, sive ad despectum.
significandum. Si quis inconcinne vel
rustice quid agit, vel alium offendit,
Teponsum. refert, Hâld op, ju! Bisthe
âl, ju! Sa nat, ju! Jocose sumitur in
phrasi lst al sawn ûre slein? Ei, né
Ju! It is noch nin heâlwei, Anne hora
septima audita est? Nequaquum, stalte;
nondum dimidia post sextam lapsa est.
F.o. Alamannisantes ,, Kumm ker, ju”
Adi hue, puer! Vlde Stürenberg, qui
681
DJOEYE.
jü trahit ex junge, puer! # in jü apud
F.o. brevis est et aspera ut apud nos.
Ut diu, homines, ad unum refertur,
sic Ags. leóde, teste Lye, preter ho-
mines, satellites, quoque juvenem no-
tat, Ang. /add, Jun. Et. /add. Ags.
leád, Goth. /awÀs, vir, utraque no-
tione ex G. Jiudan, Ages. , pf
lead, crescere, Ex F.v. lide, fit F.
li, út ex 14id, the dióde, diud, F.
div , djw , Nl.v. diet. Hsc originatio
licet mihi arridest tamen rationem ha-
beas F.u. ju, tu, apud Baerdt, ex.
r. p. 189, Ju meer, ju guyt; p. 228,
& procureur. ju requesirant, ju lap,
ju leur, ubi je contemtim usurpatur.
thiothe, F.v. lingua vernacula: duas
tabulas lapideas, that sprekth to thiothe,
twa stenene tefla quod audit in lingua
vernacula. — F.v. pronuntiabant a in
tafle ut é, unde ife, Workum fel,
Ang. tadle efferunt 2662. Inde /yoeda,
bilyoede, significare, Hopperus, 97. Ho-
die bdiikjutte, supra 363. F.u. ôedüde,
significare, Nl. iden.
djoeye, vb.n. irrequiete hinc inde va-
gan ut multitudo seditiosa, pecus ca-
tuliens, ceet.
thádward, n. p. v. F.v. Lit. Broc.
$ 212, proprie, populi tutamen, ex
thiade et ward, cura, curator. Per
DJOEYE, vb. n. movere, moliri, agitari,
westuari, scatere, abundare. F.b. dóje,
idem, vagari per noctem ut juvenes
cum puellis solent, E. IL 208. (NI.
swemelen, Ang. to crawl.) Sax. v. (Moda,
populus, homines; Ags. getikeodan, as-
sociari. F. djoe, homines, multitudo;
eye, scalere, motari. Confer (ur-
bar, (urba et iurbo. Ut djoe et joe
&que valent etiam djoeye et joeye. Cor-
rige Epkemam, qui írahit djoeye a
joye, jocus, letitia, et d putat esse
literam prostheticam.
djoeye, motari ut animantia innumera-
ilis, ubi prodierunt e creatoris manu,
ex. gr. vermes inter se repentes: ut de-
coctores bacohantes per mediam noc-
tem vagabundi, dé swiften djoeye nachts
om; ut animantia catulientia, di bolle
djoeit sleat ut sleat yu om by di duusce
kou to kommen. — Di ojerren wirde yn
Siptimber dfÜoun; den biginne hja to
joeyen, vervices mense Septembri ca-
sírantur; tunc enim subare incipiunt,
DOAPER.
Confer NL lZoopsch, catuliens, de cane,
a lopen, currere. Wrâds djoey-behád,
de lib-teel-swiete min, G. J. qui vitam
parere gestit amor appetitu coitus
conservat mundum. Jjoeye, lascivire,
ludere, delectari.
DJOER, adj. carus. Vide supra diár.
djoertme, cg. caritas (annone, rei
frumentarim, cct) Di keapers wolle
altiten kleye, derom mat di ke
di alderbeste waer lewerje; want den
kenne di keapers mar oer ién ding kleye,
di djoeríme, ind oars oer twa, di
djoer me ind di minheid fen di waer
DOAPER, cg. in genere, fluitans guid,
guod suspendit hamum reteve ad pis-
ces capiendos; speciatim paralelopi-
pedon ligneum parvum in aqua natans
et sustinens funem, qui desinit in
hamum ad captandos pisces, precipue
anguillas et lupos. Istud lignum flui-
tans quoque fit ex juncis siccis arcte
compressis; doapers fen biezen. Doaper
distinguitur a kork, frustum parvum
corticis suberii, plerumque coniforme,
insertum filo hamiote, de quo pendet
hamus, quo capiuntur pisciculi. Filum
totum pendet de extremitate virge,
uam tenet hamiota, F. d$ angel-stoak,
NL hengelroede , Ang. anglingrod.
Doaper-iel, anguillze hamo captse; hee
sunt vilissime, carnem aride, ceruleis
latisque capitibus. Propter summam vo-
racitatem dicuntur quoque róppert-iel,
et rópperis, pl. a rlopish, edax, gu-
losus. Inhiant enim pisciculis hamo
affixis, quam escam ceters species
fastidiunt; tales sunt, di re sel,
di neblingen, di sciere iel, que ultima
pinguedine delicata inter omnes emi-
net. Species doaper-iel ad crassitudi-
nem sex librarum proficit.
seine-doapers, pl frusta suberea
plerumque oviformia obtusa, annexa
margini superiori sagenze eamque aque
supernatantem sustünentia, dum tubi
parvuli plumbei margini inferiori in-
serti eam fundum versus trahunt, Pro
seine-doapers quoque valet flitsen et
wijen vel wyen, unde et funis cingens
oram sagensz superiorem dicitur i£
sim: F.v. sim, restis, laqueus. Nl.
dob)er, calamus suspendens hamum
ne fundum petat; cortex subercus li-
nez piscatorie; congeries scirporum
in oblongum fasciculum oolligatorum,
DOAPER.
cui pro fulcimento pnueritia, que na-
tare discit, innititur.
F. dôbberje, supernatans undis sur-
sum deorsum agi. B — L, Ang. dalle,
aquam manu movere ut ludentes pue-
ruli, mersari. Isl. dwMa, mergi et
emergere vicissim , urinare, sursum
deorsim se agere in aqua; ludere aleis;
dufía, idem. Hald. Ándrem 55, F.v.
dobóela, dobia, ludere aleis; projici-
unt quippe et quasi in capot devol-
vunt aleas lusores. Sax.l. in , idem.
Richey. 32.
dóbbelje, vb.n. ludere aleis. Um waf-
felkoeken dobbelje; alias smite, jacere,
sc. dobbelstjinnen, aleam. Confer Mhd.
wurf-zadel, (trik-trak) Hd. wurfel, alea.
dóbbel-spul, vel -spil, n. ludus
alee. F.v. dóbbel-spil.
dóbbel-stien, cg. tessera cubica, adeo,
guadrilatera, et non sex laterum ut
manorum. e Dobbelstjinnen smite,
jacere aleas. Fig. Sny my di apels yn
daelders ind it “ek yn dôbbelstjinnen,
disseca mihi poma in disculos (nummu-
los) et lardum in cubos. Sax.l Zn
dabelstene snien, idem, Bnl. J. 219.
dóbler, cg. qui alee lusum frequentat,
aleator. Aleatores sunt homines de-
specti inter Frisios, quippe qui volunt
industria et labore, non alea reperire
vitam.
dóbbel, cg. lusus ales, alea. JeZUe leit
wakkere sunich; hy scil ien hirde doóbel
ha', Jelle morti proximus est; pericu-
losam jacit aleam. Nl.v. pro doôdbelen
uoque dicebant /obóelee, ut et Nl.
et ludere trocho, pro-
miscue habebant. Kil. dop, top, top-
pen. In qua forma í convenit cum #
in Ags. (zflam, alea ludere; ut f in
teflan cum f in Isl. duffa, idem. Iti-
dem Ags. tefel-stân conspirat cum
Sax.l dabel-steem, FW. dobbel-stien. ps.
tafel, f. tessera, alea. Sax.l. dabel, F.
dobbel, Bnl. IL. 917. Bild. Gesl. I. 151.
Pro daóel et (abel habet Mhd. zabel,
zabel-hus, zabel-spil , sabel-siein, sabeln.
F. dóbbel, hus, dóbbel-spil, dob-
bel-stien, dobbelje. Jactus alee, qus
cadens devolvitur, annuuut, Isl. dudla,
sursum deorsum ferri; Isl a4 dubia
peningum, pecunias alee submittere.
Antiqui aleas ex fritillo projiciebant
ne fraus esset in jactu. NY. tobben,
) , tumultuari, Kil. NL ben,
dubius agitato animo hine inde trabi,
^. |
DOAR.
Mhd. sadein, agitare, itare; Be-
necke, III. ósas PU
DOAR, pooR, cg. janua; pl dodrren,
fores. Ang. Teesdale door, effer do-er,
er pro ar, p. 86, F.b* dór, £. Bend.
33. b. F.u. deur, dim. dewrke. Ags.
duru, f. pa, Ang. door. F. dim.
doárke. NLyv. dore, Yn deur. F. 8a
stiif as ien doar, cui dorsum et coxen-
dix rigent gravedine. Prov. Di doar
fen di déad stiet attiid wide-waech iepen,
semper patet atris janua Ditis. Xlfs
hat noach foár sym eigen doar to feyem,
quisque sordium sat habet aute suos
ores quas verrai; i. e. reprehendamus
potius et emendemus propria vitia,
quam aliorum.
buten doar, foras. Ang. out of door.
Confer dêr. Ang. witkin-doors, NL.
binnen-deurs.
efter di doar, post januam, so. ubi
spería est. Inmen efter di doar sette,
aliquem removere a mensa, Prov. Us-
beane gasten set men efter di doar.
foär doar, ante fores, in platea, guod
bene distinguendum a fodrdoar , anlica.
Di junges boár(je foär doar, mar di
famkes binne yn, pueri ludunt in ple&-
tea, sed puellule intus sunt. Gothi
binas voces faura, ante, et daur, fores,
in unam conglutinant ad idem signi-
fieandum, Goth. fauradawri, platea,
proprie, locus qui ante sedium ífores
est. — .Hiwa scoe dat foár di doar fen sa
'n fyn man süchí hawwe, dat syn faem
fen him yn 'e kréam moast, quis viro
tam specioso imputare ausus esset fa-
mulam ex eo esse gravidam? Ang.
The fault lies wholly at my door. Prov.
Elts wit it foär syn ein 1003 scjin
to feyen, guisgue sua vitia excusare
calle, — 78 leit nat foär myn doar,
hec res me non attingit,
nest di doar, vicinus, Ang. nezi door.
Prov. Nest di doar, neiste frifn, prox-
imus vicinus proximus consangui-
neus. — 44 gat fen di doar, janue os-
tium. Widyers wiis ik it fen di
doar, adulatores abigo ex domo mea,
Ang. To show one the door. li gat,
ostium, apertura, Ang. gaíe, porta.
di doar tadwaen, claudere januam,
valentissima ratione convincere, addu-
cere ad propositum. Di Aeit woe my
eerst syn nat jaen, mar
makke moike my ien pleats ind dat die
DOAR.
di doar ta. — Mei di doar yn it hûs
falle, (cum janua cadere in domum,
i e.) absque ulla prefatiuncula et im-
proviso aliquem hortari, increpare, vel
nuntio inexbectato opprimere. Figu-
ra desumta est a domibus veterum,
que omni atrio carebant, adeo ut
aperiens januam quis in cubiculo et
media familia esset. — Hij ken 't goed
naet uijtkere al sioe-er mey ien stoack
Ln doar, Burm. 27, ei invito affluunt
ivitize.
bseds-doárren, pl. lecti fores. Confer
supra 195.
boppe-doar, under-doar, (janua
superior, inferior) Janus Frisiorum
non erant integre; quseque janua
constabat ex duabus tabulis, altera
superiore, altera inferiore. Superiore
aperta licebat inferiori esse clausam.
Intus non sera, sed re lis obsera-
bant januas. Olim Frisii nocte dor-
miebant januis laxis; grandevi senes
vici Warnsse mihi juveni retulerunt,
omnes incolas se ut furti suspectos
habuisse, si quis tenacior inter vica-
nos obserabat nocte fores. — Unmder-
doar, figurate, homuncio.
but-doar, supra 569.
binnen-doar, janua intra parietes
domi.
efter-doar, posticum. Hy Aáldt altiten
iem eflerdoar iepen, posticum habet
quo evadat, i. e. postica effugit argu-
menta et accusationes partis contrari,
homo cautus subterfugit.
foár-dosr, antica, Ags. fore-dera vel
-dura, atrium. — Foórdoar, tropi-
ce, rima anterior sive ostium brac-
cs, quod si casu patet amicus ridens
Krigeste, inquit, kri gasten; dyn
Joérdoar stiet iepen.
hus-doar, domus coloni janua. Op-
onitur
middel-doar, mil-doar, janua in-
ter stabulum et domicilium coloni
media; janua habitaculum rustici ejus-
que familie separans ab officina lac-
ria.
scurre-doar, horrei fores ampli, in
usu pl scur-doérren, quod in duas vel
tres tabulas mobiles sunt divisi.
lyk-doar, janua per quam cadaver
effertur; ceterum clausa nisi semel in
anno, cum tota domus purgatur. Iti-
dem via mortui ad sepulchrum deter-
minata est diciturque Yyk-wei, cada-
DOAR.
veris via, vel ísjerk-paed, via ad ec-
clesiam i. e. templum, in quo vel circa
quod in cimszeterio sepeliebantur mor-
tui; Quantum ad januam feralem
West-Frisii erant precipui, qui eam
sancte observabant; inter F. mos ille
paulatim obsolevit. Erat autem solem-
nis apud antiquissimos proavos, qui
parietem pone caput morientis perfo-
rabant et cadaver per hoc recens ostium
in sepulchrum efferebant. Confer Wein-
hold, Alt-Nord. leben. 476.
uldoar, fores per quos exeunt foras,
in plateam, ceet.
noarder-doárke, n. janua parva in
pariete templi boreali, per quam me-
io svo liti et abjectre sortis homines
intrabant templum; per portam austra-
lem, que et multo major et archi-
tectonicem ornatior est, intrabant libri
et honestiore loco nati . In foribus,
qui hanc portam claudunt, sepe minor
est janua, per quam hodie cujuscum-
jue ordinis homines intrant: integri
ores tunc tandem aperiuntur, cum
funus viri nobilis, ex stirpe antiqua
Frisiorum, in antrum sepulchrale fa-
milie deducitur. Hic mos adhuc ob-
tinet in templo parvi vici Waexens
(Westdongeradéle.) Cum his confer
verba Varronis lib. 6, , Ejus templi
» partes quatuor, sinistra ab oriente,
» extra ab occasu, antica ad meri-
» diem, postica ad septentrionem."
Inde ab antiquis temporibus apud
Dithmarsos domuum antica spectabat
meridiem et vocatur suderdór; postica
contra occidentem spectans audit Wes-
terdór. Schutze, Holst. Id. I. 298.
Eodem modo veteres distinguebant
inter portas urbium. Porta borealis
Staurise minor erat et vulgaris, australis
contra major et ornatior. Inter anti-
uissimos Greoos idem obtinebat mos.
fundo exhausti lacus Cutais inventa
sunt rudera vetustissimse urbis, forsan
Pelasgorum, cujus porta borealis minor
erat, australis vero major et siructu-
re elegantis. Plaga australis, ubi sol
regnabat, Germanis erat fausta, bore-
alis, unde ventus asperi et frigora
oriebantur, ominosa, quare et patibula
boream versus erigebant, F.v. North-
halde bám, in boream spectans arbor.
slüs-doárren, pl fores emissarii, qui
clausi aquarum mestum impediunt,
laxi vero liberum reddunt.
687
ko.d DOAR.
tsjerke-doar, templi porta.
j Omnia prasterea. axdificia et recep-
tacula, qus foribus clauduntur, cum
doar ut subjecto componuntur ex. gr.
kelders-, pakhus-, rasphus- (ergastulum)
souders-doar. cst.
Quantum ad domuum januss vete-
res distinguebant inter comer-, pisel-,
et wach-dure.
comer-dure, f. janua precipui domus
cubiculi. Comer pro kamer, F. kéamer,
conclave ubi familia degit; conclave
majus in diversorio, ubi omnes concur-
runt, juvenes puelleque saltant tem-
pore nundinarum, auctione publica
venduntur agri, domus, cet.
piísel-dure, janua cubiculi clausi. P*-
sel postea culinam notabat. Confer
delineationem ville rustice(C. M. p.
107. MS.), in qua kokene, culina, juxta
pisel adest. „ Duel ein verschlosten ge-
mach." C. M. 49. ,, Pisel ist im Dit-
marsischen die grósste und beste stube
im hause ohne ofen” Bnl. 8. 823.
» Pijsel. Fris. j. kokene, culina." Kil
F.u. poes-keuken, casa parva extra do-
mum in qua focum alunt ad usus
culinarios, ad lavanda lintea, cet.
wach-dure, janua parietis, i. e. jt
nua exterior, per quam intrant do-
mum.
doars-dinter, cg. Sco. postis. Dinter,
vox indigena, pro qua "y. extraneam
doar-post habent; itidem Angli door-
poss, reprobata elegantissima voce
Ang. V. ks, forum gens.
doars-klink, cg. repagulum parvum
interius, quo janua extrinsecus annulo
ferreo aperitur et clauditur. Differt a
sera doare-slot, qure clave aperitur et
clauditur. — Geheimen oan frouliu yn
st ear to reauntjen is sa folle az se oan
'e doars-klínk to hingjen, secreta cre-
dere mulierculis idem est quod secreta
pabliare. — Nota est infantum nenia
ippelde-pink, siel op 'e doars-klink,
cet.
dor-pel, cg. ex dór-péal, limen quer-
ceum forum in emissario aquatico.
NL v. , limen in genere. Literis
inversis dropel, quod p attrahente s fit
drom-pel, eg. Nl. drempel, limen ja-
nus, in qua forma e vocalis (dre, der)
quadrat cum Ags. dera, jenua.
doars-ring, cg. annulus ferreus ex-
trintecus Januse annexum, quo repa-
gulum interius sursum deorsum mo-
DOBBE.
vetur, vel quo puleant fores ut ape-
riantur. Inde quod Nl.v. vocabant
deur-rinck, posteris erat ,
roprie, malleus ostii vel Aopper.
kii. Hark, der rammelt immen meye
doarering. Dôch iepen!
doar-span, n. 8c.o. ostii postes unite
limine supero.
doar-spant, n. Hind. postes janus.
doar-stile, cg. postis. G. J. 's fAes
stile, G. J. stipes ligneus.
doár-warder, NL deurwaerder,
apparitor, proprie, janitor. Ang. door-
keper, janitor, Áng.v. meretrix, (quee
in janua prostat).
DOARE, vb.n. audere, pr. dóar, doór-
ste, doar, pl. dare; DE doérete ; pf. p.
dóard, doaren. Ages. s, dearst (e
derste, G. J) dears; pl. durron; pf.
dorste, pl. dorston. Goth. dawrsan, pf.
daursta, pres. anom. dares, pl. dawr-
sum. Consonanti Ó in dapreiv, Oaj-
peiv respondet Germ. d; anomalon
igitur est /À in Isl. (lora, F.v. thura,
a, debere, indigere, obligatus esse,
pr thoer, pl. tkuron; pf. thorste, dorste.
lv. darrem, derrem ex dares. Ang.
to dare;
1 dare do all that may become a man;
Wo dares do more is none. Shak.
Prov. nat doar is nin Fries, Fri-
sius non est qui non audet.
DOARN , (doan, doán) cg. spina; dumus,
» pl. doárnen. Da ik yn 'e jüdpine siët hat
pake my di doarn út 'e foet lutsen,
mihi pecunie penuria laboranti avus
succucurrit, proprie, mihi spinam e
pede traxit. — Di fekke is sa ful as
ten doárne, vetula amara spina acutior
est, i. e. omnis avidissima questus, —
Di junge giet throch doarn ind hagk,
puer indomitus grassatur nihil parcens,
proprie per dumos et sepes.
doarne, sive lytse stikel; ellyptice pro
doéárs-stikel, Gron. carduus crispus.
D ex tà, cujus speciem acutam
Frisii retinent in compositis #odra-
beyen, pl. (toán-beyen) sentis uvz.
DOBBE, og. scrobs, fovea, sepulchrum.
F.b. Dobó, m. Sylt. Joh. 6. dôdde, m.
Outzen, obturamentum, embolus; ut F.
k, agger, Ang. ditch, fossa. Bend. 58.
otioni cavi, fovesm, vicina est altera
operiendi, unde F.b. dodde, tegumen-
tum; dedobie, obtegere, contegere.
Outzen.
DOBBE.
Ien dole mei wetter, serobunculus
eque plenus, plerumque in plateis
post pluviam. tice dddde. It bern
stapte yn ien dat it wetter yn
"e scuón — quéazse, "puerulus incaute
movebat pedem in scrobunculum aquo-
sum, ut aqua streperet in calceo.
Ang.v. Scoti dub, a small pool of rein-
water. Nl. v. dobbe, j tolle, labrum. Kil.
dàbbe, scrobs in paludosa terra, ex
qua terram causticam traxerunt, Ve-
gelin, Veengraverijj, 77. Holv. wit
lede terfdobbe, N. H. 468, In
dobbe, fovea, terra. paludosa
gio te feria, Bol. L 216. Ang.v.
Spared meither dub nor
mire, obin. Hood, L 106. — Oppe
dobbe, fimetum. Anliquitas fimum con-
rebant in serobem, quam cingit lo-
tium stillatum, ut ad hunc diem so-
lent Tubantes.
dêbbe,. sepulchrum, G. J. lehrt
bbbe-igge, cg. sepulchri,
dàbke, n. scrobs m dm Ien lyts dibke
tsjerkhof 'n bulte romte yn hús,
(ara scrobs in cimsterio, spatium aun«
plum in domo) infans morbidus morte
abreptus multis impensis et curis le-
vat familiam pauperam. Romte, spa-
tium, latitudo, axamentum, majus
commodum, res et E « Dobkes vet
kulkes yn 'e wangen, kuiltjes in
wangen. F.u. doppetje, scrobiculus,
(es im de wangen, Starter Fr.
Lusthof. 29, a, scrobiculi in genis
virginis lepidee.
drink-dóbbe, cavea in prato aque
[x quam bibit Aqua in
aquariis litori vicinis sepe sal-
sugine maris infecta ri pascenti
haud utilis est. "llyptite dêbbe. à
duk-dàbbe, G.J. oceni cavum in
quo aque subsidunt.
hird-dàbbe, scrobiculus focalis, in
quo ignis sub cinere servatur. Holv.
raek- » Ten Kate II. 618. &. Hodie
raak-kolk, cf. Kil. raeck-kuyl.
ierd-dàbbe, scrobs in terra, fossa,
sepulchrum.
(E dêpbe; e bi concava variole;
--dübben, Fw pobdalen, Gron,
priis a dal, vallis. Ang. pock-
iole podio eavilas) idem: pock-mark,
pock-pit, idem. Naden, strie faciei
suturis similes, orte ex variolis, cum
he non singulares manent, sed. inter
se confluunt,
DOCHTER.
pók-dàbbich, adj. F.u. pobdalich, no-
latus cicatricibus variolarum, Ang. pocke
marked,
scern-dóbbe, scrobs stercorea.
dóbje, vb.a. in foveam condere, Nlv.
onder de aerde, subdere sub
solum (Gr. dêrre).
bidàbje, vb.a. superjecta humo 0]
rire. Di houn bidoblet di bunken "a
Aoaf, canis ossa defodit i in horti emo.
Figurate Bréa' foár 'e frjunen bidobje,
avare et canino more celare, quo quis
amicis gratissimum facere posset. —
Bidobje, celare, tegere, pf. p. didobde;
defossus, absconsus. F.b. Sylt, bidobbi
an distobbi, contegere et stragula ope-
rire, F. dtstopje, dormientem in lecto
eirenmtegere, Joh. 59. F.b. dedobde,
tegere, Outzen. Ang. v. dudded, tectus,
vestitus ,
Hia dyademe was droppede downe
Dubbyde soith stones.
Morte Arthure. Halliw. dubded,
dóbbe- ;damje, vb.n. serobem, sulcum
aquarium im| plere terra, Tel dubba,
percutere; inde forte percussu effectum
concavum in terra. lel. du til rid-
dara, ictu gladii creare equitem, Ang.
to dub a. knight, Su. sla en til riddare,
NL iemand tot ridder slaen. Aug.
levis tactio, aspersio humoris, E acal
aspersa, Ang. preda merges. Ang.v.
doppers, dippers, (tinclores). tel eleiobap-
DOCHTER, cg. filia. Hind. doiter, doai-
ter; F.b. dj, filiola, Bend. 9, "ubi C
ante 4 vertitur in i, ut Angli inp
der efferunt. dofur, Gr. Üuydryp, Ags.
litteris doffir. — Age.
doktra, dat. dohtrum. F.v. dochter, n
docktera.
Hwat eare sciedt myn dochtét ! (quanto
honore mea filia afficitur!) Tangit ho-
minem vanum mii inopinatus fit honor.
Prov. Dochters ind Dleyen matte
me nat lang biwarje, S Scoti, Daugkera
id dead an wares,
Kel 806. — Dochters binne goed om
út de Fry Frysce jild yn 'e hânnen fen
friemde poepen to spyljen. — Di iene
hat sin oan 'e moar ind di oare oan 'e
dochter, de gostibus non est dispu-
tandum, — A dochter acil foár di
prop d vi sei di man, ind do
scoe hja trouwe.
44
691
DODDE,
DODDE, cg. Sc.o. sarracum in guo |doer-bout, ellyp. doer,
fimus pecoris e stabulo vehitur, F.
meóz-kret, dung-krode.
DODJE, vb.n. somnolenius capite ca-
dente et surgente ictare, leviter
dormire. Isl. do/ía, nutare capite dor-
mientes; dolt, n. nutatio capitis dormi-
entis. Ang. Kent. dodger, nightcap. Nl.
duiten, leviter dormire; de oude heer
duí wat in syn stoel; hy neemt een
du(je, meridiatur, Ang. .He (akes a
nap. Nl. dutíen, delirare, hebescere,
torpere mente, Ang. £o dote.
doedel, cg. mulier torpida et socors.
dód, cg. Yn 'e dod, levi somno correp-
tus. Dôd, stupor, consilii inopia. Isl.
doda, languescere.
dódzich, adj. somnolentus, torpidus.
dodderich, adj idem, soporus, haud
vegetus.
dód)e, sursum deorsum ferri undis oceani:
Al myn ljea” dy trilje ind scodje
Az ick lins ho dat se dôdje
Hol oer bol yn 't säte scom.
G.J. I. 77. Ang.v. freq. to doddle, to
totter, to idle.
fordódje, vb.a. negligentia et desidia
bona dilapidare. In laudem uxoris
frugi maritus, Myn wiif, inquit, scil
neat fordüdje.
DOD-PLAK, F.u. Vide supra dje-plak,
626. Nl.v. dood-macle, macula livida.
Kil. Idem ,,dood-nepe, (mortis vellica-
tio) livor ultra proveniens absque con-
tusione aut dolore in corporis humani
aliqua parte; qua mortem consanguinei
connectit vulgus. Ang.North. dead-
tip, & blue mark on the body ascribed
by the vulgar to necromancy, Brockett.
l sepe, neep, Ang. mip, vellicatio
summis digitis. F. Maei.
DOELE, cg. erratus, erratio, vagatio
hominis dissoluti; alias dwael-wei. Nl.
dolen, errare, (Isl. duila, sordide con-
fundere) Myn soan is op 'e doele,
filius meus dissolatus aberrat a virtutis
semita, nusquam invenitur. — 2i bibel
$& jimmer op 'e doele, mar di koárke-
luker is by honk, biblia sacra num-
quam adsunt, pocula et vina semper
resto sunt. À, Op motum indicat
in talibus Heil is op wei, pater abiit,
in itinere est; myn broar is op 'e ejouw,
frater vagatur comessabundus.
DOER-BOUT, cg. typha palustris lati-
folia. Sigge, pl. siggem, typhe palu-
stres angustifolie. Lin.
DOEBJE.
pl. doerem.
Doer ex doder, idem quod dodde, KiL
dodde, lischdodde, typha palustris; in-
verse dod-lisch. Doder-bout, proprie,
telum capite lanuginoso, hispido. Nl.
dód, dótje, glomus parvus, sive lini,
sive lang, sive gossypii, sive cujus-
cumque rei hispide. Ang. Cumb. dod,
a rag of cloth.
Hind. dír-bollen, pro -bol(en, typhse
majores; kem-bollen, typhe minores,
. siggen.
Ommelandi haneballen, typhe ma-
jores, F. doeren; kleine hanebolten, ty-
hee minores, F. siggem, quas Omme-
[andi Hareni et Pater-wolde vocant
en&lings, propter longa et angusta folia,
qui F. appellant snilen. De lacubus,
qui scatent typhis similibusque plantis
aquaticis F. dicunt in genere
waeghse ien bulte snilen.
Groningenses doefe-bolten; Daventrise
loeze-bollen; Veenkolonie Gron. douter-
kousen, 'Trans-Isalani doedels typhe
latifolie et angustifolie, Belg dallen
v. Hall, 221. Dodongeus, 954. Lobel,
118. Meeze, 886. Pueri vocant spicas
typharum pusters, pocsters, a verbo
poeste, sufflare, quod flatu oris evolat
spice lanugo. Hzc lanugo tenuis sor-
tis hominibus loco est plumarum,
quibus lautiores farciunt pulvinaria
lectorum, eamque mercatores appel-
lant tum doerbouten, tum stoeze-bal-
len et duien. Leeuwarder Cour. 9
Oct. 63.
doerje, vb.n. querere typhas palustres
majores apud oras lacuum.
Confer supra Aase-bolt, 418.
DOERJE, püRjE, vb.n. Lat. durare. F.v.
duria, perdurare. — Di unrest durret
us hele libben throch. It durret lang
ear 't ien bidoarn bern wiis wirdt.
dürje, commorari in eodem loco. Hjir
ken nimmen dürje, „non hic quisquam
durare potest.” Ter.
dûr, doere, doer, cg, diuturnitas.
Leafde is nat lang fem doer, amor
brevis est stultitia.
gedürich, adj. durabilis.
gedürigen, adv. identidem. em bid-
ler, dy ien sceisen fen dy krigel, komt
gedurigen wer; smpe additur oas, ge-
durigen oan.
ungedurich, adj. qui sepe locum mu-
tat. Di jüdman is ungedurich; mar
hat wjirmen, homo dives, agitatus con-
693
DOES.
scientie stimulis, irrequiete mutat se-
des et consilia.
DOES! F.u. meum coreulum! NLv.
duyse, concubina; duyse-gheerken , libi
genus ex ovis et pane contrito, q. d.
cupedie meretrieum. Adhuc vigent
talia nomina cupediarum in Haga Co-
mitum, ex. gr. Aoerem-banket, hoeren-
ontdijt, cet.
DOESE DOELICHE BUTEN! Hind. Procul
hinc talis farine homines! His ver-
bis Hindelopenses hominem pravum
et invisum e sua societate religant.
Forte doese est ex Ang. /Aose, isti, et
doeliche, ex Ags. thuslicu, A. thoselike,
istis similes; , extra fores. NL
deze en dergelijken buiten!
DOEST, püsT, cg. verber, alapa. Zmmen
ien doest foár 'e kóp jaen, alicui vehe-
mentem alapam infligere. Ang. North.
dotwse, a blow; dowse-1i-the chops, a blow
in the face. Brockett, 142. Kil. doeses,
pulsare cum impetu et fragore. D
fluxit ex # in Isl.v. (Aysja, pf. thusta,
cum impetu ferri; hodie Isl. /Awsa,
(hys, m. tumultus, strepitus. Ages.
thys, fragor; fAysa, (Asa, impetu pro-
ruens, oppugnans vir, gigas. Ang.
West. dusset, à blow; North. dusk, to
push violently, Ang.v. dust, tumul-
tus, seditio.
Isl. dus(a, verberare; pulverem ex-
eutere; pulvere conspergere; dust, n.
pulvis; propric contusum adeoque
neut. generis, ut Nl. slof, pulvis, n.
Confer Lat. pulvis, polle, cum vb.
pello, pepuli, pulsum; terram pede pel-
lere; puer pulsus, verberatur.
dust (düüst) n. pulvis farinarius excita-
tus & lapide molari versato, dum hor-
deum delibrat; rejectanea hordei deli-
brati quee scopis coaguntur, purgamen.
dust op 'e holle, n. pollen in capite
infantis lactentis.
dust, n. muscus simileque lolium his-
pidum in pratis inter gramen. Tres
precedentes voces dusí, quod collec-
tive sunt, fiunt nent. generis.
dust-gers, n. alopecurus agrestis. Hall,
25, Ellyptice „un. Flosculi nigri
sive apex seminalis niger, qui refert
pulverem nigrum, hnjus vocis origo est.
Ob nocivam hujus lolii naturam voca-
tur etiam i£ dust il, n. purgamen.
dust, duist, crines sive pili molliores
porci; sets autem in dorso porci vo-
cantur joéretels.
694
DOF.
DOET, DOoeETJE, F.b. Sylt, puellula.
Fór, Pelwurm dotAe, idem. Confer
dochter. Hol. dófje, puella cara, cor-
culum, res parvula et concinna. Out-
zen 42. Infra dokke.
DOEZE, eg. mentis torpor, stupor, so-
por. Yn 'n doeze, in mentis stupore
(versari. Ang.North. in a doze, to
bee spiritless, benumbed.
doezich, adj. mente torpens, soporosus.
Ang. North. dozened , idem. Soes et soesje
fere synonyma sunt vocum doese et
doesje; forte ambo # et d fluxerunt ex
th antiquata.
doesje, vb.n. animo delinqui, in
mentis stupore esse. Isl dwsg, iran-
quillum, otiosum esse. Egil. dos, lan-
guor; /iggia i dosi, deliquium animi
ati. F. Hy leit er sa yn ien doese
inne, in sopore fere jacet continuo.
DOF, F.b. massa farine subacte. Ags.
dáh, dág; À zz ch zz f. zw,
Ang.v. dow. (CÀ —— Ang. gh), dôch fit
dógh, Ang, dough, Bend. 82. Vide
supra 610 dé Scoti dufe, a soft,
spon eat, the soft or spongy part
of a loaf, new cheese, czet.
DOF, pów, adj. surdus; cariosus. Hed-
rende dóf, audiens et se simulans sur-
dum. — Cariosus, Dôwe nüten, dy moa-
gelich wirde, dat men ze towriuwe ken.
Dowe pulen sunder jerte vel edrte, si-
lique irrite pisis carentes. Dowe boe-
, pericarpia irrita fagi. Ang. deaf
nut, deaf corn, eodem sensu. Confer
dáf, supra 619. — JDéówe koal, carbo
extinctus; Scoti duffaré, dullburning
coal.
dóf-hüdich, adj vide supra p. 619.
Eadem forma que los-kúdich, cui cutis
pori patent; ex. gr. equus facile su-
ns.
dówje, extingui. Turf dy dowet, glebe
causticz; quie accense sua sponte ex-
tinguuntur. Econtra £urf dy koal hâldt,
glebe caustice, quse semel accense
Ignem servant.
DOF, adj subhumidus. 2f waer, co
lum humidulum, temperies aeris ne-
bulosa, torpens, absque ullo vento.
Scoti doxf, gloomy, inert; destitute
of courage; a dowf day, a hazy day.
Df linnen, lintea subhumida. Di hân
is klam; it linnen is dôf, manus pau-
lum sudoris emittit; madent nonnihil
lintea. Ze» dôf lúd, sonus surdus;
vox subsurda, — Nl. dwf, adj. muci-
DOFFER.
dus, gravedine laborans, languidulus,
non bene se habens, (res mercatoria)
absgue fiducia agens et instrenuus;
doffen, languescere; verdoft in smart,
perculsus dolore. Su. dyfwen, langui-
dus, fatigatione exhaustus, vapidus
de vino et serevisia dicitur.) Scoti
uffart, a blunt stupid fellow; dulbur-
ning coal, ut F. di lampe barnt sluch,
lampas tenue lumen spargit; such,
somnolentus: vel per metaphoram a
sono desumtam, P lampe barnt lúd,
lampas perlucidum spargit lumen; F.
lúd, sonorus. Df coheret cum Goth.
daubs, adj. surdus, induratus, refrac-
tarius. Is. daufr surdus, subtristis,
fatuus, insipidus. F.v. dúf, Sax.v.
dôf, Ags. Ang. deaf, surdus. Lat. sur-
dus locus, (in theatro) ubi non clare
auditur, loca surda, Seneca, inferi.
Hd. dumpf, F. bidompt. Preter audi-
tum quoque ad olefactum transferunt
Lat. cismama spirant surdum, i. e. de-
bile, Ad visum, surdus color.
doft, F. b. vapor. Outzen.
dófje, vb.n. tenuis pluvie instar de-
scendere et irrorare. Ags. /Aavan, de-
gelare, Isl. dóggea, rigare; dógg, plu-
via tenuis, ros, Dani dug. Mb. luft,
vapor, nebula, humiditas, halitus. Be-
DOGE.
proprie, sedile domus. Outzen. Dan.
tôft; (f aliciente labialem »») Suethi
lomf!: Grimm R. A. 589 fomp£t? Ihre
legit Zomt? F husst4l, area domus;
réak-siál, acervi foni area ramalibus
strata.
toftum, B. L. in sermone juriscon-
sultorum Anglie locus, ubi olim erat
domus rustici. Spelman et du Cauge
in voce fofía.
DOGE, vb.n. valere, prodesse, frugi
esse, O ex wu in F.v. dwga. Doge,
pres. ik doach, dou doachste, hy doach ,
pl. wy, jimme, hja doge. pf. dócMe,
pf.p. dôcht, ger. dogen. Doach 8* pers.
sg. ind. patitur apocopen finalis £ ut
F.v. duch' , doech', pro duck, doecM,
et daegÀ pro daecht. ltidem Sax.v.
dugan, valere; dóg, prodest: Ages.
dugan; deíh, prodest; pf, dokte. Ang.
North. to dugh, valere, aptus esse.
Angli verbum rejecerunt.
Nàutoe habbe mar iem brek;
hja doge nat, calcei nimis arcti prorsus
nihil valent. 76 waer doach mat foár
it gers, coli temperies gramini oree-
centi non utilis est, Gelagen fen jong-
Jolk doage dy nat, symposia juvenum
tibi periculi plena sunt, Xer mocht ick
naet, letter docht ick naet, Burm. 17.
dóach, cg. valor, probitas. Hy doacN
nin doach, ad nihil proficit, est nebulo,
doagenet, NL deugeniet, Ang. Teesd.
necke, IIT. 127.
DOFFEB, cg. columbus, proprie Let.
mergus, qui mergit in aquam, Hy is A
, homo
ea griis as ien doffer vel dou, capilli
columbo vel columba ei caniores sunt.
Confer supra duwwe, dou, 610.
DOFKE, n. munusculum, ex. gr. num-
muli aliquot famuls erogati. Ags. /Aa-
Jías, dare, concedere, permittere;
thafa, fautor, adjutor. Ang.v. £o (Aave,
dare, fulcire, Hal, — Di faem krigge
ien aerdich düfhe fem frou, famula a
domina pulchro donabatur munusculo.
Di fiskerman mat di bersscéakels foär
siktaris butje; der scil hy wol ien dûfke
je.
DOFTEN, pl. transtra, remigum sedilia,
NL dochten, idem. Nl. v. Aaghe-dochte,
sedes sive sedile, i. e. latebra in specn
sub arbustis, locus secretus sub terra.
Ex: # fluxit d; Isl. /Aofía, f. Age.
hofte, idem, Ang.v. thoft-fellow, so-
cius remex in transtro. Angli re-
jecta patria voce singulari transtrum
duabus rowisg-bench — cireumscribunt,
F. b. toft, aff, area domus, sive so-
lum, in quo domus exstructa est,
donnat, p. 96. Hd. £auge-nicAt
nequam. Ang. North. densa, diabolus,
F. di quéade, idem, proprie, malus.
deugd, Neerlandice virtus in genere;
Frieice speciatim benificentia in homi-
nes, quee est summa virtus. Di mas,
dy myn soan wer op ii riúchte
brocht, hat my ien greate deugd dien,
qui filium meum in virtutis semitam
reduxit me summo affecit beneficio,
Enixe ab aliquo rogans beneficium
hunc permovere tentat promisso, E,
toe, digi nerd it! Ik scil Fi
ien werdiwaen. lta ex Ags. ,
valere, est digian, benefacere; Dugan,
pf. dole, benefaciebat. Deugd, con-
tracte pro deuged ex doged; F.v. de-
ged, beneficium solidum, commodum,
actio integra. Hia setten da riucht £a
senes dueged 481, 35, in nullius com-
modum. P.b. deuché, Joh. 101, virtus.
dueghede, F.v. efficacia. Dyne fert
mif dueghedon sterkia, 486. 14, seeu-
ritatem publicam strenue, efficaciter
697
1 DOGGE. Fb
firmare vel promovere, F.b. eu
Aáid, Joh. 151. dngy
duchtich, adj. solidus, vehemens. Di
lubes hat ien ducMich pak hawn, nebulo
sweve vapulavit. Ang. dougAt, adj. stre-
nuus, impavidus. Ags. dukëtig mam,
homo virtute eminens inter omnes.
DOGGE, cg. canis moloseus, ut Nl.
dóg, et Gal. dogue, sed Ang. dog, ca-
nis in genere. Ubi Angli usurpant
dog nostrates habent ied 1 koun's ex.
, Ang. sick as a , dog-sick, F.
s siik as ien houn. Ang. dogg-days,
F. hons-dagen. Dogg-hwipper, a church-
beadle, FK. Aomne-giseler. Halliw. An-
losaxonibus et Frisiis vet. ed deérat,
rigo vocis latet. Confer Isl. ,
m. conus; canis molossus: supra óyke.
Figur. 78 is ie» dógge, anus est
spurca, immunda.
hiem-dógge, molossus in fundo rue.
tici, domum et familiam nocte custo-
diens. Fundum numquam linquit can-
cellis licet apertis. dProv. len dógge
Jfiucht ful op syn ein hiem, quisque
pugnat acriter in propria domo et
atrio solo.
DOG-WERD, poERD, F.b. Fór, jente-
culum, Alibi dágerd; Sylt. dawerd.
Isl. dag-verdr, jentaculum. Dag, dies;
verdr, prandium, portio cibi homini
sufficiens, Isl. dóg-wrdr, prandium.
il. Outzen 89.
DOINJENEEL, cg. pirum speciei, quam
Galli appellant &ewrré gris aw verd,
Hol Grauwe of fr Doterpeer. Hanc
speciem tabula VII operis J. H. Knoop
Appelen en peren, representat. Nomen
traxit ab altera pirorum specie, quam
Galli appellant Beurré banc, Michel
doyemná, Gris doyenné; Hol. grote of
blanke doyonné. Gallia optima colit
pyrs, quse estere gentes cum nomi-
ribus Gallicis recipiunt,
DOK, DÛK, DOEK, cg. linteum qua-
drangulare, sive lineum, sive sericum.
Doek Frisiis hodie plerumqus est lin-
teum, sive sericum, sive lineum, quo
viri tegunt eollum, quod veteres nu-
dum linquebant, et feminse humeros
et pectus. Isl dukr, pannus velando
collo, focale. Egils. F.v. dók, m. F.b.
de dauk, m. Bend. 82. Sylt dék, m.
Joh. 101. NL doek, Sueth. duk. Frisii
habent oe longum, Hollandi brevem.
Deest Sax, vet, Anglosaxonibus et
Anglis.
698
DOK.
Frisii et Hollandi hujus vocis no-
tiones distinguunt genere; masculi-
num notat linteum ab aliis distinctum,
neutrum quod collective sumitur. Hol.
de doek, m. F. di dók, cg. linteum; Aet
doek, F. it dók, tela ex qua vesti-
menta aliaque fiunt. Eodem modo
F. b. distinguunt dat dauk, m. tela, et
de dauk, m. linteum (singulare ex tela
factum.) Bend. 101. 4 dók, n. tela
linea ex qua indusia, mappse, stra-
gule lecti interiores fiunt: sed Isl.
dukr, m. idem. Zen stik dók, tele
linee certus plurimarum ulnarum nu-
merus. Tela linea speciei diverse est
ien stik kortelingh. It dók, tela canna-
bina ex qua navium vela fiunt, plene
seil-dók. tol. Aet doek, het zeildoek.
Dók, hoc sensu collectivo caret plurali.
di dók, cg. Hol. de doek, m. linteum
pl. dóken, Hol. doeken, lintea.
Nota dók, linteum, pertinere ad
femine cultum et femins esse symbo-
lum tum apud Frisios et Neerlandos,
tum apud Germanos Scandinavos. Isl.
bi, f. puella a Manio (luna) Asidibus
annumerata, Bil duks, femina; Aófud-
dukr, peplus muliebris; Aór-dukr, pan-
nus linteus; Aórduks Rind, nympha
panni lintei, femina; Egils. (Nam-eik,
arbor panni, femina, ib.) Nl. doek,
femina, in phrasi de doek en de broek,
(linteum et bracca) genus femininum
et masculinum. Hol. eem witte muts,
mitra linea feminsm; tropice, femina;
Hy mach gaarme een witte muts zien,
tenetur amore insito mulierum.
dókje, n. linteolum. 2ókjes foár it blie-
den, prztextus, cause.
seer-doekje, n. fasciola linea qua obli-
tur digitus vulneratus, F.v. sr,
A os. sür, vulnus, Ang. eore.
Phrasis. Zck wol er win doeck om
wynne, Burm. 37, fucatis verbis veri-
tatem nolo velare; Ik wol er nin doek
om wine; mar di Ingelscen ind Friezen
dinne drankswiet, verum si velare no-
limus Angli et Frisii ad pocula pro-
eliviores sunt.
blyn-doek, cg. linteum quo oculi per-
stringuntur.
brouw-doek, cg. supra 530.
bus-doek, cg. supra 566.
fyn-dók, n. tela elegantior et pretio-
sior.
fyndoeks-poep, cg. Alamaunus cireum-
foraneus, oriundus precipue ex vicinis
Westfalie partibus, vendens teles,
lintea et quecumque pertinent ad
mundum muliebrem rusticarum. F.u.
Jyndoekadrager (linteorum bajulus.)
hól-doek, cg. linteum quadrangulare li-
neum, quo femins supra capitium te-
nue caput perstringunt: F.v. een fyo-
werherned | doeck. Talia lintea fere
variegabantur lineis rubris decussatis.
De Germanis Tacitus, ,, Non alius fe-
minis", inquit, ,, quam viris habitus,
nisi quod femins lineis amictibus ve-
lantur, eosque purpura (vaccinia, ru-
bra) variant." Tac. Germ. XVII. Ve-
terum Ao/-doek, F.u. Aoof(-doeck, erat
totum velamen capitis feminarum
ingenuarum, quod ex "variis parti-
bus ut illud Hindelopensium constabat.
In catalogo supellectilium sec. XVII
fere medio inveni, Xen Friesche hooft-
doeck met syn (oebehooren. lnventaris-
boeken, Bolsward, 1643, p. 161.
Forte idem erat velamen cum Hinde-
lopensium sendôk, quo se mulieres
seculo XVII per totum tractum au-
stralem Frisie ornabant; aute hos 80
annos florebat Workumi et juvenis
illud vidi Warnsg. Isl. Aofuth-dukr,
m. pannus velando capiti, peplus mu-
liebris. Egilsson. In tabula veteri picta
prendii quorupdam nobilium Frais,
capita matronarum solutis linteis tecta
sunt. Hanc tabulam possidet Societas
literaria Frisis.
knotte-dók, cg. filie antiquitus erant
sub dominio, sive patris, sive fratris,
sive avunculi, certe alicujus viri ex
consanguineis, a quo procus eam sibi
statuto pretio quasi emebat in uxorem.
Ex eo instituto per secula XV, XVI
et XVII reliquus erat mos, quod pro-
cus, qui puellam in matrimonium ro-
gabat, ee in .eleganti linteo serico
nummos aliquot argenteos asperos of-
ferebat. Quod linteum, cum esset re-
nodatum, appellabant kmoífe-dók a
knotte, Ang. knot, nodus. Nodns ille
annuit vincula amoris, que copulant
desponsatam virginem cum proco suo;
Anglice dicitur a-írue-ove-knot. Hoc
munus si acciperet virgo, valebat apud
judices desponsationem. Vide de hoc
argumento Brands popular antiquities,
Ellis, IL 108, et meum opusculum
De naoogst, 178.
letter-dók, cg. linteum lineum quadran-
gulare, in quo puelle, postquam suere
100
DOKKE.
dedicerunt, literas, arbuscula, domun-
culos, flores, molendina acupingunt.
Supra àók 431.
pis-dók, cg. pl. pis-dóken, pl. fas-
cie infantum, Nl. Zwijers.
ry-doek, cg. tela linea nondum inso-
lando excandefacta. Ags. Áreaw, Ang.
raw, F. rie, crudus, incoctus; rie flesk,
earo cruda, incocta. Ang. ram silk,
NL rwwe sijde, bombyx cruda, i. e.
neque neta, neque texta.
scertel-dók, cg. (scettel-doek) precinc-
torium muliebre, Isl. skir(a, f. subli-
gar, indusium, Ang. shirt, F. scoórt,
subligar superius, rotundum laxum-
que, pendens a coxis usque ad pedes,
et quaquaversum nates, femora et ti-
bias tegens. Scerlel in scertel-dók tan-
tum anteriora feminse speotat.
scutel-dük, cg. (linteum ad abstergen-
da vasa fictilia) Hol. eage-doek, Nl.
wisch-doek, linteum rude ad quecum-
que lavanda; ex. gr. patinas, mensam,
cet. apud vulgus quoque faciem et
manus, in quem finem lautiores ad-
hibent mantelia F. &andoken, Nl. hend-
doeken.
sen-dók, cg. Hind. linteum decussatim
variegatum ex gossypio, complicatum,
frontale et & fronte cingens eaput de-
sinensque post cervicem in duos apices
transversos. Proprie, linteum solare,
quod paululum prominens arcet solis
lumen ab oculis. Hind. sewse, sol, Isl.
enni-dukr, m. linteum frontis.
swarte-doc, F.v. linteum nigrum quo
veteres oculos damnati perstringebant
antequam mortis poenam subiret.
tsjiis-dók, cg. linteum rude quo obli-
gantur fragmenta lactis concreti, dum
comprimuntur in formam casei.
web-dók, n. tela linea, collective, tela
ex qua fiunt indusia, stregula interi-
ora lecti, cmt. Wed, stamen, opponi-
tur subtemini ynslach. Web notat lon-
gitudinem tele, telam in longum ex-
tensam, adeoque collective pannum
lineum, materiem, ex qua vestimenta
fiunt. F.v. gold ande god 10b, aurum
et texta pretiosa: supra wodtlkeke 648.
DOKKE, cg. Hind. pupa infantis. Suethi
docka, idem. ud docke, Al. tocká.
Myn dókke, meum dulce capitulum!
orkumenses swiet-doekje, dulce capi-
tulum! ad infantem. Confer dol. Dók-
kemas, carum caput, ad puerulum
amatum; Suavi dokken-mann, Gr. Wb.
701
DOKKE.
docke. 8.1. dokke, pupa, in sermone
infantili dokkedei; Dat is een rechte
dokke vas kinde! En suavissimum in-
fanteml- Nl. Dat is een beeld van een
kind, idem, (beeld, imago.) JDokken,
ludere imaguncula ut solent puelluli,
Bnl. L 222. Analogice F. póppe, pupa,
infans recens natns, carus infans;
kje, ludere imaguncula. Nl. éeeid,
imago, puella formosa; óeeldtje, infans
formosus. Ang.v. dimunit. (dockege)
docky, Ang. dozy, amasium, meretri-
cula. Hol. dôt, dófje, idem, Hd.
datlermans, Grimm. Nl. docke, pupa,
Hol dok, Hd. dimin. dokkel; Hol.
, poppie, cst.
dókken, pl fasciculi juncorum, qui
sicuti straminei domorum rusticorum
tecta sub tegulis cooperiunt, ut ventis
et pluviis impervia sint. Hic mos ad-
huc obtinet in Westerwolda, olim pago
Frisi:, nunc Groningensi. Hall, 280.
Dokken, S.l. fasciculi eidem ex stra-
mine, Bnl. L 222. Similiter , poppe,
Galli poupée, pupa." et „poppe, Flandri.
j. rock van vlasch, pensum, Gal. poupée.
Poppe, brandpoppe, stupa incendiaria.”
il.
dókje. vb.a. F.b. domus rustice tec-
tum fasciculis stramineis cooperire.
E. IL 208.
Inde a remotis temporibus pups
apud nostrates fiebant ex convolutis
panniculis, quas rudi modo ornabant;
non tentum ut puelle eis luderent,
scd ut simul imagines deorum essent.
Indiculus superstitionum has vocat. si-
mulacra de pamnmis, Nl. goden-beelden
van lappen, qus ut larium signa or-
nabant focum. Puelle pauperum ad
hunc usque diem ex misellis panni-
culis pupas colligant. ]sl. docka, f.
penus fiii minoris, NL Aiwwen gaern.
l toinna a docka, conglomerare fila
in glomum. Galli vocis perdite Fran-
corum docta transtulerunt in B. L.
pupa; poupée, paquet d'etoupes ou de
filasse dont on garnit le fuseau. Ang.v.
docket, a shred or piece, panniculus
ex quo pupa fit. Ang. dock, the stump
of the tail which remains after docking.
F. Pppe, pupa; poppich, effeminate
accuratus et ornatus; haud aliter Scoti
docky, adj. little and neat taking short
steps. (Gal. powpée, petite personne
fort parée) Ang. £o dock out, asiatice
ornare; (Le steed is gaily docket out:
108
DOKJE.
docketie, adj. short, round and jolly.
Ang.v. dockerer, fur made of weasel-
skin.
Originationem probat duplex notio
glom! et pupe in Dan. ducke, Hd.
ske (eine docke seiten) glomus filo-
rum et pupa. Ang. dock, docket,
truncus caude pilosus, segmentum
panni, et doccy, amasium, Nl. pop-
petje. Nl. dod, glomus intricatus filo-
rum, Hol. dotje (Hd. dókchen, Oberd.
dócklein), glomulus lang vel gossypii,
qualem ex. gr. inserunt auribus gra-
vedinosis, et amasium, meritricula:
S.l. due, idem, Bnl. I. 277. — T
permutatur cum £ etiam in voce Isl,
dock, f. vallicula, quasi parva fovea,
Andree; Nl. Ang. F. dock, navale
concavum, excavatum et ripis cinc-
tum, in quo naves clauduntur; Docke,
Flandri, cavea; Kil. Ang. Wight, doke,
nidus canis, sulcus profundus, Hal.
Nl. dút, in moneta cusa scrobicula;
dut in een. achelling, achtentwintig, cset.
(Gal. dufe, Hol. duif, nummulus cu-
preusP) Hol. dutem scrobiculi a va-
riolis fossi in eute hominis. In notione
cavi doke fluxit ex pret. dók, dóeck,
verbi duke, conquiniscere, deprimere
caput, se mergere aqua.
DOK,
«d talis. Dok ien, contr. dókken,
talis, F. sok ien, (Nl. zulk een) Ang.
one. — Ags. commutant /Àys,
cum /Aeos, hic, unde Ang. /Aose. Ags.
theos-lic, this-lic; per assimilationem
thyllic, talis, Ang. Wilt. (huck, Ang.
Bor. fAeck, talis, F. (thock) dok „per
syncopen. Haud aliter ex Ags. swilic,
eulic fit Ang. such; ex F.v. sa.lic,
salk, (solk) F. sok; ex F.v. su-lik,
sullik (Nl. zulk) F.u. eub, Ang. such.
Nl.v. dus-lic abbreviant in dusk, talis
Nl.v. dus et dos, ideo.
DOKE, vb.a. F.b. tegere, contegere.
Outzen. Confer dók, linteum, Isl.
dókkr, niger, obscurus, et F. dák,
doke, nebula.
DOKJE, DÚKKE, vb.a. dare.
opdókje, vb.n. expromere nummos.
Ad invitum, Dókje op mar! Age, solve
nummos! Kil dockes, cito dare, pro-
mere.
Confer S.l water docken, haurire
aquam; Den sood wuidockem, evacuare
puteum aqua; F. Di súd uteaze. For-
san ex dóke, docke sensu scrobis aqua-
ri dokes, dokken, ut ex NL put, pu-
708
DOKJE.
teus, putten haurire aquam; dokke,
sensu dandi, F. di sád jouwt nin wet-
ter, vel jouwt nin wetter op. Nl. de
put geeft geen water vel geeft geen
water op, nullam aguam dat puteus
i. e. e venis emittit.
DOKJE, DOOKJE, vb.n. F.b. nebulam
agere. Confer daek, nebula. E. II. 208.
*t doket, celum nebulam exhalat.
dokich, dakich, adj. nebulosus. 2o-
kich waer, celum nebulosum. Ang.
North. douky, damp, humid.; a douky
morning, Brockett,, 141. Confer supra
daek.
dokerich, adj. nebulosus, F. dokerige
loft, aer nebulosus in horizonte minans
tempestatem ; di loft stooft, idem.
DOKKUM, nomen urbis antiquissime
Frisie seculo octavo notatme Bonefacii
ezde. Docca nomen in sigillo figelino
antiquo, Fórstem. I. 354. JDocfa, sà-
cerdos in Oss vico Brabantis borealis,
qui a, 712 Willibrordum hospitio re-
cepit, Doco, n. p. v. C. M. 149. F.
Doco, Al. Tocho, n. p. v. Tocchin-ti-
lari, nomen loci, Graff. V. 3665. Doc-
can-ham? Pro ham vel Aem veteres
habebant ga, vicus, pagus, Dokkas-ga,
ut Goen-ga, Pander-ga nunc Parre-ga,
Peper-ga, ldze-ga, Sonne-ga, Folle-ga,
Warre-ga, St. Johannes-ga, vel Si.
Jans-ga, vici Frisii; Groutwer-ga, hodie
Grouw. Vita Willehadi per Anscha-
rium -- 865, Pertz, p. 880. hec ha-
„ bet, Venit (Willehad) in Fresiam in
,locum, qui dicitur Dockyachirica,
» guod est in pago Hortraga....
» inde vero procedens transivit fluvium
» Lovene ( Lavica unde Lautcer-sea , sinus
maris in quem Lavica se fundit) ,, ve-
„nitgue ad locum, qui dicitur Hw-
» mercha" (hodie Zumsterland.) Dockyn-
chirica (Dockii ecclesia) ut plures Fri-
siorum vici ab ecclesia nomen duxerunt;
ex. gr. F.u. Old-kerk, Rood-kerk, Gi-
kerk, Grüps-kerk, Oen-kerk, F. Tie
tsjerk. — Dockanga, confer À. de Long-
perier, conservateur du musée des
Ántiques du Louvre (Aanteekeningen
Genootschap, Utrecht, 1855—1856,
p. 25) qui citat Lucca n. p. v. hodie
Lokke et Luís, n. p. f. unde Lwtke-
wirum, Lutke-wolde, (Lutkes-) Zuxr-
wolde, vici Frisie. Macco, n. p. v.
unde Makkan-kam, hodie vicus Mak-
kum et Makken-ga; Mecco n. p. v. hodie
Mekke unde Meckema, n. patr. Occa
104
DOL.
hodie Olke, unde Occama, n. patr. —
Dokkenhude, Sec. XIV. locus in dio-
cesi Hamburgensi: F. W. Egeling, Die
rimm, te, 231. Dacin-ga , Dacin-
Aam, Danorum pagus vel Vini Ja
master, ehirur-
DOKTER, cg. medicus;
gus. Prov. As ien dokter helle wirdt
ts 'tien ingel, ind as er om wyn jild
komi jamk iem diwel, — De medico
imperito procere virilisque stature,
| man hat ien goed húd foár ien do
, mar
Di
ter, kolle is to
lyts.
dokterje, vb.n. medicinam adhibere;
a dokter ut Ang. a docigr, medicus,
to doctor, idem. Confer masterje, chi-
rurgum consulere, a master, chirur-
gus, F.u. meisfer, idem. ut Ang. (o
master, subigere, ex master, princeps.
DOL, adj. immodicus in ornatu corporis
haleris inis tecti, G.J. Hol.
tol , insemus ; Inde dol-huis, insanorum
carcer; dole kogsd, canis rabidus; dolle
dracht, vestitus fastu absurdus.
dol, inconsideratus, imprudens, temera-
rius. Jem seaman is min n
hy rint er mar op 'e rás yn; NL
op de dolle kans af ; F. roese, conjectura
certare, Mei ien dôlle kôlle, capite
effero et inconsiderato. MA woe mei
ien dolle hûlle ta di wrâld «wt hôlle-
bolle, G d. Pro dài aliquaendo auditur
dolge, turbatus caput, D j meitse
m Pre hjar leaperts di bd nock dólge.
Teapert, usilla fistula arundinea. Sax.
n. Den dollen koed, vir efferus et te-
merarius; Aoed, pileus, pro viro, ut
suis, capitium lineum femine, pro
femina, Wilde-muis, virgo proterva et
temeraria.
dol-haudert, adj W.o. cerebrosus,
irate contumax, E. L 90. Haud, W.o.
caput, ex Aaved, caput.
hó1-dól, adj. cui caput horrido sonitu,
vel magno tumultu conturbatum est.
Ags. deoliam, vb.n. deviare, errare,
delirare; vb.a. decipere. F. diwile, de-
lirare in febris accessu. Age. dol, stul-
tus. Isl. dui, stultitia, presumptio,
arrogantia. Confer Teuth. dw.
DOL, cg. pl. düllen, obex remi, clavus
ligneus vel ferreus retinens remum
dum contra nititur remex. D ex 6^,
Ang. thole, pl. tholes, ex Ags. (hol,
m. scalmus. Angli per abundantiam
lÀole-pins, ut fit cum propria vis vocis
705
DOLJORUM.
in oblivionem cadit; notio enim clavi
(pin) jam in /Aole hwret. Hollandi
roei-pin, quod tamen commutant cum
dol-pin. i fol ex Isl (Aolr, m.
arbor, palus, scalmus, et aarc-pind.
Confer Nl. £ol, trochus puerorum,
propter axin ferream.
dól-boart, n. margo cymbe, cui iste.
elavus infixus est.
dóllen, F.o. caudices vel trunci arbo-
rum, quibus firmantur lignea aggerum
propugnacula. Tel 4Aolr, m. arbor,
pinus, columna. Egil /A0J, f. pinus,
arbor Borealium per eminentiam. Hald.
Stür. dollen.
DOLJORUM, (doljórum) cg. somnus
levis, Ang. a siumber. Leit heit al op
in ear? Hy is sa hwat yn 'e doljorum,
leau ik. H. Jun. Nom. 447, , Deli-
rium. B. reemelinghe, rauelingke, do-
lorum." Angli triv. doldrums, low
spirits, dumps; Slang-Dictionary, 122;
1865. The sight of a specfre in (e
dream left me in a doldrum of terror.
DOLK, cg. talus pusillus, introrsum
^ vicinus calci equi. Synonyma sunt di
Mjelt vel jeit.
LKE, cg. sica, pugio. Grimm (Lex.
dolck) asserit vocem fluxisse ex fonte
Slavica, Pol. tulich.
dolgje, vb.a. vulnerare. Figurate i£
herte je, inurere dolorem animo
alicujus. F.v. dulga, dolga, vulnerare;
dulget, vulnerbt; dulgen et dulged, vul-
neratus, pl dwigeda, vulnerati.
dolkje, vb.a. pugione transigere.
dolge, cg. vulnus. F.v. dolch, dulech,
dulich, n. vulnus,
dulge, O. F.w. 161, 389, vulneratio,
gen. dulges, pl. dulgen. Ags. dolh, dolg,
m. vulnus ugione vel ense inflictum.
Anglis perdita vox.
dulginga, pl. F.v. vulnerationes. As-
similatis literis dollinga, Schot. 104, b,
Gab. 87, 92. Doelinge (dulinge) Chart.
1. 589, a, supra. Eodem modo dOUe,
fodere, oritur ex dóiwe, quod idem
est cum dolge, vulnerare. Latini fodere
eodem sensu transfigendi sumcebant,
odere ali stimulis, milites hasta,
cxt. Hollandi ex dolgen residuum ha-
bent dollen den 08, taurum pugione
cerebrum transfodere.
brein-dolch, F.v. vulnus cerebri,
dáth-dolch, F.v. vulnus mortale.
frum-dolch, F.v. vulnus primarium,
principale, propter urentem inflam-
106
DOLLE.
mationem (efe brond), Confer Ags.
composita cum frum, ex. gr. frum-
scyld, f. culpa principalis vel capitalis,
Grein, Spr schatz, 854. F. v. frumdede,
inreá-doich, F.v. vulnus interior,
proprie, intus dilacerans, oppositum
vulneri exteriori. Ags. Àreae, crudns.
kla-dolch, F.v. unguium mucrone no-
tatum vulnus.
mete-dolch, F.v. vulnus mulctandum
secundum longitudinem.
morth-dolch, F.v. vulnus quo quis
alium tentat necare.
mós-dolch, vulnus quo cutis atteri-
tur, non secatur vel disrumpitur.
Nota dolch in his veterum compositis
preter vulneris aliquando quoque vul-
nerationis habere vim.
DOLKE, n. scrobunculus. Di doikes, pl.
scrobunculi in nido molli vanelli, ubi
ova jacebant. Proprie, forsan, exca-
vatio, a dolle, fodere, vel a dol, de-
orsum, quasi impressio. Confer dóó-
kes, idem, a dôdde, scrobs.
DOLLE, vb.a. fodere, pf. dólde, pf.p.
dôld, ger. dollen. F. v. delva, déla (supra
dél, 642) pf.p. duiven, dolen. Ags.
delfan , pf. buy, dulvon, pf.p. dolven.
ost 2 perit; vide supra 642. In
dolle ex dolfe assimilatur f. Dolle est
verbum derivatum ex pf. dolf. NL
pres. ik delf, pf. ik dielf et dolf', pf. p.
gedolven. Kil. doluen. j. deluen, fodere.
Ang. delve, Sc.o. dôlde pro dôlwe; di
tioun omdolde, ligone vertere hortum.
ien gref dólle, fodere sepulchrum.
Hy dolt ien gref foár ien oar ind falt
er selme yn, incidit in foveam quam
fecit. Kasteleinske is sa grou as Aja ut
'e dyk dold is, hospita obosa ex ag-
ere fossa videtur. — Fs 'e golle dolle
y óroit, effodere ex meta feni fer-
mentantis partem adustam. J£ is tiid
Jen headollen, seit di boer; it hea komt
by my op bed , incendii timor me nocte
angit lecto, tempus est fenum explo-
randi.
bidólle, vb.a. terre infodere, humare.
Figurate bedûld yn druk, G. J. T. 99,
obrutus, fractus calamitate. Hodie ôd:-
dóbje, Supple 245. F.v. óidelva, Sax.v.
idelban, Nl. bedelven.
opdólle, vb.a. effodere. Z7 deade lyk
dolle, cadaver e terra effodere.
todólle, vb.a. vitiare, corrumpere ayrum
incondite ubique fodendo. Di doer hat
myn lân lodold; wy scill Maye meitse.
. 45
707
OLLE.
708
DOMENY.
umdóolle, vb. ligone vertere terram. — | di dolle, nomen prati feniseci (mied-
Cireumquaque fodere hortum di tun
wmdolle. Bot dolt yn 'e tsjiis om, puer
incondite caseum circumfodit.
utdólle, vb.a. effodere. 2: e ui-
dôlle, effodere caseum, quod illicitum
Frisios, qui absoidunt cultro
apud
plana segmenta. Itidem Hollandi, unde |'
eorum proverbium Wie vam mijn kaos
maakt een schuit, moet de deur uit.
delfta, delta, F.v. foesio, fossura, F.
It dollen.
râf-delta, F.v. fossio qua quis alius ces-
pites furatur, vel humum, vel argillam.
urdelta, F.v. fossio ultra limitem adeo-
ue in agro vicini. '
dólte, cg. canalis. Vide supra 642.
Ang. delve, fossa aquaria. Zelandi dw/ft,
F. sléat, sulcus aquarius; Zel. De pogoe
tn de dulft, rana in sulco aquario.
dólte, og. fovea effossa ad aggerem ma-
rinum exaltandum vel firmandum.
dólte, cg. canalis fossus. Sunt duo
ejusdem nominis circumfluentes urbem
orcumi; alter ad boream hodie
dole, alter ad austrum hodie djippe
dôûlte; qui medius per urbem fluebat
vocatur dé Wimerts. Preter dólte Wor-
kumensem sunt ali canales hoc no-
mine in Wymbritseradela ad vultur-
num et in Doniawerstal; ex. gr. ien
stik miedlán op d Doltewál by Lang-
war under it dorp Broek.
di dôlte, copalis vicinus Yico Akma-
ryp; di Dole imd Langesleat. Doûlle
pro , ut delfe pro dejfte. Vide
supra dé.
dolle, F.o. locus depressus, scrobs,
Dat land is vul hollen un dollen. Stür.
F. kultrich ind bulirich, tumulosus.
doalen, pl. scrobes fossi, receptacula
aque pluvialis ad potandum pecus.
In vicinio Herenveng. Dial. commun.
boarnen (bóanen).
DOLLE, cg. Hind. locus in ludo pue-
rorum, quo unus ceteros persequitur
et capere tentat, ubi his refugium
est, Hind. Fk bis op di dolle, in tuto
sum, F. Jk haw hunk, domi sum, i. e.
in refugio. (Nl. vas honk wezen, ab-
esse domo; Aumkerem naer kuis, cum
affectu refugium domi petere) Nlv.
Op 't drooghe staem, extra lutum pe-
den „babere., Prov. Zegeri Bruxellani.
5/1, Q. F.u. antje, ex as,
NL Wy Gen, fat her Hol. irdperte
spelen, ludus idem.
lân, kea-lán) apud canalem Kolonels-
diep in jurisdictione vici Eastermar
(Oostermeer) Kad. 82 R. 20 E.
Forsan di dole ellyptice dicitur pro
di dole-siien, lapis terminus agrorum,
uem transire persecutori non licet.
t. Ang. dool, dole, a boundarymark
in an uninclosed land. It is a very
low post; thence called a dool-post
Forby, I. 96.
DO KE, DULEKB, corculum! Sax.n.
dilleke, idem. Ad infantem deamatum
Ang. doll, pupa. Ang.v. O ile prely
doli-polle/ O capitulum lepidissimum!
Todd's Johnson, doZ. Y. o. doiske, pupa
major et iaconcinna,. Stür. Do, pupa,
hic sumitur figurate pro coreulum ut
F. póppe, myn pip! eame pip! Hol.
(e, corculum, proprie, pupa,
Tédem Ang. polle, capitulum, * A ,
infantis; poe, poélleke!
capitulum i
carum capitulum!
dule, (doele) idem quod dolleke. Myn
dule/ mea animula!
DOMENY, cg. sacerdos Reformatorum,
ue dicunt, Sacrorum; idem inter
eleiobaptistas audiebat preker. Boma-
no-Catholici suos pontifices et episco-
pos propter dignitatis honorem medio
&vo a pellabant dominos; Neerlandi
Cathohei Domiuus in linguam vernacu-
lam vertebant Zeer-oom, dominus avun-
culus, qua voce, tum amorem, tum
reverentüam suam significabant. Voce
00m, ome avunculus, nomini proprio
affiza, benevolentiam suam erga pro-
vectiores state exprimebant nostrates,
nt hodie Frisii Zaifse-iem, Gerke-iem,
F.u. Haits-omme, Gerke-omme- — Pon-
tificem Latine compellantes utebantur
vocativo Dominé! unde domeni, dome-
sy. Ineunte hoc seculo magisiri in
la et 24 classe scholarum Greecarum
et Latinarum adhuc erant ex The-
ologie canditatis, quos etiam Domine
vocabamus. Idem in familiis divi-
tum domestici magistri filios docebant
Grece et Latine, qui, et in noetris
oris, et in Scotia nuncupabentur do-
mine. Inde ad notionem generalem
apud Scotos transiit. ,, Dominio, a
contemtuous name for a minister; a
edagogue, Jam. Joves amd dominica
eave ay a fow house, pigeons will
dirty every ding wbere they are, and
these little fellows, whom gentlemen:
709
DOMMEL.
bring in to educate their children,
will be entreaguing with the maids,
and it is well if the daughters escape."
Kelly, 86.
Prov. mat by it yn 'e
hirdsherne, privilegium sacerdotis est
lateralis eague commodissima sedes ad
focum. Z£ 498 mei di do e, di Ouse
thicht ind ds hân oan 'e hoed, sacer-
dotum est benigne salutare omnes et
claudere crumenam. Mens sjenne di do-
menys nat fjirder as oan 'e mil ta,
videmus tantum partem dimidiam eam-
gue superam sacerdotum, quippe cum
in cathedra coneionantur; sacerdoti
haud licet esse duplicem. — Domenys
binne vri sit kristelyk fé
di rudige húd oan rûst, ut pecus cu-
tem scabram contra palum pratensem
fricat, sic vulgus suos mordet conciona-
tores sacros, gui docent et monent.
dommenjerje, vb.n. ut imperium ha-
bens tumultuose agere et turbas ciere.
Ang. to domineer.
DOMMEL, cg. somnus levis. Zk wier
sa hwette yn e dommel do ien thanger-
slach my wekker makke. — Ang. Berk.
dummel, aJ applied to hay or corn;
damp, dull, inactive, applied to ani-
mals; dummel, st. Leic. & heavy, stu-
pid fellow.
dommelich, adj somnolentus, torpi-
dus. Dommelich yn 'e holle, torpidus
in cerebro, ex. gr. gravedine, Nl. dom-
melick, adv. stolide. Kil.
DOMP, cg. onocrotalus. Aphseresis pro
reid-domper vel -domp, supra 612. Prov.
Mannen by aadz s.c. (scieten keutels?)
as dompen, mar hiener "n menear
by, jae frielense naet op. .
DOMPE, DOMPJE, vb.a. trudere, manu
trudere, icere. Di junge dompi ny,
uer me manu inimica trudit. —
urmas domple my oan, dat ik der fen
swye moast, vicinus me clanculum manu
pungente monebat ut de hac materia
silerem. D ex ik, et it ex (in TUTTO
percutio; TUJ444 , ictus; TUJUTAWOV,
tympanum (quod d pulsatur) fustis. Áng.
to dong, to strike; fAump, st. blow,
hard b ow: tkumpe je
yons kic € , F. dompen by
it dozyn ind jins scoppen by dé ris,
Beaumont and Fletcher, Scoti fo dump,
to beat; dwmp, ictus. Jamieson. Frisii
aliquando £& mutant in sf, ut eíroafe
710
DON.
ro (kroat, gula; sterk pro Isl. fáreiz.
gil ita F. stomp, idem quod domp,
pro A. fÁump. Confer omnino varias
notiones in /(Awmp, Johnson. 'Todd.
Sueth. dompa, rudius palpare.
domp, eg. pulsus, ictus trudente manu,
Immen ien domp jaen, aliquem trudente
manu cffendere. Nl. demand een den»
geven. Sonus ex ictu Ang. Dev. ,
& heavy sound; /o dump, to knock
heavenly; to stump. Confer supra 618.
Hol. dúmp, et Dev. dialogue, Gwat-
kin, 69.
dompe, vb.a. saccos gossypil vel lane
plenos tundendo et deprimendo in
arctius spatium comprimere in nave
oneraria. F.b. dumpe, idem, Outz. 46.
F. stampe, contundere.
dompe, vb.n. inter velificandum prona
prorá prolebi in undas, quod navis
est vitium; navem enim bonam oportet
rora ascendere contra affligentes un-
as; lí jacht dompé. Ang.North. 4o
domp, to fall; to tumble. iw. Scoti
lo dump, to plunge into. Frequent.
NL dompeles, mergi. Neerlandi et Frisii
notionem prone prolabentis, mergentis
et extinguentis transferebant ad cornu,
uo candela extinguitur, Nl Kil.
orn; qua voce quoque notabant
nasum aquilinum, quem Frisii nomi-
naní rams-noas, (arietis nasus.) F. dom-
per extinctor, sc. candele.
dumpe, idem quod dompe. Confer Scot.
io dyfe, to give à blow with & softish
substance; dye, such a blow and the
sound emitted by it. Jam.
del-dompe, vb.a. deorsum trudere.
dompelje, vb. pede trudere. Freq. ex
dompe, deorsum trudere. Kil dampe-
len, Flandri, conculcare.
bidompelje, vb.a. conculcare.
fordompelje, pede conterere; fordom-
peld, conculcatus; levis execratio. #or-
dompeld, as hy ea wer iem goed wird
fen my kriget, Hol Hei is verírapt,
als hij ooit weder eem goed woord van
mij krijgt, me conoulcari potius sinam,
quam eum umquam bonis alloqui
verbis.
DOMPICH, adj Dompich Mí, domus
aeri libero et luci non pervis, hu-
mida, contignatione cubiculorum hu-
mili. pride supra om. b. W. o. dum-
7, dumpeig. 90.
DÓN. DOON, DEUN, adj. tenax; adv.
prope. Supra deun: à sive eu est ex 6.
"1
DONDER.
» Doon, vetus Campin. cito, statim; et
prope, mox." Kil Colonia Hindelo-
pensium in insula dicta Campensi ("7
Kamper Filand) multas in eo tractu
reliquit voces Frisicas. W.o. úz grûn
licht dún an dait, F. us grûn leit deun
ón dat stik, E. I. 90, fundus noster
huic agro contiguus est.
DONDER, cg. F.u. tonitru, Di donder!
per Jovem!
donder-bard, F.o. sedum majus, sem-
per vivum, repens per culmen tecti
ad avertenda tonitrua. F. Ausluk, NI.
Auislook. Confer Kil. donder-baerd , qui
errat in sua originatione, ,, barba Jo-
vis q. d. barba tonantis."
donder-stien, F.u. lapis meteori-
cus vehemente ictu de colo cadens.
Execrationem valet, Wat, donderstien,
is my dat! Jurabant veteres per la-
pides.
Pro donder homines frugi et sedati
usurpant donker, obscurus, mutantes
d in k. F. Hwat, donker, heste al dyn
jild forspile ind forset?
donkersk, adj. Tu donkersk, dat di
"" nat op hjar tiid pasje.
DÓNGER, DUNGBBR, Aic videtur pro
thunger, Tungrus; Tungri, Tac. Germ.
II. var. lectio Zhungri, natio nobilis
inter Germanos, a Tacito ssepius citata,
accole Rheni inferioris. Zunger in-
scriptio apud Graterum 834. 8. No-
titia dign. occid. cap. 38 memorat co-
hortem Batavorum, Tungrorum et Friz-
agorum (Friseevonum?) Ex hac mix-
lone forte oriebantur (Wass. II. 170.)
Dunger-Preesen, Frisii Tungrensss, in
parte boreali Frisie hodierne, quse
JDongera-dé] dicitur, et divisa est in
Fast- et West-dongerad?, orientalem
et occidentalem partem, quas separabat
rivulus Peasens. Confer Forst. Il. 1414.
Grimm, Gesch. D. sprache II. 788.
Forte huc pertinet nomen TAune-werd,
postea Tomsa-wert, hodie Ternaerd vi-
cus West-dongeradelzm. Forst. II. 1415.
DONGER-POLSCHE, fartum veterum
Frisiorum ; omasum fartum carne, libo,
uvis passis, farre similibusque, cosu-
tum adeoque rotundum. .Es donger-
polsche is ien roun pansse mey flásck,
koecke, resymen, moal ende oars fold.
Burm. 19. Simile farcimen in pantice
audit darge-marge supra. Tales vario-
rum esculentorum mixture semper Án-
glis in deliciis erant, ut pudding, gut-
'713
DONGJE.
pudding, plum-pudding, pam-pudding ,
pudding-pye, que primitus omnes sacco
clausz in aqua ebulliente coquebantur,
ut hodie oppidanorum sak-koek. An-
glorum puddimg proprie est pantex far-
tus farre ct variis esculentis, inter
qus uve passe raro desiderantur.
udding est derivatum vocis Fris. pude,
sacculus. Áng. North. puddings, viscera.
DONGJE, DUNGJE, vb.a. stercorare
(agrum) pres. ik dungje, perf. dungge,
p. pres. dungjende, ger. dungjen, p. pf.
dunge. F.v. dongia, p.pf. dongad ; ket
hi den ecker dongad, agrum si sterco-
ravit. Ags. dyngan, siercorare, pf. dyn-
gede, p.pf. dynged. Ang. (o dung. —
Ags. forsan oriebatur ex /À in Isl.
thungr adj. gravis. Ex Lat. gravis est
gravida femina; feminam gravidam fa-
cere. F.u. swaer, gravis et gravida
(femina.) Inde dysgan, F. dungje, gra-
vidare terram fimo, Lat. :e&ficare ter-
ram; leíamen, fimus. E&dem figura
Latini loquuntur de terra &granidata
seminibus. Apud Virgilium, Ovidium,
Pliniumque gravis eadem est quie gra-
vida. Dungje adeo proprio sensu est
gravidam reddere, fecundare, et smestje,
Stercorare, quam distinclionem rite
observant autores Hd. Ex. gr. je elfer
ein mist, je weniger er (, quo
vetustior fimus eo minus fecundat.
Vide locum apud Gr. Lex. déngen,
1581. Cum novalia inculta jaceant
ob eandem rationem qua stercorantur,
scilicet, ut humi vis et fecunditas au-
geantur, factum est, quod Ags. diseg,
tum fimum, tum agrum requietum
sive novale notet. Columella loquitur
de fenore cessationis arcorum.
it dungjen, n. stercoratio. Ags. din-
giung. Ang. dunging.
dung, dong, cg. fimus. Ags. dysig,
dinig, Ang. dung, Nl.v. dunghe, odie
mesi, — Sa wiel as dung, Ang. Wet as
suck, fimo recente madidior. — Zen
scar dung, certa quantitas fimi ex
pret mensura, que scar (Ang. skare)
icitur, proveniens.
it lán' dongje, vb.a. agros stercorare. —
It tejerkhoaf fet dongje, comiterium
multo fimo (cadaverum) letificare,
quod medici imperiti est, — JDongje,
gurate, exonerare alvum. Di ky dongje
weak, vaccie stercus liquidum emittunt.
bidongje, vb. a. lestificare fimo (sgram).
dong-bult, cg. sterquilinium. (Hol.
718
DONKER.
714
DOP.
mest-faalt.) Ellyptice di dong; Di dong | DONKER-BROEK, nomen vici in pago
hawwe ien bulle boeren op it Mem. —
As it krap is scarre di ky it gers fen
di dongbult, propter penuriam praten-
sem vacese herbas e fimeto depas-
cuntur. Agricolis notum est armenta
respuere herbam ex recente flmo cres-
centem, ]sl. dyngia, acervus.
dong-eide, cg. occa dentibus ligneis
qua fimum dispergunt per agros.
dong-gripe, cg. furca stercoraria, qua
fimum de fimeto acervant in plaustrum
Hd. dung-gabel, Ang. Shropsh. dung-
gevil, Ang. dung-fork.
dong-houwe, cg. ligo quo fimum fo-
diunt de condensato sterquilinio.
dong-kret, s». sarracum majus et pro-
fundum, quo fimum e stabulo boum
in sterquilinium vehunt. Ellyptice kref.
Alias mebz-kret,
dong-krode, cg. idem.
dong-plak, n. locus, fundus fimeti.
dong-planke. eg. planca longa et lata
per quem sarraco vehunt fimum e
stabulo.
dong-scut, n. pluteus ligneus ad finem
stabuli impediens quo minus macule
resilientis fimi, qui cadit e vaccis, ul-
teriora conspurcent.
dong-sleep, cg. clathrum ligneum,
dentibus orbum, equo per terram
vectum ad conterendum fimum in mi-
nimas partes easque spargendum per
prata.
dong-slypje, vb.a. et n. conterere
fimum sparsum.
dong-stód, n. fundus, locus sterquilinii.
dong-st&l, cg. basis sterquilinii cespi-
tibus abscissis humoque obrutum.
dong-wein, cg. plaustrum stercora-
rium, quo fimetum evehunt in agros.
Ik bin mei di dongwein op 'e rin, (rec-
tor plaustri stercorarii raptor ab equo
furente, i. e.) diarrhoea laboro.
dong-butsje, vel sliüchtje, fimum
per pratum furca dispergere. Pro dong
quoque usurpant scoí- et scern-butsje,
vel -ówlse.
dong-lade, vb. fimum e sterquilinio
in plaustrum transferre.
dong-ride, vb. fimum plaustro in agros
vehere ibique acervatim deponere.
DONKER, adj. F.u. obscurus.
eerde-donker, adj. perobscurus. Zerde,
terra, innuit tenebras subterraneas. F.
ierde-thjuster, alias pik-(hiuster. Hd.
erden-finster , idem. |
Ooststellingwerf. Haud rare doak oc-
currit in vicorum nominibus; ex. gr.
guater in Flandria, ter in provincia
imburg, bis in Noord-brabant; semel
apud Antverpiam; semel Donker in
landria orientali. In Noord-Brabant
Wachten-donk. Adde vicos Alamannos
Dunkdorf a 1057 et Dunchelsen; Forst.
II. 445. Causa et notio vocis douk
vel donker me latent; confer tamen
(Isl. dunka, resonare; dunk, resonan-
tia) Ang. North. dos, humidus, va-
pidus. In hoc sensu Donker-broek pro-
prie notaret tractum graminosum hu-
midum. Inde nomen habent Broek
vicus in pago Doniawerstala, et Broek
in Waterland vicus in West-Frisia.
Teuth. |, Jroick, venne, ollant, goir,
in genere loca humilia et humida, ubi
ramen luxuriat."
DOP, cg. putamen. 4fis-dóppen, puta-
mina ovorum. Nl. eyer-schalen. Prov.
Better 'n heal aei as ien lége dóp. Phra-
sis. .Haí(er aten hij schil wol doppen
meijíze, quidquid acquirit decoquet.
Burm. 23. Nl.v. ,, doppemaecker , Holl.
Fris. decoctor, a testis ovorum fran-
gendis et exhauriendis." Kil.
dópke, n. operculum rotundum clau-
ens tubum cylindricum.
dóp, cg. tegumen,; ais-dop, testa ovi;
pipe-dop, pileolus fistulze tabacinx, Pépe-
dópke, dim. Vide eadem apud F.o.
Stür. 36, b. Figurate Hy is pas ut 'e
dóp ind wol di baes ul spylje, 1mberbis
licet. se omnium vult primum.
Neerlandis doppen siliqu;e varii sunt
generis, quales joekweiten en, po-
lygoni fagopyri siligue sive folliculi.
Dop-vruchien, in genere frucius crus-
tis vel siliquis solutis inclusi. Nl. vb.
doppen, excludere ova e putaminibus,
pisa ex siliquis; unde dóp-erfen, pisa
recentia exclusa, alias Nl .doppers, F.
eárie-pulen, pisa adhuc siliquis tecta,
pule, siliqua; pulje, excludere siliquis
pisa; ayem scile, decorticare ova. Vide
omnino Bnl. I. 229, dop, ubi certa
vestigia Frisici sermonis, qui olim per
totum tractum littoris maris Germa-
nici regnabat, apparent. F.o. doppen,
siligue. Stür.
in genere notat protuberantiam.
dóp,
NI. Dop, top, F. top, trochus lusorius;
vb.n. í(ópje, ludere trocho. Nl. dép,
putamen, siliqua, unde doppen, ex-
715
ludere pi dioc: T. pu sili
oludere pisa siliquis; F. , ua,
vb. a. pulje, exclüdere pisa. NL v. Hop:
pen ende wislaen, tundendo ciere tubera
et aspredines in lamina argentea; ;
bulla, alias Xader-aspamwe. Versio Nl.
Bb. SS. Cant. I. 11, silveren stipkens.
Quidquid protuberat a parte obversa
introrsum concavum est, unde notio
putaminis, siligue, et Nl. slecke-dop,
testa limacis; alias slecken-kuysken,
cochlee domuncula. Oester-schulp, os-
trei concha; tu sijn schuip kruipen, se
abdere in suam à os i e. cedere
inimico. ud G.J. , (putamen)
latebra ; ad idola, Duwckje har p,
0 Goaden, foär Goads írean; subsi-
dite, abscondite vos (ut limaces in
testa, i. e.) in latebris vestris, o idola,
anie thronum Dei veri. L p. 222.
dópke-spul, vel finger-huód-spul,
ol. dópjes-spel. Dópke synonymon /ín-
gerhuód, pileolus sneus, quo digiti
apex in suendo munitur eontra acum.
Preestigiator circumforaneus positis sex
vel octo talibus pileolis in mensa,
globulum nunc hoo nunc illo pileolo
legit; si quis adstantium monstrat pi-
leolum, sub quo latet globulus, victor
est, sin minus, quod plarimum fit,
aleam perdit, Fig. Hol. dopjes, -spel,
prestigie, dolus, fraus.
doedel-dop, cg. femina ignava. Con-
tracte Scoti deip, trollop. Jam. Isl.
daxda-doppa, homuncio ignavus.
hunigh-doppe, favus. G. J.
hunighdop-waezx, n. cera favorum. G.J.
dop, F.o. vasculum rotundum coniforme
in quod fundunt extractum Thes. Kil.
doppe, patella, olla. F. &ópke, kôpke
iud pantsje, vasculum profundius et
planius. Hol. kúpje en schoteltje Prop-
ter rotundam et operculo similem figu-
ram F.o. dop, notat digiti apicem.
Hol. de toppen der vingers.
dóp, tuber globosum ligneum in opere
ligneo vermiculato. Bylléage-dép, nodus
ligneus nexus antilene, perforatus in
centro, cui inseritur restis, qua plau-
irm vehit equus. Confer Jal. doppa, f.
dopkes-heide, cg. erica tetralix. Aige-
ide, erica vulgaris. Hall. 143. Dop-
heide, F.o. calluna vulgaris. Stür.
dóppe, vb.a. F.u. pisa excludere sili-
uis. F.b. dopje, qui notionem exten-
unt ad fabus, óowe, aríe dopje. E.
716
d bid E, F.b
oppe, bidoppe, yb.n. F.b. re,
. eontegere. In dop, dop ext Posi
lum operculum; doppe, testa, puta-
men, operculum, obturamentum, em-
bolus. Outzen.
DOP, noo», cg. F.u. homuncio, nanus.
Kleine doop, pumilio, in genere homo
pusillus, et mas et femina, Nl v. dey
pen, homo submissus. Ang. Cumb.
dope, a simpleton.
DOPE, vb.a. baptizare, ex Nl. dopex.
Flandri doppen, (Kil) Ang.v. doppe,
idem; dopper, baptista. Supra p. 611,
dope, vb.a. nomen indere, imponere. Di
rieders hawwe di tjalk Reoniza doopt,
navem onerariam exercitores denomina-
verunt Reonixa. Secundum sententiam
veleris Ecclesie infans non existebat
antequam baptisatus erat; tuno demum,
cum Ecclesia infantem in suum sus-
ceperat sinum, in entium ordinem
transibat et nomen accipiebat. Inde
baplisare et nomen imponere idem
est.
F.u. Dopen en slopen, Is 'twapen
van Hindelopes, scomma in Hindelo-
penses; baptisare (adultos) et destruere
(domos) sunt urbis Hindelopie. Maxima
pare s UN | Hindelopies erant teleio-
aptistee , (Nl. v. dopers, ie Doopsge-
siwden) qui inter se de quisquilite ri-
tuum rixabantur, et quorum magna
pers tandem ad seotam OCalvinisticam
transfugebant. Eodem tempore navi-
gatio, et cum ea salus urbis, prolabe-
batur; domus in diem fiebant viliores,
uas aggeris marini reparatores (F.
azen) in majus sui commodum
emebant et destruebant. Vulgus hos
homines appellabat sjopers, destruoto-
res, a vb. F. tope destruere, qui
cum precipue Hindelopie degerent
integra urbis existimatio inde jacturam
patiebatur. Stauria finitima, antiquum
caput Frisim, fere tota ab incolis ipsis,
inter quos eminebat magistratus, de-
structa est, Inde eorum nomen probro-
sum Síarumsce ribbekliutsere, Stnurienses
costarum derosores.
DOR, noo, eg. pl. doérren, fores. Vide
doar. Der leit noach for syn ein dór to
eyen. Ang. (here lies enough at his own
door to be sweeped away, turpe est doc-
torem cum culpa redarguit ipsum. Ang.
Northamp. It ru al your own door,
Baker LI. 198. F. 4í leit foér dyn ein
door, habes quod tibi imputes.
717
DORE.
Autor Glossarii Teesdalensis obser-
vat incolos dór per dimresin efferre
do-er; idem obtinet apud Frisios, qui
o protrahunt per debilem c, quare
scribere oportet dóar. Vis est in 6,
sed postposita terminatione plurali -es
ex una fiunt dus syllabe, quarum
prima accentum acoipit et hujus ictu
vim ab o ad s tiansfert, unde doárren.
DORE, vb.a. audere. Ang.v. £o dore,
idem. F.b. fAorre. Of. doare, 688.
DORMJE, vb.n. oberrare quasi mente
captus, ut homo devius vel dubius
heerens, hine inde ititans. Ang.North.
to dorm, to dose; dorm, st. a dose.
umdormje, vb.n. i.q. dormje, torpidus
circumvagari
Isl. G, semisomnus per inter-
valla dormitare; per dismresin duvra,
unde Ang. North. dover, to be in a
state between sleeping and waking,
Brockett, 141. Isl dorma, dormire.
Hald. Raro exemplo Let. d remanentis
d inter Germanos et non transientis
in d
dorsk, adj. F.b. soporosus, deses,
tardi ingenii Outzen 47. Confer Nlv.
door, socors, stolidus, stultus. Dorsk
proprie, gui non edormivit, F.
al; , ^ miei ui
DORNSK, m. F.b. cubiculum ubi degit
familia, Nl. woon-kamer, Joh. 101.
Sax.l dórmsse, cubiculum in quo focus
alitur, babitaculum familie, Richey,
87. Holstein, L 240. Bnl. IL 185.
Kil. dornste, dormste, hypocaustum,
thermsm. Dornsk trahitur a daren, dar-
ren, calefacere, siccare.
dórnset, dürns, vide apud Outzen
rms. F.o. dorwms, cubiculum, C. M.
442. Confer Ages. dearn, dern, secretus;
dyrnan, occultare; dern-gelige, adul-
terium; Scoti £o darn, dern, occultare,
Age. derm-hem? Nlv. Aeymelicke, la-
irina.
DORT IND DIIGH, adv. Molkwar,
lus quam satis est, longe lateque.
icus Molkwar angustis canalibus erat
intersectus; nauta dialecti communis
cymbam per eos trudens ex famula
quzrebat, an permeandi latitudo ei erat,
qui respondebat, Doré ind diigh, plus
quam satis est, sat ample. Quod cum
non intelligeret alteram rogabat famu-
lam, ex qua responsum tulit Oerjorg /
abunde! Hoo itidem non intelligens ter-
718
DOU.
tiam rogabat, qus respondebat ich
ind dwealch, nautm bue bec dm.
Tria responsa redeunt ad idem, satis
superque, F. rom ind breed. — Confer
cum dort, 1sl. dert, daté, vehementer,
egie, Hald. EgilL Cum diigh, Isl.
1r, crassus, tumidus. Cum oeryjorg,
Molkw. oerjorgelik, luxuriosus, NL
' .overdadig. ind dwealch ad-
verbialiter omne notant, quod modum
excedit, tam malo quam bono sensu.
Hio notat affatim, plus spatii quam
satis, F. dubel ind doers romte noach.
Auget tamen et notionem spurcitie,
Dwylch ind dwealch, fosde, destesta-
bile (spurca femina).
DOS, cg. cultus luxuriosus, vestis op-
tima. Hy is rju yn 'e dûs mei dat
baitsje. Nl. dos, vestis pellicea, suf-
fulta: dossen, munire vestibus suffultis.
Bavari der dosckes, quidquid frondis
instar se expandit, vimen frondosum,
corollis florum, penicillus filorum ; doet,
muscus; , vestibus multis tectus
altera super alteram. Nl. wi , lux-
uriose vestitus, Schmeller I. 402. Mhd.
doste, florum fascis, Benecke, I. 886.
Ang. v. dossal, & rich ornamented cloak
worn by persons of high rank; dossel,
a wisp of hay or straw to stop up an
aperture in a barn. Halliw.
DOBE, F.o. stratum superum, fibrosum,
eanoglaucum, terre caustice. F. di
bonken, di bonkierde. Consule Stür. 86.
Dani daase. Confer antecedens dûs.
dosich, adj. F.o. glauco-canus.
DOTTE, F.o. glomus fibrosi quid, ex.
. erininum, straminis, lini, culmorum
intricatorum, Hd. so(te, Hol. dót, dótje
in de ores, glomulus gossypii in au-
ribus contra Írigus. Stür.
dotte, F.o. globulus fictilis, quo lu-
dunt pueri. Stür.
DOU, Tv, gen. fen dy, dat. dy, oan dy,
accus. dy. Pl. jimme, vos. F.v. fÀu,
du, dat. accus. 44, Pl. $ (Sax. n. i) vos,
dat. accus. iw, i0; posterioris sevi
iemma, vos; temma, ut F. jimmes quo-
que possessive valet, vester, emma
componitur ex ie et ma' pro man,
vos homines, et jimme ex ji et ma,
vel gi-ma, gimma. Cf. Gesta Fresonum,
p. 188, 186, et dissertationem meam
» Taelbeginselen der Friesche overzet-
ting van Mattheus." p. 89. Ex casu
obliquo di, dy, formatur , «uus,
dyn Doek, iuus liber, idem quod id
719
DOU.
boek fen dy. Dyn, in forma gemtivi
dines, guod tantum absolute usurpatur;
Waems boek is dat? Dines, Cujus est
hic liber? Tuus. Idem valet de mi et
jimme: Ho is dat lân part? Dit stik
ts mines ind dalte is jimmes, qualem
agrorum partilionem fecerunt? Hic
ager est meus et iste vester. Non di-
citur $4 lân dines, jimmes, sed dyn,
jimme lân vel it lân fen dy, fen jimme.
Ji, tu, pluralis reverentie eandem se-
uitur normam; Jjé binne ut jins heer
ind feér staet, repulsus es ex tuis bo-
G. J. jon. Pro jins Frisii austr. fys.
Milites cruciati, quos dicunt, redu-
ces in Europam transtulerunt fastuo-
sam orientalium urbanitatem, que
dominum alio pronomine compellare
jubebat quam famulum vel servum.
Inde oriebatur pluralis reverentim,
uo hominem singularem compellabant;
ormabant adeo ex casu obliquo plu-
rali fu, io, F. jou, tu, tuus, ut Angli
ex Ágs. casu obliquo plur. geov, eov,
suum you. Jou et you, licet attineant
singularem hominem, tamen suam vim
pluralem communicant cum verbo ad-
Juncto; F. jou Aawwe dien, Ang. you
have done, tu fecisti, nequaquam F.
jou haste dien, Ang. you hast dome.
Gal. vous avez fait, pro singulari
a8. — F.v. ex Ages. ge, vos, formabant
Ji et i; ji Hindelopenses usurpant pro
F. jóuw. Ags. ge, Ang. ye plur. vos,
ye have, vos habetis; quod tamen ob-
solescit in notionum confusionem et
sermonis detrimentum; low enim po-
testatem acquisivit utramque pluralis
el singularis numeri, cum F. jou tan-
tum singularem attinet, Haud melius
sapiunt Neérlandi, qui suum sing. dw
prorsus rejecerunt et pro utroque nu-
mero usurpant in stilo scripto Gi,
dat. v, in usu quotidiano Jij, dat. je
et 4, quas voculas tamen augent voce
-lieden, -luf , homines, ut eis reddant
vim pluralem; giü-leden, ei semper
je-lui, vos.
Postquam pluralis urbanitalis erat
stabilitus usu, singularis pro ratione
contextus, sive summam reverentiam,
sive familiaritatem cum equalibus et
minoribus, sive despectum significare
incipiebat. Deus creator unicus hujus
universi, cui similis nemo esse poteet,
respuit pluralem numerum; We Haita,
dio derste bisfe, pater noster, qui es.
720
DOU.
Vulcanius in libello de literis et ài
Gelarum, 2, 1597. Haud aliter Got.
Ags. thu, Angl. Aou, Hd. du, Gal. iu,
Ital. v, affantur deum. Elegautissime
hoc distinxit Petrarcha, qui suam Lau-
ram, dum illa in vivis erat, ut homi-
nem usitato uoi, vos, compellabat; post-
quam autem mortua szthereas attigerat
sedes, eam ut divam immortalem sing.
pronomine tu affabatur. Confer ,, Fa-
rica del monde di F. A. da Ferrara,
p. 185, b. $ 1928. ed. 1557. Boreales
guum regem affabantur /Au. Ihre. 361.
Dou solennis est inter equales, Dou
biste myn boár(feini, mar myn Daes net,
tu mihi ludi socius es, non dominus.
Dou inter amantes in amoris signifi-
cationem ; Poeta Gijsbertus constanter,
ex. gr. I. 29,
Pe my hondert reysen (jien!
Tut, du wislet het ik mien.
. 19.
d Pales, pronckje fen it fjild,
Dy forlit ick om nin jild.
Ad infantem deamatum, Dou, dou
biste myn famke; dou, dou biste myn
bern. Lingua Hd. in tali sensu pron.
du prestat ceteris elegantia penetrante
et suavissima.
Dou statis provectiores ad juniores,
parentes ad liberos, usurpant. Pater
Auk, haste ien freímd man ljewwer as
dyn heit? Scilsthou dyn dide heit for-
litte? Filia, Ik wol trouwe, mar you
naet forlitte; hwer jou geane scil Auk
gean; hwer jouw gref stiet scil mines
slean. Haud aliter Shakespere, Mi-
randa, Sir, are not you my father?
Prospero, ZAy mother was a peece of
veriue, and she said (hon wart my
daughter. M. Binne jou myn heit net,
Heer? P. Dyn mem wier di deugd
selme, ind hja séi, dou wierste myn
dochter. Frisius pater ab ignoto inter-
rogatus an astans puer ejus sit filius,
stepe jocose respondet, Sa sei! myn wiif.
andem dou in despectum utuntur
hominis, quem affantur, cuique cwte-
rum debent plur. numerum urbanitatis
vel reverentie. Dou sireupert / tu spur-
cifice! Dou galgebrok / tu furcifer! Dou
snack! Tu nebulo! Similiter Ang.
Araunt, catyfe! Dost thou. thou. me?
I am come of good kynne. '
Hycke Scorner. Johnson £o thou. Chris-
tofer Hanton, cancellarius regins Eli-
sabethe, homo crassus, reos perdu-
731
DOU.
ellionis compellabat contemtim prono-
mine /Aou, Then, inquiebat, (Aen wouldet
thou have killed the queen for conscience
sake? Fe om such a devilish conscience /
Memoir of C. Hatton by Harris Ni-
colas.
dóukje, vb.a. compellare quem prono-
mine dow, tu. 7 jouwt win pas, dat di
soan syn heit dóuket. Tale verbum
estere nationes formaverunt, qui plu-
ralem reverentie sive urbanitatis in-
troduxerant. Hollandi soli, qui dw
penitus abrogaverunt, non habent ne-
que habere possunt; jocose et non sine
absurdo risu plebs Alamanniam vocat
Het land waar zy tegen ons Lieven-
Heer doe zeggen. — Habent Isl. vb.
láua ex (hu; Sueth. dutza, du queda;
Dani dutte vel sige du til en; Angli
(o (hou ex (how, tu; Hd. dutzen ex
dw, B. L. íwissare, ex iu. — Frisii
si compellant aliquem pronomine plu-
rali jy, quem oportet alloqui dou,
utuntur verbo jykje, B. L. vosisare,
ex vos; vobisare ex vobis; lsl. (Aiera,
idem, ex fAier, vos. Jykje commutant
eum ykje ex F.v. i, vos, hodie jy.
Sax.n. s, vos. Cum inter incolas vici
frequentioris maritus et uxor, qui
majorem ceteris affectant urbanitatem,
se invicem vel liberos jy, vos, com-
pellant, ewteri vix risum tenent; Dat
pear, inquiunt, Dal pear is sa laf
as luzen; hja jykje eltsoar ind hjar
bern, hoc fatuum par hominum vo-
bisat se invicem et suos liberos. —
Credo Gallos fuisse primos, qui hoc
discrimen in linguas Europeas in-
troduxerunt; Gal. vous acez, tu ha-
bes; enéíre vous (tu) a moi, Nl. dus-
schen «en mij. Gal. (uisser, aliquem
tu compellare. Nota Scandinavos ex
Jer, vos, sensu tu, formasse st.
lhierugleiki, urbanitas, obsequium.
DOU, cg. columba, pl dûuwen. F.b.
dówe (deuwe) intingere; jû dów, (jeu
deuw) f. columba; de doffer, m. co-
lumbus, Bend. 16. Nl. dwif, f. co-
lumba, dóffer, m. columbus. Confer
doffer ei dagk supra. F.o. dufe, co-
lumba, C. M. 16. Nlv. duyver, m.
duyvinne, f. Kil Hy liet ien dûuwe
oer 'e tsjerke fleane, homo wguus et
prudens aliguid concedebat de jure suo.
toártel-dóu, cg. turtur. F.o. grawe
Aolddufe, turtur, C. M. 16.
dóuwe-thille, cg. columbarinm. Ages.
722
DOUNSJE.
thelle, tabulatum. F.o. dufen-spinde,
idem, C. M. 42; Dyfen-kus, idem,
C. M. 107; Ang. East. dowe-house,
idem. Ang, dove-cote, Nl. duiven-kot,
idem; dwiven-slagh, idem.
dóuwe-matte, cg. columbarium. F.
matte, Ang. mat, juncorum textura
qua tegunt cubiculorum solum, Ags.
meaííe, storea, teges. Nl. matte, idem,
et apud Kil. stragulum ex ulva, sci
vel sparto. Veterum columbaria fe-
bant ex juncis sive scirpis textis.
doóuwe-drinker, cg. testa vilis in co-
lumbario aquse plena, quam bibant
columbee ; iz. quique res vilis et
neglecta. Dyn âlde hoed torket eák
om as ien douwedrinker. Dat áld
gereid hinget dar foár ien douwe-
drinker.
DOUK, cg. obturamentum dolii. Vide
dduk, supra 618.
dóuk-gat, n. parvum os rotundum
doli, quod obturamentum claudit;
eadem apertura in fundo sinus (brok-aed
supra p. 7. per quam effluit lactis
pressi serum. | 4fed-scammel, quam vo-
cem cito p. 7, quoque dicitur aed-
raemt.
DOUNSJE, DÓNSJE, DÛNSJE, vb.n. sal-
tare. Nl. dansen, Ang. dance, Gal.
danser, lsl. damsa, F.b. domse, sal
tare. — To pinczter as de kaelen (kelen)
op 't ys dounsie, Nl. Te sint Jutmes als
kalvers op het ijs dansen, ad calen-
das Grecas, Burm. 68. Der dounsje
di keálen soms eak raer om it Àéa,
ibi interdum inter se dimicant turbas-
que ciunt. Pr. ik dounsje, dou doun-
seste, hy dounset, pl. wy, jimme, hja
dounsje; pf. dounsse; pf.p. dounse; ger.
dounsjen. Ang.v. daunce. Veteres Fri-
sii, quos puer novi, multis variisque
manuum gesticulationibus comitaban-
tur saltum, quod idem apud Romanos
obtinebat. In nuptiis erant chores,
quz sedentes solis manibus junctis
gesticulabantur, Ceterum animus Fri-
siorum sedatior et austerior ad choreas
minus proclivis est, et si in nuptiis vel
nundinarum festis indefessi saltant in
longam noctem, ad eos fere quadrat Ho-
manorum proverbium, Nemo saltat so-
brius. Quantum ab his distant hilares
Theotisci! Quantum Galli alacres, qui
stilo ipso exprimunt suum saltus amo-
rem et dum scribunt sa/fant incidentes
particulas! (Stile coupé).
46
728
DOUWE.
Prov. Pisjen giet foár dounsjen, sei
di faen, cedat voluptas necessitati
nature; responsum micturientis ancille
invitatori ad choream. Sax.l Pissen
geit vor dansen, Bol. III. 323.
Interpretes confuderunt pisje, min-
gere, cum pizelje, confabulari et con-
vivere, prandere. Pizel culina, unde
lje, cibari et in culina confabulari.
Piseljen giet for dounsjen, cedat saltus
prandio. Idem annuit proverbium Nl.
aer gaeí geen rei voor éfen, nulla
chorea anteit prandio. Ambo proverbia
redeunt igitur ad idem; cedant ludicra
sive voluptates nature necessitatibus.
Tuinman, II. 26, Spreekw. Corrigatur
Wass. Toelage van Spreekwoorden, bl.
92. Unwillige breiden is quea dounsjen to
leren, Burm. 54, invitos docere non
possumus. Dir de bidlers donsie, dir
stuwe de lapen, Dir de heren ryde deer
stuwt de moude, sors modica inter di-
vitias et pauperiem media aliis mini-
mas creat molestias, Burm. 18. £z
âlde lju' dounsje komt alles fen 'e groun
op "e foellen nei.
F.b. dúnzje, pede pulsante solum
vel baculo dolium vacuum feriente
sonum admurmurantem edere: ik den
dunzet, E. II. 203, (F. dunsje, idem),
pulsu strepente evocatus sum.
dóns, cg. saltus. Tsjerk Hiddes is mei
di Ingelscem oan 's dûns, navarchus
T. H. dimicat contra Anglos. Bellum
Frisiis et Anglis proavis erat saltus,
chorea, ludus. Ags. piega, motus ala-
cris, pugna, ludus. Any, £o play lu-
dere; play, ludus.
DOUWE, DàuwE, cg. ros. Confer su-
ra 610.
dóuw-w]jirm, cg. lumbricus qui sstate
post longam pluviam, vel rore tegente
terram, sui partem anteriorem nocte
humo exserit; piscatoris hamo esca
est, Ang. ike anglers dewworm.
dóuw-wjirm, cg. impetigo foeda in
facie infantum. Z£ dern hat di dóuw-
tojirm; it eánsicht is ién koarste. Di
douwwjirm, impetigo; 'n douwwjirm,
lumbricus. Ags. deav-vyrm, impetigo
pedum: Somnerus in voce. Ang. fefter,
fingiorm, worm, vermis, quod e parva
macula prorepit et se spargit hmc
impetigo. Accurate Shakspere, Ham-
let, a most instant tetter barket about
most lazarlike, with vile and loathsome
crust, all my smooth body. — Ien slok om
124
DOUWE-STIEN.
di dàuwe fen di mage to striken, (amys-
tis spiritus vini ad abstergendum ro-
rem de stomacho) potio vinosa matu-
tina, Ang. East. drink, the first
allowance of beer to harvestmen; West.
dew-bit, a first meal in the morning. —
Gean as di dàuwe, pernice pede ire,
festinare: figuram prsebet ros surgens
et ilico properans per agros vicinos.
dóuwe-striker, cg. loripedis crus.
Nl. mael-eoet, pes metens, quod lori-
pes pedem transverse agitat ut mes-
sor falcem. Nl. v. dauw-swenghel, wrad-
del, palear, Kil. Ang. dew-lap, idem,
quod vacca pascens palear verrit per
gramen rorans; Kent, dew-laps, coarse
woollen stockings buttoned over others
to keep the legs warm and dry, F.
elyk-lapen, idem. Nl.v. vaene, Gal. fa-
son, palear; quabóe, idem; kossem,
idem. Paene, vexilum, idem quod
lap, pannus pendulus. Ang. Norfolk,
heaters, heavy shoes to resist wet
feet. Slang-dict. 119.
DOUWE, n. p. v. DÓUWEMA, n. patron.
Hind. Dóww, n. p. f. F. Douwke,
Dówwotsje, Douwtsen, n. p. f. Dáf,
JDawtwe, n. p. v. Wass. 1I. 178, 174.-
Ags. Davo, Pe. IX. Fórsteman , I. 884.
Ang. Davison, Davonis filius, Datson,
Dawes, F. Dàuwes, nomina patrony-
mica. sl. dafma, vb.n. adolescere,
vires colligere, vigere, de infantibus
et pueris, Egilsson. Corrige Lower,
En jish surnames, I. 167.
DOUWE, G. J. duwe, (doewe) trudere
manu, vel pugno. Zmmen (o-bek douwe,
aliquem pugno retro trudere. Nl.
duwen, Alam. duhan, dühjan, premere,
Hd. deuhen, dauhen, Nl. duwen, conto
(premere et) propellere cymbam:
dóuw, cg. ictus manus trudentis: 's
dóu op 'e húd jíen, alicui alapam in-
fligere.
dóuwke, p. levis manus ictus. Di mas
is sceof; jouw him ien lyts douwke ind
hy leit, tange ebrium et cadit.
fordóuwe, vb.a. (premendo vincere)
concoquere. Swakke magen kenne nin
griente fordoóuwe, stomachi infirmi con-
coquere nequeunt olera. Nl.v. verduwen,
opprimere. Fordóuwe, figurate, Di
grutskens fen kéale junkers ken ik net
Jordàuwe, jactatorum egenorum super-
cilium equo animo ferre nequeo.
DOUWE-STIEN, cg. Lat. /ofus. Maxima
pars antiquorum templorum Frisie ex
726
DRABBICH.
lapidibus tofinis structa est. Si repu-
tamus quam difficilis navigatio fluminis
Rheni medio erat sevo, et quam im-
endiosa tante molis lapidum vectura
inde ab Andernaco in has oras vehende,
suspicio mihi obrepit Frisios veteres
topho quandam tribuisse sanctitatem.
DRABBICH. adj. feculentus, Ex Nl.v.
drabóe, fex, Nl. draf, silique. Ags.
drabbe, fex, feces. Media b 2 medi
g; Ang. drege. Ang. drabb, meretrix;
Germani impudicitiam habebant spur-
citiem et meretricem ccno projecto
conspurcabant; dicitur dradd ellyptice
ro dráb)-woman, femina spurca, ut
. b. Aór, Nl. koer, lupa, pro Aore-wíf,
(F. v. Aore, coenum) ut Ags. fule afylede
hkore-coen, Ang. tohore, Ang. v. a dung-
Ail-queane, Halliw. 325, (fimeti femina.)
Goth. hors, fornicator, adulter, Sax. v.
Moro, stercus. Ex draó Ang.v. habent
io drabb, to follow loose woman, NI.
hoere-jagen , (venari meretrices.) Àng.v.
to drabóle, Aug. to draggle in the mire;
draggle-(ail, & slattern. F. "m sleep,
syrma, scortum, a vb. sleepje, verrere.
DRACHT, psEcHT, F.v. populus, mul-
titudo hominum, pompa nuptialis vel
feralis, quie ex. gr. funus sequitur vel
sponsam in domusductione comitatur.
Pompa nuptialis. Sponsa ad sponsum
ducebatur met hoern ende mith drechta,
cum cornuum cantu et cum pompa
eonsanguineorum et vicinorum. Ágs.
drykt, f. populus, familia, satellitium;
driht-veras, viri sodales, Abrahamus
et Loth; dryM-folc, multitudo popu-
larium, populus; droAt, conditio vite,
genus vivendi, consuetudo, conversa-
tio, (tractus).
helich-drachta, F.v. pompa sancta, i. e.
in quantum pontifices funus sequuntur.
Apud Frisios solemne erat pontificem
ducere pompam feralem ; ad hunc diem
Minister euangeli Reformatus inter
agricolas et vicorum incolas ducit pom-
pam feralem virorum, ejusque uxor
sequentium feminarum: sa leitma hini
Guía. there soithume and bula tha helich-
drachía, (cadaver hominis diris devoti)
sepeliendum est extra cimeterium sa-
erum et sine pompa pontificia.
di dracht, via publica utrinque domo-
rum serie obsita, ducens a ponte in
medio vico Hérenvena in vicum 8cho-
tam.
di drachten, pl. vicus in pago Smal-
726
DRAEYE.
lingerland, constans ex duabus conti-
nuis viis publicis, qus utrinque do-
mibus vel arboribus sunt obsite, altera
serie australi Suder-drachten, | altera
boreali Noarder-dracMen. | Uble wennet
yn 'e Drachten, hodie male scribunt fe
Drachten. Sic etiam ys di Hommerts,
non £e Hommerts. it Heárrenfean,
op di Ljemmer, op di Gorredyk, op di
Galama-dammen, op di Galeyen, (Gali-
léen) nequaquam t absque articulo,
ut scioli hodie indocte scribunt. Hol-
landi perperam inscribunt £e 's Hage,
te Helder, lege in 's Hage, op de Hel-
der. — Nl.v. drecht, oppidum, muni-
cipium et forum celebre, unde Dord-
drecht, Moerdrecht, cst. v. Kil.
drechter-lant, (Mappa West-Frisime
a! 1288) proprie pagus sociorum, quippe
qui societatem coiverant impensis com-
munibus aggerem communem, qui
omnes cingebat et contra maris ag-
gressum defendebat, curandi et repa-
randi.
DRAEYE, vb.a et n. in gyrum vertere,
verti; flectere, flecti; torquere. D oritur
ex (b; Ags. fhravan, Ang. to throw silk,
In talibus e zz w fit «, et «fit y zz 6j;
ex. gr. Goth. 2avi, fonum, F. Aaye,
fenisecium curare. gs. satoan, se-
rere, Goth. saian, NI. saeyen. Ba-
varia, Hd. Bayern. oct. — 'n Réap
draeye, restim torquere. Phrasis, Ji
réap is noch nat draid, res nondum
peracta est, respice finem. — Jraeye,
l. wenden, in obliquando cursu ver-
tere navem. — Di wyn' draeit ventus
cursum mutat. — Ji leep draeit oer
'e wjuk, vanellus in volatu gyrans,
nunc in levam, nunc in dextram vergit
alam. "Valet de gressu alacri virginis
agilis et vegete: Dal frómmis drait
oer 'e wjuk as "n exira agilitas
virginis quoque laudatur phrasi, Hja
ken op ien stuwr draeye.
bidraeye, vb.a. vefre agere. Mem scil
it sa wol bidraeye dat heit (ajowwt,
mater suis artibus patrem ad nostram
voluntatem retorquere noscet.
bydraeye, vb.a. naute instar proram
regere in aliam navem, cui obviam fit,
ut rectorem compellet. Figurate, & pos-
tulato vel sententia desistere et dis-
orepantibus accedere. |
draei, cg. planca lata jungens ambas ri-
pas canalis looo pontis, axi vertenda et
revertenda. Si pro planca est tabula-
427
DRAEYE.
128
DRAEK.
lum majus dicitur drai-brege (pons draeyer, cg. conus ligneus cavus in
versatilis), oppositus altero ascendenti
e descendenti flapbrege, vel ophel-
e. |
draei, cg. flexio vocis in cantu. Jen sankje
mei moaye drayen, cantilena suavibus
modis. Salmajunge mei draeyen. — Oan
sé ding ien draei jaen (retorquere rem
i e. rem malam vel infaustam vafre
explicare, in melius vertere.
draei, cg. conversio. Phresis, Di swift
is oan 'e draei, decoctor nocte die-
que bacchatur; proprie, in gyrum ver-
titur. Eadem figura regnat in swier,
gyrus, Kil. Wif is oan 'e swier, bac-
chatur; in swik, vibratio, Di silers
dinne oan 'e swik, naute bacchantur,
Hol. De maírozem zijn aan de sjouw.
Nl.v. eschroeven, torquere cochleam,
bacchari; zal men den raedí van een
tjs mam verwerpen omdat hy in sijn
jeugd wat gheschroeft heeft? Visscher,
Sinnepoppen, 185. Ang.v. /o shrove,
comessari, bacchari, unde Ang.v. shro-
ve-(uesday. Confer Halliwellum in voce
ibique locum nobilem. — Draei oan
di earen, (vibrante manu aurium ictus)
alapa. Eadem figura 's slinger oan 'e
earen, idem; slingerje, contorquere.
drai-gat, cg. virgo incessu feroculo;
qui sibi mire placet hinc inde anum
torquens. Sax.l. drei-eers, idem. Bnl.
I. 816. Eers, anus.
draei-hikke, cg. clathrum aditus agri
vertens se in cardine palo infixo, et
hoec modo apertus vel clausus. Set-
hikke conira reste utrisque palis sive
postibus alligatur et manibus ponitur
(sette, ponere) i. e. levatur et de loco
in locum manibus fertur.
draei-treeft, cg. fulerum ferreum
aheni vel olle supra foci ignem, quod
vertitur in axi ferreo parieti affixo.
draei-scammel, cg. compages infe
rior fulerumque vehiculi longi fenilis,
abiens in rotarum axes. Figurate.
homo infirmis pedibus, gressu vacil-
lante, et corporis motu pendulo inter
eundum.
drai-wartel, cg. verticillum ferreum,
constans ex annulo et in eo versatili
axi uncato, medium inter catenam fer-
ream et restim, qna vincitur taurus
in prato. Cf. Ang v. waré, overturn,
to plough land overthwart; Nl. scervel,
FE. warle, pessulus; F. wart, verruca,
papilla, Nl. swra£, verruca.
summitate camini, ab altera parte
apertus et supra cauda lignea instruc-
tus, ab altera clausus, quem ita movet
ventus, ut hic numquame in apertu-
ram flet et fumo liberum permittat
exitum. Figurate, qui, prout suum
commodum fert, varias sequitur par-
tes, Gal. pirouette.
draeyers, pl insincera agendi vel lo-
quendi ratio; alias slinters. Di finen
fane um mei draeyers, pietatis simu-
atores artibus agunt.
DRAEK, cg. draco papyraceus longa
cauda, pendens filo, quem ventus sus-
pensum tenet in aére; lusus puero-
rum. Di draek opsjitte, fleane litte.
Angli &ife, idem, proprie milvus, sed
Scoti dragon, a paper-kite. Jam. Hicce
ludus eget ccelo sereno cum densiore
aere, quare maxime mense Septembri
agitur, cum venti solidiores autumni
intensius flare incipiunt. Gr. Lex. II.
1821. Hd. drache, Sax.l drake, Gal.
cerf-volant, Nl. elieger.
Milites Cruciati e bellis sacris redu-
ces secum tulerunt miracula et monstra
ficta artis magice Árabum, eaque mis-
cuerunt cum mythologia populorum
occidentis. Inter ea eminebant draco-
nes et cervi alati, qui per aera vola-
bant, quosque pueri in suis ludis
imitabant. Draco credebatur instructus
longa et horribili cauda, quam cauda
draconis papyracei reprssentat. Gib-
bon, decline and fall of the Rom.
Emp. VI. 892. Brand, Ellis, (1848)
I. 821.
draek (di), diabolus.
draek, femina gibbosa, deformis, amara,
invida. F.u. per paronomasiam JDe
draek vliege late, deambulare cum uxore
sua gibbosa. Hd. dracke, idem, Gr. Lex.
II. p. 1820.
NI. met iemand den draek steken, (cum
aliquo pungere, configere draconem
i. e) illudere quem. Variis modis de-
. cantata est fabula, quam nemo credit,
heroes antiquos debellavisse et confi-
isse draconem, qui totas regiones in-
estabat. Inter eos celebris est sanctus
Joris, qui hasta transfigens draconem
furentem in millibus insignibus urbium
et gentium nobilium, in millibus tabu-
lis pictis templorum, circumferebatur;
hanc fabulam credere simulans et cum
credulo draconem configens, ei illudere
129
DRAGE.
dicitur. Prov. Nl. Zo als het den schil-
der behaegt moet Sint Joris den draek
steken, draco eo modo a sancto Joris
transfipendus est quo lubet pictori.
Monendus tamen lector den draek met
iemand steken aliam insuper admittere
explicationem; ei quis puer filo tenet
draconem papyraceum in aere volan-
tem, et collusor eum benigne compel-
lans et rigiditetem fili quasi tentans
hoc clanculum dissecat, adeo ut draco
devolvatur, dicitur dem draek steken,
transfipere draconem. —- Dracones
erant monstra informia imaginationis
Arabum, quse non tantum horrorem
sed fastidium incutiebant; inde Nl. de
draek steekt my van dat vuile wyf,
idem est guod de walg steekt mij, spurca
femina mihi nauseam movet. Tuinman,
I. 202.
DRAGE, vb.a. portare. pres. ik draech,
pf. drûch, droech, pf.p drein (ex dre-
gen) p.pres. dragende, inf. drage, ger.
dragen. F.v. drega, draga, ger. to
dregande, dregane, pres. 1. pers. dregge,
8 pers. dreith ex drecht, pf. dréch et
dróch, p. pr. dregande, p.pf. dregem.
Ags. dragan, 3 pers. pres. Ae dregth,
pf. drok, pl. drogon, p.pf. dregen,
portare, trahere; Ang. £o drag, to draw,
trahere, verrere. Isl. draga, irahere,
verrere. — Prov. Di jungste bidler mat
di koer drage, junior inter mendicos
portet manticam, i. e. juniores allevent
180
DBRAIT.
Di Frysce dracht makket ien âld minsce
jung, habitus Frisicus temperat senec-
tutis signa in facie vetularum; plene
Nl. kHeder-dracht. F.v. Presteren schellet
nen forgulden sporen drega, non licet
sacerdotibus ornare calces calcaribus
deauratis.
dracht, cg. fotus in utero, vitulum
attinet. Dracht, cg. sanguis, quo fetus
in utero nutritur, Z4 keal krigel di
dracht throch di noale, vitulus in utero
accipit nutrimentum per umbilicum.
di dracht, suppuratio; Di dracht fen
st seer s(éd, vulneris pus emissum.
drachtich, adj gravida, (Lat. que
wlerum gerit), de animalibus. JDrach-
tige baerch, sus gravida. Nl.v. draghende
vrowwe, mulier gravida; draegh-moeder ,
matrix. Kil. ct Maerl. Nat. Bloeme
169, vs. 2678, draghende, gravida (lo-
custa.)
del-drachtich, supra 604.
draggel, cg. Warns, cotus, turba. Zen
draggel bern, (onus liberorum, i. e.)
numerosi liberi. Dial com. 'n fracht
bern, (onus liberorum) idem.
draech-kleed, n. brassicz napi culmi in
panno magno lineo quadrato (draech-
kleed) portantur ad pannum lineum
maximum, super quem in agro tritu-
rantur sub dio.
draggelje, vb.n. pendulus hinc inde
trahi, i. e. Jactari; di linten draggelje
di silers oan it scewe huótje.
onus provectiorum etatis. Ziende ind bidrage, supra 246.
dragende gasten, convitium in convivam
illiberalem, qui conatus apud amicum
ferculum quoddam reliquum secum
aufert. — Di jung-keerdel droech him
der goed, Gal. Le jeune homme sy est
poríé en homme de coeur. — Drage,
vb.n. pus emittere; di swolm draecht
oeríbel, taber vehementer suppurat.
drager, cg. pl, dragers, portatores fe-
retri.
oandragers, pl. susurrones, delatores.
waech- rogere, pl qui portant ca-
seos et dolia butyri in trutinam pu-
blicam.
dracht, cg. onus quod totum quis simul
ortet; sen dracht jild, ien dracht Dleyen.
regnatio, Myn wijf hat ien gueade
dracht, mea uxor in pregnatione sem-
per est morosa. Ongemakkelige dracht,
graviditas incommoda, molesta. —
Hynzte-drachi, simulata femine gra-
viditas. — Habitus, mos se vestiendi,
DRAGER, cg. musca major czrulea,
stridens alis, arrodens cadavera, ini-
mica carnibus, quas ovis vermium im-
pregnat; apparet sestate calente maxime
mense Augusto. Ob strepitum hanc
muscam quoque circumscribunt Frisii
blâuwe gomzer, Sax.n. brommer. Nl.v.
draght, monstrifica soboles, larva, Kil.
Nl.v. dragen der boozem geesten, el.
draugr, manes, lemures, spectrum;
Egil. at drauga, larvarum more cir-
cumvolitare. Hald.
DRAIAL, m. F.b. pl. drailar, medullis
spongios;e parvorum juncorum ellychnii
usum prestantes, Joh. 6. F. ruske-pit,
pichje, Hol. lampepitje.
DBRAIT in tab. Schotani, hodie dreit, n.
flumen tortuosum in pago Smallinger-
land proveniens ex lacu Smalleneester
Sandiug et fluens usque ad vicum Kor-
tehem ab oriente. Forte ex drai-wet,
torquens aqua. . F.u. wait, in peeríe-
781
DRAL.
wat, balneum equorum; Nl. paerde-ted.
F.v. wet, F. wiet, humidus. Confer
Isl. dreifa, parce fluere, stillare.
DRAL, adj. F.o. arcte torta (fila), D ex
th. F. b. (hral un dick, contortus, i. e.
densus, spissus, E. I. 10. F.v. adv.
(all, inopinato, repente; proprie,
in conversione, dum quis se convertit;
Nl. im een ommezien. Ang.v. thralle,
st. momentum, diecula; Saterl. /raile,
torquere. Alam. drelles, cireumvol-
vere. Mhd. gedrallen, gedrollen, Be-
necke I. 801, tortus. Nl.v. drollen, vol-
vere, volutare, fila rudia et dura nere;
stercus duriusculum egerere; gesticu-
lari, facetum et letum se exhibere ;
JDrol, turbo, stercus torium et teres;
gesticulator, homo festivus, lepidus;
Kil. Gal. drole, Ang. drol, mimus.
Nl. drollich, festivus, lepidus.
dral, F.o. linteum rude et crassum ex
cannabe vel lino, Hd. drilich. Stür.
dral, F.b. compactis et firmis membris
(homo) haud procerus, Nl. gedrongen
kerel; pernix, agilis, et vegetus, 'n
dral wicht, puella prompta, alacris.
Stür.
droltje, n. nanus obesus, homuncio
brevis, quasi globosus, nodosus. Hol.
"n drol van «en karel.
His similia habet Grimm in vocibus
drell, adj. et drall adj. et adv. ubi
tamen 4Zhralle abusivc abnegat Anglis.
Confer nostrum drille.
DRAMME, vb.a. F.o. alta murmura-
tione aliquid flagitare infantis instar.
Stür. Hol. drenzen, idem. Holstein
dram andoon, noxam nocere, I. 246.
Scoti dram, melancholia. Jam. Forte
dram ex Nl. drang, pressura, angus-
tia; m in multis vocibus antiquis ori-
tur ex ng.
DRAMMELJE, vb.n. moras trahere,
-unctari. Ang. Dorset, drimble, to
loiter; Somerset, drimmel, to suffer
pain, Nl. dedremmeld, confusus. Ang. £o
irammel, morari, tardare, intercipere;
írammel, rete aucupis. Isl #Zramma,
lente et jugiter procedere, Egil. an-
helus vagari, Hald. gravibus tardisque
ressibus ire, Jonsson.
DRANE, F.o. fucus, Stür. Ags. drane,
dren, Ang. drone, Confer Isl. drioni,
tourus cornupeta, et Grimm, Lex.
One,
DRAWE, vb.u. tolutim currere ut equi
Frisii, qui olim nobilibus equitibus
759
DRAGE,
egui bellatores erant, sed hodie ve-
hicula tantum trahunt; guod cum gua-
drupedantes non nisi incommode pos-
sent, illi ita finguntur, ut semper
tolutiim incedant. Drawe om ien swipe,
cursu tolutario certare de flagello ar-
genteo. Hind. draiwe, idem; si salle
wm en daze draiwe, tolutantibus equis
certabunt de cistella tabacina argentea.
hird-drawe, vbn. vectus equo certare
cursu de premio.
hird-drawer, cg. equus succussarius
solito acrior, quo in stadio certant de
premio. Prov. 's Hynmzer yn 'e stap
hellet ien hirddrawer wol yn, modico
gressu euns equus equum pernicem
tandem assequitur.
draf, cg. cursus tolutarius equi. Er
sit draf under dat hynder, hicce equus
evadet cursor pernix. U? 'edraf komme,
tolutim incedens ad gressum quadru-
pedantem transire, quod in certamini-
us equestribus Frisiorum vetitum est.
hontsje-draf, gradus caninus, inter
ambulationem et cursum pernicem me-
dius, Op 'n hontsjedraf rinne. De ho-
mine 'n Aonísje-draf dicitur, Ang.
dogírot, a gentle trot like that ofa
dog, Johnson. Di blide bern roanen
my op ien hontsje-draf to mjitte.
DRAGE, cg. anchora pusilla navium
minorum tribns , mani ne instructa,
. 0. dragge, Nl. dregge; Holst. dragge,
Wb. IL 244 anchora minor. Dithmars|
draggen, harpago sive manus ferrea tri-
bus uncis, qua res mersas e fundo
aquarum trahunt. Poétee Gysberto dregge
est anchora majorum navium, quee mare
currunt; syn dregge uwiwye, jacere
anchoram, lI. 73; oon dregge-touw
ride, ad anchoram (vel potius anchora-
lia) consistere, I. 78. F.b. dregh, m.
anchora parva. Joh. 6.
Ags. drege, Ang. drag, an instru-
ment with hooks to catch hold of
things under water. Sax.l. dragge, an-
chora parva tribus vel quatuor mani-
bus. Ags. drege-met, rete quod trahi-
tur, sive nave piscatoria inter velifi-
candum, sive manibus piscatorum, NL
sleepnet, Aug. drag-net, rete quod ver-
ritur per fundum aquse. Ags. dragan,
Ang. to draw , to pull along the ground
by main force. Isl. draga, eg dreg,
trahere, ducere, subducere. F. v. drega,
ferre, portare. Anohora fert, portat
navem; harpago tollit, aitollit mersa.
DRE au
138
DRE.
Vocales molles in aga et ege (drage,
drage) temporis lapsu sunt indurate,
unde dragge et dregge; quse mutatio ne
incautos inducat ad derivationem ex
dré-egge, tribus cuspidibus vel manibus
anchora, ut dref! ex dré-fof, tripus. —
Cum Angli dicant drag pro drag-net
mihi suspicio suboritur Ags. drege,
Ang. drag, harpago, qua mersa e fundo
aqui trahuntur, diei pro Ags. dr
? m. uncus íractorius. Ags. Ade
masc. gen. ut F.b. dregh, m.
itur tantum in phrasi op sys
dré weze, contentus, letus esse sorte
sua, preecipue si quid fausti alicui con-
tigit, Gal. Ere en belle humeur. Dré
per apocopen pro dréf, et dréf pro
dreef!, sedes tribus pedibus fulta; NL
et F. íreefi, tripus ferreus olle sus-
tentaculum in foco. Ags. fAryfet, Ang.
irevet, tripus. Sax.1. dreeft, dref!, (Hd.
dreyfuss) tripes. Sax.l. He is op synen
rechten dreft vel dreeft, er ist bey guter
laune. Ex dreeft fit dreef et dré. F.
eadem figura Hy is op syn atuóltsje (est |.
in sua sedecula, i. e) ei bene est,
hilari est animo. Innuit sedem cuique
privam, cui assuetus est, queque ei
omnium est commodissima. Richey,
dreft, 40. Holstein L 248. Grimm,
Lex. Dreifusz, II. p. 1381.
DREAGJE, vb.a. aquam calidam effun-
dere de olere cocto, presertim de coc-
tis fabis vel terre pomis. Di jirapels
(ierd-apels) dreagje, siccare cocta poma
terre. F.b. drúgi, percolare, At maalk
ts al drígat, lac jam percoletum est,
Joh. 38. Saterl drôgje, percolare li-
quores, E. IL Kil. draghe j. süghe,
colum. F.u. drage melk, lac despu-
matum, proprie percolatum. Ags.
drenigean, Ang. to drain, derivare,
deducere aquam superfluam per cana-
lem, tubum vel sulcum. (Ags. dregan,
trahere, Ang. draw, trahere, abstra-
here, educere. F. draegh-net, vel sleep-
net).
dréagje, vb.a. despumare; dréage
moalke, lac despumatum. Ang. skim-
milk, proprie Nl. geschwimde melk, NI.
freroomde melk, proprie abstractum,
eductum. Ideo Hind. opnomde mool-
ken, proprie lac ablatum, desumptum,
F.u. drage melk. Hodie lac despu-
mant patella; veteres cremorem de-
fluere sinebant. Inde restat Nl.v. eiofe-
weick (lac defluxum) lac sine cre-
784
DREEGH.
more, Kil. Dockum feutemelt, Campen
fiutte-melk, Per e Y sin flut, potio
evapida in genere. farasis Op dreage
moalke, der ien oar di remme áf-
slabbe hat, bin ik nat thoarstich, (haud
sitio lac despumatum, de quo alius
sorbsit cremorem) haud mihi placet
puella cujus amorem et amplexus alius
ante me delibavit.
DREAUW, adj. defatigatus, fessus cursu
vel labore gravi. Confer Ags. drefaa,
turbare, vexare, affligere.
DREEGH, adj firmus, durus, robus-
tus, proprie, gravis, gravidus. Dreegh,
idem quod Nl. zwaer, gravis et gra-
vida. Islandi eadem figura olietr kona
(non levis femina, i. e.) gravida: liet-
iur, levis, ad verda liettare (levior
fieri) eniti partum, Andree, liede, p.
105.7£ wyfke is heegh ind dreegh, mu-
liercula partui proxima est, — Tutus et
omnibus necessariis cumulatus; Hei? ind
mem sochten oeral um it famke, ind it
siel heegh ind dreegh by oárrememmen-
Ajarre to boúrijen parentes filiolam anxie
ubique quzrebant, dum tota quanta
salva ludebat inter avie familiam. —
Dreegh iten, cibus firmus, durus, Cic.
cibus gravis. Contra licht iten, cibus fa-
cilis, proprie, levis. Kil. ,, dreygh broodt
Fris. panis vetus, unde minus perit."
Beane mei spek lizze dreegh yn 'e mage,
fabe cum lardo (gravide jacent in
stomacho i. e.) non cito concoquun-
tur, Nl. /iggen zwaer im de maegh.
Inde et vb. Nl de maegh bezwaren,
pregravare stomachum. Confer Isl.
drjiugr, largus, copiosus, sufficiens,
Egil F. 'n dreech ein', ttedium movens
longitudo vie, expectatione viatoris
longior; 'n dreech thinger, emtor non
cessans liceri de pretio, Ang. North.
dree, a way seeming long and tedious
beyond expectation; a hard bargainer;
a word of very frequent use in the
Northcountry in the senses mentioned,
Ray, North-Country words, p. 27.
'n Dreech keerdel, homo solidus, editior
viribus homo, structure preler spe-
ciem solidissimze, lacertosus.
driech, adj. F.b. laboris longe patiens,
erseverans; astutus, vafer, Bend. 188.
ani droi. Ang.v. dry, dolosus.
undreach, adj. vacuus, sterilis, orbus,
carens, Kil. ondracAlich, sterilis. Nl.v. .
Fen wit ind fel ondreach, G.J. carens
ingenio et captu.
795
DRENTEN.
Tseste lekijn is maget;
Ondrachtigh ende niet en draget,
Broeder Gheracrt, v. 1098.
Confer Ags. dreoh, prudentia; dreoh-
lecan, artis magic; periti medici.
DRENTEN, adj. luculente cultus, ves-
titus. Jenten ind drenten, eleganter et
luculenter cultus. , Calamistratis Ags.
getrymptum." GI. Cot. p. 52. Notio
786
DRILLE, , dunpling
gli (East) appellant drop-dumplings ,
small dumplings made each by a spoon-
ful of butter, dropt into the hot
water. Halliw.
DRIBS, cg. feces madide, omne ccno-
sum, materies uda et glutinosa. Ags.
drabbe, Ang. drab, dregs. NL drab-
bich, fzculentus. Confer drits, drab-
bel-koeke, drabbelje.
intorquendi et fingendi capillos apud | DRIEGDE, m. F.b. astutia, Bend. 63.
Anglos in voce írim ad generalem
munditiei et elegantie transiit. Confer
Ang.d. dry, adj. crafty; subtle. Scoti
draucht, an artful scheme. Cf. dreegh.
Jun. Et. (rimm, et Nl.v. drenten, tur- | DRIEGJE, pnRnuosE, vb.a. minari. NI.
ere, Kil. Drenten, turgidus, Broeder
herard, p. 382; quasi drenten esset
turgens ornatu?
DREPE, vb.a. F.b. verberare. Isl. drepa,
Ags. drepan, verberare, vulnerare.
Ang.v. drepe, occidere. Outzen.
drép, F.b. ictus. Ags. drepe, m. idem.
F. v. dropa verber. F.o. drap:, pereo-
tere, pf. drep (dreep) et dróp (droop)
unde F.v. dropa, verber. Stür.
DRIBBELJE, vb.n. ititare, pedes sur-
sum deorsum movere in eodem loco
ut puer micturiens.
umdribbelje, huc illuc frivola vel
nihil agens, sive otiose circumititare;
ex. gr. vetulee curiose; Beppe dribbeit
di hele dei it hús throch, avia cursitat
brevibus passibus. Frequent. verbi
dribje, Ang.v. drib, to shoot at short
paces. Kil , drabben, Hol. cursitare,
itare.” Confer Hd. /raben, tolutim ire;
supra drawe. — Frisiis rinne est, tum
currere, tum fluere, manare; Hol.
lopen, currere et fluere; Jopend scater ,
aqua (haud stagnans, sed) defluens.
dribbelje, vb. n. guttatim stillare. Ang.
West. driddle, to drizzle or rain slowly,
F. migelje, miggelje, idem, Isl. míga,
mejere et scaturire. Scoti drió, gutta,
F. drip, Nl. drup, idem; F. drippe,
Nl. druppen, stillare. Angli ex F. drip,
formarunt dim. dripiet, t lyts dripke
F. Di dtreppoat (Hol. írekpot, Ang.
lea-pot) dribbelt, ollula theacea liquo-
rem extractum guttalim emittit (ec. per
tubum foliis thee obstructum.) ro
hodierno dridbdelje olim florebat drab-
belje, unde
drabbel-koek, pistura ex farina tri-
ticea, butyro et lacte, quee in liquidam
massam mixta per infundibulum de-
fluit (dribbelt) in butyrum ebulliens, ubi
ut vermes inter se convoluti conglo-
dreigen. Makkum Ho lérkt, ind wielt,
ind driight, ind stekt di cange need,
ut mugit et tumultuatur et minatur
et confodit anxia necessitas; e poemate
excerpsi. Ang. East. jure, to cry loud
and shrily, F. /érkje; NL /oeyen,
mugire. E Wielje, in vortice circum-
agi. F. stekke, pungere, confodere. —
Figurate, sibi proponere, decernere,
Driigje jou snein al foärt? an tibi
proponis jam proximo die solis abire?
Hy driget nei Hynlippen, jam jam Hin-
delopiam profecturus est. Makkum,
drowwje, minari (quid facturum esse.)
Heit ind mem drouwje nei 4lde-Bercoop ,
parentes mei excurrere volunt in vi-
cum O. — JD fluxit ex 14 molli; Ags.
threawian, Sax.v. gifkroon, increpare,
corripere. Ang. Sax. £o /Arave, to ar-
gue warmly and loudly, Alam. draw-
Jan, Nl. ,drouwen, Sax. Sicamb. mi-
nari Kil.
DRILLE, vb.a. terebrare, vertendo per-
forare, exercere. Nl. ,,drillen, trillen,
terebrare, gyros agere, altro citroque
cursitare. Kil. Ang. Devon. to twirl or
' whirl. Ang.v. fAirie, thrill, a hole,
Nl.v. drille, foramen, Kil. Drille pro
dirle; d ex th in Ags. tAyrlian, tere-
brare, perforare, Ang. £o drill, tere-
brare, exercere milites. (Im gyrum
agere) vagari, hinc inde cursitare, Ang.
to drill, luere, ut Nl. open, currere,
fluere.
Th abiit ex fAyrlian in t et d, utre-
que litere diversam assignante notio-
uem genio lingues; scilicet trilje, tre-
mere, Nl. érillen, et drilje, Nl. drillen,
in gyrum vertere, terebrare. Ags. ik
respondet litere £ Latine in feres, te-
rebra, (ornare, cet.
drilje, torquere, vexare. Jk scil dy
drilje, ego te exercebo.
bata induratur. Similem pisturam Án- ! dril- master, excercitator militnm, Hd.
987
DRILING.
drill-meister. Dou biste nou 'n greate
baes, mar dou scilste noch dyn dri-
master fime, licet nunc ferox tandem
incides in eum, qui tuos comprimet
animos. Prov. 4z ien officier mey'e hoed
naet drille ken meyer wol onder de
byffels rinne. MS.
dril-boar, cg. terebra mucrone solido
instructa; Ang. dril. Boar, terebra
mucrone cavo instructa.
drille, trille, Fris.j. spoelwiel, rhom-
bus quo fila deducuntur. Kil.
drilje, trilje, Fris. tramam rhombo
glomerarc, duplicare fila; tremere, mo-
titare. Vide drillen, trillen apud Kil.
dril, cg. cireumcursio. Di faem is jim-
mer op 'e dri, famula ignava vel pro-
terva usque obambulat plateas. Nl.v.
drill, mulier vaga, levis; meretrix.
Dimun. drüke, drilsje. Bol. tri. NI.
lopen, currere; loopsch (circumcursi-
iare amans) catuliens (canis).
driltsje; 'n driltsje dwaen, cursi-
tans visere vicinum et redire. Nl. dri
len, trillen, ultro citroque cursitare. Kil.
throch-drilje, vb.a. mucrone vertente
perforare; fAroch-boérje, perterebrare,
1. e. terebra excavante. — Throch-drilje,
terebrante motu pervolare,
Du heste fen nin pilen nea,
Dy deis de loft throghdrilje,
G. J. I, 145, telorum vis que volat
per aera. Nl. drillen, tremere; win-
deken daer 't blad af drill, hodie £ri-
len, tremere.
DRILING, cg. pl -es», tergemini. Dri
F.u. tres, F. e.
drilings-stoak, cg. occa gravis tribus
equis per tellurem difficilem brutam-
que trahenda.
DRYLST, 'RYLST, oppidum Frisim. Ex
der Ylst, ut Dra-poort, porta Groninge
ducens in flumen Dra pro der 4.
Tóppenhuzen, vicus Wimbritseradelzm,
ex lo Oppenhuzen. Ridsert pro ter Jd-
zerd vicus Stellingwervs. TYlst forte
contrahitur ex Ylsted, nomen vici Can-
tie. Sax.v. nomen oppidi Jia, in
traditionibus Fuld. Droncke, Fórsteman,
IL p. 831. — Der fit ter in Terkappel,
vicus in Zevenwolden; Der Kapple,
Beneficiael-boek, p. 24; Capelle (B. L.
capella sacellum) retracto accentu ex
el in cap fit kap'le
DRIND, pniNp, perf. part. Hind. verbi
drage, pro drigen ex dregen, Ags. draga,
pf. part. dragen, portatus, latus. F.u.
—————M— À— ————ÓMÀ — Àà——
DRINKJE.
in part. pf. finalem s stepe muniunt
sequente d, ex. gr. doen, facere, deend;
sien, videre, siend, pro deen, sien.
DRING, DRIENG, DRANG, F.b. famulus,
puer, juvenis, filius, Outzen. Joh. 101.
Ags. dreng, juvenis, famulus, assecla,
miles. Isl. drengr, juvenis, vir stre-
nuus et fortis, satelles. Ang.v. dren-
es, men holding a rank between the
aron and thane, milites. Vox nunc
in Anglia obsolevit.
DRINKJE, DRINKE, vb.a. bibere. pres.
ik drink, pf. dronk, drunk, pf. p. dron-
ken, pres. p. drinkende, ger. to drinken.
I in drinke ut apud Hollandos male
indurata est; antiquse vocalis suavitas
obtinet apud Hindelopenses in dryske,
drysken. lta et Zélandi driinken pro
drinken, W. G. habet drinse, bibere,
in w(drinse, ebibere. F.v. drinka, bi-
bere, ger. do drinkane, p.pf. drunken;
hwasa myt hym sh. iefta drinct is in
da ban, qui cum excommunicato co-
medit vel bibit ipse excommunicatus
est, Haste nat hwat to drinken? Nonne
habes quod bibamus? Prov. Men matte
ste ind drinke al wierne alle beämmen
galgen. — Meij dij muwle moste wyn
dryntze, Burm. 42. Isl. absque s, dreka,
drekka, drykia, quam formam vete-
rum Junius comparat cum Isl dreg
traho, droo traxi, traga trahere, et Ang.
a great draught, ingens haustus; Lex.
Goth. p. 144. Gothi pro n& habent ggk
in driggkan. Isl. dreck, bibo, pf. drack,
bibi, Goth. pf. draggk, Nl.v. drinken,
pf. drank, hodie dronk ut Frisii.
In varias partes abit notio trahendi,
ex. gr. Isl. draga, trahere, versare,
circeumagere lapides molares, Egil. 108,
unde Nl. draeyen, torquere, volvere,
et F. draggelje, fuitare vento, supra
780. Ang. West. drag, a swinging
fence across running water, Hal. 815.
drinken, n. potio. Hind. Wi sprain-
gen as óch(eren kalen, di drynken krije,
throch enor henne, F. Wy sprongen as
nochteren keállen, dy boärnd wirde,
throch enoár hinne. — It iten ind drinken
is best by di pastoors, pontifices laute
vivunt. Jouw di hungerigen iten ind di
thoarstige drinken, da potum siticulosis.
Anglosaxones haud aliter freguentabant
verbale drincan, Gen. XXI. 19, Aeo
sealde , tham cnapan drincan, F. Aja
jûch di k inken, r puero
Ismaeli dabat bibere. tr
41
DRINKJE.
drinker, eg. potor, ebriosus. Ags.
nkere, m. Ang. a drinker. Prov. "n |
Drinker stkel 'n klinker, Mar "n fraet '
is einbaet, potor amat combibonem, |
sed vorator suam curat cuticulam solus. |
drank, cg. drankje, n. potio medica, '
plene docfere-drank. Nl. dramck vam |
drinte, cg. ultima medici potio. Ang.|
drench, animalis potio medicinalis.
drank, cg. omnis potio inebrians, |
speciatim spiritus vini vel juniperi, |
l sterke drank, Angli verbum de,
verbo síromg liquor. Di mam ia oan 'e |
drank, F.b. it is am de drunk, W.o. '
E. I. 364 homo ebrietati deditus est;
hy is oer syn drank, homo ebriolus
est, Ags. oferdrenc, ebrietas; ofer- |
drencan, inebriare, Isl. drecka yfir eig, |
vino se obruere. Di wiiste ljouwe for-
&aewje oan 'e drank; di satan hat yn
'e jenéoer pisse, viri consultisejmi se
devovent spiritui juniperi, in quem
satanas minxisse videtur.
drank, potus exhilarans in festo t
comessatione vel symbolis. Di feinten
jóuwe di drank, ind di fammen it iten, |
in symbolis juvenum et virginum, he
sufferunt sumptus edulium, illi vini,
vel cerevisie, vel spiritus vini. In ludo
campestri pick-mick, cui interfui, An-
gli eundem sequebantur morem. Non
in diversoriis, nedum tabernis caupo-
nariis, se delectant; sub dio epulan-
tur ex eduliis et cupediis quz puelle, |
et vinosis quse juvenes paraveruut. |
Non dubito quin hicce mos sit remo-
tiesimse setatis et olim omnibus natio- |
nibus gentis Anglo-Frisicee communis;
juventus enim Saxonica campestris !
Daventriz ferias vel nundinas celebrans |
eundem ritum accurate observat. Adde
guod juvenis suague puella spiritum
vini sacchareum in amoris mutui tes-
saram per fistulas figulinas sugunt ex
eodem poculo, ut Angli eorumque
coloni Americani per culmi triticei
segmenta.
drank-swiet, adj liquoris inebrian-
tis potum appetens. Ags. druncen-georn,
-pall, adj. bibax. aij vel wal inverse
law, lew, Ang.v. dronkelewe, Wright.
Ang.v. leve, desire, inclination; nisi
leice sit terminatio communis adj. pro
-lege vel -leg.
drank, feces recentes coctzm cerevisie
sive excocti hordei, quibus porci ct
140
DRINKJE.
vacce saginantur. Hol. draf, Ang.v.
drof, Ang. dregs. Prov. Folle hannen
meitse licht wirk, folle bargen thinne
drank.
drank-spek, n. lardum porci granis
excoctis saginati. Figurate, obeositas
hominis ex nimio potu cerevisie vel
spiritus juniperi; per paronomasiam
vocis drask, fweces et potio inebri-
ans.
rank-bür, cg. rusticus alens vaccas
vel porcos fmcibus cereviaire.
rank-tonne, cg. dolium in quo se-
dimenta cerevisic asservantur in usum
porcorum vel vaccarum.
drink-hoarn, cg. Age. drenc-horm,
Áng. a drinking-horw, cornu poculi
vices prestans. Frisii diebus festis
bibebant ex cornubus boum opere ar-
genteo eleganter obductis, quorum
auca splendida exemplaria restant.
estum Ste Stephani precipue lauta
oompotatione celebrabant, unde salu-
tatio solemnis Goe moarn St. Steffens
koarn. In messis festis agricole ad-
hibebant cornua, guare in titulo dia-
riorum Frisic sec. XVII apparet imago
areatoris leva tenentis flagellum, dex-
tra cornu potatorium.
Tale cornu adhue restat superne
quinque eburneis cinctum clipeis, in
quibus totidem insignia sunt sculpta,
quippe Frisi& urbiumque Bolswerdze
et Snecr; deinde signum chi phi
posseseoris Terdt Tyerds, hominis ple-
eji; postremo siren passis crinibus,
diademate regio coronata, tenens leva
speculum, cujus caude piscariee annatat
pisciculus. Subter insignia Frisim et
possessoris contigua est imago Frieise
virginis Frisice convestitee, lreva tenentis
pomum vel potius pilam; ante faciem
eg est piscis, pone caput canicula pi-
leolo ornata; subtus legitur, Die minen
naem tel (wil) weten, dya rygte juffer
ben ick geheten.
Sequitur annulus eburnens, cui in-
sculpta sunt veteri idiomate Neerlan-
dico quedam proverbia trita; ultima
verba habet sequens distichon, folle
koppen met fetle soppen ende een horn
op den hant, dat is het wapen van
West- Frieslant.
Ánnulo argenteo cingente oram cornu
manus posterioris zvi insculpsit verba,
Uit craght en gedacht van de wacht
À. B. 1684.
d
d
741
DRINKJE.
Nota cóppen Frisice appellari crateres
latos utrimque ansatos, sive figulinos
sive argenteos, e quibus in nuptiis et
festo nati infantis, juvante cochleari
communi argenteo , bibunt spiritum vini
mixtum uvis passis in eo maceratis et
saccharo. Sic et accipit Kil „kop,
drinck-kop, patera, scyphus." Hic ta-
men cóppen sunt patinz, fette koppen,
patinge pingues, i. e. laut.
drink-jild, n. Ang. v. drisk-mouey,
Ang. a fee, Hol. een fooi, levidense
munusculum famulo. '"Tropice, urina
quam reddit canicula vel infans in
solo cubiculi, Z£ bonke jouwt ws drink-
jd. NL drink-penning, Ang.v. drink-
penny. .
drink-put, cg. In pratis extra aggerem
marinum fluxui marino obnoxiis sulci
aguarii salsis maris aguis repleti sunt.
Hec prata in pago. Ferwerderadela
dicuntur k<jen, in quibus fodiunt pu-
teos aque dulcis (drink-pullen) ne pe-
cori potus salubris deesset. Keegh idem
quod kaegk, Hondii tab, Rijnlant, 1629,
Hol. kaai portus ripa, et West. Fr.
kogge tractus agrorum communi aggere
conira maris aggressum cinctorum.
dronk, cg. haustus, potio. Jouw my n
dronk wetter, F.b. Riek mi en drink wat-
ter, da mihi haustum aque; drink, m.
drinkel-deade, cg. homo suffocatus
aqua, Nl.drenkeling. Ang.v. drinklyn,
suffocare aqua. Hall. Figurate, mersus
vino, qui inter manus combibonum
aufertur, Ang. dead-drunk, Hol. stom-
dronken. — Mortui mersi peregrini
quondam ad latus boreale ccmeterii
sepeliebantur. Patibula quoque in Bo-
ream spectabant.
drinkel-dobbe, cg. F.o. scrobs in
medio prato plenus aque, quam bibat
pecus, aquarium. F.órwe (bone) idem.
dronk, m. F.b. nuptie, ut Áng. v. ales,
cerevisie, pro festis, quse potu cere-
visie celebrantur; bride-ale, bridal nup-
tie. Da dronks-liuden, nuptiarum con-
vive. Wi wult dronk dó, (Ang. We
toill do ceet)nuptias celebrabimus, W.o.
E. I. 364.
drunken, dronken, adj. ebrius. Ags.
druncen, Ang. drunk, idem, proprie
idem quod Lat. mersus vino, qu; hyper-
|
t
|
bole quoque regnat in F. Ay is under |
wetter vel to sink, ebrius est, Ang.v.
dronke, suffocatus aqua. Sa drunken
as ien snip, perebrius. Prov. Drunkene
143
DRINKJE.
lju' ind lytse bern hawwe. alliten ien
enel by hjar, cavet genius ne ebrii et
infantes aliquid mali capiant. JDrun-
ken' ljw hawwe nin ongelok, Gal. liy a
un dieu pour les yvrognes. — 'n Drunken
wiif is 'n ingel in it bed, Lat. Quid
entm Venus ebria curat ? — Hwatste drun-
ken dôchste maste nochteren untjildje,
Scoti, Hwat you do wien drunk, you
must pay for when dry, Kelly, 344.
Drunckene muwle sprecké herfeon gruwn,
Burm. 15, in vino veritas; Scoti, 7»
eaks in his drink, hwat he thought
tu his drow(h, Kelly, 184, ebrius bla-
terat quod jejunus cogitat. — NI.
dronkard, Ang. drunkard, homo ebri-
oBus.
drunkenscip, dronkenscip, cg.
ebrietas. Ags. drwucenscipe, m. Ang. v.
drunkescipe, Halliw.
drenca, drinka, (drintsa) drinsa,
vb.a. aquis suffocare, et n. suffo-
1 AÁgs. drencam, idem, Ang. do
drench, potum dare, Nl. drenken,
idem; £& its F. drentse , drense ,
drensje, aquis suffocare. Ags. drencan,
est ex Jt drank, vb. driScan, bibere,
unde F.b. dranke, et drenke, Outzen.
Nl. drinken, bibere, pf. drank, hodie
dronk, unde drenken, potum dare.
Stoke non curabat hanc vocalis muta-
tionem dicens Aem slven drinken, se
ipsos suffocare aqua, hodie Nl. ver-
rinken, submergi ponto, et zich ver-
drinken, se submergere. — Prov. Meij
sen drinst kael (kel) set goed waegien
(wegien) tute in parvo periculum fa-
cimus, Burm. 45. Muzen drinse, mures
in nidis aqua infusa suffocare.
Potatores vitium contegere amant
liquorem inebriantem appellando di-
minutivis; ex. gr. Ang. dram, haustus
liquoris inebriantis, ex drachm. Phar-
mocopole olim, ut nostris temporibus
in Alamannia, cauponum instar ven-
debant amystidem liquoris inebriantis
intrantibus, cumque illi pondus com-
putarent per drachmam (octavam un-
cie partem) inde (drachm) dra: vale-
bat haustum spiritus vini; F. iex drip,
dripke, guttula; drip wm it hert kel
to meitsen; Hol. 'n éraantje, lacrymula;
scheppie, haustus minimus; spatje,
guttula resiliens cadentis liquoris ;
graantje pikken, granulum rostro tun-
dente avis instar capere; alludit ad
secale vel triticum ex quo spiritus vini
TaS
DRINTE,
coquitur; Hol. 's taaye. PF. wipperke,
pocillum uno haustu ebibendum: quz
omnia potum inebriantem significant.
drinze, vb.a. aquis suffocare. K z— (5.
Drinke fit driníse, unde drinze. Nl.v.
sich - drinken, se aqua suffocare. —
Muzen drinze nidos murium aqua im-
plere ut exeant et parva furca confi-
antur. Z£ lân ffdrinze, totum pratum
fac venatura a muribus liberare. Prov.
Mei "n drinsd keal is 't wol to weagjen,
in re pene perdita tute periculum
facimus. — NLv. drinken, pf. drank,
unde dremken, potum prebere, F.b.
draenke, act. et pass. aqua suffocare
et suffocari, E. II. 189. Ang.v. do
drenche, Ang. to drown, (ex Nl. drin-
ken, pf. dronk) aqua suffocare.
fordrinke, n. et a. suffocare et suffo-
cari aqua; minus urbane forsupe, Nl.
versuipen. Prov. Di jeugd fordrinkt
jamk Jfoár dat hja wetter sjûnd hat,
juvenes puelleque periculi nescii sepe
in exitium ruunt. |
tabak-drinke, hodie tabak-smoke,
ellyptice smoke, ducere fumum tabaci-
num per fistulam figulinam (piip) Di
âlden dronken di tabaksreek ," veteres
bibebant tabaci fimum," quod eum ut
potum inebriantem deglutiebant, in
oc imitantes orientales, gui fumum
opii accensi per fistulam sugunt et
bibunt. Deinde fumum suctum per
nares efflabant, Visschers Siunepoppen,
p. 184. Ang.v. drinke tobacco, Ang.
smoke iobacco, ellyptice smoke. Vide
Fairholt, Toóacco, its history and asso-
ciations. London, 1859. p. 57.
DRINTE, Nl. Drente, pagus Drentig.
Abundat campis latissimis ericwis, in
quibus hinc inde restant barbare
gentis monumenta sepulchralia. Con-
stant ex uno lapide molis immense,
quem sustentant sex minores solo
infixi Similes vidi in Anglia et Hi-
bernia, quos incole vocant Oromleche,
Drentani Awnaebeddew. Plurimum oc-
currunt in insula Anglesey, sed nul.
libi frequentius quam in Scandinavia.
Memoratu dignum hsec monumenta
in viciniis Palmyre fuisse inventa,
adeo ut verisimile sit gentem, quz
ea struxit, ex oriente migravisse in
Europam. Huwnmse-bedden, mortuorum
lecti, ut kunne- vel Aenne-kleed, vestis
feralis. Alii vocem derivant a gente
gigantum, quorum fama sub nomine
744
DRIPPE.
Hunen restat in lingua et fabulis ho-
minum campestrium. Bergh. Nederl.
Mythologie 192 ciet.
Drint, cg. incola Drentie, Drentanus.
Drentani, natione Saxones, dialectum
frequentant inter Ommelandis et Transi
salanie idiomata fere medium. Hujus
pagi colonis ingenium imputant illibe-
rale et avarum.
'n drint, ovis pagi Drentie. Oves
ibi paste habent caput cornutum et
caudam prolixam; Frisie oves cau-
dam habent brevem et cornubus ca-
rent. D fluxit ex /A; seculo IX enim
Thrianti vocabatur, Forst. II. 4832.
Nomen credo ortum ex apro, cujus
imaginem Drentani in signis suis mi-
litaribus circumferebant, Isl. thrándr,
m. aper, et nom. proprium viri. Tac.
Hist. IV. c. 22, Hinc veteranorum co-
hortium signa, inde deprompie sylvis
lucisque ferarum. imagines, ut cuique
genti inire prolium mos est, obstupe-
fecerunt obsessos. "Tae. Germ. VIT, won
i in ponam nec ducis jussu, sed
velut. deo imperante, quem adesse bel-
lantibus credunt; effigiesque et signa
quedam detracta lucis in prolium fe-
runt. Plut. Mar. c. 28, Cimbris signum
militare erat taurus sneus. Analogice
Isl. golir, pl. geitir, verres, unde pa-
gus Geiderland, Gelre; Geldersman,
Gelrus. EF. Gelt, Geld, n. p. v. Gelle,
idem. Confer Grimmium (Geschichte
IL 583) animalium nomina, a quibus
viri toties appellabantur, populis ab-
negantem.
DRIPE, DRAPE, DREPE, DREPB, vb.a.
F.o. ferire, icere. 3 pers. pres. Ae
drápt vel drópt, pf. dróp. Ags. dre-
pan, lsl. drepia, pf. dráp ferire. An-
tiquior forma est Ags. ZAreapian, affli-
gere, reprehendere, Ang. do (Areap.
Ang. North. £o threap vel tárip, verbe-
rare. Ang. to ihrob, palpitare, idem
quod /o deat, palpitare, Ang.v. to
drub, idem. Nl. kloppen, pulsare, pal-
pitare; Aart-klopping , palpitatio cordis.
My heart throbs (o knowe one thing ;
Shall Banquos issue ever reign? Shak.
Frequent. F. #trobbelje, pedibus arcte
contiguis salire, F.o. druppelm idem.
Gtür. 40.
DRIPPE, vb.n. et a. stillare; pres. ik
drip, pf. dráp et dripte, pres. p. drip-
pende, ger. to drippen, p£p. dript.
dripas, pf. dripede, contr, F.
945
DRIPPE.
dripte, forma serior. F.u. drupe, NL
druipen, pf. droop, pres. p. druipende,
f.p. gedropen. Ang. to drop. Ut Ags.
lrequentabant eo pro i vel y in dreopan,
pf. dreap, Isl. iw in driupa, Sax.v. io
In driopon, sic EF. v. ia in driapa, (stil-
lare, decidere) pendulus esse instar
perfracti laxatique membri (ex. gr.
pedis, manus). Di apels drippe, poma
matura decidunt, Ang. do dropp, stil-
lare: (Ae drop, fructus maturi jamjam
casuri. Hec notio presertim attinet
mala prematura, que sponte arborem
linquunt, unde Ang. Yorkshire, drop-
pings, an early apple. Compara Gal.
couler, fluere, manare; couloir, uva-
rum defluxus ante maturitatem, qure
vox lexicis deest. Nl. druipsaertende
hond, canis cauda pendulá adeoque
meticulosus: de homine druipstaertende
wechgaen, frustratus vel territus abire.
F.o. drüpe, pendulum pedem jactare.
Stür. 39. — Us bern binne sa fier dat
hja hjar selme drippe kenne, nostri li-
bri in tantum proficiunt ut se suosgue
ipsi alere valeant, Figuram prebent
carnes bene pastee, quee inter torrendum
adipe proprio irrigantur. Ja mogye
herre selme wol drupe, Burm. 84. —
Drippende wiet, Ang. dreeping wet.
drip, cg. gutta. Phrasis Wy dinne hjir
wol ut 'e rein, mar net ut 'e drip,
tectum rimosum nos tegit contra plu-
viam, non contra guttas, Prov. Di
oanhâldende drip klorket wol ien stien
ut, gutta cavat lapidem non vi, sed
sepe cadendo. Thûzen goune oan ien
throchbringer is sa folle as ien drip
wetter op ien gleaune stien.
drip, gutta, valet pro minima parte
cujuscumque rei, ut jy et byike,
byltsje, morsiuncula. Supra p. 857. Ik
hab nin drip iten hawn, ne cibi micam
quidem edi. Ang. Sussex a drió, Ang.
a dribet, a small quantity of an
thing, a small sum, F. ien dripke jid.
Confer 'n bytke flibe op 'e éagen strike,
ungere palpebras paululo salivz.
dripke, n. guttula, potiuncula. Lit ws
ien dripke nimme, bibamus amyssim.
drupük, cg. W.o. gutta. E. I. 864, pl.
druptks..
noas-drip, muci limpidi gutta pendens
de naso: quod cum senibus et aniculis
proprium sit, inde figurate
drup-noas seni effeto convicium fa-
cit. W. G. 17.
744
DRITS.
üs-drip, oes-drip, stillicidium ex
iufima adeoque prominente tegula tecti.
Nl. Oosdrup, pars tecti prominens,
qua stilicidia & pariete arcentur. F.
Di wizen, pl. extremitates infime tecti,
sive tegule ultime. Kil. oosdrup,
ÀÁuys-drup. NL hozen, ozen, F. éasje,
Lat. Aaurire, haus.
dropta, m. F. v. stillicidium, Ose-dropia ,
tecti ex margine stillicidium. Ags.
dropetan, freq. ex droptan, stillare, ut
NL druppelen ex druppen stillare.
dróp, cg. inflammatio uberis. Vide in-
fra. Sax.v. dropo, stilicidium. Galli
flurion, depot d'humeurs eur quelque
partie du corps.
dripper, cg. (stillator, i. e.) qui effun-
dit aquam. Prov. 48 di moénne op ien
ein stiet is it "n dripper, luna decres-
sens sistat erecta, portendit pluviam.
bidrippe, supra 346.
DRYST . adj. audax, periculi insaucius,
confidens. Prov. 2i dryeten hawwe di
wrâld, rerum imperium abent audaces.
dom-dryst, adj) temerarius. Dom,
dum, adj. stolidus, „periculum discer-
nere nescius. Ags. sí, temerarius;
gethristian, audere. Isl. treista, confi-
dere. Ang. írust, fiducia. Nl. driest,
audax. Ex /À Angli habent /, Frisii
et Neérlandi d. Timenti ne pedem
offendit in tenebris Slap mar dryst ta;
der leit n£at z£ 'e wei.
dryst-wei, adv. audacter, proprie, au-
aci via, i. e. modo. . kort-weg,
brevi, in summam: Kort weg, Gü zijt
een pocher, ne multis morer, thraso
es. F. Di boer sei lánhjerre drysiwei,
Dou biste ien Doerestruper.
DRITS, cg. merda humida, queque ma-
teries foeda et humida.
dritsich, adj. cenosus, spurce madi-
dus. Sax.n. drite, merda, vb. driten,
cacare, Nl.v. idem. Inversis literis
Ang. dirt, sordes, 4o dirly, fodare,
sed Ags. gedritan, ut et ]sl. drita,
cacare, drit, exerementum. 7 est ex 5:
drik, mutata & in (s, drits. D in drit
est ex /h; Isl. cAreckr , m. Dani éráck,
stercus, sordes, Nl. drek, m. Hd. dreck,
que forma Frisiis est ignota. TÀ sepe
mutatur cum sí, dum re in syllabam er
invertitur: Isl krek, labor gravis,
tkreckr, animi corporisque fortitudo ,
NI. F. sterk robustus, Hd. sfarck; Aga.
lhrota, Ang. tkroat, F. siroate, N]. strôt.
eset, Haud aliter pro tÁrek Latini usur-
747
DRITTELJE.
148
DRIVA.
ant stercus, In sermone nautico Hol. | DRITZE, vb.a. F.o. Stür. provocare,
irken, pro driken, cacare; dirkerij,
diarrhoea, ib ben aan de dirkerij, la-
boro diarrhea.
Ang. v. darstis, fceces, sordes, draste,
iex, dreste, idem, Wykliffe. NL dras-
sick uliginosus, ccnosus, drassige weg
via lutosa. |
Ags. drugu, droge, stercus, Ang.
drug, res vilis, it is a mere drug,
mere sunt quisquilie, F. J£ ts mar
scyl, Gal. Ce west que de la merde.
Ang. Virtue shall a drug become. Gal.
drogue, marchandises d'epiceries, qui
servent & purger comme le sene, la
rhubarbe, cmt. Ce marchand ne vend
gue de la drogue, canpo iste non ven-
it preter scruta, merces viles. Inter
veteris medicine remedia locum tene-
bant insignem varie merdm species;
nobilis erat F. Aonaekalmei , excrementa
eanum alba et dura. Apud plebem
nondum exolevit mos fovendi pedum
ulcera antiquata excrementis wgroti.
Op di sere scouk docht hy syn eigen
fes F. eigen quea, propria merda.
l.v. quaed, guaet, quat, kát, stercus,
Hd. koth, idem, unde Nl. guaed, F
quea' quoque sensu mali. Vetus erat su-
perstitio merdam facere contra machi-
nationes diaboli et strigarum incanta-
tiones, quse febres intermittentes alios-
ue morbos hominibus suscitabant.
Quin et effractores sepe cacant in ipso
loco, ubi furtum committunt, contra
diaboli dilatoris inquisitionem. Ex &44,
merda, est óekaden, bekaeyen , stercore
feedare; Hol. Hij komt er bekaaid af, in
sermone plebecule Hij komt er bestront
af, frustratus feedatusque inde rediit.
Isl. dregg, f. fex, sedimentum, Ang.
dreggs, feces, Ang.v. dreggy, fecum
plenus, feculentus. Ang.Suffolk drej-
tsler, Àng. druggist, Nl. drogist, pig-
mentarius.
Goth. drauhena f. (drauchsna) mica,
frustum, ramentum. Ags. drosn, f. fex,
eles drosna, cerevisie sedimenta, NI.
droesem, idem.
DRITTELJE, vb.n. huc illuc merde
quid ejicere ut infantes cacaturientes
solent. Frequentativum verbi Isl. dria,
cacare, Nl. drüíen, idem. F. sérulkje,
hic illuc mingere infantis more, freq.
vb. strulen, Nlv. síreylen, síruylen,
Kil. mejere, Sax.l. sírulen, idem. Bnl.
IV. 1071.
.
MA e e — MÀ M — — M — —— — —— — € e —MM—————————.
——— -
lacessere, irritare, quo sensu habent
FK. tritrofje, F.u. íretere, vi angere,
urgere. gs. threatan, threotun, in-
erepare, urgere, lacessere. Inde Nl. v.
(raísen, hodie í£rofsen, irritare, laces-
sere. Nl v. éraífen, per metathesin Nl.
tarten, irritare, provocare.
DR]VA, vb.a. et n. F.v. agere, pel-
lere; supernatare, fluitare. Contracte
dria, ut snia, snye, ningere ex eniwe,
et nia, nye, ex niwe, novi: pres. 8
pers. driftk, pl. drivat, subj. drive,
p. pres. drivand, ger. (o drivanne,
p.pf. edriven, driovn. ^ Ags. drifan,
dispellere, dispergere, persequi; pelli.
pf. dráf, pl. drifon. pf. p. drifen. F. v.
dreuwn, Chart. I. 471. o. F. driuwe,
vb.a. et n. agere, pellere, urgere;
supernatare; drjouwe, idem. pres. ik
driuw, dou driuwste, hy driuwt; pl.
driuwe; pf. dreau (Ags. dráf) pres.
p. driuwende, pf.p. dreauwn. (F.v.
drioon) ger. to driuwen. Eandem nor-
mam sequuntur priuwe, priouwe, pf.
preau, pf.p. preawwnm, gustare; kliuwe,
kljouwe, pf. kleau, pf.p. kleauwn scan-
dere; bliuwe, bljouwe, pf. bleau, pf. p.
bleauwn, manere. F.u. dríwe, pres.
ik dríw, dou driiwste, hy drift; I
r4 jimme , sy diee pt sk dreef,
reefste, reef, pl. wy, jimme,
dréwen ; pros, p. drboende ; ger. ie art
oen; pf. p. dréwen.
Ky, bargen, sciep driuwe, vaccas,
Orcos, oves agere per vias publicas.
Prov. Sjirk wit wol hwat hy foar hat
as hy bargen driuwt, Siricus callet sen-
sum ingeniumgue hominum, cum gui-
bus agit.
driuwe, inire ovem. Aries ovem ante
se agens repetitis vicibus eam init.
It sciep driuwe; il sciep is to Máye
dreauwn, ovis mense majo subacta est
ariete.
driftich, adj catuliens, attinet solam
ovem. Zí sciep is driftich, ovis prurit,
calet. Nl.v. drijven, catulire; drevigh ,
j. drüjvigh , catuliens. Kil.
driuwe, (i£ sulwer) pulsando partem
obversam aspredines et imagines citare
in argento. Drijven, doppen, colare;
doppen ende wikloppen het silver; Doppe,
ollula, siliqua. Kil. Gal bossuer un
plat. Ags. adrifemn falu, Bosworth
recte „embossed vessels;” Etmuller
577 male, „sculpta” Nl. gedreven
149
DRIVA..
sWver. Ags. drif, m. actus, puleus.
Isl. drifa sfr, Dani, gjór wdpwklet.
A pulsu et tremore membrorum febris
uoque dicitur Ags. drif. Goth. ga-
raban, excavare tundendo; dreiban,
draib; draibjan, pellere.
driuwe, agere rem. Keáppenscip driuwe,
mercari, ken ayn dingen goed driuwe,
eatis est in re qua bene agat negotia
eua. F.v. driva (i sekke t riócht,
in jus ire de re, Gab. 37. Wolleth hia
langhera kiare ménascip omvitlicka to gara
drixia, Chart, I. 849; 60. F. Wolle
hja langer hjar mienscip logeáre driuwe,
si volunt (vir et femina) suam cohabi-
tationem illigitime continuare Driutia
effer driuja.
driuwe, urgere. Ik scil dy moarn di-
telje, Cras tibi debitum solvam. Resp.
It driuwt net, Non est guod festinas.
Isl. drifa, festinare. Egil.
driuwe, vb.n. fluitare, supernaíare,
liscere super aquam vel glaciem. Kork
fiut, suber non subsidit in aquam,
fluitat. Di junge driuwt op ien longe;
vesica inflata sustinet puerum natantem.
Di eárke mei sin eintsjes driuwt stoielkes
Joéárí, anates quiete natant post ma-
rem. Z6 ken efkes driuwe, der is ien
lyts sígenke, venio moll et placido
vix ac ne vix quidem naves gliscere
pergunt. Wy dreauwen foär di wyn
oaf, grallis per glaciem gliscentes pro-
pellebamur vento secundo, Prov. Foár
di wyn binne it allegeärre hirdriders, in
rebus secundis quisque se putat stre-
nuum. — Zi kompas driuwt goed, acus
magnetica pyxidis nautice se facile
vertit in axi. Driuwe, fluitare, quod
prims acus magneticee non vertebantur
In axi, sed aqua supernatabant. F.u.
drive, fluitare, eisdem valet notioni-
bus. F.o. drif, supernatare, C. M.
60. F.o. drivcénde have, bona mobilia,
Stür. Nl. roerende goederen.
driuwkelje, vb.n. freq. molli vento
latus hinc inde velificare.
Composita quoque usurpantur du-
plici notione pellendi et fluitandi.
bidriuwe, vide supra p. 847.
yndriuwe, malleo intus pellere. Zen
neil yn 'e doar driuxe, Ang. the ham-
mer drives the nail. — Di soldaten yn
'e kazerne ind di houn yn it hók driuwe,
agere milites in claustrum et canem
in caveam. Z6 jacht driuwt yn 'e hawen
op, phaselus fluitat in vici portum.
750
DRIVA.
opdriuwe, vb.n. sub aqua latens sur-
gere. J£ lyk driuwt binnen di niugen
dagen op, cadaver suffocati post no-
vem dies emergit. 74 iis driuwt op,
bokrst op, acies fixa aquis regelatis
tecta emergit.
throchdriuwe, vb.a. et n. urgere, flui-
tare per. Z£ scip driuwt twiske d$ klip-
pen throch, vb.n. navis placide navi-
gat media inter scopulos.
throch-driuwer, cg. qui urget omne
quod sibi proponit, pertinax vir.
utdriuwe, vb.a. et n. expellere. Di ky
uídriuwe, vaccas e stabulo hiberno in
pascua virentia agere. Di keáld mei
uidriuwe, sudore expellere
rheuma. Prov. T iem ongelock verwach-
det 'toar naet; T ien goet druot het
oar maet uwi, malum non expectat
malum neque bonum presens futurum
arcet. Burm. 63, — 4£ ecip driuwt di
hawen ut, navis fluitat e portu.
weidriu we, vb.a. et n. abigere. Z£/fu-
gelgoed ut 'e (un weidruwe, di bargen in
scjippen fen it hiem, — lem thjoktime
oan 'e sconk weidriuwe, tumorem pedis
mederi, sive potione, sive fricando,
sive ut imbecilles credunt, artibus
magicis. — Altera notione natandi,
It jacht is weidreauwn, phaselus ab-
sente rectore a statione fluitavit.
drift, cg. aclus jus agendi pecus per
aliquem locum. Zk had drift ind reed
oer it lân fen myn buórman, mibi jus
est agere pecus et vehi cursu per agrum
vicini. Ang. Northampt. drift-way, a
road chiefly used for driving cattle.
drift, grex que agitur. Zen drift sciep,
grex ovium quz aguntur. Ang. a
drove of sheep, idem. Ags. dráf , grex,
armentum ex pf. drôf verbi drifam.
F.o. drift kojen, grex vaccarum.
drift, volatus, motus pernix. Daer is
drift oan 'e loft, volatus nubium, que
vento propelluntur. Isl. drifa, pro-
pellere, drif, n. procella, turba; drift,
f. turbo nivalis. Nl. smeeuw-jacht idem.
drift, fervor animi, precipitantia. Nin
drift, mar iwer ind oerliz, festina lente.
driftich, adj. fluitans. Di balken wirde
driftich, trabes in continente jacentes
agua surgente fluitare incipiunt. F.o.
driftich, idem.
dreuua, (dreuwa an drewa?) F.v. locus
uliginosus coni plenus, volutabrum.
sef hy syn Üannena wey naet wirlse nelle
ande hyne dreeua lilk wirde sfr ende
I51
DRIVA.
dey si quis suam mandatam viam cura
reparare nolit eamque volutabrum fieri
sini Sermo est de viis argillosis,
qui pluviis et curribus in volutabra
vertuntur, nisi continuo et sedulo a
vicinis applanantur rastris secundum
leges agrarias; Óannena wey. F.v. di
wey twirisa, viam reparare, PF. di wei
meitse, idem, Nl. den weg maken; wer-
ken hoc sensu non solemne est, Nl.
werken, operari; F. habent wirk, sed
non wirkje, quod Hollandismum olet.
Aug. North. drevy , dirty, muddy; Dev.
drewsens. Ang. (drews) dregs; Ang.v.
drifís, dregs.
driuwe, pl. driuwen vel drjouwen, ces-
pites aquosi juncis et gramine obsiti,
a ripa prati uliginosi abscissi et hinc
inde fluitantes in aquis.
driuwer, drjouwer, cg. prati partes,
qui firma terra substracta quasi na-
tant in aqua et sub pede ambulatoris
succussant.
kóuwe-driuwer, cg. qui agit vaccas,
bubulcus.
driuwel, cg. idem quod driuwpoale,
massa terrena juncis et arundinibus
obsita vento a ripa prati abrupta et
natans per aquas. Forma vocis eadem
est in Áng. drive], (effluvium) saliva.
Sic ex driuwe, premere, driuwel in
triuwel-tsjiis, caseus vilis et mollis
cedens pollici prementi; ex dukje, in-
clinare, fit dukel-hals, cervix prona.
driuw-làn', n. Transisalani fraggen,
prata natantia. Àng.v. ike crag, a deposit
of fossil seashells found in the Eastern
counties. Planta atratiotes aloides (F.
iel-stikel) luxuriat in miti stagno aque
pluviatilis, quam tandem spisso strato
tegit et format prata natantia, qus in
Hollandia et Transisalania precipue
adsunt. Formantur et alio modo.
Inter fodinas terre caustice e fundo
arenoso stagnorum crescunt arundineta,
que tandem cum radicum dura tex-
tura se solventes aquse supernatant, et
quotannis adcrescentibus omne genus
caricibus, inter quos regnat manyanthes
trifoliata Linnsi, formant strata spissa
ad altitudinem trium quatuorve, quin
et quinque pedum, supra fundum are-
nosum fluitantia. Talia prata fenisecio
utilia sunt, et vocantur a Groningen-
sibus /adden, ab Hollandis riet-zo ,
et drijf-tillen, quam vocem veteres
Hollandie incole, scilicet Frisii, ibi
T6?
DROCHTEN.
reliquerunt. Frisice enim quoque di-
cuntur driwwihilen. Phrasis, Mei ws
domeny binne wy driuw-lân, (quod at-
tinet sacerdotem nostrum sumus terra
natans, i. e.) sacerdos noster alibi vo-
catus est, successorem nondum subro-
vimus.
driuw-poale, cg. cespes juncis, scirpis,
gramine obsitus, qui vento et undis
a ripa ruptus natat. Nl. drijf-pol.
driuw-thillen, ellypcice ZAi//en , quasi
dicas tabulata natantia. Ags. (AU, ta-
bulatum. Fere synonyma sunt somp,
pl. sompen. Aanmerkingen op de Veen-
graverien door E. Mensonides. Leeuw. -
1796. bl. 14.
driuw-wanne, cg. Molkwarren, locus
in prato feniseco uligenosus, qui ho-
minis pondus haud sustinet: ik fraeppe
tkroch 'n drieuwwanne hinne. Is]. hvammr,
scrobs, declivitas.
druwelich, adj paludosus, aquosus.
Druwelich lán, agri paludosi, qui vix
pedibus euntium resistunt.
drije, F.b. florere ut pregnans secale
vel triticum. Outzen. Causa est in
pellendi, expellendi et pullnlandi no-
tione. Sax.n. dé bóme drift good, iste
arbores rite crescunt, in altum sur-
gunt. Dithmarsi drieven, fluere ut mu-
cus liquidus e naribus; driefsmusu,
Hd. roísnaze : Ang. do drivel, salivam
emittere. Notio florendi coheret cum
altera fluendi, emanandi. Confer Isl.
lÀryfast, valere, Ang. £o tkrive, vigere,
crescere instar plante, infantis, cet.
DROAGJE, vb.n. et a. somniari, in som-
nio apparere. Ang.v. drecche, dretche
somniari, somniis turbari. Di jungfaem
droaget ien gnap ind ryk man, matura
virgo somniatur formosum et divitem
maritum. Rike iw, dy deis ite kenne
hwat hja nachts droagje, kroanje noch,
divites, qui die fereulos comedunt quos
nocte somniantur, pauperiem crepant.
droch, n. fraus. Zen droam is droch, nil
nisi fraus somnium est. Nl.v. droch,
prestigie, Kil. Vide infra droam. Isl.
draugr manes, lemures, spectrum. NI.
ge-drocht , monstrum.
droch, F.b. homo vafer, sannio. Outz.
droager, cg. homo somnolentus, cunc-
tator.
DROCHTEN , m. F. v. dominus, princeps,
deus, Christus. Ags. drihten. Varie
lectiones in MSS. drotken et drothen
per assimilationem literarum ut Isl.
753
DRODE.
drottinn, dominus (servi) pro drohtinn,
ut Nl. v. drutin, deus, pro druA(in. Kil.
DRODE, DREUDE, DRADE, cg. timor.
Ags. dred, F.v. drede, Ang. dread,
idem. Sax.v. dradan, timere, pf. dréd ;
ex dríd vel dréd est Ags. dred, vel
Ang. dread. Ang.v. pf.p. drád, me-
tutus, vb. drade, Ang. to dread. (Con-
fer Nl draden, draeyen, torquere,
torqueri metu?)
DROES, cg. catarrhus equorum; dietin-
guunt inter droes et quéade droes, ca-
764
DROME.
nimmermeer lock, Burm. 15. Ages. tkryc-
can, comprimere, premere, conculcare.
Ags. throvian, urgeri, pati. Isl. #roka,
urgere, And. Isl. /Arauk, labor impro-
bus, Ags. #roht, idem. F.o. drok
idem quod F. drok. Confer Gal pres-
ser, pressé, empressé, valde districtus.
drokma, cg. occupatio multifaria, hodie
dial. com. drokte, Nl. drukte. Eadem
forma est in órukma, usus, mos;
hjitma et hjitte, calor; F.v. seéma et
sellinge, institutum.
tarrhus malus, i. e. insanabilis et con- | drók, cg. mora, cunctatio.
tagiosus.
droezich, adj droezich hynzer,
catarrho laborans equus. Propter na-
rium fluxum, tussim, pectoris pitui-
tam, veteres catarrhum habebant ma-
lam fecium fermentationem et inde
surgentes fluxus et vapores. Nl v.
droes, Fland. panus, apostema, bubo,
Kil. Alam. druos, íruos, pestis, tuber,
phlegmone. Kil. droesem, fex. Ags.
lhrosm, m. vapores et fumus surgentes
ex ignibus. b in droes fluxit ex 4,
Ang.v. fáruses, pl. equorum morbus.
Hal. 171. Alam. droson, sternutare,
Graff, V. 252. Sax.l. drósen, sternu-
tare, emittere fluxum pituitee ex gut-
ture et naribus, ut equi catarrho la-
borantes. Bnl. I. 257, dat drósen, st.
verbale. Inde gravedinis et somnolen-
tie notio in Nl.v. drósen, dormitare,
dróser, dormitator, somnolentus. Kil.
Hol. F.u. droesich, gravedinosus, som-
nolentus. Ang. to drowse, dormitare;
drowsy, somnolentus; drousiness, som-
nolentia , drowsg-headed , torpidus, F. u.
slaep-kop. F. druzich yn it haed, gra-
vedine capitis captus. Sax. Holstein
drus, somnus. Holst. Id. I. 263.
thrüdze, eg. idem quod F.u. droes,
catarrhus equorum. Thrudze est forma
vere Frisica, conspirans cum Ang.v.
thruses.
thrüdzich, adj catarrho laborans
(equus.)
DROK, adj. valde occupatus. Nl. druk.
Drókke njerring, crebri in taberna emp-
tores. F.u. drükke kynders, pueri ir-
requieti et molesti. Wi hawwe it drok
mei di ungetid, insudamus fenisecio.
Hja binne drôk oan it forfarren, mi-
grantes domo multi sunt in transpor-
tandis utensilibus. Dy twa joden hawwe
it drok mei eltsoar, ambo judzi fer-
vent in colloquio. Prov. Drôck is
drókje, vb.n. cunctari. Ang.v. éretche,
morari, ex dreche, Jun. Et. dretche.
Scoti dreigh, lento gradu, tardus.
Ang.v. drecche, somniarl, cunctari. Ita
sequens drome, Ang. dream, torpere et
somniari. Vide loca que citat Halli-
wel in drecche.
DROME, vb. somniari. F.b. dreeme et
dróm, Outzen. Ang. io dream. Ang.v.
lo dreeme, dream, canere, gaudere,
somniari, Ags. dreaman, canere inetru-
menta musica, gaudere, jubilare. In-
nuit sonos et voces e longinquo, in
somniorum przstigiis, jubilantium et
canentium. Inde Sax.v. dróm, convi-
vium; &udo dróm, (turba strepens ho-
minum) vita humana; droAünes dróm
(Christi convivium letum) beatitudo
celestis. Confer cum Ags. dreman,
Nl. dreunen, tremere, F. droanje, tre-
mere ut sambuce chorde; droan, dreun,
modus, cantus. Dreun op mar! Age,
musice! Cane tibiam, pulsa fides! Alias
Spylje op mar!
Hwat it wyfke nachts droamt ken hja
deis krye, maritus uxorius nihil negat
uxori deamate. Zenne bok drome, su-
pra p. 435. Drome guogue relative
sumitur ut droagje, Nl.v. lem droomt,
F. Him droaget dear it loylekkerlán,
hariolatur ibi pacteolum, G.J. Memke
droamt mei hjar bern, matercula suos
sibi fingit liberos ab omni parte beatos.
Droame, somnio concipere fortunam
secundam: Dal hieste nat droamd , hsec
felicitas tibi omnem prreter spem ac-
cidit. Prov. Hy droamde fen gouden
bergen ind waerd mei di hals fol hunger
wekker, Ang. Golden dreams make men
awake hungry. Ray, 100.
droam, cg. somnium, F.b. druum, Joh.
101. Ags. dream, drym, m. cantus
gaudium. F.v. dróm; in wses droch-
lenes dráme (nostri domini, i. e. dei
: 48
765
DROMMEN.
gaudium, hilaritas, susurrus musicus)
somnus. Ang. dream, somnium. —
Inmen ut 'e droam helpje, eripere ali-
eui errorem, explicare rem dubiam.
Prov. Hwat dy droam biíziut? Hwat
scoe er mneylomme az reyn ind moy
waer? M8. Quam rem hoc attinet
somnium? Innuit secuturum alternis
vicibus tempus pluvium et serenum.
len droam is ien droch, dy er oan
leauwt is ien gek, somnia sunt vana
phantasmata, soli stulti eis fident.
dromer, cg. homo lentus, iguavus.
Ang. dreamer, a sluggard, on idler.
dromericb, cg. ignavus, torpidus, ne-
gligens.
DROMMEN, pl. subtegminis extremi-
tates. Plene Nl. drom-garen, licium,
lici resegmen, Ang. Nhumb. /Arome,
thrume, Ang. thrum. lel ihramar,
lÀremir, (hróme, margo, (marginis
fila.) Sax.l. dróm, drum, quidquid
refractum et contractum sive detrun-
catum est; speciatim, drummen, sub-
tegminis extremitates, Bnl. I. 256.
dreumes, cg. dreumeske, n. homun-
culus, nanus. Sax.l Xen korlen drum,
idem, Bnl. I. 259. Dreum ex dróm,
et mes verisimiliter contractum ex
mins, minsk, homo, ut frómmes, màm-
mes; frommeske, mümmeske ex Jrou-
menske, man-menske.
DROMPEL, cg. limen. Inversis literis
pro dor-peal. In dro-pel sibi p adscivit
m, unde drompel. F. v. drompel et drem-
pel. Drempel ex der-pel, inverse drep-el
F.v. dreppel. Ags. dera, janua. F.b.
drempel. Silt drumpel ex dur-pel. Dêr,
dêr; dír, dór, dialecti Frisici inter se
permutant. Kil. , drumpel , Fris. j. drem-
pel, limen." , Drempel, Fris. Hol.j.
dorpel, limen." Corrige Richthofium in
voce drompel ibique citatam Grimmii
autoritatem.
drompel-maegd, cg. (encilla limen
frequentans, tenens) femina parasita,
adulatrix, qui snb specie officia quze-
dam prsstandi quotidie domum fre-
quentat et ligurit, furatur et calumni-
atur. Dy Aushálding bistiel net; er
rinne to folle drompelmaegden.
'n gledde drompel, limen levigatum,
i.e. super quod proci facile intus glis-
cunt ad ambiendas maturas filias. Si
filiarum major natu nupsit perbibent
juniores propemodum esse secuturas;
756
DROPA.
Di âldste dochter is trouwd; mou 1:5 di
drompel gled.
DRONG, adj. proximus, contiguus. Do-
meny wennel drong oan 'e tsjerke, sa-
cerdotis domus templo proxima est.
Ags. thringan, premere, pf. rang; st.
thrang, turba. NL dringen, pt. v. drang,
hodie drong; st. gedrawg, turbe con-
fert: pressura. Ang.v. £o tkrong, sti-
pare, unde Ang.v. #krome, NL drom,
turba hominum, militum, cet. M zz NG.
Ex pf. f/hrang, Ags. pressi, Ang.
tkrong, adj. obsessus negotiis, ut FK.
drok, quod vide.
DROP, (droop) cg. inflammatio uberis
vaccee vel mamm:e mulieris lactantis.
Nl. sy heeft de drop in de borst, Win-
schoten, 51. F. Di kou het di droop
yn it jaer, vacca catarrho uberis, lac-
tis continentia, laborat.
Post partum uber afhcitur conges-
tione simplici, qui dicitur dm (v. aem
supra); si accedit inflammatio, qua
partes interiores contrahuntur in glo-
mos sive nodos (siónger), dicitur dió
dróp yn di flarden, perversa depul-
sio lactis per totum corpus vaccs.
Flarden, panniculi laceri proprie, sed
hic fimbrie quaedam in stomachorum
quatuor vacce uno, quem Frisii ap-
pellant di mutse (moetse). — Hesthou di
dróp yn 'e nekke? An tibi cervix ca-
tarrho riget? F.o. dróp, arthritis. Stür.
89. Antiqui putabant multos magnos-
que morbos nocivis nasci humori-
bus, e quo commento quoque manavit
Gal. fluzion, ecoulement ou depot d'hu-
meurs, qui se fait promptement sur
quelque partie du corps, L. B. fluzio.
Ags. dropa, m. gutta, Isl. drope, idem.
B. L. guía, catarrhus, podagra, Gal.
la gouíte, Ang. (he gout. B. L. gutta
cadtva, epilepsis, Gelri droppe, para-
lysis, arthritis. Jun. Et. gowt. Hd. tropf.
dropich, adj. Di kou is dropich, idem.
Confer F.v. drepa, pf. dráp, ferire, Ags.
drepan , pf. drep, verberare, vulnerare,
cum Hd. slach-flusz (feriens fluxus)
apoplexia; slach, idem. Ex pf. dráp
est F.v. dropa, ictus, plaga.
DROPA, F.v. ictus, verber, secundum
Richthofium. Censeo dropa esse geni-
tivum pluralem vocis dróp, tunica,
membrana, Gal.v. drap, involucrum,
pannus. Dus; membrane (Lat. mexinges)
. l. pia mater et dura mater tegunt
cerebrum; F'risii veteres tres posuisse
757
DROSJE.
videntur, eundemque numerum as-
signavisse diaphragmati Thera tkria
dropa opa there helibrede allerek, quz-
que trium tunicarum meningis. Tre
dropa opa da midrede alrek siugun skil-
lingo, trium tunicarum super dia-
phragma quseque (obnoxia) septem
skilingis. Hanc vocem, interpretum
crucem, me acutiores expediant.
DROSJE, pROosss, vb.n. currere, effu-
gere. Drós op mar! Apage! Hoc ver-
Dum habet Keller Hd. drowem, NI.
draven. Kil. drauen, trotten, succutere;
Draselen cireumerrare, vagari. Grimm,
Lex. drossen.
opdrósje, vb.n. abire.
DROUWJE, vb.a. Mackinga, in animo
habere, sibi proponere. Drouwste nei
tejerke? cogitas ire in templum? Pro-
prie minarn, Nl.v. druwen, drouwen,
(dróuwen) dreewwen, minari; hodie g
pro w, dreigen, F. driigje. Anglosaxo-
nes itidem duplicem formam frequen-
tabant, #reagun, threagian et láreavian,
minari, reprehendere. Confer driegje.
Driegje jow nei Hynlippen? cogitasne
ire Hindelopiam? F.o. adoptaverunt
Hd. drohes, minari, sed eodem sensu
quo rejecie forms drouwje et driigje;
he droht wa de stadi, meditatur ire in
urbem. Stür.
DRUCH, DRUGH, DROEGH, adj. siccus.
An „North. drue; drink the pot drue,
ebibe cyathum. Ags. dríg, dryg, Ages.
North. druig, de, rh drye, d,
idem. F.b. drüügh, drue, Nl. droog.
Druch ys 'e kiel, guttur torridum.
Phrases; Sa drugh as kork vel kork-
drugh, subere siccior. W.o. bunk-drách,
osse siccior, E. I. 90; F. Jien-druch,
idem. — Hy mei syn wiet ind drugh
wol, cibi et potus avidus est. Drwgh,
substantive, cibus, opponitur T& wiet,
humiditas, i. e. potus. — Hi is noch
nat druch efler di earen, aurium terga
ei adhuc madent ut infantibus, i. e.
adhue imberbis loquitur et agit ut
adultus; Hy snydt op as prefester ind
is noch ual druck efler di faren. Sax.].
He is nog nig drôge achter de oren,
Bnl I. 352, Holstein L 367. W.o.
Dan wol fri un is noch ni drûch táft
(to aft) d'ór, adhue puer ambit virgi-
nes. — It bern sliept al drugh, infans
somno jam vesicam continet. Tropice,
Myn wiif is drugh, vel sliept al drugh,
DRUCH.
purgationes menstrus uxoris mem ces-
sant; Di frouliu wolle leáfst mai drug
sliepe, menstruorum cessatio, provec-
tioris statis et sterilitatis indieium,
feminis ingrata est.
drugh waer, colum siccum, absque
pluvia. J£ is nou , cessavit plu-
via. Niis reinde it, mou is "t wer drugh,
Ang. the elemenmis go from cold to hot
and from moist (o dy. Prov. Zen druge
Maert, ien wiele April, Dat giet di
Ausman nei syn wil, Ang. 4 dry March
and a dry May portend a soholesome
summer , if (here be a showering April
between
ik bin drugh, sine nummis sum.
Druge kou, vacca non prebens lac.
Di kou drugje vel druye, Ang. North.
to dry a cow, to leave of milking &
cow, when she gives little milk. —
Druge minne, mater haud preebens
mammam lacte carentem, nutrix lacte
bovino vel pulte alens infantem. Ang.
'n nurse, & woman feeding her
child without the bresst. Inde Sha-
kespere eontemtim AMisíriss Quickly is
his nire or his dy wurde, his washer
his wringer. F. Jiffer Q. is syn
minne oaf druge minne, syn wasker ind
syn wringer. — Drugh bréa', 'n drugk
stik bréa , frustum panis eiliginei abs-
que butyro; fig. pauperies; Di arbeider
ket er noch min druch bréa oan, hoc-
opus non alit operarium esurientem.
Figurate, 'n druge keerdel homo seda-
tus et specie simplex, sed irrisor.
Talis hominis joci ex eo dicuntur pro-
dire sicoe, i. 8. sine e B vel
ornatu, T giel Atze soo , Burm.
64. Ang. a dry fellow, & saroastick
man. Hol. droog-pruimer, homo frigi-
dus et taciturnus, proprie, xerophagus;
pruimen, fig. comedere. — len drug
Jorklomme | praettsje, colloquium jeju-
num, frigidum, Ang. a dry fable, fa-
bula jejuna absque ullo ornatu.
drugje, vb.a. et n. eiccare, sicoeseere,
abstergere humorem. Sat. drúgje, E. II.
203. "NL drogen, idem. Ags. drigan,
siecare, areseere, Ags.North. drugia,
druga, dryga, arescere, abstergere.
Ang. (o drye (drije) dry, activ. et neut.
at Fris. druye. Eodem modo ex drugje
(drüügje, F.b. drüügh, siccus) fit F.
drüije, quod scribo druye, idem quod
drugfe; ÀÁng.v. druye, siccus, Hal. Ex
druga fit Ang. East. (o drug, to dry
769
DRUCH.
slightly; drugged, halfdried (linen.)
Wright. Ex Nl.drogen est Ang. Lanc.
droy, to wipe clean. Ex F. drugje est
druye, ut ex espuge, spige, spuere,
spuye et spye.
Di bern 1t gat drugje, nates infantum
lavare, abstergere et puris fasciis in-
volvere. Figurate Oárreheit hat him it
gat druge, hereditas avi eum e re an-
gusta liberavit. Eadem figura Hollandi
in sermone (iriviali, iemand wit den
stront helpen, aliquem liberare sere
alieno.
druyer, cg. qui siccat. Prov. 4fz di
moänne op it ein. stiet iz it "n dripper,
az di moänne op 'e rigge leit is it ien
druyer, luna erecta portendit pluviam,
tergo recubans colum siccum,
Afdrugje, vb.a. abstergere (ex. gr.
mensam madidam).
fordrugje, vb.n. arescere, arescendo
perdi. 8at. ferdrígje, E. II. 203.
yndrugje, vel -druye, vb.a. et n.
Sat. indrugje, E. II. 208 interius ares-
cere et siccare. Di boale is yndruge,
panis preter crustam intus torret, Fi-
gurate yndruye, alicui suas injurias
rependere. 7k scil dy snoeshodnne it
ecelden ind rachen op us heit yndruye,
proprie, infricando siccare, i. e. inu-
rere patris lzsi ultionem.
neil-druye, vb.n. (siccare unguines)
deses hwerere foco admotis igni mani-
bus, Ang. do dry (he nails.
opdruye, vb.a. et n. siccare. Di flier
opdruye, madidum solum penicillo ab-
stergere, Ang. to dry up, idem. Di
paden druye mei di sinne al op, lucente
sole siccantur semite madide. Ang.
Herbs and fowere dryed in the hot sun;
Poeta G. J. appellat solem druge-vei,
siccator vie (ccnosm): active Di sinne
druit di wegen al op.
utdruye, vb.n. exarescere. Sunder wet-
ler druyt it ierdryk ind it noat ut,
deficiente pluvia exarescit arvum et
seges. Tropice, Di âldman druit alle-
heel ut, senex marcasmo macessit pe-
nitus. Dal sleauwe péar druget swieljes
wei ut, hoc par ignavum conjugum
sensim perdit rem familiarem.
drugens, cg. siccitas. Age. drignes; f.
Ang. dryness. Sax.l. drógnis, Bol. I.
382.
druchte, cg. siccitas, colum siccum
per aliquod tempus. W.o. drugt, f.
idem, E. I. 364. Àng. v. drowghte, Hal.
760
DRUET.
druch-hals, e$ (gula torrida) homo
vinosus. Aug. dry-furred tongues, (John-
son) sicce farte 1. e. sitientes linguse;
poetice. J7aís, collum pro homine,
non sine quodam contemtu, ex. gr.
éarme-hals, misellus pauper; toagh-
hals, temerarius; sup-hals, potator ebri-
osus, Nl. ommozele hals, ellyp. hals,
homo stolidus; Nl.v. dief-Aals, fur. Kil.
druch-kloot, cg. (cui sicci sunt tes-
ticuli) homo frigidus in venerem, non
aptus coitui.
druch-scuórje, vb.a. vasa enea ter-
gere et polire absque aqua. Figurate,
coenare pane absque pulte vel obsoniis
calidis recenter coctis. Ang. dry-rub,
to make elean without wetting,
At twelve years old the sprightly youth
(ts able
To turn a pancake or dry-rub a (able.
bien-druch, adj. (osse siccior) aridis-
simus.
kork-druch, adj. (subere siccior) pe-
nitus siccus.
wyn-druch, adj semi-siccus; valet
precipue de madidis vestibus paulu-
um vento sub dio expositis. Sax.l.
wind-dróge, Bnl. I. 253.
DRUDEL, pBuL, (droedel, droel) sua-
vium meum! ad infantem. Alias dru-
del et érul, (troedel, troel) idem. Nl.
troetelen, blandiri, mulcere, proprie
suaviis et amplexibus ambire alicujus
amorem. Kil Myn íroelelkind, mes
delicie. PF.o. trudelen et tudeln, idem.
Stür. Sax.l truteln, idem; lüfj trutel,
uerulus deamatus, Holstein II. 285,
. lytse (rudel. Of. Isl. #hruta turgere,
Hol. dial. £rü/, cunnus.
Diversa sunt Nl. druilen, negligenter
agere, herere, torpere, Ang. v. droil,
mediastinus, NI. $/-00r, homo len-
tus desesque, Ang. £o drawi, Nl.v.
druylen, suggredi, latenter vel clam ire,
se subducere, proripere, Kil.
DRUET, cg. sectator, comes fidelis, ex.
gr. regis, dei, cct. F. v. dracht, drecht,
comitatus, paranymphi paranympheque.
Sax. v. druAt-folc, comitatus; Ags. drikt-
folc. Goth. drauhtinon, stipare militi
bus, servire; drauhís, miles. Tacitus
de comitibus ducum Germanorum,
» Magnaque et comitum smulatio, qui-
bus primus apud principem suum lo-
cus, et principum, cui plurimi et
acerrimi comites. Hec dignitas, he
vires, magno semper electorum juve-
761
DRUET.
num globo circumdari, in pace decus,
in bello presidium." Germ. c. XIII.
Godes drüüt, del sectator, in veteri
cantilena Frisica, qua laudes Sancti
Stephani, die ei sacro, celebrabant,
Dy hol/ige Sinte Steffen, dy mylde Godes
(druyt,
Jerusalim to di poáríe so geeng mem
. — (stielen uyt.
Men worp kem mey en flentsteen
Het flesk al fen de been:
Dirom komt Sinte Steffens dei
Christ-moorn nou al sa ney.
Kirioleis.
Kil , Drut, draut, druyt, j. trouw,
getrouw, fidelis, fidus. Druyt ende
vriendt, vet. Fland. fidelis et amicus."
Inde reges et toparchme Hollandie
olim subditos compellabant Lieve, ge-
trouwe! — F. holig, hollig, Ang. holy,
sanctus, utraque forma ex Age. Ad-
lig. — F. myld, mitis, lenis, liberalis,
tepidus. — JTentsteen, lapis siliceus. —
Uyístiele, hodie Zetetjitle, pf. -staet,
Nl. witstofen, extrudere, expellere. —
Chrisi-moorn natalitii festi Christi dies
primus, secundus St. Stephani dicitur.
Christjuen (Chr. nati vespera, i. e.)
dies antecedens primo diei. Hamconii
Frisia, 61. Preterea hocce festum lauta
compotatione celebrabant, (Supra drin&-
hoarn, 140) quare autor de gente Frisica
pergit his versibus
Quin ec pocla bono spumantia cornea
(cytho
Martyris in primi festo libare solebat
Letius et sacro quasi. congaudere tri-
(umpho ;
Sed pio huic mori eter, heu, successit
(abusus.
Pius hicce mos oriundus est ex com-
otationibus, quibus proavi nostri ad-
uc gentiles festum brumalis solstitii,
]l e. renascentis lucis, celebrabant,
quasque post recepta sacra Christiana
in festum nati Christi, lucis mundi,
transtulerunt. Inde Isl #/, pl. olim
sacrificium cum symposio circa initium
aquarii; postea, festum natalitiorum
Christi. Angli usque adhuc per totos
12 dies (twelve days) nati Christi fes-
DRUK
763
DRUKJE.
|druyt, famulus, generali sed parum
honorifico sensu hominis, ut Hol.
knaap, F. feint; ien nuwere feint, Hol.
een vreemde knaap, homo suspectus.
Phrasis T is socken slomerschen drugt,
Burm. 70, homo est ignavus, somno-
lentus, F.o. slômer, idem. Ang. sloom,
somnus levis, F. slom, idem.
DRUFEL et TRUWEL, F.o. F. íroffel,
trulla. Dubii herent inter d et £, quod
litera primitiva est /&. Ags. Areaf, ma-
nipulus, Ang. 4hrave, idem, (írowel,
trulla. Si tamen instrumentum ipsum
cum voce derivas a Romanis non valde
refragor; Lat. trulla, Gal. íruelle.
, vb.a. premere, angere. PF.v.
thrikka, imprimere, p.pf. 4racAt,
lhrayt, ik hab myn sighel tracht op dat
spacium disses breues, hujus syngrapheo
margini impressi sigillum meum. Ne-
que Anglosaxones neque Neerlandi
vocalem . in temp. pf. mutant, E
cie, pf.p. fárycced. NI.
tÀryccan,
drukken, drukte, pL. p. drukt. Isl. thric-
kia. F. W.o. thru&i, E. T. 54.
drukje, typis exprimere literas. Quid-
quid literis fixis typographie publici
juris erat factum pre litera scripta
vel sermone oris fidem mereri proavis
videbatur; inde phresis Hi leacM az
út drukt is, glonose mentitur, fronte
ahenea.
Est quedam coli sereni et clari
temperies, qua objecte terre domus,
turres videntur elevari vel aliquantum
trans aquam subsidere, Gal. Áng. mi-
rage; hanc prestigiam opticam PF. ap-
pellant drukke, premere, deprimi, i£
drükt ; Mam fie, elevare, i£ tit. Imper-
sonale # ut in F. i/ reint, Nl. het regent,
Ang. it rains, Ags. hit reneth, pluit;
F. it thungert, Ags. hit thunrath, Ang.
st thunders, NI. dondert; F. út hei-
let, Ang. it hails, Ags. hit hagolik,
Nl. het hagelt; Ags. hit frysath, F. it
friest, Ang. it freeses (friezes) Nl. het
oriest; Ags. hit sniwikh, F. it snyt, sniit,
NL het sneeuwt, Ang. it snows; Ags.
hit thawth, Ang. it thaws, F. it theit,
NL Aet. doo; F. i£ barmt, Ags. hit
byrnth, Ang. it burns, Nl. Aet brandt.
tum celebrant symposiis, conviviis et
omne genus hilaribus, que epiphanie
die (tweifk-night) finiunt: Brand, Ellis
I. 21 cmt. Per totum illud spatium
similia hilaria juvenis in Frisia con-
celebravi.
Af-drukje, vb.a. premere ab, de.
del-drukje, vb.a. deprimere.
for-drukje, vb.a. opprimere.
lat-drukje, vb.a. premendo applanare.
ruk, cg. miseria, calamitas; litere ty-
pographicse earumque forma.
708
DRUL.
DRUL, f. F.b. W.o. tuber, synonymon,
dat swillens; F. di swolm, apostema,
E. L 864. Dru, F.o. tuber, apos-
tema, abecessus. Stür. Nl.v. drol, res
convoluta, teres, rotunda, stercus ro-
tundum; fig. homuncio: turbo, Nl. /oi,
drijftol, Nl.v. dop, turbo, F. top, Gal.
toupée.
uutdrule, vb.n. F.o. extuberare in
tumorem, apostema, cst. Sax.l. wut-
drullen, spissi liquoris formâ emanare,
ex. gr. instar succi ex asso pomo,
Bnl. I. 260. Sax.n. s(óruüllen, exseri,
prodire, ex. gr. indusii ora e tunice
collo forte prodiens.
DRUMMICH, adj. F.o. mucidus, vox e
fonte Saxonica. Stür.
DRUS, F.o. ramusculus de quo pendent
fructus, quales sunt uve, cerasa, ceet.
Nl. éros (druiven) racemus, pro Nl v.
» torsch, írosch, racemus, quasi colligati
quid; 4/orssen, Fland. colligare, colli-
gere vestem, Kil. unde Galli rousse
et írousser. F. (rüske drüten, racemus.
DRUS, DROES, cg. diabolus. Isl. &iurs,
gigas, Odin, gigante Bóre ortus; pri-
mus deorum, (Egilson); post recepta
sacra christiana transfiguratus in prin-
eipem angelorum rebellium sive de-
fectorum, diabolum. TAárs per meta-
thesin /Arás, droes. Ags. (yrs, gigas,
spectrum, Lancashire, /Aruse, Ang.v.
hob-thrush (male tkurst, thrust). Literze
Ik nomen erat (Aurs, assimile /Auwss,
quam incisam in arte magica nefastam
habebant veteres. Lexicon Mythol. p.
976. Gr. Myth. 487. Confer Zend. drucs,
dsmon, Bopp. Vergl. spr. 667. Phrases,
De droes en sijn moer soenent naet betinse.
Nobis Syphringh en Jnsen, droes nam-
men, sey Jou Jousen , Burm. 9. 52. T is
de droes *t aegh uwt, ib. 57. F. Puske
st eagh ut, (feli pullule oculus ex-
sculptus est) homo irritabilis in iram
concitatus est. De droes en syn moar
da founen him naet. MS. 7.
droasbheit, cg. malitia, nequitia tar-
tarea.
DRUSTA, m. F. v. pretor paganus, pre-
ositus majori minorive populi parti.
Contrahitur ex druÁ(-se(e, ut lanst,
popularis, G.J. ex Jand-sefe, Nl. land-
saet. Ags. dryM , populus, turba homi-
num, Goth. (druhts) drasAts, bellator,
ut Nlv. mas, karel, homo, vir, pro
milite. Isl. droë, viri, Egil. drott-seti,
satellitum prsepositus, prsefectus pre-
764
DRUWICH.
torio, major domus regis, Nl. v. dros-
saei, prrfectus provincie, satrapes,
retor, judex criminum, NL drost.
ox et prefectura vigebant in Frisie
orientalis partibus Emdanis, vox in
Frisia Neerlandica non obvia.
DRUUF, (drüüf) cg. uva (vinaria), pl.
drüwen (drüüwen). Jen tris race-
mus, NLv. druyf-tack, druyf-torsch, Kil.
Plene Sax.n. wyn-drúwe, uva vinaria.
Alam. utin-trübo, Ags. win-berie. Gal.
grappe, racemus, unde Angli grape,
uva. D ex (À, et w ex g, Isl. táruga,
f. uva, a torquendo, torti i. e. ro-
tundi, globosi quid quantum ad uvam;
et conferti, glomerati quid, quantum
ad racemum. lel. (ruga, premere; st.
tkruga, uva, torcular; P. thrauwe, throuwe,
thrjuwe, premere, imprimere, Ang. do
throw silk, torquere sericum, fig. tor-
quere (lapides).
drüwen, pl. ovarium pores. Nl. eyer-
etok.
drüwe-beam, og. vitis, Nl. toijnsfok.
drüwe-kerl, cg. uve acinus.
drüüf, capulus nodosus, semirotundus,
conti longi (3001), quo opposito humero
nauta propellit navem onorariam per
aquas mediterraneas. F.o. dran, idem.
ljelt, ligneolum ellypticum ad rectos
angulos breviori eonto (kloet) imposi-
tum, quod manu tenens nauta propellit
cymbam minorem. Idem scipioni zegroti
vel senis impositum dicitur krük (crux)
unde et scipio ipse dicitur krük, pars .
pro toto.
drüüf, F.o. terebre caput rotundum
et mobile pectori oppositum, -dum
eam vertit faber lignarius. Itidem ca-
ulus rotundus conti saltatorii, quo
infixo aquse fundo Frisii transiliunt
suleos aquarios; hune capulum Frisii
Nl. ut nullius usus reprobant; F. pois,
Nl. springstok, contus saltatorius. Ex-
tremitas conti, que fundo infigitur,
mucrone ferreo instructa est ne inter
saltum gliscat. In bello Frisii veleres
tali conto ut lance invadebant hostem
& partibus inexpectatis, qui licet vic-
tor eos saltu superantes fossas perseqni
non potis erat.
drubbel, PF, o. uva; acervus, eumulus,
copia; veul op én drubbel, multa in
unum coacervata. B zz W. (Alam.
drupo, turbs minores, Graff. V. 252.)
drufel, F.o. cerasorum racemus. Stür. 40.
DRUWICH, (droewich) adj. tristis, pre-
165
DUBEL.
cipue sensu figursto de omni re in-
fausta et molesta.
drüwige tiden, tempora tristia. 's
drétotge junge > puer „proteryns; drúwich
famke, puellula effera. 74 fryen ind
hylkjen fen di bern is ien drûwich lest
foär di âlders, liberorum amores et
nuptime parentes defatigant. Xroade is
ten ich wnkrúd, sinapis arvensis
triste lolium est.
Intendit notionem faustam adjecti-
vorum; adv. Dal dd-wiif is dríwige
ryk ind ea eang as di pest, anus avara
licet. perdives. Sint is dréwige sterk,
hy nimt twa keerdels ind slacht di iene
mei di oure um ds earen, lacertosus.
F. oríbel, idem, Gal Aorridle.
Utroque sensu valet et didrúd (be-
droed) ex bidrûwd: bidríde kâld, myld,
coelum frigidissimum, calore molestum,
est. Dat swieren ind jildforsmiten is
ien bidrúd wirk, comissari et profun-
dare patrimonium perniciosum est. Nl.
bedroefd.
Sax.v. drobé, drwobi, druoui, turbi-
dus, nubilus, trielis. F. drúwick waer,
ecelum obnubilum et tranquillum. Nl.
„droef weder, celum turbidum, nu-
bilum, tenebrosum; droef, turbidus,
feculentus; droeue wijn, onclae 5 ,
Kil.
re
vinum turbidum, fseculentum."
Notio propria turbidi et fzculenti ad
figuratam tristitiee transit. Confer Ang.
Cumb. dr«ve, à muddy river; North.
druvy, thick, dirty.
DU, tu, F.v. posteriores pro antiquiore
thu. O. F. W. 16, 156, 177, 266.
Chart. I. 846, a. G. J. idem. Hodie
dialectus communis dow, Ang. (hou, sed
Sylvicole du (doe) Supra dou, 718.
duwkje, F.u. idem quod F. dowkje.
Ang.v. fAowiynne or seyme (hou (o a
mane, Promp. parv.
DUBEL, DUB£LD, DOEBELD adj. duplex.
Dubel ex Lat. duplez; vox Germano-
rum est Ags. loi-feald, Sax.1. /te-vold,
Alam. swifalt, Hd. z1wei-falt, Nl. twee-
voudig, ut Lat. (duo, plicare) duplez.
In leg. Frisie dubeld, sed in antiquio-
ribus /wi-fait.
Prov. Dy gdu bitellet bitellet dubeld,
G. J. bis solvit qui cito solvit debitum
vel promissum. Frisii adeo libertatis
erant studiosi ut nullius debitores ease
vellent, et quecumque emebant para-
tis solverent, nummis. — Ablekale-
wirden kenne — dubeld forstien wirde,
766
DUBEL.
causidicorum verba ambigua sunt. Nl.v.
dobbel-cer. igh, ambiguus. Kil.
dubelde hân, manus artus introrsum
plicatus. Op di dubelde hân” falle,
manu supina cadere.
dubelde keerdel, (vir duplex) vir
latis humeris et membris torosis aique
nervosis, sed non procerus.
dubelde loft, coelum confertum spissis
et immotis nubibus, quse minantur
tempestatem. Alias sen ikichte loft.
dubelde ind inkelde silen, restes
quibus equus írahit currum. Inkelde
silen, quibus equus singularis trahit:
dubelde silen, quibus bini trahunt.
dubel-ind-dw:zrs, adv. duplex et trans-
verse; valet de corpore cui licet pli-
cato et transverso sat largum spatium
transiendi per asperturam quandam
patet; di Aaiweim ken ; ers
throch di scuórsdoárren kinne. Di roak
ken dubel-ind-dwers oan, ik ken er
dubel-ind-dwers yn, vostis mihi sat
laxa est. — Affatim, OérreAeit ken my
dubel-énd-dwers | kolpje; mar hy is do
deun, avo diviti facile est me e re an-
gusta extricare, sed tenax est. Hy sil
er dubel-ind-dwers yn, est in re lau-
tissima. Prov. Dubel-ind-dwers genoach
$& noch nat noach foár dí minsce, au-
rum Croei non explet hominis cupidi-
tates. — Motus repentinus, Dat hou-
welsk kaem dubel-ind-dwers op, nuptie
istee repentissime oriebantur.
dubel-ind-dwers, affatim; i£ Daitsje
ken dubel-ind-dwers ut dat lekken. —
Vi et guocumgue modo adulatorem
expellere foribus, di moaiprater kaem
dubel-ind-dioers di doar ut, aliter, hals
oer kóp.
dubel-djerre; n. subintellige ái, aei,
ovum; ovum binis vitellis.
dubel-strete, cg. Hind. platea Hinde-
lopensis ntrimque domibus cincta, nunc
diruta. Confer di dracht supra 725.
dubel-stuwr, cg. per ellyp. dujel , dim.
dubelke, dubelisje duo stuveri — 10
partes centesims floreni. Prov. ex
dubelstuxor ken nuwer roalje as er op 'e
kant komt, sorte fiunt quse fieri posse
negamus.
dubel-hertich, adj. insincerus, falsus.
Ang. double-hear(ed. Opponitur ienfáldich,
simplex; sliucht ind riucht, Ang. plain.
dubel-liddich, adj. (duplicibus mem-
bris) artubus pregrandibus eisque ro-
bustis preeditus,
7617
DUBELJE.
DUBELJE, DUBBELJE, DOBBELJE, Vb.n.
aleam jacere, tessaris ludere. Proprie
in caput volvi ut projectz alem. Isl.
dubla, vb.n. in caput volvi sub aqua et
emergere, urinare; aleas jacere, a£ dubia
peningum , Nl. om geld dobbelen, num-
mos submittere ales. F. smite, (proji-
cere) idem, ellyptice, pro mei dobbel-
sljinnen smite (um waffelkoeken.) Cf. lal.
dufa, columba, (urinatrix) cum dwfl,
alea; dufía, alea ludere. Sueth. dodla.
Egil. Thema dob in dósóelje, tessaras
jacere et dôdderje (sursum deorsim ferri
in undis) fluctuare, forte idem est.
dobbel-spul, -spil, n. tessarorum
lusus., alea, Chart. I. 896: 3 tessare
numerus justus alerm.
DUCHTE, DYCHTE, DICHTE, vb.a. men-
tir. Nl. dichten, versus factitare, con-
dere carmen. Ags. diktan, parare,
disponere, componere, exarare; dii,
dispositio, jussum, dictamen; dier,
commentator, Nl. dichter poéta. Ang.v.
to dight, to dispose, ordain, prepare,
deck, put on, adorn, to find out. Hal.
Ang.v. ditt, unde et (dihtege) dilly,
Ang.y. tum carmen, ode, hymuus,
tum cantilena: Aeavenly ditty of the an-
gils, Bp. Hal. sed Beaumont a Aeavenly
hymn, no dily. Soft dilties cantilene
suaves, Sandys. Amorous ditties, Milton.
Rural ditties, idem. Prima notio est
in condendo carminis verba distincta
a melodia, qua canuntur. Hooker op-
ponit ie ditiy or matter melodisw can-
tus (Ae very harmony of sounds. Vide
loca apud Johnsonum. Ut dichte, com-
ponere, Frisiis est, mentiri, haud secus
stâle, proprie, ponere, disponere, for-
mare, Nl. stellen, ponere, componere,
ordinare, Nl. Die schrijver stelt goed,
autor est tersus. F. Watse ken aerdich
ien stâle, W. pulchre fundit mendacia.
Dubius hereo inter hanc originationem
et receptam a Lat. dictare.
DUD, deliquium enimi, in composito
dud-slek, F.v. colaphus quo quem
vertigine tactum ad casuni damus. Isl.
doda, languefacere; dodna, languescere.
DUDE, DOEDE, Ágs. DUDDA, n. p. v.
Dádk, Duótke, Duótisje, n. p. f. dot.
daudjas, certare, studiose agere quid.
, Duodo nomen antiquissimum et
apud veteres ubique obvium ia aeculis
I, VII, VIII, IX. Forst. 339. Ibi-
dem JDodica, Duodicho, n. p. f. F.
Duótke, idem. Ibidem 2ofífo. F. Dote
768
DUGE.
unde F. Dotinga, n. patron. Norm.
Dudo de St. Quentin.
Pontifices Romani nomina antiqua,
qui pagana appellabant, in christiana
(ex. gr. sanctorum) mutabant, quz
tamen Frisii patrum reverentia recu-
sabant: inde ingens iste nominum
propriorum ex stirpe antiqua apud eos
ad hunc usque diem floret, que apud
exteras gentes Germanis perierunt.
Angli maxima parte nominum propri-
orum vernaculorum rejecta, nomina
patronymica ab vernaculis propriis de-
rivaverunt. Exemplo sit Ags. Dwdda,
n. p. v. Ang.v. Dodd, idem. Ang. Dod-
son per apocopen Dodd, n. patron. F.
Doede; Watse Doedesin, per apocopen
Doedes, Watso Dodonis filius; Doedes
hodie nom. patron. Dani Dodd, n.
patron. Ex dod fit Ang. Doding, F.
Dodinga, n. patr. ut ex F. Dowe,
Douwe, n. p, v. Ang. Downing, n. pa-
tron. et ex F. Howe, Houwe, n. p. v.
Ang. Howe, n. pafron. F. Houwink, n.
patr. F. Rommert, Remmert, n. p. v.
ex Rombert, Remberi, veterum .Hrum-
brakt; Rember( Dodes, Dodonis filius;
Jouke, n. p. v. Joukama, n. patr. Rem-
bert Dodes Jouckama , botanices instau-
rator nobilis sec. XVI, ex Stauria,
Frisie capite antiquo, oriundus, Fri-
sice se appellabat, omisso nom. pa-
tronymico, Aembert Dodoens, quse no-
mina a se Latinitate donata audiunt
Rembertus Dodoneus, Frisii, ab omni
ostentationc alieni, sspe negligebant
nomina patronymica, quippe prosa-
ie attributa nobili. Confer Lower,
l. Surnames, I. 151.
Ln
DUDEL, F.o. lectulus oscillans infantis;
F. widze, Nl wieg. — F. dodje, sur-
sum deorsum moveri. Nl. schommelend
wiegje. — Lamina spissa glacialis ab-
. rupta fluitans in qua se agitant pueri
temerarii. Stür.
DUDELJE (doedelje) inficetum modulari
cantum tibia, sonos tremulos ciere.
Dudel-sek, Nl. doedel-zak, tibia utricu-
laris; G.J. lille-sek, lilje, tremulis so-
nis modulari cantum; /ille-pípe, idem,
pipe, fistula, Je-pypker, cantor utri-
cularius. Ang. ag z— F. sek, Ang.
bag-pipe et dag-piper.
, Cg. F.o. ictus, vb. due, premere,
trudere. F. dóuw, 704 supra. Stür.
DUGE, vb.n. valere, probus esse, frugi
esse, Us soam wol nat duge; sa 'n bern
769
DUGE.
is nin seine, mar 'n flok foár ien âlder.
filius noster ad frugem redire recusat;
tales liberi parentum sunt crux.
dügd, cg. beneficium. Ags. dugan, pro-
desse, juvare, frugi esse; pf. dwAde,
benefaciebat. Qus notio vigebat quo-
que in Nl.v. deugd, virtus, enefieium.
Kil. Vide doge, 696 supra. Lat. viris,
beneficium, auxilium: virtue deorum.
DUGE, pucr, vb.u. F.o. facere. Valet
in imperativo, Dug 't man! F. dig
i mar! Nl. Doe 't maer/! Age, con-
cedel Stür. Confer infra dwaen.
DUYE, vb.a. mergites, flagello trituran-
tium compressas, succutere, ut grana
herentia expellantur. Dui di hweet,
di rügge/ — Partim triturare, ita ut
multum frumenti in aristis restet; plu-
rimum de avena, qua equos et alia
cora alunt, Di Ajouwer kriget earst
ten wantsje ear 't se er me fuórje;
Ien wan, circuitus unus triturantium
circa mergites. Je» wan foár it gat,
alepa ano pueri ducta. Isl. dua, mo-
titare, reciprocare; duir under fai,
pede pressum se recipit, i. e. elevat.
Ang.v. to dufl, verberari; st. duft,
verber.
Alibi duye non tantum attinet ave-
nam, sed et secale et triticum. Ex
rustici ore sequentem habeo descrip-
tionem: Ji therscers lizze di therskflier
oan mei tsertigh scéawen, yn 'n roune
O mei di ieren nei eltsoar ta. Di thers-
kers therskje 'n wan oan beide siden. It
beste is er den uut, mar it oare bliuwt
er yn sillen um ta hakstrie foár it fé
brukt to wirden. As er nou noch hwette
lo fole yn bleauwn is seit di boer,
» Dui di hjouwer, di rügge, di hweet ^"
Nota numerum sexaginta mergitum.
Numerus principalis nostris proavis
erat 12, quem multiplicabant numero
digitali 5; 5 x: 12 & 60. Nobis nu-
merus principalis est 10, quem se ipso
multiplicamus; 10 x 10 — 100. Nos-
ter numerus centum proavis erat sexa-
ginta. Sexaginta bis facit 120, unde
uplex numerus centenarius oriebatur;
alter (60) parvus, Dani Js£el hundret ;
alter (120) magnus, Dani stor hundret.
Confer 12 judices tribunalis Anglo-
Frisici; 12 testes jurati, F.v. 4olua-
sum oníswara; 1 pundismeta (agrorum
mensura Frisica) — 12 einsa, ense,
Lat. uncia; 1 fôl pes — 12 thuma;
Ang. pound zz 20 shillings; 1 shil-
TIO
DUIT.
ling zz 12 pence, ut F. 1 einze — 20
pasninga; 4 X 19 — 48 verbera furi
virgis infligenda. Nescio an buc du-
cende sunt 129 hore zz 1l dies; 12
menses zc 1 annus. Confer supra
druet, ibique Ang. twelve days et twelfik-
day , twelft-night.
DUIT. eg. parva moneta cuprea, nune
obsoleta, quz valebat octavam m
stuveri. Stuveri 20 z 1 florenus
Neerl. EF. ien goune, Nl. gulden; Kil.
duyt , duytken, triens, j. neghenmanneke,
triens, vulgo deula , Moneta olim nota
apud Anglos, wÁen WI not give
a. doit "x relieve a nd beggar , they
will lay out ten to see a dead Indian,
Shakespeare, Johnson, doi£. Ang. York.
I do not care a doit about it, F. 1k
tel it nin duit, flocci pendeo, JJ in
NI, v. máte, oboli vilissimi genus, B.L.
mila , (Kil.) Yorksh. quoque oi efferunt,
There was neither head nor hair om it,
moit nor doit. A glossary of Yorkshire
words, London. 1855. p. 111, 46.
Dim. doitkyn, Anglorum moneta anti-
quata, Cange. Vulgus Amstelodamense
effert duit ut Angli doif. Galli servant
veram veteris $ pronuntiationem in de.
Phrasis. Di fekke (vetula amara) is
sa neigéande, hja scoe wol ien duit mids
twa knipe. — Op ien duit kenne, accu-
ratissime nosse. Dy faem is sa trou
as goud; ik ken hjar op ien duit. De
eo, qui aliquam fossam facile saltu
superat, dicitur, Hy ken di leáp op
ien duit; op ien duit kenne proprie est,
novisse usque ad minimam particulam
i e. penitus. Pro duit hoc sensu quo-
gue valet prik, Di boeren kenne hjar
nÀjerren op ien prik, Mhd. wf ein
orí, Scherzius. 17 jild komt op ien duit
ut, ratione expensi et accepti habita
ne obolus quidem deést paratorum
nummorum summis.
duitesk, adj valens dutam. Dy âlde
sangen sille er yn as duitesk biar, supra
237. E nominibus ceterorum nummu-
lorum adjectiva ejusdem trahuntur
forms, eíuwr (stûr), afssorésk ; oárísen,
oarísesk ; blank, blanksk ; bôûtsen, bûtsesk,
ceet.
enje, peinje, (Ang. ex penni,
P cujus duo JE 1 dd on NL
ooriken — 9 dutze; dotsen, Nl. v. dutke,
— 4 dutse; dlank — 6 dute; síwwr
stuverus zz 8. dute, F.u. stüwer, Ang.
süver, Nl. síuiver; Ürespenje zz 10;
49
171
DUJE.
twa blanken — 19 dute; dubel-siuvr ,
dubelke, dubeltsje z— 16 dutem; séoter
— 920 dute; fad — 32 dutwe; scel-
ling z— 6 stuveri; sez(eheal, hynxie-
rider (equite signatus nummus) scel-
lingus depreciatus zz 5; stuveri. dcht-
stuwrisk stik — 8 stuveri. Táretjende-
Áéa] e 12i stuveri. Goune florenus
zz 20 stuveri. Daeider zz 30 stuveri;
Kroon — 9 goune z— 40 stuveri. Qui
nummi omnes sunt abrogati, exceptis
goune, stuwr et dubel-stuwr, quos auc-
toritas publica pusilla valoris diminu-
tione continuavit.
Through (hy protection they are mon-
(strous (rivers.
Not like the Dutchman in base doits
(and síivers,
Taylor Workes, IL 3. Halliw. 809.
L gulden, F. goune (ex goldene) Frisii
quoque appellabant stokmantsje (ho-
muncio baculo nixus) Hec moneta
quippe signata erat virgine, quse dex-
tra tenebat lancem pileatam, symbo-
lum libertatis, inscripta Hanc (uemur,
dum leva ulna incumbebat libris sa-
cris altari positis cum inscriptione,
Hac mitimur. Hoc sensu tinctum em-
blema, ex quo redolebat parentum
pietas et libertatis amor, posteri, ser-
viliter imitantes inscriptionem nummo-
rum Theotiscorum Got sei mit uns,
mutaverunt in God zy met ons.
DUJE, vb.n. Sat. DÓE)JE, DÔGJE, idem
quod F. djoeye, supra 681.
herumedóeje, ut pueri puelleque
lascivientes per vicum sera vespera
vagari. E. it 203. F. umdjoeye.
ol. gedoe, F. gedógh , quseque mira,
aliena res, vel egendi ratio. Hol. Dat
is 'n raar gedoe. F. Dat is 'n nuwer
edet.
DÜJE , adj. F.o. hodie. (du, dies?)
C. M. 59. dwjen mén (mérn) hodie
mane, Ágs. mergen et morgen, inverse
Ang. (morneg) morning.
dulung, adv. F.o. hodie.
DUK, DOEK, n. (collectivum) linteum
lineum in longum extensum, quale ex
textrina prodit; tela, e qua fiunt indusia,
stragule cet. Confer dók ex dák. Egen-
r&d dk, linteum lineum cujus fila
hera et famuls ipse neverunt.
dok, f. et n. W.o. «n dok siljern, glo-
mus tomicum, F. 's string byntjern,
Nl. kuwel bindgaren. Cf. dokke, supra
700, E. L 363.
712
DUKE .
dûk, cg. di dúk, elyptice pro Aa/sdák,
focale linteum virorum. Siden dék,
linteolum sericeum; Easíynjes dukje,
linteolum Indicum, sive ex serico, sive
ex gossypio; talia linteola Frisii, tum
virij tum femine, in delicüs habe-
bant.
dukjes, pl. Di Friezen wine er nin duk-
jes um, (F. nullis fasciis velant verita-
tem i. e. nudis verbis verum dicunt.
Scil. duk, dim. dokje, dokkeltje.
DUKE (doeke) corculum. Ad infantem
Myn duke! corculum Myn dukeman !
mes delicie, Goth. gadaukans, fami-
lia, dixdF, proprie, ejusdem mense
participes; dusdts, epule. B. L. com-
mensales.
Duco, duke, düke, doeke, n. p. v.
Doke, Was. II. 174. Dautsen, Doutsen,
'n. p. f. ex daukken fit daut(sen.
DUKE, DUKJE, (doeke, doekje) vb.n.
act. conquiniscere, caput demittere;
se aquie immergere; se abscondere in
cavo; pf. dák, pr.p. dukende, pí.p.
dukt, ger. (o duken, Nl. duiken, pf. .
dook, pr. p. duikende, pf.p. gedoken. Ang.
to duck. Nl. duiken, vb.n. subsidere,
conquiniscere; deuken, vb.a. impri-
mendo cavum reddere. Doek hwat mei
it haed! submitte caput! Cede tempori
et necessitati. Ang.v. douke with the
head; alias to duck, inclinari, immergi.
Dizze houn ken under wetter doeke as
ien ein, Ang. Northamp. This hounde
cam douke under water lyke a ducke.
Baker I. 195. Duke as ien ein, anatis
instar urinare, Ang. lo duck, idem;
duck-fowl, avis urinans, anas, ellyptice
duck. Nl. duikelen, urinare. — Ds sinne
dukt yn sea, sol occidit in oceanum;
G. J. sinne ind moánne ríze ind dukje.
Nl.v. dockem, freq. dockelen, Kil. sub-
mittere, subsidere, latere submisse;
inde omne cavum in quod se recipiunt,
vel aves, vel naves, Nl. v. Docke, Fland.
j. keuie, cavea, avarium, navale. (Con-
fer Goth. dukan? pf. dauk? dauks? an-
trum, domus? gadauks, &UVOIX0C, ea-
dem domo habitans) Aug.v. dock,
regio inferorum, dusky rooms;
The docke was alsoo clear of ghosts
Adiorned to after-domes.
Warner, Albions England. III. cap. 18.
duk, cg. cavum ictu vel appulsu effec-
tum, ex. gr. 'n duk yn 'e Mid, NI.
'n deuk in de hoed.
718
DUKE.
dukel, vb.a. et n. W.o. (conquiniscere,
effugere aliorum visum) se abscondere:
Hi dukelt him far mi, ille se oecultat
a me. Dú dukelst já far him; bist dá
ong far him? ejus oculos effugis; ti-
mesne eum? Dai! bên dukell an, infans
applicat caput ad matris sinum. E. I.
78. Bén pro Ags. Darn, infans, ut F.
ben pro F.v. dern, idem.
dukelje, vb.n. in caput volvi, petau-
ristam agere; urinare: Oer 'e kop du-
kelje, Nl. over het hoofd bwitelen, íui-
melen. Kil. duykelen, urinare. — .
dukel-haed, n. F.u. dukel-hooft, sti-
pitum series alte in fundum maris in-
fixa et ex communi totam regionem
cingente stipitum serie in mare procur-
rens, ut cenum per fluxum refluxum-
que maris retineat, et ors littoris et
stipitibus firmamentum addat. Proprie
caput quod mergitur, scilicet humile et
facile undis mersatum. Confer F.o.
dukel-weg, via hyeme aqua obruta;
duks-water, aquarum accessus minans
inundationem. Stür.
dukel-hals, cg. homo cervicem pro-
nus, Sax.l duuk-nakke, Bnl. I. 207.
dukel-halzieh, adj qui cernua est
cervice, t is ien tsjep famke, mar hja
rint bidróefde dukel-halgich, Sax.1. duu&-
nakt, Bnl. I. 267.
dukelich, adj cenosus, uliginosus;
dukelige aleut, sulcus aquarius ccenosus,
cujus fundus non est arene vel fir-
me argille, sed mollis uligo in quam
pertica, qua fulti saltum dant, vel
contus cymbee trusatilis, subsidit, F.
dukt.
dukelige daem, transitus de agro in
agrum cconosus. Tropice Der scille
wol dukelige dammen weze, verisimi-
liter homo :s alienum vetus habet.
Dukelige horn, angulus uliginosus prati.
Prov. Hij hat so mennich duwcklig daem
ouwer tadde, multas tulit srumnas,
per multas ivit calamitates, Burm. 26,
wüdje, ire per vadum vel ccenum;
Throch 'e mo woadje.
duwckle, cg. G. J. nequitia, malitia.
RjuecM Sint Jan uwz seyt,
Dat de wrâd ijnn duwchle leyt,
(mundus jacet in malitia) Alam. dauc-
gal, arcana; £augal, opaca, obscura.
Graff. V. 373, Ags. deogol, secretus.
Alam. /uhhal, wmergus; Jforítuchaljan,
obruere, ocoultare. Graff. V. 367, 368,
369, ingetuht, immersus, ib. 368.
714
DUKKENJE.
duker, cg. Nl. duiker, canalis sub via
duas inter fossas aquarias media, ut
aqua ex altera in alteram, si opus
est, libere fluat.
duker, cg. fulix, avis aquatica, quse
immota ilico lapis instar subsidit in
profundum. Ang. ducker, Scoti doukar ,
Alam. /uÀhal, Hd. (auchel. F. merkol,
merkol, markol, idem; plene mer-
kolf, ut AÀea/, keal' pro Aealf, kealf,
Nl.v. maer-kolf. F. mar, lacus. Ags.
culfre, f. columba, Ang. culver, Ang.v.
colfren, pl. columbz, q. d. columba
aquatilis. — NL dwiken, pf. Jók, im-
mergebat; Ang.v. doke, Aug. duck, anas,
ellyptice pro duck.fowl. Ang.v. ducks-
meat (anatum cibus) Áng. ducke.seeed ,
(anatum herba) lemniscus, F. eine-kroos,
(anatum olus.)
Ang Duck-and-drake, lusus puero-
rum lapillos planos levigatosque pe
superficiem aqus jaculantium; lapillu
alternatim cadens resiliensque refert
anatem marem pedibus per aquam et
alis per aerem volitantem, quem sequi-
tur anas, Confer omnino DBrand-Ellis,
IT. 417, ibique citata Minucii Felicis
verba, e quibus hujus lusus antiquitas
atet. F. sculderje, Gal. ricocheter,
ol. beskassen, idem. Galli 4feoir de
quoi faire des ricochets, ve sua largi-
tioni sive dissipationi par esse, Juve-
nis Amstelodami vidi nautam ex India
reducem, qui latissimos nummos ar-
genteos per superficiem fluminis [Je
resilientes projiciebat; a me interroga-
tus quid hoc sibi volebat? ,, Ter," in-
quit, , navigavi in Indias ut hanc
, caperem voluptatem." Hal. 332.
DUKEMERTENS (doekemettens) F.u.
Dukemartens , (doekemattens) poma
mollia, subacria, plena saporis, cute
viridi, odore dulci, fiunt esculenta men-
sibus Septembris et Octobris. Nobilis
Frisius Duco Martena, de patria bene
meritus, hocce pomum primus in Fri-
siam introduxit. Caro mollis, non diu
postquam pomum arbore decussum est,
sudorem emittit, qui digitorum tactui
ut pinguedo est. Confer Knoop, Be-
schrjving der appels. p. 6.
DUKKENJE, (dikkenje) vb. dicere cau-
sam (pro aliquo), sustinere (aliquem),
suscipere (causam alicujus.) Nl. Het
voor iemand opwemen. ldem quod di-
genje supra 662. Jen mem sci twich
dikkenje foár hjar undoagensce soan; ja, —
r
8
115
| DULE.
Ao goddeleazer hy wirdt ind ho mear
E Pi is, ho fuler hja pleitet.
DULE, (DOELE) cg. erratio. Op di dúle
weze, (oberrare, in erratione esse)
haud inveniri, huc vel illuc latere.
Myn húd is op 'e díle, Nl. mijn hoed
is «n te zoek. Nl. dolen, errare.
DULEN, DUILEN, pl typhe palustres
majores, Ylst. séoezeb , idem. F.o.
dulen, typhe angustifolie (F. siggen)
uarum medullam albam radici con-
tgguam comedunt pueri. Stür. Vide
doerebouten
DULLI, vb.s. F.b. Amr. limitem agro
ponere: ger. dullin. Joh. 38.
utdulli, vb.a. limitibus positis divi-
dere m. F. áfdoelje, Scoti to dule
of, idem, Jam. F. doelstien, lapis
limitaneus. Sax.l. dole, pusilla fossa
esque contiguus cespitum cumulus
significans limitem: afUolen, hoc signo
ponere limitem, Bnl. I. 2283. Cum hac
notione conspirat locus Kil. p. 646,
doel, terra aggesta in quam jaculantur
sagittarii tela. — Scoti dule, doo, a
boundary of land. Notat insuper the
al in a game. Jam. Vide an hoc
wle pertinet ad Scot. £o duel, tarry,
cease, rest, vel ad Hol. doolkof laby-
rinthus ludi anserum, in quem qui
incidit non liberatur nisi a collusore
itidem in eum prolapso. In tabula
papyracea sunt 63 loculi, quique nu-
mero suo, ansere vel alio emblemate
signatus. Lusor jacta alea per tot lo-
eulos progreditur, quot puncta habet.
Qui incidit in mortis emblema perdidit
et abit. Hic lusus nunc puerilis anti-
quitus magnatum et regum erat. Cf.
supra doele, 691.
DULME, vb.n. W.o. semisomnis dor-
mire, leniter dormire. F. slomkje, Nl.
sluimeren. Outzen. W.o. In en dulme
ligge, instar sgroti stupere, Nl. im
slapende bedwelmsng liggen. Ags. in dra-
can fedme theósirum forthylmed, usque
ad stuporem obvolutus. lsl. dylja, ve-
lare. Egil. dua, velamen. Hold. Ang.
dull, sleepy, drowsy, blunt. Confer
Grein foríhylmed. U mutata in teu,
dulm fit dwulm unde F. dielm, stupor,
dwile, delirare in febre, que vide.
DULUNG, adj. W.o. hodie, E. I. 90.
U ex o, et o ex a in dag dies. Hel-
land dóllemg, Saterl. dig, hodie;
ibidem.
| DULVE, vb. W.o. fodere, effodere. (F. '
716
DUM.
dolle, q. v.) wurm dulce, E. II. 29,
effodere vermes e ceno fertili vado-
rum, post maris recessum nudorum,
qui media sunt inter littora Frisie
et insulas ea tegentes. Piscatores nudis
edibus per vada oberrantes vermes ef-
odiunt furcis, ut eas affigant hamis,
de funiculis pendentibus, quorum lon-
m seriem nectit una restis. Altera
ujus restis extremitas plumbo gravi
in maris fundo tenetur, altera malo
cymb:e piscatorie alligatur; hamis in-
termediis inescantur pisces, ex. gr.
passeres, rhombi, cet. Hsec piscatura
dicitur W.o. &ude. Vermes e vado
nudo effodere Hollandi appellant piere-
waaije; pier, vermis, lumbricus, plene
pier-worm; Nl. pieren, lumbricos ca-
pere; fig. decipere. Waaije ex waden,
vadare; vadare ad lumbricos capien-
dos; piere-waatjen, figurate, hinc inde
vagari bibentes saltantesque bacchan-
tium instar, comessari.
dülft, n. et f. W.o. effossio lumbrico-
rum esce piscatoris in vado refluxu
maris sicco. Ags. dejfan, fodere; pf.
dealf, pl. dulvon. Zelandi dülft, fossa
aquaria. Lat. fodio, pf. fodi, pf. p. fos-
848, a, um; st. fossa. E. I. 364.
dul-fork, W.o. furca pluribus dentibus
instructa, qua piscatores lumbricos ex
vadis effodiunt. E. II. 28.
DUM, (doem) dom, ad stupidus, igno-
rans, imprudens, illiteratus; proprie
mutus, Goth dumis, Ags. dumb, Ang.
dumb, mutus, Nl.v. dump. Ang. v. dom-
me, mutus, per apocopen litere ô vel
p, ut Nl. et F. dom. Halliw. Notio
muti transit ad aliam stupidi, bruti.
Ita Hol. stom, mutus; Dai is stom,
hoc stupide actum est. F.v. dat dumbe
diór, brutum animal; dumme lioed,
homines temerari. — F. Sa dwm az
ien üze, tauro stupidior. Domme óze,
homo ignorantie plenus. Sa dom as it
afterein Jen ien kou. Hy hâldt him
um, facti ignorantiam simulat. Prov.
Ho dumer ho forweender, quo quis in-
doctior, eo arrogantior. dom, adj.
vacca brutior.
dûm, adj W.o. torpidus. Dún in 't
haud, E. Y. 90, (vertigine torpidus in
capite) Sax.n. dümmelich, idem, som-
nolentus, supra 709. F. dázigh yn 'e
holle, idem.
dom-dryst, adj. (stupide audax) teme-
rarie audax, nihil non audens.
111
dum-haudert, adj. W.o. stupide con-
tumax, E. I. 90. dul-hauder(, adj. ib.
Haud, Y. haed, F.v. hAaued, caput. F.
stiif-hollich , Nl. koppich.
dumheid, cg. ignorantia, F. v. dumAed.
Prov. Hass komt throch dumeid
J'oárut, foriuna coca quandoque elevat
stupidos. — Dume ljw winne nin lân
oer, Ang. Dumd folks get no lands. Ray.
160. Dumert, homo abtusus. E. B. 37.
dumens, dommens, cg. ignorantia,
. Stupiditas. F.v. fan eenffldeger dwum-
nisse, ex simplici ignorantia. Ags. dum-
nisse, Ang. dumbness, status muti. Prov.
Di dumena is di nacht fen di siele, ind
dat 'n nacht sunder moänne oaf stjerren,
DUMEL, vb.n. F.b. W.o. circumversari,
circumverti, ut infantes se turbinis
instar circumagere amant: Lait dait
dumeln doch bliv; dá warst ja dím in
't haud, E.L 69. dím, vertiginosus.
Confer dommel et dommelich, supra
A pro quo Sax.n. dümmel et düm-
ich.
DUMPICH, adj. turbidus, obnubilus.
Dumpich waer, colum tranquillum,
sed pingue, obnubilum et triste. F.b.
W.o. damstig, idem; De lucht is dam-
stig, wi kriget wis rockí, lurbidus est
aér, cere nos manet pinguis nebula.
E. II. 72. Isl rok, n. tempestuosa
aquse, arenze cet, in aere diffusio.
Supra 710. Cf. Bol. L 271, dwmpig
et dumstig.
dumpich, surdus (sonitus) Dumpich
lúd fen 'e fiere thunger, strepitus sur-
dus dissiti tonitrus. Supra 619.
dumpich, depressus, detrusus, ut Nl.
drukkend w (opprimens ccelum) ec-
lum clausum et calidum. Ang. dump
tristitia, moeror, proprie, animi de-
pressio; dumpish, ad). dejectns (ani-
mum), melancholicus, affinis est F.
dumpe, dompe (quod vide) trudere,
deorsum trudere, Ang. to thump at the
door, F. oan 'e doar dumpe, pulsare
fores.
dumpe, dompe, vb.a. trudere deor-
sum, deprimere. Cf. domper, supra
612 et dompe 710. Hinc adj. partici-
piale óidumpt hús, idem quo dompich
hús, supra 710. Deprimendi notioni
alia immergendi affinis est in Sax.l.
dumpeln, huc illuc fluitare super aquam,
hinc inde et ventis ei undis jactari.
Nl. dompelen, submergere, Huc sorip-
tores Bnl. I. 270 male referunt Alam.
778
DUN.
horo-tumbil , onocrotalus, (Graff, V.
497) quasi oberrans in cono, cum
dicitur a clamore surdo, ut F. réid-
domp, , Age. dumbla. Supra 513. —
E verbo dumplen, submergi, nasceba-
tur Ang. dumpling, placenta farinaria,
antiquitus cocta in sacco sub aqua
ebulliente. Scoti dumpling, & bannock
made of oatmeal and suet boiled in
koi or broth. Jamieson. Confer Nl.
dopeling neophyta Christi baptizan-
us.
Eadem ratio est inter dumpe, tru-
dere, et dumpelje, urinare, que inter
Isl. dubóa, csdere, verberare, et Is].
dubia, wurinare, (in caput devolvere
aleas) jacere aleam, F. dobóelje ludere
tesseris; dûdbel-stien, alea; Ólym-smite,
(cecam aleam jacere) aleam absque
puncto. Blyn', cecus, quod punctum
alee vocant (agh, oculum. Latera
alee, sive sint sex ut Romanorum,
sive quatuor ut hodierna, sunt vel
punctis notata (mei eagen) vel sine eis,
(blyn).
DÚN” F.b. cenum, uligo, palus. Suethi
djupe dy profunda uligo; dyandi, cc-
num. j^ dy, n. lama v. lacuna viridi
musca obsita. Outzen.
DUN, n. (düün) lanugo sub ventre porci
distincta a setis in dorso. Isl. dés, m.
pluma mollissima, F.b. düs, idem.
Outzen. - Ang. dotn-feathers, plume
ectoris anserini. Nl. dons. Ten Kate.
. 355.
DUN, adj. W.o. et Groningenses, ebrius.
Confer Sax.l duum, ebrius. E. I. 90.
F.o. dún. F.u. dutjn, Baardt, 288,
Een volckjen, dat sigh in de kluyn
Suypt alle dagen dik en duyn.
Kluyn, F. klunbiar, cerevisia spissa et
calida.
dun, ebrius, Lat. oneratus vino, vino
gravis, vino plenus, Nl. dronken en vol.
Queritur an dun non proprie sit, ple-
nus, tumescens? F. dw», cumulus.
dune, vb.a. F.o. inebriare; dat beer
déni, cerevisia hsc (calida) inebriat.
Stür.
DUN (düün) cg. cumulus.
enie-düen, nivis cumulus vento coüctus.
Hol. dwsen, hodie duinen, monticuli
arenosi littorales. Ang. North. down,
ripa arenosa.
opdüenje, coacervari, eraggerari Dith-
marsi dunen, tumere in altum ut sur-
gentes nubes, Müllenhoff, Quickborn,
719
DUN.
1856. p. 400. Of. dus, ebrius et
Nl. opdoemen elevari; i. e. optica
elusione athmosphere lucide videri
elevatus, quod sepe media estate
fit claro et sereno colo, cum urbes,
arbores, totaque ora adversa aquarum
apparet super horizontem elevata et
quasi pendens in aére. Eodem tropo
hoc phenomenon voce /Ai/le, quod pro-
prie est in altum tollere, notant. Con-
fer drukje.
di poel dünet op, lacus fundus plan-
dunich, adj. clivosus.
180
DUNJE.
tegminis solutum. F. utraftelje, dissolvi
in fila singularia. Ang. Linc. rave to
tear up.
dun-sán', n. arena tenuis et candida,
jus femins fricant et poliunt utensilia
errea et snea, quin et abacos et
tabulas ligneas intinctas.
Di stam fen
Fryslân is dünich, margo Frisim ma-
ritimus collibus arenosis obsitus est,
F.b. Amr. dunnagh, Joh. 158. Ags.
dynig.
tarum aquaticarum putrefactarum et dün, G.J. duwn, n. collect, i£ dua,
renascentium reliquiis elevatur. Ags.
dun. À. down, collis.
dun (düün) pl. dünen, collis arenosus
objectus oceano. Ags. dus, quicum-
que collis vel mons. Talibus collibus
oceanus ipse magnam Frisie partem
cinxit contra suam impressionem. Ang.
downs, ex Ang.v. downes. Sylt dán, m.
Joh. 101, pl. dx, n. coll. colles, ib.
W.o. dunnen, m. E. I. 364.
Ut Lat. alus, et celsus, et profundus
est, vel Ags. dic, tum aggerem, tum
fossam notat (supra 652) sic dun, et
locum elevatum, et locum depressum
indicat; Ags. ofdune, dune-ward, Ang.
down, downward, infra, deorsum. Scoti
down-seí, Ang. sun-seb, occasus solis.
Sax.l. dóns, sub; donen, declivem esse
(Bol. Gr. 2cuyàc, /Eoles douvês, collicu-
lus: or, wyl, m. acervus, litus, ripa,
collis: 3uów, aggere obstruo.) Bnl. I.
299, dóns. F. duyne, duinje, tumere,
tumescere. Kil. — Hy is yn 'e dünen,
homo devius est. In his collibus ex
arena mobili pes nullibi firmo insistit
solo, neque ulla est semita, nedum
via.
Nl gras-duymen, colles vel aggeres
graminosi. Hier is hy im gras-duynen ;
Hier is hy in sijn schik, in sijn koetoey,
Hol. in zijn (uin) hic ei omnia vali
issime placent, indulget genio. Fi-
uram praebet vacca in collis gramine
reto luxurians. Lat. Asinus in paleas
(incidit) Sartorius. Adag. 808.
düünje, vb.n. subsidere, pessum ire,
mergi. Alias F. undergéan.
dun-ràbal, Amr. fibre radicum caricis
aculi sive sparti oceanici (F. dunhelm) in
collibus marinis, que obstant quo mi-
nus arena vento abigatur, Joh. 141.
Ags. Àrefl, radius, quo subtegmen in-
geritur. Nl. rafel, rafeling, filum sub-
oer-de-duen,
eolles arenosi in littoribus Hollandisze
et insularum Frisie, Nl. Aet duin. F.u.
de maets soo binnen duyn als buyten gaets,
naute tam (intra colles littorales i. e.)
in portu quam (extra ostium oceani)
navigantes in alto. Baardt, 27. Cum
sol occidit nostri naute Sudersee di-
cunt di sinne giel yn 'e dunen, sol
subsidit in colles. Di sinne oan oare
igh duwn, G. J. sol evanuerat trans
colles littorales.
ora Orientalis insulse
Amelandie; proprie, trans colles. Inde
n. patron. Hol. Ocerduin.
DUNEG, f. W.o. (tempus) tempora: ele-
gans synonymon dail finster fon haud,
capitis fenestra, E. I. 364. F.v qe
acies, angulus, margo, latus; F.u.
dün, tenuis. Ags. /Aun-vang, f. Isl. /Aunn-
vangi, m. tempora. Ágs. vang, veng,
Isl. vangi, gena; Ags. yn, Ang. (Ain,
F. (Ain, (in. Gens proprie sic dictze
majores et obesiores opposite minori-
bus, qure graciles exilesque sunt. Con-
fer tamen Graec, xpóraXpor tempora, a
xporéo , pulso, cum Fland. slach, ghe-
slach des hoofís, Kil. capitis pulsus,
tempora, propter evidentem ibi arte-
riarum pulsum, et vide an non /Aus
quid commune habeat cum pulsu? Ags.
thunian, (pulsare) crepitare. Ang.v. do
dust, pulsare, ferire; duni, pulsus.
Hall
DUNJE, (düünje) vb.n. discurrere cum
impetu et strepitu per prata, quod
vaccarum est, cum szstu cstri exagi-
tantur, vel gregis una taurum appetit.
Aestate vacce, punctee aculeo estra sub
cauda herentis, eam elevant et ut fu-
rentes per prata grassantur jactis in
altum clunibus. Audi Theocntum re-
divivum, Abbatem Meli, in suavi dia-
lecto Siculo canentem,
781
DUNJE.
Melibeu.
Forsi vidisti na vitedda bianca,
Cw na macchia russigna 'nira lu schinu,
Un a la frunti, e nautra supra un anca?
Clori.
La vit , ed era un ura di matinu;
Avia la musca: e cu la cuda in aulu
Ourreo a furia versu lu. piununu.
Joannis Meli, Carmina Sicula, Panormi.
1815. p. 4. Frisii hunc cursum fu
rentem ex ostro ortum quoque vocant
baûuwje vel bóusoje, quod vb. vide supra
471. Nl. éQze», Kil zem, supra
327. — Si vacca catuliens taurum ap-
petit tota grex, taurorum instar, tergo
ejus insilit; hoc itidem audit dwunje.
fordunje, di bánen fordunje, su-
pra 804.
werom-dunje, vacce instar, qure tau-
rum erat passa, de novo taurum ap-
petere. De tali vacca dicunt di kou is
opbritsen, effracla est vacca, figura
sumta ab utero, coitu jam clauso,
qui se aperit et iterum veneri inhiat.
dunsk, dunich, adj. taurum appetens:
'"n dunsce vel dumige ków. Di kóu ie
dwwsk, pro quo quoque solemne est
di kou wol takomme, proprie, vacca
vult accedere, indulgere, Lat. admittere.
Di kou wol tein wirde, vacca petit ini-
tum. F. v. tía, F. tsjean, trahere, gignere,
pf. p. (tegen) tein. Nl.v. tijghen tendere, pf.
loogh, pe p. getogen; ad). tochtich, catu-
liens. D$ kou wol spile wirde, vacca ap-
petit coitum. Spylje (ludere, fidibus ca-
nere) assilire vaccz, de solo valet tauro,
ut springe de equo admissario. Inde
ludicre tauri nomen di spylman, fidicen.
Di kou is sa hwette dunsk um di thrye
wike, ind eltse reis lit hja den ien byttsje
blúd rinne. — Sax.v. dunian, conquas-
sari, intonare fragore; Thiu erda du-
nida, Nl. de aerde dreunde. Ags. dy-
sian, strepere, tonare fragore, tonare,
impetuose ruere. Inde et NLv. ran-
duynen, currere cum impetu, effuse
currere, Kil. compositum ex randen,
Fland. delirare, insanire; Nl. aemran-
den, vi aggredi, Ang.v. randon, im-
petuositas; randy, adj. boisterous; ma-
ris appetens, North. Hall. (Confer Ang.
ran-sack, rant.) et dunen, duinen. Ags.
randun, teste Lyo vox Norman. Sax.
Gal. rasdon; aller à grand randon,
precipiti cursu ferri; randowser, Ang.
at random: the shepherds letten their
sheeps runne al r
183
DUN-PUT.
F. Di scgüppeherders litte hjar soiep yn
st wyld allinne rinne. Ang. alone, Hind.
alonne. Confer cum dwxe, Dithmar.
dunen, opdunen, in altum tumere, ut
turgentes et conglomerate nubes, Mül-
lenhoff , Quickborn.
DUNKEN, m. W.o. cantilena, E. I. 364.
Hech! wut sjíngst dú dêr 'n netten dun-
ken, (Euge! quam suavem canis canti-
lenam!) hat $dwai sâ ám, dêr yk op
Jédel spilit. W.o. Aech! F. heck et
he)! pape! euge!
dunken, m. numeri musici ad quos
saltatores pulsant terram. PF. dexntsje,
n. idem. 7k Àaw mei myn faem tsjien
es hawn, mea cum puella decies
ad cantum fidicule saltavi.
DUNKRERB, adj. obscurus, ex quo donker,
uod vide. F.v. diunk, diunker, adj.
obscurus, incertus, difficilis explicatu ;
e secken, res coco. W.o. djunk;
i» der djunk, in tenebris, E. I. 363.
F.u. Hoe, donker, nu? Per jovem,
uid hoc sibi vult? Forsan pro don-
, tonitru, solita asseverandi for-
mula, euphemistice emollita. Eodem
sensu F. di dimder/ Ags. dymian, to-
nare. Ang. Exmoor. dinder, tonitru.
F. dinderje, tremere cum strepitu. Di
glezen dinderje fen it kanon, tormento
tremunt specularia. J4( bern op 'e knib-
bel dimtje, succussare infantem genu.
Ags. dinman, fragorem edere, pf. dyn-
dan, crepitabant, Ang. do din, Grein,
218
dnnkere wolken, nubes caligoss; dun-
ker waer, coelum obnubilum. Ita Ser. v.
suercan, caligari et obnubilari. FP. i4
swerk, totum nubium agmen. — Dun-
ker sjen, vultu tristiore aspicere, sub-
iratis oculis.
Prov. Yn it dunker binne alle katten
gràu, quid refert nocte, utrum con-
cubina pulchra an deformis sit. Ang.
When candles are out all cats are
gray. Jone 'sas good as my Lady in
the dark. Auxyou apüfyroo yuvy max
ú aûTy, Ray, 125. Di finem knipe di
kàt yn it dunker, simulatores religiosi
clam conglutinant meretricios amores
nuptiis.
djunk, insulani For. Amr. junk, Joh.
151, ut F. jip, jr, jier pro djip,
profundus; djr, carus; djier, animal,
cset,
# alone, Spencer, DUN-PUT, F.b. involucrum . magnum
788
DUNSI.
lineum plumis fertum usum lecti
prestans. F.b. dus, Nl. dons, pluma.
plumm; put, F. pude, sacculus. F.b,
putt, pude, Dani pude, cervical, cul-
Citra, precipue, que juncis vel alga
marina est impleta. Ouizen, 260.
dumpede, m. F.b. Moringi, cervical.
Bend. 53, 408. N ante et p spe fit
m. Ang. down, soft feathers; down-bed,
bed of down. Outzen, 51, düüm. Con-
fer F. dun, lanugo ventris porcini.
DUNSI, vb.n. seltare. F.o. Om dd
Freesck ly a di friezok bimende en
hadde ju liefdi nat ergel heeri, guidde,
heere ick di floite un dudelseck
; wêr is myn stock un holscken?
mut dunsi” Angli verbatim One old
eig ker Medo not heard on argen
i; life not heard an organ,
£5. „There 1 hear. gode flute and
Dagpipe: where is slick and my
shoes? I must dance” Presens
Angli sermonis forma magis magis-
que recedit a stirpe antiqua; inde
iorma pristina magis congruit cum
Frisica; ex. gr. F.o. » Ap
cwmand, Ritson. Ang. coming. F.o.
daierch, F. tsjerke, Ang.v. cherche, NI
kerke, Ang. church. F.o. Aolecken,
plene Mollokken F. klompen, Ang.
wooden shoes, Ang. East. clumpers,
thick, heavy shoes. F.o. floite, F. flóyte,
Ang.v. floyfe, Hol. ffi, Gal. fle,
Ang. ftue, C. M. 71. Cf. dounsje 128.
DUNT, vel erDûnT, F.b. quod agunt et
urgent homines. Substantivum verbale
& vb. du, dua, dán, F. dwaen, agere.
F.u. doen, agere; gedoente, agendi ra-
tio perversa, immoderata; corporis
incommoda, per euphemismum, men-
strua mulieris, Joh. 101. Outzen dus.
DUOD, nvap, adj. Amr. F.b. mortuus,
mors-duad, penitus mortuus, eradica-
tus, vel pokkan-duad, Joh. 147. F. dead
supra 622; mors-déa, vel króan-dea,
eradicatus,
DUBBOUT, cg. typhe mature caput
lanugosum, cujus flosculi molles loco
plumarum sunt in pauperum pulvi-
naribus. Grece Tj». planta palus-
tris, qua Greci utebantur ad farcienda
ulvinaria ; pre doer, 692.
E, vb.n.
784
DURK.
DURI, vb.a. F.b. castigare, ger. dürin.
Düri di dringh! castiga puerum! Joh. 88.
DURJE, vb.a. et n. Sat. durare, perdu-
rare. Ik kon dó kâlde nit durje, frigus
perferre nequeo, F. ik ken di kjeld net.
wtstean. Sot. Ik kon mit dérje fen pine,
re dolore nullibi durare potis sum,
', ik ken net dürje fen pine. Sat. Det dáret
mi 16 long, hoc nimis diu mihi durat,
F. dat dürret mi to lang. Sat. Det kon nit
langer dúrje, hoc (ex. gr. caro, poma
emt.) putredini longius resistere ne-
jit; F. prov. Swiele parren ind junge
fammen kenne nat durje, E. IL 208.
Confer F. dírje, doerje; dürje, duórje.
Hind. dúrje, pf. dírre (doerre) F. dürre,
duórre.
dürt, f. W.o, diuturnitas; wp 'e durt,
F. op "s dér (doer) permanens, con-
linuus. Prov. Stringe hêren binne nat
"n dér, imperium tyranni brevis vi
est. E. I. 864.
DURJE, vb.n. W.o. dolere. Det dáret
mi, hoc mihi dolet; det bidúret mí,
idem. DE ólde mon iz (6 bidírjen, se-
nex iste miseratione dignus est, E. II.
203. fan, laborare, angi, in
periculo versari; pf. dear, pl. ve dur-
Jon. Ang. dire, formidabilis, tristis;
calamitas; Ang.v. dere. Hd. dauern
(ex duern) ledawern. Scoti do dere,
timere; £o durke, terrere. Jam.
DURK, cg. spatium in navis fundo inter
tabulatum interius et exterius, recep-
taculum aque stillantis per rimas,
sentina; cellula ad servandum penu
et omne instrumentum in prora navis
onerarie nomine tsjalk (Ags. cel, na-
vicula, celox; cedlke, cjolke? F. (tejolke)
jàlk?). Sueth. durk, cellula in nave
ubi necessitates ; ôrod-durk, cellula pa-
naria; krud-durk, receptaculum pulve-
ris pyrii. F. Sueth. &rád (kroed) plene
bos (pulvis sclopeti.) 74 peperit d;
. lhurruc, cumba, vel caupolus, gl.
B. p. 108. Teuthonista vocem B. E
eumba explicat, dat dyepste oan den
acheep den water mais. In altera parte
Teutonico-Latina Dorrick in en schip,
dair sych al dat water in den schip verga-
dert, sentii B. L. Oumda, ima pars
navis el vicinior aquis, du Cange, cumba.
Oumbda, locus navis, ib. Cumbus, idem,
Hol &omóui, navis culina Plerique
„cumba” verterunt , navicula," inter
quos Mone et Bosworth Monio captus
vertunt. ,/Aurruc, a boat, pinnace."
185
DUBK.
AÀng.v. (Aorruke, sentina; hanc vocem
vide apud Junium, quem si posterio-
res consulerant non in errorem inci-
dissent. Confer Isl. #urka, exsiccare.
thurk (dan) W.o. navis piscatorie in
puppi cavea sepimento ligneo in duas
partes divisas, quarum altera funes et
vela navis tenet, altera nautarum est
dormitorium, E. II. 02.
DURK, F.u. DIRK, n. p. v. synseresi
pro Ags. Theód-ric, isl Thúdrekr,
eros popularis. Nutrices et matres
mutant Dürk in Dük, Dükke; puerum
compellant JDwkkemaw. Confer Ang.
Dick, n. p. v. Dickin-son, Dickson, n.
patron. quod tamen Angli dictum pu-
tant pro Aichard, et Richardson, Lower,
Eng. Surnames, I. 170. Inter Cantie
incolas valde frequentata sunt nomina
Dick and Sal (Sarah).
DURKENDAM, DüRGERDAM, vicus West-
Frisie ad ripam fluminis Ye (Hol. $j,
n. Seculo XIII nominabatur PF-door-
ningher-dam, postea Doornickerdam, ho-
die Durgerdam. Nomen trahebat ex
dam, agger, emissarium, cataractwe
claustrum, quo mare vel excluditur,
vel admittitur, ut in Aotfer-dam, Am-
&telre-dam, Sparen-dam , czet. et Y-doorne,
ager vicinus aggeribus ab aquarum in-
juria obseptus. Hic ager, abiens in
angulum versus austrum ad ostium
fluminis Yz (Hol. Ae JJ), ab y et F.v.
dore, ostium, nomen accepit; hodie
Nl. de hoek van 't IJ. Ita Lat. ostium
fluminis, oceani, Nl. mond (os) der
rivier. Nl. hels-deur , (inferorum ostium)
ostium oceani Helderam inter et insu-
lam Texelam. Ags. Ae--dór, F. Aelle-
dór, peperit Helder nomen vici ad
istud oceani ostium. Helle hic non est
locus supplicii mortuorum sontium,
sed inferi, i. e. regnum mortuorum
corporis vinculis solutorum. Hanc au-
tem sedem proavi nostri ponebant in
Britannia, quam per ostia Helder
petebant, ad eamque tanto studio ad-
volabant Angli, Frisii et Saxones, ut
cum patrum animabus in eadem terra
viverent, Cum Radbodus, dux Frisi-
orum, alterum jam pedem lavacro in-
tulisset, conversus ad Wulframum
episcopum, qui eum baptismate sacris
Christianis initiaret, „De majoribus,
»inquit, meis, episcope, quid sentis?
» Pluresne eorum in paradiso an in
„ tartaro esse credis? Ad que epis-
166
DURP.
copus, cum plures in tartaro esse
reddidisset, subjecit, ,, Satius igitur
»1nihi est ut plures quam pauciores
,sequar:" simulque pedem e lavacro
retulit ac propositum mutavit. — Con-
fer tabulam geograficam | West-Frisise
anni 1288, quam edidit G. de Vries,
Amst. 1864. Procop. de bello Goth.
IV. 20, quem citat Grimmius Mythol.
jon, ibique vide preterea 790, 292,
64.
DURN (doern) f. W.o. fores, pu. E. I.
864. Cf. doar.
duru-rum(, f. W.o. latera vel postes
janue cum superliminari, F. doar-ramt.
Synonymon dursel, sed Nl. v. sulle,
limen. Ibidem.
DURNS, pamNs, F.o. cubiculum foco
calefactum, in quo ex. gr. abbas epis-
tolas exarabat. B. L. calefactorium. Pro-
liarius, Grüyter, p. 187, NL „ terwijl
de Abt in zijne kamer (calefactorium)
zat te schrijven.” Du Cange in voce. F.b.
de deurenz, m. cubiculum. Bend. 32.
DURP, n. F.u. vicus. D ex (À in
F.v. #Zorp, therp, collis in quo patres
habitacula ponebant ante exstructos
aggeres marinos, ne fluxu maris tem-
peetuosi obruerentur; postea vicus
n tali colli exstructus. Vicorum series
in pago Westdongeradela , talibus colli-
bus superstructa, ideo vocantur jffie-
therpen, coles refugi. Colles mino-
res, colliculi, nunc appellantur wier,
pl. wieren. In his collibus primitus
singularis extructa domus tandem in
vicum excrevit, Domiwier, Popkewier,
Metslawier, cet, Hi colliculi una cum
collibus, si argillosi, nunc fere sunt
defossi eorumque humus ut fimus per
prata sparsus. Colliculi, quos juvenis
vidi superstites, omnes prope a villa
erant rustica, ut villicus, surgente
maris sstu, se cum pecore ilico in
eolliculum — recipere posset, — Forma
therp adhuc hodie apud Frisios valet
collem, Primitus wier, et collem, et col-
liculum notabat; liquet enim ex nomini-
bus Wier, Wierum; Engwier , Jouswier,
cz. eos spatium prebuisse sat am-
plum vico. Collis maximus Staurie
roximus et hodie dictus i£ Réade-kljf
Ang. red-clif) a veteribus vocabatur
Ra-wier. Est vero collis ex arena ru-
bescente ad litus maris. — Wier pro
wierd, que vox fere semper innuit
maris vel fluminis vicinium, Age. va-
60
181
DUBRP.
ralh, vearoíh, litus; meran vearotÀ:
contracte varí(h; Ang. dial waríh, a
forth, a flat meadow close to a stream.
Nl.v. weerd, weert, wert, weerder , in-
sula, insula amnica, Kil. agger, pro-
ugnaculum. Isl vór, ripa cui appel-
antur naves, unde nomen insule vadi
F.b. fór, F.o. woord (weurd) collect.
loca editiora in quodam agrorum trac-
tu, ripa celsa, exaggerata. Confer Stü-
renberg wóórde, 334. Conf. Hd. Donav-
werdí, Nl. Bomels-weerd cmt. Vulgo hi
colles constant ex argilla solida, qure
gramine tecía resistit undarum aggressui:
non mare sunt ejecti, sed manu homi-
num aggesli, et quorundam maxima
moles redarguit Plinii testimonium de
horum maris accolarum summa pau-
pertate et miseria. (Claerbergen Veen-
graverien, p. 10. Apud Sceandinavos
thorp valebat collem; Isl /Aorp, n.
locus editior, collis, tumulus, terra
mari emergens; oppidum; Anglosaxo-
nice #korp tantum in notione derivata
,Vici^ sumitur; EgiL p. 915. F.b.
thorp, Sylt erp, For £arep, vicus,
Outzen, 362. gs. trop (pro tAorp)
vicus; viarum concursus, compitum,
trivium, F. "s rop huzen, aliquot do-
mus vicine in loco campestri; "» rop
bern, turba puerorum; lel. /Aorp. n.
tres homines, Egil. 916. Inde in Sax-
onia inferiore tot nomina vicorum in
-irup et -drop desinentia, pro quo
Frisii plerumque habent -em et -um
ex ham, Bend. 104. Inter Anglos
olim florebant £Aorpe et dorp, pro qui-
bus nunc extranea vox village se in-
trudit. Nota Goth. #aurp, quod est
ex #urp, vilam, agrum sensu fundi
vel predii, designare.
Leges F.v. distinguunt inter field,
campum agrestem planum, et /Aorp,
(erp, collem. Ex. gr. Aio nabóa oen
da weenbodel hellen ner hindereth, oen
Àá mer oem coerm, oen field ner oen
lherp. Observa antithesin; in campis
planis humilibus fenisecium (A4) ex-
ercebant, in collibus frumenta (coern)
colebant: Di frana aegh di omvwilliga
deel to nimen oen thorp ende oen fielde
arva et prata. Confer loca apud Richth.
Lex. 1076 a, eumque corrige injuria
reprehendentem explicationem veram
iersme et Brandsme, editorum O.
F. W. pag. 99. Ante comportatos ag-
geres marinos loca plana et humilia
788
DURP.
fluxui maris erant obnoxia, ideoque
ascendo pecori tantum apta; in colli-
bus et locis editioribus fruges coleban-
tur, unde field notionem pratorum,
thorp vel /herp e contra arvorum re-
tinebat. Adhuc in collibus optimz
coluntur fruges, quare prsecipue ara-
tioni inserviunt.
Aliquando £Aorp vicum notat, et op-
onitur locis campestribus extra vicum.
hart. 1.849, a, infra, sé hit om thorpe,
sé hit on Jfíólda, Ags. feólde, terra.
Ang. field, the open country opposed
to home or quarters. Frisii hodierni
fere eadem notionis varietate distin-
guunt inter dorp et fjild; mem is yn
it dorp, mar heit is yn it fjild, mater
est iu vico, pater in arvis vel pratis.
Partem interiorem vici Frisii appel-
lant di bürren vel Óuórrén ; canalem e
circeumfluente lacu in medium vicum
meantem di Aawen (portus); lacus si-
num vico contiguum di jaei; vici in-
colas di borgers, locorum campestrium
boeren; borgers ind boeren. Urbium
cives sfed-/jw' , stettsjers.
Frisii, licet vicum in genere dorp
appellent, pauculos vocant flek, qua-
les sunt Heárrenfean, Hjouwer, Gorre-
dyk, Drachten, de quibus duo observa;
1" preponitur articulus respondens nu-
mero et generi nominis appelletivi; Ji
Heárren.fean, di Hjouwer, di Gorre-
dyk, di Drachten, dum ceterorum
nomina stant sola, Grou, Akkrum,
DBoorn, cst. 2" Prepositio loci in ge-
nere ante vicos (dorpen) (o, to Grou,
lo Rys, to DBayum, sed ante vicos
Jfekken dictos, vel yn, vel e Hy wen-
i
net op it Heárrenféan, op di Hjouwer,
op di Gorredyk, yn di Hommerts, yn
di Drachten, quasiféan, campus terree
caustice, et dyk, agger, essent nomina
appellativa.
rime domus exstructor, cum esset
primus collis cultor, ei nomen dedit,
unde nomina propria nomen collis an-
tecedentia, quales sunt Emge, Jouw,
Domme, Popke, Metske; ZEng-wier, Jous-
wier, Dom-wier, Popke-wier, Metsla-wier,
(Angii, Jouwi, Domi, Poppii, Matsii
collis), vel pleniore forma wêrt, Liou-
wert, Boals-wert, Kyms-wert, Ferwert,
in guibus Ziuwe vel Liouwe, vel Liawe ;
Bodle, Boale, Bole; Kympe, Kymme;
Fér, sunt nomina propria. Idem valet
in nomina vicorum in em vel um ex
769
DUS.
ham, hém, (Ang. home) fundus domi,
desinentia, ex. gr. nomina propria
Hiélle, Dedge, lle, Makke, unde
Hiell-um , Dedg-um, Loll-um, Makk-um,
cet, Confer Ang. madam, plebs Lon-
dinensis, vel sam, vel mum.
thorpe-mar, F.v. vici fossa aquaria.
In solo humili et aquoso Frisie omnes
urbes et vici inter se canalibus, quos
cymba onerarte navigant, junguntur.
Mar nunc indicat lacum, antiquitus
canalem, quz notio adhuc viget in
meer post multa canalium nomina. In
Schotani tabula Tietsjerksterad&l inve-
nies di Finkumer meer, di âlde ind di
nye meer, di wíde meer ad boream; di
lange meer, di meers sleat, cet. ad
austrum. Isl. meri, f. terminus, limes;
landa-meri, terminus regnorum. In
Frisia sulci aquarii, fossee et lacus sunt
agrorum termini.
thorper, dorper, F.v. proprie in-
cola vici, rate, homo incultus, in-
doctus, stolidus: eem kynd, jeft een
dorper moet neen foerspreke wese, Jur.
L 188, non licet infant vel homini
fatuo esse advocatus sive patronus.
Apud Gallos eai» (B. L. viJanus,
villa) non ignorantiam, sed nequitiam
annuit. Hos sequuntur Neerlandi, im-
primis Flandri, ,dorper, rusticus, in-
urbanus; obscenus, turpis, impudi-
cus," Kil. Isl. (Aorpari, paganus, erro,
cireulator, (Nl. /audloper, Gal. vaga-
bond) nebulo. — Dialecto juri
tie Frisice, quam edidit d. Hettema,
lingua Neerlandica multas aspersit ma-
culas, inter quas vox dorper.
DUS, adv. F.v. sic, ita, ex antiquiore
E.v. thus; F. doz; G. J. doz sa hoc
ipso modo. Ags. Ang. thus.
Hollandi in usu quotidiano frequen-
tant sus pro dus, quod aspirata den-
talis (etch), conflata ex ds, vicissim
abit in d vel s& Ags. /Ays, m. (Aeós,
faem. Ang. this, F.v. (Ais, dis, m. hic,
iste; (ius, dius, fem, heec, ista; (Ait,
dit, n. hoe, istud. F. dizze, dial
duzze, cg. dit, n. Duzze, L. v. W. 136,
156. Hol. dial, idem. Ags. /Ayssere,
sing. fem. gen. dat. F.v. disser, m.
pl. gen. dessera, gen. pl n. In or-
kunde dessera puntena, Chart. I. 464. a.
aldus, adv. F.v. sic profecto, ita. Nl.
aldus, idem, Ex al, totus, totus quan-
190
DUS.
aldus, ita. O. F. W. 3, 3, 12, 86,
43, 182, 215, 229, ct.
aldus, adj. talis; aldus gréi, talis accu-
satio, delatio, O. F. W. 385, 306; a/-
dus, adj. quisque; aldus wraacht, quem-
ue diem naturalem (24 horarum.)
O. F. W. 81, 332.
dus-deen, adj. F.v. (ita formatus) al-
dus-deenra, Schotanus 96, a. Nl. al-
dus-dasige, (quicumque talis) Nl v.
dusdane saken, ejusmodi res; gedame,
forma, facies, Nl. gedaente, Plerique de-
rivant a vb. Nl. ik doe, p£ deed, p.pf.
gedaen, F.u. pf.p. daen, deen, F. dien,
ut Lat. acies, dani] ; Gijsbertus
mutat Hol. ; jus signi) hu-
jusmodi, in dusdienig. "NL ongedaen ,
incultus, spurcus. Consule F. dás,
impressio, forma; daem, supra 608.
gs. Ays-lic, thie-lik; thilik, (Ailk,
Ang.v. £k, talis. Ang. dial (Awck,
istud. F. dok, F.v. dulk, duk; al-dulk,
al-duk; al-ducke sekken, Nl. al suike
zaken, quecumque ejusmodi res. F.v.
op al-dulke forwert, Chart. I. 589. b.
mit al-ducka byschede, Chart. L 518, a. L
ante quasdam consonantes, quibuscum
ronunciatur, eliditur apud Anglos et
T'risios. Eliditur ante d in Ang. would,
could, showd, quse Frisii soribunt ut
efferunt woe'd, d, sco" d, per apoco-
pen woe', koe', scoe'. EF, Sa wo'k net, haud
its volo, pro sa wol 'k net. Wo'ste?
Visne? pro Wolste? — Ik scil (sil)
Ags. ic sceal, Ang. I skal; F. Scil ik,
sci b, ei k? Ang. Shall 1? F. Dou scilste,
aci ste, siete, Ang. thou skalt. — Goth.
ewa, adv. sic, ita, ut Scoti swa, sa;
F.v. sea, so, F. sa, F.u. so. Goth. sva-
leiks, Scoti salike, similis, ejusdem
speciei. Ags. svilc, F.v. (sa-lik) salk,
sek, selk, sek; sullik, , «uk; Ang.
such, FE. sok, sokke, F.u. sük , eukke;
auk ien, Ang. such one, F.v. al sulker,
Gab. 49; aisukken, Gab. 278.
dusk, adj. F.v. talis. Om dusker sekken,
ropter tales, ejusmodi res, causas,
ab. 86. Ch. I. 698, b.
DUS, F.b. mors. Duse, adj mortuus;
duse magi, restinguere, extinguere
(ignein), solvere debita. Dus pro dutá;
(à abit in s, ut apud alios in d vel £;
pro dus quoque valet dud, F. déad.
duas, Amr. mors. Goth. dauths, inverse
duatks. Joh. 101. Confer supra dead,
mors, 622.
tus, et dus. F. aldoz, G. J. — Y.v. DUS, F.b. umbilicus pomi, pyri simili-
791
umque fructuum, vel potius naucum
guo ex flore restat, Outzen. Hd.
utschgi, Gr. Lex. 578. Confer F. dust,
excrescens pulvis ex cute capitis in-
fantium, porrigo sana.
DUSIA, vb.n. F.v. laborare vertigine
vel aurium tinnitu: da£ een minsche slain
se also seer, dat it him ila are dawid
ende dusef. F. dat "n minsce sa seer
slein wirdt, dat it him yn 'e earen da-
wert ind sûzet, vel duzet.
dûzje, vb.n. idem quod doesje, supra
694. Isl dusa, (hesus anhelansque
cubare; dusa midr, cernuare, Scoti do-
sen, to stupefy. Ang. do doze, attoni-
tum reddere, sopire. Nl. doezen, pul-
sare cum impetu et fragore; Sooti Zo
doyst, to fall with a heavy sound.
düzelje, vb.n. vertigine laborare. Nl.
duiselen ; duiselende hoogte, altitudo
verliginem creans. Sax.l dusel, ver-
tigo, Bnl. I. 275.
düüz, Amr. vertigo. Ang. dizzy, verti-
ginosus, Joh. 153. Däüz idem cum
sue
düzich, adj. vertiginosus. Nl. v. duysigh,
j. deusigh, vertigine laborans, stu idus
attonitus, perturbatus mente. Kil. F. b.
Amr. dwsagh, Joh. 153, vertiginosus.,
düzelich, adj vertiginosus. NL dui-
selich.
düsenga, F.v. Aaved-dásenge, capitis
vertigo.
desema, m. vertigo. Thi desema, thet
hi and sine knia skiate. is vertiginis
gradus ut percussus genu procumbat,
non toto corpore ruat. Nl.v. daes, j.
dwaes, stultus; daese, terriculum, spec-
trum incutiens terrorem; daesen, deli-
rare (cf, Nl. dazen, idem, F. baze,
idem.) Ang.v. £o dase, stupefieri; freq.
Ang. to dazzle, luminis nitore oculos
hebetare; Ang.v. dasiberde, morio. Isl.
desa, ad gemitum compellere, fati-
gare; dasaz, fatigari. Ang. North. dess-
ment, torpor, mora.
bi 3 : 8 d, adj. timidulus, verecundus,
tuwzel-sin, cg. mens temeraria, amore
preceps, G. J. Nl.v. éuselen, in caput
devolvi, pf. tuselde, Walewein, p. 12.
4. Consonans / videtur nasci ex /À in
Isl. /Aysja, pres. £Ayss, pf. thusta,
ruere, cum impetu et strepitu ferri.
Ex eadem fonte non tantum videtur
fluxisse dusia, sed et F. sásje (Nl. sui-
sen) susurrare, sibilare; i4 sázeb my
799
DUST.
yn 'e earen, in auribus mihi est su-
surrus, tinnitus; yn 'e sís rinne, in
animi torpore esse, torpere. Nl. suize-
bollen, (bol, caput, capite torpere)
vertigine laborare. F. Sás (soes) cra-
pula: Hy hat 'n súske, ebrius est: sú-
zich, adj. torpens, vertiginosus; sázicA
'e hole, Th zc d, t vel e, supra 588.
DÜST, cg. verber, supra 698. Dust op
'e húd, alias dou op 'e húd, colaphus.
Scoti douss, supra 724. Veteribus dust
ictus erat, quo cutis non aperitur,
sed colorem mutans fit livida vel ni-
grescit; sive manu irudente E.v. dust-
sleeth , Ang. a jor; sive verberando
F.v. dusisiék; sive pellendo, F. v.
dusi-schou, T. scouwe, trudere; sive li-
brante manu, F.v. dust-swengh, libra-
tior ictus, O. F. W. p. 840, F. swinge,
vibrare, torquere, toeifer swinge, vibrare
aquam, motu laterali projicere, wetter
jitte, aquam fundere; sive premendo
F. v. dust-atow, F. stouwe, in angulum
premere, sarcinas componere et com-
pescere in angusto loco; jaciendo F.v.
dus(-werp, jactu, sive apidis, sive
ligni, sive, quod verisimilius est, ho-
minis ipsius, Frisii enim jn pugillatu
non tam prostrabant, quam projicebant
adversarium. In festis nundinarum sepe
fiebat (et juvenis adhuc adfui) ut alter
allerum per specularia proficeret in
plateam.
Isl. dyst, pugna equitum se invicem
lancibus punctim ferientium; inde Teu-
thonista sper-steken ; Mhd. tioste, lancis
ictus in ludo equestri nobilium. NI.
steek-apel, Ang. &t, proprie, ictus im-
pulsu, Ang. /Arust. Sax.l. disteren,
diosteren, in ludo equestri lancibus se
invicem impetere, Bnl. I. 215. Ang.v.
dush, to push violently, to move with
velocity, Ang. East. doss, an attack
with the horns, Scoti dissie, aggressus,
impressio. Confer Isl. daska, percu-
tere, Ang. to dash, percutere, allidere,
Ang. v. deste, p.p£. Ang. dashed ; k zz t,
k << ch.
DUST, n. et a. (düest) furfures in cranio
infantum lactentium. Matercule ajunt,
It bern hat dust op 'e holle: dat mat
er mei sjipsop &f; Nl. Het kind heeft
berg op het hoofd. Confer Nl. berk
cortex. Furfures majores F. scilfers,
Nl. schim (Ang. skin, cutis?) Vide su-
pra 603. Dust, squalor, egeries he-
rens in cute, Di disten yn poepelán
798
DUST.
hawwe smoárge dust op 'e húd sitten,
vaccis in Allemanno-theutonia sordet
cutis fimo et ccno, quibus in stabulo
incubant. By di dist, Nl Bij de
794
DUTSK.
thrashing: Nl s/of, m. et n. pulvis;
stoffen, abstergere pulverem; iemand
den mantel uitsíoffen, severe increpare
aliquem.
DUT, F.o. Harl. basium. Idioma F.o.
ollutum sermone vicino Allemanno-
heotisco aliquando d et / inter se
confundit, adeoque dé pro F. (Wet,
ex tút. G. J. (wot, os, Lat. os et
osculum, Stür. F.o. dk, düke, Dith-
marsi düf, düfje, F. tüetsje ex lüetke,
osculum, Mullenhoff.
DUTSJE, vb.a. F.u. aliquem voce diu
compellare, Gal. £ufoyer ; ut ex dóu fit
dàóukje, ita ex du fit dukje, dutsje. Suec.
menigle, als 't stof zo dicht, caterva-
tim, frequentissimi, (pulveris instar).
Dust, pulvis farreus tenuissimus ex hor-
deo, dum sub lapide molari conteritur,
surgens ; dust-koller tubus ligneus per
quem pulvis hicce transit. Ang. dial.
dusí, small particles separated from the
oats in shelling. — Dust op 'e beám-
men, muscus crescens in arborum trun-
cis et ramis.
dust-g:rs, n. ellyptice dusé, alopecu-
rus agrestis, lolium tenue crescens du ; EF. du sizze, Ihre, 861.
inter segelem; se associat plurimum | du, F.v. tu, F. dou, Sylvicole, Hind.
cum frumento hiberno, unde Nl. win-| du (doe) Vide supra F. dów. Ang.
ler-gras, zwart-gras. Semina fundit, | Zou, F.u. dà.
qui in tritura cum granis confundun- | DUTSK , adj. (düetsk) Alamanno-theo-
tur. Hall. 251. tiscus. Ags. fAeodan, getheodan, jungere,
dustich, adj. plenus alopecuri agres- | associare. Goth. (Aiuda, homines eadem
tis; dustich lân, arva alopecuro agresti | lingua, eisdem legibus, eodem imperio
obsita. juncti, societas inter homines, popu-
dust apud Westfalos notabat vilius ar- us. Sax.v. thioda, thiada, thieda, Ags.
borum genus; ôlum contra preestan-
tius, ut quercus fagique; dust-ware
et ôlum-ware, Blum, flos, non quod
fructum ferebant, ut conjicit Grimmius,
(R. A. 507) sed sensu Nl. Jem van
meel, far exquisitissimum, Jloem van
zwatel, de bloem des volks, quidquid
in suo genere optimum est. ud
aliter Lat. /ffos, Lat. ffos olei, cere;
fos | nobilitatis et juventutis. — Slacholt
Grimmius vertit wovon man Jfruchte
schlägt? unde decutiuntur fructus, qua-
les glandes quercinze et fagem. Pace
viri maximi slac-holt mihi sunt arbores,
quz caeduntur, ut ligno focus alatur
vel tigna fiant. Slaen, cedere, Nl.v.
» Slach-hout, Flandri, ligna cedua, ar-
bores ceduze: slacA-Dosch, sylva cmedua.
Kil. — Socoti dased, anything that has
lost its freshness and strength; daised
tud, rotten wood. Jamieson.
Ags. Ang. dust, m. Isl. dust, n. pul-
vis. Vox est n. cum collective sumi-
tur. Isl dusía, pulverem excutere,
pulvere conspergere; verberare (tru-
dere, tundere, conterere, in pulverem
redigere). Confer Scot. dusche, ictus,
colaphus, casus, — F. pun (püen) Nl.
puin, rudus vetus, Ags. punian, con-
terere. — Kil. doesen, pulsare cum
impetu; doest, pollen. — Ang. d. £o dust
one's jacke(, to give any one a good
(Aeód, thiód, Isl. (Aiód, F.v. (hiáde,
opulus, homines. Ags. /Aeód-land,
sl. (AMód-land, terra ab una tantum
natione inhabitata, Hald. Jonsson.
Goth. /Aiudans, qui homines vinculo
communis imperii jungit, dux, rex.
Ags. (Aeóden, idem; tAeód-scipe, conju-
gium, societas; populus, natio; (homi-
nes) obstringens le. disciplina, (vide
exempla apud Grein 587); 4Aeódnes,
junctio; Sax.v. gethiudo, adv. belle,
concinne; Ags. gefAeód, n. sermonis
communio, colloquium, lingua; fAeó-
disc, n. sermo, lingua; Nl.v. dudesk,
lingua theutonica. 3 v. dat sprektA to
iMothe, hoc significat in lingua ver-
nacula, Vide supra 681. Memoratu
dignum est, proavos nostros toties
nationem et nationis linguam eodem
habuisse numero, quin et utramque
ita inter se miscuisse, ut vix singule
dignosci possint. Frisii ut peregrinum
ab inquilinis discernerent, eum quas-
dam voces Frisicas eloqui compelle-
bant. Linguam, homini pre bruto
animale propriam, pro homine ipso
habebant.
Proavi quidquid grande et eximium
erat populi notioni inscribebant; inde
in compositis thematis vim intendebat
ex, gr. Isl. /Ajód-g0ds, adj. adprime
bonus; (/(Ajód-merr, adj. prelustris;
795
DUTSK.
(Ajód-sterkr, adj. valde firmus. Ags.
tAcód-bealu, cruciatus immanis; /Aeód-
eundor, miraculum ingens. H:eo notio,
ex imis precordiis Germanorum nata,
probat populum, qui omnes partes
regi ejusque ministris tribuit eorum-
que voluntati serviliter obsequitur, non
esse ex stirpe genuina et intaminata
Germanorum.
Cum adj dwsk primaria notio sit
popularis, vernaculus, lingua verna-
cula, quzeque Germanorum gens suam
propriam linguam hac voce notare po-
terat. Germania dividitur in duas par-
tes principales (Lat. pl Germamice),
Germaniam altiorem et inferiorem,
quarum idiomata quoque describuntur
in Nl. Hoog-duitsch et Nederdwitsch,
Hd. Hoch-deuísch et Nieder-deutsch, li-
cet Hd. Nieder-deutsch superiores spectat
inferioris Germanie partes quam Nl.
Nederduitsch, lingua regni Neerlandici
et Flandrie. Nl. Neder-Duitsch, qus
vox seculo precedente adhuc florebat,
nunc dicitur Negderlandsch , Hd. Nieder
lándisch. Inde liquet quare Angli lin-
uam Hollandie, qui caput erat Ne-
derlandize, elliptice vocabant et vocant
Dutch (dutsh). Forma vocis eadem est
uze F. Dutsk, Nl. Duitsch, Alamanno-
theotiscus. His nominibus varias usus
assignavit notiones pro variis hominum
commentis, variis locis et temporibus,
nec non pro varia idiomatum mixtione
earumque dispersione vel diminutione
Galli appellabant linguam Neerlandi-
cam langue Flamande, ex Flandria ejus
sede principali in Belgio, nunc /a /an-
gue Hollandaise , ex: Hollandia, olim
capite reipublice Batavse, nunc regni
Neerlandici. Lingua Alamanno-theotisca
(Hd.) conflata est ex idiomatibus Ala-
maunie (Hoch-deutsch) et Saxonie in-
ferioris. (Nieder-deutsch), in qua mix-
tione tamen Alamannica longe prevalet,
magno detrimento analogir formarum,
et consonantium literarum confusione
inextricabili. Audit tamen Hd. Deutsch,
NL Duitsch. Galli vocant /a langue Al-
lemande ex parte primaria, scilicet lin-
a Alemannica. Angli sibi in animum
inducebant, omnes incolas terrarum,
quas ei vocant, Germany, esse nepotes
veros „gentium , quas Cesar et Tacitus
appellabant Germanos, i ue .
Deutsch appellant German language ;
the man. Germant tantum sunt em
796
DUTSK. |
Germanie gentes, quarum notitia ad Ro-
manos venerat, precipue acoolze Rheni ;
Ipsam à ripam, inquit Tacitus,
haud dubie Germanorum populi colunt ,
(Germ. 28.) Rheni inferioris ripas prre-
sertim tenebant Frisii et Batavi.
NL Aoog, altus; neder, inferior, Hd.
Roch et mieder, in els vocibus non no-
tat dignitatem majorem minoremve
sermonis, sed altiorem vel inferiorem
situm regionis ubi regnat, quod mo-
neo contra gloriosos, qui Hd. Aoc
vertunt celsus, eximius, eminens inter
omnes, et Hd. nieder, sermo proletarius,
sordidus. Alamanni erant Rheni supe-
rioris accole ut "Theotisci, Batavi,
Frisii, cet. inferioris. Confer &oppelá-
ners, ÀAlamanno-theutones, supra 458.
plat-düetsk, n. Hd. Plat-deutsch, lin-
gua Saxoniea presens, quam loquun-
tur novem decies centena hominum
millia, presertim in terris inde a Fri-
sia orientali (Nl. Oost-vriesland) secun-
dum litora maris Germanici usque ad
Jutiam porrectis; lingua nativa, agi-
lis, dives, cuique argumento apta, et
in suis literis consonanübus inteme-
rata Alamsnnise sordibus.: Hanc lin-
guam, postquam principatum Alaman-
no-theotiecze cedere coacta fuerit, et
in dialectorum numerum relata, ple-
becula indocta Plat-deufsch , theotiscam
gregalem, proletariam, appellare cepit.
agnum malum his temporibus premit
studia humanitatis, quod tres linguae
mixte insuperque misere mutilatee vel
dilaceratz, quippe Gallica, Anglica et
Alamanno-theotisca (Hd.) imperitum in
literis tenent, adeo ut ingenia sua com-
menta et inventa his precipue enun-
ciare debeant. Quantum nostris ante-
stabant Grecorum et Romanorum scrip-
tores, qui linguam omnibns numeris
perfectam, scilicet Grecam, ad manus
abebant.
düetsk, adj. D est ex /A aspera, quc
apud nostrates transit in 4; inde (yoesk ;
F. G.J. Tsjutsk; untsjusk, peregrinus.
Nl. Sax. Alam. Hd. vertunt #& in d.
D, & municipalibus Frisie recepta,
nunc ad ruricolas transiit, F. Dusk.
Haud aliter djw' pro thju. F.b. Tyodsk,
Tjosk, Alamanno-Theotiscus. For, Tsedsk,
(NL v. die£, populus) Outzen. Tjudsk,
tjutsk (TAjutsk, lingus patrie confor-
mis, vernaculus.) weikjusk, adj. pere-
grinus; wafAjwske moai, (peregrine pul-
197
. DUUF.
cher) perelegans. Eodem sensu valet
Ffreémde moar; (freémd, peregrinus);
ulhiemsce ryk, perdives; (uthiemsk, ex-
traneus.) Djoe, dju'; bi djiu' catervatim,
acervatim, pro diuik, vide supra 680.
Frisii hodierni Dwéscer, Nl. Duitscker,
Hd. Deutscher, olim F. TAjuiscer.
Distinguunt Frisii veteres inter
Freesch et Jyoesch, Frisius et Ala-
manno-Theutonicus, du: nationes, que
mente et sorte toto celo a se invicem
distant, Ch. I. 656. a. In legibus vet.
F. Presones et Theulonici. Vide exempla
apud Richth. Lex. 1075.
dutslán', F.u. Alamanno-Theutonia ,
Angli male G , Galli verius 44Ze-
wagne. Thjutsión, Nl. Duitschland, Hd.
Deutschland, terra. Alamanno-theotisca.
du iy decer F.u. fingere, comminieci.
ide Kil. d. W.o. dus, clare
alicui arguere, distincte respondere.
Der hast du hirí ivin god dútst, E. T. 18.
fordüütsce, v.b. a. vertere in lingu-
am vernaculam, explanare, illustrare.
W o. fartkiutsk, pf.p. farthiutsket, E.
. 16.
bithjutte, vb.a. verbis explicare, il-
lustrare rem. Vide supra 568. Nl.
beduiden, et ex Nl.v. diet, bedieden,
idem. Nl. die(s, suavi sermoni credu-
lus; diefs-maken, faceto sermoni alicui
fila persuadere. Nota tamen dienst pro
diets in hac phrasi, ,, Nugator, B. een
» bueselaer, clappaert, een logenaer , die
„de gansem cam preeckem oft wat con
„toys oft dienst maecken." H. Jun. p.
968. A" 1677. — F.b. Amr. óidudi,
sütfjdüdi, Nl. bedwiden, explicare; wit-
duiden, assignare, indicare. Joh. 172,
DUUF, cg. F.u. columba. pl. düewen. dim.
düufke, n. Ags. duflan, immergi; difa,
columba, avis urinairix. Gr. xcAup oz,
immergor; XóAuM os, urinator, mer-
gus avis, Lat. columóus. Confer supra
dóuw. In 'n amdermama düwen sciete,
Gaculari aliorum columbas, i. e.) sibi
iorum commoda. Dou musíe niei in
myn düwen sciele, ne mihi preripe
commoda mea, non me priva fautori-
bus meis ut facias tuos. Scoti (o shoot
the dows, augere rem in narra-
tione. Superlatis verbis dicere, exag-
gerare ver is; inordinate agere, mentiri
Joci causa. F. mei spek sjitle Nl. met
spek schielen, (lardum jaculari) idem,
mentiri.
798
D .
düwe-knip, cg. F.u. columbarum de-
cipula. Per apheresin &wip, ea.
Dar binne moaye düxen op 'e kmp, in
hac ganea pulchre prostant meretri-
cule. Affine est Scot. dot, columba,
corculum.
düwe-melker, cg. F.u. columbarius, qui
alit, emit venditque columbas; melke,
mulgere, emulgere, fig. lente et con-
tinuo exsorbere, exanire, arrodere.
Eadem figura homo, qui locat miseras
tabernas pauperibus, dicitur Auske-mel-
ker. Frisii distinguunt inter kouwe-
meltser, qui duas tresve alit boves
earumque lac ostiatim vendit, et villi-
cum doer, cui numerosa vacoarum
rex est.
DUUM, cg. F.u. pollex. Onder di diim,
secrete, subdole. De dm er op sette,
impedere dissipationem. Omder de diiüm
houde, compescere protervos. Scoti Clap
your on lhat, keep it secret,
what I tel you. — Ang.v. /(Aome, F.
(homme, Sueth. (summe, Scoti (houm.
Confer Ihre fumme; plene Isl £humal-
ingr.
düüm-krüüd, n. F.u. (pollicis herba)
nummi, pecunia.
bij de düüm heine, F.u. (haud plena
manu sed pollice alere) modice gule
indulgere, egrotum esurientem et in-
continentem comprimere.
op syn düüm süge, F.u. (exsugere
ollicem ut infans lactens) Nou süügt
op sym düüum, spes illum frustrata
est. Op syn disimke kenne, aliquid pul-
chre et probe callere.
under düüms, F.u. clanculum. Ji
baes mient dat er (uk is, mar
düüms külle him syn wyf ind dochters,
herus se putat vafrum, dum uxor et
filie ei clanculum fucum faciunt.
düümke, n. F.u. paniculus saccharinus
lice haud major. F*aseker disimkes.
nfer deamans- , supra 626. Ags.
thumr, m. F. /hume, Ang. tkumd, Age.
thumul, idem.
dümelke, n. F.o. pollicis vel digiti
uleerosi pileolus, F. Zomling; F.o. di-
melk, homuncio, nanus, Hol klein
Dwimpje. Confer dwirg. Ag thymel-
thik, spissus ad modum pollicis. Isl.
thumlungr, Egil. hodie (&umal, tegillum
pollicare.
Forma F.u. dümeike,
frequentabant
Ang.v. in (Aomelke-(aa, übemmel-ee
pollex digitorum pedis, pro quo posteri
799
DUUNTZE-HEIJ.
jeune Ang. great toe, F. greate lean,
N. grote toon.
DUUNTZE-HETJ, ericetum collinum(duys)
nobile strage Hispanorum, quos ibi
vicit princeps Mauritius, dux Neerlan-
dorum, vicinum urbi Nieupoort. Phras.
Burm. 10, De man is op Duijntzeheij,
(homo jacet cwesus in ericeto Dunsensi,
1. e) qui hoc fregit vel perdidit se abscon-
dit, ignotus est. F. Di man leit op st
ésjerk-hoaf, (reus jacet in coemeterio)
idem. Similem figuram prebet Moker-
heide, ericetum vicinum vici Mook in
pago Limburgensi. Imprecatio 7k woe
dat di lubes op Mokerheide siet, si mihi
optio erat nebulonem residentem vel-
lem in ericeto Mokensi, nobili strage
nostrorum acriter sub principe Ludo-
vico pugnantium contra Hispanos.
DUUZ, F.b. Amr. capsa. dim. duuski,
capsula. F. doze, dim. doéske, Hind.
daze, Joh. 138. Moringi jeu daus, f.
Bend. 82.
DUWEKATEB, cg. libum parvum tri-
ticeum rotundum, cinctum septem oc-
tove pusillis excrescentibus alis sive
radiis, qui divi caput radiatum refere-
bant; pistores Leowardenses hzc liba
coquebant in festo SY Nicolai. Hollandi
ea festo notalium Christi strenge loco
mittebant amicis. Ambo festa, alterum
d. VI Decembris, alterum d. 24 De-
cembris, ante recepta sacra Christiana,
pertinebant ad magnum festum sol-
stitii hibernalis, quod proavi nostri
per tres guatuorve hebdomades cele-
rabant (Isl. jul-tid), quodque tota An-
glia usque ad tempora nostra exsultante
hilaritate per duodecim dies continuos
agit. — Kil. ,, Duyuen-kater. Hol. libi
genus, quod strenge loco datur nata-
litis Christi” 2Duiven-kater, verbatim,
columbarum felis mas, .
Panes triticei, guos sub nomice
duwekater citavi supra 689, F. vocant
wiggen, panes guos Frisii comedunt
festo natali Christi, coctos in lacte ebul-
liente, in honorem puerpers Ste. Ma-
rie et infantis divi.
DUWEL, cg. diabolus. F. dixe, F.u.
d
diizoel. Di düüwel! per diabolum. Prov.
Di düüwel is sa swart net as er makke
wirdt, propria vitia minuimus aliorum
exaggerando. Dy di düüwel vel di
droes scipe hat, mat him oanwirk vel
oanslagh jaen.
üwels-dood, cg. F.u. (mors diaboli)
düüwelsk, adj. dia
800
DUZEND.
mors quem quis sibi conscivit, Dim.
diüscels-dootje, mors cui quis se ob-
noxium reddit temeritate sua. F. Hy
weaget it op 'n diacelsdootje oaf.
düweltsje, n. dim. Dou krigeste "n
printsje mei ^n. düweltsje fen heit, datste
yn 'e neare nacht thus komd biste, ind
dat oer iis, „te manet severa patris
increpatio, guod media nocte rediisti,
idgue grallis per glaciem periculosam.”
Sacerdotes Romano-Catholici olim da-
bant diseipulis morigeris tabellas pa-
pyraceas pictas sanctorum imaginibus
bid-printsjes, printsjes), immorigeris
autem notatas imoguneula diaboli.
licus, execrandus.
It rabjen fen 'e frouliu is "n. düüwelsk
würk, nefanda res est mulierum ob-
trectatio garrula.
eigen-düüwelsk, adj maxime nefa-
rius. Zigen notionem intendit. Ages.
ege, egesa, timor, horror. Isl. egma,
irritare. Yn achttsjin-hundert-thrye-ind-
tweintich wier it eigendüxacelsce kâld.
Confer supra diwel
düewel-banner, cg. exorcista. Vide
supre diwel-danner idem, 175. Obligat
membra arthritica vinculis ex molli
corio albo idque nodis magicis, knoffel-
banen; hy leit di knüffel-bdnen oan, Hi
nodi si casu soluti, wel e situ so-
lemni moti, dicuntur esse forknóffele.
Talem solutionem, ut asseverant, se-
quitur horrendus dolor, qui non cessat
antequam exorcista ipse nodum recon-
cinnaverit. F. knôffelje, manu atirec-
tare arcaná, mysücá; óiknoffelje, do-
lose efficere. Isl knefa, arripere: kwefa
hari, contorquere crines. Fland. knoch-
ten, nodare, idem cum knoften.
DUZEND, cg. et n. F.u. mille, numerus
millenus. Mille, Onder de düzend kyn-
ders niet ién, die dat voor 'n ouder doet,
wat 'n ouder foor 'n kyn). — Numerus
millenus, cg. et n. De düzend baggeler
koste vijf gulden, vel de baggeler koste
vijf gulden it düzend. It düszend collec-
tive sumitur. Haud aliter Gothi f£Au-
sundi, (ex Sax. v. thúsundig) feem. thá-
eundja , (F. v. thíüsund, F. tházen.) Goth.
toa thusundja, P. twa thûzen, pl. tAd-
£zenen, milla; Thúzenen ind thúzenen
bliede ind steárre op it slachfjild foär
di grutsce gril fen kroande boalen ind
hjar holsce riedslju. Diar. 1674.
düzendste, F.u. F. ?húzenste, millesi-
mus, Di thúzenste mei it nal barre
801
DWADDLE
thrilich jier to wirden, ind âlde utlibbe
stakkerts fen tachtich gnorje noch oer di
koártens fen it lidden.
düzendris, F.u. sed F. #kúzenris, mil-
lies, F. Thúzenris ind thúzenris stach
ik di sinne opgean, ind noch hab ik er
myn nocht met fen.
düzend, PF.u. asseverationis formula,
De dusend! Wat binne jou fen daegh
in 't brat! Pape! quam concinne ho-
die comta es!
DWADDLE, vb.n. in gyros ire, verti,
turbinis instar, Frisii r ante d elidunt;
F.u. Afd, F. Ad, pro hard et hürd,
durus. Ang. /£Aeeor, (Aveorg; thoyr,
obliquus; F. &wirje, ut ventus in gyros
agitari; 4heirre, turbo ventus. NL
dwars, obliquus, F.u. dwús pro dwars.
F. dies pro dwers. Ang. kwart, obli-
quus, F. (thwartle) dwaddle?
dwaisk, adj F.o. distortus, perversus
(sermo, scriptio.) Stür.
dwatje, F.o. virgo fatua, Prov. Man
nimt 't dwatje um 't schatje, Is 't schatje
verterit, lift 't dwatje bi de heert. Stür.
DWAELJE, vb.n. errare. pf. dwaelde,
pf. p. dwaeld, ger. dwalen. Ags. dvelan,
vb.a. decipere, pf. deealde, pt p. deeald.
Confer dwylje. Ags. gedeelan, errare,
in errorem duci; gedeellan, in errorem
ducere; gedvola, erraticus, error. Ex
deolan est Nl. dolem, errare. — Fen
de wei dwaelje, devius fieri.
fordwaelje, vb.n. errare via.
umdwaelje, vb.n. oberrare. By thiús-
lere nackt yn 'e lânen umdwaelje, nocte
obscura oberrare in agris, quod fit in
pratis, quse sulcis aquariis cincta sunt
quorumque exitum viator invenire ne-
quit in tenebris.
dwalikheid, f. F.v. error, delictum ex
errore.
d walinge, f. F. v. idem. Nl. dtcaling , do-
ling, error; proprie, oberratio, NI. v.
dwaelinghe int waeter, vertex.
dwael-geest, cg. cireumerrans, nunc
huc nunc illuc ititans; Nl. hereticus,
receptorum sacrorum adversarius.
dwael-wei, cg. via devia, trames a
vera via ducens. Prov. Dy sjocht dat
hy op 'n dwaelwei is ind weromkeert,
hat ien goede reis dien.
DWAEN, vb.a. facere, agere, Sax.v.
duas, duon, dón; doan, (do-en) doen;
ex doan est Ags. North. doa, et doen,
Nl. doen. Dón est Ags. dón, pr. ic do,
thu dest. (F. du deste), he deih; pl. ve
802
DWAEN.
doth; imperat. do (hu; JE ic dyde,
thu dydest, he did vel dyde (W. die',
dieste, die), „PL ve dydon (F. dienen)
php. gedón, gedén, (F.u. deen, F. dien)
.U. doen, pres. ik doen, dou doeste ,
hy doet, pl. wy, jimme, sy doene. Im-
perat. doen dat! hoc age! pr. p. doende,
er. iu doen, pf. ik déde, dou deedste,
esle, hy déde, pl. wy, jimme, sy dé-
den, pE p. dén, deend. (Nl. gedaen).
Ags. North. doa unde Ang. do do,
ut ex dwoa fit F.b. dio. Duan fit Nl.
(dàü-en) does, sed F.v. dua fit F.
dwa, dwaen, ut F. tüskje, dentire, et
twiskje, Ags. thwong et Ang. (hong,
Nl. dwalen et dolen, errare. F. v. dua,
duas; prms. ick due (24 pers. deste
G.J.) f deth, pl. duath ; imperat. dw-
aíh; pr.p. duande; ger. to duande; pf.
dede, pl. deden; plp. gedés, iedm,
edén, dén. W.o. dwo. pres. dwó, dest
ded, pl. dwo; imperat. dó, dit; perf.
díde, dídit, díde, pl. dídeme, F. con-
tracte diene, E. IL. 184. Angli two
efferunt do; ita et dwo mutant in do,
to do, I do, pf. did. F. dwaen, pres.
ik dwaen et sk dôch. 2, pers. dou
dochste, 82 hy dûcht agit KE ht, Ages.
dokte, valebat, perf. vb. F. doge, valere.)
pl wy, jimme, hja dwane vel dgge;
Imperat. dwaen ve p pr. p. dwaende,
er. to dwaen; pf. (died) die , pl. (die-
j) dienen, diene, pp. dien. Makkum
pf. diech, pl. diegen. Nota, transitione
vocalis « in w, bisyllabum dw-a fieri
monosyllabum dia. lta formata mo-
nosyllaba s finali clauduntur; ex. gr.
F.v. si-a, ie-va vel ia-va, i mutata in
j fiunt sja, ja, et deinde F. jan, jân;
sjen, i Ex ganga, gunga, ire, fit
gán, gean. In istis verbis mono-
syllabis perit discrimen inter infiniti-
vum modum et gerundium. Workum
dwen, Molkwar dween, 2» pers. pres.
dweiste, 8» dieit. — Hind. dwen, pf.
dyng (ex dyg, diigh.) Ex dua fit F.v.
dua ; duwath kunt and kanlic, Chart.
I. 242. a. m. dutwa, ib. IL. 243. a. s.
contracte dia, dwaen.
F. v. Hwet age I mar to dwane? quid
vobis plus agendum est? F. Hwat hawwe
jimme mear to dwaen? Ags. Hvy dést thu
vith me sva? F. Ho diesi-thu sa mei my?
Gen. XIL 18. Vulg. Quidnam est hoc
quod mihi fecisti? — F.v. scata dua,
noxam facere, FE. scéa' dwaen. F.v.
(Auuetle dua, furtum committere, F.
61
008
DWAEN.
thjeafthe dwaen — F. v. brond dua, Lat.
incendium facere, F. brân meitse, —
F.v. helpe duaen, auxilium ferre, F. kolp
dwaen. — Dy finne dócht minne frucht,
hoe pratum infaustam fert herbam,
Ags. yfelne vestm dón, Luc. VI. 43,
vulg. malos fructus facere, sc. íreov
arher. — Hy is stroef , mar docht 'n bülte
aed oan 'e éarmen, homo licet torvus
iberaliter subvenit egenis. Prov. Doch my
oed, ik dôch dy quad, iz ien |
fts. fac mihi bene, ego tibi facio male,
veterum est proverbium: beneficia sepe
in tantum cumulantur ut vindictam
atitudinis loco excitent. Dizze kâlde
reun docht my goed oaf ques, Ang.
This cold friend does me neither good
nor harm. — F.v. dine Reidena cristen
duaen, paganos facere christianos, F.
di heidens kristen meitse. F.v. táene
Fresg fri dua, eximere Frisjos servi-
tute, F. di Friezen fri meitse. — Emtor
venditori F.u. Doen my twie pon! butter,
da mihi butyri duas libras; W.o. Kostu
du mí nit mór jéld dwó? nonne mihi
lusculos nummos erogare potes? E. II.
84. — Dwaen, finire, ad exitum per-
ducere, solvere amicitiam. /( ús mei
«s dien, amicitia inter nos exolevit.
44e di greaten mei dy dien hawwe kenne
se dy nat mear, patriciis sociis homo
plebejus, ubi ejus non amplius egent
auxilio, fctet. Angli No men would
make use of disumíed parties to des-
troy one body, wnless they were sure
io master (hem, when it had done
with them, Stillingfleet, — F. 76e dwaen,
yn ién dwaen, idem rei, Mei di siken
is't noch íón dwaen, non mutatur #egro-
torum morbus. De keningen binne noch
jimmer yn len dwaen; hja rinne mei "n
fox oan 'e Dfler, ind ien lieu oan di
riucMer-hán, reges imperium exercent
ut antea, stipati scilicet leva vulpecu-
lis et dextra leonibus. Diar. 1674.
To witen dwaen, signiflcare alicui
quid; . dón to tilanne, Ang. fo do
lo wit, F.u, te weten doen. — Immen
hwette kuth dwaen, F.v. kud vel kutk
and kenlik dua, Sax.v. duan uuikt cutk,
NI. v. kogd doen, quid oui renuntiare. —
Fb. Amr. rek uun du, sollicitus esse
de re, Joh. 107, 172, Nl. zorg aen
desteden: Ags. rec, cura; recan, Ans.
to reck, curare, sollicitus esse, (i
reck on?) — To dwaen mei, oceu-
patus esse aliqua re, Hy hal it al-
sizzen, |
804
DWAEN,
titen to dwaen mei fiskjen ind jeyen,
semper est in piscatura et venatu. —
Vexari, Di úld-man hat it mei di fuót-
ten to dwaen, senex laborat pedibus
ulcerosis. Dy mei di diwel scipe is hat
mei n nuweren feint lo dwaen. — It
det naet, hoc nihil ad Bacchum. —
Di man det wol, mar hy dyt nat, homo
semper operis quid facit, tamen non
proficit. — Dwaen alio verbo postpo-
situm ejus vim auget, Dat wiif sckrob-
bet ind dócht di God-ganscelike dei,
mulier madidis scopis usque verrit
tedes; ind dócht, proprie, et simili
insudat operi. — Sear dwaen, dolorem
movere; Dou dûchste suy sear mei dyn
knukferskjen, lasciva manu mihi dolo-
rem facis. — Jmmen déad dwaen, occidere
quem, Sax.v. duan huena dódan, Ang.
ake him io do him dead, Shak. —
H izzer dwaen ind litten, omnium
rerum moderamen ihi apud eum solum
est, Burm. 31; hodie Hy is dwaender
ind ler. — Di keerdel is sa loai dat
er stiunkt; hy docht min slach wirk,
manum nulli admovet operi. — Jes dôk
oer 'e holle dwaen, caput tegere linteo.
Equisoni, qui jactat pernicem equi
cursum, vel naute celebranti phaseli
sui velocitatem, rivalis offensus talia
inter pocula ingerit, Az dôûchste 'n
bonge oer 'e kop ind 'n fiter um 'e
kloátsek, kenste it noch nat hâlde, ca-
put licet tegas vesica, vel coleum vin-
cias ligula, tamen victor non abibis.
Hec erant inter artes magicas, quibus
superstitio plebecule antiquitus ventos
el eventum regere tentabat. Kloátsek,
et coleum, et socordem notat. — Prov.
Ast dwaen naet dooch ist litten bêst,
Burm. 3. Zolle wijnen deae de hase
de daed, Burm. 20, wijnen, plene
wynhonuen, canes venatici, — te
genedich, soo mog y it lang dwaen, ib.
87, clementer dic jus, et in longinguum
dices; alias, Striuge hearen rejéarje
naet lang. — Dwaen is 'n dingh, facto
opus est. Jis mei sizzen naet (o dwaen,
non verbis, sed facto. Alias 7/ is mei
ekken altiten maet to dwaen, Iterum
iceen. $8 sizzen, mar dwaen is 'n ding.
Proverbia vere Frisica.
Alsa dén, talis; so dén, idem;
aldus dén, idem; hu dén, qualis. Quz-
ritur an dén in his sit part. perf. verbi
dua, quod Grimmius Gr. III. 68, as-
severat? Confer nostrum dém supra
805
DWAEN.
608, et nota Islandos frequentare
svoddan, Sueth. sa-dan, kuru-dan , Dan.
hvordan, licet Islandis thema Ages.
dón, facere, F. dua, duas, ignotum sit.
uidquid sit Nl. dusdanig, zodamis,
hoedanig exinde fluxerunt, Vide Ihre
in voce dann et danueman, homo in-
genuus, liberalis, ex honoratiore loco,
oppositus proletario et servo. Dan,
dii forma, Gal. facon, forma, mo-
dus, Nl. faísoenlijt man, homo hones-
tus.
dwaende, part. bene rem gerens suam.
It binne dwaende lju, homines sunt
diligentes et frugi, sat habentes unde
suum faciunt opificium, Ang. it is a
doing manm, active and thriving. It
thing does not, non ad scopum tendit.
We shall do without him, non ejus
auxilio.
dwaende-wei, pedetentim, magis ma-
gisque. Mei priuwkjen wirde men dwaen-
dewei 'n super, sorbillando cyathos pe-
detentim fimus ebriosi. Geasde wei, id.
sa-dwaende, hoc modo, hac via. Svp
ind swier mar; sa dwaende komste gau
yn 't lyen. Nl. zo doende.
âfdwaen, supra 84. Ags. ofadôn, de-
mere, excutere, amputare. Di oanpri-
sing fen ien eerlik man dócht hwat áf,
viri integri commendatio momentosa est.
bidwaen, vb.a. relat. Supra 248 Ji-
dwaen, ib.
foldwaen, vb.a. implere; di romers
foldwaen, implere pocula (vino). Satis-
facere, solvere, Syn kKklapsciden foi-
dwaen, minora debita solvere. Commo-
dare alicui; Di faem is hwette jolich
ind boartlik, mar foldóché oars scoan,
famula, licet joci avida, nobis validis-
sime gratum facit, Ho ist mei di my-
keap? It hynzer foldôcht met, equus
expectationem decipit. Ags. fuldon,
„0. Suldon
Ang. do fully do, , Satis-
facere.
foldwaende, adj participiale, qui
alios liberaliter excipit epulis. Z/ wyfke
wier den wakkere foldwaende; hja pyde
us il sten ta.
fol-dedich, adj. idem.
fordwaen, vb.a. perdere, dissipare.
F.o. verdoon, idem. Ags. fordoen, for-
don, Ang. to undo, Stür. 310. Di fràu-
liw' fordwane bulten jild oan diggels ind
flarden. Sax.v: farduan, crimen com-
mittere, Gal. forfaire.
yndwaen, vb.a. ingerere. 20gÀ ieu dripke
806
DWAEN.
reámme yn 'e (hé, funde guttulam cre-
moris in decoctum thete Doch it jild
'e pung, pene nummos in ctürtienam.
Ae. inda, immittere, pf.p. ingedon,
immissus; Nl. indoen, pf.p. ingedaen.
Etmullerus citat infiniivum «ungedón,
qui nullibi adest, 560.
meidwaen, vb.a. et n. agere, perpe-
irare quid cum aliis; in consortio quo-
dam recipi. Dy nat rydt ind rûst ken
nat meidwaen, qui non ardet studio
equorum conditionis ignobilis habetur.
misdwaen, vb.a. rmalefacere, delin-
quere. Hwa nimmen misdôcht is eak
Joár nimmen (ang, neminem timet qui
neminem ledit. AMisdóch ib deroan,
dat ik di wjirheit sis? Ale wjirheit
wol nat sein weze, Gal. Towfe verité
west pas bonne à dire. FY.v. misdwa;
misdeem aw dolguwm, qui culpam com-
misit vulnerando. Sat. na, Ags.
misdós, Ang. to do amiss.
misdied, cg. malefactum, orien. Ang.
swisdeed , quod efferunt .
misded, t. Nl. st , f. vocis eom-
positio antiquissima in Goth. misto-
misdiedich, adj. maleficus. F.v. adj.
misdedoch, Nl. misdadich.
neidwaen, vb.a. imitare alios, sive in
virtute, sive in arte; idem prestare
quod alter.
oandwaen, vb.a. induere. Sweins-blean
oandwaen, induere habitum festivum,
Sax. v. anduan, idem, NL aendoen, F.u.
an-doen, idem, Ags. ondón, ingerere;
sed ow in Age. oudón, solvere, aperire,
est ex oní in NL out-doen, Sax. v. aat-
duan, an-dón, aperire. Oandwaen, affi-
cere, Di man bes! 'n bytke, ind die 'n
bulla goed ón 'e earmen, pareus eral
in precibus ad deum, sed liberalis in
pauperes. 's Bern mei sym âlders min
fortÀriet ondwaen, nom Oportet liberos
detrudere parentes in
oandwaen, vb.a. eursim adire locum;
'n hawen óndwaen, appellare portum.
Oandwsen, incidere, admordere, Gal.
eniamer la chair, la peau, ww pain,
wwe pióce de drep. Di rotten hawee it
k al oandien, mures admorderunt ca-
ver. Fe» middei scille wy di scinke
ogadwaes, in prandio pernam incide-
mus. Di ky hawwe di finne oandien,
vacce pratum novum admorderunt, —
oandwaen, afficere tristitia, contris-
tare.
807
DWAEN.
oandwaenlik, adj. frangens animum
tristitia, afflictationi obnoxius.
oerdwaen, vb.a. coloratum iterum colo-
rare; it stekje mat noch ris (hin oerdiend
wirde, — Ags. ofer-dón, nimis agere,
modum in agendo excedere, Ang. ofer-
do, Nl. overdrijven, Lat. superferre,
pf. p. superlatus. Aga. Alle oferdone thing
deriath , nocet omne nimium; Lye, ofer-
don. — Oerdtaen, tradere, tradere eodem
pretio quo emit, Hy docht my di finne
oer tsjin di priis, der er him for krige
hat. — F. v. ouer-dua, urdua, occidere;
Flandriv. ouer-daed maleficium, scelus.
Kil qui perperam putat dictum pro
ouel-daed ; Ouel hodie euvel, stat pro
Sax.v. ubil malus. Ags. for-don, dis-
pendere, delere, Gal. v. fourfere, hodie
forfaire; qui art meson forfei tout le
sien, qui incendit. domum omnibus suis
mulctatur bonis. Les ypocrites forfont
leur faces, simulatores deformant suas
facies. Franci, qus Francice cogita-
bant, verbis Barbare-Latinis significa-
bant. Vide exempla Roguefort, Glos.
de la langue Romane, I. 623.
opdwaen, vb.a. aperire; 'n boekje fen
immen opdwaen, (aperire libellum de
aliquo) alicujus turpia patefacere. F.v.
u tha dura aperire fores F. di
árren opdwaen. — Foár di winter
opdwaen vel opslaen, sibi penu hyemale
comparare. — Opdtaen, capere, acqui-
rere, Hjád haw ik nin wyld opdien,
F.v. Een wyld pua, excitare feram
cubile. Ags. upadón, levare.
tadwaen, vb.a. claudere, Doch di doárren
ta, claude fores; pl. doárren pro sing. doar,
quod janua in duas partes, superiorem
et inferiorem, quamque suis cardinibus
mobilem, est divisa, Phrasis Dat doct
di doar ta, hoc consummat rem, omni
disputationi finem imponit. — Tadtaen,
auxiliari; Doch er eak wat (a; dou
biste us broara widdou like nei az ik.
Ags. lo-gedon, addere, tegere. — Ta-
dwaen, artifex esse alicujus negotii;
Throch tadwaen fen ien utsiruper is di
Jungfeint yn last komd, autore fenera-
tore, feneratoris artibus, juvenis tere
alieno obrutus est.
underdwaen, vb.a. supponere. Dôch
it fiir under di yesce, suppone ignes
cineri. — Labascere; Di, zen doaen
oár di poepen u , net yn moed.
astdie i. terrefaotus. F. n. onfdoen,
pf. ontdeen, turbatus, confusus. NI.
DWAEN.
onidaen, idem, pallidus — Nl, zieh ont-
doen, exuere vestes. Ags. ofA-dón,
eruere, effodere (oculos.) Ágs. o/A in-
tercalari s fit Nl. omi, ont, particula
us in compositione demit. (Ang. un-
one, infectus, perditus.) F.v. wndua
(unt-dua) dyn caep un-dua, emtionem
irritam facere, Nl.v. onidoen, infectum
reddere. Kil. F.u. ongedaen, sordida-
tus, laceris comis et vestibus.
utdwaen, vb.a. eximere, Dôch it jild ut
'e óuse, deme nummos e crumena. —
Fn it boek uídwaen, debita soluta in
tabulis accepti et expensi delere. — Ex-
tinguere; dóch di lampe ut, flando ex-
tingue lampadem. Ags. ufadon, eruere,
eagan wu "oculos effodere. Ang.
out-do, excellere, superare, An impos-
lor ouídoes his original. Ang.v. utdone,
Ang. ouídone. — Uldwaen, exuere (sc
veste.) Prov. Nin kiéan uídwaen eárste
nei bcd gieste, ne te bonis eruas ante
mortem.
dede, f. F.v. factum, vulneralio. Ang.
deed, (died) factum, res gesta, F. died.
ded-eth, m. juramentum verissimum. Isl.
daih, virtus, eximium factum. | F. daed
supra. — Yn der diede, G.J. revera,
NL in der daed, vere. NLv. daedlick,
reapse. In cod. Saxonico „ded-eden,
dat is, de warachtig syn." Alibi ,, ded-
eeden, dat is, de tuychbaer sint.” Richt-
hofen, Lex.
daddede, f, F.v. cedes. F. dead-dwaen,
occidere.
frum-dede, F.v. vulneratio primaria,
id est, acerrima. Ags. frum, primiti-
vus, primus, presertim in compositis.
haved-dede, F.v. crimen capitale.
morth-dede, F.v. nex, homicidium.
Ages. morth-ded. Nl. moord-daed; moord-
dadigh, Vruculentus.
nacht-dede, F.v. crimen nocturnum.
oer-daed, og. plus quam sufficit, luxus
immodicus. Nl. overdaed.
sol-dede, F.v. Thet es en soldede, huersa
(hin spíse uía iuam enden ut rent, F.
dat is "n soldede sa hwa di spize (a twa
einen uirint, si cui cibus ex ore et ano
premitur. Sax.v. sulian, polluere; F.v.
eulenge, contaminatio cibo ex ore presso.
Gal. souiller. Ang. to soil, Nl. soetelen ,
besoetelen, inquinare.
spil-dede, F.v. delictum inter ludum
commissum, vulnus inter jocos inflic-
tum. F. spylje, canere fidiculam, aleis
ludere; spylfeint , collusor.
809
DWALE.
810
DWJERSK.
wald-dede, F.v. vis illata alicui. F.v. | dwarrel-paed, cg. via deflexa, semita
wald, vis, F. xwá'd, imperium, Ags.
veald idem.
dedir, m. F.v. factor (sceleris), dí qnade
dedir and di quade redir, sceleris fac-
tor et incitator, FE. diedir. Prov. DA
rieder is nat better as di dieder.
dwaender, cg. cujus arbitrio res ge-
runtur.
dieding, G. J. wondre dieding, facta
mirabilia.
gedóch, n. factio inconcinna, insincera,
colluvio. Hwat gedóch is dat? Qus
hzc est factio? Hol. gedoe.
gedünte, gedoente cg. negotium. 7k
wol mei lôtjen nin gedoente hawwe, ni-
hil negotii mihi esse volo cum aleato-
ribus. Foérljirmery is ien raer gedoente,
spectrorum strepitus mire res sunt.
Amr. dunt et gidum?, quod agunt ho-
mines. Joh. 101. — Gedoeníte, per
euphemismum , menstrua feminarum,
dedoch, adj. F.v. faciens, agens. NI.
dadigh , idem.
hond-dedoch, adj F.v. qui sua ip-
sius manu perpetrat, vel facti est par-
ticeps. F. Aán-dedich oun di moart,
particeps necis. Nl. AÁand-daed, opus
quod manu fit. Ags. Áasd-ded, opus
manuale, creatura; Áand-deda, perpe-
trator, presertim mali. Nl. Aand-da-
digh, manu admota agens, scelus ip-
sum admittens; Aand-dadigh dief, fur
manifestus, in ipso furto deprehensus.
DWALE, F.b. somnus hibernus ursorum
aliorumque animalium, torpor avium
incubantium, Outzen. Isl. dwali, som-
nus.
dwál-drunk, F.b. stupor, animi de-
liquium. Goth. dvals, stupidus.
DWARBELJE, vb.n. in turbinem verti;
ventum attinet. Ex Nl. dwarrelem. F.
thwirje; di wyn thwirrel hin ind wer,
vel dwarreit.
dwirreli, F.o..coruscare, in gyrum
verti et confundi ante oculos. F. 4f
liácMen trilje ind dwarlje my foár
éagen fen di wyn.
dwarrelje, vb.n. figurate, mente he-
bescere, Jt ke dwarrelt, mulier-
cula mente confunditur, paululum de-
lirat.
dwarrel, cg. vertex sive spira in ta-
bula lignea, tabule lines in se con-
torte. Dwarrel yn it hier, locus in
eapilliio, ubi crines natura devii in
se contorquentur.
tortuosa, tropice, vita improba. G. J.
Altiid rint d$ wráld it kromme dwarl-
paed, I. 102, mundus omni sevo in-
sistit viam flexuosam impietatis.
dwarrel-wyn, cg. turbo.
dwarreligh, adj. Sat. nodosum (lignum.
uod vix findi potest.) E. I. 90.
DW ERSK, adj. (dwees) obliquus. D fluxit
ex (h, F.v. adv. /Aweres, oblique, trans-
verse, lhene brond skel ma meía ond-
long and thweres úr, W. di brán scil
me mjille yn 'e lingte ind dwaersk úr,
vel 'e breedte, vulnus ustum mesu-
randum est secundum longitudinem et
latitudinem. —Ags. /Aveores, oblique.
Dialecti veteres mutabant (A in / ut
Molkwarren #iwers (twes), #kwors (twos).
F.b. /tars, Dani ívers. Outzen. Pro
vario tempore et loco dicebant Ags.
tkoeorh, thoeor; (hourh, (hour ; thver,
obliquus, diagonalis; perversus, moro-
sus, nefarius; quie forme et notiones
adhuc apud Frisior in variis derivatis
vigent.
Oblique, Di junge leit dwers oer
bed, puer oblique jacet in lecto. Lizze
ien hout dwers oer 'e sléat, junge fos-
sam assere, planca. Mem wennet dwers
oer 'e wei, Ang.v. ouerthwart (he way.
Dwers úr 'e strjitle, Ang. across the
street (striet). Dwers um di herne, cir-
cumito angulo, Isl #wovers um. —
Per tempus; F.v. #twers wr nacht, al-
tero die, vel spatium 24 horarum.
Thwers-ur-nacht. bynna. thrym daghum ut
lo riuchten, Gab. 50. NLlv. dtweers-
nacht, vet. j. ouer-ander-nacht, ouer-
ander-dagh, derden dag. Kil. — Dwers
yn 'e mage lizze, (oblique in stomacho
Jacere ut cibus durus) intolerabile esse;
dat áfsnowwen fen us junker leit my
dwers yn 'e mage, verba domini inhu-
mana in posterum ferre nolo. Figuram
prestat cibus gravis, quem vix conco-
imus: Lat. comcoquere odium. Civitas
unc senatorem concoquere viz poterat.
Liv. Nl.v. Zk kan smaed der kale
grote heeren nici. verduwen. — Di heil
fleach dwers throch di glezen, grando per
media torguebatur specularia. Dwers
throch alles hinne fleane, nulla honesti
ratione habita grassari et comessari;
Swiften, dy nearne foar stéane ind dwers
throch alles hinne fléane, kenne wy by uzes
nat bergje. — Morosus, 'n dwersk man,
homo morosus et difhcilis: Beppe is
811
DWEIL.
oars su'n slim üldwiif net, mar hja is
rju dwersk tsjin di boden, Ang. Grand-
mother is however not am unkind crone,
but she is rather cross (o (he maiden-
servanís, Hsc figurata notio regnabat
in voce Gothica, ubi propriam expec-
tares ob antiquitatem; Goth. tAvairhs
(ex lhvirhs) iratus; thvairkei, fem. con-
troversia, lis. Isl. #kver, transversus,
contumax.
dwers-bungel, cg, adversator, qui
se opponit bono aliorum proposito vel
votis. Bungel figurate notat omnem
rem gravem et pendulam, qus libe-
rum hominis motum vel gressum im-
pedit; cf. Jonge), 454, pedica, fustis
suspensus, cet. JDwers, obliquus,
coníraversus, se opponens.
dwers-bongelje, vb.a. Ang. to thwart
one, adversari alicui.
dwers-driuwe, vb.a. idem. Phrasis
nautica; navis transverse fluitans, quiz
alie fit obviam, dieitur £o dwersdriu-
wen, supra driuwe 749. Similis phra-
sis nautica immen scéan foár di boech
komme, iransversa nave prorre alicujus
occurrere, similem vim habet contra
aliquem faciendi. Hy doch? neat as
dwersdriuwen, Gal. 1l ne fait que con-
trarier.
'n foet dwers sette, pedem trans-
verse ponere, i. e. minimam operam
facere; Um de ginst fen keage gekken
wol ik nin foet diocrak seite, stultorum
magnatum favorem flocci pendeo.
dwers-driuwer, cg. natura adversa-
tor, qui cuique in quaque re renititur.
dwers foarstean, oblique stare ante,
i. e. minax rei status. Il stiel er dwers
(vel óryk, curve) mei keapman foar,
vereor ne emtor mergatur foro.
oer-dwersk, inordinate, confuse. By
dy sleauwe (ule leit alles oer-dwersk,
in huius ignave domo omnia confun-
duntur et inter se mixta jacent. —
Ut Frisii in dwers elidunt r sio F.u.
in dwarsch, quod efferunt dwdás, dwás-
bongele, dtoás-dríwe, cmt. Ita et F.o.
dwas un dwer, Hd. kreuz und quer;
dwa's-boom, repagulum transversum;
dwa's-bungel, caudex transversus pendu-
lus; diwa's-dradig, transverse secatus;
dica's-fleute, F. dwers-ftoite, Gal. flute
iraverse, qure notiones respondent eis-
dem vocibus Frisicis.
DWEIL, cg. peniculus ex segmento qua-
drato rudis et spisse tele; figurate,
819
DWELM.
famulus domesticus heri in re lauta,
EF. Aére-feint.
dweil-dók, cg. tela rudis et spissa,
e qua fiunt peniculi. Dweil-gudd, idem.
dwe1l-stoak, cg. panniculi omne genus
lanei extremo baculo fixi clavo, quibus
naute purgant navem irrigatam. Nl.
sicabber , idem.
dweilje, vb.a. penicillo madefacto ver-
rere et purgare. Di gung dweije, di
flier dweilje vel opdweilje, domi meatum,
solum cubiculi, cet. madido peniculo
verrere, F.b. Amr. dweili, ger. dweilin ;
pres. diweWi, dweialst, dieialt; pl.
dweialt , dweialdst, diweiald. Al dek
wiar so ibj uz krigj dweialt, F. it dek
wier sa hwyt az kryt dweild, Joh. 38,
navis constratum peniculis madidis
purgatum crete instar albescit. — Di
Jirapels throck di buter (o dweilen mei
fen gemien minsce nat barre, poma terre
cocta per butyrum liquefaetum verrere
sortis 1nfims hominibus non contingit.
D est ex (h: Goth. /vahan, lavare;
thvoahl, f. lavatio, balneum. Nl.v. dtoa-
len, hodie dweilen; dwale hodie dweil,
Isl. (Avegil, m. penicillus laneus, unde
F. Nl. dweil. Confer Isl. (Aeair, adj.
madidus. Alamanni more solito vacil-
lant inter d et ( ex ik; (uakan et duakan,
lavare; (wahila et duahila, mantele,
Hd. zwahen ; (toeMe et zwekle; (Graff. V.
268) sed linguz Bomantice constanter
t, Ital. fouaglia. Gal. (ouaille, Hisp.
toalla, Ang. bor. íowuile, Aug. towel.
Galv. (owiler, fcedare, conspurcare;
louillon, vestis trita et spurca. — Con-
fer Goth. svuirban, tergere, proprie
hinc inde terere, atterens ire et redire,
cum Nl. swerecen, errare. F. swabje, o
sea. umancabje, mare oberrare; cum Nl.
swabber, penicillus nauticus. — Ags.
declan, oberrare, cum (Aveeal, lavatio;
thoahl, unctio; (Aveakan, lavare.
DWEL, F.o. homo negligens, qui ubique
hzret et amat morari Ags. deelian,
impedire, morari, Grein, 218. Ang.v.
dicelle, remanere ; delle, procrastina-
tio. Ang. do dwell, habitare. Goth.
deals, stupidus, stultus. Aliam formam
habes in Ags. dole, Ang. dull, tardus,
hebes, stupidus. Scoti duaimyng, deli-
uium animi. Douglas, 78, 18.
DWELM, cg. stupor. mentis ex miseria,
pauperie, calamitate subita, cet. G.J.
Yn 'e dicelme stir(e, in siuporem ca-
dere: Yn 'e dwelme rinne to kiermjen
818
DWEPE.
fen pine ym 'e tosken, quasi mente
captus lamentari pre dentium dolore.
dwelm, cg. F.u. opinate sum form:
admirator, amore formositatis suce stulte
captus, Narcissus alter, Baerdt, 211.
dwelmje, vb.n. torpere in pauperie;
dwelmje yn hongersnead , delirare, animo
cadere in fame; dwelmje iiskâld fen 'e
keálime, gelidus corripi et torpere fri-
gore. Goth. dealmon, inssnire, dis-
sipere.
bidwelmje, vb.s. opprimere sensum,
Di neare lucht yn 'e tsjerke bidweimde
it jung-wiif, muliercula gravida in tem-
pla pre aere spisso in animi deliquium
cadebat. Ags. fordvilmas, perturbare,
confundere.
DWEPE, vb.n. F.u. fanatice fatuari in
sacris. Nl. dwaepen, dwwépen, fatuari,
ineptire; dwaep, dep, fatuus, Kil.
Confer Scot. doyle, waub, an over-
tall, slender and feeble person; diable,
enervis, infirmus; flexibilis. SAe 's wel
grown, bui she 's a mere dwaub. Jam.
(Sax.n. swak, flexibilis, infirmus)
dweper, F.u. cg. homo fanaticus; sed
F. vacca vilis, exoleta.
DWES, adj F.v. stupidus, hebes, Ags.
docs, hebes, stultus, Nl. dwaes, idem.
(Nl. stomp, hebes, stupidus) Neque
in Anglia, neque in nostra Frisia,
hec vox perduravit.
dwéshéd, F.v. stupiditas, stulta dila-
idatio.
DWESSI, vb.n. F.o. regelare. Ags. dves,
hebes, obtusus; deescam, extinguere.
Ang. North. dwizened, pf.p. withered,
ui marcet, F. /Aeye, Ang. (Aaw, Nl.
ooyen. F.o. wpdwessi, idem, F. wei-
theye, Stür.
DWESTE, vb.a. extinguere. Di brán,
it fiúr dweste, incendium suffocare,
ignem extinguere. Ags. dvescan, €EI-
tinguere; dees, hebes, Angli ut Galli
Latinisantes /o ezíingwish, Gal. eteindre.
F.b. Amr. deaski, ger. deaskin, idem,
ut F. dweste, ger. dsesten. In fabella
antiquissima, quam omnes Frisii cum
Anglis habent communem, de anicula
et porco, F.b. seédar wal at iai egh
deaski, NW. wetter wol nin fiir utéasje,
vel duele , Joh. 87. P deaski pro
gs. an, ut Ags. dysigean, ine
tire, pro dvesigear. Confer F.b. ia,
ignis, cum Isl. eldr , ignis.
DWIEMELI, F.o. volvi, titubare. (F.u.
(umele, idem, Nl éwimelen, F. (om-
814
DWINE.
melje. F. swimelje, vertigine laborare.)
Ags. dvimeru, manes, spectra; deimer-
lic, visionibus adventiciis obnoxius.
DWIGLIACHT, n. W.o. ignis fatuus.
F. Wylde lantearne, (lanterna effrena,
fugax) idem. Ex dwig et F. /iécAt.
Nl. dwael-licht. Ang. Northampt. dweezle,
to dwindle away, E. I. 864. Kil
dwaes-licht, ignis fatuus, erraticus.
DWYLGH IND DWEALGH, Molkwar. im-
manis, immodicus, (ex. gr. nauseam
movens spurcities.)
DWYLJE, DWILB, vb.n. delirare in fe-
bre, sermones confusos extra se posi-
tus fundere. Angli.v. dwaule, idem.
Jun. Et. dwaule. Ang. Dev. to dwale,
to mutter deliriously. Ags. dvelian,
Nl. dwalen, errare. Ags. deyld, error,
spectrum; Ags. deolian, errare, dvola,
error. Nl. dolen, dwalen, errare, ober-
rare, proprie in gyrum verti, unde
Nl.v. dwaelinghe in 't water (j. kolck)
vortex. Kil.
dwilich, adj. delirans in febre, F.o.
deilsk, idem. Sax.l disk, vertigino-
sus, Bnl I. 284. Stür. 44.
dwyl-míütse, (dwiil-moetae) cg. morio.
Diar. 1676. F.v. dwila, errare. Ags.
deíld, fraus, spectrum; deyid, error.
Mutse, capitium, pro capite, ut Nl.
2ots-kap , (stulti capitium) morio.
DWINE, vb.n. evanescere, pt. dwoun,
pf.p. dwoun. Ags. deinan, pf. deas, pl.
deinon, pf.p. deimen. Nl. dwijnen, pf.
dween, pfp. dwénen. Ang.v. dwine,
to waste away, faint. Anglis periit
preter frequent, £o dtindle, Di thjokte
dwynt wei, vel slinké wei, tuber flac-
cescit, diminuitur.
fordwine, vb.n. evanescere. Di #on-
gerloften fordwine, nubes tonitrua mi-
nantes dissipantur. Di faem Aat di
tarring; hja fordwynt as snie foár 'e
sinne, Virgo tabe correpta macescit et
evanescit ut sole nix. Di más for-
dwysí, mures evanescuni, i. e. pere-
unt — Ex dwine Ang. residuum ha-
bent formam frequentalivam £o dwindle,
tabescere, contrahi. st. dwindle, & poor
sickly child; Ang.v. diwingle, con-
trahi, corrugari; adj. particip. dwin-
geling, corrugatus, misellus, Lincoln.
Ang. frequent. /o dwindle away, tabes-
cere, evanescere, diminui, contrahi
(Ang. to shrink) , Ang. Proper names,
when familiarisod im English, dwindle
in monosyllables, whereas in other lan-
816
DWINGE.
quagos they receioe a softer turn by the
lition of a mew syllable. Tilustrant
hunc Addisoni locum trecenta West-
Frisiorum nomina patronymica in mo-
nosyllaba contracta.
DWINGE, vba. F.u. cogere, urgere,
arctare.
dwinger, cg. qui cogit, compellit,
vim alicui fert, urget alios ut ei
morem gerant. — Urbis propugna-
culum sive brachium. Extra muros
Leovardie tale brachium, nunc deser-
ium, recipit cineres et sordes platearum
urbis, unde notat colluviem urbanam.
Sax.l. dwinger, turris in moniis urbis,
Bnl. I. 184. Hd. zwinger, fausse braie;
Confer Ags. fhwang-ceastre (castellum
soercens?) Jon, Je peii
pf. twong, thwung, pip. ,
thwungen, pr. p. Dingendh, ger. thvin-
gen, Ags. Üvingan, E thoang, thvong,
pl. vungem, pf.p. hvuxgen. Nl. dwin-
gen, pf. dwong (vel. dwamg) pf.p. ge-
diwongen. F.u. dico:
dwing-nagel, cg. F.u. unguis trans-
verse et preme erescens, ut njd-
magel (Kil » aronuehium,' reduvia,
juo sensu. Hollandi vocem usque hodie
juentant. Ags. nidan, urgere. Dwing-
magel, clavus -coercens i. e. duobus
mucronibus. Figurate, homo pertinax,
Obstinate compellens alios; res vel ca-
sus hominem arcens a proposito, ob-
staculum. Hd. zwinge, clavis duabus
cuspidibus.
DWIEG, F-v. uanus. F.b. dwarg, deerg,
Ags. deeorh, adj. obliquus, gibbosus;
st. homo deformis, nanus. Ang. di:
f — ch) nanus. Isl. #verfur, pumi-
iones in montium antris et rupium
fissuris dilitescentes, Hd. swerch. Isl.
fhverr, transversus, Ags. fhveor, obli-
quus, G. J. plene dicirg-manke, homun-
cio obliquus, contortus, "s dwirgmanke
so great az "n róaz'me (homme, nanus
haud major gigantis pollice. Inde Nl.
reuzendutmen, nani, Brune, Jok en
Ernat, p. 27,
Banket-w. bl. 393, $ 836.
Insulani (Amrum, For) F.b. appellant
nanos mythicos ommarbeamkes, pumilio-
nes sub terram relegatos; ex ommar
subter, et Dease, Nl. annen, relegare,
deportare. Hi forsan idem sunt quos
F. Appellant Serdmankes, F.u. eerdmanne-
kes, Joh. 12. Sax.]. undereerdske, idem.
Bnl. I. 34. Pumilionibus subterrestribus
borealium affines sunt pusilli demo-
816
E
nes domestiei, qui amant habitare
inter homines et junctim operari
cum familia, dicti kabouters, a G.
xdfzAoc. Kil. ,, kabouter-manneken, deo- ,
mon imitator hominum." Inde puellu-
larum cantilena dum sociam ludi in os-
cillo movent, Tower Klabouter, Klaas
Jnnemoisgat, cmt. Nani propter affini-
tatem cum demonibus Dogimimni fo-
tebant christianorum sacrorum asseclis.
Veteres credebant nanos, propter de-
formitatem et communis nature di-
vergium, adeo creatoris stigmate esse
notatos. Floret adhuc de ibbosis et
contortis proverbium, Nl. Wacht u voor
de genen, die vam God sijn getekend.
Inde L. L. v. Fris. probibebant, quo
minus nani adirent hereditatem, Op
derten lyued ende dwirgen en mey neen
leen ner neen erwa bystera. — Nota
est fabella Nl. klein duimpje, Ang.
wncle Thumb. Grimm. Myth. swerge,
416, cet.
DWO, pwsz, F.o. argilla arida, macera,
in frusta minuta fragilis. Alias F.o. et
Sax.l knik, F. knip, kwip-groun'; adj.
groun, Stür. Bnl IL 334.
Goth. ako, f. lutum, Ags. 110, ar-
gilla, terra figularis.
E.
E (8) F.u. cg. flumen, lacus. F.v. á et
ê, Vide 4 p. 1. Ex é est F. ie, F.u.
de Growweter É, F. ie. In tab. Geograf.
West-Frisie 1288 adhuc vij
Frisica Ye, flumen West-
Hollandiam intermedia; analogice Angli
me, we, be, see cot. efferunt mi, wi,
bie, sie. Hollandi Fe nunc scribunt
ÀJ n. (het 1J) i. e. si, et efferunt ut
ei abortivum. Saterl. gje, aqua.
emutha, (e-mutha) F.v. ostium fluvii,
portus Embdanus ad ostium fluvii
Amasis, hodie Emsse, urbs Embda.
E, EWA, EWE, f. F.v. lex, institutum. '
Thet riucht is een ewa tryra minschen,
di riuchter, di onsprecker and di sitler.
Eva proprie est Lat. evum, seternitas,
unde ewig, tternus; quod prime le-
ges non expressa legatoris voluntate
Cconstabant, sed usu et diuturnis mo-
ribus ferebantur. Inde Ags. eve quo-
que fedus sternis nature legibus san-
citum et in evum duratarum, sc. ma-
trimonium; rikte eve, nuptis legitimo,
817
E,
Trouwen in 't koy, Dat is ;
Maer in de rb Dat is ec serck.
Starter, Daraide, tusschenspel, 4.
. ewabrecker, F.b. qui jus demolitur.
E, 6, adv. W.o. ita, recte, sic est, re-
sponsum affirmantis, E. I. 90. Ang.v.
aye, Ang. ay idem. Shakespeare 7,
Lear. Act. V. sc. 8. Vide ay supra 67,
EA, fa, dipthongus; accentus est in é,
adeoque éa, non eá. Frequentatur in
dialecto communi ruricolarum, urbi-
colis ignota. In legibus veteribus Fri-
site ea non occurrit, sive quod hee
dialecto municipali scripte sunt, quse
diphtongum vetustum rusticum re-
spuebat, sive aliam ob causam mibi
ignotam. Viget etiam apud incolas in-
sularum Frisie borealis For sive Fér
et Amrum. Frisii Dongerenses pro da
sepe habent e, (Gallorum ai in mais,
(aire) ex. gr. egen, oculi, wagje, pe-
riclitari, pro éagem, toéagje; ali in
Utingeradela éa mutant in simplicem
vocalem longam é, ex. gr. égen, oculi,
eek, etiam, pro éagen, éak et eák,
Anglosaxones, Angli et Frisii mutant
F.v. d in ea, ubi Saxones et Neer-
landi in genere habent o. F.v. drám,
AÁgs. Ang. F. dream, somnium, Nl.
droom. — F.v. sin, margo, Ags. Ang.
F. seam, (Hind. Aem) "NL £008. —
F.v. sirím, Ags. Ang. F. stream, NL
stroom, — F. v. dûm, arbor, Ags. Ang.
F. eam, Nl. boom. — F. v. tim, frenum,
habenw, Ags. Ang. F. &am, NL foom,
habens, i. e. linee, funis, cognatio,
unde Gallorum Zignée, liberi, ut feam
et io0m, progenies. — F.v. rám, cre-
mor, Hind. raimem, Ags. ream, F.
reíme, Nl. room; Gal creme, Ang.
cream, — F.v. frana, dominus, F.u.
Jran-ecker, (ager domini) n. urbis, F.
Freántsjer, Nl.v. fron, precipuus, sa-
cer. — PF.v. fane, digitus pedis, F.
téan, Ags. ta, Ang. toe, Nl. foon. —
F.v. din, merces, Ags. F. an, NL
loon. — F.v. Hind. óase, faba, Ags.
Ang. F. óéan, Nl. boom. — F.v. are,
auris, Ags. eare, Ang. F. ear, NI.
00r, — F.v. Áara? audire, Aarsum,
Nl. gehoorzaem, F. Mare, heärre, au-
dire, Ang. kear, Nl. horen. F.v. Aar-
kia, F. harkje, auscultare, F.b. hark,
Joh. 172, Ang. kearken, Nl. „Kil. Aorc-
ken, Fland. et Aarcke, Fris. auscul-
tare." — F. Awarle, warle (wálle) pes-
sulus (vertens) F.b. wearlis, pessulus
818
EA.
pedicze intermedia, Joh. 17. Nl. wervel,
verticillum. Ags. Aeeorfam, torquere,
vertere. — Ags. ars, anus, Áng. v. arse,
Nl. aers, Hol. aars, F. éars, — Nl.v.
aerwete, Nl. erst, F. éart. pl. eártes. —
F.v. óós, petulans, obsconus; dase-
eng, impudica contrectatio, F. b. ôéas,
F. biis, scurra ; óys.feint, nequam, Alam.
bosi, frivolus, ineptus, vilis, Nl. oos. —
Nl. wasch, m. lotio. Ags. gewesc, tcesc.
Ang. toashing, F.b. weask, n. vetus
urina, qua colorant vel tingunt. Joh. 14.
F.v. ást, Hind. dst, Ang. F. east, NL
oosl, oriens. — F. v. #êrúst, F. iêréast,
NI. éroost, solatium; Ags. ôêrafian, ur-
gere, Goth. #rafstjan, excitare, mo-
nere, animos addere; F. i£ Beer oan-
thréastje, incitare equum, NL drooe
ten, solari. — F.v. kóster, B. L.
claustrum , F. kléaster, Nl. klooster. —
Ags. cái, ceal, culvus, F. kéal, Nl. v.
caluw , Nl. kael, — Ags. sadel, m. Ang.
saddle, Nl. sadel, m. PF. sal, n. —
Ags. sal, n. palatium, Ang.v. sale, a
hall, Nl. sae, f. F. eal, cg. — Ags.
al, pol, palus, Ang. pale (péle), pole,
. péal, pl. peállen. — Sax.v. NL Ang.
kalf, Hind. ká", pl. kálen; Ags. cealf,
F. ka), pl. koalen. — Ages. oellan,
Ang. weiter, volvi, volutare. Ang. Norf.
walter , volvi. F.b. wealter-Duum , axis
rote haurientis in molendino aquario,
F.b. wealíri, volvi. Joh. 66. — Gothi
gasi, locus, regio, terra, campus, PF. v.
ga, F. géa, P. u. go. — Ang. £o cat, cro-
cire, f. ka, cornix, Ágs. cea. — Ages.
(lah) flek, flea, Ang. flea (flie), *
fliich et fle, Alam. flok, NL vio. —
Gothi Aavarn, cedere, F.v. kawa, Ags.
Áeavian, Ang. Àew, Gothi havi, n. gra-
men, F.v. Hind. 44, fenum, Ang.
Áay (hé), F. Àéa, F. Adye, foenum sec-
tum vertere, siccare et in horreum
eongcrere, Nl. Aooi, vb. Áooyes. — F. v.
&kawia, contemplari, Ags. sceavian,
idem, Ang. eAew, ostendere. — Ag.
Aleapan, saltare, salire. F.b. leap,
cilis findi, fissilis esse, Joh. 44. F. ljeppe,
saltu superare, Nl.Zopen, currere. Ána-
logice Nl. springen, salire et diffindi,
In 't vochtige hout sijn barsten gespron-
gen. — F.v. lava, fides, Ags. legfa, F.
léau, NL gelove. — Lat. augere, Goth.
aukan, F.v. aka, Ags. eacam, Ang.v.
eke, F. eak, eák, eek, sik, etiam. —
Ags. swác, F. wéak, Ang. weak. — NL
baken, Ags. Ang. beacon, RF. beaken, —
62
819.
EA.
Aliquando F.b. vocalem e vocali a |
augent, et e fil ed, ex. gr. Nl. egge,
margo, occa, F.b. eagh. Joh. 6. —
NL wedden, F. wedje, fb. weadi, Joh.
177. — Nl efmael, F. etmiel, F.b.
eatmel, Joh. T. — Nl wêlich, F.b.
swealagh, letus, luxurians. — Ang. delt,
balteus, cingulum, F.b. Jeait, balteum
retiosum feminarum Frisie, Joh. 4. —
. FK. reppe, festinare, movere; Ags. rem-
pend , preceps, F rimpen, festinanter,
. rippe, nimis festinanter et negligen-
ter suere, F.b. reamp, Joh. 45, Nl. met
lange steken naeyen. — F. wen, parva
verruca, pustula, vel alia macula in
facie, Ang. ten, F.b. twean, n. pl
weaneh, tumor in corpore humano,
Joh. 17. — Nl kennen, F. kenne,
Ang.v. kenne, noscere, F.b. keane,
Joh. 173. — Ags. inf. ffeohan, fleogan
contracte flean, F. fleane volare, ik
flean, volo, pf. fleach, F.b. flean, vo-
lare, Joh. 172.
Westfrisii licet. dialectum Hollandi-
cum adoptaverunt, adhuc a sepe in e
muíant, ex. gr. slépen, dormire, drégen
portare. Nihil tamen in nostre stirpis
gentibus lucidius probat propensionem
' mutandi a in é quam Anglica vocalis
a pronuntiatio. Angli scribunt a ut
in lade, spade, trade cxt. sed pronun-
tiant jéde, epéde, íréde; quin et ne-
Recta propria potestate a appellant é.
onfer Knowles, pron. dict. 8. A.
E pro di, de, 0, 9]. Yn 'e wein, in
vehiculo; í£sjim 'e winler, adventante
hyeme; (hroch 'e finne, per pascuum,
cet, Neutrum i( 70 abbreviatur in 't;
dicitur enim, et i£, et 'é It sua vice
abbreviatum est ex Goth. sta, 74.
E tantum in media phrasi stat pro
de, di; yn 'e wrâld, in terrarum orbe,
op 'e (oer, in turri, neque dicitur 'e
. wrâld ie wiid, 'e toer is heach, sed di
vel de, de wrâld, de toer, quod tamen
. solemne est apud Frisios boreales 'e
wrall. Outzen, pars 1. 53.
EA, adv. unquam. ÁAgs. ao, 4, Supra e
. 10. Ang. ay, semper. Gr. di, ol. di,
x.v. eo, to, Nl.v. te. Ags. geo, un-
quam. Ite nie, nunquam, ex Gl. Lip-
sii ne io, ut Lat. umquam et nunguam.
Gr. 7óT& et wore.
e -tiid, G.J. supra 11. Confer Ags. ece-
fíd, wternitas.
nea, nunquam. Swichtje foär ien poekans?
EACH.
Nea yn der twicheit!/ per omnem seter-
nitatem thrasoni non cedam. Confer
Alam. sio in altero, usan sin namo
scal sin Joannes, nequaquam, sed ejus
nomen esse oportet Joannes. Graff I.
520. Nea ex ne ea non unquam.
EABARRE, ciconia. Vide adebar p. 8.
Anglosaxonibus et Anglis ignota vox,
qui cum Isl. habent s£ork, itidem Fri-
siis alienum. Eiber, Gron. eibert, idem.
eabarre, eibert, fig. homo macer
longis cruribus. — DBisike 'n eabarre?
Ambulasne nudis cruribus? rubor quippe
pedum ciconie haud multum abladit
& colore pedum hominis campestris.
EABE (éabe) n. p. v. Ags. Ze, Ebbe,
idem. Theot. 45$, idem. Gothi Aja,
vir. Vide supra d4De P T biz
eot. 4fbico,
eabke, eabk, n. p.
Forst. 8.
eabele, n. p. v. Fabel, n. p. f. forma
adjectivalis Ang. able, idoneus, aptus,
concinnus, solers, validus. Ang. bel,
n. patron. proprie nomen proprium, ut
centena nomina Anglorum patronymica.
EACH, n. oculus, pl. éagen. Sylvicole
égen, Ags. eagen ége, pl. eagan, et égan,
S.o. eigen. Vide supra age p. 60. Di
finne sjocht ut oare éagen sont er 'n Jap
rein hawn het, pratum pluvia leti-
ficatum est. Cf. Syn éagen forkleárje,
supra 62, pascere oculos, cum phrasi
Holsatica Sin oogem verklaren, Holst.
8. 171. Scilige eagen, oculi limi, figu-
rate, invidi; invidi quippe transversa
tuentur. Di âlder, dy it iene bern boppe
st oare lukt, makket scilige eagen, pa-
rens, gui liberorum uno pree ceteris
benevolentiam pr&stat, apud hos in-
vidiam creat. |
éach-drip, cg. (oculi gutta) lacryma.
each-leage, - . (ocul flamme) "dam-
mantes oculi. F. /oage, famme margo
superior cerulea, Di blauwe loage.
each-loaits, cg. contemplatio, aspec-
tus. Loaitse, loke, videre, Ang. to look.
each-mikke, cg. collineatio oculi,
oculus se collineans; cura.
Mijn bient wier naet uwt jon eachmicke,
Da'k ijn 't oerschuwll tein wirde ind hicke.
G. J. I. 247, Tu oculos tuos non de-
Jiciebas de ossibus meis, cum heo in
atibulo gignebantur. F. mékje, colli-
neare oculum.
eegh-loárien, pl. F. austrah excre-
menta qusedam pusilla indurata, qure
oculi somno exsudent et deponunt in
821
EACH.
899
FAGE.
hirquis. Inde F. sliep-lorte, et F. au- | each-weidje, vb.a. Lat. oculos pascere
stral sliep ym 'e Égen. F. loérie, ster-
cus rotundum.
each-weyts, cg. oculorum custodia,
i e. cura. Nl. opziché, cura. F. I4
each op di houn” hâlde, cavere canem.
It fach op di bern hâlde, infantes se-
qui oculis, i. e. habere curs.
blier-eagich, adj. oculis blandis.
Bliereagich famke, puella oculis comi-
bus. Blier, blandus, comis. Longe
distat vox Ang. ólear-eyed, lacrymis
erfusus oculos; Sax.l &ar-oged, Bnl.
. 95, idem; Holstein I. 110, Jaroog,
cui jusse prosiliunt lacrymzm. Saz.l.
blaren, F.u. bere, plorare.
trien-each, n. G. J. oculus lacrymo-
sus. Tyjineachjes, ocelli infantis lacry-
mantes. Nl. £raenm-oogjes, íraenoogjes/
ocelli lacrymosi; in veteri cantilena.
trien-eagich, adj lacrimosis oculis.
each-pinkje, vb.n. micare oculis; Ang.v.
io pinker, idem. Kil pincke, vetus,
lumen, cicindela; pinck-ooghen, conni-
vere, nictare; pincken, scintillare. Poe-
tice stelle scintillant ut oculi flam-
mantes, qui nictant, Jy "5 sinljeacht,
Já, by modänne-in stierte-eagpinckjen stel-
le micantes, G. J. I. 190. NL piuken,
F. pinkje, proprie est pungere, acuere,
unde Lat. acuere oculos, et acumen
oculorum. NL eem scherp 009, acutus
oculus. Ang. A hungry foz lay winking
and pinking, as if he Rad sore eyes,
Estrange. Holstein He luurt as en
pingstvos, Holst. IL 210. Ags. princ pro
pink; Prince eages, niciu oculi, mo-
mento temporis, Nl. iw ee» ogenblik.
Cf. NI. oogh-sterre, pupilla, oculi acies.
Qui oculos intendit, contrahit oculos,
quare Ang. pinkeyed small.eyed. FF.
pinken vel fteisterkes, cilia, proprie,
pileoli nictantes. F. Hol. Ang. cet.
pink, navis piscatoria prora acuta;
plene F. pink-scip; Jiskers-pink. Age.
pyngas, pungere. Ang.v. do pink,
transfigere, perforare, ornare; nictare
oculis: Of. Gal. le point de la tapisse-
rie est Dien beau, et ore tir à quatre
épingles. FY. iytse. pink, pink, digitus
minimus, quo pungnunt et purgant au-
res, Ags. eare-filager, Nl. oor-vinger.
Ang.v. pink, adj. parvus. Scoti pinkie,
NL pinkje, digitus minimus. Ang. pink,
dianthus caryophyllus, proprie ocellus,
ut Gal. oeillet ; ng, pink, adj. subru-
ber.
EAD
in re, i. e. cum voluptate contemplari,
oculis fructum capere ex re. Ut Latine
pascere construitur cum et sic weidje,
ascere, cum op ; eag-weydje op it eerste
e ruksel, G. J. I. $L Di ky weidie
yn et op di finne, vacom pascuntur in
prato.
pul-éagje, vb.n. extuberantes habere
oculos. Di Marefeint hat goaie en;
hy puléaget fen fettens, famulo bene
asto (Epicuri de grege oreo) pingue-
Sine extuberant oculi. unge kearen
supje nou dal hja puléagje, «m neyerhdn
nammers (o beller us lân to regeárjen.
Pulje (poelje) tuberere; «pur, Nl.
wi(puilenm extuberare. F. pule, scrotum
tauri, siliqua pisi vel fabs. Age. pyle,
Ang. pillow, culcitra. Nl. peu, idem et
siliqua. Utpulje, siliquis excludere pisa.
É. EDE, IEDE, n. p. v. Alam. .fda,
Fürst. 6. Ags. ead, res prospere, fe-
licitas. Multa nomina Anglosaxonica,
quorum predicatum auguratur futu-
ram infantis felicitatem; ex. gr. Ead-
bold, PP Fudpar y." Ripe Eadburghe
n. p. f. ar, F. er, n. p. v.
Fadrith n. p. f. Xadkled ed
„>D.PV
dicatum Zade, unde Ang. n. patron,
Kades (Eade-son, Eadi filins) et Fade.
Confer Lower I. 153, qui male vocem
derivat ab Zudo, — , Iedema,
n. patron.
Wotatu dignum est Hindelopepses
ante hos centum et quot excurrit annos
nomen indidisse infantibus nondum
natis, et si filia in lucem prodibat
nomen viri notaviase terminatione fe-
minina, vel nomen immutatum liquisse,
unde quibusdam femipis nomina erant
virorum.
EAGE (éage) n. p. v. Ex 49e, quod yide
60
eage-hoek, ripe orientalis lacus Ie
ars extans. Antiquitus NL kaep,
Dromontorium ; 2 kapje pio „brood,
(panis capitium i. e) extrema panis
crusts, Lat. capué montis, arcus. NL
hoofd, in Aavemhoofd, vallum tegens
— d
rius introitum; genhoofd, cet.
, , gum, , nomen
viel in pago Idaerderadéla. Vide supra
p. 18. Ex age, n. p. v.et
ham. Accole lacus piscosi Warregem
quondam vitam guerebant ex piscatura;
post lacum siccatum circumquaque
cincti pascuis e lacticineis et re pecu-
aria vivunt, — "Turris campane hzc
verba sunt inscripta, Anno Domini
MCCOXXPFI Stephanus fecit me in ho-
sorem S. Nicol. - me.
Nota Ags. , aqua, in derivatis
fieri eage, quare hand absurdam puto
conjecturam eage-Aoek, proprie notare,
angulum prominentem lacus Ie, et Za-
gem, domum, vicum vicinum lacui
arregano.
EAGH, m. F.b. Amr. margo, latus, la-
cinia, margo lintei. Rocht eagh, un-
rocht eagh, margo recta, margo inflexa
sive incurva; PF. rjocht, rectus. F.v.
riucht (rjoecht). F.b. Uun eagh, ad ripam
(fluminis), F. oa» dodde-igk, ad sepul-
chri marginem. F.b. Eargar eagh ap-
sát, latus rei scabrum objectum oculis.
Uun eagh kem, appellare ripam, F.b.
kem, venire, Áng. came (keem). rin
jar , "am Aer eagh, F. freunen oan
mem ar igh, cognali e sanguine ma-
terno. Joh" 8, 7 E, ER
eegh-láng, F.b. circum marginem: ài
eegh-láng funjan, (Ang. found along the
edye, „ by di igge lâns fuwn) ad mar-
inem inveníus, i.e. in loco inopinato.
oh. 6.
EAK, (e&k, jek) BEEK, IIK, conj. etiam. Lat.
augere, Goth. aukan, Ags. eacan, écan,
augere, Scoti do eik, addere. Cf. ák 72.
Dou eík, Bruins? Et tu, Brute? —
Nou, seine ind suntheit / Edk sa. Salve
et vale! Et te valere jubeo. Ek sa,
Ags. eac ava, Goth. auk sva, Gal. aussi
ex auk si; si particula affirmativa, —
Jk wol net ym scd. Ik eák net, ws
alienum contrahere nolo. Neque ego
volo. — Ak, eak, Nl. ook, quod floret
inter omnes Germanorum posteros,
Ang.v. eke, Ut FE. eák et ék, sic et
Ags. eac et éc, Scoti ac, ec, et Lat. ac.
Angli respuerunt. Propria vis copule
A eac elucet in his Bede verbis,
ger vaa fram Oristes Mithercyme
that syzle eac feoveríigum, annus iste
& Christi in hunc orbem adventu qua-
esimus sextus; proprie, sextus additis
vel junctim cum quadraginta. Bed. I. 3.
hal
824
EALA.
EAKS, F.b. securis, Joh. 101. F.v. aze
Ags. eaz, ex, Ang. are, Lat. ascia,
supra aze p. 138. eáks, eéks, fluxit
forma F. Aekse-bile, ibidem.
EAL, n.
p. v. Ex dôf, alf n. p. v.
Wassenb. II. 171, ut kéa/, 7 ex
kalf, vitulus, Aalf, dimidius. .4/f pro
Alef, n. p. v. lof, idem, Wassenb.
II. 95. A4leva, n. patron. hodie Aylva.
Nl. Odujf, Olof, St. Ool, Ags. Athel-
vulf. Vide hujus nominis diversas for-
mas in Adalwolf Fórstemann I. 169.
sint Eal, nundine, qure die 12» Junii,
Sancto Odulfo sacra, habebantur Bols-
wardige. Naoogst p. 220.
EALA, zLA! F.v. Euge, salve, salvete.
Hia fria Fresena! Salvete Frisii liberi!
Siccama ad Leg. Frisonum p. 65. Ags.
eala/ Anglosaxonibus eala smpe crite-
rium est simplex vocativi ut Lat. o/
Eala brother Ecgbyrht! O, frater Egbertel
Eala, hvet st (hu! FR. 0o/. hwet
diedst (hou ?
Componitur vox ex ea et IK. Es
per apocopen pro Ags. ead, prosperi-
tas, felicitas. Inde ea' commutatur cum
toel, bene, Ages. vel-là/ Euge homines!
Alamanni wola (Hd. woll), Pola truk-
áin/ O, domine! Gr. Gram. IIL. 289.
heilla! hac voce tabernam intrantes
absentem evocant mercatorem, vel do-
mum introituri arcessunt famulam. F.
heil, salus, F.v. 44, sanus, integer,
Gothi Aai/s, salvus; Aais/ salvus sis,
salve! Confer Gr. Gram. IIL 299.
Recht-alt. 877.
heilla! quoque prohibentis est, Heilla/
vel Hua, feint! Net oan myn faem;
dat is forkoft flesk, Apage, bone! Ne
tange puellam meam; caro est vendita,
i e. mihi desponsata. Hol. Ào/a/
hilla! admirantis et gaudentis vocula;
Hilla! het famke sjoch ik dear? Ejal
quam puellam ibi video? G.J. I. 2.
Ags. hi-la-hi, heu!
4 incitantis interjectio. JHalá/ di
seilen op! Agite! intendite velal Ad
equum, Hal&! foárí! Agel procede!
Ha confer cum F.v. Aach, altus, ala-
cer; Ags. Aeah-heori, heak-mod, heak-
syn. Confer Ang.v. ela, the highest
note in the scale of music.
Gothi /autAs, homo in genere, ex. gr.
jugga-lauths, juvenis. Ex antiqua forma
lauths in omnes Germanis dialectos
fluxisse videtur ad, per apocopen ld.
Restat adhuc plenior forma Ang. lad,
EALDAGH.
juvenis. Sio Frisii ex Jd, homines,
Ags. ld, idem, habent ljoe, Jw,
nd leute. Ang. las, lasie, puella.
F. /aesje, homo fatuus, pusilli de-
missique animi. Nlv. Eacie/ Eilacie!
wat is de mensch gevallen in tentacie!
ei-laes, proh, pro miserum! Zo verre,
ilaes, omi wy! tantum, proh,
degeneramus. Gal. À&as/
F. v. eela (Jurisprudentia p. 238) cum
ela, eala, nihil habet commune; Hwa
Jfiaerde dey tojowwt, jeftha 4
4 pic à, ud pe
al syn riucht fan der seeck, tunc decidit
omni jure suo, F. dem is ky al syn
riúcht quy; quasi alienatus ab omni
jure suo. Confer Gothi alis, alias; alja,
excipe, excepte, & tof. Pro ali, Sax-
ones, Neerlandi, Alamanni in compo-
sitis frequentant eli Sax.v. eli-lendi,
atria expulsus, privatus, exul; eli-
ig, alienigem i- lig, idem.
Alam. ali-lanti, exilium. Nl. v. e-lende,
exilium, NL miseria, F.v. ellend, ili-
lend, terra peregrina. Nl.v. eLlexdig,
extorris; NL miser.
Quantum. ad 24 pro Jaja, G. lautks,
similes interjectiones Frisii formant ex
junge, jonge, puer; led, amata; heit,
eile, pater; Junges, junges / hwat dock
it sear syn bern âld to hoaf to bringen,
Vah, vah! ut sauciatur parentum cor
liberorum adultorum morte prematura.
Uxor, Wy modsten "n 5
e, alamus equum. Maritus, Junge,
né! dat kem er foár ws nat op stean,
nequaquam, bona; hoc superat nostram
rem familiarem. Léz pro léaf, ad fe-
minam vel puellam, Sci ik mei bodrtje?
Anne vobiseoum ludam? Né, lea”; dou
nei, nequaquam te collusorem volumus.
Heite, pater, ad puerum et virum,
Wolste "s trantje mei uws ha? Visne
saltatiunculam nobiscum? Ne, Aeite,
arbeidje ind jild tajaen is myn foech net,
nequaquam, demisse; mihi non convenit
oleum et operam simul perdere. Leaf,
cara, et heite, pater, quod mireris, cum
quodam contemtu in repulsa frequen-
tantur: sed interjectionum forme et no-
tiones longo seculorum usu valde fiunt |
devi et difficillime sunt investigati-
onis.
EALDAGH, F.b. focus, Joh. 180. Isl.
elida, ignem facere; eidr, m. ignis;
eldsíadr (locus ignis) focus; eldsto,
826
EALNL
ro habent F. jfiúr-st?, focus.
in F. jeldje oritur ex a neoentuata
in edidje, iëldje, jeldje. Age. eld, aled,
is. Ang. Wilte. elet, ignis nu-
tum.
EALGER, cg. ôlger, Ang.v. elger, bacu-
lus longus extremitatem tridentem mu-
cronibus instructus, quo transfigit pis-
cator anguillas in ccnoso aquie fundo
hmrentes capitque. Ea, Ags. ei, an-
£i. Ang. eel, quod pronuntiant $e;
n ii Pronuntant et soribunt iel, quod
vide suo loco. gara, gar, telum,
lancea. Nlv. gere, idem; aeLghere,
epe "e, Kil. Voci
Nlv. aelschere respondet Ang. South.
eel-skear. Ags. scer (instrumentum se-
cans et pungens) vomer, Ang. skear.
Voci Nlv. aeLsperre respondet Ang.
E
Fx mee atikt ,»
Galathea, 18, 6. Cats. 4 in ealgar
accentuata fit edlgar, eclgar, i&lger, jel-
ger, qui in dialecto communi est vocis
ronuntiatio solita.
EILGJE, vb.a. rationem habere, in ali-
quo numero habere. Ik ealgje it flokken
ind rasen fen ien nei, flocci
pendeo hiatum et execrationes thraso-
nis. Of. algje p. 88.
EALJE, vb.n. petulanter, proterve agere,
ludere in amore. Vide &jje p. 88.
6alje, furere, (delirare amore). je,
amore perdite capi: G.J. ad puellam
Ik bin fortald op dy Lat. in ie, puella,
Juro. F. Hy is gek op dy faem, sin-
gulari amore amplectitur puellam. NL
gekken, morionem agere; vergeckem,
amore czoo capi NL Hy is verzot op -
*tmeisje. NL F. gek, stultus, insipiens.
NL*s&, fatuus. Lat. meus furor, mea
puella; Zmsanire amore, — For Nl. ver,
notionem verbi intendit; NL Zeven,
amare; verleven, amore capi; het
meisje verliefd sijn, ardere in puella.
EALJE, yb.n. icere, male se ha-
berem. Ags. , dolorem sentire;
me egleth, me tedet, NL let smart mij,
idem, proprie emar/em, dolore afüci.
Ang. v. to eille, to be sick or i, Ang.
|. to ail, ex Ags.
| EALNI, vb.e. F.b. ulna metiri. 3 pers.
pres. ealmst; 8, ealnet; pl. ealnant, eal-
nandst. p. pr. ealnant, Ut ex eain, ulna,
est eani, Yta ex fit, pe, ext fuii pedo
(
metiri; ex luzan) orgya, est
BALSE,
Auskmi, (i. e. fusmi) orgya metiri; Ags.
JfatÀm , vb. fatknian ; Áng. fathom, vb.
fo fathom; Nl. vadem, vb. vademen; F.
Jiem, vb. flemje. Joh. 38.
Ex eal», fit eán, idin, iln, $ióin,
F. jolme, jelne, ulna. — Ags. eln, £.
, Cubitus, assimilatis literis
NL eile-boog , Ang. ei-bot (ulne flexura).
Confer infra , brachium. Pro
boga, Nl. d009, flexura, Frisii ponunt
takke, ramus, eárm-takke.
EALSE, n. p. v. Ese, rex in genealogia
mythologice regum Anglosaxonicorum.
Vide Kie n. p. v. Nibelungen 1485, 4.
F. Jop Else, Jopo Elsi filius. Ang.
Job . Ages. Eob, n. p. v. Ang. Job,
n. patron. Bison ex eise-son, F. Klso-sin,
Kees, n. patron.
elske, n. p. f. Confer. Tsl."e/ska, amare.
Hol. Eisje.
elsing, eleinge, elsinga, n. patro-
nimicum.
RALT, vb.a. F. b. depsere; volutari, cur-
eitare in limo vel alia spurcitie. F. yn
'e klaei umwadje, Joh. 39. Halt, ger.
ealten. 2 pers. pr. ealst, ealt, pl. eald,
ealdst; P pf. eai. Ang. dial. £o elt, to
knead dough. Confer Sax.n. aelte, li-
quor manans e sierquilinio, et infra
edel, liquor stercoreus. Ages. eleth, aqua
utrida.
EAMELER, og. pis-eameler, formica; vide
emeler 15. Ags. emete, f. formica. Seoti
emimock, Ang. Shropshire emmet-batch
vel -óu£, acervulus egestus formicarum
agmine, formicarum caverna. Ex amet
est amí, unde Ang. an? formica.
EAMELJE, vb.a. obgannire aures. Vide
supra emelje p. 15, et adde Isl. amalga,
ad tedium usque monere.
eamel-bek, femina nugas effutjens et
tedium movens. E trivio sunt eamel-gat
et eamel-kont, idem. Ags. coith, uterus,
Sax.n. kunt, F. kont, muliebria. F.
gat, idem, et anus. Plebecula vocat
feminam despectam a parte obscona,
u& femina est et peccat.
BAND, cg. Hind. v. ean', eaun, V. jun,
vespera. Supra 136 vide awend. In oom-
positis Hind. sen, Genién, "nien, ex goe-
den ien/ fausta sit tibi vespera. Confer
jemmet pro ien-mei, vespertinus cibus.
Hind. smien ex einne-ien, Hd. son-abend,
dies Saturni, F. sweawn ex eínne-eaun.
Bo. o. jawxe, vespera, non confundenda
vox eum Se.o. soun, datus. F.b. en,
m. et in, Bend. 39. Ouizen.
EAR.
iend, Hind. vespera, ex fend, iwend,
contr. send et iem'. Ooe'n ien”, fausta
sit tbi, vespera. Gnien et nien ut F. u.
wawend, gnawend, , goedem-
awend. Nl. avond, E West. fend.
EANDJE, vb.a. Warns, parere, de ove
valet, agnos edere. Z7 ei eandet, ovis
parturit. Ags. eamiam, Ang.v. eame;
Ags. gengans (ge-tengans) gravida, (Jun.
gean.) gengant, idem. Ang. do yeam,
eniti agnos. (Confer F. amtje, partu-
rire, quod de vacca dicitur). J£ sci
hat eande, ovis enixa est. — 'n
sciep, ovis gravida (agnis.) Age. eocw,
f Ang. ewe, agna. Sic F. kéal-kou,
vacca gravida (vitulo), F. kéa?' vitulus;
J'oal-merrie , equa gravida (hinnulo), F.
foale, hinnulus. Confer infra ei.
EANG, adj vide supra eng 17. Nl.v.
ang, Visscher, sinnepoppen, angk vas
huwen, reformidans nuptias. G. J. I. 11,
Krefí! Ick wier so jern by dy:
In du, wierne eack enghk fen my?
(maritus uxori cum illam procabatur)
Et tu, anne me timebas, exhorres-
cebas?
EANSICHT, n. vultus. Supra censicht p. 17.
oansjsende, aspectus. 7k ken him fen
oansjcnde , aspectu illum novi, nomen
mihi non subit.
EANUTE, adv. Hindel. brevi, proxime,
mox, Nl. eerstdaegs, cerlang, Ages. em-
6utan, circum, circiter (emb-utan)? Ang.
about, about to perish, brevi periturus.
Adout, East-countvs, prope, pene. Nl.
omstreeks, circiter. F. om utens gean,
eregre ire. Ags. Ôntan ex be uiam.
x eam-üle fit ean-üte? Sed attende
adverbio Danorum endnu, adhuc, Isl.
ens, adhuc, amplius, porro ; enn lengr,
ulterius, amplius. Egil.
EAR, adv. priusquam, antequam. Di
utndogensco bes fen ien junge doach net
eär 't er nin pak bruyen hawn het, pro-
tervus iste puer nulli est bono nisi
prius severe vapulavit. comp. eárder,
sup. earet.
eárder prior; adv. Bern fen fiif jier
matte nei scoálle ho eárder ho better,
quinquennes discant pueri in ludo tri-
viali quo maturius quo melius.
earste, primus. Prov. J£ earste bern
komt as it klear is, ind it twade op syn
tiid, primus infans prodit cum itineri
aptus est, seguens suo tempore; scom-
ma in conjuges, qui concubuerunt ante
nuptias, Di eareíe slach is 'm (hrye-
EAR.
goune wirdich, impetum facere melius
est quam impetum excipere. Di earste
di deste dy süpl jei ik ut myn thjinst,
primum quemque famulum ebrietati
editum missum facio. — Adv. pri-
mum, primo. Dy earst komt, dy earst
meált (mjelt), frumentum ejus, qui pri-
mus adfert, primum molitur. Domenys
malíe earst bliwomje mei hjar eximpel foár
't se thongerje mei hjar wirden, sacer-
dotes intonantes castigationibus prius
fulminent exemplo. Komste nou eárste mei
di moster, nou di mjiltiid op is? Nuno
demum post prandium promis sinapi?
Tuam operam nimis tarde navas.
ten-eársten, saltem, certe. Hwa frede
wolle, di albekaten ten-eärsten net; dy
libje fen di roesje, quicumque studeant
concordie, causidici, qui vitam qure-
runt ex litibus, saltem non student.
Farsi eontracte pro F.v. erosé, erest,
adj. primus; aera erosí, omnium pri-
mus, et adv. primum. F. Dy allerear-
AÀgs. cer, adj se era, primus. comp.
eror, derer, sup. eresí. adv. er, ma-
ture, antea. comp. erra, sup. drost,
Ang. ere, antequam, antea.
earen, adv. olim.
al-ear, adv. quondam.
EAR, n. auris. Vide supra ar 172. Zm-
men hwette nys yn it éar reasnisje, ali-
cui quid novi in aurem susurrare.
Ang.v. ere-rowner, a secret. whisperer.
Di heal-woechsene jonges freie my di
earen fen 'e Molle, pueri semiadulti mihi |
aures *worant .de capite; ea quippe
tate vix famem depellimus.
earne earen oannaeye, (rei cuidam
assuere aures) rem dubiam expedire, |
conjecturá clarare. Ho di ljw Àjar déa |
Jiuchtje kenne foár 'n moi lapke fen di
kening, der ken ik nin earen oan-naeye,
ratio, cur homines in prelio pro gloria
puerili se morti objiciunt, mihi non li-
quet. Eodem sensu valet earne mouwen
oan maeye, (rei cuidam, ut vesti, ma-
nicas assuere).
ear. bàn, cg. alapa; pl. earbassin. W.
52
EARD, cg. F. b. terra, solum. F.u. eerde,
humus, solum.
eardark, f. F.b. tellus, orbis terrarum
(corpus telluris). Joh. 7.
eard-dollen-paed, n. semita cam-
pestris prope a Butenposta in pago Acht-
erspelen.
.under-eárdske,
ste, dy oer sea foer, wier "n wéach-hals. |
EARD.
eard-latten. Antiquis temporibus Fri-
sia tecta erat sylvis, ubi nuno sunt
sive lacus, sive agumwe stagnantes, sive
prata humilia vel uliginosa. Harum
&rbores furore cori eradieate jacent
sepulte sub terra caustica plantarum-
ue aquatilium reliquiis, omnium ver-
ticibus in eurum vergentibus. "Trunoeo-
rum frequentia sub ripis lacus Snecani
tanta erat, ut ruricole vix lacunas
süt profundas fodere possent, qui-
bus cadavera (A, 1775) boum lue
eonfectarum sepelirent. Truncos vero
serr& secant in asseres (eard-laen)
quibus compagem domus tecti tran-
verse muniunt, Virge hujus ligni, li-
uore terres causticze Iimbutze, si aocenssm
animam durabilem edebant et pamperi-
bus ante hos centum et quot excurrit
annos loco lampadüm erant, quibus
obscura vespera suas illuminabant ta-
bernas.
nanus mythologie
proavite, vivens sub terra. Dani sww-
der-jordische. F. elliptice edrdske, ho-
muncio. Nl. aerdmanneke, kaboulerman-
sehe. De his vide Grimm. Mythol.
956. 284, ed. 1*. 423, ed. 22, Hi nani
erant de gente alforum alborum; inter
nigros erant F. b. onnar-beankis, Joh, 19,
adeo dieti „sub terram relegati nani."
Beane, enim est, relegare.
Confer Davent. kleine pook, pusio, Áng.
puck, ephiáltes parvus, virunculus. [s
páki, puer, Suet, pojke, idem. F. myn
poike, corceulum meum, ad pusionem
vel equum deamatum.
eerd, n. F.b. terra (colleotive) ib.
eerd-buzam, m. (terre sinus?) F.b.
solum, tellus. Nl. aerd-bodem. F. yerd-
boame, et yerd-boyeme. Dusem, fundus
dolii. Joli. 101.
eerzjockcels, pl C. M. 19. cynara car-
dunculi, Gal. cAardos d'Espagne: cy-
nare subterranée. Jockels, oynarte so-
lymi, Nl. drtisjok. Eers ut Ang. eart&.
eerde-thjuster, adj. tenebrosissimus;
st. n. caligo spissa. Sub terra regnat
nox seterna. Inde swarte modder, n
terra, i. e. sepulchri. Ad mfantem
Mem leit yn 'e swarte modder, mater
latet in sepulchri nocte.
ierse, Sc.o. terra. Ang.v. értke, (iersd)
Ang. earth, (ürsd) ik mutant in e, Ags.
ext: perinde ac NL seieew ex Ags.
siëke. F. Smoese, suaviter manducans
edere, Ang. fo mouik, mandueare
881
EAREM,
ierd-sweal, cg. hirundo confingens ni-
dum ex ccno et pileolis, eumque do-
mus parieti foris affigens: Aus-sweal,
hirundo nidum intra in domibus faciens.
Ages. earthe, eorthe, f. terra. Ang. eartá,
(iersd) F. ierde, quod vide.
EAREM, (éarm) cg. brachium, gen. érens,
pl. eérmen, Helgoland jarmen, F. jer-
men. Jermen, Scil. ermen; it bern scil mei
mem op 'e ermen, mater ambulabit por-
tans infantem ulnis. Ex éarm est Molkw.
ierm, unde pl. jermen. Wass. I 159. ez i.
a — e. ÁAgs. earm, m. brachium. F.v.
érm, m. gen. érmis; gen. pl. érmama,
dat. érmem. Gothi arms, m. Nl. arm,
m. Ang. arm, F. Hy ken syn man op
'e eärmen nimme ind drage hwer hy wol,
Gothi asa armins nimanm. Cf. cirem,
14. Figurate Hy is sterk yn 'e eármen,
bonus est potator. Di man is to koári
yn 'e eármen, non habet unde rem suam
ene agat. Wiste nat, dat di keningen
lange eírmen habbe? an nescis longas
regibus esse manus? Op sea matte men
keardels hable mei feówwer eármen oam
# lif, qui mare navigant agiles robus-
tosque esse oportet. Fádem figura
Bredero hominem pernicem vocat drie-
coetigh, pro duobus pedibus instruc-
tum tribus, Schijn-heyl. p. 67. 'n Slach
um 'eeármen hâlde pacisci conditione
tacita, qua damnum, quin et pactionem
ipsam, subterfugere possumus. Figuram
prebet bajulus, qui dolium grave elabi
sinens reste, hanc circum brachium con-
volvit ut frangere casum inopinum pro
lubitu potis sit et impediat quo minus
dolium lapsu graviore ruat. Zarst het er
ien bulle tsjinstuiten hawn, mar nou het er
di slach om 'e earm, Prov. Fen "n stjit
oan 'e eármiakke ind di dead fen syn frou
Is hy allyk yn 'e rou, ictus cubito in-
flictus et mors uxoris eum eodem afficit
dolore. Cubitus quippe ictus acutum
sed brevem facit dolorem. Contra ma-
ritos alto ejulatu mortem uxoris deplo-
rantes, qui brevi secundas ambiunt
nuptias. Nl. Zen vrowwen-dood is een
ellebogen stoot.
earm-klimme, G. J. arctus brachio-
rum amplexus: Kim, decipulum, foze-
klim, rotte-klim, vb. klimme, stringere,
premere.
eárm-koer, cg. dim. earm-kuórke, parva
fiscella instructa ansa majore, qua in-
serta ulna eam portant mulieres. Idem
cum ôdras-koer supra 486. Nl.eisitmandje.
893
EAREM
earm-mürch, n. F.v. érm-merch, ossis
brachii medulla. Ags. earm-mear&.
earm-scat, n. foramen tunice, cui in-
seritur manica; adeo brachii in veste
ostium. F.v. érmske(e, discessus inter
brachium et humerum.
eárm-slach, cg. spatium sufficiens,
uo homo in fabore brachia extensa
libere moveat. Dy fiuchtje wol mat
eármslach habbe.
eárm-takke, cg. (brachii ramus) cu-
bitus. F.v. ermboga, m. (brachii cur-
vatura) Ags. earmboga et elboga, m. Nl.
elleboog, m. Ang. elbot. Phrasis Hy ken di
eármtakke wol opkrye, (belle scit levare
cubitum, i e. capere et ebibere po-
culum, homo est vinosus.
eármk]je, (G. J. eírmke) ambabus ulnis
amplecti, Nl. omarmen. Lat. brachium,
Gal. óras, unde emórasser, ulnis am-
plecti.
EAREM, EARM, adj. pauper. F.b. érm,
Bend. 73. Vide erm supra l, éram,
Joh. 157. Sa earm as 'n sweal, hi-
rundine pauperior; — as 's mier; mier,
pauper messor advena ex Westfalia
ad metenda prata Frisie. 4 earem
sciep kriel fen hunger. ind thoarst,
puellula misella pre fame et siti plo-
rabat.
earme-lytse, supra 20. Foár 's ryk-
man yn 'e widze lein, ind mou earme
lytse, dives heres infans adolevit in
egenum misellum.
é6óarm-man, st. cg. egenus, pl. earmlju'.
éarme man, maritus pauper di. earme
:
MANNEN,
eármode, SE. (jermode) paupertas. NI.
armoede, Alam. aramuoti, Hd. armuth,
Isl. armodr, inopia, paupertas, mise-
ria. Queritur num armoede ex arm-
oede an ex ar-moede coaluit? Ags. ex
earmian, commisererl, formant earmik,
miseria, paupertas; ex yrmas , affligere,
cruciare, yrmih, miseria, calamitas,
inopia, paupertas; adeo carent inter-
jecto oe vel v. Confer supra erm 18.
Armoede Íorte fluxit ex arm et termi-
natione -uih, F. ód, oed. Odr Is]. com-
mutant cum eda in arm-eda, miseria.
Egil. Adde armoede, lis, contentio,
in dial Gron. Westerdeel Langewold,
Lauerman, 131, quod bene coincidit
notione infesti, mali, acritudinis, que
est in lel. ermr; arm-ode, strenuitus;
paupertas; armcda :wrumna, laboris
molestia, miseria,
EAREN.
eármoede, cg. penpertas, misella ad-
minieula, ad nihil ducens agendi ra-
tio. Hea! wirk is eármoede, inelabo-
ratum opus pauperis est, i. e. infruo-
iuosum,
e&rmoedje, vb.n. vitam difficilem agere, |
se tenuiter sustinere. Mas ind wijf,
dy sin lyk sin hadde, binne folle kom
int, ind eármoedje sa mei eltsoar foért,
oonjuges diversi ingenii freguenter in
mutua sunt eontentione et misere co-
habitant. Prov. Better 'n earem man as
"m rike heit, pauper maritus feminis
est commodior divite patre. Folle ge-
leerden binne sa earm as rupen, multi
viri docti Iro pauperiores sunt: Rwpew,
eruce, Nl rupsem. Ii is 'n gek, rA
Earm libbet om ryk to sterren, Soli 2
never live poor io die rick, Kelly, 199.
'N e&rmmans siuwr is mar "n bûlsen,
Scoti The poor man's skilling is but a
pexy, because he must buy every thing
at the dearest price. Karem-liús odlje-
koeken ruke fer, divites invidi mini-
mam pauperum refectionem habent
luxuriam. Rike-ljus seaktmen ind earm-
ljus ruke fier, idem plane
roverbium floret in ultimis insulis
a e d ca ird puros
máns as
alirmi fier , Joh. 57.
earm-hertich, adj fractus animum.
Di mem kriet earmhertich bij it deade
lyk fen hjar bermke, mater assidens
infantis carissimi cadaveri fracto animo
plonbet. G.J. earmhertich, misericors,
. 40, 126, IL 68. Ags. utrumque
notat, Ags. earm-Aeorí, misericors, et
pusillanimis. Hoofdio est pusillanimis,
wit armhartigkeyl of wit barmhariigheydt ,
jerne ren vel misericordia. Kil.
armhertich, pusillanimi;
Lat. Es, eri, ut NL , Hd.
Jer, ex Lat. cuprum. era,
erain, cwiore, (NL deren, € pu
toen.” Diet. tetraglot. Lovanii 1568.
earen amers, pl situle senem in guibus
lac mulgent. tracte " (jén-
amers.)
earen aden, pl. nea mulctralia, in gui-
lac manet donec despumatur.
teres. utebantur muletralibus ligneis,
hodierni meneis, in quibus lao citius
frigescit et tardius acet,
EARMET.
Éren, F.o. metallum, se; On éren kroch,
urceus, olla ex sre, C. M. 8.
EARKE, cg. (erke, eérke, jerke) anas
mas. Kin, cg. anas femina, Confer alte-
ram formam arke supra 18, ibique ejus
originationem cum F.b. Àe (ille) aviculus
mas; 55, (illa) aviculus femina; F. Ayke
[orca lus mas, syke (ay illa) va-
nellus femina. Sax. n. keken (M, ille) avi-
culus mas, sftew (sé, illa) aviculus fe-
mina; Hd. ercken (er, ille) sichen (sie illa).
Bend. 89. Grimm. Lex. IIL 691, er.
F.er, ille, in media phrasi. Quseritur
an F. erke sit forma diminutiva vo-
cule er, ut Ayke vocule dy? Analo-
gice Ang. Àecaé et ahe-caí, she-bear,
F. De hys wuder di fugels di
moiste feárren. Confer Gr. &Jfyy, mas,
masculus, cum er. — e 's
eárke, anate mare lmerior.
EARMET, m. antecenium, cibus et po-
tus inter prandium et omenam recre-
andi gratia, quo utuntur fere hora
quarta vel quinta post meridiem. Rus-
ficus convivis profeoturis hora vesper-
tina. Now , inquit, Now ^"
byt oérmet, (nunc iuc morsus ante-
ceni). t
Vox pro variis locis varias formas
induit; ex. gr. oármet, ear-met; easmet;
dermet, irmel, firmet; i 3
componitur ut oérre-Àeif, oérre-mem,
alter pater, altera mater, i. e. avus,
avia. Oér-met, proprie, alterum ciba-
rium. Eodem modo Ang. dial form&-
runt M ér, maturus, precox, et
mele, Goth. maís, cibus, arme, assi-
milatis literis amma£, a luncheon before
dinner. Prov. and loc. words, Grose and
Pegge, 3.
jimmet-iten, n. anteccenium, ccnula
matura, Age. afem-mete, NL avond-mael
cona.
jimmetje, vb.n. se ccnula prwooce re-
ficere. Confer Ang. Wiltsh. yeomath,
after-math; Glouc. yemmell, ,
idem. Mel, F. miel, Hol. maa, pran-
dium, cona.
Orescente luxu procrastinantur in
seram dici horam, quee veteres in sim-
plice vita mature agebant, Prandis,
que ante hos centum annos fiebant
meridie, nunc apud honarstioris loci
homines habentur hora post meridiana
68
. BARN.
quinta. Antiquis Greeeis deizvov erat
prandium, posteris ccena. Autore Festo
» Cena anüquis (Romauis) quod nunc
prandium." Notio horm, qua fiebat,
vel jentacolum, vel prandium, vel
omnea, pendet ab vo, a loco, et homi-
num sorte. Exemplo sit vicus Lutje-
wolde, ubi ruricole hoc currente svo
prandium habebant hora matutina nona ,
panem cum butyro et caseo hora po-
meridiana Hoe vocant £i-
Wem: tim” pro ümpe brea”, frustum
is, (ceoteris Frisils earmet, iemmet),
illud orend-ifen. Age. undern-mele, pran-
dium ante meridiem intra nonam duo-
decimamque horam, Ang.v. aamdorn,
orndern, ormdimmer, de qua voce vide
prelanter dissertantem Boucher (um)
lossary.
BARN, og. aquila. Supra ern, p. 20;
arn, 118. Ynklûuwich as 'n éarn, aquila
avarior et rapacior. J£ famke sjocht as
's éarn, 8 uilinis inie puella spectet oculis,
i.e. acutissimis, lel aris, ari, ern;
órm. Gr. Ôpvio voluoris xaT' eov,
EARNST, E (eánst, jenst) serium, se-
veritas. W.o. ernst, n. E. I. 865. Vide
supra armsí, 119.
earni, F.b. Amr. curare, gerere rem,
cordi habere. p.prss. earant, ger. ear-
nin. Joh. 39. 4mbi-earni, 172.
Ang. (o yearn, intimo dolore affici,
angi, vexar. Brut.
That euerg like is not the same, o Cesar,
The heart of Brutus earnes to thinke opon.
Shak. Jul. Cesar, Act. II. Sc. 2. Ang.
yearn (jern), ut Frisii qui edrnst mu-
tarunt in idnst, jenst. (Ags. eornigan,
murmurare) G. L. Craik, editor tre-
godim Shakepeari Julius Cesar, cete-
rum probus interpres, more solito
poéte verba mutilavit, in loco citato
scribene Pearms pro earms et think pro
thinke. Confer eorn, preposito ge, Ages.
georm studiosus, sedulus, flagranter
cupidus, serius; georulic, diligens. F.v.
geerne, libenter, F. fern idem. Nl. ernst,
studium severitete mixtum. Alam. er-
xwsí, vigor, serium. G. J. I. $00,
Siikje, earnje in folgje dy God-
ljeawe frée, summo studio consecta-
mini incomparabilem, deo carissimam
pacem. Prov. Deer eermeí mimmen bet-
ter as de man eelm, nemo rei fami-
liari melius consulit quam herus ipse.
Burm. 18.
| ears,
EART.
ÉARNZE, BAARNE, (Éa'nze és'ne), adv.
loci, alicubi. Confer cre, supra 21.
Ags. akvar, akver, akver, alicubi. Ang.
aethere, Fu. wers, alicabi, NL v.
iewereu, usquam, et iegerimge. — NI.
ergens, Sax.v. hveergin, alicubi. Alam.
sergin, iergin, Hd. ergend. |
Negative Ags. wakver, Ang. nowhere,
F. nmearne, mearrze; F.u. wnfwers; NI.
nergens, Alam. miergint, Hd. mérgend,
nuspiam.
EARS, cg. podex. Ágs. ears, Ang.v. ers,
F.b. eere, Joh. 101. Confer supra
ers p. 21. Prov. Dy di ears barnt mat
op 'e bljirren sitte, (anum qui urit pus-
tulis insideat necesse est) qui delicti
luit poenas habet quod sibi imputet.
promp-éarsje, vb.n. inster infantis mo-
rosi murmurans ciroumvagari. Figuram
preebet an minutos ventris orepitus
reiterans. Isl. prompa, prumpa, ere.
NI. ; wart t bad M NI. v.
protelen, murmurare; prote, murmur,
examen, congeries, turba; Hol. 'e Aele
pruttel, congeries sat magna.
vox urbana, seed gaí, podex, pro
odrs-gat, ex trivio. Ex aere Nl. formant
vb. aersslem, tergiversari, ut Lat. vb.
fergiversaré a et eersaré. Ang.
Sack-ward, Cumb. aree-ard, Nl. rige
waerd, F. to bek, retro. Gal cw,
anus; re-ouler, reirogradi.
eerske, eerskie, n. diminit. in re
amatoria plebis, Zok Ae st mijn lewen
saei loud, dat se sockin lieuweken eóre-
kie hie asse het. W. G. 8.
ears-biholplyk, adj. adjutabilis, qui
aliis auxilio est in quotidianis commo-
dis vite et corporie vitiie imaginariis.
Confer eérs-gebrehken, Hol. pi. tjes
supra 22. Yn 'e sted binne kostelyke, byge,
moje en eersbekolpelyke ljue. W. G. 88.
ears-scilink, og. hominis pellis de-
trita, vulnus fricando sive rodendo de-
pellis. Scyi, cortex; scile, decorticare;
ecilink, decorticatio.
EART, (eárt, eát, iét, jet) Nl. or?, col-
lect, rejectanea pabuli bovini, preeser-
tim feni pedibus boum protriti, rell-
quie in stabulo. Prov. Js $oed ert,
't ús moern goed foer, Burm. 88. F.
Dat hjûd eári is ken moarn foer wirde.
Hwat nou ert is ken noch wol rie foer
wirde, rejectanea spreta dura necessitas
forsan convertet in pabulum. F.b. orf,
aarte; aartels, oriels , Outzen. Ang. orís
frustula, mense religuie, fragmenta.
997
EART.
e&rtje, vb.a. congerere rejeotanea. F.b.
aartli, Outzen.
&feártje, vb.a. purgare rejectaneis. Di
stâlen áfeór(je, purgare boum stabula
feni triti reliquiis, Nl. orf, NL
^£ Geen men jeden orí is morgen
voeder; Een he ige koe ort niet, Tuin-
man, Spreekw. 1. 106: NL vb. orten,
ementa pdens, facere, y fe
cfrtje, vba. depascere. * fenne
heyde ontwirllet dyn wiinstoach in oeret
syn weide, erioeti ferm eradicant tum
vineam ejusque pampinos tondent, de-
pascunt, G. J. Weide dialecto com-
muni est pascuum boum, sed rurioolis
East-dongeradele insuper sunt pem-
pini; l orien, e farregine op-
tima seligere, cetera abjicere, Bnl. or£,
n 273. ren big dori
wfehrtje, vb.a. Icere, de
, G.J. L 96, ericetum nondum
ovibus depastum: owforbifene gruwn,
campi nondum pecoribus rosi. lel deit,
pascuum; óríród, pascua nimia peco-
rum multitudine depasta. Isl. ori "
gridgnid delibratum est et dejioitur.
Jonsson, 408. Norweg. urfa, ruminare
boum more, quod est pabuli oomesti
manduoalio, Aasen 564, F.u. aferíet,
maeyt, acheert ofte versamelt, Ordonnan-
tie van Amelandt, p. 45.
&feárte, st. rejeotanea rei, Oan 'n baerch
is "n byltsje &feárie, porous fere integer
homini cibus utilis, pauca idunt
ramenta. Nl. afea?, quod Angli veteres
commutabant cum orés, idem quod F.
eári, Do yos know, eay you, sir, and
would eff yr mudled oris,
wr offall upon me? Wright, ors. Kil.
^o. obereisk, usum continuum cibi
jusdem fastidiens, Stür, 162. — Confer
lv. Theophilus 437, aZ, siliquee ex-
cocte, excussum sedimentum, por-
corum pabulum, Teuthonista „dyt,
dranck, draff der veroken, silique.^
Vocis autiqum late per Angliam,
Frisiam, Saxoniam maris acoolam et
Scandinaviam sparse difücilis est ori-
ginatio. Male Kil. explieat per over-
aete: „00r-aete, oor-ete , reliquise fastiditi
pabuli sive cibi, esca superflua, q. d.
ouer-aete."
EART, cg. ervilla, pisum, pl. earíe. Lat.
erown, Nl. erwie, ervi. st Anglo-
saxonibus, gu habent pisa, Ang. pea,
Gal, pois. Romani pisa in Germaniam
intulerunt cum Romanis nominibus;
EAB.
unde alii ex Lat. erewm habent erwt,
ali pisa ex Let. pisum, olii wikke ex
Lat. vicia, NL erwíes, pisa sativa;
wikken, vicia sativa. Pisa sais come-
dunt vulgo homines, eicias satioas pe-
eora,
eart, pl. eárten, (iéten, jetten). In
hac voce permutantur inter se o et e,
Gr. dpofêoo', dpidlor, Lat. ervum, F.
fart, F.b. eerí, Joh. 101. Nl. erit et.
ort. F.u. ort (o6rt) eicer; figurate, ho-
muncio, nanus, F. Dow telste dyn eyne
mem min fart vel nin Dam, tu&m i|
ieten eári
Menem
gimiene man mosterstip,
ind is sa slop as 'n ime, Ües
pakedmd- m abi id iim, d
wierne mei ; nou se jir-
apels ba d ode mankes as
wnderdoárren. 6d ici p
ma terre (solana tubeross) propter im-
becillem cibi materíem seculo antece-
dente lautiores Frisii contemtim appel-
labant Zadadbdels.
eárt-póat, cg. vas in quo pisa co-
quuntur.
eárte-pulen, pl pisa immatura, que
una cum viridibus siliquis cooía co-
meduntur.
eárt-riis, n. virgulia per agrum solo
infixa, ut pisorum oaules longos eos-
jue ferilo Pages
riene-eárte, ule coota ex aqua
SU vindibma pia, Hob aer
grouwe-eárte, pl. erra fusos.
müüs-eert, (pisum murinum) F.b. vicia
eraoca, Joh 121. De Pinis haies
speciei, sé ie matui d
etrio. "NL dopareten) valat verbum
eàrte-pulje, NL erwét doppen, de-
eorticare pisa.
RAS, n. esca, G.J. Hodie $e, mutata
e in i et a in e, Contra Nl. aes, in-
versis literis, eas, Ágs. 2e, esca, cibus,
pabulum. Ang.v. ew esc& piscium, F.
108, idem.
eaze, ieze, vb.a. inhiare esce, quod
piseium est, Di ósre ied, perom ve-
nantur piscioulos, qui in angustum
ciroulum redaeti aqua exsultantes hos-
tem effugere tentant. Hoo fit precipue.
media metate, colo tepido et paulum
obnubilo, Confer ús, ot iese F
^ him
oeriese, sepelire stomaehum cibo, gra-
EASKJE.
vitstem stomacho facere, NL de maeg
overladen, Nl.v. „ouer-aesen, obruere
nimia esca; ouer-aete, vetus, saturitas
nimia."
oeréaze, oerieze, vb.a. sepelire eto-
machum epulis. Prov. D$ mage oeriese
is 't siib wezen fen loge rike ljue.
EASKJE, vb.a. Vide F.v. askia supra
123. je ind biede, poscere et of-
ferre pretium. Zaskje s fleze wyn!
manda (cauponi) vini lagenam. Prov.
en stiet fry, mar bieden eák, egua
omnibus est potestas poscendi et offe-
rendi guodvis pretium. Ags. ascian,
inquirere, Hind. däskje.
eask, st. cg. petito. Ags. esce, inqui-
sitio. 's dwaen, statuere emtori
pretium rei venalis.
EAST, n. oriens. Vide dúst supra 194.
bo-6asten, ab oriente. Si leit di-
easten — Fiten, vicus A. situs est ab
oriente vici Silwolde, Nl. Zwoude.
Ambo vici Gelrite, veteris, ut ajunt,
Sicambrie. ^ Ags. Pe-easían a,
idem, Angli Selwood in agro Sumur-
stetenoi.
EASTSTELLINGWERF, Frisie pagus
in vultumum versus, Drenthie limi-
taneus, Indices venti hie habent in
culminibus templorum formam galli
gallinacei, in culminibus turrium au-
tem equi; inde phrasis Kaststelling-
werf hat hynders op 'e tuórren ind hoán-
sen op 'e tsjerken. Hoc quippe con-
trarium est mori solito, qui fert ut
venti indices in turribus galli gallina-
cei formam habeant, — Duo sunt pagi
nominis SfeWimg-werf contigui, Zast-
stellingwerf, onentalis, et JFeststelling-
werf, occidentalis. Bini junctim dicun-
tur di Stelling-serwen. Werf, collis,
locus septus in quo cives suffragii jus
habentes deliberant de rebus pagi.
Jus suffragii nitebatur possessione fundi,
quem stelle, slemmende stelle appella-
bant; stelling, Ju jus suffragii habet.
Confer F.v. stal, )
opstaling et hvearf,
apud Richth. Lex. F. vb.a. stelle, con-
stituere cum aliquo de re; F. v. Opsial-
ling, civis cui jus suffragii est in co-
mitis. F.v. o eam, quercus in
colle vel loco editiore, sub qua cau-
sam agebant litigantes et judices sen-
tentiam ferebant. Circa hane quercum
comitia quoque gerebantur. Due tales
arbores note sunt, altera in Frisia
orientali prope ab urbe Auricha, altera
840
EAZE.
ad ultimas fines veteris Frisie& australis
in Flandria.
EATDREEG, vb.n. F.b. delirare, insa-
nire. Pres. 7k dreegh mi eat, dú draist
M drait-, pl. wi dresgh-, pf. druch-,
druchst-, dEuch) part. ea£ dranj. Joh. 89.
Confer Isl «Aa, cthi, cdda, «edt,
furere, smvire: cas in furorem agi;
elhi, f. furor, rabies, insania. Egil 147.
(Ags. eóten, eten, gigas, monstrum fu-
rens?) .
EATHEW, m. F.b. Amr. mores, gestus,
cultus ingeniumque hominis. Ags. f&eav,
m. mos, consuetudo, ritus. F.v. a, e,
ewe, institutum, lex. Joh. 7. F.v. ta«-
lic, adj. consuetudine, diuturnis mori-
bus sancitus. F.v. Taulic pliga fan lan-
gher wennicheed is alsoe 80 serioun
riucht, ieft se naet ne swiwet, consuetudo,
actuum freguentia et longo usu sancita,
non minus rata est guam jus scriptum,
si non vacillat.
EAZE, vb.a. fundere aquam, transfun-
dere; hauriendo aqua superflua (ex. gr.
cymbam) liberare. Valet precipue de
naviculis, quos haustro parvo manuali
sive capula exhauriunt. it boat ris!
Exhauri aquam instillatam e cymba!
Isl. ausa. skip, exhaurire Sentinam na-
vis, Nl. Het schip oozen. Naves majo-
res non capulo, sed antlià exhauriunt,
F. pompe, Nl. pompen. Kild use, ütuei,
F.b. aguam e fonte haurire eamgue
purgare. Outzen.
bieaze, vb.a. Jt linnen biéaze, lintea
linea candefacienda in loco graminoso
agua suffundere. Hoc fit pertica, cujus
extremitas haustro manuali est instructa.
uteaze, vb.a. 23 fiír uffaze, aqua suf-
fusa ignem extinguere.
eásfet, n. F.u. Aoos.fat, Nl. oosvat,
haustrum parvum manuale, capula.
Prov. Wol beslein, zei Auke di scipper.
It scip forlern, ind it edsfet siken.
ridet proverbium incallidos, gui ope-
ram et nummos impendunt pauperan-
tibus inceptis. Accentus mutat éas-fet
in eds.fet, iéwfet, quod pronunciant
jes.fet. Itidem F. Aedre, Ang. to héar,
pronuntiant Ajerre; to geíre, Nl. fe
gader, simul, juncti duo, do gjerre;
sfeáre, mori, stjerre, perinde ac Isl.
ausa, haurire, n dps eys, perf. jós,
(usu et jósu). Nl. ózen et Aosen, hau-
rire, Isl. ausa (hausa) Lat. Aaurio,
hausi, Is]. ausa, Nl.v. ,,00se, haustrum,
suggrundi."
841
842
EAXRZEN. EBBA.
F. (sen (oezen) pl. F.u. wisen, extre» esrzen-board, n. Hindel. tabula lig-
me tecti tegule, de quibus stillat nea picta, qua wstate focum ferreum
aqua . F.b. oeksas, id. Joh. tegebant, Warns íserboard. Confer F.
luviatili
19. É.b. usleng, idem. Outzen we,
241, 379.
F. v. ose-droptha, stillicidium domus
tecti, filer monnic thi scil hebbe butha
syn Àuse twen féët for then tha
ande for then hladdergang. NL oo ,
hoos-drup, , pars tecti promi-
nens, qua stillicidia a pariete arcentur.
Confer Age. efese, Ang. eaves of a house,
the eaves dropping, extremitas, margo
infima tecti, unde stillat aqua pluvia-
tilis, unde F.u. euzen, tizen. Mhd.
ovese, Àng. eaces, unde F. éas. Djíí osing,
W.o. prominens margo infima tecti
unde pluvia in terram defluit, E. I. 18.
Oze Saterl. idem. ib. 7 velo inter duas
vocales sepe difflluit, ut in F. Dimter
pro divinfer, Nl. Deventer, Daventria;
Treemter, 't reemter ex reventer, „re
fectorium" in ccmobiis,. Isl. upe, f. ca-
mera, fornix, protectum, projectura;
Jonsson. Ufpear-dropi, Andrem, ultra
parietem prominens margo tecti unde
stillicidium fluit.
auken, pl. locus sub extremitatem pro-
minentem tecti, parieti domus conti-
guus. W.o. ib. Dan fugel sit unne 'e
auken, Sax.l unner de ókers, Bnl. III.
201. Ex auken est ûuken, euísen, ew-
zen, quod Hollandice scribitur wizen.
Confer Ehrentraut (1. 13) nomen (Tac.
Cauchi) Cauchorum Frisiorum ducen-
tem a Cáauken, i e. Hauken, qui
oras maritimas inter aquas oceani
Germanici et lacuum interiorum te-
nebant. Adde F. 'Aaukje, fossas prata
cingentes purgare plantis aquatilibus
et cono superfluo; Aa er, co-
num madidum e fundo fosse in ri-
pam PF. Aauk-wâl vel Aór-wül, coni
ripa, ejectum; Aauke, pertica desinens
in ferream furcam tranversam, quin-
que fere cuspidibus planis instructum ,
qua rusticus plantas aquatiles cum
ceno, radicibus adhserente, trahit e
fundo. Hee fosse, et limites agrorum
sunt, et potum prsbent pecori.
EJERZEN, n. lamina ferrea, in qua fo-
cum alunt Hindelopenses, F. fseres
plaet. F. iersen, ferrum, inversis literis
pro F.v. iserm, irsen, n. Ages. iserm,
iren, n. A. íron, Gr, oDypof literis in-
versis isdér.
, iabula ferrea erecta tegens
foci tergum, que flamman lambentem
sustinet.
EBBA, n. F. v. maris recessus. Age. eia,
m. Ang. e. F. et Nl &, f. F.v.
ebóa ende floed, maris recessus et sws-
tus; F. e) ind dy, eb ind floed.
F.v. Dy Prisa thoer oen neen heerferd
fora fara, dan mitia ebba ut ende mit
da floed op, Frisius non obligatur, ut
expeditionem ulterius sequatur, quam
proficiscens cum maris recessu et re-
lens cum (sequente) westu. Op valet
sensu redeundi, Nl. opvaren, ex alto
cursum navis diri in portum; de
rivier op-caren, adverso flumine navi-
gare. Prov. Jd is as eb ind ty, NL
erelts goed Is eb em vloed. Ty, Ang.
tide, idem quod floed; NL getgde der
see, wsius marinus, quod certis tem-
poribus et horis redit; eandem ob cau-
sam stationes anni vocantur Nl. getijden
des jaers; et preces certis horis fun-
dende get deden, ellyptice getijden,
"aem Ang. Aowrs. Boot. ebó,
revis (aqua, , eet) NL on-
diep Soot. ebbe, brevitas (aguze) Nl.
iepheid , ondiepte.
eab, m. F.b. maris recessus. Joh. 101.
Ee an fud, F.b. maris recessus et
westus, Joh, 114. Nota vocalem longam
6 in eed et diphtongum ea in ea apud
incolas remotarum insolarum Fér et
Amrum; hec antiquior vocis forma in
obvers& continente apud Moringenses
Frisios jam abierat in brevem duram-
que e, ut probat eorum ejje, m. Bend.
88, Confer F.b. reaki, Joh. 175, F.
sylvioole rike, cum rekke, extendere,
rikke, superne extensa manu attingere,
assequi, Ang. £o reach, Nl. reiken, be-
reiken; Ang. st. reach, NL de-reik.
Vetule in insula Sylt habebant ma-
culas lune abigeum ovinum, cui pro
furto hoc erat constitutum supplicium,
ut quotidie maris aquas vicissim hau-
riret effunderetque. Hora accessus ma-
ris corpus inclinabat, recessus vero erec-
tus stabat, Joh. 114. Ejusdem farine
fabellam narrant rurioole Tubantes de
fure lignario, qui ramorum fascem in
sylva furtim csesorum portat tergo. Hic
est idem quem vulgus adhuc vocat, NI.
de man im de maen, Ang. (he man in
EBOTE.
retmod leas man in ihe moon is re-
aning upon a fork, on which
he carries a. bush of (horn, because. it
wat for pycckinde-stake on a sunday,
that he is reporísd to have been tÀus con-
Jined, Ritsons's Ancient songs (1790)
p. 84. Tubantes cum sint ex veteri
stirpe Saxonica, hsc superstitio inter
Saxones maritimos regnabat, ante-
quam impressionem fecerant in Brit-
tanniam. — Luna, subdita veneficarum
potestati, erat loeus supplicii, unde
restat phrasis, Nl. Loop ma dé maen!
Abi in malam crucem! Brants Pop.
Antiquities. III. 154.
ebje, vb.n. recedere, de aquis marinis
valet. Jt ebbet, reciprocat oceanus. Ags.
ebbien, Ang. fo eb.
EBOTE, adv. F.v. sine mulcta, non
mulcetandus. JE particula privativa in-
separabilis ante F.v. voces; JPOreka,
vb.n. deficere, deesse, NL v. ghebreken,
Nl. omébreken ; noia ont privativum.
Ages. abrecan, vb.a. frangere, destruere,
F. übrekke et ífürekke, demoliri. Efei/e,
depellis, sine cute, Ages. afelle, «felle,
deeorticatum, Nl. Aet vel er af. Mive,
Nl Jevenioos, omtljfd, vita privatus,
mortuus. Z/fretke, liber & mulcta pro
violata pace. Fgunga , evadere, se eri-
pere, dimittere vel exauctorare se, NI.
oníigaen, vitare, effugere, Hrcce e vi-
detur esse orta ex a, F. à et df. F.v.
a-med, Lat. a-mens, insanus: F.v.
a-venda, Nl. aficenden, Lat. a-vertere.
F. v. awei, F. tei, in compositis, F. v.
amei-drega, auferre, deportare, F. wei-
drage; F.v. wei-fara, proficisci, abire,
Ags. avoegaferian, Nl. wegvaren , F. wei-
arre, solvere ripam, de nave; F.v.
aei-toesa , abesse, desiructus esse, Nl.
wegwesen, F. weiweze, devius esse (de
re), mortuus (de homine); PF.v. atei-
wertka , perdi, Nl. weg-worden, F. wei-
wirde. Age. , Ang. away. Idem
quod PF. w£ 'e wei, (ex via, de via) de-
letum, ex. gr. debita soluta: dal ding
ts ud 'e wei, paria feci cum homine.
Sed e in F.v. tod, nsum, Mat pro
ge in Ags. 3 . ;
den, s ; inkus NI geloden ,
Ussus.
egge, m.
ECHT.
mihi aspritudinis quendam sensum. Nl.
„egghe tanden, Sax. Sicamb, dentes
stupidi, egghighe tanden, Hol.j. boomsi-
ghe, idem. Kil, Nl. eggighéyt, acor. Me-
nich vrijer noemt sijn lief, min roogen
delicaet, Soo langh alst noch voor hem
te pluycken staet; Dan smakende de
Igigheyt van 't voorghebeelde soet, Heeft
he 800 lief als ick de roos aem mijn
voet. Visscher, 34 quiok, 54€ schock.
Nota antonomasiam in duplici notione
vocis roos, rosa et erysipelas, rubor
cum inflammatione et dolore, Kil, po-
dagra. Ags. ecg, acies, mucro, gladius;
(«ce, dolor quidum internus sive sensus
ingratus, Ang. ake?) Ang.v. egge, acu-
tus, acer. Analogice Lat. acwo, aceo;
acor, sapor acidus, cst. Gr. dxóvs,
003; &xpoc , acutus; Lat. acwe, acri-
monia, sapor acutus.
.b. acies, mucro. Ags. ecg,
f. idem. Ang. edge, idem; F. igge, ora,
angulus; iggen imd seamen, anguli et
lacinie, margines, in phrasi Z6 roait
iggen noch seamen, nihil delirius agi
potest, e tentare pertica longitu-
dinem et directionem, sive oculorum
mensura conjicere. Nl Heit rooit wal
noch kant. F. It roast iggen noch seamen,
sei di man, ind hy sciet mids yn 'e
bollepream, ex trivio phrasis.
eg, egh, st. F.b. margo, latus, limes.
Quod nune apud F.b. audit Di vorder
sid, dextrum latus, (Sax.v. fortAora,
dextra manus) F. di reócMter side, erat
apud veteres F.b. sord-ege, boream
versus. F.b. word-ege Rip, & Ripa bo-
ream versus, Outzen eg' p. 58. Vicorum
nomina haud raro. desinunt in ryp,
ex. gr. F. 4omaryp, Dronryp, ,
Goingaryp, Hardegaryp, Jort- vel Jürt-
ryp, Welsryp. VW. occident. de Ryp.
sl. ripr, m. colliculus, clivus; do-
mus et vici quippe ante extrucios ag-
geres marinos fere in locis editioribus
seedifieebantur; pro ryp quoque habent
wier, colliculus (ex. gr. Jowwbs-wier,
et werd, ward, insula in amni, in
locis uliginosis agri editiores et sicci:
Leoward, Bodlesward, hodie Bolsward;
vel tAerp, collis, (unde Nl. dorp vicus)
ECH, adj asper. Di Qekem binne my ech, — Urt erp, Older-Merp, cet. ——
vel ich, vel iggich fen al dat súre p, egge, vb.a. F.b. incitare, irritarc.
dentes mihi aspere sunt; i. e. dentes nd. 230; do edge, atuere, exaspe-
mew involucrum salivme perdiderunt rare, inoitere.
manducando mala aeida et patiunt ECHT, adj. genuinus, noa edulteratus.
EOHTA.
len echte Frysce kou, ien ocht Frysk edo, n.p. v
Edica,
meer, v&o0a, equus genuinge stirpis
risiose. Gonfer supra ccAé p. 11.
Myn écke wiif, mea uxor legitima.
F.o. echte wiif, F.o. echte siel, mari-
tus, C. M. 41, vir maritus; echte lde,
conjuges ; echte stand, conjugium. F. It
is ocht spul, optimum sui generis est. —
^. EDBE.
v. dipl 8. Xda, n. p. f. 8.
b. Fórst. B69. P. Mdighum , nom.
vici. ( Bete, Betke, Bets, n. p. v.) Bete-
ghum, den, Ch. I. 521, e. hodie Deet-
gum, Dod sko, n. p. v. 8. Dodiha , n. p. f.
Dodeghum , nom. viei, hodie. n
Confer supra Déde. Forst. 840.
498.
Nl. v. echte, lex; echte, legitimus; echte BDEL, n. F.b. (édel) liquor stillans ex
man, maritus, Kil. cot. qui cum F.o.
quadrant,
Confer snpra aff, matrimonium. F. v.
aft, «ft, unde F. echt, legitimus; ch et
J inter se ante í mutantur; F. Aecht,
ospulus, et wi Nl. sacht, F. seft,
lenis, mollis. Nl wed aér, F. loft.
Nl klucht. F. kiwft, omt.
ECHTA, vb.a. F.v. in judicium ducere,
actionem inetituere o eontra erlequi.
«chia idem. Ags. ekhlan, persequi. Nl.
iemand gerochtelijk vervoljén. Bcht, post
tergum, parte echta, si, IL. den n a terge
rug
Nl. achter, e F. fior. nbi sette vel
sitte, persequi.
EDDEB, m. B.b. vena, Bend. 69. PF.v.
eddere , eddre, Bat. addre, Age. edre,
addre, NL ader. Ex eder fit ider et F.
ier. It giet jin tkroch (eren ind einen
hinne, az mon jin fige tsjin "e eármtakke
stjit. 'NL Het gaat iemand door aderen
en stuuwen, ais hij sich ler degen legen
den elleboog stoot. Leges v, Frisim jun-
gunt venas cum nervis, ut organa
maxime sensifera, F.v. fada tredda
monaik aa wirdalk tha sina fesinad anda
eddara, iertja graviditatis mense fir-
mantur nefvi et vens.
mounle-ier, og. emissarium molendini
EDDER. m. F.b. pus. Bend. 62. Nl.
eller, m. F. ofer, cg. idem. Ags. etor,
n. venenum, vipera, anguis.
EDDRAGH, adj. F. b. sobrius i.e. haud
ebrius, sed jejunus in genere aafírang.
Joh. 28. Eddragh proprie, continens sui,
Ags. edor, ciroumse tio: 8 (oonti-
pene et arcens.) Áng. b. eder, septa s
EDE, (êde) IBDB n. p. v. c idee po
n. "E , Iedema, n. patron, Zdens
en-hus) ut F. slins, castellum, ex
n hut domus lapides, opposita ve-
terum baris ex argilla et ligno; Kdens,
vinos in Hn flne Kdonb; da c Haye
s Edonis; £des ex Kde-
ave Fes, n. patron,
EDRE, adv.
recente fimeto. Ex adel supra 9. Joh. 7.
6del-sil, suleus, per quem liquor
fimeti defluit. F. sue, velificare, na-
tare; syl, emissarium aquarum.
EDERSCIP, (êderskip) F.v. ira D. e
ceca, anke Hwerso een wyf her
— myl v Q t wangéde, sefta
nachtis, in d E p
naet habbe bywaret Padi P» le digerieyt
deer se aldeer to le, si
mulier euo infanti, pre AE" aefeca cus-
todie vel negligente cura, die vel
noote, in ebrietate vel vesano torpens
metu, non caverit omni animi inten-
tione, quie penes eam erat Jur, lI.
102. — Isl cda, eros, furere, pro-
ruere; edra, f. ' veeanía meticulosa,
74-34, Andrem, dra ,, f. alienatio men-
tis, ardor impotentis animi; «dras,
impotentiam animi prodere, inealescere,
furere, Hald. NLlv, erre, irs; in arren
moede, , nente iracunda. — Waux-géde ;
Nl. gade, curs, unde F. v. j wan-
ge, defectiva cura, — Digerheyt, in-
tentio animi summa. Supra diger 650.
F.v. mane, Sax.v. adro,
dilueulo, Gl. p F.b. eder, eder,
Outzen, Ags. ilico. Sat, edder
mane; F.b. éadar, Amr. Joh. 23, mene,
prima luce, Ags. av, F. ier. F. v. édre
and leeis (Ang. late, léte) F. ier ind
let, W.o. éadar om leed, mane et sero.
It acil moarn ier dei woase, cras multo
mane lecto desistendum eet. Swide ier,
multo mane, Age. spilke cr. ler by di
fin, multo mane occupatus in suo
re; figuram preestat piscator mane
eonecendens suam oymbam. Jer ys di
baen, idem; ier op di baen, via trita
glacialis. Supra 147. — Ik scil wol sa
wr komme az dé leste, M.B. Di man
het ris 'n pak bruyen hawn om 't er to ier
kaem; derom komí er nou alüfen to let.
Moars-ier, cras manc; moarn, Grastino
die. W.o. £o wmén-edder, dilienlo, cras
mane, E.1.91. F. Moérns ier opstean
ind juwne ier io bed, multo mane de-
saT
EEDAWERE.
siste lecto et vespera mature cuba. —
Ags. erne-mergen, primo diliculo, F.
tere-moarn, idem. F. ier, adj. compar.
eérder (jedder); Dy hwette tsjin my hat,
mat mar opkomme ko eärder ho lje&wer,
W.o. jé erder, jé liver, E. I. 91. Ut
Sax.n. comparitivi formam duplicant in
beterder, laterder pro beter et later,
ita et W.o. edderder pro edder , superl.
esderst, F. ier, eárder, ierste. lere par-
ren, species pyrorum que prima ma-
turescunt. Jerryp, prmmaturus, tem-
orius cseteris maturus. Prov. Jerryp,
terróttich, precox ingenium vix ad
maturitatem pervenit.
ierte, cg. F.u. vroegie, tempus bene ma-
tutinum. Prov. Fugels, dy sa yn 'e ierte
siunge, yt di kat juwns, aves multo mane
canentes vespera comedit felis. Frisio-
rum sedatum et econtinens ingenium
multo mane non juveniliter exultat
neque solvitur risu. Si quis diluculo
alte canit ei vesperam fore luctiferam
credunt.
EEDAWERE, Chart. I. 258, a. s. hodie
Idaerd; vicus pagi Idaerderadele. Fada,
hodie Ede, Jede, n. p. v. Fere, hodie
wier, colliculus; fanum vici et domus
vicine in colliculo sunt extructe.
EEDDOLLEN, nomen agrorum in vici-
nia vici Wester-geest, 1 Collumer-
land. 's Finne op di oddollew oan 'e
eastkant, Sect, À. no 44. Gr. 1 B. 14 R.
90 E. Forsan pro eerd-dollen, scrobes
in terra, speluneg. Sciendum est ali-
quot homines divites junctis consiliis
et nummis fodinas terre caustice (F.
lürf-feanen) operariis sortis infims ex-
coluisse, qui, post fodinas exhaustas,
in vicinis ericetis herere solebant et
in antris manufactis vitam trahebant
miseram. Talis societas vocatur com-
agnie, quod nomen transiit ad tractum
Ipsum, qui fodinas dictas continet. In
compagnia, vicos Veenwouden et Zwaeg-
westeinde intermedia et alia majore
Herenvenee vicina, multi proleterii quin-
quaginta &b hinc annos in scrobibus
arundine tectis cum familiis degebant,
dum vigentes coloni in agris vicinis
agricultura florebant,
Melius tamen duces ab
eed ex eid, aid (supra 72) terra cau-
stica, et dolle, fodere, st. dole scrobs,
ut proprie sint scrobes terrse causticee.
Tamdiu quippe quamurbes et vici
agros possidebant communes adeoque
EEK.
ante elaboratas magnas fodinas causti-
cas, incole, prout cujusque necessitas
ferebat, in pratis vilibus, sub quibus
latebat terra caustica, scrobes fodebant
ut haberent quo focum alerent. Ex-
emplo sint cives Workumenses, qui
in tractu pratorum humilium et uligi-
nosorum, $£. Warkumer fjild et Heiden-
scip dicto, pro lubitu olim fodebant
centenas scrobes, e quibus quotidie
foci alimenta trahebant. Hi agri post-
quam in privas possessiones sunt dis-
tracti, coloni scrobes solo sequaverunt ;
restant tamen ubique vestigia. Confer
pratum de dolle, vicinum vico Easter-
mar, F.u. Oostermeer. Sax.n. de doele,
fossa que circumfunditur urbi Daven-
iris.
EEDE, F.v. terra caustica, Nl. turf. F.
E
E
trf, . Item so scel Jue hebba mynen
Jaen op da vlda it ay tobyheer ; al-
deer foir so scel my Juwe vorsz. jowe-
bes jéra hreka hundert clompa eedis,
hk surgia scel, mit aynen vnkost ,
dd (o. ackipé, Ch. I. 317, a.
f. Item, sa scil Juwe hawwe myn feas
op di wálde mei syn tabihetr ; derfoár
ea scil my Jue foarscreaun eltse jier jaen
hundert klompen türf, dy hy my, op syn
wnkosten, to scip op di wâl bisurgje scil.
Hreka, porrigere; 7 haud aspirata est
in usitato F.v. reka, F. rikke, tarikke,
NL reiken, toereiken, porrigere, sensu
dandi, Ags. recan, porrigere: (Aearfum
récan, erogare pauperibus, PF. jaen.
F.v. Clompe, F. massa; klompe er,
massa humi; ,, KJompe, klotte van aerde,"
gleba, glomus terre, Kil mensura
usedam glebarum causticarum.
WYB, n. p. f. Zedwyr Deckama, M. 8.
Fadeeard, rex, cujus pater fred
Athulfeng (Athulfi filius) Sec. X. Chr.
Sax. Ao 910.
EF, F.b. ramenta, rejectanea, ex. gr.
lane pexe, qurzevis segmenta rejecta.
Ags. efesian, dissecare, tondere. Isl.
e, exuvim, Andres, 68. Outzen, 54.
EEK, cg. quercus, F.v. ék, Ags. ác, ec,
Ang. oak, F. eek et sik. Sinne feder is
sa diape and sa dimme, vnder eke and
ender eerde, bislaghen, ejus pater sub
quercu et terra, tam profunde et tam
tenebrose sepultus. Mortuos sub quer-
cubus, arboribus sacris, sepeliebant
Frisii; mortuorum capulos quoque fa-
ciebant et faciunt ex ligno querceo.
Preterea habebant comitia et jus dice-
849
bant sub quereu in colle, quam wp-
efalbeam vocabant. Gens patricia Cam-
minghe in magno honore habebat quer-
cum vetustissimam et longe se pro-
mittentem in area sus ville Blyema,
sub cujus frondibus proavi jus dice-
bant. Vide hanc villam in tab. gco-
grafica Schotani Idaerderadeel e regione
vieuli Sytje-buren. Preeter lucos Ger-
mani quoquo singulas arbores, quer-
cus maxime, consecrabant. Nl. eik, m.
quercus; eek, n. cortex quercuum at.
tritus, cortex coriarius, F. &if decocta
ramenta corlicis coriarii. Ang. Suffolk
chife, fragmentum, Gal. ckiffe, chiffon,
scruta.
eek-apel, cg. F.o. glans. Stür. 45.
lik- vel eek-hoárntsje; n. sciurus,
Ags. ác-vern, ellyptice vers, Isl ik-
ormi, m. lsl. ornis, m. serpens, Egil.
Sciurus propter saltus flexuosos per
quercus ramos dicitur quercus serpens.
iken, adj querceus, Ags. úcen, Ang.
oaken. Y.v. eízen, (k z— ts) ex eken.
lken-beam, quercus, Frisii arborum
nominibus quibusdam postponunt beam,
arbor, que quasi subjectum est quod
prediest vox antecedens: ex. gr. wyljen-
eam, salix; J/iwe-bheam, tea; drüwe-
beam, vitis; $pen-beam, ulmus campes-
tris; Üfirken-beam, betula alba; füer-
beam, sambucus, cst. pro quibus NL
(ellyptice?) wilg, linde, (wijn-stok) berk,
elier. Iken hout, lignum querceum.
iken-boerd, tabella quercea. Figurate,
Di abbekaten habbe "n iken boerd foár di
kop, causidicis ws triplex ante fron-
tem est. Poetice, navis, cujus fundus ex
plancis querceis est compactus. Gysber-
tus J. de juvene temerario pericula
maris preferente agriculture, Op in
siken boerd to drieuwen, Restleas op-
ind-del to klieuwen, Kerde hy boppe 't
grien fol djier, 1. 74, fluitare super
plancam querceam. Ags. jord, planca.
. Isl éord, asser, tabula ; bordi, latus
navis, Hald. Bar/à, tabulee ad utrumque
carine latus extantes, Parthi, navis. Egil.
Ang. board, planca, the deek or floor
of a ship. — Hij ken trogh ien eecken-
boerd sien, Burm. 27, videre potest per
tabulam querceam; laudat quasi acu-
men oculorum et ingenii, sed subin-
telligit, si in tabula foramen sit. Audi
scomma Hollandicum in stupiditatem
messorum Westfalorum, qui quotannis
laborem et victum qusrunt in nostra
850
EDE.
patria, Zij liggen van hunne geboorte af
wel drie dagen blind; maar als zij be-
ginnen te zien kijken zij door een eiken
plank, daar een gat in i5.
iken-stile, guercea columna, G. J.
Tsjerk Hiddes stie as 'n fken stile, na-
varchus T. H. perstabat, obdurabat in
preliis sublice instar. F. Hy stie as
s
peal.
ikel, cg. glans, Nl. eikel. Cf. de forma
. vocis Gr. Lex. eichel ^ Ags. ac-carn,
Ang. acors (querci granum). F. kerl,
num, quod Frisii efferunt kel.
ota aliquot fructuum nomina desinere
in el, ut breakel, fructus calami acori;
apel, pomum; toirtel, Nl. wortel, dau-
cus carota; doedel, clava typhe lati-
folie; óoekel, beukel, grünum fagi
sylvatici. — Sa gled as "n ikel, glande
levior. JkeLgled, idem. — Sa geef as
'n ikel, glande integrior.
ekkel-tewe, F.o. (glandis canis, que
venatur folia et glandes quercuum)
scarabzus volans mensis maji, Nl. mei-
kever, Stür. Synonymon est F.o. óoom-
fike (arborum canicula) F. 6(ike, tuike,
canicula, Isl #ke, idem, vel ricinus,
F. Aonne-tiken, scfippe-tiken, Ang. like,
Gal. (ique, Nl. 4éke.
ekenhaftich, adj. valet de terra dura
et fragili, hic illic fatiscente et parca
. kmippige groum), opposita humo
molli, facili et fertili, quee, pluviis nimiis
macerata, cum gramine sub pedibus
ascentis pecoris conteritur.
eek] e, vb.n. aque lixiviam impertiri
eamque fuscare, quod vitium est ligni
quercei indigeni, Nl. /oojem; inlands-
eiken botervaten looyen. ldeo Frisii ho-
dierni dolia, que butyro implent, fa-
ciunt ex ligno guercuum Russo-Polo-
narum optimo.
EDE, (8de) Jede, Ide; Elhie, Eetye;
Fate, Eete, Ele (ête), Ette; Elo; Edico;
Eäke, n. p. v. EGk, Eke (&ke) n. p. f.
Eäksma, Ekema, Eekma, n. gentile.
Wassenbergh II. 101, 118, 141, 174.
Ed (éed) éad, forsan idem est cum
Ags. ead, res prosperee, felicitas, divi-
tie, que vox inchoat nomina propria
Ags. Eadbald, Eadbriht et ber,
FEadburh, Eadgar, Eadgitk, Eadhed,
Eadmund, Eadnoth, Eadred, Eadric,
(F. Edrke) Eadrig, Eadsige; in quibus
ead sepe commutatur cum êd. (Chr.
Sax. A^ 787, 738). In monumentis,
tum Alamanunicis, tum Saxonicis, sepe
54
851
EDE.
occurrunt Eo, Eda, n. p. f. Edica,
LA, Lilko (WF. Atse) Eihbderict, Edilef,
lint, Etheric, Edold, Edward, -
velfa, Edulf, Editka, Fôrst. I. 369.
Inter nomina propria multa sunt,
quee nationibus diversi ingenii et loci
ut Saxsonibus et Álamannis, sunt com-
munia, adeoque jam nata videntur an-
tequam Germani se in varias partes
disperserant et sibi certam sedem et
domicilium elegerant.
Edens (Édens) vicus in pago Hen-
naerderadéle. Solito more boc nomen
compositum videtur ex Ede (éde) Jede,
D. p. v. et hus, domus, 's. F. Jens. Con-
fer Edemwerf, vicus Frisie, Edensheim,
Sec. XL Edinhusen, Sec. XI, uterque
locus in Saxonia, Forst. II. 459. Sco-
tie metropolis Edenburgh, Edemburgh ?
Ede (6de) vicus dictus SeAoufamht in
ericetis Gelrie, partis antiquz Saxo-
nie inferioris. Ang. Eden, urbs Cantiz,
Sutton. Confer Ags. dilkan, eliminare;
élhan, depopulare.
EDE. -BDE, terminatio adjectivalis, for-
má preteriti participii, qua Hinde-
lopenses notant formas et colorem
sudariorum Indicorum ex gossypio vel
filis sericis. Ex. gr. blomme, flos, ólom-
db is-haed , fanum caput ,
, Ang. ; hoarn,
a , hoárnede; klanoer-bled, folium
trifolii, klatwer-bledede; müle, nux, nü-
tede; pai, basium, dim. paike, ba-
siolum, paikede. Eandem formam fre-
uentabant Aglosaxones; ex. gr. Aealede,
b L. ,hirniosus," ponderosus. Sleorn,
frons, sceornede, frontalis. Vx, venter,
sxembede, ,, ventriculosus," ^ Ears, po-
dex, tergum, earesode, B.L. , tergosus"
(terginus.) Cneov, genu, cneovede, B. L.
» genosus," flexis genubus, F. kntbbeld,
F.u. kmield. Hoh, ho, calx, Aonede,
(Aoxede?) B.L. ,,calcaneus," Cliven,
(NL kluwen) cleon, glomus, pila, (ta-
lus?) cleonede, B. L. ,,talaricus," talaris.
Sper-lira, sura, eperlirede, B.L. „su-
rosus,” carnosis instructus suris. Ags.
Realede, god „ hirnioaus,' onderosus.
Ags. scyleagede, strabus, Hind. scylea-
goede, LÀ scyl-eagich; scilige eagen, culi
atrabi, Nl. schele ogen, Sur-eaged, sur-
eged, insuavibus, torvis oculis, Hind.
efir-égede, sr, acidus, unde Lat. eulíus
acrimonia , Nl. zuur sien, torvis aspicere
ocnlis. Cf. A volume of vocabularies
edited from MSS. in public and private
eerdmanneke, n.
853
EERDE.
collections by Thomas Wright, p. 45,
75, 89. Sumtum sustinuit Joseph Mayer,
m:ecenas liberalissimus, qui exemplaria
inter literarum patriarum fautores dis-
tribuit gratis.
EEL, cg. F.v. anguilla, Ang. ee (iil),
F. del. Eel, gen. eelis; Thre grerieren
eelis, Chart, 1. 517. b. Grerteres quan-
titatem anguillarum indicet. Vox mihi
ignota, si lectio sana est. Confer tamen
Ágs. gereord, prandium; contracte
grerd? pl. grerderen, grerteren, ut Nl.
kind, pl. kinderen, Ang. child, pl cAil-
dren? Analogice F. vté/, prandium,
quantum uno prandio sufficit; (rye
mielen iel anguilarum pondus tribus
sufficiens prandiis. F. "m sootje iel, tot
anguille quot uns& coctioni, 1. e. pran-
dio, sufficiunt. Nl. een Kooksel paling.
Ags. sea(h, m. ebullitio; puteus.
EER, n. (éer) auris. Vide ar et ear. 'N
poat sunder ear, Ang. A pot wifkout
an ear, Swift.
EERDE, cg. F.u. terra, humus, Supra
eard, 829. (üen-eerde, humus fertilis
hortis, qui olera, flores, poma similes-
que fructus ferunt.
vel ZAabowterman-
weke, n. F.o. erdmaníje, nanus my-
thicus sub terra degens. Hi nani
idem sunt qui Isl. deergar, NL dwer-
gen. Helveti wnderirdische. Isl, deer-
ar bûn i eórdu óc 6 steinum, dwergi
abitant in terra et in saxis, Sn. 16.
Confer Grimm. Mythol. p. 428. 2, ed. —
FEerdmantjes-pípen, fistule figulinme, per
quas ante hos ducentos et quod ex-
currit annos fumum tabacinum suge-
bant, forte casu in terram defosssm;
hodiernis fistulis cum longe sint spis-
siores et breviores, vulgus credebat
nanos subterraneos eX eis suxisse fu-
mum tabaci.
Medio wvo superstitio sibi fingebat
spectra horrenda et inferorum catervas
nanorum nocte vexare homines. Inter
pharmaca, qure eis opponebant, erat
quoque vexilum Sanct Magni Frisii
(St. Magnus fáne), quod e Roma in
sacellum SY Michaelis Almenumense
reportaverat. Vicus Almenum, jam
pridem inclusus ab Harlinga, hujus
urbis insignia decoravit imagine SY
Michaelis draconem lance transfigentis ,
ue in vexillo dieto erat picta. Vide
uf. Petri fabellas, descript. Fris. dec.
8. c. 3. de Antiq. Fris, 1 8. c. 2.
858
EERNAUUALDEN.
EEBNAUUALDEN, ERENAUOLDEN, ER-
NAUOLDE, EERENWOLDE, EABNEWALDB,
EANNEWADR, (jenne-wáde) Benef, boek,
p. 105. Vicus iu medio lacuum, pra-
torum humilium et uliginosorum, nec
non fodinarum causticarum. Incole
precipue tenuem victum querunt ex
piscatura et pascuis. Qui preternavi-
gant nautm jocose scopas summo affi.
gunt malo, ut incolis convitium pau-
pertatis faciant; innuunt quippe pedi-
culos templi ascendere turrim, qui
scopis sunt everrendi.
Olim hio tractus silvosus, uliginosus
vel aquosus frequentabatur catervis
ingentibus avium, precipue aquatica.
rum, quas venabantur aquile. Inde
nomen S eal ipi, As F. em
eg. aquila (Gal. aigle, Ang. eagle) et
sd, wold, F.v. sylva, . veald,
idem. Cum sylvis et virgultis Frisii
miscent notionem inculti, vasti et feri.
Of. ek, 464. Lat. robore natus, ferus.
Luxuriat in his pratis Wa as-
aerina (NL gamsrik vel rüverschoon)
quam Frisii joei ergo vocant Eérme-
wâldster klawer, trifolium Earnewalde,
ut West-Frisii Berkkouter klaver, quod
Berkhoutani agri potentillre feracissimi
sunt. Hall. 70.
Banarum omnes E. viciniw scatent,
juas adeo vocant Nérmewáldster jong-
Jk, juventus E. Fabella est inter rus-
ticos Hollandos, olim colonum quem-
dam vici Loosduinen, perjurii comper-
tum et morte damnatum, 1pso supplicii
loco in ranam fuisse transformatum;
inde nomen ludicre Hol. Loosdwiner
Boeren, rustici Loosdunenses, pro ranis,
Distingue inter wâld, sylva, et var,
pl. warren, tractus pascnorum, ut Won-
ser warren; mit yn di warren to
Harich; mieden op di heage warren
under Alde-gea. Barne-varne-heawei, via
er uliginosum, tremulum et pratorum
Teilium solum ramis paulisper fir-
mata, per quam fenum plaustris vehunt
in horrea ex eecarren. Est et álde-
warren-heawei. Supra buten 570.
EERJE, vb.a. arare; vulgo ploegje, ploeye,
Ags. erian, arare, colere agrum. Ang.v.
erie, ere, idem. F.o. ari, eri, ger.
aren, éren, arare. Cf. ere, 18.
arnt, F.b. messis, Hd. ernte.
ureer, F.v. delictum, quo agricola arans
transit sui arvi limitem. Simile compo-
situm est racer, delictum quo agri-
864
EPTA.
cola metit ultra sui agri limitem. Jtem
ende ouer-scheren,, ouer-med
ends. oxerdelte, die ghobrocke
o He, di twalef
Wlaemsche groet, Ch. I. 287, a. m. Ouer-
eren, arans transire sui arvi limitem ;
ouer-scheren, metendo transire suse se-
getis limitem; ouer-med, delictum me-
tendo transeundi sui pnt limitem :
F.v. meet-land, Nl. maei-land, hooiland,
Ch. I. 388, a. infra. Nl.v. maden, NL
maeyen metere; meetlaud, ager fenisi-
cius. Ouer-delta, fossio altra sul prati
limitem. Bene attende vet. Frisios agros
separavisse limitibus, primitus palis
ligneis, deinde lapidibus terminalibus
extremitates agrorum solo infixis;
igitur latera contigua se libere tange-
bant et messoris transgressum ab agro
in agrum facilem reddebant. Postea
limitum loco inter agros sulcos fode-
bant aquarios, qui messores impedie-
bant a transgressu et pecori pascenti
potum prebebant.
F.v. eertland, seetland, meet-land,
Ch. I 888, a. i. Eerlland terra arabilis,
arvum, ager frumentarius; ,
seges, terra subacta et sata, F. i£ sied,
it sé, frumentum; F.v. aed, Ang.
seed, Ages. Md; , ager fenisi-
cius.
RESK, m. F.b. capsula, Joh. 101; eesk,
(eez) Bend. 52. Isl askr, m. arbor,
Írexinus, vasculum. Dani £e, F.
butte, Gal. boite, Autore Egilssono askr
notat vas ligneum, e quo pule aliaque
sorbilia comeduntur.
EF, azr, mr, (jef) ie jeft); iof (jof),
v cv M gi. V. Pn eh
(da ita esse) si, €f, num, eff, iterum,
rursus, vero; Gothi jaóai, si.
ieftha, F.v. Geha) ieft (jeft), ief
Gen: Toftka (io ha) iof (jof), of, aut.
Lv. ofte, NL of.
md F.v. legitimus. Supra aM et
EFTA, arr, prep. F.v. Gr. xaTd,
desuper, inn, iine akta, Ger
mani achta, Gothi afta, ônlow. Efia
da derum efonda, post fores stare.
Efter, prep. post, formam habet com-
arativi, posterior, cujus superl. est ef-
"ste, postremus. Confer Gotb. affa,
adv. post, retro; to afía, quie post vel
retro sunt; afíra, retro, iterum, F.
^, Postea, Sa Awer sa Nort&man enen
mon wi of londe ledatk and eft witkir to
855
EFTA.
londe brangath, F. Sa hwa 'n Noard.
man 'n man ut "t lân weiliedt, ind ef-
lernei wer yn 't lân bringt. Inde figu-
rate F. fo lâne bringe, rem perditam
sive deviam suo loco vel possessori
restituere.
eft, efta, F.v. adhuc, etiam. So aegh
Ài efía XXI nachía, ei supersunt ad-
huc 21 dies, O.F.W. 60. Jef him
des efta brekt, si ei adhuc deest athleta.
ib. Jef hyt maet lasta ne mei, efía XXI
nachta, si id prestare nequit, adhuc
21 dies, O.F. W. 269; eefía, adhuc,
ib. EPefí, etiam, dis is hi eeft nier
milia oenbringhe, O.F.W. 9284. Jef
hio dera kyndena eerwe wrürinckt buta
rede dis mondis, soe haet hiose eefía
twrloren, Schot. 97, tunc illa quoque
perdidit tutelam. Ags. «ff, eft, post,
ilerum, denuo, rursus.
6ft, etiam, quoque, O. F. W. 282. Schot.
97, b. , Éfter, Fris. iterum; echter,
„ Hol. iterum, denuo, preterea." Kil,
effta, Gab. 108, 109. In utroque loco
habet Ch. I. 105, b. m. 706, a. m.
tefta, i. e. (o efía ut hodie pro effens,
Nl /efens, pro évens Nl. tévene. NL
(e voren, antea; fe na, postea, nimis
prope, F. to fore, to nei. To moárne,
odierno mane, Ang. o morrow, cras-
tino die, e contra do day hodie. F. fo
nachte, hac nocte, i. e. nocte sequente
vel precedente, Ang. £o night, either
the present night or night next co-
ming, Johnson. F. £o jonne. hac ves-
pera. Pro £o eodem sensu Frisice valet
J'en, fen 'e moarn, fen 'e juwn vel joun,
fen nacht. Itidem ex 5i et efía, fit,
F. v. ôefta, Ags. be-aftan.
To-day is ours, why do we fear?
To-day is ours, we have it here.
Let ?s banish bus ness, banish sorrow,
To the Gods belongs to-morrow.
Cowley.
For what to-morrow shall disclose,
May spoil what you to-night propose,
England may change or Chloe stray,
Love and live are for to-day.
Prior.
efter et after, prep. post, Jffíer su-
pra 55. Ang. after (efter), Nl. achter.
Ik sjen di moaiprateras ljewer fen ef-
leren as fen foren, adulatores mihi
magis placent abeuntes quam adveni-
"Dies. , fier op "
efter olim c ui Ags. after. F.v.
aliquando scribunt ee in esfler ; O. F.W.
856
EFTA.
eefterdam, 61, daarna; eeffer-faranme,
165; eeffer coma, persequi, assequi,
Schot. 101, a.
Soni determinati vocalium a, e, $,
0, €, raro in lin veterum Frisio-
rum, et universe Germanorum, audie-
bantur; frequentabant maxime sonos
molles intermedios, quos nostris iu-
opibus elementis significare haud li-
cet. Inde simplex iste literarum usus,
quo sonum au hodiernum Gallorum
in autre exprimebant vocali o in Aond,
manus, /osd, agri, E. Àóan, loan; e
sive Gallorum at in maitre, (atre, scri-
bebant e, resía, quiescere, festa, jeju-
nium servare, F. festje, reste. Maud
aliter efter scribebant efter. Hollandi
ludimagistri docent pueros verba elo-
qui secundum simplicem determina-
tamque vocalium scriptarum vim, qua
lege scriptura egena prevalet divitis
linguz volubilitati, et omnes soni suaves
et molles, quibus abundabat, locum
dederunt paucis sonis siccis, maximo
canori numeri detrimento in oratione.
Exemplo sint ik, ego; ín, in; zich,
se; richtig justus; iggen, jacere; lús,
solutus; ss, muscus; quod vitium
Theotisci recte vitant appellantes Hd.
ich, ein, sich, richtig, liegen, los, moos,
molli sono.
Idem analogice obtinet in colorum
varietate, quibus natura res creatas
ornavit Fere nusquam regnat color
determinatus, sive pure pute ruber,
sive ceeruleus, sive viridis. Nubes, flo-
res, animalium pelles, volucrum plumz,
aqua& tandem, tum dulces, tum marine,
distinguuntur coloribus mixtis interme-
dis, quorum discrimina tenuissima
igmentis definire magni pictoris est.
Quo proprius pictor ad simplices prin-
cipales colores accedit, quo ulterius
a veritate naturz deflectit, quod vitium
Neerlandi verwich (coloratus) vocant,
een veriig schilderstuk. Hoc epitheton
eque valet de hodierna in ore Hollan-
dorum pronuntiatione lingue Neerlan-
dice.
In processione temporis sensu auditus
cum linguz genio hebescente soni nu-
merosi intermedii literis planis deter-
minatis locum cedunt; ex. gr. e (Gal.
ai) transit in a, Ags. epi, dec, «sce,
esp, escian, con, fiunt Anglice apple,
ash, ashes, asp, to ask, afe, NL appel,
esk, asch, esp, eischen, alen Dum
857
EFTA.
puer senes in vico meo natali voces
meer, lacus, peer, pirum, (íéren,
consumere, weren, defendere, óeurem,
contingere cui, doen, facere; efferebant
F. mer (Gal. wer), per, tere, were,
bere, dwem, que hodie in ore nepo-
tum audiunt, mar, par, (arre, warre,
barre, dwán.
Prov. Men matte aliiden hwette efter
st linnen habbe, Gal. Il faut avoir quel-
que pelite chose en reserve. Frisii par-
cimonie studebant ut impetum future
adversitatis propriis viribus, adeoque
sine affinium auxilio, ferre possent.
Nummos autem ita servatos repone-
bant in area post volumina lintei puri.
benefter, retro, post tergum. Hy is
noch benefter, eum post nos relinqui-
mus, precurrimus eum. Hy wit fen
foren net dat er fen efteren libbet, e
fronte nescit se vivere pone, i. e. homo
stupidissimus est. Frisiorum gens se-
data sibi mire placet in hyperbolis
absurdis et ludicris, ex. gr. Der Aer
ik dy, sei doawe Japik, ind er roán 'n
lús oer 'e souder, Jacobus surdus, En te,
inquiebat, audio! et pediculus currebat
per tabulatum. De thrasone, Hy slacht
ién man suwn eármen áf, decutit uno
viro septem brachia.
yn 't efter, vel yn 't efterst weze,
cursu vinci.
op ien efter, posthac, plene op iem
efter-üid, Ang. afler-time.
ten efter, post; ten efter weze,
post ire, in cursu superari, reliquari
summam, se reliquare; statura, inge-
nio, profectibus in doctrina vinci a
coztaneis.
efter-daem, Ch. I. 240. a. m. posthac,
postea, efter-dam, postquam, 6. F. W.
efter-ien, contexte, tractim. Twa da-
gen efter-ien het it reind, duos conti-
nuos dies pluvit.
efter-ienoár, alter post alterum, Nl.
achter elkander, Ang. after eachother.
Di poepen geane efler iem-oár ind di
Jeuden op ien rigele, messores West-
falici eunt alter post alterum, Judii
in ordinem. Inde poepegong, series ho-
minum alter post alterum ambulan-
tium,
efter-nei, adv. post; effer-nei sitte, per-
sequi.
efter-oaf, adv. remote, extra viam,
e vicinia, Hy wennet efleroaf, habita-
858
EFTA.
eulum posuit in loco a visu et homi-
num frequentia remoto.
efter-oafsk, ad) qui in templo lon-
gissime remotus ab oratore sacro sedit.
Di éarmen sitte yn it keningryk fen 'e
himelen foár-oan, ind yn Christus tsjerke
op ierde efteroaf , pauperes in regno
cclesti president, in templo Christi
terreno autem posticum tenent.
efter-oan, adv. pone, a tergo. Efter-
oan komme, sequi. Prov. Smetkerne
komt efier-oan, (ani rima aspera sequi-
tur a tergo) nostras libidines sequuntur
morbi.
efter-op, in tergo, in parte posteriore;
efter-op sitte, in parte posteriore se-
dere, ex. gr. in vehiculo.
efier-üet, adv. retro. Efferüet gean, re-
trogradi. Ljv, dy by di dei libje, der
giel it jamk hirder mei efter-üet as "n
wein rinne ken.
efter-üet, n. universe fundus post
domum, in quo, vel hortulus, vel hor-
reolum, vel locus graminosus ad in-
solanda lintea, cet. Ang. Kent. /ack-
out, Ang. back-yard.
Genio linguarum Ags. F.b. F. NL
innafum est duas prepositiones con-
glutinare in unam vocem: ex. gr. .
embe-uton, Ang. about. gs. vith-cf-
lan, vith-hindon, vith-nithan, vith-ufan,
vilh-u(an, Ang. iwilA-out. Ags. wiik-
inman, Ang. wiik-in. Ags. ut-of, Ang.
out-of , v. uí-üuf. Ages. ul-on, ut-
oth-flean. Ags. inn-o(h, inn-ath, inn-an,
isn-ow. gs. upp-an, Àng. upon. Ags.
be-afian, VW. benefter. Ang. before, NL
be-vorens. Ang./fortÀ-with, in-to, trough-
-0ut, quaquaversum, semper, F. wé-
ind-Ürüch, repetitis vicibus. Ang.
and-by, brevi, F. om-inde-by, pene. F.
lAroch-inde-wer-throch 'n siler, Ang. thor-
oughly a sailer. F. foár-del sjen, ocu-
los in terram dejicere, foér-oan , f'oár-yn,
J'oár-op , f'oár-üt, foár-oer ; oaf-ind-oan ,
nonnumquam, interdum; Ay giel er
0p-yn, hostem aggreditur; op-ind-ut,
prorsus, genuine; op-ind-del, indiffe-
renter; op-áf, pene, prope, Is't dl
twa úre? It is er op-áf. Op-áf, pro-
fectus, Us folk is er op-áf nei sea,
nostri navigatum iverunt,
He copulationes in nullo Frisiorum
dialecto frequentiores sunt quam Bo-
realium: ex. gr. auwer-fär, awwer-ijns;
unner-üt; üt-bai, üt-fon, üf.faar; ap-
GUWEr, GP-KIANETr, Gp-màa, ap-am , Ap-a0,
859
EFTA.
(E. op-&f) ap-fár, ap-to, ap-fon, ap-ijn,
(F. op-yn), ap-awjn (F. op-oan); am-bai,
am-efter, am.fár, am-to (F. oanta); ind-
ujn, in-bai, in-am, in-aujn, in-unner,
in-auwer (F. yn-oer) , in-üwasche (Nl. in-
tusschen), in-dór; daLaw, del-eujn,
dal-bai , deLam, del-auf, del.fár, del-
wnner, deli, del-ioaze; dele-unner,
dele-bai , dele-fär, dele-am, | dele-aw;
bütte-aw (F. buten-áf), bütte-bai (NI.
nevens-0i)) , butte-fifr, butte-am (F. buten-
um); lanne.für, bamne-eujn (V. binnen-
yn); Jóre-eujn (FW. foár-oan); Jfár-üt.
(F. foér-ut); eun-tijn (NL infegen), cet.
Bendsen 842, 843, cst. 857, 850.
efter-baks, adv. (post tergum) quod
fuit, res acta est efer-baks; Shakespere
buchward status rerum tempore pre-
terito. — -baks, in occulto; di
stikken ind it jild ofterbaks Mdlde, scripta
et nummos, quos producere oportuit,
reticebat, secum reservabat. Supra 218.
efter-s-te-bek, adv. retrorsum. Di
wein ried efler-s-tebek yn 'e feart, cur-
rus retrorsum euns prolabatur in ca-
nalem. 74 hynzer wárd kel ind roan
eflerstebek, eguus perterritus revoca-
bat gradum.
eefter-deda, efterdeda, (postrema
acta) legata. Nl. erfdestellingen, legaten,
Ch. I. 522,a. i. 877, b. m. effe-deda,
(lectio varia) Gab. 38.
efter-fek, n. loculus posticus, ex. gr.
feni in horreo. Ags. (efter, post;
fece, spatium) effer-fece, postea.
efter-keámmerke, n. (-kjemmerke)
cubiculum parvum posticum; Jfodr-
keámmerke, cubiculum parvum in. pri-
mis zdibus.
efter-lmst, cg. (postieum onus, molestia
a tergo) cacandi necessitas. Dy effer-
lest hat mat it nat ynhâlde, cacatu-
riens alvum ne supprimat.
efter-send, F.v. judicium Synodale
posteris; opponitur frum-send judicium
ynodale prius. Confer Ags. ayfYer-geng-
nys, posteritas.
efter-susterling, cg. proneptis.
efter-susSterbern, n. idem.
eefter-fara, F.v. F. efferneireisgje,
Nl. sareizen, O. F. W. 156, profectum
in itinere sequi.
efter- per (-agrare. ve alle haechtiden
aegh hy to biedane da halía ende da
blynda, da siecka, da dolgeda, dat hi
Mm ierne bringe wylat ende missa bi
des pauses banne. Is hit aen wetterlande,
860
EFTA.
een schip toe habben deer hi cefler syne
gae moge mede fara toe fandiame dae
syecka; is hit an gaslland een hinzt toe
habben, deer hi mede ride eefler sine
gae toe fandiame dae syecke, omnibus
diebus festis oportet sacerdotem prz-
stolari claudos et crecos, segrotos, vul-
neratos, ut eis afferat hostiam et (can-
tet) missam papse jussu. Si est in
regione aquosa habeat navem, qua per
suam vehatur parochiam; si est in
regione elevatiore, habeat equum in
quo circumequitet per suam parochiam
ut conveniat eegrotos, 0. . W „00.
Ags. efter m, per urbes, publice,
NLv. achter A stede, per urbem; ach-
ter lande, per regionem (itinerari), ac&-
ter straten, per vias. Vide meas anno-
tationes in Maerlandum, p. 899, 339.
efter-kouzich, adj. F.u. occultus, re-
serviens, sibi cavens et insidiosus.
Men wite net hwat men oan dy man
hawwe; hy is eflerkoezich, NL Men
weet niel wal men aen dien man heeft;
hij is achterkourich. Mhd. afterkôsen,
Nl. achter den rug van iem
spreken, Mhd. wer den anderen after-
kôsit oder uffe in luget, qui de aliquo
absente detrahendi causa maledice con-
tumelioseque dicit, vel mendacia contra
eum fundit. Mhd. Kósen, loqui, gar-
rire. Nl. /iefkozen, blande alloqui, blan-
diri. NL osten, confabulari, B.L.
causari, Gal. causer, F. (kàuse) effer-
küuzich, Hol. (kouzen?) acMer-kouzich.
NL kouten, fabulari. Mhd. kosen, Mhd.
Àinder-kósen idem cum efter-kósen. Vide
an efferkírich (supra 58) idem sit cum
hoc efterkouzich.
efterkumanda, adj. F. v. participiale,
post veniens, posterus, successor. Nl.
nakomelingen, posteri: eflerkemm^n, Ch.
I. 517, a. efferkomende, Ch. I. 394, a. s.
463, a. m.
eefter-comma, vb.a. Schot. 101, a.
assequi, Nl. acAterhalen.
efter lizze, vb.n. pone lecti consortem
jacere proximus parieti. fig. Lyfse bern
lizze by âlde broárren ind sisters 'n bulte
len efter, majores natu liberi minimis
longe meliore sunt conditione (cum pa-
rentes moriuntur).
efter-ride, foár-ride, vb.n. in grallis
per glaciem currentes multifariam bini
sunt; quorum alter, quippe vir et fortior,
anteit fodr-rydt, ut ventum obstantem
findet; altera, quippe femina vel pu-
861
ella et infirmior, manum viri in ejus
tergo tenens et a vento libera, pone
currit effer rydt. — Foárrider, duorum
vel plurium grallis per glaciem curren-
tium antecessor.
efter-sitte, vb.n. a tergo, in postica
domo sedere. E/fer-si(fe, vb.a. perse-
qui. Di wiljers sille di thjeaf after,
lietores furem persequuntur. — Efter-
neisi(le, idem. bi sculdeaskers sitte di
scildner e de bûzen vel efter di fod-
den, creditores instant debitori. Bûze,
bracca, panniculi; vestis pro
homine ipso; ex. gr. Nl. Hj kreeg op
sijn falie, MÀ sijn Caitje, vapulabat,
Ang. a good dressimg, verbera. Ang.
To beat ones jacket, verberare alicu-
jus tunicam, i. e. hominem ipsum,
Craven £o jack, verberare, Nl. temand
op sin jak geven, idem. Nl. ransel,
pera militis, ranselen, verberare, ran-
sel, verbera; de deugenie( kreeg ransel,
nebulo vapulabat. Ang. To dust ones
Jacket, Nl. iemand den mantel uitstoffen
(pulverem alicui movere e pallio) ver-
bera alicui infligere.
er efter weze, callere quid. Dy di
wrâld mei geweld regeárje wol is er nat
efter, qui vi regnare tentat nescit
inescare homines, Dy 'n frommiske
mei bleaens winne wol is er nat efter,
procus gui puellam timido obseguio
sibi devincire putat nescit muliebre
ingenium. Fortes fortuna juvat.
efter-ein', n. pars posterior. Sa dom
as it efterein fen 'n kou, parte vacce
postica stupidior.
EG.
F. dei, Ang. may, F. mei, nei, post,
nei, prope, Áng. way, F. wei. — Gothi
thaho, argilla, Ags. cag, clavis, Ages.
cleg, argilla, Nl. v. /aeghe, contignatio,
Kil. NLv. saghe, ictus, slaghel, mal-
leus ligneus, Kil. F.v. wagu, wei, hu-
mor, aqua, in /idw-wagu, lid-tei, Age.
lith-seav, artuum humor z F. daei, fa-
rina subacta, massa, kaei, klaei, laei,
lapis schistus, saei, malleus ligneus
major, waei, serum. — Nl. vagen, ve-
gen, polire, Ags. fegen, hilaris, feg-
sigan, gaudere, Nl. jagen, venari, kla-
gen, queri, sk mag, mihi licet, inf.
mogen — F. feye, Ang. fais, libentis-
sime, Jeye, kleye, ik mei, inf. meye. —
Ages. segel, velum, tegel, cauda, regel,
hrel, vestimentum zz Ang. sail, (ail,
rai, F. seil, kop ind teil, caput et
cauda, reile, instruclus esse necessa-
ris velis, funibus, i. e. omnibus ar-
mamentis, Nl. men verkoopi een schip
so als het reilt en seilt. — Ags. agan,
egan, proprius, legem, pustula, óre-
gen, cerebrum, F.v. drega, portare
£p. dregen, Ags. drehnian, perco-
are, Nl. draghe, ). sijghe, colum, qua-
[ d J. sijghe, col
lus, Kil. Ags. ecge, Nl. egge, Ang.
e, Occa, Ágs. eg, ege, mare, aque,
e nd. (maris terra) insula, legen, pt.
vb. /icgan jacere, F. u. legen, pt. p. idem,
8. regen, regm, rein, rên, pluvia,
Nl. regen, idem, gs. segem, segne,
gagena, aégen, signum crucis, slegen,
pf.p. vb. slean, percutere, F.u. slagen,
Idem, gs. speoven, apigem, pf.p. vb.
epivan, Ang. (o spew, spuere, Nlv.
efter hûs, n. post domum. Ji amers
steane efter hús, situlre aquarie in area
post domum sunt.
efter-hüs, n. posticulum, pars sedium
postica.
efterste, adj superl postumus, ulti-
mus. PF.v. efírost, postremus, extre-
mus, ultimus; ££es eftrosta lithis gersfal,
extremus digiti articulus cadivus, 1. e.
articuli jactura. Gersfal, casus in gra-
men, Lat. mordere humum, occidi.
efterst, n. placenta in partu, secundinz;
que sequuntur post (efter) fetum. Jt
úrnwisf ken il eflerst naet krye,
obstetrix placentam solvere neguit.
EG Frisii sepe vertunt in ei, ey, ut ag
in di, quod itidem Anglis solemne est.
Ags. beg-beam, morus (baccarum ar-
bor) NL dag, mag, Hd. sach, Ages.
neh, Nl, weg —— F. dei, bacca, Ang. day,
epegen, pf.p. vb. spien, Ags. Leon, tra-
HAC diccre, ire, pL p. togen, Ags.
vegen, vegn, currus — F. ein, proprius,
blein, pustula, órein, cerebrum, NL
idem, E drei, portatus, Ang. drain,
effluvium sordium liquidarum, humoris
superflui, F. eide, occa, Sat. eie, aqua,
F. eilân, insula, Sax. aÁa, aqua, Ags.
ea, idem, F.v. aloud, . ealand, F.
lein, jactus, Ang. Jain, F. rein, Ang.
rain, F. seine, sagena, seine, benedictio,
slein, percussus, Ang. sais, occisus, F.
spein, sputus, F.v. (ia, I p. (tegen)
lein; F. ik tsjen, pf. teach, pl. teagen,
pp. lein, EF. wein, Ang. watts.
n superioribus comparavi NL eégen,
polire, cum [Ags. fegnian, gaudere.
Ánalogice Lat. ergere, fepe lerem
opus, i. e. pulchre, eger , .
cher, Ang. fair. Nl. glad, polítus ,
868
EGBERT.
laber, F. gled, idem, gmepper gled,
comtus, Ags. gled, bileris, Ang. glad
(gled) idem. ltidem ex fen, polire,
oritur notio pulchri et gaudii in Ags.
foegen et fagsian. Lat. radius (luminis)
radiosus, fulgens, Gal. radiewz (lumi-
neux) joyeux. Gr. Qaipóc, splendi-
dus, hilaris.
Quantum ad Nl. sêgen, benedictio,
res prospere, idem est cum B.L.
signum (crucis), Ags. segen, signum,
vexillum, jan, seniun, signo crucis
notare, i. e. alicui bene precari, Ang. v.
to seine, signare, NL seinen, procul
signare, F. seine, benedictio, favor
divinus, salus, seinje, benedicere. Angli
vocem patriam rejecerunt.
Extat liber rarissimus, cui titulus
Onginneth forerim vel tal vel sage tenu
thara canona vel regolra, Incipit prolo-
decem canonum. Sequuntur -due
versiones Ánglosaxonice Maths Euan-
geli, itidemque dus similes versio-
nes in dialecto Northumbro-Anglosax-
onico. Verba versionis Latine (Matth.
XXIII. 24) Duces c&ci, ezcoladis cu-
lícem, camelum autem glutite, in altera
versione Age. audiunt, Za bindan lat-
teovas! ge drehnigeath thoné gnet
and drincath (home olfend; ûn altera
autem ge drenieth thanne ig (F.
wei). Versionum Ages. in dialecto North-
humb. altera habet Laíuvas blinde!
flega asiende and olbendu viotudlice glen-
drende, (versio vulgata ezcolaníes, de-
gintienter). Ags. asian, excolare; versio
l|. witsghen , excolare, F. forsigje,
wuwisigje, stüllare superfluum humorem
e re pendente, trans. et n. Lye asian
male vertit expuere. Altera versio Ags.
North. pro astende habet vortAiath , quod
tunc efferebant vortAéías, observatis, i. e.
ut grave quid habetis, Ex his patet
primitivam verbi formam esse drehnian,
(í e. drechnian), unde per syncopen
dremian, Ang. to draim. — Cito verba
e libro, quem quippe non publici
juris factum solus inter nostrates pos-
sideo; Curatores illustres Universita-
tis Cambrigiensis librum suis expen-
sis exprimi typis jusserunt et me libe-
ralissime exemplari honestaverunt.
EGBERT, EIBERT, n. p. v. Ags. Ecgbrilt,
eeg, gladius, pugna, bellum; óriM,
fulgens, illustris; gladio fulgens, illus-
tris bellator. Prov. Hij slacht St. Egbert
864
EGEL-SWYN.
deer de aeyem opiet en ioegh de doppen
om Godes wille, Burm. 28. refert sanc-
tum Egbertum, gui comedebat ova et
erogabat putamina dei gratia,” i. e.
pauperibus. Proverbium cavillatur cum
liberalitate avarorum.
EGEL-SWYN, n. F.u. echinus, femina
sordida, Ang. Aedge-hog. Ang. hog , F.u.
swyn, sus. Nl. ,eghel, echinus."
Nl. Ee j ecchel, sanguisuga. Kil.
„Egel, vel /jcke-lake, Alam. agle,
Ang. bludsucker, horseleche. Nl. bloedzut-
ger, Brabantis, hirudo, sanguisuga." H.
Jun. 58, ed, 22. Ags. /zce, m. hirudo,
medicus. Nl. /yck, hodie cadaver, an-
tiquitus caro; yck ellyptice pro dood
ljck, mortuum corpus, F. 's déad
lyk, cadaver. Nl.v. /ycke-lake, propria
notione, sanguisuga carnis. F. Jek ind
órek, omne defectuum, vitiorum, men-
darum genus. Nl. F. Lek, rima, scis-
sura in navis compagibus. Sensu vul-
neris manantis hirudo et medicus.
ighel, n. femina vel puella amara, mor-
dax. Echini irritati instar quasi hor-
rens erectis aculeis.
egel-jacht, (venatus echinorum) Leo-
wardienses latrinas, foricas et lasana
media nocte evacuabant in fossam,
quie cingit urbem, et hoc opus tene-
brosum appellabant de egel-jacht, ve-
natus echinorum. Echini quippe nocte
venantur mures. Horrebant mundi Fri-
sii merdam humanam, eamque veteres
ipsi satanz invisam credebant. Fures
enim in loco furti alvum exonerabant,
ne malus genius eos proderet. Stercoran-
dis agris et pascuis licet intentissimi
urbicole hoc lrtamen optimum ineunte
hoc seculo adhuc in aquas projiciebant,
et urbes tantum ultimis temporibus
induci potuerunt, ut in magnum fisci
emolumentum latrinarnm stercora fo-
ricariis locanda curarent. Flandri no-
mine stercoris humani, propter nau-
seam quam eis movebat, appellabant
omne malum vel pravum, Kil. ,, quaed,
t, t, kat, Ger. Sax. Sicambr.
vetus Fland. j. kaei, stercus, oletum.
Quaed, malus, pravus." Itidem F. quéad,
quéaà , malus; di queade, disbolus; i$
queá, merda, malum. Ang.v. fo quat,
alvum exonerare; qua£, homuncio, ut
Hol drol, stercus rotundum, homuncio.
Contra vuluera veterata et maligna,
que opem medicine respuebant, ad-
hibebant pharmaca, inter que erat
865
EGEN.
egri ipsius stercus. Dum puer eram
multi e plebecula vulnera crurum fove-
bant propria merda; syn eine queá
di sconk Bizz, Sub febre contumaci «t
uleere veterato veteres. credebant po-
tentiam latere genii mali, quem ma-
gicis artibus et medicamentis debel-
labant. Hac superstitione tot anima-
lium merda (ex. gr. canum, pavonum,
cxt. in numero medicamentorum est
ducta, que apud pharmacopolas sz-
culi antecedentis prostabat. Nl. de oude
drek-apotheek. Valerius Maximus vulnus
faustum et sanabile vocat vulnus divine
foríune, cujus contrarium est vulmus
diabolice foríune atque ita pharmacis
solis sanandum.
So soud ick desen Resipé
Aen Lospoís winckel in de siée;
"t Was ,, Recipé Farijn Fabaar,
» Arristolosy, Backelaar,
» Bolis Armenis, an een ongs,
» Wat Albis Griek off Hongde-stronga"
Baerdt medicus, Devgden-spoor, 140.
Is d'opgedroogde paeuwen-stront
Voor valiesieckten heel gesont.
ibidem, 1924.
Ags. egel, egl, f. (pungens quid)
festuca, arista; (cardui aculeus) car-
duus, unde et F. stekke, pf. stik,
pungebam, st. stikel, carduus. F. egel-
swyn, hystrix, proprie porcus aculeis
armatus; F. icÁe/, femina amara, mor-
dax. Nl. eghel, a pungendo carnem et
exsugendo sanguinem, hirudo.
EGEN, (égen) adj. proprius. Sax. v. égan,
F.v. egin, ein, F. ein. Ags. agen, F. v.
ain, Ang. v. ain. Ágs. agen, Scoti awin,
contracte awn, Áng.v. ogen, ogne, Ang.
own, G zz W. Prov. Zgen hird Is jild
wird, proprio foco nihil carius. Z£ is
mi hjir egen, Ang. Here I am at home.
eigen, proprium (ingenii hominis.) Godr-
Jen ind kleyen is di âlde dei folle eigen,
avaritia et querimonia sunt vitia pro-
pria senectutis. Alias Godrjen ind
kleyen hawwe di álde liu folle hiem,
hec vitia senes sibi habent propria.
Ang. home.
eigen-folk, n. familiares. Siz mar la;
wi binne hjir under us ein-folk, plene
dic quod sentis; hic nulli adsunt testes
nisi familiares et amici certi.
ein, F.v. adj. proprius jure possessio-
nis. Substantive ain, ein, quod quis
habet jure possidentis, possessio.
fri-ein, adj. F.v. possessio immunis
866
EGEN.
omnis vectigalis vel qualiscunque alio-
rum dominii.
ain, ein, adj. (proprius i. e.) quasi do-
mini proprietas eique subjectus, adeo
haud sui juris. Nl.v. ,, eyghen man,
servus, mancipium; eygen knecht, j.
slaue, servus." Kil. F.v. Een ayn knapa
mey neen tiuch wesa, haud licet man-
cipio :in judicio testimonium dicere:
Een eyn knapa mey neen redes-mon wesa,
non licet mancipio esse adsessor (se-
nator:) Y mugken myn riuchter naet
wesa, y send ayn, tibi non licet*meus
esse judex, sub dominio alius es: Deer
is nimmen also ayn, hy mey syn gued
to iefften reka, nemo ita domino sub-
jectus est, quin sua bona dono dare
posset: Datler fam riuchter nature nen
ayn lyued wesse moghen, vera nature
lege nulli servi esse possunt.
diwels-eigen, servus diaboli. De des-
perato, qui sibi mortem conscivit la-
queo, Baerdt, Devgdenspoor, 389,
Wie sich. terwijlen dat Mj leeft,
Als duyvels eygen overgeeft,
En wie hem p een slaef verbindt
Wanhopigh tot een duyvelskindt. ———
Inverse eigen-díwels, (quod mancipi
satanz est) damnabiliter, horrifice. £i-
gen-dtwelsk kâld, idem quod Nl. wer-
doemde koud, horrifice frigidus. Ang.
damned, abhorred; damned incest. Ik
haw 'n eigen-diwels pine, in horrendo
sum dolore.
aeyn-eerde, ain-ervet, F.v. agricola
in suo proprio predio, oppositus vil-
lico, qui predium conducit, F. ein-terde,
F.u. eerde, terra, agri, Gab. 93.
Ain-ervet. Vetseyt de jene der aeyn-erwet
syn ende wonhaflicht binnen dele, der
rike is fan XX ponde-meten landes, Ch. 1.
994. b. i. eyn ertet idem quod aeyn-
eerde, F.u. eigen-erfde. Erue non tantum
hereditatem, sed et fundum, rem soli,
agros, notat; As ind erue, domus et
area, sive fundus domum cingens.
Pactum urbem Leowardiam inter et
pagum Tyetzerkerafiaerndelam enume-
rat quatuor diverse sortis status in
eis plagis; $ XVII Soe schtl elk ryk
aeyneerda jaen toe den ghemenen order
elkis jeris XX. fl. Ende dy wol habbena
heerman toe jaen X. fl. Ende dar mer
hat enen ey ende kw, fyf fl. Ende kwa
sonder ey ende kw is, dy maet toe jaen
ende in lykker byschirmenisse toe wessen.
Gabbema, 9].
66
867
EGEN.
lo Ryk aeyneerda, dives possessor
fundorum sive agrorum, in usum com-
mune solvat 20 florenos.
22 Wolhabdena heerman, conductor
predi lautior, solvat 10 florenos, i. e.
imidium tributi possessorum divitum.
F. hiersman, conductor, Nl. welgestelde
of gegoede huurder, F.u. huursman.
8" Der mer hat enen ey ende kw,
qui tantum unam habet ovem cum
una vacca, solvat quinque florenos,
i. e. dimidium tributi quod conductor
lautior pendat; F. koter-boer, moalk-
taper , Gron. katerboer , Tubantes &óter,
Ags. cot-sella, cote-seía, (cot, Ang.
cof, cotíage, Vagurium, Nl. kof, casa,
Nl. kaderstede) Ang. cottager. — gs.
cote-setla, pauper colonus, homo liber
inferioris ordinis, locum tenebat inter
ceorl, colonum, et #keov, servum. Baco
ordines campestres Anglie sua setate
hos tres recensebat „ eomanry or
middle people (F. v. dy wolkabbena he -
maa) of a condition between genilemen
(F.v. ryk aeyneerda) , and cottagers (V.
der mer hat enen ey kw.
4* Sonder ey ende sonder kw, dy naet
toe jaen, qui sine vacca ulla et ove
est, nihil tributi prestet. Et licet ab
omni tributo liber sit tamen cum diti-
oribus eodem gaudet presidio, in iyk-
ker byschirmentsse toe wessen. Frisicee
leges exprimunt Frisiorum ingenium
et mores, quibus innatum erat pau-
perum jura contra ditiores et poten-
tiores defendere.
ein-ret, adj. familie ipsius manibus pa-
ratus, quod precipue valet de linteo,
quod domina, filie vel famule neve-
runt et deinde textori contexendum
tradiderunt. Sax.n. eigesgereid linnen,
F. einr<t dook. F. riede, pf. rette, pf. p.
ret, parare, consulere rei. Frisii hec
lintea emtis preferebant, minus quippe
solidis, quse honestiore loco nati et
imprimis ruricole vituperabant. In ca-
talogo supellectilis Floris I, comitis
Culenborgiüi, mentio fit lintei, quod
ipsius comitis familia propriis manibus
texerat. Schote!, Oudheidkundige uit-
spanningen. 1840.
aindom, eindom, m. F.v. dominium,
possessio. F. eimdom, possessio ipsa,
uam quis posseselonis jure habet,
NL eigendom. F. Dy 'n bulte eindommen
hat is yn Fryslân ien great man, divi-
tem agris Frisii censent inter primates.
EGGE.
eindom, F.v. servitus, Nl.v. eigen man,
Servus. |
ainlik, einlik, adj F.v. proprius:
aynlike eerwe, ager cuidam proprius
jure possessionis; aynlik-gued, bona pro-
pria possessionis jure.
egentlik, Ags. agendlice, adv. proprie,
reapse. Prov. Di man fem 't hoaf, ho
moai foär ib each, is egentlik mar 'n
stjonkert, aulicus, specie liberalis, reapse
abjecti solet esse ingenii. Zgenllik as
egentlik is it keningscip boppe di minsk-
heit, Gal. „En verité, la royautó est
au dessus de l'humanité" W. van
Haren.
egenje, vb.a. sibi proprium vindicare,
Nl. zich toeeigenen, sed NI. v. v deem,
dicare, tradere ut proprium." Kil. Auk
hat 't steed fen beppe yn 'e formanje
egene, Auka sedem avise in teleiobap-
tistarum sacello sihi vindicavit. F.o.
egen, vb.n. deberi. Hum eeqde "n
kel-vul prügel, densata ei debita sunt
verbera. Stür. Theot. el, verbera.
EGGE, cg. ora, latus. F. 199e, ich. Di-
alectus Weststellingwerf;, pollutus dia-
lecto vicini pagi 'Transisalanie , an
gunne egge, istim, istac loci, Nl. aen
ginischen kant vel züde.
eghia, (égja) vb.n. F.v. acutis pugnare
armis. Isl. 4 f acies ferri; eggia,
acuere; cgja (Egil.) terrere, minari. F.v.
Hweerso (tween man eghial jeff sorazlet ,
ende dij ena man den ora nederwerpt,
ende dij éna bij onluck scipet daed jeffta
Qulgh, ayer sella fen ores mes jeffía fen
jelkers &ngÀ, Jur. II. 168. F. Hiwersa
twa man wrazelje oaf mei scerp fiuchtje,
ind di iene man di oare delsmyt, ind
dy iene by ungelok déa' of wûne scipet,
ien-ind-seima fen di oares mas oaf hwet
ding den ek, ubi duo viri acutis di-
micant armis, vel luctantur, et alter
alterum prosternit, et alter casu occi-
ditur vel vulneratur, sive alterius cul-
tro, sive quacumque de causa. Oppo-
nuntur inter se luctatio et pugna
singularis armis acutis, quorum no-
minatim citatur culter. Seculo ante-
cedente juvenes in nundinis comessantes
ssepe cultris dimicabant: confer G. J. I.
52, Dear stieste, ef ien fen dijn boer-
ren, Mey in hogge fen fijf stoerren, cst.
Ich, cg. acies cultri opponitur tergo
rich (lateri obtuso) in divinatione per
cultrum. Alter alterum rogat JcÀ oaf
rich? et torquens cultrum eum projicit
869 810
EGHAL. EIDE.
in tabulam; rogatus si respondet rich, —— pufasé, sec amt camsilia earum asper-
tergum, dum culter cadit acie supera, — saméur auí respomsa negligunt. Vidimus
erdit, sin contra, vincit. Isl. egg, acies — sub divo Pespasiano Velledam, diu apud
erri, Alam. ekke, acies gladii. Hoc plerosque numinis loco habitam. — Cum
est veterum divinatio per cultrum. —
F.v. Ale dadslachía ther schia mità
quu ieffha mitÀ orde, omnes ce-
es, quie fiunt ferro secante vel pun-
gente, Nl Ale doodslagen, die er ge-
schieden met de snydende zyde of de punt
van een wapentwig : (Versio vetus habet)
cum gladio vel cum lancea, cum egge
et orde.
eegh-wurk, n. omne genus instrumenta
e secantia, qui fabri ferrarii fabricantur,
ex. gr. vomeres, cultri.
egge, (acies, mucro belli) n. p. v. Eg-
gythja confer F. Jitske, n. p. f.
EGLE, F.v. spina. Ages. egi, egle, fes-
tuca, arista; egliaw, dolere, Ang. do
ail. F. egel-swyn, echinus.
EGUM, zAGUuM; Beneficiael-Boek 4fegum.
Ang. Égham, Surrey, (Ege-ham). Su-
pra 838.
EI, n. Warns, ovis femina. Ages. eovw,
Ang. ewe, Nl.v. ouwe, oye, Nl. ooi.
(Cf. Ang. Bor. ewer, uber?)
ei-laem, n. agna. Scil. ei-iéón, F.b. ai-
lom, n. Ei-lamke, dimin. eike, idem.
It eike rint us famke oeral as 'n hontsje
ging, id. Egginga, n. patron. f
egge, vb. F.b. incitare, seducere, Bend. — $/fer-mei, mar hja hat it eák as ien
815. Ags. eggias. bern mei swiete moalke great brocht;
egge, m. F.b. margo, latus, Bend. 53.
Ags. ecg, f. acies; eggian incitare, Ang.
edge, F.igge. De hir egge, de janner
egge auf e strum, cis fluentum, ultra
fluentum. (Sax.n. Egge, ora, regio.
An gunne egge, illuc.) Jck bim aw
egge, ture sum partis. G.J. Hy liet de
âlders even plachtje, Het se oan elcke
19 joene mey, parentes pangere sinebat,
guid guisgue a sua parte in rem fa-
miliarem conjugum contribueret. Pro
latere sensu proprio apud Frisios Bo-
reales ut nostros valet side; F.b. Jen
rocht sid, Jen left sid, Ang. right side,
left side, F. di reócMer side, di lôfter
side. Ags. sed (F.b. jó — jeu) rikt
side, seo winstra side. Bend. 57. Frisii
veteres ut Anglosaxones winstere, si-
nister, pro guo utrorumgue posteri,
Angli et Frisii hodierni, assumpserunt
left et loft, lofter , e fonte Neerlandica,
Nl. v. /uf?, sinister.
EGHAL, m. F.b. Amr. stiria, sic vocata
ab acumine; Ags. egi, f. spiculum,
cuspis, festuca. Confer Nl. tû
guisnga; egkel-swijn, eghel, echinus;
egge, OCca; Ags. ecg, acies, czet. Joh. 7.
Ags. ises-gicel et gicel, stiria, Ang. icicie,
Sax.n. ys-pil.
EGYDE, n. p. v. Was, II. 174. Ags.
FEadgith, n. p. f. fausta sacerdos, diva,
ut Lat. ex fausíus habent n. p. f. Fausta,
Faustina. Goth. guth, deus; gudja, sa-
cerdos. Isl. gyíhja, femina sacerdos,
antistes sacrorum; dea, de sole,
289. De Germanis Tacitus, Germ. VIII,
Feminis, inquit, samcíwm aliquid inesse
G. J. I. 21, ey ind laem, ovis et agna,
Ex Ang. ewe est F. ei, ut Nl. owe
est 6$, ooi in ooilam, et ex Got. hawi,
fenum, est Ang. Áay, idem, F. Aáye
fenum secare, siccare et sub tectum
congerere; Adwi, hoi, Nl. Aooi, en.
Qui vaccas et oves possidebant divi-
tes spectatosque Frisii habebant: qui
non possidebant & quibusdam vectiga-
libus divitum erent liberi: kwa der
sonder ende hw is naet (o $aen, Ch.
L 699. Veteribus vacome et oves erant
loco pecunie, qua solvebant debita,
nu mey Mi neen schielda iechta dan hy
mil ku ende ey ielda mey, O.F.W. 91,
93, 152, 243. Eadem fere ratio obti-
nebat inter omnes primevos homines,
et ubi nummi excipiebant pecus, illos
signatos videmus ove vel vacca, quem
morem revocat vox pecwmia, plene res
pecunia, Lat. pecus; adj. pecunius, a,
um. Ags. feoh, pecus, bona, nummi,
pecunia. F.v. fia, idem. Hamconius,
88. 6.
el, san- EIDE, og. occa. F.o. eyde, íde, C. M.
55. Cf. duc (ascis) à, Dor. dxxy,
Lat. occa. Ploegh ind eide, aratrum et
occa, instrumenta arationi necessaria.
Inde figurate omne instrumentum ne-
cessarium, ex. gr. piscator ait, n
ák is myn ploegh ind eide, mea cymba
iscatoria mihi est vita.
eide-balk, eg. tigillorum unum, e qui-
bus occa lignea est coassaía.
il eide-kjetting, n. catena ferrea, qua
equi trahunt occam super terre arate
glebas informes.
871
EYDE.
eide-raemt, n. compages lignea, in
ua occ dentes sunt fixi.
eide-sleep, cg. traha antrorsum eleva-
tior, in qua occa equo vehitur ex horreo
in agrum et vice versa.
eide-tinen, pl. dentes occse, forma
incurvz unguis. Hos dentes rana, cui
colonus superirahebat oceam, domi-
nos salutantes appellat in phrasi se-
quenti, Hiér binne so folle heren to nii-
gien, sey de frosck, en de eyde slüjpe
him oer 't jf, Burm. 24. Tinen fen
di forke, furie dentes, Ang. Aarrotw-
lines, dentes occw Suethi Aarto-tinne.
Ags. (ime, dens rastri.
eide-weintsje, n. curriculum humile
quatuor rotulis, in quo arator advehit
E SATAM Ap. i
eidgje, eidje, vb.a. occare. Ags. egian,
egptan, Ang. to edge, Nl. eggen. Ex
Ágs. ecg, acies, ensis, est Ang. edge;
ita F.b. inverse edge, occare, (Out-
zen 59) pro eggen. l1 in F. eide est
ex g z— j, egde, ejde, eide. Eidje figu-
rate in re venerea obscona, digi-
tis tractare interfemineum. Zidje, car-
pere aliquem dente maledico. Bewearje
miin namme for it hickeljen, eydgjen,
beraebjen, guwchjen, in giisgobDjen fen
Momus. G.J. IL. 50. Audi Shakespea-
rum, Barn. Lookes it not like the king?
Marke it Horaíto. Horat. Most ke:
it harrowes me ilh fear and wonder.
Hamlet. Act. I. sc. 1. Anglis egge sensu
occm deest, pro quo frequentant Aar-
row, F. harke, rastrum, Ags. Ayrve.
oereidje, vb.a. agrum occatum trans-
verse occare, Secundas curas adhibere
soriptis, res tractatas retractare. Pake
ind oárremen eidenne di âlde dingen
noch ris oer, avus et avia confabula-
bantur de anteacti temporis hominibus
et eventibus.
eide-tynje, vb.a. exsgitare, persirin-
gere, reprehendere; proprie, occze den-
tibus equare glebas agr arati. Eadem
ra Ags. Ayrvian, occare, notat vexare,
rep rehendore, et Nl. Aekelen, F. hic-
je, carminare, (Nl. Aeke/, F. AickeZ),
figurate, inerepitare. Nl. Jemand 't hair
usékammen, reprehendere, exagitare.
EYDE, F.o. gleba terre caustice, col-
lective pl. glebe; Lydze eyde un plaggi
ant flaur, ale focum glebis causticis
ei cespite ericseo. F. Zizze turf ind
gen oan it flóér, C. M. 78. Eyde
vide supra in aide.
872
EILAN.
EIDEB, AIDER, F.v. unusquisque, uter-
que, Nl. ieder. Ags. egeeiher, con-
tracle egther, Ang. either. Ags. hve-
lÀre, Ang. whether. F. elts pro eider,
uod ruricole non frequentant.
EYER-SCUTTEL, cg. F.u. (ovorum patella
cava) crustula ex ovis et farre, formá
patellee, duriuscula et valde spongiosa ,
quam fartam fragis saccharo aspersis
comedunt Frisii post prandium de
mensis secundis. — FPF.u. Scütfel, Nl.
Schotel patina, Ags. cg, ovum, pl.
egeru, egru, gen. e&gra, NL ey, pl.
eyeren, in compositis eyer, Nl. eyer-
brood, eyer-dop, ovi testa, eyer-schael,
idem, eyer-koek, panis crocatus. Kil.
EIGENSK, adv. terribilis, vehemens.
FEgensk, idem. Ags. ege et eige, timor,
terror; egesu, horror, égeslic, horribilis.
Sax.v. egisa, terror, egislic, horrendus,
eislic, feralis. F. yslik, Hol. eislik,
Nl. gslijk, F. heishjk. Talis aspiratio
vocalis initialis in ore F. rarissimi est
exempli; confer F.v. Aet, pro ek, Anf
each, unusquisque. Z/ is eigensce kâld,
horrendum regnat frigus. 44 (oskluken
docht den eigensce sear, dentium con-
frictio immanem citat dolorem. In tri-
viis notionem intendunt addita diwelsk,
diabolice, Di kranten ljeage den eigen-
diwelsk, diaria publica fundunt men-
dacia execranda, ampliter mentiuntur.
EYHS, F.o. taurus, C. M. 19. More so-
lito a. vertitur in e et u in 1; ita ex
Goth. ausa, bos, fit eyksa, F.o. eyhs.
Gothi auAsus, taurus, F. ôzis, figurate,
homo stolidus, brutus.
EIKJE, vb.a. W.o. genas mulcere manu,
E. IT. 203. Hollandi aayen, Noord-H.
i. e. West-Frisii eyen. Eye freq. eikje,
ut F. aeye, freq. ai&je: vide supra aye 12.
EILAN, n. insula; eilous. Ex eg Ages.
mare, Ags. eg-lond (maris terra) in-
sula. — Ags. oga, aqua; F. Sciermon-
nik-oog, JFanger-oog, insule Frisiz, cl-
lyptice pro oog-land. — Ages. egor, Lat.
equor, oceanus; egors-duru, maris os-
tium; egi-dora, Egdora, hodie Zi-der,
flumen, Grimm. Mythol. 219. — Ages.
ige, 1g, aqua, mare, ig-lond, insula;
(iges-land) Ang. is-land. Frisii pusillas
insulas suorum lacuum ut magnas in
oceano vocant eilän”: in lacu Pikmar,
Grouwergam circumfluente, dus sunt
insule parve, juncis et arundinibus
cincte, quarum altera "6 great eilân,
altera i£ lyts eilân vocatur.
*
878
EIN', cg. anas femina, pl. eines, tum ma-
res tum femine Lat. asas, f. g. analis,
Ags. aned, ened, NL eend, end, f. Ante
n» augent e aliquando i post osita; ex.
gr. F.v. henda, arripere, F. Keine, quod
cadit manu excipere; wenje et weinje,
habitare; Ang. keen, F. kein, cmt, Zin'
cg. anas, non distinguitur ab eiw n.
(NL end) finis, nisi genere. — Hanc
vocem, qum veteres Angli frequen-
labant sub forma emede, hodierni pror-
sus rejicerunt, dicentes ellyptice duck
pro duckfowl, avis ergens. F. duke,
Ang. to duck, mergi. Ex forma Ags.
dufían est F. dou, Aug. dove, columba.
Nl. duif. Distinguunt Frisii inter ein,
cg. anas (femina) et eárke, anas (mas)
eärkes ind einen. Synon sunt kien
ind sien (hi-en, si-en); Ai, ille, anss
(mas); sj, illa, (anas femina); F. Di
lokeintsjes maile nin hi-en mar sien
weze; nin edrkes, mar einen. — Di boer
hâldt einen ind di junker swannen, colo-
nus alit anates, patricius vero cygnos.
Di einen grísje yn it kroas um, anates
hinc inde rostrum motitantes sorbillant
lenticulas de aquse superficie. Slobberje,
idem. Zinen , anates rustici
domesticas fuste projecto mutilare et
capere, quod furum est.
ein-fugel, cg. anas in genere. Prov.
Flüe aco is nin einfugel, (quique
sclopeti jaotus haud ferit anatem, figu-
rate) quique coitus haud gravidat fe-
minam. — Neiby sjit men nin einfugels,
ridet eos qui se pene propter vicisse
rivalem jactant. Neiby, pene propter.
Tam ille, qui vix qum qui procul
sberrat, scopum haud ferit. — 'T is
wol oanne noas (e siaen (sjen) dat de
moer nin eynfuggel wessen hat, Burm.
67. Inter delicias Frisiorum Burmania
memorat Eymfuggel uyliet saat, anas
e sale, i. e. anas muriatica (Burm. 85)
erat inter exquisitas Frisiorum epulas.
Anatum divers sunt species, qua-
rum pretium pro vario pondere et gustu
varium est. Numerus fixus dicitur war,
cujus vocis unitas est unus eimfugel,
anas solite maguitudinis. Zinfugel va-
let minores anates slodden duas, smieun- |
len tres, ut et pyptjülingen vel poepe-
tjillingen tres, quorum numerorum
quisque "» war dicitur. Sunt preterea
gryp.fugels, quas Amstelodamenses au-
cupes vocant kreeffem, et pylstirten,
quarum tres valent duas einfugels, adeo-
| ts in sinu (piip,
874
EIN'.
que sesguialtera unum war. Adde his
jillingen, anates extraneas, quee ex
Oceano advolant in lacus aucupes kôyen
dictos, et sciertjillingen, anates minores
inquilinas. Tandem jugew sunt anates
erístates, majores solita specie einfugel ,
que hyeme tepido natant et se alunt
in lacubus Frisim. Hee anates quoque
vocantur sea-dukers, Ornithologi est
species accurate describere; ego tan-
tum delibo.
War, un. numerus quidam auatum
pro varia specie varius, qui inter mer-
catores aviarios valet unitatem. Jem
war is (és einfugel, twa slbben, thrye
amienten, piip » #krye poe-
petjill: e Ie Pre" valet tres
grynfsgels, tres kregfien, tres pylstir-
ten. Y.v. hwarf, vicis; achte
octies: warf, exaggerata terra, clivus,
fundus pg losta tribunalis vel co-
mitiorum, NL opgenonpene hoogte. Ex
warzf fit war ut ex Nl. sterf, morior,
knarf, offa, fit F. ater, knorre, cmt.
Werp, warp, jactus (aliquot. nummo-
rum.) Debitor creditori annumerabat
ienues nummos jactibus quatuor vel
quin jue nummorum, quod vocabant
i ju (NL worpen) tasjitte,
(adjaculari, i. e. adjicere nummos jac-
tibus) jactus nummorum tenuium erat
quatuor vel quinque. Graves nummos
coacervabant in struem 20 nummorum.
njüte ein, anas cicur habens possesso-
rem, quare eam venari lege vetitum
est, in genere versicolor; sunt tamen
et inter cicures albe et nigre anates.
wylde ein', Hol. wilde eend, anas
fera in genere, quam venantur ut dictas
scier-tjillingen, Femina est cana, mas
fulget pulchris coloribus.
pyl-stirt, cg. Had. Jun. glaucum, a
glaucis oculis, TAzux/oy quod fuscius
genus est plumis pedibusque. B. pijl-
steert.” p. 64 ed. E
piip-tjillingen, pl. anates fere cap-
Ang. pipe) arcuato
lacus anatarii; ejusdem valoris cum
emiewnten, quarum ambarum tres fa-
qiunt unum war,
pe-tjilling, og. anas paululum
P nor specie pu. ing; fus als i
guntur quinque vel sex plumis viri-
"us.
rôp-ein, cg. anas minor, quee a clangore,
quo falle famem suam signikoat,
816
EIN'.
rûp-ein', rûp-eintsje audit. Aoppe, cla-
mare, clamore appellare, citare. Avis
Frisiis deamata, guam coloni et pis-
catores libenter in domuum suarum
vicinia alunt. Di bern hâlde rüpeintsjes,
coloni infantes alunt anaticulas vocife-
rantes.
scier-tjilling, cg. Hol. taling, Ang.
teale, anas minor, avis fera et migratoria,
ue medio mense Septembri nostras
linquit oras. Had. Jun. p. 43. ed. 22,
» Querquedula. Minor boseas. Al.
krückentlin. Teelingh Holland." Ex Ang.
teale (tel), fil. dieling, tiel-ing, teil-ing ,
(ling.
slób, eg. avis semiaquatilis, cui ros-
trum est latius et planius rostro anatis.
Mas pulchris variatus coloribus. Fes-
tinus cum strepitu linquens nidum
876
EIN*.
liath is er mar 'n amieunt by, G. cum
eo comparetus nil preter penelopen.
Qusstio est, an Ags. smea, parvus,
gracilis, quid commune habeat cum
Áng. emeath, quod Angli lexicographi,
incerti qualis sit avis, indefinite ver-
tunt a seafowl, et Seotorum amieth,
quod non dubito quin iuserta s ante
ik, ut plurimum, sit Nl. smienth, smient.
Recensetur enim inter varias anatum
species, „Duck, malard, teal, smieth ,
widgeon.” Franck's Northern memoirs,
p. 181. Jamiesonus legens emyth, Ang.
coot, Nl. koe, pro smieth, lapsus est.
Supplem. Etymol. Dict. of the Scot.
lang. by Jamieson, smie/A. Huc refer
Scot. smaik, pusilus; homo abjecti
ingenii; (Jamieson.) Hol. smiek, idem,
Isl. emiekr, amék, pusillanimis.
cacat copiam merde liquide. Inde|eine-bók, cg. skeleton mechanicum
phrasis plebecule, Hy seyé as 'n slûd,
crepitus ventris emittit frequentes; Hy
scyt as 'n reiger (ardem instar cacat)
alvus illi immodice fluit, Had. Jun.
p. 68, ed. 22, , Boscis (lege &oscades)
minor est anate, illre prorsus assimilis,
rostro latiore ad quandam cochlearis
speciem. Alam. miffelent, Belg. sluyf,
Ang. pochard". Ex pocard, Phillips, ex
poke, & cess-pool, Kent. Avis feda
frequentans paludes, lamas et loca
uligiuosas, Hol. poeL-end, paludivaga
anas. Quantum ad F. doi confer
Ang.v. siubber, any viscous substance;
to siubber, to smear, to dirty, to de-
file. Siub, wet and loose mud; Sussex:
cum quo coheret Nl. v. s/uyf/, H. Jun.
et Kil. F. slodder-does, puer negligens,
sordidus et incultus.
smieunt, cg. anas penelope. Grammaticus
vetus, ut accurate notaret vocis vocem,
quod nostris elementis fieri nequaquam
otest, quinque vocales conglutinavit
in emiaeount, G. J. IL. 21, licet omnes
quodammodo in sono mixto audian-
tur. Had. Jun. p. 64. 22, ed. ,, Pene-
lops. Anate et hrec inferior, sed in-
signe habet puniceo colore collum.
Smiente Holland." Ang. widgeon. Con-
fer Isl. ugda, ygda, avis in carminibus
Edde, inversis literis wdga, ydga,
(wydga?) "Veteres hanc avem, quod
parva est, haud magni fecisse videntur;
comparabant enim cum ea homines
maceros et parve stature. F.o. smeenk,
smeent, penelops; homo macer, graci-
lis, Stür, 226. De longurione F, Go-
anatis, cujus saltibus se delectant in-
fantes. Vide supra dûk, p. 435.
eine-gers, n. lolium perenne. Hall. 267.
eine-fel, n. cutis anatis. Hee cutis,
cum horreat plumarum poris, formam
prebet cutis hominis, que horret ter-
rore vel frigore, sive febris, sive
coli. Yn it jier fen 1829 wier ik oer-
deis sa kâld, dat it einefel my jimmer
op 'e húd siet. Angli hanc figuram
ducunt ab ansere, dicentes Ang. dial.
ose-flesh, goose-skin, (Northamp. Ba-
ter) the roughness of the skin produ-
ced by cold; goose-fleshy , chilly, goose-
ecinned , idem. Usitatius est ÁAen-flesh ,
(caro galline) idem. Confer Soot. goose-
flesh , Galli peau pre.
eine-fet, n. (adeps anatarius) aqua.
Ang.d. duck-oij (oleum anatum) aqua.
Vox ludicra, qua rident cibum infir-
mum absque adipe vel butyro.
eine-koer , cg. corbis e stramine texta,
forma rotunda oblonga, habens su-
perne faucem, inferne nidum spheroi-
deum, in quo anates ova faciunt. Ex-
ponunt tales nidos in ripis aquarum,
quas anates frequentant et in eis po-
nunt speciem ovi, &oi dictam, ex ligno,
quo invitantur anates ut vera edant
ova. Hoc supplet vicem ovi remanen-
tis, quod Ang. vocant mest-egg, F.
nest-äi. Koi per apocopen pro koil.
Ang. coit, quoit, discus, pila, lapis
missilis; £o quoif, projicere, jacere. NI.
kofe, talus, astragalus; Kofen, ludere
talis; werpkote, talus emissarius. Quoit
vel coit ellyptice dicitar pro Ang.v.
871
BIN'.
coiting-slone , to coit a sione, Hall.
Koyich, forma conglobatior, 'n koyich
scip, navigium nimis breve pro lati-
tudine rotundiore in medio. Koyich,
quasi ovo vel pila incedens, pedes
breves nodosior; dí faem stiet koyich
op 'e sconken, virgo non recto stat
talo vacillatque gressu. Apud Frisios
celeripedes, qui usque amant certare
cursu, hoc maximum forms vitium est.
Thema vicinum est cog vel kog,
transiens in Aoi; ex. gr. É. kágel, I.
kogel , globus, sphsera; Nl. v. koge, ca-
pulus gladii (epheericus) Kil. Ang. Linc.
coggle, & small round stone; fo coggie,
to be shaky. Ex kug est kwi in Nl.v.
kuysel, globulus, kwys-kofe, talus pro-
nus, kwys-kofem, ludere talis pronis.
Sax.n. kwis, globulus lusorius. Clava
a nodo dicitur wys, Sax. n. kúze (koeze.)
F.v. kate, kathe, f. condylus, talus.
Ang.v. quait, cai, Ang. quoti. Ang.v.
ca, a game played among boys with
sticks and a small piece of wood, ri-
sing in the middle, so as to rebound
when struck on either side, Hall. cad.
Ergo forma longi fere ovi ut F. koi.
F.o. koot-slaen, similis puerorum lusus
baculis recurvis, Stür. 190. Nl. ,,Kaet-
sen, keisen, ludere pila palmaria; kaefs-
bal, pila lusoria, manuaria, recuseati-
lis” Kil. In ludis aleariis, tum Ro-
mani, tum Germani, ab antiquissimis
temporibus usurpabent talos; pueri
adhuc talis ludunt. Inde tale nomen
kate, kote, coite, pro omni missili, quo
luditur. Confer veterem glossatorem
vertentem x01&405, capas 34 AiSouc,
eine-kooi, cg. Ang. decoys for ducks,
est lacus parvus fere rotundus, F.
doal, dool, undique cinctus ripa grami-
nosa, in qua recubent aves aquatiles:
Frisice dicitur ryd-t£, ripa quam fre-
quentant aves, vel sit-wâl, ubi sedens,
requiescunt. Aide, vehi curriculo, cur-
rere grallis glacialibus, ititare, ire et
redire. Sille, sedere, incubare. Ripa
iterum cincta est deusis arbustis, ut
ulteriora e visu anatum ferarum in
lacu natantium vel quiescentium re-
moveantur. In hac circumferentia est
sinu& opere vimineo vel rete in tubi
formam tectus, qui ab initio late patens
pedetentim in angustias desinit, ubi
anates fer? capiuntur, earumque fau-
ces manu venatoris franguntur. "Talis
878
EIN'.
tubus Fricise dicitur iip) in pa-
ludibus Lincolnsbire y^ synonyma
F. hüelke et huódde, hoedde. — Vena-
tor in hoo lacu alit anates cicures fe-
minas, F. /ok-eimen, lok-eintsjes, Ang.
decoy-ducks, qus suaviter natantes se-
ducunt anates feras, ut eas in sinum
mortalem sequantur, seeundum pro-
verbium Frisicum, Hwa mei honnen
farre wol, mat di téwen foárop stjûre,
(qui cum canibus maribus per canales
vult navigare, canes feminas ut pre-
mittat necesse est) Hicce sinus ar-
busto ulteriore et in ripa interiore
obsitus est arundineis septis trausver-
sis, qui canis transcurrit ab orificio
incipiens et finiens in fundo apud
angustias. Dum canis alternatim post
septa evanescit et prodit, anates fere
curiositate innata seducie eum sequun-
ter angustias versus, gnod est alterum
venatoris stratsgema. Tale septum au-
dit Frisice scüd, pl. scüdden, cum guo
consonat skootings in paludibus Lin-
colnshirre, F. scuféings, sepimenta, ex
plancis ligneis vel arundinibus com-
pacta, circum hortos, cet. Simulac
numerus suf&ciens anatum ferarum
paululum in tubum profecerit venator
& tergo septorum proeiliens eas magno
clamore et plausu ulterius in tubum
agit et ita reditum impediens eas in
angustias cogit. — In anatibus feris
incredibilis est narium auriumque sa-
gacitas; e longinquo sentiunt homi-
num odores. Áutumno, cum cente-
ne, quin et millenze procellis ex oceano
pulse, lacus superficiem complent,
smpe fit ut subtilissimo hominis ol-
factu vel levissimo strepitu terrefac-
te ad unam omnes momento citius
devolent. "Venator hoc tempore ad
capturam prodiens altera manu oris
balitum tegit, altera tenet glebam caus-
ticam fumantem eamque iginosam,
ut odore fedo - velet. The first
ing the coy-mam does, t appro-
acia] he pipe (F.de piip) is to a
piece of lighted turf or peat, and hold
it near his mouth to prevent the birds
from smelling him. Penny-Magezine,
Feb. 7, 1835. p. 61. Pavide et fuga-
ces enim hominem ejusque viciniam
timent; canem natantem et silentem e
contra sequuntur curiose. Venatori
non licet obsonia, carnes vel adipem
sive coquere, sive torrere in sua domo
879
EIN'.
vicina absque ut aves hasce avertat.
Ante aliquot annos pistoris famulus co-
lono venatori, qui est inter vicos Piaem
et Gaest ad maris oram, apportabat pa-
nes; illiniverat large ocreas suas oleo
balenarum rancido, cujus odore ut
fulmine icte aliquot centense anates
e lacu evolabant. Preterea lege cautum
est ne sclopetis in vicinia venentur,
quorum plausus anates abigeret. Colo-
nus venator ipse ansas mobiles mulc-
tralium sneorum implicat teneis lin-
teis ne strepent. Apellat vitulos et
porcos ad aqualicolum, non ut mos est
voce, sed fistule sibilo. Ante inventa
sepía separatim transverse posita septa
continua utrimque ambas ripas introi-
tus decipuli eingebant; canis natabat
inter anates cicures allicientes eisque
in auxilio erat ad ducendas anates fe-
ras curiosas in fundum decipuli. Est
mihi tabula snea harum insidiarum
vetus, cujus calci inscribitur versus,
Sic per et insidias sinuosa iu retia mol-
lis Allectatur anas cane per dumeta
natante. Neque hic mos totus obsoluit ;
venantur enim quidam anates duobus
canibas, altero natante, altero cursitante
pone et ante septa.
F. kou, cg. fngel--kóu, cavea avis do-
mestice qualis est luscinia, fringilla,
carduelis, cet. Nlv. kouwe, kauwe,
Hol. kooi. — F. kooi, Nl.v. koye, Hol.
kooi, theca separata in navis compage,
ubi lectus naute sternitur, cubile nau-
ticum. Nl. scAapen-kooi, ovile. Quz
quomodo cohszreant cum nostro Kooi
in eime-kooi, non hujus est loci dicere.
Hoc uuum moneo s in ou szpe tran-
sire in y sive i: ex. gr. Nl. schouwen,
contemplari; kawwen, kouwen, mandu-
care; sfouwen, componere; F. scootje,
kooije, stooije vel stoaye, cst.
In lacubus Lincolnshire Angli plane
easdem ponunt anatibus feris insidias,
quorum effigiem vide Penny-Magazine,
ebr. 7, 14. 1885, No. 188, 184. Ibi
invenies septa transversa, canem pro-
deuntem, anates sub arco tubi decipu-
lum versus natantes, venatorem cespite
caustico munitum;
gestu et voce anates porro propellen-
tem. Frisii herentes in paludibus ad
oras maris Germanici inde ab antiquis-
simis temporibus hunc venatum exer-
cuerunt, neque absurdum est supponere
ex Frisis illos, qui uniti cum Anglis
postremo hunc
880
EIN'.
et Saxonibus Brittanniam expugnave-
runt, in novam patriam morem avitum
induxisse. Ante hos centum et guod
excurrit annos pars Frisie paludosa
scatebat talibus anatum decipulis, gue
post exantlatas aquas mediterraneas et
diligentissimam pratorum culturam , ex-
ceptis paucis, evanuerunt.
Ang. £o coy, blandiri, mulcere manu,
allicere. Todd's Johnson. Come, sit the
down upon (his flowery bed, while I thy
amiable cheeks do coy, Shak. De ingenio
mulierum, 4 fickte sez, and true in (rust
to no man; A servant sez, soon proud if
they be coyd ; And (o conclude, (hy mistress
is a woman, Sidney. 4 wiser generation
has the art to coy the fonder sort into
their neis. Bp. Rainbow, allicere in re-
tia. Inde Ang. decoy, illicere, Nl. ver-
lokken, Lat. se-ducere. — F. eine-kooi ,
kooi, z— Ang. decoy for ducks, decoy.
Decoy-duck — F. lók-ein'.
eine-kroas, n. lemna minor, lenticula
palustris (anatum esca.) Nl.v. endien-
groen. F. kikkerls-kroos, idem, kikkert,
rana. Di einen sloblerje vel grísje yn
st kroos um, anates sorbent lenticulas
agitante rostro. Nl.v. croest, lenticula
palustris. H. Jun. 2,. ed. p. 149.
eine-pyk, n. pullus anatis; pl. eime-
piken. Hi pulli cum tenelli sint et
frigus haud patiantur, de illis valet
phrasis, 16 is eime-pike waer, tepida
aura nobis afllat, alcedonia sunt. 'N
ein mei piken, (pulli natantes post ma-
trem anatem) mater ambulans, quam
familia infantum sequitur, minima te-
nente mauu ejus vestem. Isl. pika,
Dani pige, juvencula, puella. F. pyk, n.
pullus gallinaceus vel anatarius; fig.
it pyk, infans recens natus.
eine-pyl, n. pullus anatis. Isl ptr,
m. puer, attinet recens natum infantem,
Egil.
eine-pylk, cg. penna major anatis.
Nl. eende-schacht. Sax.l. pen, plume
pullulantes in cute pullorum anatino-
rum. Dithmarsi picken, pulli anatum.
Bnl. III. 213.
eine-pül, cg. lacuna sive stagnum, in
qua anates frequenter natant.
dool, doal, cg. lacnlus septus arbustis
in quo anates fere refugium gudwrunt,
desinens in sinum, ubi capiuntur. Nl.
Dolf, pf. vb. delvem, fodere, F. dolle
idem; dojf per apocopen F. d", lacu-
lus (dó!, infra, deorsum) fossus, ut
881
EIN'.
F. deel canalis, ex deif. An. delfan,
pf. dealf (NL dolf et dielf) pt». dolfen.
Ang.v. dolve, idem. Ags. def, fossio.
Ang. v. delf, fossa aquaria, canalis.
war, n. numerus definitus anatum, qui
in emtione valet unitatem mensoriam.
F.v. hwerfa, vertere, permutare, Nl. om-
setten, permutare merces. Ags. Ávearf,
versura, permutatio: kvearfé, cireumitio,
circuitus, versio. Sax.v. Auerbon, ire,
cedere; Áwarf, congregatio. F.v. kwarf,
warf, werf, (cireumitio, versura) vicis;
achía warue, octies. Nl. (üwee-werf,
drie-werf, bis, ter, cet. Ags. Avearfum,
vicissim. Analogice Nl. keren, vertere,
Eén-keer, semel; 4/wee-keer, bis; drie-
keer, ter; acÀt-keer, octies. Itidem NI.
reizen, iünerarj, reis, iter; j(wee-reis,
bis; drie-reis, ter; F. £wa-ris, tàrye-ris,
c;et. Sax. v. makal, sermo, colloquium,
concio, conventus ; Nl. &n-maei!, semel;
twee-maeil, bis; drie-mael, ter, cet. Lat.
fler, ilerum, vice altera, ut Ags. Àvear-
fum, vicissim, NL bij beurten. Hwarf
itaque proprie notat vicem, numerum
redientem, cotum. Solita elisione as-
pirate labialis f post r et 2 liquidas
inguales, Awarf, warf fit scar, ut koerf
corbis, dórf, audeo, fiunt koer', dór.
hoédde, huódde, idem quod F. piip,
Ang. pipe, Ang. Yorksh. Aod, idem.
hulk, eg. idem quod pip. Nl. v. Aulcke,
concha, Nl. kisk-hoorn, propter sinus
flexuosos. Ang.v. Auk, Ang. hull, (F.
húl) husk; dial. an old excavated wor-
king, a mining term, cavum navis.
Hol. Het hol van 't schip.
koaiker, cg. venator in lacu anatario,
quem, vel possidet, vel solus conducit.
Laculus anatarius cingitur fere semper
pratis humilibus, in quibus pascuntur
venatoris boves; hic enim, cum tantum
anni partem anates fers; in suum con-
fugiant laculum, simul vitam querit
in colendis pascuis. Inde kooiker quo-
que audit kooi-doer; aggricola anatinus.
koai-man, idem. Ang. decoyman.
koáikje, vb.n. venatum exercere in lacu
anatario.
kobbe, cg. tubi analarii extremitas
rete munita, in qua anates capit vena-
tor. Ang.v. cub, a coop, & henhouse,
North. a din. Ang.v. to cub, to confine
in a narrow place. F. Kó/óe, nassa ex
vimine texta, rotunda, duplex, conifor-
mis, introitu lata, desinens in tubum
angustum unde pisces redire nequeunt.
884
EIN'.
lók-ein, cg. (anas alliciens) anas cicur
que seducit anates feras in deoipulnm, ;
ng. decoy-duck. Dicitur quoque Aooi-
eins He illices libere natant In laculo
anatorio; sed a medio mense Martio
usque ad primum Maji diem, et a
medio mense Junio usque ad medium
Septembrem clauduntur. Hoc vocant
di einen. Aókje, illices in cavea re-
cludere. Hok, cavea.
piip, cg. fistula, tubus, arcus sub ponte
lapidea, sinus lacus anatarii opere ar-
cuato tectus, Ang. Lincolnshire pipe
idem. Ags. píp, fistula.
ryd-wá&l, cg. idem quod sif-sdi. Ap. ri
dan, eguitare, insidere, premere. F. ride,
vehi equo vel curru, hinc inde ititare,
movere et vexare quem; 's ri£ fen fein-
len ind fammen, concursatio, itus et
reditus juvenum et puellarum; 's rs£,
locus quem cursitantes frequentant mu-
res, glires, canes, feles similiaque aui-
malia. Figurate rife, mos temporalis.
sit-w&l, cg. ripa graminosa laculi anatarii
purgati arundinibus, ubi anates sedent
et requiescunt. Nota eandem ripam in
decipulis anatum Lincolnshire, Te
banks of the lake om each side of the
ditch (or ,, pipe" , as it is called) are kept
clear from reeds, coarse herbage, et czet.
in order (hat the fowl may get on them
to sil and dress (Ahemselves. Pennyme-
gasine. 18835. p. 61, a.
eine-aei, n. ovum anatinum, eineaeis-
scyl, putamen ovi anatini; aeis-scyl,
ovi putamen in genere, precipue tamen
galline. Ang. egge-shel. Ags. scel, Anf
skel), F. scyl, putamen ovi, mali. Nl.
schil, putamen ex. gr. mali, pyri; dop,
putamen ori.
Inter veteres Frisios regnabat super-
stitio sagas in ovorum putaminibus ut
in cymbis per lacus et maria quaqua-
versum navigare ad incautos artibus
suis magicis infestandos, quod ut im-
pedirent post cenam frangebant puta-
mina. Ipse dum juvenis pransus apud
veterem colonum nostrum his auribus
audivi senem post conam famulme
mandantem, , Cura, ut ovorum puta-
»1nina frangas!" Hsc superstitio, an-
tiquissimis temporibus forte commune
totius populi Anglo-Frisici, per tot se-
culorum decursum stetit immota inter
ejusdes stirpis gentes consanguineas
licet toto oceano divisas, Frisios quippe
et Anglos in Scotia, qui hodie vocan-
56
863
tur Scoti. Audi verba seguentia Jamie-
soni;
„egg-shel, Breaking of an egg-shell.
ere (in Angus) Noroway is always
talked of as the land to which witches
repair for their unholy meetings. No
old-fashioned person will omit to break
an eggshell, if he sees one whole,
lest it should serve to convey them
thither.” Edin. Mag. Feb. 1818, p. 117.
This custom is as ancient at least
as the time of Pliny. , For feare li-
kewise of some harme, see wee not
that it is an usuall thing to crush and
breake both egge and fish sAels, so
soone as ever the meat is supped and
eaten out of them; or else to bore the
same through with a spoone stele or
bodkin?" Hist. B. xxvrir. c. 2.
He is here speaking of the power
of the infernall fiends." Supplement
to the Etymological dictionary of the
Scottish Dictionary by John Jamieson.
I. Egg-shell.
Gr. vijo0*, Lat. anas, gen. amatis,
Ags «cned, ened. Hsc vox, omnibus
Germanis cum Grecis et Latinis com-
munis, ultra solitos nostre originatio-
nis limites se abscondit, nisi stirpem
quis detegat, e qua apud omnes vox
creverit. Consule tamen, Griechische
Etymologie von G. Curtius, 284.
EIN', n. finis. Apocope d in eind, F. v.
enda, einde, m. Nl. einde, n. Ags. end,
m. Ang. end. Ein fen 'e wrâld, ultimi
termini mundi. Op Fêr wenje men oan
it ein fen 'e wrâld, insulani Ferenses
remoti ab hominum consortio vivunt.
Prov. Op it ein fen 'e fuke fangt men
di fisk, (in nasse extremitate capiuntur
pisces) in fine pariantur impensis ac-
cepta. J£ ein' fine, invenire finem, inde-
fesse currens finem itineris assequi:
Dat thrinter-hynzer fen jóu, hwat is
dat ien tsjep bist! Ja, dat is ien
pronkstik; mar di r&en ken it ein better
Jine. — Figurate, 1t ein is er fen wei
(finis rei disparuit) res excedit omnem
modum. Ho'n bytke di minsce wit, der
is i£ eim fen wei, quantum est quod
nescimus! #luggens der is it eim mei
him fen wei, pernicitate omnes curso-
res autecellit. Di man is scjin op, mar
Jen it pronkjen fen syn wiif ind doch-
ters wier it ein. eak wei vel forlern,
uxoris et filiarum immoderata in cultu
it ein, in genere,
884.
EIN'.
luxuria maritum ad inopiam redegit. —
Er is nin ein oan it jild fen scraber ;
wier er nou eák mar min ein oam syn
lidden! immensis avari divitiis non
equaniur vite anni, quibus eis frua-
tur. — Oan ein, (ad finem) detritus.
Di scuón binne oam eim , calcei subtriti
sunt. — Oan ein, decrepitus, contritus.
Oárreheit is âld ind (en eim, avus
natu est grandis et decrepitus, Gal.
cheval à bout, outré de fatigue. Di
keápman is ta 'n ein; hy hat to folle
weage, mercator, omnia expertus, fere
omne suum perdidit. — Ji (wa einen
kenne eltsoar nat birikke, Ang. The two
ends do not meet, pecunia expensa su-
perat summam recepte.
is malorum. Fi
hawwe it ein noch net, nondum attigi-
mus metam malorum, qu: nobis mi-
nantur: ex. gr. res nove, bellum, tem-
pestas, czet. Respice fineml — Eis", spa-
tium, longitudo quedam. 4k bring myn
. gûsten "n. ein wei, abeuntes convivas
comitor per spatium quoddam. Z4 binne
hele einen om fen Leouwert nei Grins
to rinnen, ambulatori iter longum est
a Leovardia in Groningam.
'n ein' tou, torte cannabis linum.
eintsje, n. (fili, restis finis) filum. Foár
junges, dy um nin sizzen jane, 1s neat
better as "n eim lou vel eintsje tou;
'n eintsje kers, candele frustum ulti-
mum, Gal. bout de chandelle. It eintsje
kers barnt yn 'e piip, morti proximus est,
Ang. candíe-end. In partibus Trans-
Isalanie vicinis Frisie (Blokzijl, Giet-
hoorn) ei Zaendamme, endje brood,
Hol. doterkham, Gal. beurrée panis frus-
tum butyro litum. Hol. Een endje mensch,
homuncio, quod Franci verterunt B. L.
un buta de homine, Gal. bout d'homme.
Ang. end, fragment, broken piece,
Thus 1 clothe my naked villamy With
old odd ends, sion forth of holy writ,
And seem a saint. Shak. — Alle einen
binne to koárt (ad meysurandam totam
longitudinem omnes chordarum extre-
mitates deficiunt) foro mersus erat, —
Ein finis (pagi, agri cmt) limes, et
contentum pro continente, pagus, agri.
F.v. da bisette ellick syn oerd ende syn
eynd, Nl.v. eynden lanís, regionis pla-
ge. In locorum nominibus Wâlds-ein,
(sylve limes) vicus in pago Wimbrit-
seradela; Sweach-west-eynde occi-
dentalis Swags, vicus in Collumerlan-
885
EIN'.
dia. Wester-ein , viculus olim, nunc
predium autoris, prope a Workumo
austrum versus, (Ang. West-end, pars
occidentalis Londini). Uf-eynde, (limes
ultimus) in Smallingerlandia (Tab.
Geogr. Schotani) boream versus inter
fodinas terre caustice; Opeynde, vicus
ibidem.
by it ein habbe, occupari de aliqua re.
By it ein habie, (tenere rei cujusdam
extremitatem manu) prestare, agere,
nit. Junges, dy allerlei fiten by it ein
habbe, der is hwatle fen to meitsen,
qui aliis lepide jocum et dolum nec-
tunt pueri, nobis commovent expecta-
tionem sui. |
oan ein' scürre, frustulatim differre,
dilacerare, Da faem him áfscreau
hat Hidde hjar letterke oan alle einen
scürd, — Fen eltsoar scurre, disrum-
pere; findi, rumpi (ird), Junge, pas
op! Di álde ken sa fen eim scurre,
Cave, bone, ne pecces! Herus vir ire
paratioris et ferventis est.” Plautus uti-
tur indi eodem sensu.
fen 'e ein (de fine) F. fenne ein áf oan,
(inde ab extremitate) inde ab initio.
(B. L. de buto) Gal. debut, principium,
exordium.
yn 'e einen. Di swift jaget i£ yn 'e
einen, nebulo comessando, bibendo,
bacchando omnia sua dilapidat.
oerein! oerein! Gal. Debout! Debout!
"n Fet oerein” sette, Gal. mettre un ton-
ueau debout. Di Goutumer stins stiet
noch oerein, Gal. Le chateau de Goutum
est encore debout. B. L. butum, finis,
extremitas, terminus. Prov. Oerein!
Seit it jild, Gal. Debout! dit l'avarice,
Galli similem phrasin PFrancicam ad
literam Barbaro-Latine verterunt de
buto. B. L. dutum, Gal. dout, finis; but,
scopus, Nl. doeleinde.
oer ein” rize, surgere. Ais oer ein!
Di sinne scynt yn dyn nest, Surge! sol
surgens tuum illuminat lectum. Ang.v.
to end, to erect or to set upright.
Riucht oerein slean, stare recto cor-
pore. Oer ein”, Nl. over end, proprie,
supra, i. e. erecta extremitate. Oer it
ein (ruwzelje, in caput devolvi, NI.
hals over kóp mederstoríen. — Di mest
oerein seite, malum erigere, Navium
minorum malus est mobilis, et pro
vento secundo vel adverso, erigitur,
vel demittitur. Vi venti contrarii nau-
tis difficile sepe fit erigere malum,
886
EIN'. j
unde phrasis, Di man ken di mes
naet oerein krye, (homo miser malum
erigere, adeoque ventis navem pro-
pellere, nequit, i. e.) res suas laxa-
tas instaurare nequit; in tuto esse ei
non succedit. In re venerea hzc phrasis
innuit senem effetum, cui veretrum
laxatum salire negat. | '
Di klitsen hawwe mei al dat gekreau,
mei dat rachen ind scelden, di h«le buór-
ren oer ein brocht, ad scortorum rixas
clamosas tota convolabat vicinia. F.
klitse, meretrix, Nl.v. Kick-epille, mu-
lier levis, inutilis, futilis, garrula. —
Hy is anstons op "n ein vel i£ ein”, rap-
tim irascitur. Proprie, confestim surgit
indignatus. A cane vel fera desumta
figura, qui in furente aggressu se pos-
' terioribus erigunt pedibus; inde syno-
nyma phrasis Jy is anstoms op sys ef-
lerste poten. — Op it ein' weze, assui
sollicitudine. 4s gjirge Kei fornimt dat
it um syn jild to dwaen is, is er altiten
gu op 'n ein, Gerardus tenax, ubi sentit
suos agi nummos, misere cruciatur.
eintsje-bislüet, n. conclusio finalis.
It einisje-bislüet is di déad, mors ul-
tima linea rerum. 77 eis, idem. Ang.
'T is the great business of our life to fit
ourseloes for our end. L'Estrange.
einel-peale, cg. meta, terminus. Nl.
eindpael.
einleas, adj infinitus, sternus. Ags.
endeleas, Ang. endless.
einling, adj. tandem, hora ultima.
endelik, adj. F.v. finalis, postremus,
Mith ener endeliker sententien sal hi
di seka dela, sententia, que finem im-
nit contentioni, causam dirimet. Zni-
ke fréd halda, pacem immutabilem
servare.
einling, adj. ad finem positus, Z/ ein-
linge hús, domus ultima plates. Di
einlingsce balke is formógele, ultima ta-
bulati trabs cariata est.
endelest, adj. F.v. extremus, ultimus,
idem quod F. einlingsk. Thet eindeleste
lid an de fingeren, membrum extremum
digitorum, F. 76 einliugate lid oan 'e
Jingers. Associatur end, finis, cum adj.
lest in Einlik-ind-to-lesten wint moed
mei riucht di striid, tandem bona causa
triumphat. F.v. enda, finis; lest, ul-
timus, superl. adj e£, serus. Ut
Ags. mehsi, proximus, in emder-neÁst,
ultimus, F.v. ender-nest, extremus, ul-
timus.
897
EIN'.
eingje. vb.a. et n. einje, eine, finire,
proficere, finem rei attingere. F.v.
endia, einda, endegia, finire, finem
imponere. Z4 gers mei mesen áf do
snyen eindt net; der mat di seine by
komme, cultro abscindere gramen non
proficit, falee utundum est: einje, ad
finem, i. e. consummationem rei vel
metam tendere. 2 eint as 'm lús op "n
farrich kleed, (procedit ut pediculus
in stragula pice illita, i. e.) lentissimo
gradu.
ein-sjitte, vb.n. approquinquans in me-
tam properare gressus. Ang.v. emdi,
ex. gr. endi, endy, Ayenbite of inwyt,
110, 118, 115, per apocopen termi-
nationis as, Ags. endian. Endian, per
apocopen lit. s, F.v. endia, et tran-
siente 4 in j et a in e F. (endje), einje.
Altera forma F.v. enda, einda, F. eine.
Angli abjecta tandem tota terminatione
(o end. Eodem modo lapsu temporis
pedetentim truncata sunt verba Ags.
algian, Ang.v. haldei, 1, 297, Ayen-
bite, Ang. Aallow. — Ags. macian,
Ang. v. taki, 44, maky 27, Ang. make,
F.u. make, F. meitse. — Ags. locian,
Ang.v. loki, 5, cmteri lote, F. Joke,
Ang. look. — Ags. thankian, Ang.v.
thonkie, 6, 7; F. thankje, Aug. thank. —
Ags. vearíhscipe, adoratio, veneratio,
(eeorthscipian !) Ang. v. toorthesipie, 5,
6. Ang. «worship, to worship. — Ags. eve-
rian, Ang.v. swerye, 6, F. swarre, Ang.
swear. — Ags. leornigan, Ang. v. lyerni,
2, 84, cet. Ang. fo learn. — Ags.
heran, hyran, Ang.v. hiere, 171, 244.
F. Aere et hiérre, Ajerre, Ang. fo Rear.
Dan Michels Avenbite of inwyt or
RBemorse of conscience, in the Ken-
tish dialect, 1840 A. D. edited by Ri-
chard Morris Esq. London, published
for the early English Text-Society, By
N. Trübner & C^, Paternoster Row, 1866.
Ut A.v. terminationem infinit. Ags.
ias abbreviürunt in $, sic. F.o. termin.
infini. F.v. ia vel a in £. Cito ex
meo MS. Memoriale lingue Frisice
J. C. Mulleri, 1691, exempla sequen-
tia. Ags. arian, F.v. aria, eria F.o.
eri, 61. — Ages. gangan, F.v. gunga,
F.o. gungi, 85. — Ags. Aabóan, had-
ban, F.v. habóa, hebba, F.o. habài,
88, Ang. Aave, F. Aawwe. — Ags.
Aealdan, F.v. halda, F.o. holdi, 16,
F. Aéide (h&de) Ang. to hold. — Ages.
Áangian, F.v. hangia, F.o. hungi, 81,
EIN'.
F. hingje, Ang. to hang. — Ages. cumas,
F.v. cuma, F.o. kumi, 87, Ang. come,
F. kume et komme. — Ags. maciasm,
F.v. makia, F.o. machi, 71, Ang. make
(méke) EF. méfse, meitse, — Nl. maden,
maeyen , metere pratum, F.u. zad-land,
pratum fenarium (proprie fenisicia),
. mad, mensura prati cujus fenum
messor die uno secat, F.v. mede, pra-
tum fenarium ; fenne, pratum pascuum,
Ags. med, pratum, Ang. meadow,
Ang.v. mead (mied), F. miede, pl. mie-
den, prata fenaria; smiedje, fenum se-
care, di finne miedje, prato pascuo uti
iu fenisecium. Nl. maden, F.o. miadi,
melere, Aug. mead (mied), mead-ow,
pratum pascuum seque quotannis me-
tendum.
Dialectus Northumbrie Anglosaxo-
nicus, in quo SY Cuthberti Euange-
lium conscriptum est, pluribus infi-
nitivis absciderat s» finalem; ex. gr.
gehalgia, sanctificare; gecuma, venire;
lokia, videre; thenka, cogitare; veortAia,
venerari; sería, jurare; Jeormia, dis-
cere; Aera, audire; aria, honorare;
gonga, ire; hadba, halda, tenere; honga,
pendere; vide hec et multa ejusdem
orms verba in glossario quatuor Euan-
geliorum Northumbrico-Anglosaxonico-
rum editore K. W. Bouterwek, 1857.
Ex hac comparatione discimus, An-
glosaxones-Northumbriwe, haud aliter
quam Frisii veteres, terminationem
infiniivam as breviare in a; discimus
preterea Anglos veteres Cantism termi-
nttionem gs. ias, sque ac Frisii
orientales Sec. 17, reducere ad ;,
Eadem organa loquele eademque in-
nata cogitandi ratio in lingua nationum
affinium, oceano licet et sorte separa-
tarum, ad eandem apocopen infinitivi
eandemque vocalis trensfigurationem
duxit. —
Prov. Dàu op 'e rein jouwt 'n bisciten
ein', ros post pluviam se solvit in plu-
viam novam. — Du haeste allyd dijn
eijn als alle malle lioc , Burm. 15, tu
in tua obstinate perseveras sententia
ut omnes stulti, Zin in hac figura
est finis restis, quam obstinate tenet
autosophus contra sapientiorem, qui
tenet alteram. — Zé swierste ein' boppe,
haud sapientis est semper pessima au-
gurari et pavere; proprie, qui trabem
elevare tentat non graviorem sed levi-
orem extremitatem prius tollit. — Di
889
EINSE.
faem is oars goed, mar it midden hat
di beide einen yn 'e macht, virgo est
virosa, creterum bene moraía: proprie,
medium (vulva) dominatur in extremi-
tates (caput et pedes, i. e), ingenium
et motus, sive actiones. Frisii rem |
veneream convelant verborum et sen-
tentiarum figuris.
EINSE, zNsE, ENZE, EINZE. Vox ex
Lat. wwcia oriunda. Umcia erat assis
pars duodecima; in genere rei totius
pars duodecima; ex. gr. wmcia agri,
duodecima pars jugeris; uxcia, pollex,
pars duodecima pedis. Anglosaxones
wacia mutêrunt in yndsa, indsa, primi-
tus uneia, sed deinde measura lonyi-
tudinis, unde Ang. inch, (pollex) pars
duodecima pedis, F. Er geane 14]
kommen ym 'n Frysce foet. — Frisii
veteres rationes subducebant per puada
et einsa, quee tamen non erant nummi
Cus, et tantum certam summam ar-
enti, pro variis temporibus variam,
indicabant. Neque Anglorum pound
nummus cusus est. — Mensura agra-
ria Frisiorum erat pxade-meta, F.
ma-; , pouns-mjille, quam divide-
ant in 13-einsen (uncias), et quamque
einze, (unciam) in 20 penningem, B. L.
peningas. Pund erat primaria unitas in
re nummaria, quaro ut pondus ipsum
dividebant in 12 partes, i. e. smcias.
Penning itidem erat numulus, sed mi-
nimi valoris. Veteres videntur mensu-
ras agrorum definivisse secundum vec-
tigalis summam, quam certo agri spatio
imposuerunt, vel secundum pretium,
quod certa agri portio primitus vale-
bat: inde forsan congruentia inter no-
mina partitionum in utraque re num-
maria et agraria. Punde-meía proprie
est mensura, portio agri unius ponde-
ris vel libre. Supervacuum est monere
libram argenti variis locis et tempori-
bus fuisse variam; adeo certi quid
statuere haud licet, O. F. W. 399.
Frisii pondus suum, quantum ad
monetam, dividebant in 12 uncias;
itidem in mensura agraria pumdemetam
dividebant in 19 wacias, quamque un-
ciam in 20 pexsingas. Itaque pusdemeta |
tenebat 240 pennimgas, quarum qusm- |
que erat unius virge quadrat regis,
F.u. konings-roede. Qumque einsa in
latitudinem. porrigebatur ad unam vir-
gam, in longitudinem ad 20 virgas
regias; tenebat igitur 20 virgas qua-
EKER.
dratas regias, qu: duodecies multi-
licate faciunt 240 vii regias qua-
ratas, i. e. unam etam.
Hee mensura ad normam Romanam
non primaria mihi fuisse videtur. Frisii
veteres. computabant agri mensuram
quoque secundum ambitum, «uem
messor spatio unius diei demetebat;
ex. gr. dei-meih, Ang. v. days-matk. su-
pra 636. Viget hodie i£ med, F.u. it
mad, pundemeta sesqui-altere. — Alias
Frisiorum mensuras cum Frisiis nomi-
nibus euo loco indicabo.
Hodie omnes veterum mensure abro-
gate locum cesserunt ulne, cujus lon-
gitudo nititur nostre telluris ambitu
1n partes exiguas diviso. Gal. Le màtre
est egal à la diz-millionienne partie de
Parc du meridien terrestre, Pundis-
mata — [] 96*]..
EITE, n. p. v. unde n. patron. Z/ema,
ii Jte, n. p. v. liens, nomen vici
in pago Hennaerderadela, proprie Jien-
hus, domus Jte.
eike, eik, n. p. f. F.b. Amr. Joh. 18.
EK, xk, F.o. vomica parva digiti dolo-
rosi. Stür. ece, ace, dolor. NLv.
Eck, pus, sanies; ecken, exulcerare. Kil.
EK, adj F.v. quisque, ex eb, F. eite,
ut Ang. each ex Age. elc. L ante K
elidunt Ages. Avelc, kvyle, qualis, E
(hwych) which, F.v. Awelib, Awolk,
hwek, huk, (hwolk) F. kwok, hok, hok-
; F.v. sulik, salk, s0lk, talis, F.
sük, sükke; Ags. salio, Ang. such.
F. sa wk nat, ex sa wol ik mat,
haud ita volo. she noyate sik it sisse,
pro scil ik it sisse, si taces dicam, F.u.
sa'k 't segge, pro sal ik 't segge.
EKEL, AxeL, F.o. Harl. nepos. Stür.
Absque # in Hd. exckel, talus, nepos-
Confer F. Nl. ankel cum Isl óbw, m-
talus, malleolus, &&, Egil F.v. wi,
kne, genu, gradus consanguinitatis.
EKER, IKKER, cg. pare agri inter duos
sulcos marginales, Frisice ,in
quos aqua pluvialis defluit; Nl. akker,
m. totus ager, Sax.v. accar, m. Gothi
abs, m. ager cultus, dypór. — F.v.
ekker, m. ager, pl. ekkerem et eckerar.
Vetus Grammaticus F. v. ecir, pl. ecirs,
et eceren, G.J. IL 4. Hodierni F. pl.
ekers, ikkers, exceptis Hindelopensibus ,
pl. ékren, ut leplem, coohleeris, F. lep-
pels, NL fpes. Ags. aoer et eer, m.
891
EKER.
in genere ager, juger, pl. zceras, ju-
gera. Si zcer ut predicatum in com-
positis notatur accentu, duplicatur Ags.
€, cccer-man, cccer-ceorl, Ni akker-man,
rusticus; Nl.v. akker-keerle, idem. G
non duplicatur in formis primitivis. Gr.
dypór, Lat. ager, unde Frisii recte
éker.
Frisii porcam in horto, vel in agello
olitoris, vocant Je4 (lectus) Ang. NI.
bed, Lai. pulvinus, qua voce Nlv.
addita distinctionis gratia acker, usur-
pabant de agrorum porcis, ,acker-Dedde,
). 9edde porca." Kil Nl. oed, F. bed,
pulvinus in horto olitoris, ellyptice
dicitur pro Ags. vyrt-ded, (herbe lectus)
pulvinus (olitorius).
Frisii dividunt agros, sive aratro
obnoxios adeoque frumentarios, sive
prata, in porcas plerumque oblongas,
et ita leniter convexas, ut sola aqua
superfiua in sulcos laterales (F. grep-
pels) defluat, ne nimio defluzu humus
exsiccetur vel nimia pluvia maceretur.
In sola Scotia similem prstorum con-
formationem vidi. — Di poepen lizze di
Jinldnen nat op ikkers, theotisci prata
non in porcas distinguunt.
Árvorum porem angustiores sunt
quam pratorum, quare ille vocantur
smelle ikkers vel boww-itkkers; hee autem
brêde ikkers vel greide-ikkers; dicun-
tur etiam /yíse (parve) et greate (mag-
ne) ikkers, porem. Werom leit dy finne
op smelle ikkers? Omdat it bouwlân
west is, quare hujus prati poree tam
late sunt? Quod fuit arvum. Inde ad-
jectiva àreed-ikkerich lán, latis porcis
ager; smelikkerich, angustis porcis
(ager); roun-ikkerich lân, porcis solito
globosioribus ager; piat-ikkerich lân,
ager porcis solito planioribus.
Utrarumque porcarum forma in pla-
num universe est oblonga, qu: fere
uadrat cum figura Anglorum acre,
e qua Johnsonus, 4 quantity of land
containing in length foriy perches and
four in breath,
Phrasis. Hy lit Goads wetter oer Goads
eker rinne, socors futuri casum ceecum
se et suos regnare sinit. Alias Hy lit
Goads wyn oer Goads lân waye.
bean-ikker, cg. arvi porca ferens fabas.
Hodie quedam prata di Dean-ikker,
F.u. de boonakker, audiunt, quod olim
fabas, quabus Frisii se maxime aluere,
892
EKKFE.
reddebant. Ex. gr. Gemeente Ee Sect.
A. N? 696, 704.
bouw-ikker, cg. porca arvi.
even-eker, F.v. eguata agri planities.
Alle weruar molma leia ewen-eker, .om-
nium fundorum solum vicinis zquan-
dum est.
weid-ikker, cg. prati porca.
ekerje, ikkerje, vb.a. planitiem agri
dispertiri in porcas oblongas, quarum
sulci desinunt in fossulas aquarias, F
lán-sleátten, sleätten, Nl. sloten.
op-ékerje, op-ikkerje, vb.a. porcas
agrorum planas in medio cumulata terra
paululum glomerare, Inde Calepinus,
ict. ,, porca, verheven aerde tusschen
twee voorens, een bedde van aerde, terra
elata inter duos sulcos. Ang. a ride
betweene (vvoo forrovves.” p. 22. Nota
bene Ang.v. ridhe, porca, qua voce
carent glossaria Anglica. Proprie notat
solum extundum sive globosius, Ies].
rit, pelta, clypeus, arcus, — Scotis ve-
teribus 7rigges erant agrorum porcs.
Frequentabant quoque a rygge of (and,
orca, semita elevatior per. agros. Ags.
rycg, dorsum; Nl. Perg-rugÀ, Lat. dor-
sum monis, jugum montis. Ang. ridge,
dorsum; ridge of hills. Ridge, sulci
margo; JF/heai must be sowed above fur-
row fourteen days before Michaelmas and
laid up in round high ridges. Mortimer.
Jun. Et. rig. Douglas, f? 196, 6,
fulare thou thy riggis (elis for tho saw.
amieson J/g. — Tropice, altius re-
petere res prwteritas, ut ophelje, in
altum tollere, figurate, renovare me-
moriam. Mem ekkerre alle álde dingen
fen heit syn jonkheit op, mater recolebat
omnia e patris juventute, altius arces-
sebat.
EKERKE, n. (ékerke) conulus acupictus
lineus pendens de angulo sudarii, glan-
dule quasi specie. Diminutivum st.
eker, idem, ex aker q. v. p. 74. Con-
fer F. u. ekkel, glans, et Skt. agra, cus-
pis, Germanice a&ra, F. ierd-aker , NI.
aerd-aker, lathyrus tuberosus, proprie
acuminata poma subterranea, forma
fere glandis, quare apud Hollandos
quoque audit aard-eikel, glans subter-
ranea. Hall, 63. Et propter radicem
tenuem formá caude murine. Sax.n.
eerd-mieskes, Nl. aerd- muisjes.
EKKE, n. p. v. per apocopen pro Ags.
HÀ, n. p. v. gladii protectio, se-
curitas.
893
EL.
EL, n. F.b. callum. Joh. 101. Ags. ë,
m. F. Z, n. Nl. eelt. Jungere fere so-
lent & ind swaerd in phrasi, 44 saech-
Jyljen giet ién (jin) throch Ü ind swaerd
hinne, qui serram acuit cruciat aures.
Jungebant et F.v. voces binas, (ui se il
ind swart fon farendum and fon fretma.
Swart, cutis spissa, F. seaerd, cutis
porci, Nl.v. swaerde idem. Kil. Hol.
swoord, idem. Ags. sceard, idem, cutis
porci cum setis, cespes graminosus,
gramen. Nl.v. swaerde van den hoofde,
capitis cutis, quie est notio F. v. sward,
ut 2 callum plante pedis. Hichth.
Rechtsquellen, p. 246, 214. Ags. il,
callus, cutis spissa plante pedis. Jun.
Et. sword, ewerd.
ELBE, ELWE, cg. fluvius Saxonie ostio
Holsatie et Hanoverz intermedio. An-
gli Shetlandi eló, aqua; $ da eib, in
aqua. Isl. eifr, f. amnis, fluvius, no-
men comuiune plurium fluminum, que
predieato inter se distinguuntur. Isl.
sazelfr, fluvius Saxonum (Sazar elfr)
F. Elve igitur ellyptice dicitur. lal.
Raum-elfr , fluvius BHomorum, hodie
Glommen in Norvegia; Gaut-elfr, Go-
thorum flumen; Zar-ejfr, cxt. Egilsson
in vocibus.
elf, Frisiis Bor. ut Suethis nomen est
appellativum, notans flumen; aqua
fluens, apud incolas collium littoralium
vel insularum (Hallingen), vadum fluens
per contiguum continentem, de eelf.
Outzen 60.
ELBERICH, n. p. f. Eljerich, n. p. v.
an. 1090. Fórst. I. 60. Gothi in ltalia
reliquerunt n. p. v. 4fióarik sec. 10.
Albrich in vita Liudgeri, Aluerik Frec-
kenhorst, nomina propria virorum.
Forte Alforum ope potens?
mál-elberich, vesana, stulta Albarica.
Puella cum lascivit, proterva est, hoc
dicterio notatur; in antiquiore Warnse
idiomate valet de viri deliramentis, Gal.
ezcemirici(és, Quid si hsc notio allu-
deret ad alvos, mulieres exemtilibus
oculis, lamias, Ang. v. efe, lamia, ve-
nefica; e/fes, demonioli, unde Nl.v.
"iue, alf, incubus, faunus; aluinne,
lamia, larus; aluen, larvam agere; lu-
dere, nugari, jocari; insanire; aluerije,
prestigie, ludus, jocus; insania, stulti-
tia. Kil. In mythologia gentium affinium
celebratur alforum rex Alerich, Elbe-
rich, cui multe montes et valles erant
subdite. Grimm. Mithol. 1« ed. 421.
894
ELINDE,.
ELDE, f. F.v. senectus, Ang.v. eità,
eld, Nl.v. oude, idem, F. v. jelde, Jur.
l. 94, etas (hominis), F. jeld, senec-
tus, stas virilis. Preponitur j ante
Isl. elida, ignem facere; F. jeldje com-
burere, ardere. F. Zke, n. p. v. Jelke,
idem. Eger, fuscina, Jelger, idem. F. v.
Eine, iclne ulna, F. jelne, cet.
ELDER, ALDER, n. F.v. parens. nom.
ieldera (jeldera), aider, aldera; gen.
elderes, elders. Plur. n. alder, ieldera
(jeldera) seideren (jelderen), gen. aidera,
eldera, dat. elderon, accus. alder, aldera.
elder, F.v. in genere parens, tum mater,
tum pater; Awersa thet alder syn kind
forthiiwat, sicubi parens suo infanti
supervivit; syn non patrem solum, sed
et matrem attinet, adeoque ambos, ut
F. as 'n âlder sym bern forlibbet, si
arens (in genere pater et mater) suis
beris supervivit.
alder, pl. parentes: ielderen (jelderen)
idem. F. âlders (&ders) idem.
alda-fóder, m. F.v. avus. F. oérre-
heit, (alter pater) idem; F.v. aldra-
moder, alde moder, f. avia; aldmoer et
audmoer, Jurisprud. F. oárre-mem, el-
lyptice oérre. Pro oárre-Àeit. quoque
valet pake, et beppe pro oárre-mem.
Ags. eaid.father, avus. Nl. grooteader ,
Gal. grand-pére, inde mixta vox Ang.
and-father. dAlde-moar adhuc pro
,a)via" valet in notione digiti medii.
F. Luze-kmipper (pediculorum occisor)
pollex. Poátke-slikker (qui ollam elingit)
digitus index. .fide moar, (avia) digi-
tus medius; ócsfe-moar, idem, unde
Nl desje, vetula. Fingerling, vel gow-
den ring (annulus aureus) digitus an-
nularis vel medicus, Ags. lece.finger ;
lece, hirudo, medicus. ZLyíse-pink (par-
va cuspis) digitus minimus, B. L. au-
ricularis, Ags. earfinger, idem. Confer
supra âld-moar, p. 10.
ELGER, n. p. v. Supra
Algar, n. p. v. Lower 1. 26.
ELINDE, cg. miseria, proprie exilium,
quod antiquis temporibus propter mu-
tuum gentium odium, periculi et mi-
serie erat plenum. Nl. eMende, idem,
Ags. elland, n. terra peregrina, F.v.
ellend , end, ililend, n. idem. dn elende
senda, in (terram Poregrinam) exilium
mittere; aen ellende sin, perwgre esse.
Land, terra, n. el-land quoque neut.
generis, quod postea degeneravit in
fem, NL de, der ellende; Neerl.v. ta-
er 88. Ang.v.
elendic
. ELIVE.
men n. dii ellinde, St. Machtelds vi-
sioenen.
Ex ai (G. alja, aijis, alius) Alam.
ali-lan($, per apocopen est al et el,
uod ad; accentu corripitur. Sax. v. eli-
indi , F.v. (eli-) lend, terra peregrina,
el-lend. Ende (ô-linde) non est ex c-
lende sed ili-lende. Prov. Prunkjen sun-
der jild is blinkjende elinde, splendide
vivere in re angusta domi splendida
est miseria. Fig. eliwde, guerimonie
de miseris, tum ficta, tum vera; Beppe
het "n bulle elinde oer di djûre tiden
ind di oerdwealscena fen it jongfolk, avia
non cessat queri de annone caritate et
lasciva juventutis petulantia.
L adj. F.v. extorris, exul. F.
elindich, miser; 'm elindige keerdel,
homo molestus, sive quod alios suis
jocis ludibrio habet, sive alio modo
exercet; laud dicitur sine quadam be-
nevolentia, Sic matres de puero pro-
tervo dicunt, Z is 'm elindige junge!
ellendechéd, f. F.v. (posterioris zvi)
miseria morbi. Wr syn ellendicheed schel
ma barmherlichkeed halbe, miserim sa-
cerdotis morbo afflcti, sontis licet, mi-
sereri oportet.
Confer Ang. Northumb. eUJ-mofher
(alis, aliena, extranea mater) noverea
quippe ezva, immitis, cruda. J. T. Broc-
kett. In ed. 2* filius W. E. Brockett
ell derivat ab eld in Ages. eold-mother ,
avis, quam causam, falsam licet, ap-
robat Halliwellus scribens eld-mother;
unc autem descripsit Wright.
ELIVE, adj. F.v. mortuus, Lat. ez-animis,
NI. levenioos, Ex. a priv. et /if, corpus,
vita, Ang. life, vita; Ang.v. live-less,
hodie éfeless, Ages. lif-leas. Confer
e-befe, sine mulcta; e-felle, depellis;
e.fretke (absque protectione publica)
proscriptus; supra eiinde, cst.
ELK, n. F.b. Amr. martes, Joh. 7, Sed
osteris elk est B. L. eguicereus animal
boreale e genere cervorum, cujus no-
tiia cum nomine Germanico alces ad
Romanas pervenit. Ags. eic, elch, Isl.
elge-dyr, n. elgr, m. alces mas; s/gia,
f. alces femina. Ang. elk, Nl. and.
ELKER, forma gen. eikers, ieikers, adv
F. v. alias, alioquin, cseteroquin. Sax. v.
Ags. Nl. el- eli- in compositis, alibi,
alio; Sax.v. elcor, alias; Ags. ellicor,
alibi; elcor, alias; «cjcor, csteroquin,
alibi, excipe. — Hwaso deer ielkers
$ngeeí, di is dae grewa achieldich twa
ELKEB.
pond, NL Wie daer anders ingaet,
uisquis cseteroquin (preterea) intrat,
debel comit duas libras, O. F. W. 61.
Jelkirs haet hya nates wald oers dan ker
ayn ledema, illa ceteroquin non habet
alind imperium quam in sus ipsius
membra, O. F. W. 188. Nemmen ielkers,
ezteroquin nemo, Nl. siemund anders,
Nl.v. niemand el. Jelkers et jelkis, cz-
teroquin, preterea, Chart. 536, a. sel-
kers, O. F. W. alioquin, ielkirs, alibi,
O.F.W. 362. ielkars, 850, alibi. Jef
Jelkers swere zakke, Nl. of andere ewaer-
wichtige zaken, Gab. 29. Ende jelkers gers-
Jalliga lyae, et csmteroquin abscissa
membra, Gab. 87. Ende wy mey toe
al sulke byfestinga mey wz gueden toe-
dwaen, gelyk jelkers een burger en meente-
man der sted forss, Nl. en wij mede
tot zulke bevestiging naer ons besten toe-
doen (te helpen) gelijk anders een bur-
en gemeenteman van voorschrevene
stad. Gab. 96.
J in jelkers et pluribus aliis vocibus
non est litera absoluta, quz przponi-
tur, sed ex alia litera, quam excipit,
orta, adeoque non per epenthesin, ut
grammatici vulgo censent, sed per an-
üthesin in locum vocatur. Luce cla-
rius est in jefte, donum; jild, pecunia,
jister sive juster, heri; jitte, fundere;
jit vel yit, adhuc, j excipere g in NI.
giffe, geld, gister, gielen, Ags. get, git,
Ang. yet, similibusque. In jelkers vero
Jj stat prot: é enim Frisii sepe mutant
in dipthongum íe; ex. gr. Ags. cl,
anguilla, Ang. eei (iil) F. iel; Nl. den,
unus, F. íen; Nl. deen, os, F. bien;
F.u. deen, factus, F. dien; Sax. n. geet,
it, F. giet; F.b. mutant éafh, juramen-
tum, in tas, Joh. 103. Cf. infra &/A.
F.b. eesk, cinis, (iesk) FE. iéske, yiske,
jiske, Outzen. cet. Eodem modo ex
Ags. dicor, élcor, oritur F.v. ielkers;
processu temporis i transit in j ut u
in t, quare posteriores scribebant jel-
kers. J tamen non accurate indicat so-
num primarium, qui intermedius est
inter $ et j, et contrahitur ex je, qui
est valor F. y. ex. gr. in yet, adhuc.
Sonus consummatus litere j tandem
in ultima lingue explicatione prodit.
Mone (Niederl. volkslit. 385, 386, 888)
citat formas vocum Frisicas, «quales
sunt Je], anguilla, j/pes, apertus, jen,
unus, Jerm, brachium, que in Frisia
nostra nuspiam et nunquam audite
897
ELLE. &
sunt. Zin iepen, ex antiquiore épen,
non movetur. 7 el et fen, guamdiu
monosyllaba sunt, manet; movetur cum
bisyllaba fiunt. Addita terminatione di-
munitiva -&e vel plurali -es voci del, vel
-ling voci ien, themata tel et íen accentu
tanguntur, quo sonus ex $ promovetur
in é, et $ positione debilitata fit j; ergo
jellen, Allen, anguille, jilke, parva an-
guilla; jenling, jinling , unigena, jinnich-
ste, unicus. Simili modo ex carm, bra-
chium, pl. iérmen, fit F. b. Jarmen, F.
Jermen. Ex eälder, parens, eälne, ulna,
fiunt idider, F.v. jelder, iálne, jelne;
ex F.v. enich, (ienich) iénich, jenich;
Ags. eov, proh! (ióuw) F. jóu/ ex
F. v. eo, Nl. eeuw, F. ieuw, F. v. ówich,
Jowich wternus. Hujus explicationis
centena mihi presto sunt exempla.
Consule Richthof. in voce elren, Ien ma-
net ien quamdiu numeralis „unus” est
vel articulus indefinitus 7/5; fit tamen
jin cum indicat relativum , se. Prov.
Twa wite mear as íén, in re dubia si
consilium exquiris duo sciunt plura
quam unus. Men maíte jin selme kenne,
Nl. Men moet zich zelven kennen , nosce te
ipsum. len (vel 's) wiif is ien foroar-
lk ding, semper mutabile femina.
ELLE, adv. F.v. prorsus, omnino. Ex
alle, omnis, totus. Nl. ale-hedl. F.v.
File blind, Ang. all Bind, prorsus cc-
cus. Nl. stéke-0lind.
elle-heel, adj. F.v. en elle-heel skilling,
integer scillingus. F. 'm héle scelling
kostet my dat bókje, libellus iste mihi
haud minus integro constat scillingo. Nl.
FEene algehele omkering van zaken kan
haer beslagh miel in énen dag krijgen,
nov; prorsus res non uno creantur die.
elle-heel, adv. F.v. Zslet hus ele-heel
behalden, EF. is it hús alle-heel behâlden,
domus si tota est salva.
el-ménte, m. F.v. respublica campes-
tris cum agris juribusque communibus,
Nl. , gemeynte, ghemeente, commune,
communis respublica; pascuum com-
mune." Kil.
elle-mode, elemode, F.b. pars com-
munis agri, quam possessor ut suam
portionem suo junxit predio, licet a
communitate separare nefas est, quippe
tributiarium solum universitatis. Out-
zen, 50. F.u. maden, pascua fenaria;
F. mieden, idem. Nl v. smaede, Nl.
modder, coenum,
898
ELLE.
elle-machtich,, elle-mechtich, adi.
F.v. omnipotens. Amstelodamenses aJle-
machtig, Ags. ou el-mihtig, Ang.
the almighiy God, Nl almachtig. —
F.u. Jan stap-almachtig, qui pleno eo-
ue superbo tendit gradu, qui magni-
ce se infert gradiens.
el-métha, respublica campestris. FF.
melh, med, pensum messoris unius
diei; me(á mensura agri pascui. Nisi
proprie conventus publicus, ubi dis-
putant, sermocinantur de commodis
universitatis. Gothi mafAMjan, publice
orationem habere; maikl, orationis lo-
cus, forum. Ags. methelian, sermoci-
nari; methel, sermo; methel-ern, locus
concilii, curia. Nl.v. mael, conventus
juri dicundo deputatus, B. L. maZum.
Hec si vera est causa, el-meike pro-
prie est conventus, in quo deputati
totius tribus sermocinantur, disputant
de commodis publicis.
ELLE, JELLA, JELLE, n. p. v. Ags. Ea,
idem, rex Northumbrie, Ragnari Lod-
broki occisor. FF. Hlle-son, Eüle-sin,
Elles, filius Elle, nomen patronymi-
cum, Ang. Klli-son, Elson, EXis, n.
patron. Corrige Lowerum I. 167. Ags.
ellen, n. vis, virtus; eZen-leca, pugil;
ellen-rof, potens; elen-vodian, wemulari.
Isl. e, n. procella; €/ Makkar, procella
bellone, pugna. Mlen-dun, Ags. urbs
Anglie (Elle mons. Kllen-sléat, cg.
fossa iu vicinia ville mes Westerend
prope a Workumo.
omina propria Germanorum ge-
nuina respuebant in baptismi ritu sa-
cerdotes HRomano-Catholici, quippe ex
aganismo ejusque ingenio oriunda.
Mutabant itaque nomina patria in ea
nomina sanctorum ecclesi: Romano-
Christiane, qus sono proxime ad ge-
nuina accedebant. Angli tamen non
permittebant prosvorum nomina mori
tota, quorum magnum numerum ad
nomina patronymica, in quibus vitam
vivunt immortalem, relegaverunt. Sic
Ags. ZElmer, n. p. v. transiit in Ang.
Eimer, n. patron. (pugne impetu cla-
rus?) F. Jelmer, n. p. v. — Elmod,
n. p. v. in Ang. Zimod, n. patron. —
Ags. Zlard, Alam. Eirád, F. Fert,
n. p. V. in Ang. Klard n. patron. — F.
Ele, Eelke, Eeltsje, n. p. v. Ele-son,
Ele-sin, Eles, Ele filius, Ang. EXson,
n. patronymicum. Mis, Mlies, Es,
Els, idem. Cf. Lower's index of surna-
57
ELLE.
mes, II. p. 218. — .Eeike-son, Eelke-sin,
Eelkes , Belconis filius. Ang. Klkinson,
KEikins, n. patronymica, et centena alia.
F. Keik, n. p. f. Eelkama, n. patron.
F.b. Eelkan, Belke, n. p. f. Amr. Joh.
18. We, Kale, n. E v. Ela-küzen, vi-
cus prope a lacu Hegensi. Cf. Goth.
Agila, Byila, n. p. v. Sax. v. Zia, idem.
Ags. ele, n. p. v. F. lgele (igele
hirdholle) id. Ags. ZHgeles.ford, hodie
Ang. .fyles.ford vicus in ripa fluenti
Midway. F. 4e, Ese, n. p. v. (Ags.
ege, timor, timendus?) Forst. I. 22.
Nihil etymologo proprius ad manum
est, quam diversas ejusdem nominis
roprii formas apud Anglosaxones et
risios ad eandem communem redu-
cere fontem. Anglosaxones jam inci-
piebant sua decurtare nomina propria,
ualia TorAtAelm in Totta, F. Totte,
ass. II. 181. SigsfritA, in Sicgga, F.
Sikke, Wass. 197, nisi ambe forme
stent pro Ags. secge, bellator; Zadwin
in Zda, F. Ede, Wass. 101; ZZifwine
in ZKJe, F. Elle, Wass. 102. SeóyrAt
in Saba, F. Sape, Wass. 105. Notatu
autem dignum est, in historia citari
tantum procerum nomina, neglectis
nominibus, qus inter plebem vigent;
hec si ex utriusque gentis usu novis-
semus admirandam similitudinem de-
tegeremus. Poeta Anglus Gowerus
narrans seditionem quandam (Wat Ty-
lers | insurrection) citavit homines e
plebe, qui primas agebant partes. Ex.
emplo sint versus seguentes,
Watte vocat, cui ZÀoma venit, neque
(Symme retardat ,
Bat-gue, Gible simul, Hykke venire
(jubent.
Colle furit, quem Bodde juvat, nocu-
(menta parantes,
Cum quibus ad damnum Wille coire
(volat.
Grigge rapit, dum Davie sirepit, comes
(est quibus Hodze,
Larkin et in medio non minor esse
(putat;
Hudde ferit, quem Jwdde terit, dum
(Tidle juvatur,
Jacke domosque viros vellit, en ense
(necat," &c.
Lower IL. 159.
Heec nomina in ore populi, qui vitat
sesquipedalia verba, perdiderunt par-
tem finalem, et deinde per solitas lite-
rarum inter se permutationes in has
900
ELLEVA.
migrarunt formas. Quod autem mi-
reris, hic exitus apud utramque gentem
fuit idem propter conformationem or-
ganorum loquele in ambabus ejusdem
stirpis gentibus eandem. Lege sequen-
tem comparationem , et ipse judica.
Omnia nomina Frisica, que laudo, in
hodierno vigent usu, sed ea cito e cata-
logo Wassenbergii, autoris gravissimi,
ut hujus autortate omnem fictm vel
distortsee forms suspicionem a me re-
moveam.
Watte. F. Watte, Wass. II. 182.
Waíse. ib. TÀoma. F. Tjomme,
181, eum ZAomas nihil habet com-
mune, Symme. F. Simme 1927.
Bat. F. Bate, Bade, 97. Lat.
Bato, Batavws. Gibie. WF. Geb,
Gebóel, Gebke, 175. — Hykke, F.
Hycke, 176. Oolle, F. Calla, 178,
unde nomen vici Collum ex Colle-ham.
Bobbe. F. JBobbe, proprie ca-
ito. Frisii et Angli aliquando male-
icta e trivio arrepta mutabant in no-
mina propria. Inter Romanos florebat
familia Capito. Wille. F. Wille,
188, plene Goth. Piiamandes.
Grigge rapit. Age. canus; Ang.
greyhound, canis venaticus. Hol. Gre-
gertje, n. p. f. Davie strepit. F.
Dauwe, 118. Nl. daven, daveren, tre-
mere. Hobbe, F. Hobbe 11I.
Larkin. F. Lurk, 118, Larch, 177. TF.
lark, larís; ljurk alauda, Ang. /ark
ex Ags. laferce. Isl. lafa pendere in
aere. Hudde. Y. Hudde, nomen
ntile Hollandorum; Hidde, n. p. v.
otte, 119. ——-— Judde. F. Jut, Jot,
116. ——- TYbbe. F. Tyb, 181. Tyebóe,
180, Tibe, 130. Jacke. F. Jake,
Jakkele, 113, Jocke, Jukka, 115, 177.
ELLEFEN, ELEFBN-BIEN, n. ebur, (os
elefantis).
elefen.
Nl. elpen-been, voor. Kil.
ELLEVA, ELLEVE, F.v. undecim. Nl.v.
ellif, Nl. eif, F.v. , Glvene. F.
dhwe, Ólwe, alibi ewe. Ags. emdlufon,
Sax.v. elevan, Ang.v. emleve, Ang.
eleven. F. v. and-lova pro an-lova, ut Ages.
end-lufan pro en-lufan, ut probat Goth.
ain-lif. F. u. numero elljf, olim insanoco-
mium Snecs, notatum numero XI; Hy
moet nar nummero eif, navigat Anticy-
ras, insanit. — Frisiorum numeri hoc
ordine procedunt, 38 acMt-ind-(Aritich, 89
neóggen-ind-thritich, 40 fjirtich, 41 ien
ind-fjirlich, F.u. isl fer, no-
901
ELLEWETES.
autem ejf-ixd-daríich, (undecim et tri-
ginte), qua formá Frisii rident nimis
scrupulosam disceptationem vel fasti-
diosam agendi rationem. F.u. Dat gaet
dar alles op syn elf-ind-dartigs, ibi res
minime attente et tarde fiunt. Phrasis
orta est e comitiis Frisis, ubi delegati
40 pagorum et 11 urbium summa ac-
curatione et lento gradu de commodis
reipublice agebant.
BLLEWETES, ALL&-HUETTIS, F. oars-
hwat, F.u. anders wat, proprie, aliud
quid; as oars hwat, ut aliu quid, i. e.
. omnino, prorsus. F. di faem is sa
tkwang as oars hwat, F.u. i£ meiske i5
s0 mooi as anders wai, virgo perele-
genter eulta est. F.v. sa ni mey thiu
stole ellewetes nawit ruogia, (versio tex-
tus Lat. Barb.) , et stola penitus non
accusabit." Lit. Brocm. Hichth. 146.
Slole, actor tribunalis ecclesiastici. JX-
lewetes nawii, penitus, prorsus non,
nequaquam, Nlv. ej, alius; ;
el, alus quispiam. gs. eL, alius.
Elle, alus, ut in ellinde quod vide.
Confer Nl. v. elers, el, Nl. elders, alibi.
Si nat, F.u. siet, reticetur, F. as oars-
hwat, F. u. als andere wat, quoque notat
» prorsus non." FP. Binne wy hjoed fry
fen scoálle? An hodie ferias habemus
ludi literarii? Resp. Ja, as oars hwat,
nequaquam. Hed n ificatur verbo
e, licere. Hjo UNE Jry fen
scoälle, hodie ludi literarii ferias i.
mus. Hesp. Ja, het mocht hwette! Fe-
rie, si Dis placet!
el, Nl.v. nienand el, Nl. wiemand anders,
idem. dAnder, alius, gen. anders, ut NI.
recht, rectus, rechís, dextrorsum.
elles, F.v. adv. alioquin, alias, cwtero-
quin; &, gen. eis. Gothi alis, Ags.
elles, Ang. else. Hwa so da oderim een
mes lo-throght, jefte scok, jeft ellis acharp
wepen, quisquis is alium jacit cultrem
vel /elun, vel csteroquin aliud ferrum
acutum, Chart. I. 894, b. F.v. (rogha
Ags. thragian, (Arogiam, Ang. lhrow,
jacere. Riehthofen male trekka, írega,
p. 1098. De redesiuiden moghen vr-
bieda dobbelapil. De dar dobbelt vr
dat bod der redesluiden, de vrberdi
enen schil, Item, der dat dobbelspil
inne hald, also fule; ende dat to der
redesluidene behôfte, vetseydt thry dagen
in den festelauent, ende (hri en in
da jeermarkeí, ende ellis alle bowerye,
der de redesluiden vrbiddet, bi liker pine,
903
ELLORN-BOEM.
Chart. I. 396, ad. Ags. inne, n. intima
pars domi, conclave, cubiculum do-
mus; isnotÀ, interiora et secreta, qua-
lia cor, stomachus, uterus. Ang.v. tw5,
domicillum, Ang. iws, diversorium,
Nl waer de reisiger inkeert, Y.v. inne
Aálda, Nl. in huts, binnen huis houden.
F. v. dodbelspil inne halda, intra parietes
suas recipere aleatores. FEF.'a Auske fen
hâld-oan, domuncula suspecta, ubi ju-
venes et puelle alliciuntur ut amori
furtivo morem geraut et comessen-
tur. — Alea licita erat in hilaribus,
que quadragesimale antecedunt; hodie
risii alea ludunt circa tempus solsti-
tii hiberni proposito premio quodam
edulio, quale anser saginatus, lupus
solito major, liba, cst. is alle boue-
rye ceteroguin omnis ales lusus a
magistratu vetitus simili mulcte ob-
noxius est. Nl. Óoewerje, in genere
nequitia, speciatim ales lusus. Zjem,
so en moet men geenerhande boewerüje
doen hoger dan om vier scilingen. Koe-
ren ende statuten van Haerlem, van
Oosten de Bruin, I. 176. Vide Kil.
i e et notam.
in
ELLINDE, eg. miseria, proprie exilium.
Vide elinde. Nl.v. , vb.a. (in
aliam i. e. peregrinam regionem mit-
tere) in exilium mittere, — Nlv. (el-
weris) ellers, hodie elders, Ags. eiles-
war. Lat. altorsum, Gal. eilleurs.
ELLORN-BOEM, m. W.o. sambuous.
R. I. 865. Ags.ellaro, idem, pleonas-
tice Ang. eider-tree. Sax.l. ellers, Dit-
marsi ôlkorn, F.o. Harl. elAórs. —
Alam. Aolantar, Hd. AoAlunder, NL v.
Rolentere, holler-tere, holder-tere, (Nl. v.
tere arbor, Ang. íree) koider-boom, idem
Kil. — Nl. v. edieder , hodie vier, vlier-
boom, sambucus. F. füer-beam, Hd.
lederbawn. Sambuous quaquaversum
in tractu littorali Frisise floret et obvia
est, lice ventis sevie e mare surgen-
tibus, qui oceteris arboribus infesti sunt,
quotidie obnoxia. lncole floribus ex-
citant sudorem et curant eatharram in
tria humida et uliginosa frequentem.
elerum superstitio sambuco tribuebat
vires icas utiles sgrotis, ejusque
affinitas cum mythologia patrum veter-
rima nos de vera ambarum vocum
causa celat, Sambucus veteribus Frisiis
erat arbor sacra, sub cujus tegmine
mortuorum suorum ossa tufa censebant.
In quoque cimsmterio cavea est lapidea
908
ELMISSE.
templo vel templi turri contigua, quie
tenet mortuorum ossa adumbrata a
sambuci florentis frondibus. Preter no-
ias sambuci vires superstitio veterum
ferebat corticem rami sambucei ab imo
ad summum degluptum movere vomi-
tum, e contra a summo ad imum de-
gluptum purgare alvum. Nature vel |
potius creatoris nature privilegio fieri
credebant, quod | arbor tam salutifera,
in ipso littoris viinio, ubi venti ma-
rini ceteras arbores supprimunt, lete
luxuriabat.
Ang. Adelard, n. patron. olim nomen
proprium. Low. T. 150.
ELMISSE, pine, f. F.v. stips, F.b.
elms, f. Ben clmesse, f, Ang.
alma, Nl. ina x voce ecclesias-
tica EAEEKOTÚVM. Supra almis, 98.
ELNE, f. F.v. ulna, mensura, roprie, |
ulna longitudo. Membra hominis ho-
mini erant mensure prime; quales,
dita pollicaris craesitudo , ye
(Nl. span) cubitus, ulma, pes,
pun palmarius , palnipes, — Ie ina ; om
da ielna is dat selve riucht, Scot. 102, b.
falsche yelna, ulna adulterina, Chart
L 849. Lat. wma, Ital. p. alna,
Gal aue, aune, F.v. elna et jelna.
Ex F.b. eame, accentu posito in ú,
eat edine, et e in 3, 4 in € transiente,
délna, jelna. Bxemplis" scatet lingua F.
péal, pl. gedlln, ; kéaP, kedllen,
Kjellen ; Rupe Beámmen, bjemmen.
Pro edle, Dame ftr. (eólne) jólne, E
fonte Greca GAN fluxit Goth. Zleina,
alleina , ulna.
Di kóp is nim jelne lang, tri-
carum, reluctationis sum ei
hodie morosior sum. Narje di man
met; di kip is him nin jelne lang,
ne lacesse hominem irm impatientem.
Cupido expilatus, Mey E jelne wird
ick metten, Dear ick elckom mey wot-
miet, G. J. 38. A (hab) die telne te
faack mieten," Burm. 35, toties cam
wlnam mensuravi ut accurate ejus nos-
cam longitudinem, e. virum sepe
expertus nosco ejus indolem.
Po. ulna, mensura. óm Freeske el is
m: di Brabantske el lei, C. M.
. 97. EL, sensu proprio ulnm, F.o.
Digen, NI eliebo A cubitus, F. eérm-
takke, ib. 26. — ón, Ang. one.
ELS, cg. subula, qua cerdones inter suen-
dum calceos perforant, ut filum trans-
Jelte, adj. F.v. vegetus.
ELTS.
mittant et soleam corio constringant.
Am el, Ang. v. elsin, elsen. Aga. avi,
avi, Hja is sa scerp as "m els
pu acutior mulier amara, sen-
tiosa est.
ELS, cg. alnus, pl. elzen.
|elzen riis, "menta alea.
ELSE, zALSE, n. p. v. Elske, n.p.f. EL
singa, n. siron" An; , n. pa-
ai a pns, Ang gen p
ELT, adj. W.or robustus, corpore sa-
mus, vegetus. E. I. 91. Isl. eljaw, f.
vis, robur, constantia, E 188.
and eund,
- Jelte, n. p. v. Ang.
tus et sanus.
t, n. patron.
elte and sund, F.v. W.o. Elf ws sun,
integer virium et eamus. Nl. krachtig
en gesond, F. fleurich ind soun'.
elte, n. p. v.
et lie, 'ut F. efe hwa, simile est,
i e. eodem redit, quis omnium. Inde
elts, guisgue, separatus a ceteris om-
nibus. stat i Sie. gen. pur. allera,
aller, F. v. allera bi, quisque.
In constructione ^e r^ voces com-
posite separantur; cx. gr. F.v. allera
iera lyk, quoque anno, "Proprie, non
differt quo anno; allera meta lyk, quie-
|ue mensura, F. like Folle hwat mjitte.
Fisione, liquide 7 ante gutturalem cons.
, elk fit Fry. ék; eeck O.F.W.
Ao. éch, Ang.v. eche, Ang. each, F.u.
sükke, Ang. such, F. sokke, Nl. zulle,
ex su-lic et so-lic, talis. Év. hoelik ,
hwele, hwek; hok, huk, quilibet, Fu.
hük, "ke, "f. A, kie, qualis.
Prov. F. Ek, it sine den krigel di
diwel neat, si cuique suum, nihil restat.
malis. Elts hat noach oan syn eigen,
quisque vitiorum suorum satagit, ne
reprehendat igitur aliorum.
elts- vel elk-ind-ien, quisque, omnis
homo, Nl. elkéén, Ang. ( Cumb. elcone,
quicumque. F.v. ec, quisque, Ang.v.
ech, Im ech-en, x elk-én. ; Ha
je hunder e my to lien? Ik
bin krap ri p^ dou biste elts-
ind-ien nei, Visno mihi commodare cen-
tum florenos? Fere non sum in num-
mis; sed unus e multis mihi es di-
vinctus; habebis.
905
ELTS.
elts-oar, se invicem. Mllsodr it nyjier
nat âfwinne, alter ne alteri preripiat
commodum justum; ne mihi fucum
facias. Helpje elis-oar ind Goad scil
jimme helpje, succurrite vobis invicem,
et Deus: vobis succurret, — Phrasis e
trivio, Hja scie yn íén poat, ind drage
it mei eltsoar uwt (cacant in eodem
lasano et uniti exportant stercus) con-
spirant uniti, F.v. ofAer, oder, or,
alius. Ang. eacA-other, Nl. ander, aer;
elk-ander , elk-aer.
by eltsoar, juncti, congregati; mei
eltsoar, omnes simul vel associati; édsjin
eltsoar, invicem divisi, ut Nl. by, met,
legen elkander. F.v. elc-oderem, elk-
oedemen , elck-oemen ; elkerlyk-orem. Elck
mey orem, elck mey oemen; oemen elisa
r ex 0er-men, oar-men. — Jouw m
fjouwer fearnen tabak. By eltsoar? Né,
by fearnen elts apart, Nl Geef mj
vier vêrels tabak. Bij elkander? Neen;
ieder vérel afzonderlijk.
ien-oar, idem quod &/k-oar. Hâld ien-
oér (n oár) fest, ind jimme scille nat
falle, jungite manus et vincetis. Plene
di éna den oeder, Gabb. 80. Chart. I.
941. b, infra. Hindelopenses utram-
ue frequentant formam. ékem, dat. ex
éc, Ang. each, quisque, F. v. allera londa
ékem sin riucht omnium pagorum cui-
que suum jus. F.v. En-orm, F. ien-oár
(enoár) F. v. other, oder, or, alius; dat.
olherem, oderem, orem contracte Hind.
orm. Proprie, unus altero, Lat. aller
altero.
elkema, quisque privatim, singulatim,
sumtus. Zk-man, quisque homo, per
apocopen e/kma'. F.v. alleramatna-ek ,
ermonnik, F. elk-ma! pro manna-elk.
FE. As elkmes "n lyk part fen di wrâld
jown würd, scoene di méaste noch gnoárje
dat hja io min krigene, si bonorum
vite cuique pars equalis distribueretur
maxima pars se defraudatos quereren-
tur. Goth. manleika, m. imago. Ags.
manlica cffigies humana, hominis imago.
Lat. forme luporum, ferarum, deorum,
i e. lupi, fere, dei, ipsi. Hd. mans-
bild (viri imago) vir; weids-bild. (femino
imago) femina; /rauen-bild, (mulieris
imago) mulier. Nl.v. manlyk, hominis
imago, homo, quisque imaginem ho-
minis referens. Nl.v. eter manlijc,
quisque homo, unus-quisque: zan-lijc
andren cussen ende helsen, (quisque al-
terum i. e.) alter alterum, se invicem
906
EM
.' osculari et amplecti ; manlüc andren
sijn gelof vergouden, Nl. Elk den ande-
ren zijne belofte vergelden. Nl.v. Si scoten
menich quarreel mallic op anderen in den
eíride, NL zij schoten elk op. den an-
deren menig quarreel in het gevecht. Ex
his liquet manlic-uander idem esse quod
elk-ander. Alam. manno-lic, unusquis-
que, Graff. II. 760. Deinde maZik as-
' similatis literis formatur ex manlyk.
Porro Neerlandi inverse et perverse
pro mallic op anderen dicunt op elk-
ander schieten. Rite constructa est phra-
sis, Nl. De wilden eten elkander, Ang.
It is said, they eat each other. Nl.v. Mai-
lik, malk, Nl. malk-ander , Hol. maikaar,
dial. menaar. Huid. Stoke, VII. 1005.
Eandem sequuntur normam Frisii.
Mannich, O. F. W. 10, unusquisque, ut
alre-land-ick (omnium regionum quze-
que) unaqueque regio, ib. 12. Zck
(ik) idem quod F.v. ec (ék) Ang.
each (its), Manlyck, F.u. 1436, Ch.
I 519, un&, Ghi (Sicka to da Dick
end | Sacka Ulba-soen) sullet bytalen
jonga Asgha to Mantghem manlyck so
fele als Aesgyha mit sin sempel word
inwennen wil, NL G zult met elkan-
der zo veel betalen, als cst. F.u. Mal-
lick. den anderen, Ch. I. 878, b. su-
pra. By mankourem, Gabb. 69. Mun-
iken mey mankorum, Gabb. 86, 93.
Manlyck mijt ourum, Gabb. 48. Miik
manlik oderem, Ch. LI. 539, a. Mit monk-
kowrum, Gabb. 66. Omder monkourum,
Gabb. 69. Mit manluck-oedrum, Gabb.
68. Under mallic ourum, Gabb. 50. Ex
malk- vel menk-oar hodierni Frisii ha-
bent mekoár; ex eik-oar ducunt elís-oár ,
„gun sunt synonyma.
E
, m. F.v. (eem) avunculus (matris
frater) F. iem. F.v. federia, fedria,
m. patruus, (patris frater); én, gen.
émes, dat. ém; pl. émen. Fedria cum
exoleverat, F. iem, Nl. oom, ei matris et
patris fratrem notare cepit. Sax.n.
Oyme van vaders of moeders wegen, 'Teu-
thonista. Frisii hodierni ex ome, avun-
culus et patruus, adoptaverunt dimin.
omke, cg. idem. — In genere diminu-
tiva sunt neutra; de houn, cg. canis
it honke, n. canicula; di óroar, cg.
frater, i£ ôrodrke fraterculus. Excipe
Nl. de oom, m. F. de omke, cg. Nl. de
moti, f. F. de moike, cg. amita; forsan
quod utraque vox notione diminutiva
caret.
907
EM.
omke-sizzer, gui aliguem avuneulum,
patruum vocat, i. e. filius vel filia, sive
sororis, sive fratris, Gal. mevew, niece,
Ang. wepkew, Nl. seef, avunculi vel
patrui filius; tff, avunculi vel patrui
filia. Gal. cowsin, Ital cugino, b. L.
congemiius, consanguineus. PF. sig, cg.
eonsanguineus; nepos ex sorore vel
fratre; sodalis, socius, Hark ris,
mêigh!/ Audi, bone! Goth. mégs, gener.
.meg, meig, cognatus, propinquus.
NLv. mash, Mem. Ed
Propinquorum nomina Frisii aliquando
inter se commutant. Pater et mater
in idiomste veteri Saenredamme et
Follendammse vocabantur /ae$ en mem
(E. Aeit ind mem). Frisiis australibus
vero (aeí est avus. FP. deppe, avia (pa-
terna), Saenredamenses óeppe, senex,
vetulus exoletus.
In nuptiis secundis Hollandi liberi
ex nuptiis primis nati vitricum et no-
vercam compellant ut suos parentes
moriuos ipsos, t en moeder, (F.
heit ind mem.) Apud Frisios nomina
ista venerabilia honorificaque cum pa-
rentibus ipsis in nocte sepulchri sunt
defossa. rivigai privignegue vitricum
compellant omke, avunculus; novercam
moike, amita, quem honorem novi pa-
rentes privignis remunerantur prsemio
libi sacharini longioris, cui crusim ex-
streme abscisssm sunt.
EM, m. F.b. stridor, Bend. 330.
eme, vb.n. siridere instar aque mox
ebullituree, vaporare. Isl. ymie, stri-
dere; gymi, anhelans, grandisonus,
n. p. v. F. Áymje, anhelare. Isl. Fmi,
B. p. v. F. Jwe, n. p. v. Ymk, Ymkje,
n. p. f. Confer F. imerke, cicada do-
mestica strepens. F.b. im, f. pl. ima»,
apis, apes, Sax. n. immen, idem. Joh. 9.
M. am, adj. F.b. sensilis, zeneibilis
. klemzerig, Ang. touchy. Isl. ,
leviter vulnerare, (eymdr leviter vülne-
ratus) lesionis dolorem quemdam sen-
tire. Isl eymd, f. miseria. Hald. F.b.
eem, pellicula tegens recenter sanatum
vulnus. Isl. ema, misericordia tenera
esptus esse, Jonsson, 115. F.b. eem-
kertich, ad) tener in animis. Nl de-
derhar(ig. Outzen, 55.
EM-BRASTIGH, F.b. ad verbum Nl.
lederborstig, Nl. aem-borstig, Hd. eng-
órustig, asthmatieus. Joh. 153.
EMEDA, F.v. urbe Emdana. M allicet 2,
quare hodie audit Eden, ut F. Aimdd
908
EMSK.
pro Aud, indusium, et Nl. Aemôdd pro
hemd, Emsda ex Emutha, supra p. 816.
E (6 aqua, fluvius; eem, aqua, flumen;
a, aem, idem. .femse, eewse, flumen
Amasis. Zem-mutka, ostium Amasis. —
Plures urbes tum Neerlandiee, tum
Anglice ad ostium fluminis site inde
denominantur, ex. gr. Nl. Deuder-monde,
Roer-mond ; Gene-mude, lsel-mude; Ang.
FEzc-mouth, Age. Eranmuth; Plym-nmouth ;
Ports-imouth , Age. Poríesmuth ; Tyne-
moulh, Ags. Tinan-muih, cot. Prete-
rea Chron. Saxonicum citat 4fenemuth ,
Fethermuth, Fromuth, Limenemuth, Nortà-
mulh, Pedridammuth, Siuremuth, Ta-
mermuth. Lat. ostium, fluminis porta.
Ostia urbs ad ostium Tiberis, ZTóL«.
EMEB, zMERSK, adj adv. F.o. merus,
immixtus, solus. mer lust, mere li-
bido. Confer eigemiwst. — Paululum,
'n emer mal, paululum farinse. Stür.
'n emerke, n. micula; synonyma sunt
F.o. jeefs, F. et F.0. 's spier, 'n sier,
Nl. griselke. Stür. 4T. nfer thema
em in Ags. emtig, vacuus, Ang. empty
cum Hd. /edig, vacuus, solus.
EMER, (émer) F.b. favilla. Nl.v. amer,
idem. Outzen. Ang. embers. Ags. emirie,
f. Is]. eymyria, f. Àmr. eemrang, n. fa-
villa ardens; eemrang üüd e À, fa-
villa in foco, Fér, emering. Joh. 7.
EMK, (eemk, émk) F.b. Amr. homo tor-
vus, tristis et morosus, Mat 's rocht
an émk. lal emja, misere ejulare; ulu-
lare ut athlete furiosi. Egil Joh. 7.
Sax.n. emerie, infantis morosi et que-
ruli voces ficte.
EMSK, adv. adj F.b. uno codemque
tempore. Lok as uenlok kem egh emsk,
fortuna secunda et adversa haud eodem
veniunt tempore. Jo kem man wan san
an muun emák skin, veni cum sol et
Juna simul lucent, i. e. cum dies fa-
ciem praebet serenam, — Ags. emd, em,
emne, Àgs. even, equalis, par; em-nikt,
equinoctium, Ags. emae-cristen , Inwyt
emcrisién (con-christianus) Nl. sede-
christen, Nl. even-mensch, nature hu-
mane mecum particeps, Hd. eden-ôdild.
Ags. emme- vel efen-(Aeov, conservus.
Confer Hd. gleich, Nl. so qot. sta-
tim, mox; gelyk, similis. Lat simu.
Simul ; eimul-ac; similis. Nl. Even, equa-
lis, par; zo even, vix, momento recen-
tissime preeterito. (Lat. Advenia dche-
runie viz. Enn.)
EN.
N, prep. F.v. ad, in, F.v. as, F.u.
an, F. in, dan; Ags. an, Aug. on
ón 'e teännen, serum sanguinis in pe-
dum digitis. — Sa skelen tha deda en
riuchta scrifía sfonda, delicta vera de-
scriptione oportet exponere. — And
Aiara kus en Óronde, F. ind Ajar hús
ón 't barnen vel yn 'e órán, et eorum
domus si flagrat incendio. Ang. Áeavens
on fire, celum ardens; To on
fire, flammam eoncipere. F.v. Tene
mon en mara end em mede wnihonkes
Aalda, hominem se invito anguste te-
nere captum.
EN (ên) F.v. unus, ex as, idem. F.v. et
an et én pro variis locis et temporibus
frequentabant. 4f, á abiit in é, Sex. v.
et F.v. én, Nl. een, et £ in ie, F. sen,
en vel i», "n. Contra à in Ags. aw se
deflexit in o, Ang. one. F. v. én, m. gen.
enes, f, emere, enia, n. enes, m. dat. ena,
annen, f. emere, n. ena. m. accus. enne,
annen.. Numerale mus, F.v. axe ot és
skilling, F. (én eceljon. Age. dn scilling,
Ang. one shilling.
mist ién, so. fen di fiif, amens
est, insanit, (quinque sensuum caret
uno. Prov. ZWwa ife mear ae íóm,
duorum consilia plus valent consilio
unius. Jw soam imd dy bidoarn supra
244. lén (sm twa is moárdners-virk,
pugna duorum contre unum sicarii est:
nihil Frisiis despicabilius est viotoria,
quam robustus de debili vel plures de
uno reportant. J4 is ién tsjin thúsen
dat 'n gelecré man eák 'n wiis man is,
rarissime wiri docti idem sunt qui viri
sapientes.
By ién, junctim. Di boel by ten dwaen,
alterum alteri addere, jungere; ôi ín
hâlde, rem familiarem tueri, conser-
vare; socios tenere junctos. — Fem ién
ecuórre, dilacerare. — Yn íónen, inopi-
nato, momento citius. — Yn ién dwaen,
inserere rem rel. — Mei ién vel íénen,
simul, mox. — Oan fén, continue,
indesinenter; Jirrem oam ién op 'e heage
scoáll gien, ind noch by dé 4, post-
quam multos continuos annos íÍrequen-
tavit scolas altiores adhuc heret in
elementis. Twa oeren oan ín stie sk yn
'e foárkeasmer (o wachtjen eár 't di
kaet by mi kaem, duas continuas horas
causidicum in ejus atrio manebam.
on an, idem. — F.v. wr én ,
convenire inter se F. oer íi homme,
910
oer iens komme, idem; F.v. sr én mo-
ghen, inter se convenire possunt. —
fên steapelje, cumulare rem re. Op
ear lizse, dormire. Op íén foet
downsje, (obsc.) futuere. — Uwi iin fize,
extricare, — Z6, twa, láryje/ raptim! —
F. iener, gen. f. Wi binne Mir eák fen
sener stond komd, recenter advenimus.
F.v. an, en, To, aliquis. F. iex,
sensu numerali íé& quadam emphasi
effertur, quz duabus notatur virgulis;
contra sensu articuli indefiniti debili-
tatur sonus et ten fit en et "n: en vel
'n man, &Vúp TIT; ién man, vir singula-
ris. Articulum indefinitum Latini fere
omittunt; autores classici tamen wa
adolescentula, Y. ien, 'n fung-faem; unus
paterfamilias , F. ien, 'n heit, non abhor-
rebant. Lat. uxws qwidam, pro quidam,
gli hoc sensu Ags.
an ante vocalem intactum linquunt, et
ante consonantem apostole mutitant in
G. Sensu numerali integrum ose fre-
quentant; There stands a house, Out one
man lives in it: ín, idem: Mei it polle-
tske lichem is alles yn ién dwaen; oer-al
rottige stélen, res politicse eodem et uno
sunt statu; jnaque tetigeris ulcus. —
Jéín-ind-it-selfde , prorsus idem, Lat.
eri Nus et idem: eadem e$ vua ves
. Porsupe yn 'n lánsleat, oaf op di
greate sea, komt op ie ind Lade wot;
déaà is deg. — lem, jen, jin, pres-
tat vicem relativi, se, Nl. sich, Hd.
sich, quo Ags. Ang. et Frisii carent.
Verbum plurale respicit antecedens men,
plur. vocis mas, homo. Men scoene jin
forgrieme, as di bern hjar mem smachte
litte fen hunger, perdant me Dii, si
patior liberos, qui matri fame crueia-
te non sucourrunt; NI. pid sou, sich
aangrijpen. F. It is jin nat allike f
it giel, homo frugi haud friget ubi res
agitur sua; Nl. He? is iemand niet even-
veel, koe 't gaet. V. Men matte jin wite to
reden, quisque presto sit sibi ipsi,
Ang. Help your self! F. Fal s unge-
lokkich minsce nat hird; men wite nel
hwat jin selme oerkomme ken, ne gravis
sis miseris ignarus guod fatum maneat
te ipsum. — Zen, Nl. iemand, aliquis;
It scoe jim grize, dat rikelius fammen
i£ scone ilen fordwane, der di earmen
mei hungerige halsen nei snakke, horror
aliquem perfunderet, cum famule di-
vitum perdunt fercula, quibus pauperes
911
EN.
inhiant. Angli ose et men eodem usur-
pant sensu; Ang.v. The wits live ob-
scurely, men hnow not how, F. fornuf-
ten libje forgelten, men wile nat ho;
Ang. The wits die obscurely, men mark
not when, F. Di fornuflen steárre
forgetten , men merke nat wenncer.
Nota wite, sciunt, pro sing. toyt, scit,
guod respondet plurali men. Pro men
hodierni Angli habent ome: one knows
not how; one knows not then, One
may be little the wiser for reading all
the pamphlets of politising men, in quo
loco et sensu Frisii tantum men usur-
ant, men wile nat. In medio ct re-
ative Frisii et Angli ambo ieu et one
utuntur; ZE is mot so worthy to be
brought to heroical effects by foriune or
necessity , like Ulysses and Eneas, as by
ones own choice and working, EF. as by
jins ein kar ind würking. — Scoe it jin
nat grize dat di boerefeinten efler di
ploech weihelle wirde um oare minscen
dea to sjitten, yn pleats fen it iten foär
hjar klear to meitsen? Nl. Zoude '6 ons
niet gruwen, dat flinke boerenknapen ach-
ter de ploeg worden weggehaeld, om
hunne evenmenschen dood te schieten in
plaets van ze voedsel te verschaffen? —
Jin, gen. jins; men malte jins âlders
nest Goad foär eagen hâlde, post Deum
primi parentes colendi sunt. Nota vo.
culam sen sensu relativo efferri jin in
media phrasi; si phrasin absolute aperit
manet zen, en, 'n, Prov. N man 'n man;
'n wird "n wird, standum est a pro-
missis, Analogice Angli ose efferunt
s0ín, quod Walker scribit wün, et
Knowles oas, uti F. jin pro ien. Ang.
p ones, The great ones of the world.
. pl. ienen, It is nôflik dat di bern
by ienen komme ind nat by tsjienen,
lyk as di biggen.
al êne, F.v. (totus unus) Nl. alleen, F.
âllinne, Ang. alone. F. rin-âllinne, per-
petuum mobile. Prov. Jes ongelok komt
nea allinne, Ang. Misforíunes come
never singly.
ienbar, adj. in aliquo loco solus habi-
tans; i. e. absque contubernali; soli-
tarius, remotus ab hominum commer-
cio. 'N ienbar âldfeint, Ang. an old
batchelor living aloue. — Ho grouwelike
ienbar binne dy heidefjilden fen Drinte!
guam horrenda solitudo regnat in cam-
pis Drenthiz; ericwis!
enich, 6ng; F.v. (anich) ang, F. ienig,
912
EN.
ullus, quispiam. Ags. arnig, Ang. asy.
F. ienich, iénich, jinnich. Prov. Jinnige
priisje di man, oare lekje him, lauda-
tur ab his, culpatur ab illis.
ienlik, jinlik, adj. solitarius. Ags.
anlic, unicus, singularis, Ang. v. onlike,
idem; Ang. only, idem. J£ wennet my
der to iénlik op it heidefjild, solitudo
mansionis in medio ericeto mihi uon
placet.
éndracht, F.v. éndrachtighéd, F. ien-
dracht, cg. concordia. Prov. Zendracht
makket macht, Belge L'umion fait la
force, Nl. Eéndrachí maekt macht, con-
cordia res parv; crescunt. ZJón, uná;
dracht, portatio; féndrachi, actus quo
lures un& portant ejusdem rei pondus
ucta ex figurata notione verbi drage,
portare, est phrasis. Nl. zich eerlijk
dragen, Gal. se porier en homme hon-
neite. Nl. Zij zijn ééndrachtig, proprie
Gal. Jis se portent unis par le méme
sentiment.
iendrachtich, adj. concors. Zendrach-
tigen (a goed binne sterker as sendrach-
gen ta it queade. .
endrachtelike, adv. F.v. unanimiter.
ien-each, cg. unoculus. Ags. aneage.
ienf&lde, cg. inaffectatus candor, sim-
plicitas, Ags. anfeaid, Nl. &mvoud,
idem.
anfealdlic, adj. Ags. simplex, singularis.
An, unus, feald, plica, F. faide, (fâde)
Ang. fold, Nl.v. eoude, Nl. vouw, een-
voud. Gothi faithan, plicare; ainfalths,
adj. simplex, sine vitio; aimfalthei, f.
simplicitas. Gothi faliks et falthan re-
liquerunt in ltalorum faída, plica, et
faldare , plicare. Confer Lat. simplez,
sine plica.
ienfâldich, adj. simplex, absque astu-
tia et artibus. Di óysfeinten iesze op
ienfüldige minscen, homines dolosi in-
callidorum bonis imminent. Nl. eex-
voudig.
enfaldechéd, f. F.v. ienfáldecheid, cg.
simplicitas.
ienfáldens, cg. candor, simplicitas.
Ags. anfealdnes.
(énkoara, cg. unicornis. Ags. enAorn,
anehyrned ; anhyrne deor, fera. (cervus?)
unicornis.
fénh&n, cg. unimanus. Ags. anhend, an-
hynd. , 1
ienling, jinling, cg. proles singularis,
infans unicus. 4s it .-'n gledde wid.
Anne orba est vidua? Né, Aja het "n
918
EN.
jinling, non est, singularem habet na-
tum sive filiam.
fénkennich, adj. (infans) assuelus ma-
tri et familie, a ceteris aversus eos-
que respuens. Jen, unus; kenne, nos-
oere, inter suos habere. F.o. eenkennig,
tür
ien-lopen, adj. F.u. celebs, innuptus,
innupta, Proprie, solus euns; F.u. '»
ienlopen mins 1s niet feul, homo innuptus
multis eisque dulcissimis vite commo-
dis caret. NL v. eenlopigh gheselle, Kil.
juvenis colebs, qui neque uxorem,
neque prolem, neque familiam alit,
solus quocumque lubet vagatur.
Kil Ags. enlipig, awepig, adj. singu-
laris, (singuli) quisque; solitarius, pri-
vaius. Ang.v. aniepi, onlepi, per aphwe-
resin lepi, sed per syncopen a/py sin-
laris, solus, innuptus. Inwyt, emne-
l. Ane es fornicacton, a fleschly sinne
between an a man and an a
xomas, MS. Harl. 1022. f. 73.
For wele more synne it is
To synne twith a wedded wife,
TÀan wiik as anlope itis.
MS. Cantab. Ff. v. 48. f. 86. Halli-
well. p. 64. Ang. a single maid, virgo
innupia; a married woman, uxor.
vrij-gezel, juvenis liber, i. e. innuptus.
Ags. a», en, Ang.v. an, on, F.v. én,
F. ien, unus; Meapan, saltare, currere.
Ang. v. leppe, (F. Ueppe), saltare; leppis,
F. Beppen, pl. saltus; F. u. Jope, currere,
(F. rinne, idem) pf. E lopen. Ang.v. lope,
longis passibus gredi, saltare; lope-staff,
Ang. a leaping-sfaff, contus quo sulcos
aquerios saltantes superant. F. /eáp-pois,
. epring-stok, Ags. hlepian in an-lipig,
figurate notet esse; eandem vim habet
san, stare. (Lat. sfare, Ital. estare, Gal.
ésíre, Élre, esse.) Ags. anstandand, (so-
lus stans) monachus: anstond, idem. —
Nl. ei£, sedeo, pf. sat, sedebam, Nl. v.
eensaeter , idler, eremita: een-sedel,
anachoreta. Kil. — Ags. steppan, NI.
stapper, F. stappe, Ang. to step, gredi,
Ags. anstape (solus gradiens) eremita. —
Ags. buan, habitare, Ags. anbuend, (so-
lus habitans) eremita. — Ags. Jicgan,
jacere, p£ leze, leac, lage; anlaga,
eremita,
ien oar, alius, ien-oár, se invicem.
Prov. Di Jóden hawwe jamk roesje under
ien-oár, mar as it (o reden is um ien
gojim to enulen, binne hja it iens, —
len oar mei sisse hwat er wol, mar dy
914
EN.
twa dinne it iens mei 'moér, garriant
alii pro lubitu, hoc par amantium sese
invicem desponsavit. Zen-oér idem cum
elk-oar , od, elts-oár,
én-opsile, cg. restis, qua equus singu-
laris. trahit Siairum EN sal um; p
delde-sile, qua duo trahunt equi.
ienriedich, adj cui sedet sententia,
propositi tenax, de homine singulari;
e pluribus Ags. anred, unanimis; de
uno, constans, perseverans. PF. (íwa-
ledich, adj qui dubius hreret.
ienriedich, adj. concors, de pluribus.
lenis, adv. semel. genit. nominativi ies,
Prov. Men matte ienes kéatje; better ier
kéate as let, vis innata dessmvienda est
semel; prestat tamen juventute quam
rovectiore state. T ts ien quae paed
br me nin meer as iens gen ken, mala,
i. e. periculi plena via est, quam quis
tantum semel facit, i. e. via perdendi
omnia, virtutem, famam, valetudinem,
vitam. Burm. 65. F.v. enes, enis; ense,
ens, Agsn. anes, Àng.v. ones, Ang. once.
Ang.v. ases, once; just like. F.u.
ewen-iens, — Nl. eveneens als, prorsus
idem, F. iens-allyk , idem. F. contracte,
is, pro iens, ut Hind. ees pro eens.
len-ris, semel, soch-ris, denuo, £wa-ris,
bis, #krye-ris, ter, feóuwer-ris, quater:
ris, reis, iter, vicis. Prov. Men is mei
ienris nat holpen, bene cum hominibus
est agendum ut tibi faveant et tuis
commodis continue inserviant; quid
juvat semel tantum ab illis affici lucro?
fén-settich, adj. ante ferens, preeferens,
ex. gr. quendam cibum. Di sciep binne
ien-settich, oves exquirentes , fastidiosse
sunt in pastu; mandunt solam teneram
eamque optimam herbam, Ji aciep
dinne gesel op koárt ind fyn gers; geset,
cupidus, avidus, appetens, selle po-
nere: stelle, ponere, gesteld, appetens.
íón-sinnich, adj. obstinatus, suse opi-
nionis suique decreti tenax, pertinax.
ón-sket, F.v. haud plus vice simplici
(rependere.) Als y Aim beta skillet dat
raef dat eensket ende dat oder, rependes
duplicem valorem rapine. F.v. sket,
pecunia, pecunie summa, Ages. sceat,
Ang.v. scatte.
éntale, £ F.v. pactum. Nl. overéén-
komst, Tale, sermo, actio (in judicio.)
6n-winter, F.v. Ags. an-viníre, (unius
hiemis, i. e) unius auni, anniculus.
Annos Germani computabant per hye-
mes, Contracte F. $iwíer, unius anni
68
915
ENDE.
eguus, tanrus, bos. Znier-hynzer, inter-
bolle, inter-kou. Inler-weer, aries anni-
culus castratus. Pllyplice it infer, n.
seilicet óis?, animal. Formantur eodem
modo /4winier, bienne animal, fArinter,
trienne animal, ex /(wa-winter, ihrye-
winter. Ulterius heo forma haud pro-
cedit.
ienigje, vb.s. unire, consociare. F.v. |
ingel-lán, Anglia. Ags. Engla-land,
enega, eniga, enigia, in aliqua re con-
sentire cum aliis eamque decernere;
di wilker is als hime da liued mitta |
schelta enighiet.
eninge, f, F.v. conventio, pactum. Ags. :
aninga, adv. unanimiter, omnino, plane,
sigillatim; eninga, adv. idem.
ENDE, Fee. et, Fx and supra 102. Ede
fit iude, EF. ind, in. Nl.v. ende, NI.|
en. Ex Goth. and, versus quid, obviam,
secundum, juxta. Sic Neerlandi dencé
vens, juxta, sensu copule exd, et, usur-
pant, De kolonel benécens een riimeester
gingen voorop, prefectus equitum et
decurio anteibant. — Emde hwant, Gab.
146, ad verbum Lat, (et enim) efenim,
ENGR soant immers, immers.
„D.pP. vV. ga, n, patron.
sier vicus in Do Wouseradela. b.
wierum, vicus Dongeradele orientalis.
ENGELE, n. p. v. Angilo Forst. 89. Sec.
VII. Ags. Engla-land, (Anglorum terra)
Ang. England iota qua patet Britannia,
Analogice Holland designat omnes Neer-
landie borealis provincias; pars prima-
ria pro toto. F.v. Frislond, (terra Fri-
siorum) Frisia; hodie Frysióm', Frys-
loan , Nl. Vriesland. Frisiis solemne
erat varias regiones designare voce
lond, preposito populi nomine, qui re-
gionem habitat. Ouantum ad Frisie
partes, has quoque voce /omd vel ind
indicant, sed preeposito, vel nomine
situs, vel incolarum; ex. gr. situs
Emder-land, Astergo-land, Butiaingera-
lond, Norden-land, Auriken-land, Scho-
ler-land; nomen incolarum Brokmonna-
lond, Segelter-lond , .Herlinger-lond.
, Angelésk, adj. F. v. Anglicus,
Ang. English, (ingliz) F. Ingelsk. Ages.
ZEnglisc, Englisc, Anglo-Saxonicus.
It Ingelsk, sermo Anglicus, Di faem
sprekt Ingelsk, virgo (loquitur Anglice)
dives est. Di faem lit di Ingelsce flach
waeye, virgo menstrua est, Di Imgels-
cen binne op 'e kust, idem. Tngelik doof,
(Anglice surdus, i. e) surditatem si-
mulans; F.b. in insulis Fêr et Amrum
916
ENJEN.
Ingals-duuf, idem. Joh. 92. Tacitur-
nitas Anglorum ad interrogationes ex-
traneorum his erat simulata surditas.
Ags. Englisc-man, Anglo-Saxo, Ang.
Fnglishman, (inglismen) FÉ. Ingelsman,
Anglus; pl. Zngelscen, Eodem modo
Franschman, pl. Fransen, sed JDüetecer
pl JDetscers; Sweed, pl. Swêden; Deen,
pl. Dénen.
insula Angl . Ang. land,
gland Am. Zing a, "Ang, Inple
fiel Engelum, n. vici in Menalduma-
ela.
delond, dngelesk, Haglak, F. Ingetk,
"Inge , sk, ,H. ,
Ingeloan'. Age. (Anglia) Englaland, Zn-
glisc, Englisc, Ang. English (Inglisz).
Supra (p. 102) notavi F. angel sig-
nare vigorem floremque virentis herbe.
Quam appellationem si refers ad fla-
vam comam et vultus candorem vege-
tam, quibus Frisii et li omteris
prostabant Germanis, Àn ab hac
parte fuisse notatos haud absurdum
est. Grimmius suspicatur Frisios a
compositis capillis fnisse denominatos.
Gr. Geschichte 669. Ad illam faciei
comzeque figuram alludebat papa Gre-
gorius per agnominationem , cum prima
vice videns quosdam servos adolescen-
tes Anglos in foro Romee eos appellavit
Angelicos. Confer lapidem sepulehra-
lem BRinsumageeste, in quo imago ju-
venis Frisii passis crinibus eisque in
comarum annulos defluentibus, sculpta
est, Hanc imaginem societas Frisie
literaria tabula papyracea expressam
ublici fecit juris.
ENJEN, pl. agri pascui vicini vico Wes-
tergeest in pago Kollumerland, Multi
agri in Frisia nomen ducunt a quo-
dam possessore, ex. gr. Auke Annes
op de Enjen, Gem. Westergeest. Sectie
A. n? 116. 1l B. 19 R. 80 E. Het
midden op de Enjen, Seoctie A. n? 119.
68 R. 60 E. — Enjes ex , Sing.
enge, lsl. engi, n. pratum, Dani eng,
Sueth, eng; F.b. eng, inge, pratum in
clivo. Outzen. Ags. ing, pratum, pl.
Ang. bor. (Ae inges, Alam. angur , arva.
Goth. vinja, f. idem. Sax.n. de wangen,
prata in fluminis Isale ripis. Ang.
North. ing, pratum humile contiguum
flumini. Halliw. Inde terminatio £sg in
nominibus Anglis vicorum Baeing, Jiea-
ding, cmt. Lye, ing, inge, Confer Sax. n.
In
ENK.
enk, tractus oertus arvorum £t:pra-
torum urbi vel vico oontiguus e& ple-
rumque incolarum bonum commune.
ENK, m. W.o. matris frater. EL EX
368. Hà. enkel, nepos. Hol.v. exckel
idem, Kil,
ENKET, cg. F.u. F.o. F. inket, Nl. inkt,
atramentum, Gr. fyxzurTov, rubri co-
loris liquor, quo imperatores Romani
ad scribendum utebantur. Lat. ewoaws-
lum, Itali inchiostro, Ang. ink.
spin, F.o. atramentarium, F.o.
arca, omne vas aliquid continens.
. epiwe, cella cibaria. NL spinde,
idem, promptuarium, armarium; pe
aphzresin ex dipende, Tul
div (On um md
pea, spensa nge) armarium. v.
P "Y ; ls niei. jn
cella penaria, plene ime. Con-
fer apimde, Bo Pi
inket-hoarn, og. Mameniarm, forma
cornu vel cornu ij um ndens de
scriptoris pectore. X. dinien-
horn. F.o. enkel. a rsculum atra»
mentarium; encke- , C. M. 50. Ang.
ink-horn.
ENN, m. ded p yer Contracte
ex F.v. ge. afen, reri
Ita et Hind. ézs, idem. "fend. 82.
Supra awend 186. Confer Gr. éeépo,
(espera, épera) cum. Germ. fera, gs.
North. efern, vespera,
6nne, vb.n. F.b. vetpetisctre, Bend. 280.
pera, juwnje, vesperascere,
EC do enne, citissime vesperascere,
ultima vespera fieri. Bend. 245. F.
tajuwnje, celerrime vesperascere. 1f
juwnet ta, tenebre verpertine cito
1noresount. ib 245.
ENNE, n. p. v. Anne, idem. Anna,
Turner Ags. Hist. L 878, unde patron.
Ang. Anson, Anne fllius, F, (Enne-
son) Ems, n. patron. Bnnema, idem.
dinh, n. p. Drenthanum. Confer
#NELBUDE, m. W.o. procus. F. fryer,
Freiwerber, wnnan, favere,
nere, consentire, donare; pf. aw.
Ang.v. a», favor, donum; amor. Isl
waa, przs. as, faveo, diligo. Nl.
Bode, nuncius; , amoris nun-
E oo RM
ANôg, adv. F. v. esoegi LH
sas, O.F.W. 181. F. wagh, ge-
néagh; ex amoch, enoch fluxit Ang.
^s
A Age. mk, imoh, moh. Yal.
^4. percootus; ellyptice, ut vi-
salis coctus.
Ets smoagh adam
r, pro "
lins gr i bre
nem fert leren -eins, in quam quee-
dam voces apud Gothos Ex
baloeins. goei, deutheins , gie
Goth. 115.
lents et or s
ses "eandem. fre-
Insulani We
kwat hwyts, NL wat vils, quid albi,
F. Meitems, albedo. W.o. wii nettens,
NL wat net, concinni quid; mei nos-
iris Frisis debet, au dicunt heat
. vel kante, E. L. 90.
ENI IR, ENSSER, BNTSTER, YNBTER, j.
—€—ÀÁ nation nhe l| Hodie $w-
sier ra elastica absque jugo, angina
vel lanibus, NL.v. [DAI 'brasis
Hy is oan "e ümster waeii, eis
pensus fuit) ambiens quemdam gradum
tentatus, examinatus est, sive in artis,
sive literarum studio. Bex.n.
tentare pondus rei libr, examinare
alicujus doetrinam, experiri alicujus
ingenium, vel proposita, v Pp
ENTEI pro RM |n us, eterona. Ki F.v.
(stercorium intestinum) in-
prre Bess Nlv. den erri .
H. Jun. 4. 1* ed. hodie aeredarm (in-
testinum ani) idem, mast-darm, idem,
proprie, intestinum stercorium, ut en-
iden; l mast, mest, sterous, H.
un. il
EPE, Fpema, n. patron.
pese? Fro, Epi, n. Buon. Jp
919
EPEN.
home, contr .Epsom. F. Epema, n.
gent. Gron, Fppe, n. p. v. (eppen-
son) Eppess, n. gent. Idem forte cum
Jeep, n. p. v. ut Jelle cum Ele, Epke,
n. p. v. .Epkema, n. patron.
ipe, n. p. v. (Tpeson) Zpes, n. gent.
Ipema, Ino, n. patron. Fpke, n. p. v.
Ypk, hodie Fpkjen, n. p. f. Confer
Isl. al epa: herop, clamare ad arma;
6p, inclamatio ; sigur-ôp,t riumphatio ; ad
a Y ^d clamare Io triumphe! Ex
4 et EF. ópke, Upke, n. p. v. Isl. Herop,
clamor bellicus. F. Harop ! VOX que
equisones incitant equos in stadio. Ne-
que tamen despice Isl. apr, adj. asper,
acer; predicatum hominis moribus,
gestu, et sermone austeri. Hald. Jonsson.
Nescio an huc pertinet Ags. Zoppa
sacerdos, Chr. Sax. An. 661. Mutata
e in i et $ in j, a fiebat F. Jopa,
n. p. v. Wassenb. IL 176, hodie Jóp,
n. p. V. Jeppe, idem; Juppe, idem.
Ang. Jeló, Jobbson, n. patron. Jepson,
idem. Quidquid sit, corrige Lowerum
Jub ducentem a nomine Hebraico Jo),
Eng. Surnames, I. 168. A à
eápa, Ags. n. p. v. F. Jape, Jappe, id.
ese. Fáta, n p. v. FE. Jatte, Jette, id.
Jaítsje, n. p. f£. Ags. Echric, equi rec-
tor, F. Jourick, n. p. virorum. AZ, si
transit in $ ante a et e, fit j.
EPEN, adj. (Épen) F.v. apertus. F. iepen
(F. u. open) comp. iepener, sup. tepenste.
syn iepenst weze, caute versari in
aliqua re. Ags. yppe, ippe. F.v. ài
durum, EF. by iepene doárren.
.V. di epema dolge, hiscente vulnere.
F.v. In epena kase, in manifesto tu-
multu, jurgio pugillari — F. /AicAt
waer, F.u. dicht weér, colum hyemale,
quo glacies aquas navibus claudit; iepen
waer, lene celum hyemis, quo aque
fluide et nautis aperte manent, Di
doar iepen bounsje, pulsu aperire fores.
Ang. bounce broke up the door.
Dryden.
éplic, adj. F.v, apertus, manifestus.
epenber, adj. F.v. manifestus. F. fpen-
bier. F.u. openbaer, Nl. óaer, Ags. ber,
Ang. jare (bér) nudus, manifestus.
épenberlic, adj. F.v. manifestus.
épen-hertich, adj. F. v. candidus, sin-
cerus, apertus,
ipenheit, cg. occasio, Tepenkeyt ginne,
forliene, offerre occasionem, Nl. opene
id. — Alvus solutus, Der mat
g
fpenheit komme, alvus purgandus est.
920
ER.
Alias iepen lf; Hâld swiel-wei ípem
liif, Ang. Hold gentle open belly!
epenia, vb.a. F.v. aperre. F. iepenje,
ger. iepenjen, pf. iepende, p.pr. iepem-
jende, p.pf. iepend. Ags. ippiam, pf.
ippede; Openian, pf. openode, p.pf.
openod. Nl. openen, opende, geopend.
epenberia, vb.a. F.v. manifestare,
aperire, indicare. F. fpenbierje. F.u.
enbare. |
EPSE, nomen vici Saxonici vicini Da-
venirie ad austrum. Vide Zype.
epsom, vicus Ánglicus in Surrey. (Epse-
home).
EPTICH, adj. accurate et munde elegans,
concinnus et feroculus. Phresis viget
precipue de virgine elegante et delicata,
. It is "n eptich ding. Ang. TAou noble
thing! tu egregia virgo! Bak. Notio
eptich respuit omne, quod rude et con-
turbatum est. F. v. eppe, apertus; epplik,
manifestus. Ags. yppam, manifestare;
yppe, spectaculum. Analogiee apecio,
contemplor, speciosus. Specto, spectaíus
homo, femina specíaíissima; spectaculum.
Confer Hd. üppich, Ang. uppish, proud,
et Ang.v. yep, prompt, quick, quam
vocem Stratman omisit. Vide suum
opus 4 dictionary of the old English
njguage. Habet tamen sub geap for-
mam yeep, 267. A brisk active person
is said in Suffolk do de yepper. The
(o and fouríi weren yep, That leten
ther hors ; Arthour and Mer-
lin, p. 212. Halliwell, 946. Confer F.
sjûch, adj. speciosus, et «n-sjoch, de-
formis, F. ik sjócÀ, video.
eptige liu, familia in cultu et moribus
accurata, concinna, mundaque.
eptigens, cg. (Gal. air peigné) fastidi-
osa elegantia in vestitu, moribus et
sermone.
ER, pronomen masc. ille. F.v. Aer; hir
Em. Landrecht 186, 205. Apud Hd.
er comma aperit, Er Aat gesagt, er
woll nicht, quod Frisiss, Neerlandis et
Hollandis inauditum est; hi enim sem-
per in medio commate referunt er ad
virum, de quo sermo est. Js mat
dwaen as er sein hat, cuique & promissis
standum est, Nl. JZk moet doen gelijk
er gesegd heeft, FY. Hy is sa mansk nat
as er wol mient, plus virium in se putat
esse guam sunt, NI. Hij kan miet so
pet er zich wel inbeeldt. Haud ali-
ter F. v. her et er; tef her et muge,
Nl. ds er de boete betalen ben. Er in
921
EB.
als-er inverse re, sa-re; hebbe-re, skel-re,
su felle-re thet rôf, F. Sa er mar wol,
ut ei placet; sci er oaf scil er net?
cmt. Frisiis er adeo est pronomen re-
lativum.
Inde est quod Hd. er wnd sie pro
. masculo et femina usurpant, ubi Frisii
habent Ài ind ei, ille et illa; distinguunt
enim masculinum et femininum genus
vanellorum, 's Ayke ind 'n syke, F.b.
en he wniig en jó, mas vel femina,
Bend. 89. (Ags. Àeó, Aid, F.v. hin,
Àio, F. hja illa.) N. d. Aéken und séken,
ubi Hd. ein erchen oder siechen, Gr.
Lex. III. 691. Forsan etymologis sus-
picio obrepit, an F. crke, anas mas,
cum Hd. erches, aliquid affinitatis ha-
beat. Vide nostrum «cerke, p. 18. An-
gli distinguunt animalium genus pro-
nominibus 4e and she, ex. gr. a Àe-
bear, ursus; a Ae-goat, caper; 4Ae he's
in Dirds have the fairest feathers; Nl,
De mannetjes onder de vogels hebben de
fraeiste veders, Ang. A he-cal and a
skhe-cat, F. 'n boárre ind 'n kàt, NI.
een. kater en een kat.
ER, adv. (êr) F.v. prius, ante, olim.
Ags. er, Age. cr, prius; Ágs, geare;
olim, Ang.v. yore, idem. Ags. cron,
idem. PF. éres, idem, antea. Twa
hundert iera ér Kaerle, 900 anni ante
Karolum Magnum. Er Kerstes ber-
ihe, ante Christum natum. Ang.v. Long
er the bright sunne wprisen was, multo
ante splendentis solis ortum, F.v. tef
ma tha érma ér skal riuchía er ma tha
rike, pauperi prius jus dicendum est
quam diviti. Nl. men zal den arme eerder
recht doen dan den rijke, — Olim; mortá
ther hi êr efremed heth, neex guam olim
perpetravit. F. éren, Nl. eertijds, guon-
dam. That wi ér North herdon ate,
Nl Dat wij aleer Noordwaerís hoorden
aen Radbod, — Antecedens; des erra teris,
F. forline jiir, anno antecedente. ls
di Walburge-dei a sunnandei , sa haldema
leme erra (dei.) Ang. Is the Walbury-
day a sunday cxt, Nl. 7s de Walburgs-
dag een sondag zo houde men dien
vorigen dag.
eer, antequam, JPér wi swichtje luke wi
it mes twaris. Compur. eere, G.J.
potius, prius. Superl. edrste, primus:
Ten-eársten, mox, ilico. J£ goede wirk,
daste yn 't sin heste, dôch dat (en-eársten
uod tibi propositum est benefactum
acito propere. — Tewmetrsten, certe,
922
ERCH.
saltem, Prov. Nis wusgelyk dwaen ind
win wagelyk dildje, ten-eárstem net fen
'n poep. Hol. Althuns niet van een mof.
eer, prius, antea, fit F. ier, matutinus,
maturus, Nl. vroeg, Hd. fru; iere-
moarn, prima lux diei, Ang. early
$079, NL de vroege morgen. ler op-
stean ind ier (o bed, surge bene mane
et cubitum i mature. Ags. earísg, di-
luculum, ear-eóM, prima lux diei.
F. J£ is ier DócM, lucescit dies bene
mane. Ang. Early before (he morn. —
Sickness is early old age; út teaches us
diffidence in our earihly state and in-
epires us wiik thoughts of a future, — F.
al-eer, olim, Nl. aleer. Nl. eerlang,
(antequam longum tempus sit lapsum)
propediem, Ang. erelong.
jerder, comp. adj. ér, prius, maturius.
Ags eror. Age. erra, super]. erosl,
F.v. primus, F. earste, primus; Ags.
alra-erost , alreres(, omnium primus, F.
alder-earste. F.v. Adv. earst; Ik kaem
earst; da kamen di oaren, ego primus
veniebam; me sequebantur czteri. Prov.
Dy earst komt, dy earst medlt.
eár-jister, jerjüster, F.u. eer-guster,
nudius tertius. Ags. geséran, heri, Ang.
yester, F. yester, jister. Ags. gestran-
deg, histernus dies; ere-gesírandeg ,
nudius tertius. Nl. eergister, Gal. avant-
Mer. Angli vim et elegantiam duarum
vocum coalescentium in unam non
sentientes before yesterday. F.o. eren-
ystern , C. M. 59.
ier-dei, multo mane. Ags. erdeg, Ang.
early-morn, Nl. veroeg-dag.
ier-leócht, adj. primo diluculo. Ags.
&r-leóht, Ang. day-break.
iere-moarn, cg. multo mane. gs.
ere-mergen, &re-morgen , prima lux diei.
êr-seke, f. F.v. causa pristina.
ór-tichte, F v. accusatio pristina. Ags.
er-ded, delictum pristinum; er-feder,
Nl. eoor-vader, majorum unus.
ear-tiidz, pristino tempore, olim. Ags.
er-(íd, primo mane, PF. ói-(iid, idem.
ier-wekker, adj. bene mane excitus, ex-
somnis, vigil. Ags. er-vacol, Ang. early
awake, N]. vroeg wakker.
Prov. F.b. 4 óuk as vol iar a íghan,
F. Di Dusk is eárder fol as de eaghen ;
alias 74 each is greater as di mage;
Supra age, 62. Joh. 152.
ERCH, ad (eergh) F.v. pravus, vilis,
despectus, drga list, prava astutia;
bine voces coaluerunt in unum, Nl.
ERCH.
arglist, maltiosa astutia; arglistig,
malitiosus, vafer, Ags. eark, iners,
pavidus, abjectus, Alam. arac, avarus.
Ags. earh oththe flugol, fugax. ex. gr.
ZElfr. c. g. term. 60. Eargias prae ti-
more (íorpescere. Isl. arg, timidus;
oarga, audax, leonina confidentia prz-
ditus. Isl arka, segniter procedere.
Tenuis & pro media g, unde forma
Ang.v. erke, segnis, tardus, ignavus.
Consule Junium, Etym. erke. Genti
alacri, impavidse et hospitali Germano-
rum nihil magis despicatum pravumque
erat quam ignavia et avaritia, fontes
vitiorum et malorum.
F.b. iaragh, malus. F.b. vocalem
posit. quorundam adjectivorum mutant
in comparativis, ex. gr. ual, antiquus,
ealar, ealst; für, fardar, fürst, lon-
ginquus; in comp. et superlat. aliorum
simul, ex. gr. iaragh, eargar, earagst,
Joh. 160. F. fier, fjirder, fierst, erch,
erger, ergst. In talibus qualis, F. erg,
terminatio agÀ disparuit; F.b. durragk,
Ang. borrough, Nl. óurg; furragh, Ang.
furrow, F. furge; F.b. fuallagk, Ang.
Jallow, F. falge; F.b. gualagh, Aug.
gallows, NL galg; B.b. sparrugh, Aug.
sparrow, Nl. eperling; F.b. £ualagh, n.
Ang. (allow, Nl. talg; F.b. soillagh, m.
Ags. vileg, vilig, m. Ang. willow, Nl.v.
willge, Nl. w4ge, wilg, m. F. wylje,
eg. F.b. meuragh, medulla in ossibus,
Ags. merih, mearh, farcimen, FP. marge.
bargemarge, vide supra 151. Joh. 13].
Ialaw, flumen Albis, quod ibidem citat
autor, hue non pertinet; vox nata vi-
detur ex ial) pro alb et aw, flumen,
lalb-aw, Ial-aw.
ERCH, adj. malus. Erch waer, tempes-
tas furens et minax. "s Erghe snaek,
essimus nebulo. Vide arglist, 116.
l.v. erge gast (spiritus malignus) dia-
bolus.
erch, comp. erger, sup. ergst; di ergste,
pessimus. Prov. Di ymsbylding is erger
as di threddeis keáid, persuasio vana
febre tertiana pejor est. Wi dinne
uwsselma d$ erghste fiand, quisque sibi
hostium pessimus est.
F.b. An) lidj sant a earagstan, F.
eigen folk binne jamk de ergsíe, neces-
sarii seepe immisericordiores peregrinis
sunt. Joh. 150. F. et Nl. ex eod,
lieud, leed. Hd. leute, habent Nl. lie
den, homines, gij-lieden vos, F. died,
lie, F.b. dj, homines.
924
ERE.
erchje, n. artificium, vaframentum,
techna, íaetitia fabrica. Hy Aet dat
op 'n ergje, dextre et occulta arte hanc
perficit fabricam, vel hoc artificium,
ex. gr. prestigiator.
ergens, cg. Prarum extremum rei, Di
ergens fen d$ sjeachtme leit yn 'e hirde
thjinst, mala morbi potentia est in fe-
bris vehementia.
ergene, ergense, f, F.v. deterioratio.
érgisa, vb.a. F.v. deteriorare.
urérgia, vb.a. F.v. pejus reddere. Nl.
verergeren, deteriorare et deteriorari.
ergera, vb.a. F.v. ledere, violare.
ergerje him, suspicionem habere. Hd.
arghwohnem. NL sich ergerem, sioma-
chari; sy ergerem zich aen alles, ad
contumeliam omnia accipiunt, — Hwette
ergerje, rationem alicujus rei habere. F.
Hy ergerde di thjinst earst net, mar it
is op 'e déad uútdraid, ab initio febrim
flocci pendebat quse tamen evasit in mor-
tem, Synonymon fere est vb. ealgje q. v.
ERD, F.v. herba renascens post messum
pratum, raef-erd, delictum greminis
serotini depasti. Juret judex paganus
se actionem institurum se As! as racf-
erd, se kit vim racfscherd, sive sit prop-
ter subreptum gramen serotinum, sive
ropter furtim messam segetem, Ch.
. 848. b. Foerd soe vor biene wreer,
ende wrscheer, raef-eríen raef-
delta, ib. 350. a. porro vetamus aratio-
nem et messionem trans agri limitem,
furtum graminis serotini defossionem-
que furtivam.
ert-slauwe, Ch. I. 847, gramen sero-
tinum furtim cesum. Ags. e&eas, om-
dere. Ang. slay, occidere, pf. sat.
F.v. man-slage, homicidium, Nl. man-
slach, idem.
ERE, f. F.v. honos, veneratio, cultus.
FK. ére, W.o. ér, ft. E. TL. 865. E exa.
Ags. ár, f. gloria, honos, reverentia;
beneficium, favor, gratia; divitiee, bona
ecclesiastica, cst. Angli vocem dr cum
ejus derivatis repulerunt, et pro e&
peregrinas adoptaverunt, quales 4Ao-
wour, glory, favour, grace, cemtersm.
F.v. ére, gen. pl. &ana, dat. éron,
érem. Theil aller is hera erana wei
wert, Thet riucht scalma halda alle
Frisum (o lowe ende. to erun, EF. alle
Friezen (a lof ind ta ére, F.v. Dat
riucht, deer era leert ende onera uretoert,
t honesta dooet et inhonesta contur-
t. Godes era, adoratio, veneratio
935
ERE.
dei. TArwch Godes era tha buwnge dua,
propter sive in honorem Dei templum
exstruere; inda era godis, idem.
„Dy d'eere hellet fen 't steehuws
» In. krodit se yn trionpke ^£ kuws,
„In swolmi as wetterdorlle ijn moed,
„ Dy 's proncke as mey in poddekoed.
NL Die is gecierd als met een padde-
stoel. Epkema male vertit koed, cutis.
F. (pileus bufonis) Nl. padde-
stoel, (bufonis sedes) boletus: G, J. L
graet schat, apud bonos in honore esse
magnus est thesaurus. Burm. 19. Aere
costeé folle to haaden; bled dat ick mijns
put bin, sej de faam, Burm. 19. —
t giet dyn eere ney! Ick wol 't wol
liouwe, Burm. 68, scomma in eos, qui
se lesos aliorum auxilio simulant. —
Hwer nin kriich is is eák min eere,
sei di koster, ind hy sloech di bylden
mei di búsdok om 'e noas, nullus honos
ubi nulla emulatio.
érber, adj F.v. venerabilis, probus.
Fen erbere ! , virorum venerando-
rum (sc. sacerdotum.) F. fem eerbre
ljoe. — Decens F.v. een eerber meeliyt
cona recta. — Erbera goede frionden,
Nl. Geéerde goede vrienden, honorati
robi amici. — Zdel ende érber, nobi-
is et loco honorato natus. Jur. 1. 132.
eerhaftich, adj. F.v. honorificus. Zer-
ich in ende in erem, Jur. I.
192, clarus. bonis et honore.
eerheftich, adj pudicus. Nl. eeróaer.
FBerheftige njiuedrifte, affectus amoris
castus, G. J.
eersom, adj. F.u. eereaem, Hd. ekrsam,
honestus, pudicus: 's eersom wiif, uxor
pudica.
eer-wirdich, eár-würdich, adj. ve-
nerandus. Ang. sworíhy, ellyptice pro
Ags. árveorth, venerabilis (honore dig-
nus.) De pontificibus valet, Ags. ar-
vurike, arveoríh, Ang. Aomorable, NI.
Kerwaerdige keer, pontifex.
êrlas, adj F.v. infamis, Ags. arleas,
F. ear-leas, Nl. eerioos.
eerlik, adj. F.v. honestus. Ags. arlic,
idem. Alam. eriiá, decorus, el ,
venustus, Frisiis summum erat decus
quod justum est; onique tribuere suum,
abstinere fraude et : inde F. eer-
lik, cuique suum tribuens. Di faem
936
is earm, mar aa eerlik as goud, famula
quamvis paupera intaminate est pro-
bitatis; eerlsk ind trou, idem; Ang.
irue, sincerus, verus, fidus.
eer-grittigheit, cg. ambitio. Gris,
grütsk, greatsk, adj. superbus.
eer-slipe, cg. comitalio honoris causa.
Nl. sleep, tractus, tractus femines ves-
tis humum verrentis; sleep van dienaren,
comitum pompe. Ags. spas, labi,
cadere, dissolvi, laxare; slipor, lubri-
cus; FE. slipe, acuere, polire, slypje,
verrere, trahere per solum ; 344, limus
marinus mollis; sàóerich, lubricus;
oanslibje, allabi, alluere, de limo ma-
rino. Ang.v. slip, repere. st, slip, ar-
gilla mixtas aqua, argilla figularis;
slip-slop , eepida, &lip-skoe, calceus
lexus, sordidus, (EF. seep-scoén, pl.
caleei triti) ^ Ang. slipper, crepida;
slip on clofhes, to put them on very
hurredly and loosely, (Nl. aentrekken,
aenschielen) , Ang.v. pillow-slip, (Ang.
! ase) F. Nl. slope, sloop, idem.
. slad, Ang. pinafore, Ang.v. sloppe,
a night gown, marsupium; hoses ,
slops, braces laxe. P. slip-hoas, Nl.
slop-kows, tibiale tegens talos et cal-
ceos contra ocmnum. Gal. gwefre.
eerje, voa. honorare, venerari, F. ik
eerje, pf. eerde, pE p. eerd; Ags. arian,
pf. arede, pf. p arod, ared. Ang.v. erie.
Ags. arias, honorare, venereri, obser-
vare, curare, Sax.v. eros, honorare,
donare. F.v. eria, aria, honorare, ob-
servare, Zhou skalt eria thine feder. —
Soe da riuchter da wird bisecket soe
eria hyn dyn diowel.
foreárje, vb.a. donare, accus. rei. Hy
hat moike 'n scylfisk foreárre om 'n
kabbeljouw wer to kryen. — F. alter
ara, vel era, altare donatione hono-
rare. Ags. ór, beneficium, favor, gratia.
Of. Lat, medico Àomorem habere, i. e.
donum dare.
foreáring, cg. donatio. — -i
ERF, n. area in qua stat doinus. Ven-
ditur domus cum fündo &weige ind
erf, achter-ezf, n. fetilu& (bx. gr. hor-
tulus graminosus , candefaciendis linteis
aptum, cst.) post domui, alias "s ef-
ter-üet. Foár-erf, idem ante domum.
ERF, n. TUN-BRP, (tuun-erf) Sax.n.
mier, Alsine media. Van Hall, plan-
tenschat, 31. Est lolium, quod Prisi
pabuli loco prsibent avieulis Canarieis,
quos vocanti benarje-fuwoels, Hol. ka-
927
ERF.
naries. Pulli avium amant apices hu-
jus lolii rostro tundere et edere. Inde
proverbium in Ray's proverbs, Chil-
dren and ehicken , Must always vd pic-
king. Inde synonymon F. erf,
aviculare lolium, Hol. vogel brui oor.
der-beet , (gallinarum morsiuncula.) Ang.
chick-weed. Ags. earfan, herbe genus.
Lye earsfan, idem esse censet cum
Lat. ervum. Nl.v. erue, voeder, viése,
evum: alsine lolium aviculis gratum.
il.
ERF, cg. superficies animalis cutis con-
cinnatz, pilis tonsis, et granulis sive pi-
lorum poris distincte. Ponitur et pro
cute corpus adhuc tegente. De homine,
qui pulchre valet, dicitur, Der leit
'n goed erf op him, Lat. homo curata
cule. Dy kou hat ien forkeerd erf op
'e hád, capili morbidi hujus vacce
cutem tegunt; dicitur de vacca vale-
tudinaria, cujus villus erectus nativum
perdidit nitorem. Zrf prsposita aspi-
ratione nasali »ezf, idem, ut Nl. s$jver
et nijver, studium; aers et naers, anus;
uchten, mane, et nuchten; Nl. v. wuveren
et nuveren, flagitare; orck et morck,
bellua marina; así, oest et noost, nodus
in arbore, et multa similia, que vide
apud Kilianum. eggAer, Kil. terebra,
. mOager.
» Nerve, squamule infantum capiti-
bus, tanquam crustula queedam scabiei,
adhzerentes. Erue, porrigo, achor." Kil.
Coriarii vocant ezf vel nerf superficiem
exteriorem cutis, oppositam interiori
carni adherenti.
ERGEL, n. F.o. organum musicum, quo
cantant in templis. Om óld Freesk wii
in di ízierck kumende en hadde ju liefdi
nat ergel héri, quidde, „Da hére ick
di fle un dudelseck Gades; wêr is
miin stock un holscken? Ick mut dunsse,
vetula Frisica veniens in templum in
vita cum numquam audivisset or-
fonum musicum pneumaticum, ,, Au-
io, inquiebat, fistulam et tibiam ven-
tricularem Dei; age, ubi est meus
baculus cum soleis ligneis? Mihi est
saltandum." C. M. 71. Nl. orge/ , quod
agricole Gysberti state 'inversis li-
teris pronuntiabant olger; ynn” sted
klinckt olger in usijck (pro musik.)
Vetula insulana nondum cantum organi
musici audiverat, et state poete Gys-
928
ERTHE.
Hicce luxus, simplicitati ingenii chris-
tiani incongruens, nondum ad sacella
vicorum prorepserat.
ERNST, f. F.v. seria, studium, auste-
ritas. Confer arssí et earnst.
érnst, (ex Érnest) adj. F. v. serius, gra-
vis; Ágs. eornost, eornest, serius, Ang.
earnest. F. v. Hiwyr sa quade deda schaet
in spot ende naet in qwaeda and eernsta
moed, jeffía fen boeskeit off fen quader
hería, so schel ma dyo deda meer (o
lidzen wessa dyo boertlyckheit dan dyo
achalycheed , Jur. IL 200; in qwaeda
and eernsia moed, malo et serio animo:
in eernsía, Nl. uit. ménens, serio, extra
jocum. JBoerilyckheit supra 414.
ERREBARBRE, cg, ciconig. Ex ederbarre,
edebarre; vide supra adebar. Dou biste
eak al "n errebarre, dy det it nest fal-
len is. „Et tu ciconia es, qui pullus
cecidisti e nido. Rustici olim cico-
niis permittebant, ova facere et exclu-
dere in rota jacenti, quz nitebatur,
sive ramis arboris, sive palo longo solo
arem infixo. Ciconia enim eis erat pia
et fausta avis. Plerumque pullorum
unus cadit e nido, sive casu, sive pa-
rentum instinctu, qui pullum debilem
longo valatui imparem rejiciunt. Fa-
bella anilis autem ferebat ciconias colono
solvere mercedem loci nidi, vel ovo,
vel pullo.
ERS, (eers) F.b. anus. Vide ears. Diar
an gratten eers hea skal uk an gratten
boks ha, magno cluni opus sunt magne
braces. Joh. 150.
ERSEKE, f. F.v. causa pristina, ratio
movens temporis anteacti. Tw Rest
thit efuchten ihruch thine erseke and
thruch thine alda nit, R. 59. 5, 6,
Nl. Gij hedt deze vechierij bestaem om
eene oude zaek van u selven en om eene
oude vele van w zelven. EF. eer, éren,
olim. Ags. sacu, sac, f. causa, conten-
tio, lis, Hd. wrsache, causa, ratio,
fons. NL oorzaek, idem; oorsprong,
scaturigo, fons, causa, origo. Ágs.
&r-ded, vita antecedens; er oot , 8u-
rora. F. ier-leócht, it iere leócht, prima
diei lux.
ERTHE, f. F.v. terra, humus, agger;
NY.
tellus: ex érihe est F.u. eerde.
forma solennis est (r(he, unde F. ierde.
Goth. airtha, Ags. eorthe terra, Ags.
North. eard, patria, terra.
berti in templis campestribus nondum | ierd-bei, cg. pl. deyen, fragum, (jid'-
ad sonos organi musici cantabant.
bei) Nl, aerdberie,
929
ERVA.
ierd-béwinge, cg. terree motus, Ags.
eorih-beofung , Nl. aerd-béing.
irth-fal, 2 F. v. casus in terram, ex.
r. membri cesi; plene pa
ja erthe, F. delfal p" 'e ed. 7
ierd-karre, cg. (jirdkar) parvus car-
rus uno equo írahendus, duabus rotis
volubile, quo agricole humum, czes-
pites, similiaque vehunt in agris.
irth-kining, m. F.v. rex terrestris.
Ags. eorth-cyning.
ierd-manneke, n. demon pusillus sub
terra vivens, nanus.
ierd-ryk, n. solum, humus terre. Z
ierdryk sit fol wetter, solum agrorum
(pluviis continuis) aquis adimpleta est.
l. aerd-ryk, orbis terrarum, tellus
quseque tellus continet. Ags. eortá-rice,
terree dominium. Haud aliter Nl. ko-
ningrük, Hd. kônigreich, Gal. royaume,
et regnum, et regionem, qus regnatur,
notant.
ierd-w&l, cg. cenum e sulco aquario
defossum, secundum ripam projectum
ibique arefactum.
ERVAÀ, ERWA, m. F.v. heres, pl. erca, gen.
ervana. Alderlosa erva, heres parenti-
bus orbus. F. pl. di erwen, heredes.
Ags. yrve, n. pecus, bona, hereditas,
Prima notio est ,, pecus," ut Ags. feoh,
Sax.v. fehu, F.v. fia, pecus, bona,
pecunia. Ags. yrfe-numa, (qui heredi-
tatem capit) hzres; Nl.v. arfname, F.
erfnoma. Ags. yrfe-veard, (hereditatis
custos) Sax.v. erbi-uuard, idem. Isel.
erfi-vordr , m. heres, Egil. Angli, re-
jecta voce patria (Lat. Aeres) Aeir.
F. erfgenam, heres, filius primoge-
nitus; Uefstellen is nin áfstellem by
Bauke; hy hat fen nacht "m erfgenam
krige. lal. erfingi , m. heeres, filius, Egil.
» Fondre une famille, faire un fils aint,
ainsi que disent les [nglais, est la pre-
miére idée de celui, qui senrichit dans
une profession quelconque, Let. sur l'An-
glet. par Stael Holstein.
erve, n. F.v. hereditas, gen. erces, dat.
acc. erve, pl. acc. erva. Erve fundus he-
reditarius, agri hzreditarii. Testes in
litibus de bonis immobilibus apud Fri-
sios v. non erant rati nisi qui possi-
debant Aus anda hoff anda arua, do-
mum et hortum et predia.
grene erva, debitum solvendum solo
Erominoso vel segete obsito: 7e dad-
lga to ieldande mith grena erwa, tha
mith hwita selouere, omnia vulnera mor-
980
ERVA.
talia mulctanda, sive bonis viridibus,
sive albo argento. Grena erwa, ager
sive pascuus, sive arationi, subjectus.
F. griene rinte, reditus perpetuus ex
prato solvendus. F. grien Hid, (pecunia
viridis) arvum, pascuum herbzque vi-
rides, quie in eis erescuut; F. wyl
Jd, pecunia argentea. Hy schel for
tket god setla grem erva, tutor pro
bonis pupilli oppignoret agros, pre-
dium. — — Zidzande erva, (bona jacen-
tia, i. e.) bona immobilia, fundus, ager,
Apud Frisius , domps stat" in urbe,
ik hús stiet yn 'e sted; sed » agri ja-
cent" i£ lân leit di sted, siti sunt
apud urbem. Sic F.v. da landen deer
lsdset tuischa da Femse ende Westfalen,
Richth. /iga. — Fria erua, (predium
liberum) agri immunes cujuscumque
domini vectigalis. — ER. v. there heligona
erue, Sanctorum, i. e. templi bona
immobilia, idem quod godis hwses erue.
Nl. godshuis, proprie non templum
notat, sed xenodochium Sanctorum uno
dicatum.
erve-eyn, adj. (predia) alicui hweredis
jure propria, G.J. I. 188. Hodie in-
verse ein-ertde.
erve-eyndom, cg. proprietas hzredi-
taria, G. J. ib. 189.
erve-meithe, F.v. emphiteusis, loca-
tio hereditaria. F.v. mide, meide, mde,
meithe merces (agri, domus, equi, cst.)
F. meide, proprie, ambire virginem
donis; figurate, ludere et basia mis-
cere cum puella. isl. erfimeithn, hwe-
res, Egil.
erfscip, n. res hereditate acquisita.
Dy sulweren knôtte is yel "n erfscip fen
ues beppe. Sat. erf-acop.
éórf-stik, n. res hereditaria; ex. gr.
supellectile domesticum quoddam, vas
argenteum, cet.
erwje, vb.a. hereditatem consequi, adire.
. v. ervia, F.b. arce, Outzen.
eerwed, p.pf. F.v. hereditate dotatus.
Da hemmerik deer hi oen eerwed is,
pagus in quo agrum possidet heredi-
tarium.
eigen- erwd, adj. rusticus colens suum
proprium prrdium, eigem-erwde boer.
Bigenierde boer, idem: ierde, terra,
solum. Eigen-hierde boer, idem, pro-
prie, gui suum proprium predium
guasi conducit. Tales rustici signant
suum butyrum trifolio. Cf. uleboerd 426.
biervia, vb.a. jure hrereditario acqui-
69
981
ERWERWAR.
rere, pf.p. dierued, cui sunt heredes;
i e. liberi. Nl. de 5raven beérvem het
hemelrük.
onterfje, vb.a. F.v. onfereia, Nl. ont-
erven, exhzredare.
ERWEBRWARB, F.b. Amr. homo frugi,
qui sibi opes parat. Forsan ex Hd.
erwerben, parare sibi quid, questum
facere. Prov. Efter an graiten erwer-
war komt an sargan vórderwar, patrem
industrium prsedivitem sequitur malus
decoctor; quse voces, licet non vere
Frisice, redolent tamen ingenium Fri-
siorum, inter 'quas viget Prov. Nei "n
Aauder (hâlder) folget n spauder. F.u.
hâlder, hàuder, homo tenax. F. spalde,
dude, Nl. spaiten, diffindere; F. spal-
der , spauder (diffinsor, i. e.) decoctor.
Joh. 150. F. spdáuder, paniculus bis
coctus (Gal. biscuit) in duas lamellas,
inferiorem et superiorem, fissilis.
ERZEDIE, F.v. medicamen, medicamen-
tum. NL aríseng. Lat. Archiatrus, ar-
chiatria, (arsiatria.) Nl.v. ersetre, art-
set, aríse, arste, Hd. arzt, medicus; Nl.v.
arstedije, arísentje, vetus, medicina; art-
senen , mederi," Kil Prov. Nije syuchten
behowet nije erzedi, novi morbi indi-
gent nove medicipng. — drstedije fiebat
arísenije, postquam nije talium solennis
facta erat terminatio. Nl. v. raserie, NI.
rasermij; woestenij, eremus; slaverny,
servitus; spollernij, irrisio, PF. fiskery
et fiskernij. — drch, erch in archiatria
pronuntiabant erze; F.v. erze-biscop ex
archi-episcopus, Nl. aer(s-bisschop, vete-
res artsch-bisschop. Archi-diaconus, Áng.
vet. ers-dekne.
ESKE, &SKE; EASGB, n. p. v. Hec no-
minis forma rarissimi est exempli, quee
quippe immota stetit per decursum
uatuordecim seculorum. Esca erat
(lius Hengisti, ducis Anglorum, vel
Saxonum, vel Frisiorum, qui sub ejus
jussu Vortigernum, regem Brittannorum,
apud ZEgelesfordam (Ayles-ford in Can-
tio) vicerunt. Scriptores annalium Frisi-
corum perhibent Hengistum et Horsam
fuisse Frisios; certe eorum nomina sunt
Frisica. Quidquid sit, hoc unum testis
oculatus comperi Anglos australes in
genere, et speciatim Cantii incolas,
Sussex; et Hampshire, ore et ingenio
plus cesteris referre Frisios.
Eske, n. p. v. Per apocopen pro Ags.
"Alecuin , n. p. v. Turner Ags.Hist. I, 882.
ESKEN, pl. Helgoland, cinis. Ages. asca;
ESP.
aze, acse; pl. azas, cinis, cineres, ci-
nis; singularis , aske vel assche" occur-
rii apud Ang.v. sepius tamen plur.
asken vel asschen, unde plur. Ang.
ashes. Ang.v. Dedleche man, which ss
seid that aschen, and poudre, and dong
is, P. wer fen sein wirdt, dat it yeske,
stof ind dong is. Vide ass apud Wright.
Confer Ages. ysela, ysla, cinis ardens,
scintilla.
ESKEN-BEAM, «og. fraxinus excelsior.
Hall. 145.
esk, cg. fraxinus.
esken aden, mulotaria ex ligno fraxineo.
ESLEM, (éslum) vicus pagi Ferwerde-
radele, hodie Jesiw»s. Fórsteman habet
lslo, n. p. v. Sec. 10. Zsuia, n. p. f.
sec. 9. pag. 803, 804. Gisila, n. p. f.
ib. 519. F. Jizzel, n. p. f. Proprie
Esle domus, fundus. Questio est an
thema ís/a quid commune habet cum
gisla, Isl. gisli, radius, splendor, fnl-
gur. Si feminam attinet, florens forma,
splendente facie; si virum, fulgur,
fulmen belli, vel splendens honori-
us.
ESNA, f. F.v. merces, laboris pretium,
Thi slatere biweriene esna mih sinre
a, FP. di slotler biweerje "t lean mei
syn siel, fossor vindicet mercedem sua
anima, i. e. jurejurando. Ags. esne, m.
operarius, mercenarius, servus, ellyp-
fice pro esne-vyrkhta, m. mercenarius.
Isl. asm, m. asinus, Lat. asínus.
ézel, asinus; ezelje, continenter et ser-
viliter insudare manuum labori.
Asini originem si ex oriente trahis
confer oXy (asel) piger. Gothi ast/ws,
asinus. Vide Curtium, Gr. Etym. 360.
ESP, cg. F.v. populus tremula.
espen, adj F.v. quod populi tremule
est; in mundi excidio su óéuath alle diu
wrâld alsa thet espene láf, totus orbis
terrarum contremiscit ut folia populi
tremule. Ags. espe, epse, m. populus
tremula; epse, adj. tremulus. Nl. esp,
m. Isl espi, n. ln dialectis Neerlan-
die varia nomina ad tremula alludunt
folia; ex. gr. radel-populier, populus
crepitans; rafelaer, qus: crepitat; Kia-
ter-peppel , populus crepens; vrouwen-
tongen, mulierum lingue. Si his so-
phistis, animalibus disputacibus, in
concessu dicendi potestatem facis, in-
quit More, these aspem leaues of theirs
would neuer leaue soaggyng. "T. Mores
988
ESPEL.
Werkes p. 769. Poeta vere Germanus
cecinit,
0! had the monster seen those lily
Tremble like aspen leaves upon a lute,
Shaksp.
ESPEL, n. vicus urbis, curia. Quique
urbs in numerum certum vicorum, F.
espels, divisa erat; ex. gr. Leowardia
in 10, Sneek in 6, Bolswardia in 4
espels. Bichthofius confundit cum
kerspel, Lex. 1041, a. Zt Aldehouster
espel, tribus Aldehove in Leowardia,
que templum primarium tenebat, cu-
jus restat turris, di Aldekouster toer.
rimitus Leowardia habebat quatuor
espels, Olde-hoofstera- , - e
Hoekstra-espel, deinde 7, tandem cres-
centibus incolis 10. F.u. De Borgers
stemme by espels, cives suffragantur tri-
butim.
espel, cives afmati vici urbis. milites
Curiales, F.u. Hopman over 'n espel
Borgers.
espel, numerus sat magnus; 'n widdou
mei 'n lytse bern is er net best
oan ta, vidua mater numerose familie
multis srumnis est obnoxia, — Aoer-
vus, cumulus, congeries, It pronksce
wiif liet "n heel espel gubd nei, mar nin
jild, mulier ornatus precupida vim uten-
silium et quisquililarum, nummorum
vero nihil reliquit. F. v. etkspil, jurisdic-
lio, pagus, vicus, agri in quos jurisdictio
obtinet; ék, ju » med
prestatio, i8; spil, dictio; Àj
narratio, s dtes tri diet cinta, man-
datum, Nl. spel, 8 , Kil. fabula,
comcdia: speen, ap; lare literas, co-
agmentare syllabas. EL spiall verbum,
effatum; pl. apii salma, spánanna, ef-
fata pselmorum, LX p Egil.
767, id est ,librn." god-spell,
way bun, proprie, Nl nuntius.
Age. gospel, liber euangelii Eadem
mandati, jussi, notio est . azerck-
spil, tem pli, ecclesise juris: deti! ie
nomas vel vicus, cujus incole in unum.
idemque templum confluunt et ejus
sacerdotis mandatis ecclesiasticis ob-
noxii sunt. Postea vicum urbis, F.b,
ajrapel, Outz. 889. (F. Molkw. sorke,
lemplum) Sat. £serzpel (tsespel) Het.
253, F.u. kerspil (kerkspil) kar-spil,
kaspel aea) notavit. Sax.n. ker-
ken-apráke, magistratus mandatum quod
984
ET.
finito divino cultu exeuntibus ad tem-
pli portam prelegitur; in qua voce
aprake (spreken loqui) sermo, locutio,
idem valet quod in kerb-epil. Die-
bus fastis preetor Romanus sententiam
ferebat verbis do, Hoc
lez won dici, Gie. jubet.
klok-slach, cg. campante sonitus, quo
incole ejusdem nomi ad comitia citantur
vel ad preelectionem magistratus man-
di Inde nomm ipeum quo quoque goat
Hij woont
pA habitat in juridiotone Le
wardim. Confer rp, Graff. VI. 388.
Richth. 732.
ESSE, rs, in bono looo (esse) It wirk is
gn 'eeue, opus bene compositum est,
Bring dat wer ewe, resarci
disruptum amicitie vinculum, restitue
in statum pristinum res turbatas.
Barb. Lat. jesse, status; Gal. esta£,
condition , comportement. „ In omni esse
SUO sese "modeste gerere nitebatur," du
Cange. Ecclesinstici medii svi hanc vo-
cem in linguam veruaculam Neérlandise
trahebant; ex. gr. citantes irruptio-
nem oceani, qua multi vici aqua mer-
gebantur et ubi stabant laous Dollar-
tus formabatur, vam welcke dorpen end
Moesters vorsr. de dorpen Swaegh end
Tysweer mei Palmaer voor een deel noch
coris in esse end in fleur syn geweest,
Driessen, monumenta Groningana, IL
445. Nlv. in ese ende fleur syn, NL.
en fleur zijn, extare et florere.
Albi N Nlv. wesende noch iw ese van
sinen, (rate lijcken staet.
ESXEH. LT-HEI, fhelie mon mith sinne
hond uppa sime kmibla sette, F.v. ictus
quo quis ita vulneratur, "ut lanceam
manu tenere nequeat, et sedeat manum
onens in genu. gs. esc, lancea.
E „ claudus, Ang. halt, am
Agt healt, idem. F. v. hei, ictus, figs
Ang. hew, F. eye, festuca s. ligers,
Ang. hie; F.v. knidla, genu, F. knid-
del, genu, ut Ang.v. , F.
Ang. enob, et Nl. kluppel pro Ang. club.
Ex Age. cneov (kniw) est kmib, unde
knib-la, knib-le, kniblel...
ET, F.v. in, ad, A ud. Age. Ang. a£ (et).
LA holi and ei pita me foramine et
in angulo, F. n oehon ind hernen ab-
scondunt se fures, absconduntur quis-
quiis, F.v, EY there hirthside, Ang. at
lle fireside, Y. oan 'e hird vel 't fiurateed,
NL aen de haerdstede, aen den haerd. —
ETA.
Thet lond kapede ick et ena rumfaru,
emebam a perigrinatore in Romam. —
Thet (het blod et sine are ut renne, F.
dat it blód (a syn earen uetrint. NI.
Dat het bloed toe zijne oren uillope.
Ta hodie stat pro a$, et, quod Richth.
male vertit ex, aus. — Hya schellet
bighinna at the Aaud, a capite, i. e.
desuper incipere debent, O. F. W. p. 44.
F. Aja scille by it haed biginne, NI. sij
sullen dij 't hoofd, d. i. van doven af
beginnen. Ang. at (Ae head of these
rascals 1was Catilina, Catiliua pre-
erat his nebulonibus. — E/a froem
einde, in prima synodo, Gab. 28, 80.
Nl op de eerste synode: Var. etia,
eetía. — liia aidera ein XVI pennin-
gen, propter utramque vulneris extre-
mitatem mulcta est 16 penningorum,
O.F.W. 365. Nl. wegens elk uiteinde
der wonde,. — Jta lyoed-ware , Schot,
96, b. in comitiis, 1n judicio publico.
ETA, 1zTA, adv. F.v. adhuc. Ags. geía,
gieta, Ang. yet (jit). Nu $iía, ad hoc
usque tempus, hodie adhue. Helten nu
$a schira-monnica-hus, hodie adhuc
nomen habet S, M. H. Chart. I. 518. a.
bov. F.v. efía, ita, Gab. 12, en deer
ger eia ghaer haldet, et postea adhuc
ornieantur: Jyéfa noch al meer op ny,
neque secius pergebat de novo, Gab.
211. Jeíía, insuper, przterea, Schot.
95, a. F. Fette, jilte, yet; Heste al
iten? Pransusne es? F'eí net, nondum, —
Attamen, G.J. Yette koe ik dy wol
krye, non obstabat parentum tuorum
improbatio, quin te assumerem uxorem
meam. Ang. yet, idem, nihilo minus,
French lass forbid the female reign,
Vet love does them to slavery draw.
Cowley.
ETA, vb.a. F.v. edere, depascere, inf.
ia, pres. ith, (yt) p.pf. etten, ger. to
Vane. F. ile, pres. sk yt, pf. te, p.
res. ifemde, p.p. ifem, ger. to iten.
. mutant e in i, y; dc ete, thu
ytst, he yt. Ang. eat (iet) ex dt, pro
ate, atan, Nl.v. det, esca; Flandn v.
aet, cibus, victus. Ags. North. eaía,
manducare, Ags. elan. Hwaso A
Afta drincí mei dijeen, deer in de ban
4 JPauses is, jeftia myt him omgiet,
Jeffia reed deth to disser seeck, da synt
alioemael in da ban. — Depascere,
Hoasa lond heth kapath anda bitalad,
anda ense fagat ieffika eiten, quisquis
agrum emit et pretium solvit, atque
986
ETH.
semel segetem demessuit vel herbam
depavit.
rov. Misgind brea wirdt er meast
iten, nemo gaudet vite commodis nisi
invisus. — Moorn aeck yte, zey Douwe
Buwezin, ede tantum ut restet quod
oras edas. Burm. 48.
iters, pl in convivium arcessiti. Wy
krye iters vel gasten, expectamus con-
vivas. Ang.v. eaters, famuli.
nacht-iters, (convive nocturni) ss
alienum in fenore sumtum.
eet-fya, cibaria. O. F. W. 59; eetber fya,
59, idem. 7a, pecus, reprzesentat
pecuniam et omne bonorum et mer-
cium genus; eec.fya adeo idem est
cum Nl. eeíwaer (merces edulis) vel
eetbare waren, cibaria, edulia.
ETGER, F.v. jaculum, lancea. Isl. ef-
geir, m. framea, lancea. Ags. etgar,
m. hasta brevis, quam ]jeculabantur
contra hostem, framea. Ags. ct, ad,
in, contra, hic idem valet quod «ef in
el-hlip (saltus ad, assiliendi actus) ag-
gressus, efeóhian, (Nl. aenvechten)
impugnare, quod has hastas conjicie-
bant contra hostes. Ang. dt them!
Irruite in hostem! Isl. a(gamga, op-
| pugnatio, invasio.
| ETH, (éth) m. F. v. juramentum. F. eed,
cg. F.v. gen. efÀis, dat. etke, accus.
élh. plur. nom. e/&a, dat. ethon, eikem,
accus, e/Aa. F.b. $as, Joh. 108, ex
ealh, qux forma mutat e in i et (À
(sd) in s. F.v. Oua tha heligon enne
élÀ (o swarande, juramentum jurandum
in sanctorum reliquiis. — Fiowerasum
swera, jurare quaterni quorum jurator
ipse primus est; F. fjowwer-som swarre
quaternarii jurare. — Ht Diweri (het
mith (uelef ethum oppa boka helgum , ap-
probet, asseveret illud duodecim ju-
ramentis in bibliis sacris. — Suera ene
Jfielh oppa tha dreppele, jurare juramen-
tum pecuniarium in limine. — Di man
schil an sines nates hand faen ende swara,
Nl. de man zal zijns eedgenoots hand
vallen , en hij zwere. — Hi schil faen oen
synre gara ende suara, Nl. Hij zal den
zoom van zijn kleed vatíen en zweren;
» Producat hominem. et juret, guod ille
homo homicidii reus est, tenens eum per
oram sagi, Leg. Fris, 14. 6 5. Sagum
istud brevis erat tunica. Prov. fen
hundert éden nat ién to hâlden makket
'n falsk einde, MS. F.'n eed dwaen,
jurare juramentum. Jk wôl er thúzen
937
ETHEL.
éden op dwaen, dat ik fen Beauw ys
'e kréam mat.
&th-swara, F.v. jurare, F. 's eed swarre.
Immen di eed áfmimme, aliquem jura-
mento obligare. Tropice, 'm faem di
eed áfnimme, inire famulam; di faem
di diecht (ffnimme, idem.
6tha, éda, vb.a. F.v. jurejurando fir-
mare.
biédigje, vb.a. juramento confirmare;
'n riuchter biédigje, jurejurando alligare
et augurare judicem.
eth-taht, F.v. jusjurandum datum vel
dandum. Nl. £fogen, ducere, ostendere.
mén-éth, m. perjurium. Sar.v.
élà, idem. Ags. mán-á(h, idem. Sax.v.
mén, crimen, Ags. món, idem. Alam.
mein-eid, Nl. meineed.
ethoch, adj. F.v. in compositis men-ef&och,
adj perjurus; riuchi-efhoch, ad). F.v.
jurejurando rite institutus.
ETHEL, EDEL, OTHAL, m. F.v. bona
avita, prresertim agri aviti, hereditas
paterna: sine ethel, ende sine eckerar
ende sine Jfederstétha , sua hereditas
aterna, et sui agri, et sui patris fun-
us. Ags. e/hel, fundus proprius ex
avita hereditate, ubi quis natus est at-
que habitat, domus paterna, incuna-
bula familie, bona agraria ex patria
hereditate; per extensionem, terra ubi
quis natus est, patria; unde efAelcyning,
regionis rex; elhel-leas, exul.
otholrik, n. p. v. (adalrik) firik,
(udol-rik) Uirik, n. p. v. dives sive
potens prediis agrisque avitis.
edel, adj. nobilis, i. e. ex prosapia no-
bili natus. Eadem ratio sermonis est
inter eAel, bona avita et nobilis, quse
inter gód, n. bona, et adj. prestans.
Nulla apud Frisios nobilitas ex pro-
sapia clara sine agris avitis, Nuptie
autem innupte nobilitatem hanc in-
quinabant, thet send ethelinga — alsa
fir sare fri and ful boren were, and
Jon alderon to $ungeron nena horonga
nere, Leg. Rust. $ 21. Cum exercitus
cruce signatorum militum, qui bellum
inferebant Saracenis, scaterent mere-
trieibus et nothis, Frisii, ut suum e
legitimo matrimonio ortum probarent,
patris nomen suo jungebant, ex. gr.
Auko — Hwatse-son Hwatste filius, Ang.
Watson, hodie Watses. Reoniza Hudde
dochter, Muddi filia, F. Reaunts Hud-
de-dr, hodie abusive Huddes, Ang.
Hudson. Si quis patris obscuri nomen
ETHEL.
appellare non potis erat inter convitia
el ingesta teterrimum erat Nl. v. puíen-
sone, Gal. fils de putain, F. huórre-bern,
Ang.v. whorre-cop, (Ang.v. cope, futuere)
Anf sohoreson.
Possessor prsediorum avitorum ex pro-
sapia casts honorataque oriundus idem
erat, qui nunc dicitur nobilis. Hzc
est origo et natura nobilitatis vere Fri-
sic. Hex homines obscuro loco natos
creat nobiles, quasi generosum sangui-
nem in eorum venas transfundere eos-
que jussu suo veteri eaque luculenta
rosapia natos reddere posset. Si no- '
ilis bona avita perdebat e primatu in
secundum ordinem (B. L. frilingorum)
descendebat, et inde est quod inter
communis sortis homines tot nobilium
familiarum posteri latent, quibus nulla
prosapiee claritas preter nomen pairo-
nymicum restat. Ideo lex Emsigana
vocat nobilitatem rem valde instabilem,
diu edelheit is een (hing der sere un-
&ledich is. Hichth. Rechtsg. 284. 1.
Nobilitas contra, quse pendet a regis
decreto, datur et durat omnibus bonis
orba, Antiqui nobiles erant pares regni
et potentie cupiditatem apud regem
coercebant, qui idcirco usque paratus
erat ad ocreandos sus constructionis
nobiles; homines novos, quibus inna-
tum est, avide fabricatoris sui man-
data exsequi.
Igitur tria sunt insignia, gue notam
apponunt nobilitati Frisicxe; primo pos-
sessio agrorum avitorum; deinde fami-
lia antiqua eaque amplissima (Ang. No
upstarís!); tandem successio e justo
matrimonio natorum nullo notho in-
terrupta. Ex his insignibus licentiam
ignorantime, pigritie, ebrietatis, mere-
tricii, ut multi posteri, nequaquam
petebant; contra quantum ceteris ci-
vibus claritate generis pristabant, tan-
tum studiis belli et pacis eis antecel-
lere se obligatos credebant. (Gal. No-
blesse oblige.) Eorum fortia facta nar-
rat historia. Tyrannidem petebant ense
implacabali: feedus conjuratorum no-
bilium contra regem Hispanie, cujus
maxima pars erant Frisii nobiles, nihil
aliud spectabat quam pugnans animam
dare pro libertate patris, Haud minus
tamen literarum et scientiarum studia
uam belli colebant. Galli dicebant
'epée annoblit ; illi addebant et la plume
aussi, Nulli fere seculis XVI? et XVII”,
ETHEL.
qui non Latine loqui et scribere nos-
eebant; plurimi eorum vereus Latinos
pengebant, ut ex libro Frisia nobilis
et aliis scriptis patet. Talibus huma-
mitatis et doctrine studiis pre oonter-
minarum gentium nobilibus nobiles
Frisii ardebant.
Creterum vitam agebant tranquillam
in suis villis avitis, prefecture paga-
nz cura plerumque occupati. In hae
sede rusticana mirifice acquiescebant,
meque urbes visitabant nisi comitiis vel
suo munere in gerenda republica vocati.
Hune rerum ordinem res nove anni
1795, que nomine libertatis patris
libertatem perdiderunt, turbarunt et
tandem funditus perfregerunt.
A conditione nobilium Frisiorum non
multum abludebat antiqua nobilium
Hollandorum, quorum ordines his brevi
descripsit Meijerus, (Woordenschat)
'n waren vam ouds alle ingheze-
denen, die in deeze Landen oncijnsbare
landen als eyghen bezaten, ende ampten
bedienden, ende dienvolgkende ter be-
scharmenisse hunnes lands de wa-
penen hantieren moesten. Daer na heeft
men Eedelen ghenoemt alle, die van z00-
doni ske afkomatigh waren, schoon
landen, pet amplen in dese len
. Ü& heeft men ook beghinnen
edelen ie noenin, ale die vam etd ers
heer, Keiser offe Koningh tot een Eedel-
man n gemacht waren. Maer heeft men
de selve daar vooren in deese Landen
niel willen erkennen.
Nobiles Hollandi itaque agros pos-
sidebant nullis vectigalibus obnoxios
(oncijnsbare landem) Frisii nobiles con-
tra non tantum pro agris suis vec-
tigalia pendebant, sed ut onera ci-
vium sublevarent, agrorum vectigalis
pre portoris ceterisque tributis gra-
vabant. — Ceterum nobiles sine agris
vel a regibus creatos, ut Frisii, flocci
habebant, unde restat convitium in
homunculos bellos sed pauperes, kale
Jonker, (nudus nobilis. Carduus pau-
per, longa, tenui et fere nuda caule,
Crescens in sterili, uliginoso, vel are-
noso prato, Frisiis ka
Pro varia sorte oput conditio no-
bilium erat varia. nci, qui Galliam
vincebant armis, regionem in majores
minoresve, pro varia victorum dignitate,
partes inter se dividebant, et juxta
inquilinos, qui agros colebant, domi-
Junker audit, |
ETHEL.
cilia ponebant; e qua vicinitate qua-
liseumque cohabitatio et communitas
oriebatur, quie victores et victos facile
conflabat in unam rempublicam. An-
glosaxones e contra, qui Britanniam
invadebant, propter mutuum Germano-
rum et Celtarum odium, cum inquili-
nis in eisdem sedibus vivere gravati,
hos in montes Wall relegabant et
agros inter duces pro varia dignitate
distribuebant. Frisii ante historiam
conscriptam se disperserant secundum
litora oceani Germanici, eorumque re-
liquie usque ad hodiernum diem eas-
dem ienent sedes, quas ante hos oc-
tingentos et quod excurrit annos ocou-
paverent. Nobiles Frisii bona
sua elkel, id est, bona avita, agros
avitos, appellare poterant, eodem tem-
pore quo expugnatores Gallie et Brit-
tannie, haud jure hereditario, sed
jure gladii agros suos capessebant.
Ideo nobilis Frisius Onno Zwier van
Haren, vir doctus, rerum civilium pe-
ritus poetaque sublimis et nervosus,
nobilitatem Frisicam, non adulationis
aulice mercedem, sed antiquitatis do-
num (Oudheids gift) vocavit.
ethel, adj F.v. nobilis, proprie, dives
aviti man, vif, vir, fe-
mina nobilis. Di grewa, deer oen Frees-
land kominges ban leda schil, di schil
wessa edeler bertha boren. Nobilis Fri-
sius adeo suam nobilitatem trahit ex
nativitate clara, et jure Neerlandice
dicitur Hoog-geboren, Ags. etheLboren;
is contra, quem rex creavit nobilem, .
non nobilis natus, sed factus. Inde
antiqui nobiles Frisii hominem novum,
sed a rege creatum nobilem, derisionis
gratia appellabant Hoog-gemaekte Heer.
ethla, edela, m. F.v. avus, proavus.
In genere sit dictum, qui obscuros
habet proavos habet quasi nullos.
Homo sine gente, i. c. ignobilis. Nobi-
les a patribus notis ducunt nobilitatem.
Probat Lat. patricius ex paíres. Gr.
sûmaTplôns; sÜmaTpid, mobili patre
natus. Gens, familia, stirps; gendilis,
ad gentem pertinens, cognatus; B. L.
gentilis homo, Gal. gentilhomme, F. folk,
familia; Dy fen ws folk is hat 'n streek
fodrwwot, qui nostri generis est con-
sors antistat ceteris.
edel, adj. F.v. prestans, excellens. Di£
edel séland deer ryckst was ende frucht-
941
ETHMA.
baer, hwc regio maritima nobilis, gue
erat ditissima (lautissima) et fertilis.
Dy meckada mond is edeler (floret ma-
jore autoritate) ende geel foer dyo berne
edel, ad) selectus, exquisitus, valet
precipue de fructuum ciborumque sa-
pore exquisitissimo; 's édele par, pirum
sapore dulcissimo.
etheling, m. F.v. vir nobilis. Tres
erant ordines apud veteres; elkeling;
friling, liber; lefh-slachta, B. L. minus
liber , uorum primus erat efAeling.
Ags. cikeling, natus ex amplissima fa-
milia, principis regisve filius.
etheldom, F.v. nobilitas.
,Qdelyk, adj patricio similis, more
nobilium, Pod Edelyk, sey de winck,
en hie maer ién jongh, more patricio,
inquiebat avis, et singularem tantum
excluderat pullum, Burm. 17. Ridet
vanos, qui, cum eis spes decollavit,
se falsa gloria consolantur. Winck avis
rara, unum tantum faciens ovum, olim
in Frisia obvium, nunc prorsus dis-
paruit. In genere tenuium uxores fer-
tiliores sunt quam divitum.
edel-moedich, adj. natura feroculus,
qui sibi sorte, vel genere, vel ingenii
dotibus aliis antecellere videtur; per
apocopen édel Nl. edel-moedig mam,
homo animi celsi in condonanda inju-
ria, et in munificentia, tum hosti, tum
amico prestanda, generosus.
edelman, eg. vir patricius, nobilis, pl.
edel-ljue ; Nl. edel-man, pl. edei-lieden.
Prov. 'N edelman sunder edel (agri aviti)
is nat folle.
ethel-wif, n. femina nobilis, patricia.
ETHMA, m. F.v. spiritus, halitus.
(othem , othma) Omma ; (athem, athma)
mme, F. amme; (othmia) Ommia, vb.n.
F. v. animam ducere, spirare, F. amje,
idem.
azem, cg. spiritus. Vide supra 139.
(azem) azemje, animum ducere.
biazemje, vb.a. adhalare; spiritus va-
pore tenuem rorem levi plano afllare.
Lit us sjen oaf di sike noch di spegel
diazemi, videamus an moribundus ad-
huc animum ducit et speculum adha-
lans vaporem emittit. Hoc experimento
Frisii tentant, an morti proximus spi-
ritum efflavit. — Adhalare Neerlandis
tropice est, annuere, probare, Nl. 7k
btadem, vel Ik beaem het gevoelen onzer
942
ETMIEL,
omtrent 't doen der Goden heiliger en
eerbiediger voorkoam dan 't weten,
probo atavorum Germanorum senten-
tiam, quibus (Tacito autore) „ Sanc-
tius et reverentius visum, de actis de-
orum credere, quam scire." Germ.
ETMIEL, n. vices noctis et diei; pro-
prie, temporis spatium recurrens, p.
etmjillen. F.v. eedmaal, Gab. 87.
redesluiden en rióchten vr den bur-
man tojenis Jremede caepman fen
buten cn, vr dey ende vr nacht,
threm oímelen enen ende, Ch. 394, a.
med. F.b. eadmel. Ags. ed notat
reiterationem in ed-cerre reditus, ed-
cvic redivivus, ed-nivan renovare, ed-
recan ruminare, cet. Sax.v. eto,
intervalla, F. miel, vicis, temporis spa-
tium quoddam, prandium, Age. mai,
vicis, tempus opportunum, hora pastus
constituta, pastus; ed-melw, sacrificia
vel festa sacra statutis diebus recur-
rentia. — Confer nostrum ebaiel cum
phrase Latina vices soctis excipiunt diem.
gs. emóren, circuitus, decursus. Ang.
ember-week, unum ex quatuor tempo-
ribus; Ágs. ymóren-dagas, ymbren-feesten,
recurrens quatuor temporum jejunium.
Is). imóru-dagar, pl. jejunia quatuor
temporum; imôru-vika, j quatuor tem-
porum septimaua. Jun. Et. ember-teek.
t ed, re-, componitur cum miel, vi-
cis, sic. wer, re-, cum (fd, tempus, F.
Alle tiden habbe soertiden, omuia tem-
pora sequuntur tempora contraria, dura
fausta, annons vilitatem caritas, et
contra. Eímiel nobis licet sint nox
diesque juncte ideoque 24 horse, nos-
tris proavis tamen et 12 horas inter-
dum indicavisse videtur; ex. gr. Emd.
Lr. 216. dey and nacht, jeftha (ua et-
melde. Confer Bnl. I. 352. Outzen e£mal,
65. Richth. Notio vicis recurrentis
non tantum ad diem et noctem totam
ertinet, sed et ad partes noctis et
iei ordine recurrentes, Ex. gr. Ham-
burgenses vocant cujuscunque diei quas-
que sex horas sive fluxus marini sive
refluxus e/mae/, Bnl. I. 822. Neerlandi
vet. vocabant pastionem diurnam qua-
tuor vices recurrentem eet-mael, j.
schof!. Kil. qui citat tres vocis formas
eet-maele, ei-maele, a(-maele, eas om-
nes vocat , dies naturalis 24 horarum
spatium," — Of in F.v. otmél est ex
at in a£-mél.
Germaenache voorvaders, wien het geloof | e&miels-moalke, lac ante 24 horas
948
ETSEL.
mulsum. Frisii quaque die bis mul-
gent boves, mane et vespera. Mul.
ent ex. gr. hodie mane bovem, cujus
c cras mane despumant et vocant e£-
miels-moalke; idein lac secunda vice des-
pumant cras vespera et vocant (Aredde-
miels-moalke, quod ab ea hora, qua
istud lac erat mulsum, boves ter mul-
ste sunt. Miel, vicis, i. e. hora mulgendi
et quantitas lactis mulsi.
heal-etmiel, 12 hors.
ETSEL, ITSEL, EITSEL, F.v. calcaria, spe-
ciatim Galli gallinacei. Zona £s, hona
elsel , hona eeísel usque occurrit in Legg.
Frisicis, quie irrogant mulctam posses-
sori galli, qui alios calcaribus vulne-
ravit. Frisii veteres videntur pregran-
des et pugnaces aluisse gallos, ut ho-
die adhuc Angli, quos inter se commit-
tebant. Tanta emulatio occulte ardebat
Frisiorum et Anglorum animos, ut se non
facile, sive in stadio, sive palestra, sive
eursu velifico, superari ab aliis pate-
rentur; quin et huic furori sua ani-
malia domestica (canes, equos, gallos,
est.) submitterent. Ags. ecg, acies.
Ang. v. elch , stipula. NE. etsen, (mor-
dere) arrodere, depascere; etsen, buen
in coper, inscribere sive incidere in
ws aqua forti. 7s in etsel valet & ut
in F.v. etsen, querceus, pro ekkes ex
ék quercus.
ETTA, vb.a. F.v. depascere. Got. stan,
edere, pf. a£, um; af-étja, vorator,
helluo; wz-éía, presepe; fra-atjan, tu-
rundam ori ingerere, nutrire. Flandri
ellen, pascere pecus in arvis aut pra-
tis; ef(inghe, pascua. f consumma-
tionem notat, F. i£ fé áfboárne, áffuórje,
tote gregi potum, pabulum prebere.
G. aljan ex pf. at verbi $/am, assi-
milatis literis attan, eilan, F. etia. F.o.
etti, elle, pascere; Jenni, idem, ex
fenne, pratum, C. M. 64, Apud Hol-
landos et Frisios lege vetitum erat
aggeres marinos depascere vaccis, ne
harum calcantium pedibus leederentur.
Vide Mieris Ch. I. 520, Pan zeedycken
de ellene mit beesten, F.v. wroegia om
dycketlene, accusare propter aggeris
marini depastionem.
et-l&n, n. pratum, quod postquam pe-
cus depavit inservit fenisecio. Dubius
hereo an non ef in et-lân, ortum sit
ex eart, pastus ramenta, gramen sero-
tinum in prato post primum gramen
secatum, vel contra, gramen secundum
944
ETWENDE.
inserviens fenisecio post primum de-
astum. Vide eart. Ex etrí more so-
ito r elisa, oritur edt, ect, jet et et. F.
sleärt, heárl, eárí, pronun. stjet, mo-
riur; Ajeé, audit; jei, pisum, ceret.
Analogice eárí-lán fieret et-lân vel jet-
lân. Prowterea pascendi notio, quee est
in ellen, tam in primam quam seroti-
nam herbam conveniret, neque alteram
ab altera distingueret, qu: vocis eáré
est vis. Obiter moneo enclyticum ed-,
el-, notare recursum, repetitionem , ut
in etmiel (q. v.); hac acceptione et-groen,
cmt, proprie notaret gramen recurrens,
i. e. alterum.
et-fenne, f. F.v. pratum, pascuum pe-
core depascendum, oppositum prato
feniculario méde, F. miede, Richth. Lex.
203, 6. F. finne, pascuum non me-
tendum. Veteribus ut nobis in more
era mense junio metere pascuum et
gramen chordum deinde crescens pe-
cori dare depascendum. Duplex quippe
eodem anno messio prata exhaurie-
at.
et-grode, F.o. gramen chordum, pecore
depascendum. Stür. F. groed, (Nl. groei,
incrementum) groede, cicairix.
et-grow, idem. F.b. Ang. /o grow , cres-
cere, ex F.v. growa, groia, idem,
Ags. grovan, idem. Nl. etgroen, gra-
men serotinum. Nl.v. eef-groen, nae-
weyde, fenum chordum et serotinum.
Kil. Ex édgrass est Ang. Dorset ee-grass,
aftermath. Ang.v. edme, renovare, F.
ny-gers (gramen novum) gramen post
messem renascens. A. Derby. eddige,
the aftermath.
ETWAND, (8twand, eetwand) F.v. NI.
eet-waer, pl. eet-waren, cibaria. F.v. eta,
edere, F.v. wand, merx; wanda, ven-
dere, proprie vertere, permutare, NI.
omzetten, (vertere) vendere et emere.
KEet-wand, cibaria, mers-wand, merces ta-
bernarum mixte, Chart. T. 706. a. med.
JEetwand ende seed, cibaria et frumen-
tum, Chart. I. 716. a. Nl.v. meersse,
merx; meers-korf, corbis institoria, in
qua circitores merces minores portant;
ellyptice PF. mersse, idem. G. J. merse-
kreamer, (Kil. meersman) , circitor, qui
merces distrahendas vicatim circumfert.
ETWENDE, cg. F.o. novale vere se-
quente iterum arandum in sstatis se-
getem. Stür. Nl wenden (dem akker)
agrum aratro vertere. Ages. ed, rursus,
ut in etmiel q. v.
945
EUA. '
EUA, n. p. v. Ewtwe (eeuwe) idem, Wass,
IL 174. Fwe (éwe) Eewwe, Wass. II.
102. Ags. Eava, Chr. Sax. 756.
EUERLOF, n. S.o. (éüerlof) Gal. corset,
diminutivum vocis cors, corpus, ut Nl.
ljfje vocis 1f, corpus. NI. rijg-ljf et
lüfje. Nl. over, super, in notione te-
gendi; 8.0. eüer, p. oer, unde oerüf
et oellif, proprie, quod [interule su-
erinduitur.
rillif, assimilatis literis pro ríg-/éf. NI.
rjg-ljf, Gal corset: proprie interula
muliebris (Uf, ljf) quam fesci& con-
stringit (Nl. rügt ex rijgen) femina.
EUEST, F.v. simultas, invidia. Ags.
efest, afst, invidia; «cfista, invidia,
indignatio; competitor. Ags. «f, ab,
et ést, enst, favor, ut Nl. gunst, favor,
et af, ab, composita formant Ags.
ef-ést, Nl. af-gunst invidia.
EUNJEB, n. collect. hermoes, equisetum
alustre, alias quadernaet. Nord-Hol-
andi 's» schadelgk griet-gewas, infeste
herbe pratorum; griet, F. greide, so-
lum graminosum. Graphice ruricole
Groningenses lid-ruske, scirpus articu-
latus; vel om-eet et onnijt, Hall. 278. F.
lid, articulus, membrum; ruske, Ang.
rush, juncus ; F. rusk beyen, racemus bac-
carum; riske-pi/, medulla junci glauci.
Thema os in on-eet ori videtur ex ôn-
eun- in omjer; onjer-eet, pastus venefi-
carum vel diaboli. Lolium infestissimum
pratis, sub terra prorepens et hic illic
cum frequente prole caput exserens,
vix ac ne vix quidem eradicandum;
inde et naat, herba mala, nomi-
natur. Strige apud Germanos incan-
tabant quarundam herbarum vi innata,
inter quas et equisetum palustre fuisse
videtur; Nl.v. ewmjer enim erat incan-
tatrix, femina diabolica, venefica. lta
et fungus quidam nascens in sabuletis
inter carecta (Nl. Aelm) specie ovi, et
excrescens in similitudinem phalli, di-
citur wwgherseyeren, volva, phalli;
fungus priapeus, phallus. Unghers-eyeren,
hoc est manium sive demonum ova;
alii bufonum ova nuncupant, Jun. Bat.
217. Ungker-hoere, Holl. incantatrix,
mulier diabolica (proprie, meretrix di-
aboli) Ungheren j. tooverem, fascinare;
wnghere, Holl. diabolicus, veneficus,
Kil. , Den gemeynen man hiet het in
Hollandi tmghers-eyeren of oniers-eyeren,
dat is duyvels-eyeren oft toovenaers eye-
ren,” Dod. 786. Hol uwngers eyeren,
946
EUW.
demonum, strigarum ova, de quorum
viroso halitu vide Had. Junium, Ba-
tavia 217. Crescens inter carecta in
clivis arenosis mari contiguis (F. dunen):
dicitur et fungus marinus, Dodonzus, p.
786. ed. 1644. Ex on in om-ger (onjer)
fit dm, i. e. ew» ut nos scribimus. Ags.
onga, stimulus, mucro; omger, fascina-
tor; fascinatores incantabant hominem,
eujus imagunculam mucrone transfi-
gebant vel aciculis pungebant (stimu-
labant.) F.v. ogmes, unguis, ongneil,
unguis vulnere deformis, Ags. ang-neg!
paronychie, Ang. ag-nail, Nl. nijd-nagel,
de worm in den vinger (vermis in digito.)
Confer Alam. snc, wnchi, m. anguis,
basiliscus, rana, Hd. wske, rana por-
tentosa. F. £nk, n. malum, nequitia,
calamitas, miseria, tedium, Molkw.
malum, peccata, ferlos wjz fen it oncke,
Chamberlain, in versione poly lotta ora-
tionis dominice, versio olkwarena,
quam inseruit Ádelung libro Mithrida-
tes, II. 280. Isl gomme oss fra unt oc
uoAthe, serva nos a malo et periculis,
Andres, Lh 270. Nl.v. unken, unkeren,
gemere, Kil. Iel. uvs£, malum. Ut omier,
ónjer, eunjer, mulier venefica, proprie
transfodens, vulnerans, nocens, est, sic
quoque F. 4ióne, (joene, fascinare;
tionster , tjonster, tsjûnster, venefica, a
Sax.v. tiunian Auemu, injuriam, dam-
num inferre, nocere maligne: #ono,
nefas, injuria; Sehmeller, Hel. 118.
Confer porro Aerem-meel (incantatricum
far) semen lycopodii clavati, Hall. 277;
Aeren-melk, euphorbia, ib. 193; dwi-
vels-melk, ib. 195; dwipels-koppen, typha
latifolia, ib. 2321; dw igaren ,
smilax levis, convolvulus major, Blan-
kaard, Nederl. Herbarius 202; duivels-
beet, morsus diaboli, succisa, ib. 408;
duivels-brood , paddestoelen, boleti (i. e.
fungi edules) et fungi terrestres ve-
nenosi, ib. 977. czt. Hall. 282. —Dia-
bolus et venefiica bufonis speciem in-
duere credebantur.
EUW! (&uw, eeuw) vox equum in stadio
incitantis equisonis, Zeuw, hont/ Ags.
eov/ est dolentis, Zoo me/Ve mibi!
F.o. Jóu/ pro dolor! E transit per i
in j, ex. gr. Ags. eov, Ang. You, F
Jóu, vos. Ags. eovesíre, F. jister, sep-
tum in quo mulgentur oves et vaccs.
Ags. Kota-land, HF. Julland. Ags.eorth-
eppel, F. jird-apel. Ags. earmth, F.
jermeth, pauperies.
60
947
EWAN.
EWAN (eewan) adj. F.b. tardus, lentus.
Joh. 156. Isl. ífa, efa, vb.n. dubi-
tare (dubius herere, morari?)
EWEL, n. morbus. F.v. fallande ewel,
Nl. eallende ziekíe, morbus caducus.
F. eutcel, n. in genere, omne malum,
precipue autem corporis vitium. F.o.
ófel (eufel) malum, arthritis; faut-ófel,
podagra, Stür. 17. Haunde-ôfel, 97,
chiragra ; knidde-ófel, 27, F. kuibbel-jicht ,
gonagra, C. M. F. Malum, Yn it swieren
fen "n tsjeppe swift habbe di fammen
nin ewel e solutis moribus formosi ju-
venis virgines nihil mali augurantur.
ewelsk, adj. vehemens, execrabilis. Dat
is "n ewelsce keerdel, hic est homo exe-
crabilis. J£ rabjen fen 'e frouliu is "n
étcelsk würk, detrectatio mulierum gar-
rularum mala res est.
ewelsk, adv. Zoskluken docht ewelsce
sear, dentifractio infandum creat do-
lorem, Nl /andírekken doet duivels
seer. Di wundogensce junges meitse "n
ewelsk libben, pueri protervi immanes
citant turbas. Gekke stedliu ind drun-
kene boeren meitse 'n ewelsk spul. It is
'n ewels (id mei dat drunken folk, o
importuna ebriorum turba! F. Zwelsce
káld is't, frigus regnat severissimum.
ewel-moed, cg. suspicio mali. Platte
ienfâldige ljouwe hadde min ewelmoed yn
Jine moaipraters. F.v. evel, adj ma-
lus: evele deda, malefacta: ewele firna,
crimina; det eceles, mali, injuriz quid.
Caret comparativo pro quo valet werra,
ut Nl. goed, beter; quaed, erger; Lat.
bonus, melior; malus, pejor ; Gr. &y xoc,
&juelyuy; xaxdo, gelpwy. Ags. wfel;
yfel-gast, diabolus, F. di queade (0
x«Xóc) idem. Ang. yfel-ded, malefac-
tum, FE.v. évele déd, Nl. euveldaed,
Isl. &-wirki. lta Is]. ir, fit Ang. iJ.
evela, vb.a. F.v. ledere, nocere: wr-
evela, vulnerare, Hd. verleízen et NI.
minken et verminken, mutilare; wonden
et vertonden, sauciare. F. ur et Nl.
ver, notionem verbi intendunt. Ags.
ufelian, ledere, vulnerare, injuria af-
ficere.
EWEN, adj equalis. P.v. ivin, iven;
even, efna. Nrisii veteres iven pronun-
tiabant et sspissime scribebant etin;
Angli contra scriptionem even pronun-
tiant iv». F. v. tvin diore, &que carus,
pretiosus, PF. ewen djoer. F.v. ivin
fach, egue pone mortis obnoxius, F.
948
EWEN.
àwen faei, eque morti proximus, F. v,
Fay ende ferdloes leyd mey riucht.
effen, adj. Nl. een effene grond, locus
planus, equus, pro quo Frisii 's slsuchte
groun. F. effen, in eodem plano cum
alio loco jacens. sláón is meast 'n
platte groun, solum Prisio maxime est
planum oceani alluvium. Fryslân leit
meast effen mei di sea, ind er eák wol
under, Frisia fere perlibrata est ad
altitudinem maris, hic illic inferior est.
Figurate effen mei eltsoar vel ym it
effen weze, inter se subductas habere
rationes. — Effene rekkeningen, ind dy
hwette faek, is di baes; want koárte
rekkeningen jouwe lange freonen, sub-
ductz frequenter rationes optime sunt;
lites enim preeveniunt ; Ang Even reck-
oning makes lasting friends; and the
tay to make reckonings even is to make
them often, Southey. In taking revenge
a man is but even with his enemy, but
in passing it over, he is superior, Ba-
con. Prov. Effen is slim treffen, dif-
ficile est cuique suum tribuere vel
satisfacere. Det sliuchtens fen Hollâns
groun” biwiist, dat it alear bry west is,
planities librata soli Hollandici probat
antiquitus fuisse conum liquidum.
Sax.v. efnissi, planities, F. effenens
fen 'e groum', Nl. effenheid van den
ond. 'lropice Ags. efenes, similitudo,
. It is my om it effen, hosthe it dûchste,
asthe it mar goed dóchste.
efner, F.o. pecten, textorium, Stur.
Nl. den grond effenen complanare so-
lum; F. Di groun” sliuchtje, idem.
Zoin plerumque adverbialiter sumunt
veteres Frisii; effen maxime tropice
utuntur. Figurate, subducere rationes
dati et expensi cum alio, Z46 ws mei
ienoár effenje; dut is by libjen ind
stjerren best. Ang. Nothing can or shall
content my soul TW I am even'd with
him, wife for wife, Shak. Ewen plachíje,
disceptando inter se convenire, (B. L.
placitare) Hy liet de álders ewen plachtje
Het se oon elcke ig joene mey, G. J. I.
6. Angli despondatos vocant muiuall
pledged to each other. Ags. plihtan, F.
plachtje.
ewen, adj par (numero.) In sortilegio
si quis in pugno tenet aliquot num-
mos eumque ad alterum exserens quie-
rit, Éwen of on? Par an impar? hic
vincit, si numerum conjectura asse-
quitur; sin minus, perdit. Hoo vocant
949
EWEN.
Ewen of on riede; Lat. par impar lu-
dere: os ellyptice pro wm-ewen. F.v.
univin, Ags. ww-emne, inequalis. Ang.v.
even or odde? Idem rogant, dum pro-
jiciunt aliquot nummos, qui cadentes
par sut impar indicant, F. opsmite,
(sursum jacere) idem. — Zwen breed as
lang, seque latus ae longus; tropice,
haud differt an, Ryk az earm (o stjer-
ren is ewen breed as it lang is, mori
pauper an dives ad idem redit.
éwen, adv. recenter, Pake is Mir sa ewen
komd, mar wol foár tAjuster wer wei,
avus recenter advenit, sed redit ante
crepusculum. Hd. gleich (similis) adv.
mox, statim. Sax.v. efmo, simul: wn-
efno, haud simul. Ags. efen-cuman con-
venire; proprie, simul, eádem hora
venire.
éwen, adv. paululum, tantum, modo:
Asthe it famke mar éwen oan 'e swolm
roerste fleócht hja ut elisoár fen pine, si
solum imo digito tangis ulcus, puelle
rumpuntur ilia dolore. In hoc duplice
sensu plurimum valet dim. adv. efkes
pro ewen, ex effen. Angli adverbio
even asserunt notionem, /Aou wasit a
soldier even (o Caíos wish, miles es in
Catonis ipsius votis, Shak. Sic Lat.
plane velle, perire, i. e. prorsus, om-
nino.
éwen, adv. paulisper, momentum tem-
poris. Ik bin 6wen by di grytman oan
west, paulisper adii toparchum visendi
causa,
eewan, adv. loci, F.b. juxta, propter,
Det wrak sat éwan Stia am, cone
fracta navis jacet juxta Sténdalam, Joh.
71. Nl. neven, nevens pro even, evens,
ut Nl. wyver pro yver. Hd. n-eben.
éówener, cg. trutine jugum, de quo
lances utrimque pendent. Z7 hüske,
ansa in qua examen versatur. Di 1wéi-
zer, di (unge, Ang. tongue, examen
trutine, Examen si erectum stat in
ansa Latine dicitur eramen equum, F.
di (unge stiet yn it hüeske. (Sax.n. 0lans
(bilanx) examen; scheer (forfex) ansa;
de blans steet in de scheer.) F. scealje,
lanx, pl. scealjes, lances. Aliquando
examen vocant ewener, quippe quod
examinat et persquat lancis utriusque
pondus; emen, wquus. Ang.v. evennes
of waycht.
éwen-àld, adj. comtaneus, eguwevus,
Ags. efeneald. Sax.n. 'n evenolder, com-
taneus homo. Isl. jafn-eidri.
950
EWEN. |
éven-dél, n. F.v. pars equalis. Isl.
Jafnadar-skifti.
éven-eker, F.v. libratus ad eandem
altitudinem cum agro vicino. Ex. gr.
de area domus statutum erat Alle wer-
war moíma leia ewan-eker. Conclavia
ue sunt plano pede, Vitruvius, NI.
amers die gelük-vloers zijn.
éwen-folle, adj. sque plures, toti-
dem, Ags. efem.feolu. F.u. ewen-feul,
indifferens, qui nullum sui movet de-
siderium, .Kersí hew ik de poep an 't
brood holpen en nou 't er de man deur
mij wurden is lait er my ewenfeul
lope, me negligit Westfalus, mea opera
quondam in re lauta positus.
éwen-feultsjes, pl. F.u. placente
pusille inter se pares.
ówen-gelyk, adj. plane, omnino si-
milis, Ags. efen-geitce,
éven-kne, adj. F.v. genere egue pro-
pinquus. X»e, genu, genus, Veteres
gradus consanguinitatis computabant
per membra et articulos humani cor-
poris. Confer Ags. cmeov, n. genu,
consanguinitas; creov-meg, consangui-
neus. Nl. magen en vrienden, propin-
qui et amici.
ivin-kniling, m. F.v. homo sque
genere propinquus ac alter.
ówen-kristen, og. Christi cultor so-
cius. F. v. tvinkerslena, even-kristena; thu
ne skalt nawet ieria ova (himes iven-
kerstena haun, Ags. efem-cristen, NL
mede-christen.
éwen-léaf, adj. eque carus, Myn bern
binne my allegeárre ewen léaf, az se nei
myn kant oaf m M néamd inne.
Ags. efendyre, idem, . J. ewen djoer,
idem, Nl. even dierbaer.
éwen-minsce, cg. homo ejusdem na-
ture humane nobiseum particeps.
éven-nacht, F.v. zquinoetium hyber-
nale. Age. efen-mnikt, Isl. jafm- .
F.v. Twisscha sumeris nacht ende lettera
even-nachí, inter solstitium sstivum et
brumale.
éven-pende, adj F.v. eodem pretio
venditus. Isl. jafmw-virdi, weguale pre-
tium.
éwen-redich, adj qui sibi constat,
semper idem, nullo affectu abreptus,
placidus, eguus. Nl. evemredigh, pro-
portionalis. Isl. jafn-redé, n. conju-
gium inter pares; taf: , adj. egui
animi, moderati ingenii. Op 's ewen-
redich minsce ken men steat meitse, mar
951
EWENDE.
953
EZO.
neit op driftkoppen, waes juwnpraet oars | EWER, F.o. navigium uno malo, prora
is as hjar moärn-praet. Ang. even,
Constaney is natural to persons of even
temper and uniform dispositions, Tatler.
Desires composed, affections ever even,
Tears that delight and sighs that waft
to keaven.
éven-ryk, adj. eque dives. Pini ind | EWER-WYFKES, pl.
faem beide ewen-ryk; elts bringt
'n pear blanke billen mei (a 't Milk.
Ags. efem-rice, egue potens.
effen-sülfst, adv. F.o. itidem, simi-
liter, (plane ipso i. e. eodem modo.)
C. M. 189
Goth. ins, :»qualis. (BM, inns.)
Ágs. emse, quus, et oefen. Isl.
ioe, Jafn, Suet. jemn. Cum i in G..
ions congruit F.v. icis. Confer Goth.
slibna , vox, Isl. sfefna, — Ags. stefen,
slemn, Nl. slemme: Ags. heafon, Sax.v.
Aeban, heuan, Ang. heaven, Got. Ài-
mins. Ex Isl jafn est jûven, jàwen,
jowen, unde forma singularis in Jur. I.
160, 17; 154, 1, omjows, impar; II.
58, 15; 148, 1, jown-cristena, socius
cultor Christi. Jowns, communi con-
ret pro ewert,
eujus uxorcule sunt pediculi.
EW
acuta, levi puppe. In Harlingerlandia
uoque navigat canales campestres.
roprie, qui fluitat. Eadem vox cum
Ang. ewer, Nl. gieter, hydria, guttus.
Confer Ang. eaces, imbrex, F. eaze
fundere aquam, supra 841. Stür. 49.
ediculi. Sax.l.
éfer, acidus, mordax , Nl. bycend sckerp.
F. 3ite, mordere, usurpant de pedicu-
lis. Di sijipliüeskes bite it bern, (pedi-
culi somniteri mordent infantem) in-
fantes vespera somno sollicitati pruri-
tum sentiunt et scabunt caput. —
Wyfkee, muliercule. — Haud refragor
ei, qui ever per apocopen dietum puta-
semon somnolentise,
RT, cg. (é-wert) n. p. v. Contracte
pro Zwerard, werhard (vir duritatis
aperinze?) Vide varias hujus nominis
formas apud Fürst. I. 868. Haud re-
nitor tamen ewert si ducis ab Alam.
ewar(o, legis custos, peritus, sacerdos,
ut F. Easge, Esge, n. p. v. plene F. v.
asega, Alam. esago, judex, legislator.
silio, F. Wi binne it effen oer 'e soens- | EWERT, cg. in phrasi Hi Ael di évert
liv , convenimus inter nos de arbitris.
Gothorum i in adj ióxs, qualis,
ssepe valet Grecorum ei, Gabelentz, |
Gram. Goth. 25, 26. Hujus vis vesti-
gium restat in F.v. eifma pro ifna
planare, #a erga werthalk | eifnad,
montes sequantur solo.
EWE-HERA , m. F. v. judex vicanus, pre-
positus vico, ut gréímas toti tractui,
cujus partes sunt vici: &-Aera proprie,
legis dominus, componitur ex é pro
doa lex, et Aera, dominus, preeposi-
tus. Nl.v. „ee, eewe, Goe, Holl. lex,"
Kil. Nl. dorps-recAter.
EWENDE, F.v. reditus solis ex infima
parte coli, solstitio brumali (21 De-
cemb.) et ex suprema parte coeli, sol-
stitio szestivo (21 Jun.); 4 sunna ewenda
bifara Sente Maria letera dei (2 Jul)
and a sunna ewenda bifara sente Li
eres dei. Nl. sonnen-wende, solstitium ;
eliotropium — (Nl. soswsebloem), flos
solis cursum sequens, se cum sole
cireumagens. Nl. wenden, vertere, Ags.
, Vertere, redire; wend, versio,
cursus mutatio. Ags. som.folgend, (so-
lem sequens) quam vocem Somne-
rus recte vertit Ae marigold, (urnsole,
or suchlike flower, thal Jfollowes (he | es
Sunne.
EZO, n.
op 'e rech, (habet éwert in dorso) pi-
ger est. Zi is "m gewante keerdel, jam- —
mer mar dat hy éwert-om op di rech
sitlen hat, pollet viribus, sed segnis
est, Saxones Neerlandi vocant der
demonem quendam malignum; ex. gr.
Trans-Isalani, "Tubantes, cet. Den
evert sal him hôlen, Nl. De duivel zal
hem halen. — Ags. eofer, efor, aper,
Isl. iofur, princeps; Age. deorn, ursus,
vir, heros; utraque vox valet pluri-
mum in uominibus propriis. nfer
Isl. gifr, gigas tum femina, tum mas,
Egil. gifur , pl. gigantes femine; gifur,
adi. vehemens, avidus. Scoti eevery,
esuriens. F.b. ewan, piger.
EXE, sxTB, F.o. securis, Stür, Confer
supra aze 188. Ang. East. ere, Ang. aze.
. V, unde Zzuma n. gentile.
FEzuma-buren, viculus in pago Eastdon-
geradéla. Zzuma-horsa, tractus prato-
rum sub ditione Winaldumensi. ma-
vel FZzumer-syl, emissarium in
Eastdongeradela. Confer Ags. Esendic,
(Esse fossa) et dAsendyke, fossa qus-
dam in agro Cantabrigiensi. Nl. JJzen-
djke vicus Zelandie in pago Sluis.
Chron. Sax. An. 650. p. 35. $ 40.
0, n. p. v. Wass. II. 174. F. Ese,
idem, 1b. Hodie plerumque Ziso, unde
958
EZEL.
nomina gentilia Zisma, Bist et 5
einga. Ags. Esa, n. p. v. Esing, filius
Ese. Chron. Sax. an. 547. Gothi 4410,
unde fluxerunt. F.v. Atzo, Adzo; Eco,
Eizo; F. Atse. Vocis stirpem quiero in
Scandinavia, ubi viros olim decorabant
4s, divi, nomine, adjecta tamen dis-
tinctionis ergo quadam voce, que lapsu
temporis periit. Ex. gr. Ass-isarns (Asa
ferri) n. p. v. 4ss-ciía (Asa auri) idem.
4ss-Midar (Asa pugum) idem. Egil. p.
29, ass. Ang. des, n. gentile, quod
Lower (Engl Surnames i. 176) male
nit idcm esse cum .fss, asinus.
EL, cg. asinus, asina, d$ ezel; sed n.
it ezel, cuniculus mas; femina abjecta,
pigra, sordida, tamen multa sibi tri-
uens. Goth. asilus, m. Ags. esol, m. Lat.
asinus, Ang.v. asse, Ang. ass ÁAng.v.
The asse waggelh his eares, „ asinus
hinc inde movet aures," i e. homo
stupidus, immodicus tamen :estimator
sui, docte loqui studet. PF. prov. ad
adolescentes Wachtje dy foär 'n hynder
vel 'n ezel fen efteren ind 'n frommiske
fen foren, cave asinum sive equum a
tergo et feminam a fronte.
nvitium faciunt homini stupido et
abjecto eum esse natum ex asina, ut
Nl. ezeis-kind; F. Het, duuel! miene jy
dir mey, doctor; dat ien ezel my op
yen jiermercke achyten het? Of dat sk
ví yen gousay bin wibrel? Starter,
Timbre de Cardonne. Prov. 'N ezel scil
mear yn 'n úre freegje as ^n wiis man
yn 'n jier auderje ken. Ang. 4 fool
may ask more questions in an hour , than
4 wise man cas answer im sevem years.
Kelly, 5.
ezelje, vb.n. insudare servili labori.
F.
FABEL-GUCHJES, (-goechjes) oris con-
torsiones, gestus ludicri, prestigie,
nugw venales jocique futiles, clamo-
res fatui, apud ludios publicos mi-
mosque. Sax.n. fabels, gesticulatio-
nes ludicre, Gal grimaces Ex Nl
fabel, fabula, pl. fadels, narratiun-
cule aniles; Talelen, fabulas narrare,
et gúch, sanna, irrisio. abel com-
mutatur cum dadel, babbele, bab-
bele-gáchjes idem. F. jabbelje, blate-
rare, frivolis obgannire aures; Fland.
babben, garrire, propter loquacitatem
et celeriter repelita verba, assumit
954
FADAB.
formam duplicatam Nl. 3addelen. Ex
sono videtur natum thema a, et fre-
quentativum abel, quare- hec vox
apud varias nationes respuit solitam
consonantium commutationem; Nl. 3ad-
beler, F. baóbelje, Gal. babiller, Gr.
Bx9z$-, lallo. Confer supra Pa
belje, 141.
FACK, n. F.b. sinus parvus braece vi-
ces marsupii preestans, Hd. ficke, Bend.
189. Ags. fecas, adducere, capere,
Ang. io fetch. Ags. facan, F.v. faka,
rari.
FAD, ráp, og. tutor, rector, curator.
pl faden, tutores (orphanorum), im-
puberum.
fádye, * curatela.
tsjerk-füd, cg. (curator templi) sedi-
tuus. .
tsjerk-f&dye, cg. templi curatela, redi-
tuorum officia.
Ruricole Frisii hujus vocis formam
frequentant antiquiorem quam Frisii
veteres F.v. fogid, foged , fóchd, tutor
orphanorum ; curator, rector templi;
isiurck-fogid, edituus, Nl. kerk-voogd. —
Tutor, defensor, Di prester schil wesen
een fogid der wird to tiuge ende to ede,
sacerdotem oportet esse tutor (defensor)
veritatis testimonio suo et juramento.
Ags. fadian, in ordinem redigere, dis-
ponere.
Fád, vox eadem cum Goth. fa/As,
fads, m. dominus, prefectus; óruth-
fats, (sponse dominus, tutor) sponsus;
hunda.faths (centum virorum prefectus)
centurio; /Ausundi-faiAs, tribunus, dux
mille militum; synagoga-.faths, syna-
goge antistes. Skrt. paf, dominus.
FAD, F.v. dimunitio, adulteratio mo-
nei; notat circumcisionem monete
cum falske adulteratio, et fad cir-
cumcisio, simul nominantur; aliquando
adulterationem — admixtione deterioris
metali, cum fade et ekrede, circum-
cisio monete, junguntur; aliquando
notat extenuationem monete diversam
ab utraque screde et falske, si hmc
tria junctim nominantur, mit fade ende
mit schrede ende mit falscher muntha, —
Ang. to fade, intransit. evanescere,
marcere, et transit, marcidum reddere,
No winter could his laurels fade.
FADAR, n. F.b. fonum. Joh. 136. Ags.
fêdan, Nl. voeden, nutrire. Ags. feder ,
pater, Ang. father, NL vader. Proprie
FADDE. |
nutritor Lat. alifor, educator. Goth.
borna fodjan , TexvorpeDeiv , (alere i. e.)
educare liberos. Nl. eoeder, alitor et
pabulum; de kostwinner, qui sibi et
suis liberis victum guerit, pater. —
Skrt. pá, nutrire, Lat. pater.
FADDE, cg. membrum muliebre. Ple-
becule cantilena (A? 1702) Hy sei, ik
seach hjar fadde, heare wol! Dat scil
ik wol onthadde, (onthálde, ontháde).
Vocis vestigium restat in Ang.v. fad-
oodle (fad-doodle) futuere. Confer Ang.v.
doodle-sack, Nl. doedel-sack, tibia utri-
cularis; Nl. doedelen, F. doedelje, ca-
nere, modulari numeros agrestes; inde
Ang.v. doodle, to loiter. Nl.v. lol,
iul, numerus carminis; lullen, lollem,
numeros canere; Nl.v. /ulle-pijpe, F. Hille-
pipe, tibia utricularis; MI. sack-pype ,
Ang. óag-pipe, idem. Pro dag Ang.v.
figurate ponunt fad; Ang.v. faddle,
a pack or bundle; fad-doodle, (in cunno
canere, ludere, i. e.) futuere. Isl, fih,
fud, f. os vulve muliebris, arvum
genitale, matrix; Isl. a£ foetha, pa-
rere, Dani fóde, id. Audrem. Nl.v.
Jfotte, cunnus, F. de fôt, idem. Ple-
becule spurcum proverbium, By i gat
(anus) 7s sea wat, Mar de fot Is to
bot: apple krye, manu tractare. Nor-
wegi fud, equarum cunnus; F. koutwe-
Jfôt, vaccm cunnus; hons-fot, cunnus
canicule, convitium summi vituperii,
Nl Aondsvot, Hd. Aundsfotí. Frisii
ulterius progressi de homine abjecto
predicant Hy doacht di houn yn it gat
net, turpior est quam ut canicula ei
locum cedat in cunno.
Confer Nl. v. eoeder, theca, pharetra,
Kil. Goth. fodr, ensis vagina, Lat. vagina,
cunnus. Gr. BÚTTOT , yuvaixóc aidóloy.
Lat. podez, Ital. poí(a, meretrix, Gal.
putain. Gal. fouer, inire feminam; fou-
tre, semen virile. Gal. fourreau, Nl. foe-
drael, integumentum. "Nl. eoederen een
kleed, fulcire, duplicare vestem, F.
furje, id. furring, pannus duplicans,
interne tegens vestem. Notum est sci-
tum Galli cujusdam in ducem Saxonice
(le Duc de Saxe) ambulantem cum
regis amica Madame de Pompadour;
Voila lépée de sa Majesté et son four-
reau! Ags. foda, tegmen, siliqua. —
Nl. &ink, rima, fissura, F. di klink
fen di kou, vaccm cunnus. — B. L.
Seplenirio vagina gentiwn, i. c. matrix.
956
FADDE.
Horatius figura partis obsocnsee pro
toto utitur cunnus pro muliere abjeota:
sic Nl.v. eadde (KiL) ignava mulier,
iners et deformis puella. Isl. fud,
cunnus, sponsa, a parte qua sponsa
est; fud-flogi, repudiator sponse. — F.
fot, fotte, Hol. fófs, cunnus; F. ffse,
ancilla hilaris cureque ' expers, pa-
rata; 'n slerken fûtse, ancilla robusta. —
Nl. £eus, tegumentum tibiale, (Gal.
bas, Hd. sírumpf) figurate cunnus; F.
hoas, tegumentum tibiale, F. poepe-
hoáske, (tbiale infantis Theotiscum)
cunnus. Hol. iron. pis-kows, -kowsje,
puella, pupula. — Hons-foûttsjes, paniculi
triticei, plerumque relicti, lacte ma-
cerati et butyro illiniti, assati. Fer-
culum minimum, ita dictum, quod
gustant istud post prandium. Nl. konds-
voljes, hondsvottige dingen, quisquilise ;
hondsoot van een kerel, homo abjectis-
simus. Nl. Een kut van een vent, iners.
Meretrices, libidini venereze dum in-
dulgent, cupediorum sunt studiossm;
semper habent quid cibi vel potus
delicatioris, quod liguriunt. Saxones
Frisiique, antiquitus gentes fers,
sed caste et parcimoniam colentes,
hanc luxuriam contemnebant, non tan-
tum ut sumptuosam, sed preterea ut
effuse licentie imprimis in feminis
insigne. Quam vituperationem ut sig-
nificarent, plerisque cupediis turpitu-
dinis notam imponaebant nominibus
spurcis, quale Aonsfófjes. Exemplo sint
wentel-lecfjes , canicule se volutantes
in pruritu, idem quod Aonsfótjes. NI.
» hoerenkost, delicatior cibus ganearum,"
Kil. Nl. Jas-Hagel, (fex populi) pa-
niculi sacharini. F. Jolle-kloten, syropi
densati globuli, proprie tauri testes.
Hol éabóelaare, idem, proprie, qui
gubiguntur gingivis; Nl. v. ôadbelen man-
dere presepiolis sive acie gingivurum,
edentulorum more; dadbelen, pl. cavi-
tates ossium, in quibus dentes for-
mantur. Hol. gebakje, pistorium opus-
culum, stercus rotunium, meretrix.
Nonne-veestjes, laganula ex ovis pulsa-
tis, proprie monache crepitus ventris,
Sax.1. nunnen-furte, (F. nonne-firt), mo-
nach crepitus ventris, opusculum pis-
torium amygdali formâ ct magnitudine
Bnl. IIT. 252. Eidem paniculi, sed
majores et minus delicati, in nsum
plebecule, vocantur valen-furt, pulli
equini crepitus ventris, ib. 227. Hol,
957
FAEM.
hoeren-onibit (meretricum jentaculum)
panieuli utrimque acuti ex tritico et
uvis corinthiacis, Hage Comitum. Ibi-
dem JAoeren-koekjes , Haagsche hoeren-
koekjes, bellaria qusdam saccharina,
meretricum delicie. Uitersche (Utrecht-
sche) kletskopjes, schurfkopjes, czere-
hoofdjes, capitula ulcerosa Ultrajectina;
paniculi saccharini forma et colore
scabre cutis capitis tinea laborantis.
Sequentibus magis rident quam infamiá
aspergunt bellaria; Gelri Arnhemsche
jonges em meisjes, paniculi sacharini,
pueri puelleqne Arnhemenses; paniculi
puerorum (jongens) sunt fragiles. Dejf-
sche jaa
puer) vina calida mixta fructibus, ex.
gr. pomis aureis, fragis, cst. F.u.
schoenlappertje, ferculum ex pomi or-
biculis et panis triticei segminibus al-
ternatim stratis, et cum saccharo et
butyro coctis. — Similibus convitiis
sectabantur feminarum ignavarum po-
tus calidos et dulces, quorum cito
tantum Nl. Aemódje-licht-op iolle sursum
indusium!
FAEM, FAM, cg. virgo, famula, gen.
Jaems ; pl. fammen, fammin, G.J. fam-
nen; unde in compositis famne-bed,
lectus virgineus; famne-buwn, virginum
corona, cotus; Jamne-raeye, chorus
virginum ; f/amue-íróyer, puellarum as-
sentator. Ex famne Hind. habent fám,
Il. fánen, ut ex F. v. fomna, F.o. fone,
tür. F. feinten ind famnen, juvenes
et puelle, Scil. famd ind feint, Hind.
Jeinten ind Jfánen. Valet tantum de
innuptis. 'N bún' fen feinten ind fam-
men, juvenum et puellarum corona.
Di feint is mei di faem, amasius apud
suam est puellam, Hol. De jongman is
bij zijn meisje, Ang. The suitor is with
his sweetheart, — Di feint giet mei di
faem to keamer, amasius cum puella sua
it saltatum in diversorio. — Prov. Faem
lo wezen is sa hwat, mar "n jung wid-
douw! dat hâldt hwat yn, virgo esse
portari potest, sed vidua, dum flo-
ret vetas, manere innupta, intolerabile
est. — Hwat ken 'n neaken faem dwaen ?
Quid restat nude virgini quo suam
defendat pudicitiam? quid valet homo
imbecillus auxiliique inops contra aggres-
sorem vel mala vite. MS. — Z oerliz
is út heale wurk, sei di faem, ancilla,
nbi bene consulieris, inquiebat, dimi-
dium operis habes; proverbium nau-
antjes. Stomme jonge, (mutus
958
FAEM.
tarum obsecenum. Lusus est in verbo
F. oer-lizze, Nl. overieggen, quod pro-
prie notat , superjacere," sed tropice
»Consulere." , Jacere, cubare super"
viri est in concubitu, sed operis di-
midium.
Faen! corculum! maritus ad uxorem.
Hollandi eodem sensu Z4eve meid! Sic
Pasiphaen, Minoi nuptam, poeta Virgi-
lius, misericordia captus, vocat virginem.
Ak! virgo infeliz, le dementia cepit?
Bucol. VI. 47. Idem infelicem Orphei
uxorem appellat puellam, llla quidem,
dum te fugeret per flumina praceps,
immanem ante pedes kydram | moritura
puella servantem ripas alta non vidit in
Aerba. Georg. IV. 467. — Phrasis,
Dat is 'n faem, der uws ljeawen-hear
neat oam forgetten het, virgo incul-
pate pulchritudinis, creatoris opus
omnibus numeris absolutum. Di faem
hat 'n ízer áfriden, virgo nothum pe-
perit; ízer pro Aoetw-ízer, solea ferrea
equi; figura est in equo, qui cursu
precipiti decussit solearum unam. Di
Jn komt fen 'e marke oaf fen 'e (sjarke,
famula advenit e nundinis vel e tem-
plo; scomma in dialectum Workumen-
sium, qui e ante r sepe efferunt ut
8, dicentes ex. gr. marke, (sjarke, pro
dial. communi merke, tsjerke.
Prov. Yn 'n eptich faem sit jamk
"n slier fen 'n wiif, Scoti 4 denk
maiden makes a dirly wife, Kelly, p.
64. Scot. dink, denk, nitide vestitus,
Isl. dekr, ornatus, Ang. érim. — Di
fammen sizze né, mar miene ja ind
gripe ta, Ang. Maids say nay and
take. — Fammen matte men sjen, mar
net heárre, Ang. Maidens must be seen
and not heard. — Linnen ind syn faem
matte men nat keure by lampliucht, Ital.
Ne femina ne tela à lume de candela
&ld-faem, cg. Ang. âld-maiden, NI.
oude meid, virgo annosa; F. dd-feint,
semper colebs annosus, NI. oude vrüer.
Tales apud Frisios in nullo fere sunt
numero, nisi bene nummati Ang.
Old maids lead apes in hell, Ray, 47.
It wonld not, me (thinks, be amiss,
if an old bachelor, who lives in con-
lempt of maírimony, were obliged to
give a portion to an old maid, who is
willing to enter in it, Tatler, N? 261.
Let sinfull bachelors their woes deplore,
Pull well they merit all they feel and
(more. Pope.
FAEM.
feinte-bern, Hind. infans masculus;
Jénte-horn, infane femininus, puella:
famke-bern, idem. Confer supra barn 180,
et adde AP. meden-cild, puellula, Ang.
maid-child, Shak. Isl. mey-burn , puella,
mey, f. virgo. Dan. pige-barn, puella;
pige Isl. pika, f. virgo. (F. pyk, cg.
pl pikem, pulli galline, anatis, cet.)
lyts-faem, cg. ancilla altera minor natu
et famulatu. Di great-faem ind lyts-faem
prima ancilla state et viribus provec-
tior et ancilla altera minor. ZLyís, par-
vus, Ang. litlle.
famke, n. puellula, pl. famkes. Di
famkes püpkje alüten; dat het matár
hjar ynjown, puellule (matres futurs)
nature jussu vestiunt et mulcent pu-
pas suas. Famke pro fümmeke, con-
tractius fanke, fanke. Forma plena est
fénkin, unde c z— ts) fünísin, puel-
lula. Fáman, F.b. f. virgo, Job. 1.
dimunit. fümanki, contr. F. famke,
Joh. 138, F.b. Moringi jó fommen,
Bend. 61, Similiter Ang. woman mu-
lier, ex Ags. vif-man. Literis inversis
F. v. fámna, fomne, fone; femne, virgo,
famula. In à syllabz fé litera finalis
à qu est absorpta, quare a vocalis
fit longa; Sax.v. feAmia, fahmia (sic
enim legendum pro fadmia) fémea ; lal.
Jeima virgo vultu pudibundo. Nl.v.
ymelen, inire feminam; femelen, fime-
len, lascivire. Ags. feger, pulcher, ve-
nustus, Ang. fair, Nl. frái. Isl. fagr,
lucidus, splendidus, politus, pulcher,
blandus. Fopuli primevi et inculti
virginem laudabant a formoso 'vultu
et ubertate in flore juventutis. Inde
Ags. femne unice virginem notabat et
femn-hád virginitatem. Vide locos apud
Junium, Et. Ang. female. Isl. (fegma)
Jeima, — Got. fagrs, aptus, conve-
niens, decens, utilis; gefaheds gaudium.
In themate faÀ, fag, notiones pulchri
el commodi sunt unite, ut in F. mói,
scón; cf. Kóne Heliand, 372. F. moge!
Hol. schone/ puella formosa! F.v.
famne; fomne et femne; fovne, fone,
virgo, ancilla. Nomina propria antiqua
TTheotisca Fámotá, (fah-moth) Fumicho,
Fórstemann I. 898, F. Fm, Fanne
(amne) Áng. Fanny, (famnige) F. Fem,
ax.] Femmeke, F. Femke, n. p. f
Wass. IL 175.
Skrt. péna, spuma, Lat. Venus ex
maris spuma nata. A(éc, spuma,
960
FAIT.
"AOPpodity Venus. A-poc, Qo FF.
broes , brûs, oris spuma. — Lat. femina ,
Ags. fäm, n. Ang. foam, Alam. feim,
m. spuma; feman, spumare. Memento
Budhistis aquam esse symbolum ille-
cebre el femine. — Man antiquitus
non separatim virum, sed in genere
hominem notabat, Gothi, Ags. cet.
robant, In voce Ags. eife-man, sub-
Jectum man, homo, indicatur pre-
dicato vif, femina, genus femini-
num; homo generis feminini, femina.
Haud aliter fehman, fahman, compo-
nitur ex fak, fek, speciosus, elegans,
venustus, pulcher, et man, homo (ens)
vultu specioso, venusto, amcno. Con-
fer Isl. fagur-leitr, venusta facie. In
uibusdam compositis tantum valet
thema fag, vel feg, quod frequentant
Angli Boreales pro fair. Media G
syllabam claudens fit aspirata À (ch)
et fag-man, feg-man transeunt in fak-
man, feh-maw. — Man Frisiis vet. in
genere est homo, mas, maritus; Frisiis
odiernis tantum mas, vir; F. universe
hominem indicant voce minsce, NI.
mensch, quam componunt cum man,
mas, et wijf, mulier; fràw-minsce fe-
mina, man-minsce vir, quod efferunt
frómmisce, mammisoe. Ex. gr. Der ys
'e fjirte rint ién; mar ik ken nel ajan,
oaf it "n mammisce oaf "n frómmisce is.
F. De minsce cg. homo, universe, Zt
minsce, n. femina.
FAEZ, raz, (Bend. faks, 165, 195. Outz,
Jâs), adj. F.b. male moratus, miris com-
mentis indulgens, pueriliter ineptiens.
Inde Hd. faseln nugari, ineptire. Nl.
faselen, agitare, factitare; vaese, Kil.
phantasia, delirium; viese-vase, phan-
tasma, commentum mirum. F. feeze-
fazen, cure inanes, fastidiose provi-
denti: commenta et ineptim. F. fiis,
Nl. cies, fastidiosus.
FAOIR, adj F.b. robustus, Bend. 165.
Ags. feger, Ang.v. feir, pulcher, de-
corosus. Zr, Ouizen, alacris. Isl.
fer madr, ad omnia habilis vir, suf-
ficiens. Confer F. feerdich keardel.
FAIRE, vb.a. F.o. ducere, agere. Ages.
ferian, vehere, F. fere, agere, ducere,
impingere quem. Bend. 21.
FAIT, F.b. S8 pers. pres. adipiscitur,
potitur. Diar fea 'm meddar Mats noch
wials; diar wárt ean neddar sattan noch
stunnan bêden, ibi neque calidi neque
961
ER.
humidi guid accipis; ibi visitanti ne-
gue sedes negue status offertur, Joh.
90. Ags. feccan, feccean, Ang. (o
Jelch. Prov. De iene plauget, au-
eere suit, An de (redde wiit ai huem "t
feit, F. De iene plíget, de oare sjid-
det, ind de thredde wyt nat hwa 't kriget,
Bend. 411; Zn swecken reg feit en
lágt krüs to dregen. F. 'N swakke ragh
kriget "n licht krües (o dragen, dorso
debili crux imponitur levis, Dend. 444.
Wat 'm héwe zal fäit 'm noug, Bend.
441; F. Hwat men hawwe mat kriget
men noch, quod in fatis tibi ordinarunt
dii habebis. Za mat swim riim iar
arkan an bars feit. F. It mat bargen
reine eár 't elis ^n boárstel krigel, nu-
bes porcis pluant necesse est antequam
uisque unius potiatur sele, Joh. 98.
iar alla pánen an potten bislakhi wal,
feit at lélsten. splinjar án a tong, F.
Hwa alle pànmen ind poátlen beslikje
wol krigel op it last. splinters oan 'e
tonge, lambere qui vult omnes patinas
ollasque tandem lingue contrahit fes-
tucas, Joh. 67. a. So du deest so du Jeest,
ut tua opera sic tua merces, Nl. Zoon
na werken. Fan jonghan an domman
feit 'm a wiard iu wedden, F. Fen
jungen ind dumen kriget men di wjirheit
to witen, in ore stolidorum et puerorum
veritas, Joh. 94. Du tweal luan fu al
eftar dz du 't magast, ad verbum Ang.
Tou will felch reward afler thou makest
it. Fu, more Frisico abscissa 5» finali
infinitivorum, pro fun (fuan) adipisci;
uffun, consumere, Joh. 172.
Confer F. /ikje, fikke, increpare;
Jykje, minutim et multum secare cul-
tello, ut pueri ludentes solent.
AR, F.b. timor. Outzen. Ags. fer,
timor, periculum, Ang. fear, idem.
F. forfeard territus, Nl. vercaerd.
FARSK, adj. (fecsk) recens, nove factus.
Fersk brea', pauis secalinus recenter
coctus; fersce boale, panis triticeus re-
: cens, — Fersce moalke, lac recens mul-
sum; Jersce buler, butyrum recens;
Jarsk flesk, caro recens; fersce fisk,
pisces noviter eapti. — Fersk wetter,
recens hausta aqua dulcis, sive lacuum,
sive pluviatilis; swiet wetter, aqua dul-
cis, 1. e. pluviatilis, opposita ague
marine sea-weller, sâlt weller, aqua
salsa. — Figurate De (Aroánje fen Ne.
poleon mei syn stille wreed-sloeghe loite
stiet my noch fersk fokr di eagen. Ags.
902
FZESTJE.
fersc, recens, purus, dulcis. Inversis
literis Ang. fresh, quam formam quo-
que Frisii frequentant, sed paululum
immutata notione.
F. b. farsk (fásk) idem cum F. farsk.
F.b. fásk, dulcis (aqua), aqua plu-
viatilis vel lacuum campestrium; haud
salaa. —Figurate, juvenis imberbis,
an fûskan kleeb, imberbis osculum;
Prov. An klecb. sannar biard as üz an
Ôrei sanner salt, osculum imberbe refert
pultem absque sale. Hol. Ees man
zonder baard is geen dwit waard. Hd.
kleben, Nl. kleven, adhsmrere, De lippen
kleven aen elkander, herent labia labiis
osculantium, Joh. 24. F.u. fask ex
farsk, recens, PFuske bólle, panis triti-
ceus recenter coctus. Frisii urbicole,
et Boreales r ante sk elidunt, unde
a apud F.b. elongatur, dicentes füsk
pro farsk. Itidem Sax.l fask pro
farsk, Bnl. I. 353.
frerskje, vb.a. sale induratas carnes vel
pisces macerare et dulciores reddere.
.U. füske, vb.a. idem. F.b. wffaski
(flask) T. It flesk ferskje. Uffashi
er assimilat. pro uf.faski. Joh. 169.
fris, adj. frizidulus et purus, Zris wetter,
Ang. fresh water. Fris waer, celum
frigidulum, reficiens, recreans. 'N fris
koeltsje, flatus vividulus. — Di faem
seócht er fris uet, virgo floret juven-
tute et corpore sano, Aug. sie looks
Jreshly. Ad virginem Thou art fresh
as ril, sweet as May, bright as is
the morningstar, Carew. — Fris folk,
adjutores integri, haud fatigati, Ang.
fresh men. — Frisse waer, (recens,
integra merces) pisces, legumina, mala,
panes, quaeque fere edulia. Jrisse dei,
dies novus et integer, Wi hawwe hjoed
noach sjuwn; um di Sinte-Pilers-tsjerke
goed to sjen malle wi "m frisse dei
nimme.
frissens, Ang. fresknes, novitas incor-
rupta, pura, frigus recreans coli. Op
sea amje wy yn de iepene loft de fris-
sens. fen wyn ind weller yn, Ang. On
sea we Drealhe (he freshness of the
open air.
opfrisje, vb.n. et a. exhilarari, refici.
Fen di blide lynge oer sym soan is
heit alleheel opfrisse, nuntius letus de
filio erexit patris animum. Di Jfinne
Frisset op fen di thongergeate, pratum
letificatur imbre tempestatis.
FASTJE, vb. n. jejunium servare, Nl. vas-
61
963
FASTJE.
len, F.v. festia, jejunium scrvare, jejunio
delictum punire, Ags. feslan, idem,
Got. fastan, tenere, observare, com-
prehendere, i. e se abstinere. Prov.
Lang festjen is nin órea' sparjen, longo
jejunio non parcis pani. Lang festien
is nin óre sperrien, Burm. 43. — Dar
is goed wachíjen, mar min fastjen nei,
exspectare possumus horá prandii ab-
sentem convivam, ad ejus adventum
jejunare non possumus. — 44 festen ;
is neat, mar dat düwelsce lezen! ,,jeju-
nium quadresimale mihi leve onus,
sed preces iste continusm intolerabiles
sunt", ex trivio phrasis. Z/y is s00
wolkom as d' eerste snein ijn 'e feste,
tam gratus ut primus dies solis in
jejunio quadragesimali, qui severam
abstinentiam et multas preces extraor-
dinarias exigebat; i. e. minime gratus
est.Burm. 31 pro snein quoque usur-
pant di eerste freed, prima dies vene-
ris — 'T is que festien op ien ourmans
daed (ded), inhians morti et hwredi-
tati alius jejunare diffcilimum est.
Burm. 67.
f»estel-juwn, cg. Hind. /fesel-ean, dies
ultima ante jejunium quadragesimale.
Germani temporis stadia computabant
per noctes, non per dies ut posteri.
ncipit nox prima vespera, exitum ha-
bet mane; inde est quod (juwn, ves-
pera, initium diei sequentis) CArist-jutcn,
Máye-juwn , Festel-juwn , notabat diem
ultimam ante festum nati Christi; ante
mensem maji, ante jejunium quadra-
gesimale, Hd. pro vespera habent noc-
tem fast-nacht. Celebrabant olim om-
nes, nunc haud multi, istum diem
hilaribus. Precipue genio indulgebant
potando, edendo et mutuis comessa-
tionibus; quid Angli hoc festo come-
debant et ingurgitabant vide in voce
shrove-tide apud Halliwellum. Inter
cibos, quibus matres famili: famulitium
et liberos delectabant, precipuum lo-
cum tenebant lagana, que materfa-
milias ipsa in foco coquebat. He
Ang.v. vocabant shrove-cakes, „small
cakes made to give children on shro-
vetide," sed hodie pancakes, ut F. pàn-
koeken. Inde phrasis F. 7/ wyfke hat it
ea drok as di panne op festeljutcn , mu-
liercula se distringit ut testa pistoria
in jejunii hilaribus. F.v. festa-iund,
f'estel-avend , Nl. vastelatond. Saterlandi
pro iund, juwn, vespera, habent dei,
festeljuwns
964
F/FSTJE.
dies, festel-dei, i. c. prima dies Jejunii
incipiens antecedenic vespera. Ang.
bor.v. ut nos fasleryngs-evyn, hodie
Ang. North. fastern-even, „And on the
fastergngis euyn rycht, In (he Degyn-
ning off the nycht, To the castel thai
luk (hair way.” Bruce.
F. Fasteljuen hâlde agere ferias esu-
riales, Ang. to hold shrovetide, idem.
Tis merry tn hall, when beards wag all,
And welcome merry shrovetide. — Shak.
Nl. schroef, cochlea; schroeven, troch-
leam vertere, cochlea adigere, inire fe-
minam, prelicenter grassari et petulan-
tia commessabunda hac illac vagari;
jactare se, gloriari, ostentare se. Kil.
Schruyue, Zelandi, scurra. Kil. Ang.v. £o
&hrove, hilaris esse, letari. Vide skrove-
tide apud Jun. Etym. Hoogstraten Lex.
Neerland. Lat. schroecen; supra 727,
draei. Ut Nl. persen, afpersen, expri-
mere, zijne moeder geld afpersen, ex-
primere nummos a matre: sic Scot.
skrufe notat facultates sordida parci-
monia vel repetundis acquisitas. Lat.
extorquere, exprimere aliquid ab aliquo.
Jamieson skrufe. Alii s&rove idem ha-
bent cum. Ags. scrifaw, confessionem
delictorum — exigere et — prrscribere
eorum ponam, quz vide Wedgewood,
III. 179. E. Mueller, Etym. W.b. II.
329. n. Sed Franciscus Junius multo
ante unus vidit verum, schrove-tide.
rommel-poat, cg.
(crepitans, strepens olla) olla figu-
lina, os stricte expanso segmine sic-
ce vesicie tectum, in cujus centro
heret arundo trausfixa, quam cantor
concava manu humida sursum deor-
sum et deorsum sursum movens sur-
dum citat murmur, cui cantilenam
sociat suam. Tali musica rustica pau-
peres eorumque liberi in feriis esuria-
ibus ostiatim stipem cogebant. — F.
rommel-poat, Nl. rommel-pot, Sax.n.
fke-pot foeke-pot. Nl. v. rommen, ver-
sare. Kil. Ang.v. £o rome, to growl;
to roar. Ang.v. romóel, a rumbling
noise, a murmur. ÁAng.v. rommle, to
speak low or secretly, to whisper. Ang.
to rumble, to make a hoarse low con-
tinual noise. Ang.v. romóel, a rum-
bling noise. Halliw. Aomóelen assimi-
latis literis Nl. rommelen, F. rommelje.
Rommel in rommelpcaí, tum sonum
subsurdum, tum motum manus arun-
dinem sursum deorsum fricantis notat.
965
FAGJE.
Nl.v. rommelen, robuste et celeriter
sursum deorsum ultro citroque se mo-
vere, Becanus, Vide Kil rommelen,
rammelen, strepere. Ang. (o rambie,
assimilat. F. rammelje, Nl. rammelen. —
Sax.n. Jüke-pot; Jfoekepot, dicitur a
manu trudente arundinem in vesice
segmine. Nl.v. fuyck, pulsus; fuycken,
pellere, trudere, protrudere, pellere,
pulsare. Ergo proprie Nl. stoot-pot.
feste, festen, cg. jejunium quadrage-
simale. Ags. festen.
FAGJE, vb.a. verrere, verrendo mun-
dare. Ik fagje, dou fageste, hi faget,
pl wi, jimme, hja fagje; pf. fagge,
p. pf Jage, p.pr. feyende , ger. fagjen,
l. vagen ei végen. Fage , Ver
rendo congestze sordes; imagine, frex
populi, Cie. quis-quilie, colluvies ho-
minum, rejectanei, pessimus quisque.
NI. eaeghsel, puramen, quisquilie, wid-
vaegsel van het menschdom. F.b. fági,
ger. fagin. Joh. 172.
Ut ex /4gje fit faye, sic ex (fégje)
usitatum feye; ik fei, dou fageste, hy
faget; wi jimme, hia feye; ger. feyen,
p. pr. feyende, p.pf. (pf. p. fégen) fein;
fage, fagge; fegge; verrere. Prov. Dir
de houn zijn slirt leyt ist schien fenge,
Burm. 13, ubi canis suam ponit cau-
dam locus everritus est (cxterum ubi-
que sordes.) G zz W, Ang.v. £o fawe
an old diche, F. 'n âld feart himmelje,
sulceum aquarium veterem purgare.
feger, cg. peniculus ex setis quo verrunt
solum, focum, cxt. Translate, ventus
vehemens, 'N feger fen 'n Koel(e. Nl.v.
caegher, vegher, qui ad quidvis cum
alacritate expediendum est idoneus,
expeditus ad quidvis prompte agendum,
Becanus.
feegh, cg. (ductus peniculi) ictus, 's
feegh um 'e éaren, alapa, 'n feegh sel
'e pànne, asperiores facetie, 'm feegh,
idem, exprobatio; Di snoljunge, dy di
aldman jimmer yn 'e bek siet, krigge
'n feegh om raek, — Feegh op mar! In-
fer plagas! Non parce colaphis! di
flier fäje, solum verrere, i. e. conver-
rere pulverem aliasque sordes soli in
domo. Ang.v. fo fag, to beat, to
trash, Ifalliwell.
Affeye, vb.a. abstergere. 7 swil éffeye,
sudorem abstergere. Di smoárge ky
mei rizen bDjizzems (ffeye, vaccas coeno-
sas scopis vimineis abstergere. Z4 sliet
dy smoárgh om rike liu mei plomke-
966
FAI.
bjizzems áf to feyen iud di earme liu
áf to snouweu, tibi dedecus est adu-
lari divites et acerba verba jacere in
pauperes.
oanfeye, vb.a. converrere soli sordes;
oanfagje, pulverum, grana, farinam,
sordes qualescumque in unum cumu-
lum agere. Goed oanfeye, pertergere.
opfeye, vb.a. converrere sordes; di
, di stâl, cmt. opfeye, contigna-
tionis, stabuli, solum verrendo pur-
gare. Opnimme (tollere sordes) peniculo
madido, Di flier opnimme
utfagje, F.u. welfege, everrere, F. ut-
feye. Di stál utfeye, everrere, purgare
stabulum. Tropice, obtrectare, Immen
ulfagje dat er nin turf heegh is, ali-
quem consectari convitiis ut hominem
abjectissimum. F.b. wífagi.
wei-feye, vb.a everrere; tweifagje, idem,
abigere sordes peniculo.
fagre, vb.a. F. b. polire, levigare, mun-
are, pulchrum. Outzen 70. Isl. faga ,
polire, ornare; fagur, splendidus, niti-
dus. Ags. fak, versicolor; feger, ni-
tidus, pulcher. Zuge, fage, Íreq. fa-
gere, contr. fagre.
FAI, raEI, adj morti proximus specie
bons valitudinis et salutis. Ex ag fit
&i, F.v. fach, fai, capitis damnatus;
unfach, absolutus, salvus. Ang.v. feie,
fáy. F.b. füág, Bend. 175, Ags. fak,
fage. Scoti fey, fée, fie, on the verge
of death, Jamieson. Plene Ags. deatá-
Jáh. F. fA, color, substantive labes,
proprie notat mortis colorem; si adjec-
tive fh, , coloratus, versicolor, mortis
colore tinctus." Isl feigr, Nl. veeg.
Feigr proprie est, qui specie sanitatis
olet cadaver, Isl. feigia, putrefacere.
Frisii de morti propinquo ajunt Hy
ruwkt al nei de ddr, sentit ligonem
vespilionis.
x variis ominibus veteres porten-
debant lethalem exitum vel futuram
securitatem hominis, Tutus erat, si
adveniebat dum amici de eo confabu-
labantur; hi eum adhuc salutant verbis
Dou bistke noch net fái, lupus in
fabula; incolumis es. Surdum inopinata
mors non manebat; Dy doaf is is nat
fi. Contra campanz sonus tristis por-
tendit mortem instantem hominis cor-
pore sano; Di klok liedt fái. Si canis
nocte dieque latrat in vicinia domus
mgroti, hic morti propinquus habetur.
Superstitio eadem regnat inter Anglos.
967
FAI.
„If dogs houle in the night meer an
house, where somebody is sick, 't is a
signe of death," Brand, Ellis. IIl. 185.
De Scotorum ominibus mortis futurxe
consule Brand, popular antiquities,
Ellis, III. 228.
Fái teken, omen lethale. Scoti /ye-
token, idem. Some observing to an old
woman, when in (he JIL year of her
age, that in (he course of mature she
could not long survive, ,, dye /^ Said
the good old woman with pointed indig-
nation, , What fye-loken do you see
about me?" Brand, pop. Ant. Ellis,
IIT. 228. Hy is sa fái as "n lús op 'e
kaem, in vite periculo versatur ut pe-
diculus in pectine. — Omina srepe sig-
nis contrariis homines decipere ama-
bant. Infantem, qui formá& antecellebat
omnes, morti invisum olim credebant
vetule; ideo nutrices sollicite anti-
quitus faciem venustam conspuebant. —
i quis amicus, cui erat mens sana in
corpore sano, amicum ex gravi morbo
cubantem visitabat, timebant ne, dum
hic reconvalescebat, ille moreretur.
FAK, FEEK, adv. sspe,
968
FALD.
dokters sizze, ,, Góds macht is great
male actum est (cum swgroto) ubi me-
dici dicunt, ,, Ingens est Dei potestas."
lurifariam ;
magis Frisicum est jamk, idem, crebro.
Nl. vaek, idem. Di feint komt my fakor
noach yn 'e herberge, me judice famu-
lus nimis frequentat compotationes in
diversorio.
Ags. fec, spatium, temporis inter-
vallum; dat. pl fecum, intervallis,
i. e. frequenter, ut Nl. veel-maels, mul-
tis vicibus. Ex fecum est F.v. F.o.
Nlv. faken, fake, fák. Anglosaxones
Jaca smpe sumebant pro lustro, i. e.
quinque annorum spatio; fifeintrafec,
quinquennium; fecum vel fifgearum,
lustris. Lye, fec.
FALA, FELLA, vb.a. F.v. Nl. vellen,
sternere, Nl. Zn val brengen, fundere
humi; prostrare, occidere. Vide alia.
FALAGH, n. p. £. F.b. F. folle, (Fol)
Fou, idem. Itidem ZZifurt F. b. n. p. v.
ro F. Folkert. Joh. 18. Wass. II. 104.
b. Folke, n. p. v. Folk, Folkje, n. p. f.
Folle-gea vicus in pago Lemsterlaudia.
Inde proverbium tritum. De siecke leijt | FALAGH, adv. F.b. quodam modo, ali-
op het bêd en de faije giel er om oft
stiel er foor, Burm. 11. De sike op it
bed ind di fáye er foar, F.o. De
kranke ligt to bedde un de fege sit dr
feur, segrotus cubat in lecto, morti
propinquus assidet lecto. Hc religio
alte radices figerat in omnibus Frisice
cognatis gentibus, presertim Scan-
dinavie, ex gr. Suethis, Prov. Ofta
sitter fege wid them sjukas seng, spe
segrotantis lecto assidet morti proxi-.
mus, [hre, feg. I. 459.
Af-feye, vb.a. abstergere. 7/ swit affeye,
sudorem sudario abstergere. Di smoarye
kij mei rizen bjissems áffeyen, vaccas
co»nosas scopis vimineis abstergere.
It stiet dy smoárch om di rike lin! mei
plomke-bjezzems äf to feyen, tibi dede-
cus est adulari divites. Ang.v. £o fage,
decipere adulatione. Ang. Cumberland,
lo fag, to tire, to weary; ug. st.
servus. Johnson, Todd. F. Di fuótten
áffeye eársihe yn hús giesthe, ne intra
domum antequam culceos peniculo
tersisti,
Prov. Di boeren tsjinnet men wol to
sizzen eaf di sike fai wieren eaf neat;
den bihoefden ja der nin kosten meer
om to dwaen, MS. — Faueije secken gae
dij oan, Burm, 20, — 7f stiet faei as di
qua ex parte, consilii expers; fá/ág-
haid, st. hesitatio, medietas consilii
et facti. Dia falaghaid halpt di nant ,
tua medietas te non juvat. (Confer
Hd. Aalbheit.) Isl. f/alega, haud prompte,
indignanter; Jalegr, adj taciturnus,
dissentiens.
FALD, FALDE, (fâd, fáde) plica. Z
ante d eliditur ut wéd, âd, wrád pro
wald sylva, ald vetus, wrald mun-
dus. Zaelde, Molkw. non tantum plica,
sed venuste quoque cardo, Koperen
faelden, cardines snei, ubi Z manet.
Di faem lákt di mûle yn fálden, virgo
contrahit os in plicas, quasi improbans
vel dediznans. Frisii /é/de efferunt
fade, ut Ang. habent folde, fold, pli-
care, ex Ags. faldan, fealdan.
Fálde, plica. 'N ding yn 'e beste
flde slaen, consulere aliquid optime.
Nl. Als een dinck is gedaen, Moet men
't in de beste vouw slaen, Sart. Adag.
46. p. 822. 'T is best dat m' alle dinck
slaet in de beste vou , Cats, Sinnebeel-
den, II. 4. Slachéende die van Yperen,
die slaen het laecken in de beste vouw,
R. Visscher, Sinnepoppen, 193. Sax.l.
Ene sake in den besten folem leggen,
Bnl. L 435. IIolstein, De rok ts eer
ut de folen, (plice suppari ec sunt
FALGJE.
turbet) virginis pudicitia. imminuta
est. Ho is 't mei wes sike bür-wirf?
Hja is wer yn 'e fâlden, guomoda valet
vicina wegrota? Ex morbo recreata est.
Ags. fold, plica; sceap.fold ovile,
ellyp. fold; proprie crates ex vimini-
bus complicatus, quo seepiunt ovilia
sub dio. Nl. v. vlechte (plica) crates, Kil.
TÀÉXT, sportula viminea. Do de tynge
Jen kete- kaem rekke mem allehiel
uet 'e fâlden, nuntio mortis patris ma-
ter misere turbabatur , territa erat.
fâldje, vb.a. plicare. pres. ik fâldje,
dou fâldeste, hi fâldet, pl. wi, jimme,
hja fâldje, pf. fâldde, pp fâlden, p. p.
Jäldende, ger. to fáldjen. Di roak
Jâldje, complicare vestem; yn fâlden
lizze, idem. 1t plak yn 'e roak wei-
Jéldje, togam ita componere ut plice
maculam abscondant.
Age. fealdan, fyldan, pf. féold, unde
Ags. fold, plica, Nl. vowo. l.v. ew-
fald, adj. singularis.
(singularis) tropice, simplex, sincerus,
ut Lat. (sine plica) simplez. F. iem.
„fâldich, simplex, apertus, ductilis.
ien-fáld, Ags. anfeald , Ang. single; F. |
twa-fâld, Ags. toy-feuld, duplex, Lat.
(duo plica) duplez; F. tirye-fâld, Aga.
llry.feald , triplex ; F. folle-fâld, mol
plex, Age. feala-feuld, Nl. veel-voud.
enfaldich, adj. F.v. singularis.
enfaldeched, f. F.v. simplicitas. F.
denfáldins, Ags. anfealdnee, feala:feald-
nes. Nl. veeleuldigheid, veelcoudigheid.
for-f&ldje, vb.a. plicas turbare, mu-
lare vestis plicas.
gear-füldje, vb.a. complicare. Di
hannen gearfâldje, Nl. de handen samen
tOuM*N digitos inter se pectinatim
complicare. Simplex di hannen fâldje,
idem, vel di kannen geardicaen.
opfáldje, di klean opfaldje ind wei-
bergje, vestes complicare et in arcam
seponere.
FALGJE, vb.a. oocare. Ags. fealh, fealg,
occa. Hjit-falgje, (calide occare) irri-
lare, calefacere aliquem. Eadem figura
G. J. eyd-tynje (dentibus occre planare
agrum) reprehendere, vituperare. Ang.
Aarrow, occa, to harrow, occare, vex-
are, torquere, excercere. Supra eide-
linen 871. Bav. falgen, Scoti faulch,
novale arare, Schmeller T. 527.
fualagh, F.b. agri cessatio, novale. F.
Age. anfeald, |
Ang.v. axfald, Ang. exoticum single |
970
FALLE.
di braek, Nl. de draek. Ang.v. falow,
Ang. fallow, iteratim agrum incultum
arare; fallow.field, NL éraek-land. Joh.
1.
FALLE, vb.n. cadere. 7k fl, dou falste,
hi fâlt, cado, cadis, cadit; pl. wi,
jimme, Aja falle, cadimus, caditis, ca-
dunt, pf. ik feel, Hind. yk fael, (NI.
ik viel, cadebam.) p.p. £e
Fallen, ger. to fallen. f.
172, ut fare ib. pro F. farre, F.v.
falla, pf. fôl (unde F. foel); ó pre-
leriti ex 4 fluxisse puto, Hind. Ai
Jl, cadebat, ju fâlen cadebant, inf.
falle. Age feall;m, pf. fed Sax.v.
Julian, pt fd. NP dl pf. ghevdl,
IU be felled! Hang mel NLlv. ver-
ellen (sternendo perdere) laqueo vitam
finire, Noch gegeuen van costen, doe
men twee appelbreekers vervelden, die
een vrouw verkracht hadden, Rekenin-
ren van Utrecht, 1514. 4fppelüréker,
divenditor pomorum. reker idem quod
Ang. óroker, (fractor, i. e. distributor
mercium et pretii inter venditorem et
emtorem) mega ab Ags. drecan,
frangere, Nl. brekem, pf. órak, unde
Brok, thema verbi Ang.v. to broke,
tractare condiciones, pacisci aliquid, et
Broker. Altera forma est Age. ôryllan
(F. órit, fragmentum) in fragmenta
dividere, dispendere; ôrytla, distribu-
tor, dispensator; qui distrakit merces,
Ang. relailer, Gal. qui vend en detail (in
dissecatione) Ags. vim-bryMa, caupo.
F. sifer, qui distrahit merces pro
mercatore, Ags. slilam, findere. Cf.
Jun. Et. óroker. Ceteri etymologi, ne-
glecto Junio, alucinantur, ex. gr. E.
ueller óroke, 133; Wedgewood ôro-
ker, Nl mas, homo, pl. mes, unde
pendet. plur. pf. vervelden, quod Frisii
adhuc frequentant.— Dea' falle moriens
cadere. Ang. If one ahould be a preye,
how much the belter To fall before the
lion than the wolf, Shak.
Op "n duit deá falle (proprie, in duta,
nummo minimo, moriens cadere, i. e.)
ob dutam mortem obire, quod avaris-
simi hominis est, — Z/ wetter falt, Ang.
971
FALLE.
The water, the river falls, — Rykdom
falt my naet ta deel, Ang. Riches hace
not fallen to my skare, — Di hungerige
falt as 'n róppige koun oam syn ilen.
Ang. The hungry falls like a dog on
his food. — Di juwn falt, vesperascit,
Ang.v. fall of the year, autumnüs. —
Di priis fen 'e buter fall, submittitur
preüum butyri. Ang. do fall active,
dimittere pretium, You fall the price
of your natural commodities, Locke,
abusu pro fell, Nl. velles, prostrare. —
Súr falle, triste accidere, Ald iud
earm falt my sûr, senectus tristissima
mihi cecidit pauperie aggravata. Prov.
Ald ind earm is de Joodsce ftok.
fále, F.b. Prov. Diar Àuuch klemmart
Jealt liach, V. Der heach "kloddert falt
leegh del, tolluntur in altum ut lapsu
graviore ruant, Joh. 172, 191. Dir
ausere en keul grêft fâlt 'r sellew cüjn,
F. Dêr oaren 'n kule graeft, falt er
selme yn, incidit in foveam quam fecit
aliis, Bend. 140.a. F. Sljië my naet
oan, ik fal sa jerne, ne me impinge,
amo cadere; ad puellam ardentem.
Fall, ex wore esse, moratus esse,
De keardel is túk, mar falt hwat loai,
ceterum ad rem attentus homo pi-
gratur aliguantum.
fallich, fellich, adj. F.v. mulcte
obnoxius. Nl. éoet-callig, Isl. felldr,
convictus criminis. F. réad.fallich, sub-
ruber. Nl. &oww-callig, ruinoss (sedes)
F. boufallich huws, domus caduca.
balk-fallich, adj F.v. mulcte ob-
noxius propter domum ita vitiatam,
ut trabes labefactate cadaut. F. bou-
fallich , Nl. bouw-vallich, ruinosus. Mox
forfallich, in ruinam vergens.
speer-fallich, adj mulcte obnoxius
propter domum vitiatam ut tigna gra-
cilia, quc tectum sustentant, corruant.
F. spier, pl. spiérren; Nl. sparren,
daksparren, tigna ex stirpibus gracili-
oribus pini silvestris, quibus tecta
domuum muniuntur, intersertis tigillis
F. latlen; spjirren ind latlen junctim
citat usus. Jiffers quibus hodie firmant
tecta spissiores sunt quam spjirren.
(yn 't gers falle) gsers-fallich,
adj. F.v. (quod in gramen cadit) de-
truncatus gers-falle lettha, amputata
membra. Gersfelle thuma, pollex trun-
catus. Gersfallich in genere, iu terram
jactus; tropice, truncatus; inde, inuti-
lis (inutile membrum) perditur. Non
973
FALLE.
valet tantum de membris, sed et de
refracta domo, ?het hus lidze gresfelle.
»Jacere in gramine ibique manere,"
valet ,, non mulctatus."
F.b. De ópel falt ài wid fon 'e stam,
F. De ape fall nat fier fen "e beam,
refert moribus et ingenio parentes
suos, — Us Wolle, sei mem, ts 'n
e junge; ja, sei hcl, as "n oar
p leit jM al, — Twisck fallen ende
opstean, Burm. 69, dubius beret.
falle, vb.n. accidere, evenire. G. J. II.
64. fallende sjeaktme, Nl. vallende zickte,
Ang. Jfalling-sickness , Ang. v. falling-
evil, falling-down , Nl.v. callende evel,
morbus caducus vel comitialis, epilep-
sja. Halliw.
fâl, cg. lapsus, interitus. G. J. I. 16.
F.b. Prov. Huchmeujd gongt foar 'e
fél, Nl. Hoogmoed koomt voor den val,
tolluntur in altum ut lapsu graviore
ruant. Nl. eal, m.
fâl, cg. pl. falen, melodia, Gal. cadence,
fâl
(B. L. cadentia, ex verbo cadere) Dy
älde biarpsalmen hawwe sokke moaye
fallen, guam dulces sunt veterum can-
ticorum melodie. Tropice, Dal ding
hal nin fál, absurdum est. — Zäl,
convenientia, Z4 hat min fâl dat álde
beppen mei di manliu' hodlefoálje, in-
decorum est si vetule nugantur cum
viris. cf. falle, oif'alle.
e, falle, cg. decipulum; ro(fe-fále,
muze.fále, glirum, murium decipula.
F.b. raat.feal, müs.feal, Joh. 121.
Ang.v. pitfall, (Kil. falle) a mouse-
trap. Ang. fall. Rottefalle, vicus in
pago Achtkarspelen. — Decipulum
gliriun magnum audit leuster, n.
clausirum proprie monachorum ; multos
habet recessus, in quibus, ut monachi
in cellis, nidificant glires. F.b. fe,
m. de fel, Hd. der fall, casus, Nl.
val, id. m. F.b. jó fel, f. Hd. die
falle, Nl. val, f. decipulum. Bend. 32.
fâl, foal, n. ostium cadens in cardini-
bus mobile, accessus ad solarium; el.
lyptice pro Nl. eal-luik, Neutrum genus
est ex suppresso luik, n. operculum,
operimentum.
fal, maris tractus quidam. J£ fal fen
Urk, mare ab occidente przeterfluens
insulam Urkam, sive propter majorem
profunditatem, sive quod naves per
tractum cum ex alío i. e. ex oceano
descendunt in mediam Hollandiam,
precipue cjus metropolin Amsteloda-
978
FALLE.
mum. Fluenta maris mediterranei Su-
der-sé, ducentia ab ejus ostio Helderá
in mediam Hollandiam, nautz vocant
de rivier, flumen. Di scippen falle yn
'— hamcs, naves portum intrant.
fàl, n. funis quo vela mobilia navium
attolluntur vel laxantur deorsum. Z/
Jokke-fál, dolonis, J£ seils-fâl, veli ma-
joris funis laxans.
falle, F.v. mensura quedam agrorum.
Twee vallen lands, Ch. II. 270. Ang.
North. falls, the divisions of a large
arable field attached to a village,
fellingen.
&f-falle, decidere, Fen it hynzer áffalle,
de equo cadere. Tropice, De man fait
my áf, homo meam de eo spem bonam
fallit. Di bledden falle áf, Ang. the
leafs fall of, folia dimittuntur.
ôffalle, F.v. decidere, deminui, perdi.
Thi fiarda panneng ach of te fallene,
quarta pars de pretio est detrahenda.
.b. affále. Joh. 142.
falle, vb.n. placere, Gerspraek, p. 6.
Nl. gevallen, bevallen, idem.
bifalle, placere. F.b. fulle, idem, Isl.
falla, idem, That fallr mér vel, hoc
mihi placet, Nl. Dat bevalt mij wel:
B. L. cadere, placere. Liw dy 'n byttsje
biloawje ind 'n bulle dogge, befalle my
better, as dy bergen goud beloawe ind
Jin mei áld blik afsáttje. — Bifalle fen,
parere; Myn wiif is fen "n erfnaem di-
fallen, uxor mihi peperit filium primi-
genitum; befalle proprie, casu obrui.
upra 256. Angli active fal, parere,
They then conceiving did in yeaming-
(time,
Fall parly-colourd lambs and those
(were Jacobs. Shak.
byfalle, accedere ad sententiam alius.
del-falle, cadere in humum. Ang. /o
fall down. F. Di drunken soidaet foel del
as 'm ore, as "n stien: Nl. neder-vallen,
Isl. falla nidr. — It komt op myn kop del
istec in me cudetur faba. — Z rizen
beslach falt del, puls farinaria fermento
tumens subsidit. F.b. delfâle, Bend.
244. F. Fal del mar! Conside! Ang.
Take chair! Alias Smyt dy del! (pro-
sterne tel)
fórfalle, accidere. 26 minste hwat er
forfalt ken di plannen fen di wiiste
mam foridelje, casus minimus sapien-
tissimi consilia facit irrita. Nl. coorvaz-
len. ls] Head sem fyri felir , quidquid
inciderit.
974
FALLE.
forfal, n. casus, fortuna. Nl. voorval.
F.b. faar-fá?, Bend. 244. Prov. 77 fór-
fal hat alles yn 'e macht, ind laket.
fórifalla, forfalla, vb.n. F. v. mori.
For respondet forma et notione Latino-
rum per in per-do, per-juro, per-eo,
per-fidus, per-verío, in quibus damno-
sam themati addit significationem.
forfalle, vb.n. (Lat. di-/abi) in ruinam
vergere, in pejus ruere, collabi. 74 huws
forfalt, collabitur domus. De man for-
falt, homini decrescunt vires. Hy siucht
er forfallem uet, facies hominis notat
conquassatam valetudinem; consenes-
cit. Nl. verval ran krachten, virium col-
lapsio, F. Syn boel is forfallen, res ejus
fessre. sunt.
forfalle, labi in statum pejorem. Hy
is yn 'e hânnen fen bescilers forfallen,
venit in manus nebulonum, decepto-
rum. Z£ is'n goed man, mar forfallen
oan 'e drank, vir probus, sed ebriosi-
tati deditus. Mei it prunkjen fen syn
doaiers is di heit yn scilden forfallen,
cultus filiarum sumptuosus patrem zre
alieno demersit.
falla, F.v. cadere, idem quod in pejus
ruere, convenit cum lad? in res lapse,
dilabi, collabi, sublabi, cet. vel cadere
graviter, occidere, decidere, concidere,
caducus.
fellig, adj. compositus, dispositus, di-
ligens, attentus, frugi et sobrius. Bend.
134. 176. Cf. NL devallen, placere;
bevallig, venustus.
forfallich, adj. cui conquassata est va-
letudo.
forfal fen wetter, aque fluentis des-
census. Yn dat forlaet is great forfal
Jen wetter, per istud emissarium ra-
pidus est aquse descensus.
forfal, n. prolapsus, decidium, decre-
mentum, conquassatio. Hynlippen is yn
forfal, collabitur Hindelopia.
gear-falle, in unum concidere. Twa
reíkken hea' binne gearfallen, duo feni-
lia vicina in unam corruerunt.
gefal, m. casus, eventus, plerumque
insolitus, mirus. Di faer trouwde mei
syn alypdochter ; dat wier "n raer gefal,
ater suam ducebat privignam; facinus
inauditum.
hinne-falle, vb.n. improviso delabi,
ut in morbo cadivo. bi man foel er
sa mar hinne ind wier stiendéad. F.b.
hàne-fale, Bend. 241, NL Aeenfallen.
yn-falle, illabi, Di groun falt yn, sub-
975
FALLE.
sidit solum. Di wangen falle him yn
gene ei macent. Ynfallen throänje,
facies macera genis caducis. Di âlde
braek is yn-fallen, wdes exesxe corrue
runt. — Ynfallende stjuton, prora acu-
tior recedens in navis carinam, opposita
prore obtusxe 's stompe stjuwn. — Hy
f alt yn 'n bulle kósten, sumtum magnum
admittit. — Ynfalle, subire animum, re-
cordari, Jí fall my yn dat ik di greate
minsce-slachter Napoleon lhryeris to Am.
sterdam sjuwn hab, Recordari di namme
wol my nat ynfalle non subit me ho-
minis nomen. — Yn sliep falle, Ang. to
fall aleep. — Mei di doar yn it hús falle
(aperiens fores irruere in sedes, cum
sedibus apertis) imparatum aliquem
offendere. — Dal falt faek yn mannich
minscelidben nat ienris foar, Ang. Such
thing does fall scarce once in many
ages. — Di Moezel falt yn 'e Ryn, Ang.
The Mozel falls in the Rhine. — Yn 'e
hannen falle, in potestatem alicujus ve-
nire. De sted falt de prins yn hannen,
capit princeps urbem. — Tropice,
preter spem evenire; It fall my yn 'e
hannen, dat dy wylde jonge him sa
dimmen oanstelt, — Yn forlwiweling
falle, adduci in desperacionem. — Z
swiere arbeidjen falt âlde minscen sár,
labor gravis senibus permolestus est. —
Fn 'e hawen fen Harns falle, se reci-
pere in portum Harlingensem. — Di
álde Growwster merke falt yn mei myn
jirdei, Ang. The old Grouw.fair falls
in with my birthday.
fal-yn, proprie, imperativus vb. ynfalle,
in lectum cadere, st. fal-yn, hospitium.
wiele falyn, domus hospitalis et epu-
aris.
ynfal, cg. repentina cogitatio, scitum;
'"n rare ynfal, mirum cogitatum; ab-
norme inventum. .
mei-falle, vb.n. preter spem evenire.
It heawinnen falt mei, fenisecium ex-
spectatione uberius est.
oan-falle, aggredi. Adulans, blandiens
aliquem aggredi, ex. gr. ut infans ma-
trem vel nutricem. — al oan mar / Fal
oan as junge Turken! Edite, conviva!
Invitatio convivatoris ad mensas para-
tas, Ang. Fall om and try (hy appetite
lo eat, Dryden; Full to with eager joy,
976
FALLE.
him, ebrius est; poculum ei excidit.
F.v. undfalla, excidere, Kening Kaerl
leet syn handschoech undfalla, F. Kening
K. liet him syn hanscoech untfulle. (Rex
Carolus sibi manicam excidere sinebat.)
ontfalle, excidere casu, excidere im-
prudenter, improviso, Er on(foel him
n hird wird, Ang. Some rude enpres-
sion fell from him.
falle op, procidere. Op 'e knibbels falle,
rovolvi genibus. Op 'e holle falle,
in caput devolvi. — J£ is 'n minne
keardel; hy is ryk, mar fall op 'e
éarmen, opprimit pauperes. Ang. do
Jall upon. — Earne opfalle, cadere in
quid, hostiliter aggredi; improbare,
carpere quid, Nou hy neat wyt to lekjen
op it goed, falt hy op 'e priis, nihil
quod improbet in merce videns carpit
ille pretium. — Ang. to fall upon. To
get rid of fools and scoundrels was one
part of my design in falling upon these
authors.
tafalle, preter spem accidere. 7k Aie
nat folle each op di man, mar hi fall
ta, homo expectationem, quam nullam
mihi commoverat, superat. F.v. Sa
dele hia (he hewe therse mih riuchte
lafalle muge, Nl. zo delen zy de have,
wien ze mel recht ten deel mag callen,
cui jure accedunt bona. — Tafalle,
afüluere, de lacte materno valet, Di
boérsten falle ta, lac affluit in mammas.
'N besondre seynue fallet de opriuchten
to, G.J. Il. 92, singularis dci favor
fortunat bonos. Di jildwolwxcen klimme
di dûbeltsjes sa fast yn 'e fûst, dat se
hjar throch 'e fingers falle, nummi
nimis compressi elabuntur inter digi-
tos avari. G. J. 1I. 99.
tafal, n.casus. Jy (afal, forte fortuna. —
Nl. loeval, F. tafal, accessio morbi co-
mitialis.
tefalle, vb.n. Sax.v. f£ofallan, dilabi,
Hd. zerfallen, ita cadere ut ledatur.
In £e est vis depravandi; /estjite, in
fragmenta tundere, 4Zemeálle, in parti-
culas molere, ?/ gat (eride, ltescrine
equitando anum alterere.
tsjin-falle, sese opponere alicui, Friu-
nen meye nin friunen tsjinfalle. — Tsjin-
falle, expectatione minus esse, Moaye
frouliuw falle tsjin.
er. Troch 'e koer
throch-falle, cadere
falle, (per corbem cadere, i. e.) quod
celabat confiteri. Hol. Door den mand
valln, idem; door den mand druipen,
on, to fall aboard.
ont-falle, vb.n. improviso cadere, ex-
on homely food, Dryden. Ang. to fa
cidere, Hy is sceef; di romer ontfalt
977
FALLE.
elliptice druipem, in studiis tentatum
deficere et arceri.
uetfalle, (excidere) Uet it bed falle,
de lecto cadere. — Accidere, Prov. Alle
bakten ind brouten falle naet allyk uwt,
eadem ingpla non eundem habent
eventum. 4e ding hat. syn welfallen,
omnia incepía casui subjecta sunt, Áng.
lo fall out, accidere, evenire; eva-
dere. — Nl. een wuilval doen op den
ojand, eruptionem facere in hostem.
ng. £o fall out wiik, jurgare, rixari.
F.Y. utfalla. wyn
uet-fal, cg. repentinum convitium, mi-
rum dictum vel scitum promptum.
um-falle, collabi, F.b. «m-fále, Bend.
244. Phrasis Ji falt um fen wysheit
as de kat fen Salomo, dy de nekke briik.
under-falle, cadere subter, ex. gr.
inter luctantes sub athleta adversario.
Ang. v. (o try a fall, to wrestle. Hall.
ur-falla, vb.a. F. v.
oer-falle, vb.a. intervenire, improviso
visitare amicum, incautum opprimere,
oer-fal, cg. accessio subita animi deliquii,
similis morbi comitialis symptomati.
wei-falle, vb.n. decidere, in latus ruere;
abrogari, desuefieri. F.b. wech.fále,
Joh. 172.
wei-falle, decidere, desinere, cessare.
Di wâlen falle wei, ripe decidunt,
i. e. frustulatim rumpuntur et decidunt
in aquam, F. &fórokkelje , Gal. ecrouler.
Di kuten falle him wei; hy Rat him
Jorthild oan 'n fleskfet
fal brege, eg. pons pensilis. Nl. eaZ-
brug, F. flap-brege, idem; (Aille, cg.
tabulatum latum ligneum fixum utram-
que ripam fossm jungens, quod pontis
vices prestat. F. Hout, planke, Nl. von-
del, vonder , ponticulus ex tabula lignea
utramque suici aquarii ripam jungens.
fal-dór, cg. Ang. v. /aldore, a trapdoor,
Nl. caldeur, janua subductilis, ostium
cadens,
fal-hoed, cg. Nl. valkoed, pileolus du-
licatus infantum contra casus vim.
fal-laet, n. emissarium aque, quod
janua pensili cadente clauditur et sus-
pensa aperitur. ex. gr. 218 Uretherper
Jallaet. Naves haud transeunt; servit
tantum ad moderandam aque altitudi-
nem a parte interiore. Ang. fall of wa-
ter, falls of fontain. Differt ab emissa-
rio forlaet, Nl. verlae(, sluis, quod per
hoc naves transeunt, quatuorque valvis
978
FALK.
ro re nata aperitur vel clauditur. NL
Ten. remittere, emittere; ader-laten,
bloed-laten, laten, mittere sanguinem;
verlalen, afgieten de olie, defundere
oleum. Nl. eal-deure, janua subducti-
lis, ostium cadens; val-órugghe, pons
pensilis, F. flap-brege, idem.
FALK, cg. falco. Hy het éagem as 'n
falk, hy siucht sa ful as "n falk, acu-
tissimi ei sunt oculi. Prov. E/fs mient
dat sys úl "m falk is, (quisque suam
noctuam habet faleonem, avem vena-
ticam magnatum) quisque sua rerum
optima putat, — Falco in maximo
honore erat apud reges et nobiles,
quibus solis privilegium erat veneri
ardeas volantes immisso falcone. Quo
numero hanc avem haberent veteres,
inde patet, quod inter ministros re-
gum olim eminebant falcomarit sive
accipitrarii, de quorum munere, dig-
nitate, juribus et privilegiis consule
Du Cange in voce Falconarius. Cf.
praeterea Sax.l. He meende ke had daar
enen falken fangen; autumabat se ibi
cepisse falconem, i. e. magnum lucrum,
Bnl. I. 330. Cum falcone veteres com-
parabant corpus humanum; utrique
enim eadem gule rapacitas, idem
honor idemque imperium, quidquid
enim agunt et student miseri mortales
in hoc tendit, ut corpus suum alant
et foveant. Notum est proverbium Na-
oleontis T: Tou£ pour le ventre, Gal-
orumque Za fourchette est le sceptre
du monde. ldem docebant Frisii et Hol-
landi proverbio ' 7 lyf hiet falck, Burm.
67, ventri nomen est falco; Nl.v.
Het lüf heet falck. 'T liif Frisiis est
venter tantum, Neerlandis vero 't lijf
et corpus et vita erat. Sartorius su-
mebat Nl. /jf sensu vite; vertit enim
omnia esse postbabenda, quo vite
consulat homo. Nullum enim pretium
cum vita confero. Sartorius Cent. VIII.
89. — Hiete, fite, nominari, vel
nomine quodam appellare, i. e. ut
talem habere aliquem et cum eo agere:
valet quoque in phrasi, F.u. Jk sal
him neef hiele (fratrem patruelem illum
appellabo, i.e.) eum exercebo. — Nobiles
veteres sibi probro ducebant animalia
capere armis superioribus; inde prov.
Hier mei hier, feér mei fer, pilus
pilo capiendus, penna penná capienda;
animalia quadrupeda quadrupedibus;
ideo ardeas non missilibus, se folconi-
. 2
979
FALOM.
bus venabantur. Negue duos falcones
uni ardee ut hodie, sed unum tantum
faleonem opponebant.
FALOM, cg. de falom, viculus Smallin-
erlandiz.
fal-um, F.b. nomen vici olim aquis
submersi in antiquo littore boreali,
Joh. 19.
falum, vicus Frisi» borealis. Bend. 104.
FALSK, adj. fallax, imprimis qui animo
hostili simulat amicitiam, amorem,
favorem. Jalsce njirre, vipera perfida,
i. e. ficta mulier. JFasce líbes, insi-
diator perfidus. Dy flaibek is sa falsk
as it wetler jip is, F.b. so falsk üs 't
wédar jip as, homo impenetrabilis si-
mulationis, Bend. 80. Veritas apud
eum quasi in profundo (wédar, aqua)
demersa est. Tropice Dat rint falsk,
lineze non sunt parallele, interstitia
non sunt zqualia. — Falsce minten,
nummi adulterini. Zalsce kálen, sure
adulteringe; convitium exhauste puber-
tatis, quod Frisii in suris nervosis po-
nebant vim masculam.
FALGIA, vb.a. F.v. aratro vertere ter-
ram. Sax.l Jaigen, Ang. to /fallow.
Nl.v. eelghen, versare. Confer felge.
falige, Beneficiael-boeck, hodie felling,
l. feilingen, agri arabiles prsesertim in
ongeradéla, tum orientali, tum oc-
cidentali, et Ferwerderadéla, altiores
et molliores ceteris, sub ditione quo-
rundam vicorum, quorum incole eos
mutatis vicibus colebant ; proprie, agri
versatiles, singulis annis dominum, seu
potius colonum, mutantes. alingen,
agri in East-dongeradela, prope a vico
Ee orientem versus: Tab. Geograf.
Schotani. Ang.v. fails, the divisions
of a large arable field attached to a
village. Ang. York. to fel to come
round periodically. Posthumus, Hjou-
werkoerke, 65; wercen, mutare agros,
66, 69; F.o. tarf-riucht, possessorum
jus ex quo quisque sua vice agrum colunt.
Warven, werven, versare, Ags. kveor-
fan, vertere, mutare. Aliquando a in
falige, tum ad e in felling, tum ad o
in volige, trahitur, 70. Confer Felawe,
Nl. Veluwe, pars Gelric collina.
hjit-falgje, vb.a. lacessere, irritare
aliquem.
FANA, roNA, m. F.v. vexillum, signum
militare, quod magistratus tollebat con-
ira legirupas, qui mulctam non sol-
vebant et contra rebelles. Hoc erat
—€————————————————»"-—x—————————— D e € c Ü€—€—————————————————————————————————————————————————————
980
FANA.
inter gretmannorum officia. Universe
fana autoritatis publice fuit insigne:
dat iemma dine urheriga seke mil fiore
ende mit fana, quod vos (gretmanni)
rebelles persequimini incendio et ve-
xillo, i. e. cohorte armata.
fana, F.v. vexillum sacrum, quod in
pompa, sive per templum, sive publice
per vias, tollebant. Plene Nl. kerken-
cane.
faentsje, u. vexillum parvum, Nl.v.
caenken, Nl. vaentje. Vexillum qui tol-
lit aggredi bostem audet et fortem se
prestat. Inde proverbium Ziltet fuen-
tien alheel naet lidse, Jou de moed naet
ferlern, Burm. 44. — Ne prorsus de-
ponas vexillum. Ne animum despon-
deas. Presta te virum.
Lat. pannus, Goth. Jana, m. tela.
Sax.v. fano, m. linteum, (Nl. Zaken,
bedde-laken.) Ags. fama, m. Ang.v.
Jane, vexilum, Nl.v. eame, vaenkem,
vexillum, proprio sensu ,panni" Nl.
vlagge vel wimpel. NL vaen, f. vaen-
del, n. vexillum. Sax.n. /faendel, la-
cinia lacera, pannus lacerus. Mulier-
cula stipem cogens mihi suam vestem
pannosam monstrabat, dicens, De
faendels hangen miin bi de rok neér,
ecce lacinias laceras mes vestis pen-
dulas! Sensu eodem valet flerken, al.
Vexillum Frisie olim notabant sep-
tem foliis nymphe F. pompe-Dledden,
quie reprs&esentabant septem Zelanden,
agros maritimos, in quos Frisiam dis-
pertiebant. Hec planta quaquaver-
sum in lacubus et aquis pluviatilibus
Frisi& nostre lete floret. Radices agit
in fundo, unde scapus ascendit donec
se emergens aquse supernatat ibi-
que lata folia (pompeb t) et flores
Splendidos, sive albos, sive flavos (F.
ewanne-blommen, cygnorum flores) ex-
pandit. Similis huic nymphe est lo-
tus /Egyptiaca, imago symbolica in-
cubationis et creationis mundi ex aqua.
Dicitur /ymphea lotus, inter Botanistas
audit nelumbium speciosum. Ex Aegypto
evanuit, crescit vero et luxuriat in-
comparabili pulchritudine in aquis plu-
viatilibus Indie, ubi Budhistis est
imago symbolica dei intaminati. Aquam
habebant symbolum seductionis et fe-
mine, et ut nymphea lotus superna-
tat aquam madore intacta, sic deus
se commoveri non sinit illecebris et
voluptate. Hinc est quod Budhiste
981 982
FANDER. FANGE.
representant deum ut adolescentem | vehementiam sisti nequit et mola
sedentem in flore et foliis loti natantis. | — coercitionem respuens pergit circum-
F. It wiif is sa falsk as 't wetler jip | agi, dicitur di mounle is throch di fang
18, hzc mulier perfida sua simulatione | vel giet throch 'e fang (mola continuat
equat aque profunditatem. motum per mediam coercitionem). Fi-
Dum Germani ex India migrabant in | gurate d$ mounle is throch di fang, omne
Europam, hanc religionem secum tu- moderamen continentie, pudicitie,
lisse videntur; certe ejus vestigia res- | — pietatis, obedientie respuitur; res tur-
tabant apud veteres Frisios, qui hanc | bate sunt. — Veteres nocte celebra-
plantam verecunde et non sine quo-, bant nuptias cantilenis et variis sal-
dam timore arcano tangebant. Dum | libus; inter hos erat chorea, dicta di
nos pueri per hos flores naviculabamur, | mounle, molendinum. Heo dum age-
nemo nostrum eos decerpere audebat; | batur juvenes sepe tentabant flatu re-
communis enim superstitio inter nos| pentino extinguere lumina, quod ut
ferebat, temerarium, qui hunc florem | arcerent provectioris setatis convivae
manu tenens caderet, protinus morbo | lumina tam alte suspendebant, ut ea
comitiali corripi vel mori. F. pompe-| attingere juvenes vix possent. Si tamen
bledden, folia nymphex, proprie folia | eis res succedebst in tenebris canta-
dejicientia, prosternantia. Is). pompa, , bant, Di mounle is throch de fang!
praeceps ruere, F. De úre pompt op 'e fang, cg. pulpa carnosa jungens vaccre
groun del, procumbit humi bos. poplitem cum ventre. Di fang fen 'e
FANDEB, cg. arvum vicinum vico Rin- | ow. Nl.v. vangh, vanck, pars carno-
sumageest in pago Dantumadeel. sior bovis sub ventre circa femora vel
FANDIA, F.v. fandje, fandelje, fantelje; | femina, quee manu capitur et attrecta-
vide findje. tur ad explorandam (tentandam) bovis
FANGE, vb.a. capere, suscipere. 7k: pinguedinem. Ags. eng, amplexus.
Jang, pf. fong, p. pf. fongen et fiusen, | — F.v. fang, m. actus prehendendi manu,
p.pr. fangende, ger. (o fangen. Ags.| guod manu capitur, pars qusdam.
Jon, pr. foh, thu fehst, he feMh, p.pf.: Fang adeo proprie non est inguen,
fongen, fangen, capere, accipere, sus- sed cutis duplex a poplite in latus
cipere, Cum formà fon consonat dia- ' ventris inferius vergens et inguen
lectus. vetustior adagiorum Burmanie | pretegens. Interstitium cutis duplicis
Jaen, fân, Prov. Nin ling meye haest extenditur adipe, prout vacca plus
als flyen te faen, ne festina nisi cap- , minusve est saginata. Om io witen ho
tans pulices, Burm. 52. Mey dy mwwlle | fet dit kou is fielt de keäpman hjar yn
matste muuzen fean, M. S. 23. Phrasis! di fangen ind oan di scyl, dy op it
Hi is foár ién gal net (o fangen (ante | — ecinkel sit. Scyl, cortex, pulpa, torus;
unum exitum, cum plures habeat, &cinkel, femur.
non capi se sinit) homo est vafer. jf angst, cg. captura.
fange, suscipere (pullum equinum, por- : Confer Isl. fíng, n. gremium, si-
cellum, cxt.) Dal hynzer hab ik selme nus, Ags. innothas and fencgas, viscera,
fongen, hunc equum ipse ex equa mea , Mone, 333, proprie sinus, recessus;
suscepi, i. e. non emi ab alio: indi- | ilia quippe sinuant. Forte vox Ang.
gena domi est. Myn loer Jelle Rim- bowela, intestina, orta est ex Ang.v.
deris Wijna het yn Maert 1847 by | 1o bowe, to bend, to curve; ow,
ién ságh nedggentsjin biggen fimsen, co- | Ang. Dbough, flagellum sive ramus; do
lonus meus J. It. W. ex sue una sus- bow flectere, se inclinare, Gal. v. bdoail-
cepit porcellos novemdecim. es heit | les, Gal. boyauz. Mueller Etym. p. 118,
pielt mei foale-fangen, pater operam | omnes has voces ducit a Lat. óotellus.
dat suscipiendis pullis equinis. base-feng, F.v. attrectatio impudica
fang, cg. instrumentum in mola alata | femine. F. da, nauseabundus; ik din
vento circeumacta, quo rota quedam | dat geflái ba, abominor istam adula-
cupilur et motus totius mole sistitur. | tionem.
Isl. fang, complexus, amplexus, dif- | bek-feng, F.v. Nl. feruggreep, carptus
ficultas, Egil. Ang. fangs, ungues, retrorsus, i. e. hswreditas veniens fe-
dentes exserti uncinati, quales sunt | mine ex bonis relictis fratris, qui eam
aprorum. — Si motus propter venti ' collocavit suis impensis.
FANGE ..
berd-fang, F.v. apprehensio violenta
barbe, guod summum Frisii babebant
vituperium.
bifange, vb.a. capere, occupare, affi-
cere, tenére. Di letste swolg wyn bi-
fangt di man, vini potio extrema ine-
briat hominem.
bifang, F.v. proprie capedo, ambi-
ius, Nl. omvang, circuitus; conventus
(judicii), Nl. v. bdijvangh der stadt, cir-
cumjectum territorium urbis; subur-
bia. Supra difange 256.
fetha-feng, F.v. hereditas ex bonis
relictis amitze (sororis patris.)
fiske-fanger, cg. gavia parva, que
superne ruens in aquam capit pisci-
eulos prope a superficie natantes.
Funge, capere pisces: i4 wol net fange,
isces se capi non sinunt, piscatus
baud succedit. Analogice 32 wol net
reine, pluvia non vult descendere; il
graen wol wei rypje, seges maturescere
non vult i. e. non maturescit.
hals-feng, F.v. (colli captus) Ages.
Aalsfang, collum sontis columbari in-
clusum in catasta. F.v. hals-fang, de-
litum vi compellendi feminam ad
matrimonium: - hy dyne mondschet
naet laste en wille ende hi dat wijf toe
aefía onfucht, soe schil hi dis monna-
deis, ende soe foerd, al da fyf daghen
des halsfanges twyrasum on suerre, ab-
juret cum duobus conjuratis vim fe-
mine illatam. Collum valet hominem
ipsum, earme hals, pauper homo; weagh-
hals, qui ultima experitur: "m hals,
homo fatuus; vel vitam hominis F.
om hals gean, perire; om hals bringe,
occidere; er di hals oan weagje, suum
caput offerre. Vide alia in Richthovii
explicatione, Lex. Fr. 794.
herde-feng, F.v. apprehensio vehe-
mens, qua quis impugnat alium. F.
hirde slach, libratior ictus; 's ird
wird, severa increpatio; 's hird minsce,
mulier dura, immisericors. Contra 's
ongenedige slach, verber immisericors,
1 e. durissimum, seevum.
herta-feng, F.v. quod codex Hun-
singo vertit rapíus precordW. Levis
pona „XVI denarii et unum. juramen-
tun” hanc versionem improbat. Herta-
Jong Frisiis est cardialgia, rosio sto-
machi, et signifieare videtur verber,
quod oor vel przcordia Jedi, sed non
rapié, quod absurdum est. Kil. Aert-
vanck.
984
FANTJOM.
ketel-fang, F.v. judicialis immissio
manus rei in aquam ebullientem ca-
cabi: Isl. ke£i.fang, idem; vellandi
katli, lebeti ferventi, Egil. 461. F.v.
an da wallende wege, aquam ferventi.
onfa, F.v. prehendere, apprehendere,
comprehendere, aggredi. Ags. asdfon,
andfo, percipere, consequi, accipere,
Nl. onmívangen, accipere, Lye. Ang.v.
onfenge, (Ang. xecewe, Gal. recevoir,
Lat. recipere.) Sax.v. anmífahan, susci-
pere. Jo epreckt di man (o, dat I hine
Jri oenfingen oen da fria felde, quod
vos eum sponte aggredimini in campo
libero. As da kinden iderich sint, 80
fee hia oen hiare ain eerue, cum liberi
ad statem imperio maturam pervene-
runt, (adeant) capessant ipsi suam pro-
priam hereditatem, vel sua bona he-
reditaria, vel sua bona, Nl. de nala-
tenschap aenvaerden. Nl.v. aenvaerden,
hostiliter aggredi. Nl.v. aemvamgen ex
aen, ad, et vangen, rapere, arripere,
circumdare «alicui custodias, catenas
injicere sonti; aenvangen, Lat. accipere
(ad-.capere) sensu veterum hostiliter
aggredi et furari, unde accipiter. Qui
aggreditur inchoat, Nl. aemvangen, or-
diri, ut Lat. ex in et capere formant
incipere. Analogice F. ótginne, inci-
pere, figurate, moliri malum, F. Hwat
scoe dy stumper tsjin ús biginne? Quid
mali homo iste imbecillis contra nos
moliretur?
6n-feng, one-feng, m. F.v. incep-
tum, conatus, notans pravi quid. Unm-
riuchte Ónfeng, inceptum, facinus in-
juriosum. Ags. andfang, onfeng, in-
ceptum ; and-fenga, susceptor, Som-
nerus, Lye. And-, posteriores an-feng.
FANTJOM, deus montanus sive collinus
in arenis insule Frisie Scilingae (Ter-
schelling) Frisie opposite, quo ma-
tres terrorem incutiunt infantibus pro-
tervis. Si hora vespertina serius quam
tutum cst grallis glacialibus currunt,
minatur eis mater Fantjomum rapto-
rem. Composita videtur vox ex Fanmtje
et om. Panne, Fenne, n. p. v. Wass.
IL. 175. Diminutive Fanke, Fant-se,
Funtje. Isl. fani, fatuus faunus; fa-
nalegr, fatuus, insolens. Hald.
Insulani Sciligenses veteres hunc de-
monem sibi propitium et quasi tutela-
rem habebant. Vicinus littori australi
est parvus lacus deamans-kiste (capula
mortui) dictus, in cujus glacie pueri
hieme grallis currunt; hi si sera vespera
non desistunt a cureu metu demonis
Fantjom urgentur domum reverti, Pre-
fabula est antiqua, huno demo-
insulanis predatoribus auxilium
ferre in expilandis navibus periclitan-
tibus vel naufragis. — Infantes seniorem
compellantes eum vocant ome, avun-
culum, sepius preposito nomine pro-
prio senioris, Wals-om, Hud-om, Murk-
om, cet, Analogice Fantje-om, Fantjom.
tanfana, templum Germanorum cele-
berrimum, precipue inter Marsos et
eorum finitimos, Tac. Ann. I. 61.
Grimm, Mythol. 70. Ootmarsum, vi-
eus Trans-]salanim. Marsum, vicus
pagi Menaldamadele, F. fane, fidne;
leome, lione; tsjoene, magicam artem
exercere; liansler, bionster, tsjoenster,
maga: faxa, virgo; ergo puella, virgo
magica. — Est collis prope ab Olden-
sala urbe Transisalanim, in cujus vi-
cinio J. de Peese Binkhorst, terram
effodiens, invenit aliquot magnorum
iruncorum orbes sive discos e truncis
serratos Nl. achijvem. (Litere M.S. 7
Nov. 1813.) Memoriae proditum est in
hoc colle sedem habuisse feminam,
uam aliam dicunt Sax.n. witte wif,
d. weiss fraw. Hwe focum struebat
fasce straminea, quam flamma non
consumebat, Rustici hanc virginem my-
thicam appellant Tanka.fona, puellam
incantantem. F.v. fona, virgo. Ol-
densala, sita in partibus Tubantum,
antiquitus veteris Saxonis inferioris
pars erat.
FAR, n. nomen stagnorum sive lacu-
narum in vicinis vicorum Idzega et
Warns. Trimefar palus occidentalis
prope ab ldzega (pag. Wymbritsera-
deel.) It Hegumer far, canalis ab oriente
ducens in Hégam, vicum Wymbritse-
radelme,
preter Warnsam ab occidente,
Age. fer, m. vehiculum, navis. Tal.
far, n. navis. Ags. fere, pervias. Nl.
oeer, trajectus. Confer F. farre, na-
vigare; farweller, n. canalis vel lacus
aptus navigation. F. fard, far, Ags.
ord, amnis, pl. fordas, brevia [rada]
Ang. ford, vadum: F. de fard, canalis
ducens ex lacu swarte-icálde (apud Scho-
lanum svarle-woude, tab. pagi Hemelu-
mer Oldefaeri) in lacum Gersloot; 't
Molkw. far, for, m. canalis |
ducens ab aggere marino in et per|
Molkwerum. Far, for, canalis fluens |
986
FARRA.
aer, fossa cingens urbem Slotam (Slo-
ten) versus boream. (Cf. Schotanus,
tab. urbis Sloten.)
Ags. faran, p. fór, vadere, (fór,
Jord) Lat. vadere, vadum. Alam. far,
n. portus, trajectus, fretum, Graff. III.
574. Greec. ôéerw, feiSpov, Lat. fretum.
PARRA, F.v. ire, proficisci; Tzpejo
trajicio, transveho; vopeUopuat eo, pro-
feiscor; p.p. faraxd, faremd; p.pf.
eferin, feren; ger. lo faramde; ind.
pres. 8 pers. fereth, féírih; fareth,
Jarth; pl. fareth; pf. 8 pers. sg. fór, pl.
Joren; subj. fare. Ags. pr. ic fare, he
feri, pl. farath; pf. dfi pl. foren;
pf.p. faren, gefaren. Nl. ik vare, ho-
die ik vaer; pf. voer, pl. eoeren; subj.
hij vare. p.p. varemde, pip. gevarem,
inf. ger. te varen. F. ik far, navigo, hi
Fart, pl. wi farre; subj. dat Mi farre,
p. P- farrende; pf. p. fearn; infin. farre,
ger. do farren.
Gothi frequentabant duplicem formam
fara, ire, et farjaw, navigare; af-
farjan, navi devehi in terram vel portum,
XATXTAEV; al inverse F. ta-farre, Nei
Londen (a farre, navigare Londinium ;
Got. us-far(ko, f. naufragium, Nl. wit-
vaert, exequi; majores nostri, maris
accole et plurimum nautee, cogitatione
exsequias fingebant ut navigationem et
naufragium. Aesimilatis literis pro farje,
farre, navigare; restant tamen
vestigia veteris vb. farje, in Easiymje-
Jarjer, nauta qui navigare solet in Indos
Orientales; mâlfarje. Nota bene Fri-
sios suum farre de sola usurpare na-
vigatione, dum Frisii veteres, et currus
motum, et navigationem, verbo fara
notabent, F.v. Da ki mif goldene way-
men lo Roem in foer, F. Du hi mei
goudene weinen to Romen ynried; F.v.
Een schip, deer hy moge mede fara, V.
les scip der hi mei farre ke. F.
Ride mei di wein, curru vehi; to Aodrs
ride, equitare. Bauke fart moarn to
sawn úre, (nauta alternans) Bauco cres
hora septima ripam solvit. — o sea
farre, navigare mare, i. e. exira por-
tum; binnen farre, navigare aquas dul-
ces mediterranea. Tropice £o hals farre,
potare, perpotare, Gerspr. p. 6. Hals,
gula, collum.
fére, vb.n. Scil. navigationi operam
dare, se committere navigationi. Alles
Jfeert hjir, omnes hujus insule (Sci-
987
FARRA.
lingae) viri mare navigant. Ex fere est
forma feert, féart, pro Nl. vaert ex
varen. PF.v. fara, in genere se du-
cere, ire, proficisci, Thi Fresa weder
Jor and sine aim frilike lond, Friso
redibat in suam propriam patriam. li-
beram — ara, hostiliter aggredi;
F.v. Sa Awasa to otheron fari nachtes
mi enere glede, quisquis nocte aggre-
ditur alios vi incendii; Hwer sa ma
Jferthk mith sweldigere hond to ene huse,
quisquis invadit domum manu vio-
lenta.
Figurate F. farje, se aliquo modo
gerere, Nl. zich gedragen, Hd. sich
betragen , sich benehmen. F. Mál.farje,
Gal. folatrer, lascivire, NLv. quade
voere, prava agendi ratio, ex pf. voer;
Isl. fara, ire, far, n. mores, vita;
Ang. North. fare, conduct, behaviour;
countenance or face, Nl. Jevensgedrag,
Gal. conduite, (conducere, conductio). —
Nl. Hoe vaert gj? Hol. Hoe vaarje?
F.u. Hoe farje? (quo modo navigas?)
uo modo vales? sed F. Ho giet it?
d. Wie geht 's? EF. Nogh soun? Nogh
goed? Ho stiet it libben? — Farre,
fieri, accidere, alias tagean; Mar harke
ho it foer, sed audi quomodo evene-
rit, quid factum sit, Grrspr. p. 9. alias
ho illagong. Frisii et Hollandi e nari-
gatione guerebant victum; e prospera
vel adversa navigatione eorum sors
pendebat. Ut igitur Theotisci Wie get
es? Latini Quomodo valetis? sic Frisii
Ho farre jimme? F.b. Sylt Heu fare
Jam? Hol. Hoe vaart gülieden? Hoe
vaar jelui? quomodo (navigatis i. e.)
valetis. F.o. Good (o faerd wesen (in
navigatione prosperum esse) bene se ha-
bere. Ang. Fare well! vale! F. It farren,
navigatio, Z£ farren is min, navigatio
exile prestat fenus. gen. farrena.
farrens-man, cg. nauta. Sax. l. farens-
man, Bnl. L 352. Nl. earens-gezel, F.
Farre, navigare; man vir. Sile velificare,
Hind. siler, nauta, Ang. to sail, navi-
gare, sailor, nauta; FP. scipper, navis
minoris possessor et dominus. Olim
et Hollandi et Frisii quoque majorum
navium, quin et navium longarum,
navarchum schipper vocabant, quod
rite respexit poeta Onno Zwier van
Haren in carmine de Geuzen, ubi nau-
te suum navarcham in medio proelio
appellant schipper, hodie kapitein. Ang.
ship-man nauta, capíain navarchus.
988
FABRBA.
&f-farre, oaí-farre, solvere navem.
Ags. áfaran, offaran, exire, sequi.
bifarre, vb.a. navigans peragrare. Di
soárdsea bifarre, navigare mare Ger-
manicum. Ags. óefaran, peragrare; F.
bifearn siler, Nl. bevaren matroos,
nauta expertus. F.v. difara, depre-
hendere, offendere, Nl.v. jevaren, as-
sequi, adipisci.
bifarra, vb.a. F.v. deprehendere. Sa
Àwersa ma enne menolere bifari mith
falske, si quis monetarium deprehendit
in adulteratione monete. Vide supra
bifearje 251. Di sea bifarre, navigare
equor. F. óifarre, lucrum navigatione
assequi; Di scipper hal di kost bifearn
op syn álde dei, nauta ex navigatione
tantum lucri fecit unde se alat senex.
Hy ken di kosten net bifarre, navigatio-
nis impensas et sumtus tolerare nequit.
Nl.v. óevaren, assequi, potiri, pf.p.
bifearn siler, nauta multis cursibus
maritimis defunctus, Nl. àevaren ma-
troos. Hindel. siler, nauta, Ang. sailor.
buten-farre, magnum oceanum, qua
patet orbis, navigare. Bwlen, foris,
respicit universe portus continentis
Frisie, per quos mare mediterraneum
Suderseam invehuntur, praecipue vero
portum Heldere ducentem in mare
oceanum, qui dicitur Noárd-sé.
buten-farjer, cg. navita oceani.
field-farende man, F.v. homo per
locos campestres obambulans, ex. gr.
circumforaneus: ien fyeldfaren mun, deer
syn guod op syn regh bunden haet, cir-
culator, qui suarum mercium sarcinam
suo alligavit dorso, circulator West-
falicus linteorum csterorumque quz
ad rem vestiariam pertinent, F. fyn-
doekspoep, quod vide. Field campus, in
talibus solennis est vox, Nl.v. veid-
voerder, dux exercitus; veeldmaerschalk ,
magister equitum; veldheer, dux sum-
mus exercitus; veldvluchtig, perfuga;
le velde komen, in aciem prodire; ve/d-
&lagh, proelium, ubi veld, campus,
opponitur urbi stad.
forth-fara, vb. F.v. pergere. Di riuch-
ler is allykuel in der seeck foerdfaren,
judex in causa cognoscenda nihilominus
errexit, F. foärt farre, properare.
rov. Foárifarren is di boálscip, quod
agis age propere.
farfoárt, st. Fn di poepen sil nin far-
foärt, tardi sunt messores Westfalici.
infara, F.v. interius progredi. Zef se
989
FARRA.
willet milla dyc infara ende dat land
uilidesa, si volunt ulterius promovere
aggerem, i. e. terram ulterius trans-
ferre et extendere agrum. F. i£ lún
ynfarre, e mari navigare in lacus et
canales campestres. Ags. infaran, in-
irare, Isl infara.
ynfieren, adj. intimus, ex imo corde,
sincera mente, Nl. Aarígrondig. Infie-
ren onisjochtme Goads, G.J. intima dei
reverentia; wwí ynfieren groun fen 't
hert, ex imo cordis fundo; oprjucht
ynfierne hert, intime sincerum cor.
Foriolkomje 's Héren soan mey ynfieren
druwckjen fen herlgruwns paey. In-
fara, intrare; iwferen, ingredi (in se
ipsum), sensus animi sui intimos ten-
tare, Nl. Znkeren tot sich zelven, tot
den inwendigen mensch. In MS. Leven
van pater Florens, Ali was imgekiert,
animum a rebus externis avocatum in
se ipsum collegerat. Zxkeren tot sich
zelven, proprie devertere in se ipsum
ut in domum propriam. Hij kwam tot
inkeer, resipiscebat. Persius Ut memo
in sese lenlat descendere, nemo, Sed
gracedenti. spectatur mantica tergo; Sar-
torius, adag. p. 163 im se descendere
vertit In kem selven gaen, et addit,
» Allusum est ad specus illos et sinus
,humani cordis, quibus Momus fe-
»nestram adhiberi voluit" — 7s», in,
prepositio absolute posita et compo-
sita cum vocibus intimos animi sensus
plurimum attinet. Nl. v. maken in inne,
reducere alicui aliquid in memoriam,
admonere, N]. £e binnen (be-innen) óren-
gen ; inneren, idem, Stoke Il. 254. —
. V. inlike, mente sincera, ima, tota; Da
Jolense op hyara kne ende beden inlike,
O. F. W. p. 108. — F. de man ynfiele,
animum alicujus tentare, Nl. onder-
Lasten. — Got. infeinan, tota mente, ex
animo misereri, Grec, &7Aay xvíiceo dan
(in visceribus usque commoveri) mi-
sereri; GÀ 4, viscera, amor (ma-
ternus), misericordia. Lat. Filius uni-
genitus. Meret in matris medullis et vis-
ceribus; Gal. v. eisceralement , hertiglijk,
Dict. Franc. Flamand. d'Arsy, toto pec-
tore. Ags. Mid tham se the hit inveard-
lice gesinglk, hanc (orationem domini-
cam) si quis ex animo , canit," i. e.
fundit. Leg. Cnuti, p. 182. $ 22. Mid
inveardre heartan, Deut. IV. 29.
ynfar, cg. locus et modus quo navis
990
FARBA.
vehitur in spatium angustius. Ags.
infar, ingressus.
mál-farje, vb.n. scurram, sannionem
agere, dissolutis esse moribus. Mál-
jeye, idem.
mei-farre, vb.n. una cum aliis vehi.
Phrasis Hi fart mei as di greate mest,
(una cum csteris vehitur ut malus
princeps) inscius et insaucius sequitur
quo fata ferunt socios.
mis-fara, F.v. delinquere, violare jus.
Isl. fari, vita, mos. Kil mis-vaeren,
male evenire, perire. Confer Nl. mis-
doen, peccare; misbeuren, idem; mis-
dienst, delictum; misleiden, seducere.
on-fara, F.v. invadere, jure ut appa-
ritor intrare domum et adire incolam.
F. oanfarre, a&ppellere navem; navi
impingere. Ags. om/aram, adire, in-
trare, Sax.v. anfaran, intrare, inva-
dere, F.v. anfara, Nl. aenvaren, idem;
aenraerden, excipere rem emtam, do-
mum, navem, predium cet, Nl.v.
aenceerden. arripere, aggredi, accipere.
ont-farre, vb.n. navigans se alicui sub-
ducere. G. J. I. 77.
to-farre, F. v. adire, invadere, aggredi.
Ags. to-faran, adire, procedere, pro-
ficisci. Distinguunt Frisii inter fafarre,
earne op tafarre, cursum navis diri-
gere in aliquem locum, et £e, 4o-
farre, navigando terere (navem), Sax.v.
lefaran, dispergi, disjici, dilabi, pe-
rire, Ags. éofaras, discedere. Prov.
Dy op Bacchus (afart komt by Venus
to láne.
throch-farre, navigare per freta, ca-
nalia, locos. Ages. /Awrh.faran, trans-
ire per, penetrare, Di Irnsumer syl
tárochfarre, navigare per emissarium
Ernsumense.
troch-feart, canalis apertus, per quem
navibus liber est aditus ad aliquem
locum. Fretum inter duos lacus di-
citur £ynje. — Transitus ipse navium;
Fn Sleat is 'n bulte throchfeart, per ur-
bem Sloten multe transeunt naves.
um-farre, circumnavigare. Ags. ymóe-
Jaran, circumire. Di
farre, circumnavigare orbem terrarum.
up-fara, F.v. vb.a. in altum tollere.
Nl. opearem; vb.n. ascendere, Ags.
upfaran idem. F.v. TAene liecoma up-
fara bi da skhiurka wage, cadaver ad
templi parietem sursum trahere, sub-
ducere, suspendere. F. opfarre, e ca-
nali publico navem regere in priva-
serdkleat um- '
FAT.
lus ovis. Lat. dtrica (fibra involuta),
iniricare hominem commovere ejus ani-
mum, eum adducere in angustias. — Ex
notione conjicjendi filum in acum,
intricandi vel extricandi filorum glo-
mus, nata est altera universa agitandi,
factitandi, altera privata, patrandi, li-
beris operam dandi, vid. Kil. in voce
faselen. (Nl. een dingetje knutselen, con-
cubare); fasel, foetus in utero, embryon.
Gal. f, filum; enfiler une femme. Hol.
naad, sutura, saayen, suere, futuere. NI.
meeldraden , partes genitales masculinze
florum, Lat. croci, , tenui filo stanti
bus in medio crocis," Plin. Hd. staud-
faden. Nl. stuifmeel. Gal. filet le pedi-
cule (Nl. s£amper, pars genitalis femi-
nins), qi porte Vanthêre et fait par-
tie de l'étümine. Linné compare les
files des étamines aux cordons sper-
matiques des animaux.
FAT, adj. F.v. pinguis. Ags. fett, Ang.
falt, Baterl. fat, F. fet, Sax.v. fé,
feit, Isl feitr. Alam. weireder, apud
F. Jun. fait, deest Graffio, qui (III.
789) habet weiziter. | F. v. fat ky,
pingues vaccm. F. felle ky, opposite
vaccis lactariis melíse ky. Siktarts is sa
fet as "n bárgh, seriba villanus sue
obesior est. J( bern is sa fet as modder,
(luto pinguior) infans prepinguis est.
It fet is fen di tsjettel, (adeps de ca-
cabo spumata est) emolumenta ejus
rei nobis prerepta sunt. — Prov. Zé
is aliiden fet yn 'n oármans scutel (pa-
tina aliorum semper nitet pinguedine)
nemo suo contentus est, quisque alio-
rum sorti ut sua meliori invidet. Ho
Jet sopje oarlius petiellen, ut aliorum
atine luxuriant deliciis. — 'N ette
it aer crassus, nubibus convolutis
obsitus minans tonitrua.
It fet, comissatio festiva, epule an-
nus feriis, nundinis, sodatilii cujus-
dam. 1; fet opmimme, epulari cum
sodalibus, contubernalibus, cet, F.u.
hewwe daar 'n fetje.
fetkeaper, cg. boum saginatorum mer-
cator, Factiones duz, altera felkeapers,
altera sciringers, seculo XIV turbarunt |
et misere vastaverunt Frisiam. Opti-
males dicebantur /efkeapers, tenuioris
sortis homines contra sciringers. Gab-
bema, 18.
fette kost, cg. cibus multo adipe vel
arvina mixtus. — eíte kost, Nl. vette-
kost. Sax.n. velieke, alibi vet(e-koes,
996
FAT.
fedia olitoria. Hol. koorn-salaed, Ang.
cornsalad. llollandi migrantes in Ame-
ricam nomen welle kost, vellekoes, cum
incolis communicaverunt, Fefficus, vet-
tikost, vulg. Jaífikows, cornsalad or
lambs lettuce. À word used in New-
York. Dict. of Americanisms 136. Sub
judice lis est, utrum fedia pepererit
Jet, an contra fet, pinguis, pepererit
ia.
fetkoekjes, pl globuli farinacei in
adipe ebulliente cocti. Oálje-koeken,
eidem in oleo ebulliente cocti. Bodl-
serter oáljekoeken, nomen deridiculum
Bolswardiensium.
smór-fet, modder-fet, adipe, ceno
pinguior.
fet-lok, non jhuc pertinet, sed ad fi-
ler q. v.
fetweide, cg. pratum prevalidum, fe-
racissimum, in qoo pascunt solos bo-
ves saginandos. Figurate, officium lu-
erosum, Us domeny giet nei Grinslán
ia; der komt er yn 'e felweide, sacer-
dos noster migrat in Groningerlandiam,
ibi laute pascitur; ibi annua sacerdo-
tum stipendia nostris majora sunt, ja,
der jouwe se 'n sek gounen mear as
hjir. 'N sek gounen, — 600 floreni.
fetweider, cg. bos in pascuis sagi-
nandus.
fettens, cg. pinguedo, fertilitas. Ang.
Jatness. Di fellens fen 'e groun, piu-
guedo, fertilitas soli. Angli idem per-
hibent de imbribus et pluviis, vapours
and clouds feed the plants of the earth
with (he balm of dews and the faíness
of showers. Bentley.
fetlik, adj. pinguis, unctus, viscosus,
glutinosus. J£ leér is fetlik yn 't oán-
láslen, corium tactui glutinosum vi-
detur.
fettigh, adj. adipe glutinosus. Ang.
fatty.
fet, n. omne arvine genus, Z4 fet is
djoer, arving care sunt.
It fette fé, pecus saginatum diversum
a vaccis in uteró gerentibus vel lac-
tantibus.
Est lusus inter Frisi& pueros, quo
aliquid in angulo occultantes absentem
vocant ut istud querat. Hic si in-
vestigans appropinquat quesito ludi
socii ajunt, Dou biste fet, pinguis es;
contra, si secedit, Dou diste méager,
macer es,
fattrig, F.o. viscosus, glutinosus, Stür,
997
A b FARRE,
etje, vb.a. adipe ungere. Ags. fet-
thon, Ang. fatten, Ang.v. to fal, de
nare.
FARRE, cg. tuber sive exulceratio inter
jubas equarum. Ang. North. do fare,
to ache.
FATSOEN, n. (fetsoen) forma, facies
operis argentei vel aurei. Ang. faskicn
(fesjün) Vascularii in computatione
pretii operis argentei vel aurei sum-
tum opere addunt ponderi metalli
ejusque valori, unde Prov. Z7 fatsoen
hat eák jild koste, ct forma constitit
ecuni& In computando valore virginis
indofatee non tantum pecunie sum-
mam, sed et formam et bonos mores
proco in expensum feras.
Lat. facio, factionis. Gal. facon,
Ang.v. fachom, fazon (fatson) Ang.
fashion.
Keapje dizze gaspen. Ik roalje se al-
lilen wer tsjin ny sulwer yn; den for-
lieste neat as it fatsoen. — Dou maste
it lotjen litte; oars rupelje dy di Iera-
liten allekiel ut. Nou hwat scoe dat?
Mei my is neat wei as it fetsoen.
Hol. fatsoenlijk man, vir ingenuus,
honestus, 'm fatsoenlijk gedrag, boni
mores, Onfatsoenljk , rudis, impolitus,
indecorus. Áng. fashion, mos, habitus,
ornatus, consuetudine receptum exem-
plum; /ashionable, more seculi recep-
tus, ob formam el mores acceptus.
FAX, n. F.v. crines, tum capitis, tum
pubis, tum alarum. Sax. v. faks (fachs)
n. coma, cresaries, Ags. fear, n. idem;
feaz-fang, crinium arreptio, F. v. faz-
fang, crinum prehensio, evulsio. Áng.v.
Jaz, Ang. (he Aair. Ang.v. faz-waz,
Jizfaz, tendo cervicis. Nl.v. ,, Tendo,
gheelhayr. Had. Jun. 22. la ed." Ang.v.
war, cervix, in Ang.v. twazen-kernel,
an enlarged gland in the neck; fazed
sar , (crinita stella) cometa, Nl. scaert-
ster, Ang. comet, Yn 'e faxen site
(immittere manum in alicujus crines)
persequi, exercere quem. Zk scil neef
yn 'e fazen sille as er syn jüd for-
dommeneáret, nepotem exercebo num-
mos si decoquit suos. Hol. iemand in 't
hair zitten, idem. F. Dat ystremint sit
hjar goede sister fwich yn 'e fazen,
hec oblatratrix semper vexat lenem
suam sororem.
In pugillatu veteres inimici prehen-
debant et evellebant crines, ut hodie
pueri solent, quod vocant piok-Aerje,
998
FEAN.
vellere crines, (ploakje, vellere, Aér,.
kier, crines, coma) F.u. pisk-Aare. Lat.
pilare, Mare, spoliare aliquem cri-
nibus; Itali pelare, evellere crines; His-
ani pelear, pugnare, dimicare, proe-
iari; pelearse, pugnis certare, rixari;
que voces licet Latins; essentia, quan-
tum ad notionem e fonte Gothica, i. e.
Germanica fluxerunt.
FEAL, adj. luridus, D? Jfealu, fealo,
fealwe, Ang. fallow. 'N feal kou, vacca
subpallida. 2Di feale jwwn, vespera lu-
rida. Nl. de vale schimmen, manes lu-
ride. 'N féal forwielne tâdert, palla
subflava ex holoserico. Confer pullus
et pallidus Latinorum.
mûs, muske-feal, adj. Ags. mus-fealo,
adj Sax.l. maunws-vaal, colore murino
tinctus Bnl. I. 385.
FEAN, vb.a. capere. Fwgelt-feam, ca-
pere aves: unde st. verbale JWwwgelt-
Jean, n. aucupium. Nl.v. veaes, ca-
pere, ick va, capio, ut slaen, stare,
ib sta; gaen, ire, ick ga; doen, agere,
ick doe, sed Frisii fean, slean, gear,
dwaen, pres. ik fean, stean, gean,
dwaen. Confer feit.
FEAN, n. terra ex plantis paludosis pu-
trefactis orta, unde glebas causticas
(F. türwen) fodiunt, quibus Frisii et
Hollandi alunt focum. Hol. darrie,
peel, moer.
fean, n. campi e quibus fodiunt glebas
causticas vel conum causticum hau-
riunt. Feamlóm, n. prata sub quibus
latet conum causticum. Hol. Ang.
turfland. Feangroun, cg. solum dives
limi caustici. Confer P. b. fexne, cam-
pus uliginosus, partim defossus, cinc-
tus et separatus sulco aquario, Out-
zen, 76. Prov. Jt komt ys it féan op
nin lürf oan (in fodinis limi caustici
non curant glebam causticam) in abun-
dantia res parve haud magni sunt
momenti, parum curantur. Hol. Het
koomt in Oostindien op geen aep aen. —
Nin lürf ym it fean bringe, ne eroga
tua munera opulentis.
heaghfean, terra caustica altior sicca,
unde fodiunt longiores glebas causticas
lange türf, quibus ignem alunt in fa-
bricis laterariis, cerevisiariis, pistri-
nis, c&t, Inde nomen vici Zf ;
in Threntia, in Renolandia et Delf-
landia.
lege fean, terra caustica humilis ma-
ida, quam e fundo fodine hauriunt
999
FEAN.
. et in ripa sparsam et semi-siccatam in
minores secant glebas causticas qua-
drangulares, F. jaggelers cf. supra 158.
He glebe, quibus focum alunt do-
mesticum, potentius continent ignis
nutrimentum quam glebe dicte longe.
Effossione terre caustice humide
. formantur scrobes aqua replete, peilen
dicte, Nl. veen-putten; scrobes terrm
. eaustiese. Ang. West. pel, a well, a
pump, Nl pw, puteus, F. pomp,
idem. Holv. Pe, i put, puteus
Kil Ang. coaë-pit, fodina carbonarià;
pil, idem. Cum his confer Ang. peat,
(peat-fuelP) materies caustica e fodinis
uliginosis eruta (Nl. darrie, derrie;
moer) ,The vegetable soil, which ac-
cumulates in boggy places," Wedg-
wood, II. 496. 'lerra caustica in fo-
. dinis paludosis nascitur ex accumula-
. tione plantarum putrescentium; quo
. fertilius autem solum, eo vegetiores et
euculentiores ex eo crescunt plante,
unde fit, ut nutrimentum ignis inhzrens
glebis causticis eo potentius sit, quo
, pinguior terra mater, eo debilius, quo
terra maerior.
Superficies terrre caustice, pro varia
ejus natura, variis distincta est colo-
ribus, unde nomen habet, Z£ Awyt-fean.
in vicinio vici ZXsfermar (Nl. Ooster-
meer) in pago Titsjerksteradél. Inde
nom. gentile Witteveen, Readfean , terra
caustica rubra, unde vicus Rooveen in
Transisalania.
Ubi scerobes caustice exhauste in
tantum sunt multüiplicate, ut fere unum
indivisum et sat magnum forment la-
cum, Frisii hunc aggere cingere solent
et antlis molariis evacuant ut, quie
fuerant aquse, fiant arva et pascua,
Vocatur autem F. fean-polder, Nl. veen-
ólder.
? Ad effodiendas fodinas causticas et
fabricandas glebas causticas F. /Xrten,
undique confluunt fossores et pauperes
operarii cum uxoribus et liberis. Plu-
rimi fossores ex Westfalia ipsa et par-
tibus contiguis Saxonise adveniunt. Hi
omnes principio casas redificant stra-
mineas, deinde ligneas, tandem domos
lapideas, quse formant viculos et vicos.
Inde tot loca in Frisia qus nomen
trahant a fean, Feankleaster, viculus
in Collumerlandia; Zeas-Auzen in Tit-
jerksteradél; eam-koten, Stellingwerf-
easteinde; Feaw-ül: Heárenfeam, mag.
feántsje,
1000
FEAN.
nus vicus (F. 's flek) in Sawnwâlden
Nl. Zevenwolden; Bakke-fean viculus
in Opsterlandia; Surhuster fean in
Eastergo. Feansíra, Nl. Veenstra, n.
gentile pervagatum. Harum fodinarum
susceptorum antiquissimi plurimi erant
Frisii, qui extra patriam quoque
operabantur. Jriezem.fean Nl. Vriesen-
véeen in Tubantia (Twenthe). Solita Fri-
siorum erat industria, quaquaversum
fodinas causticas fossorum vi aperire
ct qusstui habere. Inter has erant
eie que nomen dederunt proximo vico
Friezen.fean.
Saxones, Frisii et Angli in sua pa-
tria ante captam Brittanniam sibi fo-
mitem parabant, vel abscindendo ces-
pites ex ericeto, quibus siccatis focum
alebant, qui mos nondum obsolevit
apud Threntinos et Tubantes, vel effo-
dieado materiem ex solo paludoso
caustico; utramque autem methodum
secum in novam patriam transporta-
verunt.
feántsjery, cg. fabrica glebarum cau-
sticarum.
fean-baes, pl. feánbazen; feántsjer he-
rus fodinse causticze, sive possessor est,
sive eam conducit et in suum admi-
nistrat commodum. Talis fabricator
Nl. Peen-boer vendit suas (íurfas per
stobde (ex. gr. in vicinia Lucaswolde
et Niebert), quadruplum mensure roede
(virgee) per quam fabricator eas vendit
in Transisalania; vendunt vero nautis,
qui turfas vehunt in suis cymbis (7uzf-
scippers) easque cauponum vel lixa-
rum modo in urbibus et vicis distra-
unt.
fean-sciring, cg. Scir.o. stratiotes
aloides. Hall. 215. Nl. scAeeren.
feán-slüs, feán-forlaet, emissarium
aquarum vel canalium inter fodinas
causticas fabrice veteris et vilioris.
Ruinosum si fit, in ejus locum con.
dunt solidius nomine sljinnen scülslús,
emissarium ab utraque extremitate dua-
bus valvis clausum, intra quas navis
permeans clauditur F. scül wirdt; vb.
scütte, sepire, intercludere (sc. navem
et sistere liberum aque cursum) Nl.
veene-sluis et schuisiuts. F. slús, Gal.
ecluse, B. L. clausa.
vb.n. (fjentsje) excavandis
glebis causticis operam dare, prrzepo-
situm fodine causticzm in ea fabricatio-
nem curare.
1001
FEAR
Got. fami, n. TwAós, lutum, Ital.
famgo, Gal du fange, Nl slijk. Fani
neut. gen. ut F. fean. Ags. fen, fenn,
Jen, m. palus; fennig, fenlic, palustris.
Ang. fen, campi uliginosi. Nl.v. „oen,
moerland, palus bituminosa." Kil.
FEAR, cg. timor. Ang. fear, idem, £o
tar, timere, Ags. feram, terrere.
befearje, vb.a. vereri. Goads befelnt
oerkoaye in vrjuecht befearje, dei man-
data perpendere et intimo corde ve-
reri, Nl devrézen et Devreesd, timere,
timens. Epkema vertit defearje exsegui,
et ducit verbum a F.v. fara, Nl.v.
varen, ire, quam versionem supra in
bifearje (p. 257) secutus sum. Penes
lectorem judicium esto. Confer disile,
338, bitraepje 366, in quibus di verbo
sensum potiundi, occupandi, addit.
forfeare, vb.a. terrere. forfeard, ter-
ritus, terribilis. Ang.v. feard, terri-
tus Halliw. Mom wier forfeard fen dy
thongerslach, tonitrus fragor matri ter-
rorem incutiebat. Adverbium Zé is for-
fearde kâld, tremendum sevit frigus,
Nl. verechrikte koud, iverschrikken ter-
rere.
Kil Nl. eaer, metus, Ang.” fear;
varen, metuere, Ang. to fear; vaerlik,
timendue, periculi plenus (Nl. gevaer-
lik), Aug.v. ferlike, ferly, portentum,
miraculum, monstrum, Wright. Nl.v.
eaer-weder horrida tempestas. Kil.
FEAR-KOU, cg. vacca haud sterilis, sed
que. quamris taurus eam inierit, gravi-
ata non est. Di kou is fáer vel fear,
vacca hac vice utero non gerit, Di kou
is kéal', vacca gravida est. NLv. » arse,
verse, vers-kalf, bucula vitula, junix,
juvenca" Kil NI. vaer-koe, vaers.
Ags. fearr, taurus, bos. Alam. farr,
var, laurus. Ags. ferk, Ang. far,
arrow, porcelus. Abd. varre, Nl.
varre, taurus, Alam. fersa, vacca,
NL eere Gr. 7ópi. Tóprié. vitu-
lus, vitula.
Sax.l ene fer-melkede ko, vacca,
que anno sequente annum partus ad-
hue lae prebet. Bol. L 358. NLv.
varninck, varre, taurus. H. Jun. 40.
Oer-loper, cg. unum annum absque
partu transigens vacca. Vox hibrida
ex F. oer (Hol. over) et F.u. loper,
eursor, adeo proprie ,, transcursor,
upum annum sterilis transiens."
FEÉR, cg. pluma, pl. fjerrem. Evane-|
1008
FEÉR.
scente ik inter duas vocales pro Ags.
fedier, Ang. feather, penna, pluma. Gr.
"repy (merepy) — Germ. fetker;
Junius Ét. primus hane vidit cognati-
onem. Skrt. pa£, volare, Gr. ére-
cS21. — Confer pl. fiáren,
cum Isl. für, e meter; ed
fêr, cg. collective, plumule,
referciunt culeitas et pulvin .
done, eiderdons, pluma anserum Eidoree,
jue est optima, . edredom. F.
pos (dwun) crines molles sub ventre
rei. Op efr sliepe, dormire in plumis.
DE poepen binne goed sa lang asse op
strie lisse, mar asse op fetr sliepe doage
se di houn yn it gat net, proverbium
innuit humilitatem et faciles mores
Westfalorum messorum in egestate
eorumque arrogantiam in rebus pros-
peris. — Di riken kenne nin fe&r
Jen it gat blieze, divites (mihi ne plu-
mam guidem de ano flare possunt,
i e) etiamsi vellent, mihi nocere ne-
jueunt, Ik ken mei myn eine fjerren
» (meis propriis alis volo) pro-
priis viribus confido. — Di adbdekaten
abje ses heil 'n fefr üet 't gat acuórd,
vel Zutsen, causidici depilaverunt (sj
liaverunt) patrem. meum. Di wwdoa-
gensce sif. hat. syn heit di deste fjer-
ren rupele, decoctor patrem optima
bonorum parte spoliavit. — Jem feér
litte, perdere plumam, i. e obtrectari.
Nimmen ken dy fammen op 'e supe
Jodriygean, oaf hy mat n fefr litte,
puelle in vestibulo garrientes cui-
que pretereuntium obtrectant. — Zjer-
ren, insignia, aplustre. Di faem het
x di fjerren fen "n siler fearn, fa-
mula cum nautà sepe concubuit. Fi-
gura pelita a vexillo nautico indicante
nationem, sub cujus imperio navis est;
under Hollansce flagh farre, sub auspi-
ciis vexilli Hollandici navigare. — Yn 'e
Jjerren sille, inire plumas, i. e. galli
nam ipsam, quod galli gallinacei est;
tropice, inire feminam. Prov. Di fjerren
hingje lile, demittere alas, animum
despondere. Di feint is jisler-joun
weidleaun; nou lit di faem di fjerren
hingje, here vesperi procus non rediit,
nunc famula in merore est. Ynse is
mei de Fastynje-silers weiroun ind er
is nin feér fen him to finen, Ynso sub-
fugit cum nautis Indicis, neque ullum
uibus
a NI
baeksier.
bael 7.
bwstemoar.
bamberen Gron.
bán
bang.
bánich.
bank.
banne.
banisje.
bar.
bare.
bargehok.
bargemarge.
bargen plur.
barne.
bask.
basterd.
bate.
bauw.
bauwe.
bauwererje.
be- eid. bi-.
bea.
beage.
bealch.
beam.
-beam.
bean vid. baen.
bedearje.
bedruwd.
efe ,
egljoerje.
beholp.
bei
ezze.
belutsen Occ.
beneden U.
155,
197,
304,
554,
160,
1006
benefter. 57, 811, 857, sg.
berkhout. 875.
bern. 180.
bepoeyst. 816.
beppe. 894.
bergje. 459.
beseeuwen Occ. 828.
besnjitte. 8406.
beste. 191.
bestelthried. 948.
bet. 155.
betjoede. 863.
bette. 146.
better. 155.
beugel. 387.
beukel, 850.
beuker. 429.
beun. 641.
beure U. 198.
beuzich. 841.
bewjerje. 870.
bezasenmast. 665.
bezaenseil. 665.
bezytje. 201.
bi- tid. be-.
biazemje. 941.
bibakke. 299.
bidde. 27.
biderf. 944.
bidesd. 191.
bidompen. 243.
bidompt. 695.
bidongje. 248.
bidprintsje. 800.
bidribbelJe. 246.
bidruye. 947.
biede. 26.
bier. 286.
biete. 146.
bigangel. 260, 321.
biggelje. 278.
biginne. 984.
bigreatje. 290.
bigrütje. 264.
biguffelje. 269.
bihang. 273.
bihoorlik U. 271.
bikje. 546, sq.
bikkel. 218.
biklaerdje. 218.
biklimme. 280.
biknippe. 329.
bikramme. 851.
bikrodje. 284.
bikulje. 285.
bilaeitsje. 286.
bilreze. 578.
bilbiar. 105.
bild.
bileanje.
bilegerd.
bilegerje.
biloitse.
bilüue.
bilutsen.
binauwje.
bineame.
binnen.
binnenfarjer.
binnewetter.
bint.
biplasterje.
biprieuwe.
birape.
biret.
biride.
birikje.
biroppe.
biscaet.
biscaeye.
biseare.
bisceid.
biscule.
bisetten.
biside.
bisile.
bislotte.
bisonderlik.
bispeure.
bitaensje.
bitheuterje.
bithiermd.
bitichtje.
bitiid.
bitommelje.
bitrekke.
bitsiutte.
bitsjaen.
bitter.
bitwiske.
biuwe.
bizelje.
bjalze.
bjealgh.
bjealskje.
bjin eide bien.
bjinkebrekke.
bjint.
bjintsjekou.
bjirk.
bjirkenbeam.
bjizzem.
blaem.
55,
337,
292.
293.
261.
29].
294.
261.
298.
314.
814.
811.
569.
570.
554.
317.
316.
322.
323.
317.
281.
833.
331.
381.
329.
331.
337.
339.
311.
259.
843.
854.
123.
841.
674.
284.
361.
592.
692.
365.
922.
367.
246.
594.
364.
627.
312.
193.
341.
178.
201.
178.
424.
22].
564.
564.
849.
95b.
379.
blaere 311.
blaffe. 293.
blank. 469.
blanksk 770.
blast. 884, 659.
blau. 405.
bleek 391.
blei. 71, 818.
bles. 985, 388.
bletterje. 984.
bleu U. 817.
blier. 318, 890.
blieze. 883.
blikgat. 888.
bliksum 293.
blits. 885, 399.
bliuwe 290, 748.
blive 290.
blixkater. 670.
blommede. 851.
blos. 385.
blum Occ. 793.
blyread. 405.
boade. 420.
boage. 540, sq.
boal 443.
boale. 441, 478.
boalje. 440.
boander. 494.
boarne. 130.
boarre. 210.
bo... st. 508.
boarstels piur. 693.
boat. 856, 358.
boatscip. 420.
boazzem. 480.
bobbaburch 7. 417.
bobbel. 523.
bocht. 143.
bod. 26, 194.
boddelje. 588.
bodje. 198.
boefke 539.
boei. 542.
boek. 431.
boekel 850.
boekje 579.
el. 422.
boer. 173, 460, 550, 557
boestge 414.
boeye. 540.
boi. 542.
boks. 547.
bol. 449.
bolderje. . 178.
bolje. 173, 408, 451.
bólke. 553.
bolle. 548.
bollebuiske. — 441, 568.
bollekloten piwr. 956.
bolster. 443.
bolstjinnen pl. 441.
boltsje. 440.
bon. 804.
bonge. 552.
bongel. 810.
-bonke. 259.
bonke. 800, 558.
bonkelje. 554.
bonken plur. 718.
bonkich. 252.
bonkierde. 718.
bont. 555.
bontje Occ. 552.
boom. 208, 764.
boontje U. 457.
oppe. 55, 312.
boppeláner. 225, 796.
borge. 459.
borgemaster. 563.
borger. 460.
borstlape. 499.
bortje 418.
bos. 440.
bosser 440.
bote. 548.
botsesk 110.
botte. 553.
bou 580.
boun 304.
bouw 198.
boxelje. 95.
boxeman. 172.
boyem. 519.
brâ. 500.
brege. 483.
breegeman. 492.
braek. 504, 970.
brake 504.
brân. 72, 186.
brandfos. 404.
brànnettel. 511.
brânwacht. 485.
brea. 442, 478.
breakel. 419, 860.
brederspanne. 510.
breed. 489.
brekke. 263, 501.
bremstich. 529.
brespenje. 486.
bret. 609.
breuye 64.
bri 490, 52].
brik. 505.
bril. 529.
brilloft. 494.
brimme.
brjit.
brjitpanne.
broddelje.
brodsk.
brodzich.
broed.
broek.
broeye.
brokaed.
brokscou.
brol.
bromme.
broye.
brozel.
brozelje.
500,
69,
531,
bruidjeket Occ.
brük.
brulje.
brulloft.
bruye.
bry.
bryklob.
bubbel.
bukdelling.
bul.
bulderje.
bule.
bulje.
bulmounle.
bulsek.
bundel.
bungel.
buoi.
buonder.
buord.
buorren plur, 552, 560,7
burich 7.
bürrel U.
buskje.
büssum.
but.
butdoar.
butelán.
buten.
438,
64, 481,
141,
bult. 309, 443, 456,
638,
55, 312,
buten westen.
butewetter.
buthus.
bütje.
bütsje.
64
fiur. 295.
fiurstê. 826.
fiuwerkant. 6.
fjer. 993.
fjerren. 1002.
fjild. 181.
fjirdel. 644.
fjirdepartke. 418.
fjirder. 574, 644.
fjochte 258.
flab. TN.
flach. 992.
flam bôs. 160.
flapbreage. 127, 9177.
flardebellen. 219.
flarden. 387, 766.
flaute. 857.
fleane. 819.
flek. 188.
fleurich. 904.
fleutemelk U. 134.
flibe. 575.
flie. 818.
flier. 630.
flierbeam. 849, 903.
flime. 186.
flitsen. 682.
flokke. 175.
floyte. 783.
flüch. 818.
fluorring. 640.
flut. 134.
foal. 639.
foale. 828.
foalmerrie. 898.
foar. 858.
foarbine. 808.
foardeis. 632.
foarkeammerke. 859.
foarkret. 517.
foarlik. 57.
foarn. 378.
foaroan. 12.
foarride. 860.
foarsneins. 632.
foartgean. 460.
fodden. 861.
faei. 627.
foet. 138, 655.
foeterje. 188, 554.
fôl, 639.
folk. 940.
folle. 85.
fommelje. 864.
fonkelny. 188.
for-. 29, 34, 53, 974, 994.
forâldje. 29.
forbalje, 441.
1010
forbolgen.
fordeald.
fordompelt,
fordutskje.
(te) fore.
(fen) foren.
forklaeye.
forklappe.
forklomje.
forlaet.
fornimme.
forpeldók.
forsigje.
forstean.
forsiikje.
forsupe.
fortokje.
fortriet.
forwarre.
fot.
fotse.
fracht.
freagje.
freamd.
fréd.
frese.
fries.
fris.
frjemd.
from.
frommes.
frommesce.
frye.
fugelerf.
fugelkrud.
fûl
fuotling.
furge.
furje.
furring.
fust.
fustkje.
fuwle.
fykje.
fyndoekspoep.
fynne.
fynteborn.
fyst.
fyt.
g mutatur in j.
gers.
gaest,
geest.
gaffel.
gallich.
galp.
gat. 22, 23, 78, 684,
29,
gea.
geandewei.
gearscetten.
gearslach.
gedoch.
gedoente.
gedogh.
gedürich.
geld.
gelde bigge.
geman.
genoagh.
gepje.
geset.
gesteld.
giel.
ginne.
gled.
gludny.
glupsk.
gnavent.
goddelik.
goed.
goedfrou.
goedkeap.
goenacht.
goen dei".
gongenawent,
gonzer.
gouden rink.
goune.
gounzer.
great.
greide.
greidlân.
greppel.
grerteren 7.
greut.
grien.
griet Occ.
grishaed.
groat.
groede.
grouwe.
grude.
grûsje.
gruttens.
grypfugel.
gûch.
gulp.
guod.
guwch.
gyk.
h At q.
h.
827., 836.
818.
329, 809.
805.
226.
343.
809.
809.
1.
' 699,
468.
149.
492.
917..
173, 678.
914.
914.
676.
263.
385, 863.
188.
623.
136.
494.
155.
463.
665.
137.
137.
136.
730.
19.
110.
405.
648, 918.
945.
4T5.
890.
852.
918.
930.
945.
851.
647.
944.
268.
464.
818.
918.
879.
141.
526.
661.
111.
665.
252.
584.
haed. 188, 150, 387. hersenpanne. 500.
haftich. 59. hexebi e. 188, 824.
hagelsk. 895. | heye. 934.
hais. 894, | hi. 818.
hâlde. 540, 887. | hickelje 871.
hâldoan 902. | hiem. 519, 865.
hals. 626, 983. | hiemdogge. 215.
-hals. 760. | hiersman. 867.
hán. 188. | hiete. 978.
hánbakke. 81. | hikke. 606.
hânbakje. 546. | hilla. 824.
hânbutsje. 546. | himd. 908.
hândedich. 809. | hingje. 888.
handich. 271. | hinnebyt. 387.
handsom. 178. | hinnegean. 261.
hanebol. 473. | hinxt. 675.
hânelje. 138. | hird. 983.
hanepik. 474. | hirddrawe. 629.
hannelje. 546. | hirdholte. 13.
bânplak. 520. | hirdrinne. 629.
hansom. 535. | hirdscerm. 425.
happert. 580. | bjelt. 705.
harke. 871. | hjerre. 840, 887.
harkje. 817. | hjitte. 754.
harntjeriis. 520. | hjelt. 764.
harrich. 639. | hjüd. 632, 634.
harop. 919. | hljerde. 187.
haukje. 841. | hlynje. 8.
hawen. 788. | hoat. 265.
hawwe. 887. | hoannebiter. 10.
háyc. 726, 818, 870. | hoannen plur. 588.
hazze-ind-houn. 11l. | hoarn. 851.
hea. 818. | hoarnede. 851.
heachláner. 458. | hoarnmoar. 463.
heakke. 60. | hoarnwiif. 463.
heal. 84, 969. | hoat. 588.
healbysge. 336. | hobbelje, 663.
healsliten. 336. | hok. 882.
heare. 817. | hok pron. 890.
hech. 782. | hokje. 882.
hecht. 844. | hokker pron. 890.
hechtig. 189. | holig 7. 761.
heelindal. 87. | hollebolje. 446.
heenbol Occ. 473. | hón. 588.
heer. 1003. | honje. 45].
heilla. 824. | honke. 906.
heine, 674, 873. | honnegat. 193.
heiling. 249. | honnegiseler. 697.
heislik. 872. | honnekalmei. 741.
heit. 78. | honnepoale. 606.
heite. 825. | honnetherp. 606.
hek 7. 872. , honsdagen pi. 697.
hel. 482. | honsfottje. 956.
helm. 821, 374. | hontommen. 671.
hennekleed. 624. | hórwál. 841.
herdc. 125. | hotje. 586.
herefeint. 812. | houn. 461, 671, 697, 906.
herne. 3. hout. 488, 9177.
1011
houtke 1865.
hoxe. 188, 142.
hüelke. 878, 881.
hukkepak 545.
hul. 207.
hulderich. 551.
hulte. 550.
hunichblom. 188.
hunichswerm. 235.
hunk. 107.
huodde. 878, 881.
huorrebern. 938.
huostje. 586.
hüp. 269, 305.
hürd. 801.
hus. 274.
hüske. 309, 949.
huskje. 567.
huslak 711.
husman 475, 5506.
husstàl 696.
hussweal 881.
hwa. 259.
hwarle 817.
hweet 252.
hweten 436.
hwitebrea. 478.
hwitens. 918.
hwok pron 890.
hwyl. 390, 676.
hwyt jild 38.
hwytling 385.
hyke. 834.
bylkje. 414.
hymje. 907.
hynke. 554.
hynstebiter. 3371.
hynxt. 330.
hynxterider. 711.
hynzer. 78, 674, sq.
l. 896.
Infinitivi in i O. B. 321.
jal B. 818.
ich. 843, 868.
le. 1, 9.
iel. 14, 826, 896.
ielderman 7. 89.
ielstikel. "701.
ieltuke. 467.
-Jem. 108.
lem. 906.
ien. 1, 101, 896, 909.
ienoar. 905.
iens. 914.
iepen. 897, 919.
ier sudst. 11, 845.
ier ade. adj. 12, 846, 922.
ierdaker. 892.
ierdapel. 888.
ierde. 589.
ierdethjuster. 713.
ierdmanke. 815.
iermet. 834.
ies. 121, 838.
ieske. 896.
ieslok. 122.
iest. 26.
ieuw. 897.
ieze. n 121, 838.
igge. 319, 844, 868.
ier jich. 848.
ighel. 864, aq.
il 848.
ik. (etiam). T2.
iken-. 849.
ikker. 188, 890.
n]. 893.
-ilke diminutiva. 433.
immen. 99, 136.
in cowi. 102.
in-. 656.
in(d). 102, 915.
ingelke. 511.
Ingelsk. 915.
ingeltjes-iten. 188.
inka 7. 574.
inkeld. 72, 766.
inket. 379, 917.
inkethoarn. ' 879.
inter. 230.
inter-. 915.
ipenbeam. 849.
iselik. 247.
iske. 26.
it. 648. 703.
ite. 8, 935.
itenspanne. 617.
ittik. 15.
fzerboard. 842.
j praeponitur. c. 894.
) 896.
jachtich. 689.
jadder. 412.
Jaen. 329, 802.
jaer. 412.
Jamk. 968.
Jarresleat. 309.
jaskje. 25.
jefte. 896.
jeld. 82, 894.
jeldje. 826, 894.
jelger. 894.
jelne. 826, 903.
jen. 66, 910.
1012
jenst. 885.
Jerder. 922.
jern. 262, 885.
jeudehaer U. 887.
Jeuzelje. 275.
Jeye. 88, 152, 862.
jier. 675.
Jierfek. 674.
Jiffer. 9n.
ji 896.
jimme. 675, 718.
jimmer. 10, 100.
Jimmetiten. 834.
Jin. 66, 897, n
Jinoer. 3
jira) i 8
poo 614.
Jister (heri). 634, 896, Dan
Jister subst.
jitte. Pe
jittik. 15.
jockela plur. 880.
jok. 680.
Jolne. 826.
Jonge. 825.
Jongfolk. 853.
Jongwiif. 81.
onda. 186.
joost. 437, 548.
Jou. 719.
joukebiar. 645.
Joun. 136.
-joun. 187.
ju. 680.
ju 0. 600.
jn, ju. 15.
jülch. 814.
jûn. 682.
jung. TI.
juster. 896.
juwn. 186, 827.
Jykje. 721.
ka. 84, 818.
kabouter. 816.
kadize. 275, 656.
kaei. 275, 862.
kaem. 606, 654.
kaemred. 456.
“kaep. 822.
kâi. 630.
kampe. 211.
kanarjefuwgel. 926.
kant. 918.
kapersol. 529.
kat. 210.
keter. 670.
katerklolen pl. 414.
keal (vitulus), 84, 451,
818, 898, 908, 1001.
keal (calvus). 818.
keale junker. 939.
ealje. 451.
kealkou. 828.
keallepoten pl. 449.
keamer. 687.
keapje. 547.
keate. 155.
keech. 741.
keep. 4.
keebatrietle. 608.
keer. 423.
keffe. 293, 378.
kein. 878.
kenne. 819.
kepe. 4.
kerl. 850.
kerne, kerntsje. 23.
kernen pl. 250.
kerwen pl. 250.
kibbelje. 278.
kieze. 284.
kif. 849.
kiikje. 651.
kikkert. 880.
kimpe. 659.
kintsje. 222.
kittelstjintje. 142.
kjellân. 449.
kjellegeers. 449.
itin 253.
kladde. 459.
kladderje. 424,
klaei. 280.
klaeye. 145.
Klaiwerbled, 851.
klam. 694.
klappe. 280.
klauwe, 278.
klawer. 853.
kleau. 500.
klear. 148.
kleaster. 818, 973.
klemvogel U. 280.
kleye. 862.
klezie P. 242.
klien. 478.
klim. 881.
klink. 955.
klinsgje. 315.
klitse. 886.
kliuwe. 748.
kljouwen. 500.
kloatsek. 804.
kloet. 764.
klokhus. 220.
klokslach.
klomd part.
klompen pl.
klomsk.
klorkje.
kluft.
klunbiar.
klüs.
klyn.
klyndobbe.
knebolla 7.
kneppelje.
kneppelspreukje.
knibbel.
knibbeld.
knibbeljicht.
knieze.
knif.
knik.
knikke.
knip.
knipperke.
knippich.
knobbel.
knoffelbán.
knoffelje.
knol.
knorre.
knukel.
knuppen Oer.
koagie.
koaiker.
koaiman,
koarn.
koarte ribbe.
kobbe.
koer.
koerren pi.
koffe.
koterboer.
kou.
koudom.
kouefot.
1018
kouwemellser. 198.
koyich. 871.
kreebe. 211.
krael. 593.
kraenline. 665.
kraite Or. 467.
kramje. 655.
kramme. 284.
kreamesite. 637.
kreamheine. 674.
kreek. 464.
kreier Or. 467.
kreupelsiucht. 295.
krimp. 298.
kringe. 284.
krinteboale. 507.
krioeskje. 639.
krippe. 268.
christjuwn 7. . 101.
christmoorn 7. 161.
rite. 570.
kroane 654.
kroanje 284.
krob. 16.
krolsk. 639.
kroon. TN.
krûd. 784.
krudich 664.
krües. 8b.
kruk. 164.
krus. 160.
kruskeboale. 268.
kryantje U. 107.
krye. 69.
Kugel. 871.
kul. 58.
kulke 689.
-kunt. 141.
kuper. 308.
kynsen 575.
l] aste j evanescit. — 674.
lababbel. 838.
laei. 862.
laem. 606.
laepje. 251.
laesje. 825.
lest. 585.
leze, 2817.
lakje. 286.
langeleg. 17].
langeleik. 171.
langspel. 171.
lanst. 763.
lantearne. 814.
lân. 855.
lap. 236, 409.
lape. . 986.
lat. 971.
lea". 89b.
leaf. 989, 886.
lean. 817.
leappe. 424.
leappols. 919.
leasje. 466,
leau. 818.
leazere B. 132.
leiknet. 157.
lein part 862.
lek. 502, 864.
lekscoaye 333.
leo. 658.
leochtscjin. 633.
leod. 558.
leppel. 890.
Jengenbank U. 451.
liaf 7. 8.
liana 7. 1.
liappe. 585.
lichlâner. 458.
licht. 134.
lichter. 196.
lid. 589, 945.
lide. 585.
lidruske. 448, 945.
lidsetter. 251.
lieder. 41.
lene. 461.
liewenheersfeugeltje U. 511.
liif. 543, 978.
like op. 289.
likefolle. 904.
likens. 918.
lillepiipker. 658.
lillepipe. 768.
line. 217.
linebeam. 849.
lippen 618.
liu. 558.
liuchtmis. 558.
liuwe. 860.
lizze. 930.
ljeaf. 674.
ljeppe. 585, 818, 918.
ljirre, 226, 662.
ljocht. 674.
ljurk. 900.
loage. 820.
loaitse. 820.
loake. 294.
loarte. 64.
loawe. 249.
lobben pi. 613, 654.
lobbestruk, 468.
lobje. 468.
loft. 844.
lofter.
loitse.
loke.
loksillich.
lorte.
loshudich.
lubes.
lud.
luke.
luken pl.
lunje.
lurkje.
lurte.
lüte.
lugeknipper.
Iykwei.
lynje.
lytsepink.
mad U.
maed.
mael-.
maerkol.
maertsk.
maits.
mâljeye.
mâlkje.
mammes.
mammisce.
man.
-man.
mandeguod.
mangelplanke.
mannelik.
mar.
marge. 151, 226,
master.
masterje.
matte.
meager.
meane.
meerje.
meetland 7.
meide.
820,
79,
586,
265,
217,
79,
888,
49,
422,
370,
231,
meitse. — 803, 887,
mekoar.
melke U.
mem Occ.
men.
mendei.
meoxkret.
merke.
mesken pl.
mestje.
mette.
micheameler.
middelsea.
998,
1014
miebringer. 458.
miede. 475, 888, 944.
miedje. 888.
miel, 515, 834, 859, 942,
sg.
mier. 832.
mige. 15.
miggelje. 185.
miig. 907.
mikerje. 650.
mikje. 820.
mildoar. 313.
milhus. 313.
minne. 168.
minske. 299.
mird. 85.
moadje. 588.
moai. ' 487.
moalkeblom. 511.
moalkje. 407.
moalktaper. . 867.
moannerozen. 404.
moar. 79, 521, 588.
moardjier. 617.
moarn. 632.
moarntiid. 186, 588.
moazzegat. 567.
modder. 300.
moer. 521.
moes UÜ. 589
moike. '19, 906, sg
molkje. 299
môn. 588
mostert. 189.
mot. 15.
moude. 300.
(di) mounle. 9892.
mule. 138, 2183.
mulkje. 188.
munís, muonts. 6.
mûs. 451.
musje. 451.
muskopje. 589.
mutse. 756, 814.
muzeloch. 567.
mije. 588.
myld. 761.
n interponitur. ].
n apocopen patitur. 1.
n aspiralio nasalis, 26,
409, 927.
"n. 1, 910.
nachts, 639.
naden pi. 689.
neestái. 876.
naet. 128.
naeye. 689.
nakene meiskes pj. U. 22.
nammers. 100.
nát. 11.
nauw. 815.
nawent. 136.
nea. 10, sq. 819.
neaken-earskes pj. 22, 24.
near. 308.
nearboarstich. 95, 412.
nearne. 21, 836.
neat. 11, 128.
neblingen. 682.
neerdrachtich U. 603.
nei. 855.
neibauwe. 193.
neibouwe. 8926.
neiby. 878.
neidei. 634.
neilen pl. 562.
neisitte. 6.
neithinken. 59.
neitroaye. 598.
nekke. 585.
nerf. 26, 927.
nidle. |. 85.
nige. 585.
nimme. 26, 50.
nin. 101.
ninne. 564.
njirre, 409.
njüt. 874.
noach. 314, 917.
noager. 409.
noardwestring. 569.
noas. 188, 314.
noaskje. 138.
nóch. 814.
nocht. 814.
nochtern, nofteren. 6.
nódster. 498.
nop. 585.
nou-ind-dan. 30.
nüt. 585, 851.
nütede. 851.
nuwer. 409.
ny. - 82, 148.
nygears. 944.
nylàn. 19.
oa- el oaf- vide aí-.
oaf. 27, 30.
oaf-ind-oan. 858.
oafreed. 66.
oafsceid. 131.
oafslach. 420.
oalje. 83.
oaljekoek. 996.
oalwe. 91.
1015
oan. 27, 909. | onnarbeanke Bor. 815. , pisje. 15.
oan twaën. 130. | onnijt Gron. 945, | pisser. 554.
oandisje. 617. | onsiuch. 65. | pizel. 128.
oanklaeye. 279. | ontstride. 952. | pizelje. - 723.
oaulykje. 89. | op. 107, 138, 319, 858. | plachtje. 978.
oanmoanje. 28. | opbine. 807. | plaegje. 853.
oansceawje. 302. | opboddelje. 445. | planke. 977.
oanscosje. 282, 602. | opbordelje. 462. | pleats. 296, 559.
oansjende. 18, 828. | opbritsen. 781. | pliems. 406.
oanslibje. 926. | opdisje. 617. | ploakje. 816, 998.
oanthreasije. 818. | opdokke. 245. | ploetere. 406.
oantrunje. 598. | opdrage. 265. | ploitse. 49.
oardeheal. 132. | opharke. 109. | plokherje. 997.
oarmet. 884. | ophelbrege. 727. | plotsk. 537.
oarreheit. 894. | ophelje. 892. | poale. 449, 446, 600.
oarremem. 222, 894. | op-in. 184. | poalle. 708.
Oars. 132. | op-ind-del. 30, 134. | poatkeslikker. 894.
oars wat. 901. | op-ind-ut. 30, 134. | poatslikker. 19.
oartsen. 469, 770. | opjeye. 153. | poddehoed. 925.
oartsesk. 770. | opnimme. 966. | poehei. 160.
ochten. 6. | opnomd. 733. | poehoanne. 416.
oed. 1. | opquikke. 54. | poepegong. 857.
oellif. 945. | opreed. 66. | poepehoaske. 956.
oer. 133. | oprinne. 116. | poepejeye. 153.
oergroid. 268. | opsetsel. 185, 556. | poepetjilling. 813.
oeribel. 247, 627. | opsmite. 949. | pof. 498, 508.
oeriene. 188. | opstalsbeam 7. 889. | poike. 429, 880.
oerieze. 122. | opstride. 852. | pok. 667.
oerjorg. 117. | opstrike. 218. | pokdalen gi. U. 240.
oerlif. 945, | optakelje. 355. | pokdalich. 603.
oerliz. 957. | op-ut. 184. | pokdobben pi. 112, 240,
oerlizze. 958. | orenditen. 835. 603.
oerloper. 1001. | orm. 905. | pols. 764.
oernachtje. 302. | otter. 129, 845. | pompe. 840, 981.
oerremoarn. . 188. | ou transit in oi s oy. 879. | pompebled. 980.
oes. 60. | oxe. 130. | pontjer. 308.
ôf. 12. | oxis. 872. | popel. 142, 441.
of- U. pro af-. 31, sqq. | pai. 851. | popels. 255.
ofsia P. 4b. | paikede. 851. | poppe. 416, 701.
oft. 12. | pake. 894. | poppegoed. 182.
okkerdeis. 633. | palmslach. 546. | poppelapke. 409.
olger. 927. | pankoek. 507. | pounsmjitte. 889.
olie. 571. | panne. 501. | prak. 485.
om. 95. | par. 370, | prik. 710.
ombidich. 174. | part. 645. | prille. 614.
ome. 985. | pauw. 624. | prippe. 131.
om-ind-by. 858. | peal. 818, 903. | priuwe. 148.
omke. 79, 906, sq. | peaske. 636. | protter. 406.
omkesizzer. 901. peert U. 456. | prus. 441.
omkoagje. 58. | penje. 486, 770. | prusbalke. 441.
ommers, 100. | penning. 889. | puchel. 545.
omthinken. 59. | plip. 874, 878, 882. | püchelje. 416, sg.
omtrint. 96. | pilan U. 554. | pude. 638, 712, 783.
oom. 708. | pinken pl. 821. | pul. 143.
Ón. 909. | pinkje. 821. | pule. 714, 822.
oneet Gron. 945. | piseameler. 15. | pun. 198.
onfoech. 627. | pishimmel. 15. | punda 7. 889.
ongenedich. 988, ' pisig. 977. ! puosje. 376.
pylstirt.
pyltjilling.
pyptjilling.
quadernaet.
quakke.
quanselje.
quea'.
queade.
queaze.
r ante d eliditur.
499, 880,
443,
885, 747,
r ante n omitütur.
rabje.
rech.
raem.
rak.
ram.
rammeler.
rammelje.
rammich.
Tamsnoas.
reade bei.
reade iel.
reaflinder.
reagje.
reak.
reaksears.
reakstal.
reame.
reamscutel.
reaschonck.
reau.
reek.
reid.
reiddomper,
reile.
rekke.
remmeler.
reppe.
reontsje.
reuntje.
ribbe.
138,
411,
608,
48,
108,
618,
1016
ribbekliuwers pl. 716.
ribbesek. 418.
rich. 868.
ride. 196, 639, 877, 883.
ridel. 328.
ridscip. 679.
rie. 700.
riede. 867.
riem. 188, 321.
rige. 818.
rigeheide. 715.
riisgoed. 549.
rik. 323.
rikke. 611, 848.
rillif. 9465.
rimpel. 585.
rimpen 819.
rinne. 44, 242 , 324, 898,
135.
rinner. 134.
rippe. 819.
-r1s. 881, 914.
rispe. 824.
ritsich. 639.
riuchtje. 44.
riwe. 513.
. 72.
rizen pl. 387, 508.
rjocht. 823.
roak. 144.
roat. 80.
roaye. 844.
roe 585.
roeze. 104.
roffelscute. 141, 440.
rogge. 80.
rokje. 144.
rokken pi. 644.
rommelje. 964.
rommelpoat. 964.
romte. 689.
roppe. 325, 833, 875.
roppertiel. 682.
roppich. 682.
887.
rude. 818.
ruker. 404.
runhynzer. 468.
runje. 468.
rusk. 184, 464, 945.
rüt. 406.
ruzich. 150, 639.
rydwál. 877, 882.
ryn. 206.
rypje. 983.
saed. 565.
steft. 846.
saggelje. |. 678.
U. 712.
sânwech. 652.
sauwje. 838.
scaed. 398.
scaltet. 615.
scar. 568, 712.
sceaf. 302, 464.
scealje. 949.
scean. 329.
sceerbaas. 477.
sceise. 469.
scelling. 711.
scere. 880.
scerm. 425.
scern. 830.
Scerp. 342.
scerteldok. 700.
scettekrud. 226.
scetten part. 2236.
schalikheit F. 414.
sciere iel. 880, 682.
sciertjilling. 874.
scif. 138, 401.
scikke. 982.
-scile. 714, 886.
scilfers. 799.
scine. 222.
scinkel. 982.
scipper. 987.
-scip. 579.
scjin. 255.
scjippehok. 193.
scjirre. 489.
scoart. 700.
scoatsfel. 483.
scobben pl. 196.
scone. 401.
sconkje. 554.
scoojje. 879.
scot. 226, 659.
scouder. 138.
scouderje. 188.
scouw. 7, 528.
scouwe. |: . 798.
scrape. 884.
n er. 252.
878.
soulderje, 470, 572, 774.
scuorre, 818.
scürre. 818.
scütte. 1000.
scüttel U, 873.
scutting. 878.
scyl 676, 886, 882, 983.
scylea ich, 851.
seaduker. 874.
sea]. 818.
seam, 817.
seer. 625.
seetland 7. 854.
seine. 588, 869.
seinje. 868.
sek. 167, 567.
sekje. 157.
senne. 700.
sêp. 4.
sethikke 137.
seiscipper 993.
sette. 46.
si. 878.
sib. 337.
side. 987, 869.
sidestik 419.
sidza 7. 224.
sied. 854.
siede. 588.
sier. 908.
sige. 46.
sigesaegje. 47 828.
sigge. 4, 691, sg.
siikje, 331.
sik. 436.
sile. 145, 846, 987.
(to) sink. 741.
sinkput. 9.
sitte. 46, 871.
sitwál. 877, 882.
siuch. 65.
siuchtnead. 839.
siungsom. 535.
siuchte. 339.
sjeed. 656.
sjzn. 329, 802.
sjaggelje. 489, 678.
sjitte. 941, 585.
sjoch. 920.
sjodde. 504.
sjolje. 499.
sjule. 409.
slab. — 926.
slabke. 140.
slach. 656.
slachtürwe Ü. 157.
slaei. 862.
slanterje. 343.
sleat. 343, 707, 893.
sleatswal. 654.
sleau. 417.
sleep. 125.
sleepje. 725.
sleepscoen. 926.
slib. 926.
sliepe. 343.
alieploarte. 64, 821.
slieplüeske. 952.
10117
slinger. . 131.
slingerje. 330.
slinters pl. 128.
slipe. 189, 504, 926.
sliphoas. 926.
sliter. 970.
sliuchtje. 948.
slob. 878, 815.
slobberdoes. 875.
slobberje. 341, 878.
slom. 762.
slomkje 175.
slonger 756.
sloop. 196, 926.
slope. 716.
slot. 469.
sluch. 695.
slus. 1000.
slypje. 926.
smarre. 48.
smeenk Or 875.
smetkerne. 858.
smicker. 345.
smid. 589.
smieunt. 873, 875.
smirkert. 345.
smirkje. 345.
smite. 180, 683, 767.
smitthe. 26.
smoeze. 830.
smoke. 148.
sneaun. 137, 635, 827.
snedig. 345.
snein. 634.
sneind 7. 634.
sneinsk. 631.
snilebledden f. 414.
snilen pl. 692.
snuffelje. 346.
snute. 346.
snuwe. 346.
snye. 748.
snijsom. 535.
s0es. 694.
sok pron. 87, 702, 790,
890.
-SOM NuUmEr. b.
somp. 1562.
sootje. 852.
sop. 236.
sorgje. 17.
sorke. 933.
souwje. 898,
eprerpoat. 149.
spalde. 931.
span. 346.
spat. 463:
spauder. 931.
spein part. 863.
eporre 171.
spier. 142, 908, 971.
spine. 917.
spits. 443.
spjeldsiikje. 424.
splis. 316.
spoen. 576.
sponturf. 158.
spoar. 941.
spuye. 159.
spylfeint. 808.
spylje. 346, 413, 639,
781, 808.
spylman. 347.
staef. 432.
stal. 565.
stale. 161.
stampe. 710.
stánizer. 842.
stap. 366.
stappe. 913.
stean. 329.
stear prim. pers. 874.
stearre. 276.
sted. 349.
stedlju'. 788.
stedsfaem. 557.
stekke. 582, 736, 865.
stelle. 839.
stelle 7. 839.
stelling 7. 839.
sterk. 589.
stettsjer. 788.
stien. 552.
stiif hollich. 171.
stikel. 865.
stikelich. 412.
stikelje. 49.
stimpe. 398.
stins. 459, 845.
stip. 610, 664.
stiunkharne. 654.
stiur. 217.
stjerre. 29, 840.
stjinswollem. 102.
stjure. 453.
stoak. 19.
stoak-. 620.
stoaye. 879.
stobbe. 1000.
stoepe. 451.
stoezeballen pl. 692.
stokmantsje. 171.
stoel. 176.
stom. 466.
stomp. 466, 710.
stormsk, 395.
suchkanne.
suchlamke.
sunder.
swanneblom.
swannefleugel.
swarre.
swartkontke.
swebalke.
swier.
swiet,
swietdoekje.
swik.
swimelje.
s .
swolg.
swolm.
sydberries pl.
tee(r)skje.
1018
tein part.
teisterkes pl.
tek.
th ûnter duas vocalós
Jy
th mutatur in d aut t.
th fif et. 209,
tbankje. 51,
thek.
thekken.
therp. — 104, 606,
theye.
thicht. 766,
thill, 487, 548,
thin. 648,
648,
364, 798.
tbongerdei.
threddemielsmoalke.
thredeal.
thretjendeheal.
threttjin.
thridke.
thrinter.
thriuwe,
throbbelje.
throch.
throchgeans.
throchgung.
throp.
thrudze,
ibura 7.
thuzen.
thwang.
thwinge.
tia 7.
ticht.
282, 600,
| tideliks.
593,
toarn.
toa(r)st.
tobarne.
tobrekke.
tochtich.
toer.
toeterje.
toethoarn.
toften pl.
togjerre.
toheacke.
tok.
tokje.
tomling.
tomme.
tommelje.
tonge.
tonger.
tongersdei.
tonne.
top.
topje.
tor.
torkje
tou ounsje.
trachter.
treedt derl. pers.
traen.
treetere. U.
trreterje.
treast.
tredde.
tredzel.
treeft.
treemter.
treftich.
treppoat.
tribalje.
tried.
trilje.
trime.
trimmich.
trinten.
trinter.
trintum.
triptrap.
tritrotje.
triuwe.
triuweltsjiis.
trjouwe.
troanje.
troaye.
trobbelje.
troch.
trochstekker.
troffel.
trop.
tros.
587,
561,
3617,
659,
412,
599,
592,
1019
tryjesom.
trynweester.
tserkpaed.
tsiotterje.
tsjerkewei.
tsjettel.
tsjin.
tsjinje.
tsjinoer.
tsjinwirdich,
tsjis.
tsjisjeyer.
tsjoar.
tsjoene.
tsjok.
tsjotterje.
tün.
tuwt.
tuwzelsin.
tuzelje.
tuzen.
twaearn.
' twede V.
twinge.
| twinter.
595.
850.
599.
599.
402.
368.
366.
600.
595, sq.
158, 998.
599.
194.
433.
598.
599.
367.
213.
791.
599.
600.
118.
132.
600.
230, 915.
.
P3 . . . . . . . . . * * * e e
ÓÓM E EUUEERD
5————— -!—————— À/u——
hunc ———Á——A——————————————— '' /—''Á !BÁÁ ooÀ4 M ARÓÓ————————————Ó—— € € —á
twirje. 600, 801, 809.
twirre. 600, 801.
ty. 842.
tyel 7. 653.
tynje. 990.
tyskje. 579.
uf. y. 126.
61.
60.
uizen pl. 146, 841.
uleglzs. 426.
ulk. 85.
um, 95.
-um. 452.
umgong. 260, 266.
umlidze. 99.
umrinner, 184.
umthorkje. 596.
umwixelje. 373.
under. 309,
undergean. 119.
underhansk. 458.
undier. 209.
uneachlik. 65.
unfuch. 247.
unk. 946.
unguea. 325.
ünster. 918.
untsiusk. 594, 796.
us. 132.
usk Jor. 60.
usijck. 927.
ut. 81.
utbjals. 173.
útdoar. 569.
uterste. 7.
utháde. 188.
uthiemsk 797.
uthus. 569.
ut-ind-throch. 30, 858.
ut-ind-yn. 30.
utlán. 570.
utrache. 317.
utraffelje. 780.
utsigje. 863,
utsluting. 106.
utstjitte. 761.
utstrike. 451.
utwalmje. 99.
uwle. 14, 79.
uwn. 61, 130, 132, "d
uwre.
uzen pi 841.
w pro th Or. 487.
w ante j evanescit 674.
w fit u 126.
wa. 586.
wa'd. 809.
wadje 145, 718.
wael. 2592.
waer. 870, 590.
waffel. 259.
wal. 586.
wâl. 646.
wald 464, 853, 968.
wan. 769.
wante 305.
wapel Occ. 678.
war. 585, 853, 873, 881.
ward. 107.
ware. 870.
warem. 508.
warje. 870.
warle. 797.
wart. 508, 727.
wartebiter. 888.
wai U. 781.
wauwelje. 398.
wazem 189, 612.
we. 357.
weak. 318.
wealach 201.
web. 700.
wedje. 819.
weer. 220.
weet. " 586.
wei. 29, 52, 135, 630, 843.
weibliuwe. 290.
weide. 837.
weideikker. 476.
weidrage. 185.
weifarre. 186.
weijaen. 136.
wein. 488, 862.
8. 910.
aandorn 835.
abashed 198, sq.
abb. 642.
abelwhackels pl. 3.
acre. 891.
VOCABULA ANGL
1020
weine.
weinimme.
weinspoar.
wen.
werf F.
werken pl.
werom.
werp.
wertid.
werwurd.
wewersbled.
wezylje.
Mk,
wiel.
wielje.
wier.
wiet.
wifje.
wigge.
wiggemoanne.
wile.
willich.
winck.
winstere 7.
wipperke.
wird.
wirde.
wirdjerje.
wirk.
wirkje.
wirtel.
witjer.
- o —ÓÁ—— —— e M mm
158,
105,
372,
442,
115,
wiwje. 377.
wize. 58.
wizebeam 808.
wizer. 949.
wjekkebak. 506.
wjerliachtsk. 895.
wjirm. 642.
wjukken p/. 674.
wor. 585.
wrald. 968.
wrine. 641.
wriuwe. 12.
wrongel. 528, 571.
wrotte. 251.
wijen pl 682.
wyld. 446, 639, 651.
wylje. 933.
wy [jenbeam 849.
wymbrou 64.
wijn. 804.
wynaei 676.
wyrum. 44b.
wysim. 682.
wyt. 585, sq.
y. 896.
yeskbult. 26.
yeske. 26, 933.
yesksceppe. 26.
yette. 935.
yn-. 989.
ynboel. 422.
ynképe. 4.
ynrinne. 116.
ynslach. '100.
yn twaën, 129.
yslik, 73, 872.
I C A.
alderman. 82.
ale. 10, 741.
all. 90.
allfoolsday. 110.
alito-. 88.
allways. 91.
an.
andiron.
anes.
angletwitch.
anlepi.
babe.
baberlupped.
babiesheads pl.
back.
beo gai
ain'.
backstande.
backstone.
bake.
bakerlegged.
1031
barleybree.
barleybroth.
barn.
become.
beddy.
bedote.
bedrabylyd.
bedrop.
bedstead.
bcdung.
beel.
beelde.
belittle „Am.
beliflower.
bellwether.
bellow.
bea ling pudd
stling pudding.
beclarted. P
292, 299,
213,
178,
289,
belouke.
bemete.
bench.
bencher.
bendel.
benempt.
beneil.
bent.
bentles pi.
bepiss.
bequeath.
beraine.
berate.
beray.
bere.
bereave.
berede.
berent.
berntime.
beslabhere.
beslime.
beslobbere.
besmirch.
besmudge.
besnow.
besore.
bespatter.
betwatled.
betwixt.
bever.
bewake.
beweld.
bewet.
bewinter.
bewondered.
202, 297,
blind bargain.
blindman.
blink.
bliss.
blob.
block.
blockstick.
blome.
894,
bloodhound.
389,
blue bag.
bluely.
bluemoon.
1022
blumachus 4m.
blunder.
bobets pl.
bobtail.
boddum.
boisterous.
bolder.
boldering.
pole.
olged.
ope
bollen.
158,
407,
412,
167,
258,
bookholder.
book worm.
boon.
147,
boonmaster.
boor.
boot.
booth.
borrow.
bose.
boss.
botch.
bote.
bothem.
bots pi.
bottle.
bottom.
boun.
bouse.
bowbert,
bowels pi.
bower.
25, 480,
156,
bowghsomme.
bowl.
bownche.
boy.
boykin.
boyne.
brabble.
brach.
brack.
brackly.
braid.
brak.
brake.
bramish.
brand.
brandish.
brandreth.
brannew.
brasey.
brash.
brat.
brathe.
bratt.
brave.
breadwinner.
breeches pl.
breechmen pl.
breed.
breeder.
breekgirdille.
breeks pj,
brek. ?
breme.
brew.
bridal.
bride.
bridegroom.
bridesister.
brig.
brigge.
brihet.
brim.
brine.
bring.
brisk.
brisse.
brittle.
broad.
broakit.
brobille.
brocked.
brockle.
brod.
brodler.
brog.
489, 504, sq.
455.
429.
429.
551.
522.
483.
484.
608.
499.
484.
568.
529.
180.
186.
484.
188.
487.
487.
509.
486.
486.
532.
481.
504.
608.
509.
506.
527.
439.
439.
510.
510.
626.
524.
502.
514.
531.
493.
490.
492.
493.
483.
407.
513.
514.
505.
517.
482.
621.
519.
489.
535.
522.
535.
502.
500.
500.
- 500.
brogle.: 500. | busk. 211,
brokel. 628. ; busky.
broker. 970. | bust Zw.
brood. 509, sq. | busteous.
broth. 528. ' busy.
brothel. 461. | but. 88, 912,
brotherswife. 522. | but and ben.
brotts. 519. | butt.
brouwst. 531. | butterbox.
brow. 531. | butterfly.
brownday. 536. | butterham.
bor. 440, 547. | butterpence.
bub. 417. | butterprint.
bubber. 417. | butterteeth.
bubble. 417, 549. | butterwhore.
bubby. 417. | butterwife.
buck. 485, 545. | buttery.
buck buck. 484. | butty.
bucket. 548. | bux.
buckets pi. 456. | buxom.
buckwheat. 487. | buy.
bucow. 581. | buzz. 327,
bnddle. 639. | by.
buddy. 428. | bylye.
budge. 688. | byname.
budget. 538. | bystander.
buff. 537.
buist. 542. | cane.
bulgood. 549. | cat v).
bulk. 172, 456, 550. | ch axe t eliditwur.
bullbaitiug. 548. | chap.
bullbear. 445. | chapman.
bullcalf. 449. | cheap.
bulldog. 548. | cheese. 419,
bulled. 549. | cherche.
bullseg. 448. | chew.
bullspizzle. 449. | chife.
buman. 581. | child.
bump. 454. | child wé.
bun. 551, 553, sq. | chimp.
bunch. 158, 253, 464, 457. | christmasbatch.
bundle. 158, 305. | christmasblock.
bung. 454. | clag.
bungle. 310. | claver.
bunn. 553. | cleg.
bunny. 553. | clomse.
bunt. 551, sq. | club.
bunter. 555. | clumpers pl.
bunting. 553. | elumsy.
buoy. 638, 542. | cnoble.
bur. 459, 565. | coalpit.
burr. 508. | coggle.
burrough 459. | coit.
burtreegum 465. | coop.
bury. 204. | cope.
buse. 665. | cornsalad.
bush. 305, 464, 568. | cose.
bushel. 464. ! cousle.
1028
805.
404.
418.
568.
841.
579.
313.
538.
578.
573.
dab.
dabble.
dacker.
dakerhen.
dale.
aly.
dam.
dampy.
dander.
dash.
dasiberde.
daunce.
dawdle.
day.
daying.
daysman.
daysmath.
daywork.
dazzle.
deal.
dealboard.
109, 679,
596,
609, 630,
619,
666,
dikekam.
dikereve.
dild.
dill.
din.
dinder.
dindle.
dingding.
dinn.
dint.
dip.
dipper.
dire.
dirt.
diesle.
663,
618,
607, 652,
672,
618, 702,
do.
-dock.
dockerer.
docket.
618,
dodger. 691.
dog. 671, 697.
dogtrot. 782.
dogwhipper. 697.
doit. 710.
doke. 109.
doldrums pl. 705.
dole. 645.
dolestone. 645.
doll. 108.
dolve. 881.
dominie. 708.
domme. 716.
dommel. 613.
dompe. Ti T.
donnat. 696.
dool. 108, 715.
doorpost. 687.
dope. 679, 718.
doppe. 116.
dopper. 611.
doppers pl. 679.
dor, 647.
dore. 711.
dorm. 711.
dosk. 672.
doss. 792.
dossal. 718.
dote. 691.
dough. 610.
doughy. 610.
dought. 697.
douke. 112.
douky. 708.
dove. 610.
dovecot. 122.
dover. 711.
dowf. 694.
down. 718, sq. 783.
downfeather. 118.
dowse. 693.
doyst. 791.
doxy. 101.
doze. 694.
dozen. 191.
drabb. 125.
drabble. 725.
drabbletail. 240.
draf. 740.
drag. 782, sg.
draggletail. 125.
dragon. 728.
drain. 133, 863.
drake. 18.
dram. 131, 742.
draste. 741.
draucht. 136.
draw. 133.
drawl. 160.
dream. 154.
dree. 734.
dreeche. 152, 764.
dregs pl. 72b.
dreigh. 154.
drench. 789, 143.
drenges pi. 188.
dreste. 141.
drevy. 751.
drewsens. 751.
drib. 785, 145.
dribble. 735.
driblet. 145.
driftway. 750.
drimble. 131.
drimmel. 131.
drinke tobacco. 143.
drinkinghorn. 140.
drinklyn. 141.
drinkmoney. 141.
drinkpenny. 141.
drivel. 152.
droil. 160.
drone. 131.
dronke. 141.
dronkelewe. 739.
dropdumpling. 196.
droppings. 745.
drousy. 598.
drowghle. 159.
drowse. 158.
droy. 759.
drub. 598, 744.
drug. 747 , 758.
druggist. 741.
druntard. 142.
druve. 765.
druvy. 765.
druye. 768.
dry. 184, 736, 757.
dryru 760.
dub. 689, sq.
dubbed 690.
duck 101, 772.
ducker 114.
duckoil. 18, 876.
ducksmeat. 714.
ducksweed. 114.
dudder. 676.
duel. 115.
dufe. 694, 710.
duffart. 694, sq.
duft. 169.
dug. 610.
dugge. 610.
dusk. 696.
dule. 115.
dummel.
e
dump. 612, 709, sq.
ung.
dunghill.
dunghillqueane.
dunt.
earselingpole.
eaves pl.
elger.
ellmother.
elsin.
embers gi.
emberweek.
encumber.
end.
enede.
ere.
7175,
693,
693,
841,
813.
116.
1035
erelong.
ererowner.
erke.
ersdekne.
ese.
etch.
-eve.
ewer.
-ey.
eye.
fade.
fadoodle.
fall.
falling evyl.
. | fallow.
falle pi.
falow.
fangs pi.
fare.
farm.
farrow.
fasel.
fasterneven.
fasteryngsevyn.
fattikows Am.
faulch.
fawe.
goodchepe.
970,
965, 967.
973, 979.
987, 997.
huck a back.
huckleback.
hulk.
i —— ay.
inch.
ing.
inkhorn.
inn.
island.
jemminy.
jouste.
juste.
kaye.
kegge.
keie.
ketteledrum.
kylderkin.
] abesorbeíur ante f.
lab.
labber.
lack,
lad.
lain.
larboard.
Jark.
Jassie.
leapfrog.
558,
217,
548.
2706.
698.
138.
575.
642.
286.
286.
502.
824.
869.
410.
900.
559.
494.
learn.
left.
leppe.
littie house.
lob.
loft.
lome.
looby.
look.
loom.
lope.
lovecup.
loveknot.
lubber.
lubberly.
lum.
luze.
ones.
onfenge.
onlepi.
openers.
orndern.
orndinner.
orts.
outhouse.
overthwart.
owl.
own.
pack.
pea.
peat.
pebblestone.
494, 699.
195, 887.
penn di.
perch.
pickaxe.
picknick.
Pg.
pigeyes pi.
pillowslip.
pink.
pismote.
pissannat.
pledge.
ploke.
pochard.
pockarrs.
polle.
pony.
poprinpeare.
potatotrap.
pound.
promise.
puck.
pudding.
goait.
guat.
rack v).
rain.
ramble.
random.
randown.
randy.
ransack.
rant.
T8502,
ratoh.
rave.
ravel.
reacb.
reck.
redshank.
ridge.
ridhe.
rig.
riste.
rombel.
rome.
rommle.
rumble.
sack.
sackarse.
sail.
sair.
seine.
seldom.
sevennight.
shag.
89,
share.
shayle.
she-.
shear.
sheave.
ship off.
shipman.
shock.
shootings pl.
shot.
shower.
shrape.
shrove.
shrovecake.
shrovetuesday.
simmit.
sipe.
skimmilk.
slain part.
slander.
slent.
slim.
slip.
sloppe.
slub er.
smaik.
smeath.
smieth.
smirch.
smirk.
smoke.
snarl.
snite.
soil.
Sore.
sparrow.
spoon.
stale.
stanch.
starboard.
stone.
stonedead.
stowe.
straddle.
stride.
strike.
such.
swallow.
swear.
swive.
tack.
tackle.
take.
tallow.
teale.
team.
tease.
127,
953 , 461,
90,
VOCABULA HOLLAN
teetby 588.
tell. 360.
thack. 640.
tbank. 887.
thatch 641.
thave. 695.
thaw. 818.
theft. 671.
there. 621.
therfbreed. 244, 664.
thick and thin. 648.
thief. 650.
things pi. 661.
thirle. 736.
thoftfellow. 695.
tholepin. 704.
thom. 595.
thome. 798.
thomelketaa. 198.
thoum. 595.
thralle. 131.
thrave. 736.
thrill. 136.
thrive. 597, 759.
throme. 155, sq.
throng. 1506.
thrum. 155.
tbruses pl. 153.
thrushes pi. 598.
thumb vb. 364.
thumblicking. 546.
thummeltee. 198.
aan-. 97.
aap. 110.
aaps-. 110.
aarswangen $i. 22.
achter. 855, 869
achterkousig. 58.
achter lande. 56.
ackerbedde. 891.
aekelick. 73, sq.
ael. 10.
aelschere 826.
aelsperre 826.
1027
thump.
thumpel.
thwart.
tick.
tide.
tike.
to.
tottle.
towel.
tower.
town.
trammel.
trapp.
tretche.
trevet.
trick.
trim.
trot.
trowel.
trust.
tuff.
tuft.
tumble.
turf.
tush.
twelfthnight.
upon.
uppish.
wain.
waiter.
aen.
aengebrand.
aenlick.
aenranden.
aenvaerden.
aenvangen.
aerdaker.
aerde.
aerselen.
aesdom.
aet.
afgunst.
597, 185.
984,
wambais.
warmingpan.
warth.
wassailcup.
waterborx.
Wax.
weep.
welter.
wh pro hw.
wheelbarrow.
whiteniron.
whore.
widgeon.
wife v.
willow.
worship.
wry.
yawl.
yea.
yean.
earn.
Yell.
yemmouth.
yeomath.
zickety.
D I C A.
afbandig.
afleggen.
aflopen.
afsloven.
akker.
alf.
alleen.
allenskens.
allick.
als.
altoes.
. |, amachtich.
262,
70,
ambacht. 96.
ambeeld. 97. | banne.
amborstigh. 95. | bazen.
amechtig. 95. | becken.
amer, 908. | becroenen.
amper. 100. | bedderich.
angen. 17. | bedeest.
angh. 328. | bedelen.
ape-. 110. | (zich) bederven.
appelgrauw. 109. | bediepen.
apsteunie. 111. | bedillen.
arend. 20. | bedragen.
argheren* 116. | beduiden.
arglist. 15, 928. | bedijgen
armhertigh. 888. | beer.
armoede. 882. | bef.
(in) arfen moede. 20, 846. | beffen
arstedije 981. | beganckenisse.
artisjok 830. | begripen.
at. 837. behinderen,
auter. 129. | beiden.
aven. 136. | bekaeyen.
aviger. 409. | bekennen.
awijs, auwijs. 28, 53. | beker.
ayt. 887. | bekleemen.
beklinken.
babbaerd. 416. | beklijven.
babbelaar. 628, 956. | beknutselen.
babbelen. 953, 956. | bekomen.
babben. 958. | bekruysen.
baerblükelijk. 564. | bel.
baerdmanneke. 818. | belabberd.
baeshudich. 189. | beleesen.
baffen. 378. | belgen.
barrage. 2. | belhamel.
bagge. 200. | beluyck.
baiert. 219. | bemannen.
baitje. 861. | bemeuselen.
bakbeest. 162. | bemommen.
bakboord. 217. | bemosen.
baken. 481. | bemullen.
baker. 168. | benard.
bakkeleye. 545. | bende.
baksteen. 162. | benedyste.
bal-. 166. bengel.
balg. 201. | benoegen.
balgen. 441. | beogen.
balger. 202. | bepanden.
balken. 173, 407. | beproeven.
balleboos. 172. | beraeden.
band. 304. | berdte.
(door de) band. 178. | berekenen.
bandhond. - 304. | beren.
bang. 17. ! berg.
barmhartig. 179. | bergen.
barsch. 482. , berispen.
bast. 190. | berooid.
bats. 358. | beruchtigd.
1028
batsch.
194,
315,
179,
225,
190. , bescheed. 831.
801. | bescheer. 829.
191. | beschieten. 340.
215. | beseeuwen. 328.
284. | beset. 336.
444. | besie. 160.
248. | besje. 222.
330. | beslach. 9489. .
335. | beslenteren. 343.
678. | besnijden. 345.
643. | bespeuren. 347.
246. | bespreken. 316, 347.
197. | besteden. 349.
943. | besteken. 850.
211. | bestillen. 35].
141. | bestront. 141.
878. | besucken. 837.
260. | (hem) beswiken. 954.
261. | beten. 230.
271. | betotelen. 361.
219, | betrappen. 366.
147. | betrek. 867.
277. | betrekken. 246, 864, sqq.
976. | betten. 143, 146.
980. | betuinen. 361.
281. | betuttelen. 361.
281. | betijen. 364.
292. | beuzelen. 34].
283. | beweren. 372.
968, | bewissen. 873.
548. | beytel. 358.
286. | bezeten. 339.
287. | bezitting. 352
447. | bibbelen. 523.
220. | bicken. 278.
298. | biendze. 555.
299. | bier. 10.
300. | bierbancke. 177.
300. | biesbout. 326, sg.
300. | biesen. 471.
300. | (de) biezen pakken. 254.
308. | biis. 326.
303. | bilck. 297.
991. | bilen. 299.
910. | billen gi. 995.
814. | billijk. 312.
248. | binck. 812.
915. | bissen. 280, 327.
316. | blaauwezaksdief. 383.
323. | black. 319.
276. | blad. 386, sq.
320. | bladen. 383.
224. | bladinghe. 387.
192. | blaeteren. 376.
265. | blaeye. 383.
267. ' blaffen. 193, 293, 378.
325. | blakeren. 88b.
. * blaren.
370.
blayen.
blazen.
blekken.
blick.
blieken.
blikken.
blode.
bloed.
bloedhond.
bloeyen.
blutsen.
bluyster.
bobbel.
bobbert.
bochten.
bockse.
bocksharinc.
bodem.
boei.
boekhouder.
boel.
boeman.
boenen.
boerden.
boeren.
boeten.
boetse,
boetsen.
boetster.
boeverije.
bof.
bolaersen.
bolderen.
bolleboos.
bollen.
bolwerk.
bomme.
bommen.
bonge.
bonket.
bonne.
boog.
378,
311,
406,
142,
203,
282,
bonen bij de kant.
(in de) bonen zijn.
boonakker.
boonlapken.
boontje.
390.
390.
388.
891.
392.
392.
371.
399.
397.
8171.
580.
405.
549.
417.
418.
439.
438.
579.
417.
433.
421.
421.
161.
5b42.
432.
444.
581.
314.
413.
559.
427.
468.
427.
427.
902.
428.
428.
156.
540.
435.
431.
428.
413.
444.
448.
446.
168.
454.
454.
454.
653.
551.
200.
207.
208.
408.
408.
408,
1029
boord. 176, 818.
boos. 469.
booste. 468.
booswicht. 463.
booten. 580.
bootse. 468.
bordeel. 461.
bordelen. 469.
boren. 469.
bornen. 410.
borstigh. 412.
bortelen. , 421.
bosch. 803.
bosicke. 430.
bosse. 465.
boterbiesje. 441.
boterham. 573.
botervet. 574.
botervliege. 678.
botsen. 580.
botte. — 470, 588, 548.
botten. 466, 470, 538.
bout. 479.
boutaersen. 479.
boutgaeten. 412.
bouw. 410.
brabbelen. 522.
brackneusigh. 484.
bradde. 594.
brade 524.
bradem 593.
braef. 874.
brake 504.
bram 529.
brand 186.
brauder. 484.
brandnieuw. 188.
brandroede. 484.
braudijzer. 484.
brant. 186.
bras. 485.
braspenninck. 480.
brassen. 486.
brauw. 482.
brauwen. 582.
brazem. 523.
bred. 486.
breed. 490.
breeuwer. 531.
breker. 970.
bremel. 505.
bremen. 514.
Bremer. 531.
bremmen. 514.
bremstigh. 514.
bribbel. 523.
- bricke. 519.
bridse. 590.
brieden.
briesschen.
bril.
britte.
brodde.
brodden.
broeder.
broedertjes pl.
broek.
broeken v).
brouw.
brouwen.
bruid.
brumsen.
bruyen.
bruyne.
bruys.
brijn.
bubbelen.
bueten.
buer.
bui.
buil.
builen.
buis.
buisschen.
buitenbeen.
buitenbeentje.
buitenlust.
bulcke.
bulken.
bulkt.
bullebak.
bullepees.
bullevoogd.
bundel.
bunder.
bunne.
busse.
butke.
butsen.
butte.
buuc.
buyde.
buydel.
buys.
buysen.
buysken.
buytentier.
bijgordel.
bijleeve.
bynaemen
bijsen.
bijsetten.
bijt.
488,
440,
172,
463,
378, 406,
509,
519.
614.
519.
523.
523.
568.
522.
399.
639.
506.
508.
498.
471.
582.
636.
536.
505.
417.
579.
556.
538.
649.
539.
211.
680.
191.
569.
191.
550.
178.
650.
448.
449.
450.
408.
308.
551.
465.
468.
580.
538.
643.
537.
539.
642.
376.
568.
570.
261.
290.
314.
827.
836.
856.
983.
372.
d in j mudater.
145. | doedelzak 168. | droezem. 741, 153.
dading. 686. | doek. 698. | drol. 731, 768, 864.
daeckeren. 596, 611. | doel. 646. | drollen. 781.
daes. 791. | doen. 802. | drom. 756.
dag. 673. | doest 798. | dromgaren 755.
dageraed. 609. | doezen 791, 798. | droog. 161.
daghedingen. 609. | dogen. 602. | droogpruimer. 758.
daghwand. 636. | dolen. — 773, 801, 814. | (hem) droomt. 764.
dagsmael. 636. | dollen. 245, 705. | drosen. 753.
dak. 640. | dolpin. 705. | drost. 764.
dam. 606. | dompelen. 710, 777. | druilen. 160.
dampigh. 614. | domphoorn. — 618, 710. | druipstaartend. 745.
dan. 122, 601. | dompigh. 613. | drut. 598.
-danig. $05. | dons. 783. | drutin 753.
darie. 615. | dood-. 627. | druwen 761.
darink. 615. | doodnepe. 691. | druyt. 764.
dartel. 616, 647. | dooier. 70, 676. | druyt. 761.
dasuwswenghel. 610, 724. | doolhof. 715. rij! l 753.
dedinghen. : 636. | doon. 648. | drijftille 151.
dedingslieden pi. 636. | door adj. 647, 717. | drijten. 746, sq.
.deerne. | 676. | doper. 611. | drijven. 748.
degenman 993. | dopjesspel. 715. | dubben. 690.
deghen 592, 630. | doppemaecker. 714. | duf. 610, 694.
.deisen. 638. | doppen. 683, 714, sq. | duikelen 112, sq.
del. 648. | dornsse. n1. duiken. 773.
dele. 630. | dorp. 598. | duimpje 799.
delf. 603. | dorpel. 687. | duin. 778.
delle. 603. | dorper. 789. | duit. 703.
derfbrood 244, 664. | dorrick. 784. | duivekot. 729.
.derrie. 615. | dos. 718. | duiveljagen. 668.
dertientje. 616. | dot. 718. | duivels-. 946.
„deugd. 696. | dotje. — 599, 694, 701. | dulden. 660.
deuken. 712. | doven. 618. | dulft. 707, 776.
deurhamer. 683. | drabben. 947, 735. | dullen gi 692.
deurrinck. 688. | drabbers pi. 247. | dun. 647.
deus. 670. | (den) draek steken. 728. | dunghe 712.
deuvik. 618. | draf. 740. | dunne. 592.
deyligh. 638. | draght. 780. | dusdane 790.
deyse. 638. | draselen. 757. | dut. 702.
dief. 650. | drassich. 7417. | dutten. 691.
dier. 676. | dregge. 732. | duydschen. 797.
diet. 680. | drek. 746. | duypen. 3245, 679, 716.
diets. 797. | drempel. 755. | duyse. 698.
dikweer. 659. | drenten. 785. | duysegheerken. 698.
. dillen. 648. | drenzen. 731. | duyver. 121.
dingen. 661. | dreunen. 754. | dwaelinghe. 801, 814.
dingh. 661. | drevigh. 748. | dwaen. 600.
dingtael. 662. | drievoetigb. 831. | dwaes. 813.
dirken. 741. | drille. 787. | dwaeslicht. 814.
dirkerij. 741. | drillen. 736. | dwalen. 814.
disch. 133, 617. | (zich) drinken. 143. | dwarrelwind. 600.
dobbe. 689. | drinkpenning. 741. | dweersnacht. 810.
dobbelen. 653. | drinten. 597. | dweil. 812.
dobber. 682. | droch. 152. | dwepen. 818.
docke. 702, 772. | droef. 765. dwijnen. 814.
doeken. “245, 702, 772. 598, 758. dije . 053.
dodde. 693. | droesen. $98. | dijden. 649.
dodlisch. 692. ! droesich. 758. ' dijkgraef. 89.
| eb.
fimelen.
[3
fluitemelk.
fots.
. | fotte.
< | fret.
1031
. mE p.
fuycken vd.
. merde:
. | garenklopper.
. | gebakje. pe
. | gedaente.
- | gedane.
'edegen.
gedrocht.
gereide.
: | geslepen.
5. | gesterkt.
: | getijde.
. | ghebaeren.
. | gheenen.
. | ghelte.
. | gheren.
. | glad.
. | godshuis.
man.
- | gorre.
gort.
. | graantje.
. | grasduynen.
. | grom.
. | hagedis.
165,
haghedochte.
.| halm.
hals.
handdadich.
handelen.
helm.
. | hemdjelicht
hengel.
herenbrood.
herman.
hertvanck.
. | hexen-.
. | hoer.
. | hoerenbank:
op.
- | hengelroede
442,
et.
; | hoerenkoekje.
hoerenkost.
. | hoerenonibijt.
bol.
bolla.
446, 472,
holle boom. 551.
hondsvot. 955,
honk. h oj.
hooggemsakte heer. — 940.
hooi. 870.
hozen. 840.
hukken. 545,
hulcke. 881.
. | hunkeren. 707.
hunnebed. 148.
| hijsel. 272.
. | iemand. 99.
. | iets. 138.
. jeweren. 836.
409.
859.
100.
989.
989.
67.
957.
861.
956.
98.
24.
24.
kaai. 74.
kaasjeskruid. 419.
kade. 275.
kaegh. 74.
kaet. 864.
. | kaetsen. 877.
. | kak hebben. 92.
. | kakken. 526.
. | kapje. 892.
). | kast. 118.
kat, 1417.
. | katerstede. 867.
. | kattenspel. 153.
. | keegh. 141.
.. | keer. 881.
. | keldertje. 575.
. | kerspel. 938.
. | ketelboeten. 580.
.. | keteltrom. 598.
ketsen. 498.
. kim "n. 659.
180.
Kinderboon, 551.
(ran) kindsgebeente af. 188.
inneken. 575.
. | kitteband. 805.
. | klakkebos. 465.
. | klampen. 280.
. ! klappeye. 286.
klauteren.
klaveren.
klemmen.
kletskopje. :
klickspille.
klink.
klouwe.
knecht.
knipperen.
knipwaghe.
knochten.
0
kombuis.
kooksel.
op.
liefkozen.
liere.
lischdodde.
lobbe.
lobbes.
Koopslaghen.
loopsch. 639, 682,
labbe.
maerkolf.
nalkander.
586,
man in de maen.
281.
280.
957.
886.
28].
500.
180.
585.
918.
800.
877.
184.
852.
646.
500.
547.
1032
278, | mánghelberd.
manhaftig.
manlyk.
masche.
mastdarm.
matrijs.
meeldraden pl.
meersse.
meid.
meineed.
men.
menniste bruiloft.
menschenkind.
mierseycke.
moederbaren.
moedervlak.
moer.
. | moesjancken.
. | moordjaar.
. | mosegat.
mosekoe.
. | mude.
mijte.
naaijen.
. | nadeel.
nalaten.
'harve.
nerf.
netel.
neuken.
nevens.
niemand.
. | nikker.
. | noest.
. | nonneveestje.
. | norck.
nuchten.
nuchteren.
. | nuveren.
. | -nij.
. | nijdnagel.
. | oit.
onderhevig.
onmensch.
..| onsiene.
. | ont-.
ontginnen.
. | ooghenkroonken.
. | ooghsterre.
. | 001.
ook.
. | oorband.
oorlam.
. | oorsprong.
. | oorwante.
. | oorzaak.
523,
409,
808,
. | oosdrup.
op.
op den zak.
. | opborrelen.
opdirken.
opdoemen.
. | opdonder.
. | opstand.
. | opvrisscher.
. | ort.
. | oude.
. | ouwe.
ouwijs.
Overaesen.
. | overdaed.
. | ozen.
paddestoel.
. | palte.
. | pap.
. bedel.
pet.
peul.
pierewaaijen.
pikken.
pink.
pinken.
piperich.
pisbedde.
piskous.
pismiere.
pisquaaltje.
pissebed.
pleitzak.
plof.
lomp.
Poche,
poedelen.
. | poedelbond.
. | poelend.
poets.
pof.
poffert.
poiren.
ponterboom.
potse.
prat.
preker.
proten.
pruttelen.
puin.
put.
puts.
quaet.
quijlbabbe.
raakkolk.
145,
468,
58,
rtje.
Den.
544,
85,
121 ,
jokken.
slaap.
. slachboseh.
slachhout.
. | Blagh.
sleckedop.
. | sleep.
sleeuw.
slenteren.
slobben.
. | sloop.
slopkous.
. | sluyf.
smeer.
smeken.
smiek.
smiente.
snarren.
. | snauwen.
. | enedig.
soetelen.
. | sollebollen.
soot.
spaen.
spatje..
, | speelkind.
spellen.
sponturf.
stedigh.
steekturf.
steenbicker.
sterk.
. | stom.
streylen.
. | stront.
struvlen.
strijken.
staurboord.
suizebollen.
8Uu1Z€Dh.
sus.
. | sussen.
. | swabber.
. | swaerde.
swaeyen.
swerven.
swoord.
taaye.
taeckelen.
tafel.
taling.
g
(van den) tand.
tarten.
tas.
teelen.
teezen.
teffens,
365,
tegen.
(in) tegendeel.
teke.
toeven.
. | tokkelen.
tol.
. | toom.
| top
toppen.
. | torsch.
torssen.
. | toteren.
traantje.
trant.
treffen.
treiteren.
treke.
. | trillen.
. | troetelen.
tijghen.
uitrafelen.
uitschot,
. | uitstoffen.
uitvaert.
uitwijzen.
ungher.
uren.
uveren.
-vaert.
vangh.
varen.
varre.
vase.
veeg.
veenboer.
veld-.
velghen.
ver-.
verbaesd.
verbolgen.
verbijsterd.
verckelen.
verketelboeten.
verlaet.
versaegd.
versagen.
vertrapt.
vervaeren.
vervellen.
verzoenen.
aeltc.
beeterder.
bandel.
beuntje.
blage.
bolder.
bolge.
botten.
boxen wi.
boxenbier.
brommer.
douterkous.
driten.
driven.
dile
169.
982.
986.
1001.
994.
966.
1000.
988.
979.
29, 58.
198.
549.
369.
" 99].
580,
917.
328.
328.
710.
991.
970.
335.
1084
viernieuw,
viesevase.
vlotemelk.
vlijm.
voeder.
voordeel.
vouw.
vreet.
vrijten.
vuur boeten. .
vuyle.
waardéren.
waerd.
wasch.
wat man.
webbetijke.
weerd.
weegbré.
weuden.
wentelteefje.
-werf.
18,
188.
9060.
138.
186.
955.
644.
968.
481.
455.
281.
324.
372.
297.
818.
284.
642.
7817.
419.
944.
956.
881.
werpen.
werven,
wildemuts.
wimpbraauwe.
wit.
witgaerwer.
wittebrood.
wittebroodsweken pi.
witte muts.
woekeren.
wolk.
worm.
wrak.
wijndode.
ye.
geikworm.
zerehoofdjes pl.
zotskap.
zuigje.
zuster.
VOCABULA SAXONUM NEERLANDICORUM.
231,
897.
847.
305.
551.
201.
440.
446.
548.
440.
476.
180.
680.
692.
848. | hêk
hemel, hemelke.
692.
704.
692.
146.
152.
756.
108.
eerdmüeske.
emerie.
enk.
ette.
evert.
fabels pi.
faendels pl.
fukepot.
goudhaensvoeder.
güstekoe.
hanebalt.
Harmen.
heileuver.
en.
hoed.
kerkensprake.
kissebissen.
kóter.
kragge.
kuis.
230,
ladde.
laterder.
mier.
ombocht.
pook.
punderen.
pylend.
scheer.
séken.
smeerdobbel.
. | snelings.
strykband.
toezebollen.
trut.
vetteke.
wamberich.
wangen pl.
witte wif.
wyndruwe.
abegaike.
anco.
ano.
balfard.
algard.
barit.
bestürzen.
bol.
bret.
brandrich.
bratsen.
brodeln.
bruder.
bube.
à.
â-
ae-.
aelc.
-aern.
aldorleas.
and.
ang.
be- adv.
beam (tuba).
beorgan.
bere.
besciten.
bilyrtet.
deáth.
andbahti.
andbabhts.
arbaiths.
daupjan.
-eins.,
bara.
bok.
1085
VOCABULA THEOTISCA.
2.
594.
bücheln.
bülze. .
buoz.
dauern.
dokkel.
doschen.
dreft.
eidechse.
er. 920
erdenfinster.
fard.
garubocken.
gewiss.
heidencorn.
417.
550.
463.
. | koth.
keule.
kuse.
kuosmer.
Inan.
. | nunneke.-
. | plaudern.
. | prieke.
slachflusz.
slacholt.
unke.
weispfennig. :
zwinger.
VOCABULA ANGLOSAXONICA.
96.
216.
115.
611.
918.
dic.
dole.
dydring.
dysig.
eafora.
earsod.
. | faemne.
farand.
h fere zz k s. ch.
bean.
lybcorn.
. | superlativi in -mest.
VOCABULA GOTHICA.
hv.
infeinan.
kaupatjan.
lauths.
paida.
536.
989.
547.
824.
144.
. | naefgar.
. | of.
ofa-.
on.
páth.
plega.
poc.
pocca.
serifan.
. | strican.
theod-.
ungedon.
vapelian.
. | verbeamas.
weaxbred.
svairban.
t imserilur post ch,
thvairhs.
VOCABULA SCANDINAVICA.
148.
432.
dust.
storhundrade.
693. | thjod-.
5. | thora.
418.
58.
570.
741.
960.
54. -
316.
518.
1560.
193.
946.
380.
815.
409.
53.
28.
101.
144.
'123.
567.
667.
388.
952.
195.
806.
678.
204.
114.
194.
688,
boutir.
Allemand.
attacher.
aussi.
autrefois.
avantage.
babord.
bonjour.
bon-marcher.
bouillonbaise.
bouquet.
bourre.
bourrer.
bout.
boute.
boute-feu.
bouteille.
bouton.
brandon.
braunler.
bramar.
1086
VOCABULA FRANCO-GALLICA.
588. | brasser. 485, 486.
795. | brave. 9874.
354. | brigue. 631.
8233. | briser. 52].
633. | broder. 500.
644. | brouiller. 500.
217. | buron. 556.
176. | cadence. 972.
480. | causer. 661.
179. | cerf-volant. 198.
191. | chiffe. 849.
141. | clique. 28].
228. | corset, 945.
387. | (à) coté. 337.
400. | couvrir. 639.
539. | crépir. 817.
538. | culbuter. 479.
684. | daix. 638.
665. | debout. 885.
410. | début. 885.
461. | deis. 638.
565. | dérober 44.
231. | digérer 68.
982. | digue. 651.
418. | diner. 593.
498. | dogue 697.
539. | dole. 645.
549. | drogue 1417.
441. | dróle 131.
464. | dupe 245.
565. | duper 678.
532. | edredon. 1002.
884. | encombrer. 283.
538. | escarbote. 3517.
427. | ficelle. 258.
538. | filet. 995.
538. | Flamand. 795.
186. | flamme. 186.
186. | fluxion. 756.
— ——M ————— M — — €
— — MP € —' e —R
forfaire.
fourreau.
frotter. -
gars caet.
goutte.
grenouille.
Es temps.
élas.
joûter.
aguay.
lignée.
matrice.
navrer.
poisson d'Avril.
pommelé,
poupée.
putain.
radieux.
randon.
randonner.
ráper.
reculer.
réver.
ruminer.
BIC-sac.
souiller.
stribord.
tas.
tigue.
touaille.
touiller.
trahir.
travailler.
tribord.
troupe.
trousse.
vilain.
villain.
VOCABULA HISPANICA.
168. | cubrir. 639.
441. | manteca. 570.
484. | pelearse. 998.
pico.
toalla.
251,
26,
592,
807.
955.
455.
181.
166.
268.
660.
825.
548.
287. -
817.
658.
409.
111.
109.
101.
955.
863.
181.
320.
824.
886.
994.
58.
328.
308.
217.
638.
850.
812.
812.
246.
115.
217.
598.
168.
189.
557.
218.
812.
VOCABULA ITALICA.
banco. 176. , beffare. 815. | buffa. 498.
barca. 179. | boto. 466. | pelare. 998.
baruttare. 179. | bramare. 514. | potta. 955.
bava. 141. | brodo. 524. | tovaglia. 812.
becco. | 218. | broglio. 500.
VOCABULA BARBARAE LATINITATIS.
bavara. 141. | brazium. 486. | firma. 550.
bladum. 387. | briga. 58]. | josta. 548.
bordella. 461. | butum. 885. | justa. 548.
botha. 421.
cumbus. 784. | pupa. 701.
VOCABULA LATIN A.
accipiter. 984. | fundo. 655 , 579. | ringi. 268.
acetum. 15. fundus. 480. | ruga. 268.
adulari. 72. | insultare. 287. | rugire. , 268.
alapa. 236. | intricare. 995. | secundae. 56.
alauda. 236. | labor. 115. | sepelire. 257.
apis. 236. | natus. 180. | somnus. 844.
bulla. 549. ' nihilum. 207. | sopor. 944.
caudex. 310. | orare. 599. | stercus. 146.
claudo. 686. | osculum. 599. | stipes. 310.
componere. 29]. | per-. 974. | trahere. 866.
etenim. 915. | periculum. 994. | truncus. 310.
fascis. 464, 568. | pollen. 698. | turbari. 681.
femina. 960. | porca. 150. | turbo. 600.
fera. 209, | possidere. 339. | urbs. 375.
findo. 358. | pullus. 639. | vagina. 955.
flagro. 187. | pulvis. 693. | vestis. 190.
flavus. 380. | repere. 268.
fremo. 484. | reprehendere. 267.
VOCABULA GRAREC A.
&ya3d05. 236. | xoia. 817. | olôypoc. 841.
&yyp. 236. | xpéas. 586. | TETXOS. 651.
&ppwy. 884. | xpoTaPos. 592. | Vmvoc. 844.
&qQpodi TX. 960. | dpvic. 835. | Qayeiv., 918.
S&m To. 611. | 7óAic. 875. | QaTys. 194, 463.
xly3uvos. 994. | 7rÓTVIOV. 93. | QA«(9-. 389.
xAUTOS. 686. | mTrepdy. 10092. | Giga. 580.
Abbe.
Abbega.
Abbengwier.
Ab(b)ing.
Abeherne.
Ad(d)e.
Adelen.
Ebel.
Aelsum.
Anke.
An(n)ema..
Ansingh.
Antsje.
Aone.
Apelsgea.
Arie,
94,
876, 531,
9o 50 Qo fo &o 9o co to
1088
NOMINA PROPRIA FRISICA.
Bakkefean.
-bal óor.
Bal(l)e.
Ballama.
Balling.
Ballum.
Barrahus.
Barre.
Rate.
Batte.
. | Bauke.
Ba(u)we.
. | Bete.
. | Betterwird.
Beye.
. | Bilkum dor.
. | Bilt.
, | -bird.
Birdaerd.
. | Birstum.
. | Bitter.
. | Biuwe.
. | Bleke.
-bjirrum.
Boal.
. | Boarnsterrechte.
. | Bodle.
Boitsum.
. | Boksma.
. | -bol Jor.
DBolling.
. | Bolletolle.
. | Bolsert.
Bolsward.
. 198, 417,
. 916, 568,
. | Bonga.
Bonke.
. | Bonne.
Bootsma.
Boppeburren.
. | Borke.
Borkum.
Borkwerd.
. | Bórn.
Bornbergum.
. | Borne.
. | Bornsweag.
. | Bornwirt.
. | Botnia.
Botte.
Bottinga.
. | Boukema.
. | Bouma.
. | Bouricius.
Bouwe.
Boykinga.
Bowa.
Brant.
Britsenburg.
. | Britswerd.
Broekmerland.
Broersma.
Brok.
. | Brucht.
Bruisse.
Brunsma.
. | Buerum.
Buorke.
. | -buren.
Burke.
Burmania.
. | -dam.
Dautsen.
Dauwe.
Deamanskiste.
. | -deel.
Dekema.
. | Dille U.
Dimter.
ingweer.
Djurre.
Doco.
Dodega.
Dodiko 7.
Doeke.
Dolle.
Dolte.
Dongeradeel,
178,
212,
210,
411,
193, 417,
143,
636,
175.
456.
456.
420.
556.
462.
210.
210.
565.
411.
211.
411.
411.
469.
192.
469.
471.
410.
471.
410.
429.
193.
485.
460.
460.
528.
524.
528.
489.
536.
536.
557.
463.
560.
210.
559.
607.
112.
900.
984.
645.
638.
630.
84].
662.
674.
703.
485.
846.
112.
848,
642.
711.
Donkerbroek.
Dora.
Dorke.
Dote.
' Doyem.
485,
Doyemmerbürren.
Dreit.
Duotke.
Eagehoek.
Eagum.
Eake.
Ealke.
Ealse.
Earik.
Earnewalde.
Easge.
Easkernye.
Ede
Edema.
Edens.
Edenwerf.
Ekema.
Elahusen.
Elbe 2or.
Elbrich.
Ele.
Klger.
Elke.
Elle.
Ellensleat.
Else.
Elsinga.
Emden or.
Engelum. .
391,
123, 931,
485.
128,
98,
83, 85,
, | Ibel.
— 104] .— Á- 2. c.
1039
524. | Engwier. 3, 105, 915. | Idaerd 819,
666. | Engwierum. 101. Idserda
666. | Ennema. 100, 917. | Ie.
467. | Enno. 105. | Iede. 822,
846. | Ens. 917. | Iedema.
560. | Epke. 919. | Ieslum
730. | Eppens. 919. : Igle. 18,
167. | Erke. 18, 822. | Ime.
Esse. 952. .! Ingel. 104,
2. | Etta. 128. | Ipe.
3. | E(u)we. 135, 945. | Ite.
8. | Eva. 185. | Itens. 851,
66. | Ewerhard. 952. |
66. ; Ezuma. 952. | Jake.
485. | Jakkele.
850. | Fám. 959. | Jalaw or.
85. , Fanne. 959, 984. | Jappe.
91. | Fean-. 999. | Jatte.
822. | Fem. 959. | Jeep.
853. | Fenne. 984. : Jelke.
952. | Fetsehol. 411. | Jelle.
. 28. | Fetseput. 411. ' Jelmer.
899. | Fivelgo. 257. | Jelte.
822. ' Flietherpen. 786. ! Jeppe.
845. | Folke. . 968. : Jette.
851. | Folkert. 968. | Jitske.
822. | Folle. . 968. Jizzel.
846. | Follegea. 968. | Jop.
846. | Franeker. 817. : Jot.
822. | Friezen. 916. . Joukama.
128. | Fryslân. 915. | Jourick.
822. : Juppe.
845. | -ga. 103, | Jut.
10. | Geb. 900.
10. | Gebbel. 900. | Calla.
822. | Gerbada. 144. | Kamminga.
185. | Gjerrit. 24. | Kampe.
898. | Grouw. 708, | Ke(i)mpe.
908. -kerk U.
869. | Hauke. 460, | Kollum.
13. | Helgoland. 382.
863. | Helsdoar. 407. | -land.
899. | Hennaerd. 153. | Leóme.
898. | -herne. 148. | Lettelbert.
952. | Hidaerd. 819. | Liomme.
850. | Hidde. 900. | Ljimme.
899. | Hilaerd. 819. | Lokke.
923. | Hille. 143. | Lolke.
15. | Hindelopen. . 716. | Lollema.
898. | Hobbe. 900. | Lollum.
83. | Holmar. 407. | -lond 7.
894. | Holsgreft. 407. | Lunjebert.
899. | Hotte. 900. | Lutjewolde.
898. | Houwink. 768. | Lutkewirum.
827. | Howe. 768. | Luts.
904 Hycke. 900. | Luxwolde.
810
104, 3. Makkengp
485.
485.
319.
835.
IN.
"NS
Makkum.
arsum.
Mekke.
Melle.
Mellorix.
Molle.
Niland.
Noordein.
Occama.
Oedersham Por.
Oene.
Okke.
Oppenhuzen.
Otholrio 7.
Oudehoof JU.
Oudlanders.
Pabe.
Parrega.
Pingjum.
Raerd.
Rawier.
Reopixa.
Ab(b)ington.
Abel. e
Addison.
Adelard.
Alkham.
AÀmesbury.
Anderson.
Anson.
Asendyke.
Ass.
Avlisford.
Badbury.
Badham.
Bamborough.
-Bardney.
Barnefield.
Bat.
Bate.
153,
191.
768.
1040
Roorda.
Typ.
Saerle.
Sape.
ter Schelling.
Sciermonnikoog.
Sciringers.
Scirmontsjeaich.
Scroet.
Sikke.
Simme.
Sint. Anna.
Smelnie.
Stavoren.
- | Stellingwert
Sudein.
Surich.
Suster.
Tade.
Tanfana 7.
Taye.
. | Terkappel.
Ternaerd.
Teye.
. | Thade.
| Tiete.
. | Tjalbert.
TJjasse.
Tjesse.
594.
594.
Tjibbe.
Tjomme.
Toppenhuzen.
. | Tore.
. | Totte.
. | Treemter.
Turke.
Turne.
. | Ulrik.
.|-um.
, | Une.
. | Upke.
. | Uretherp.
. ! Waexens.
. i -Wal.
. | Walden.
. | Wangeroog.
Watse.
| -wert.
. | Westerein.
. | -wier.
. ' Wille.
! Workum.
594,
499,
582,
507,
Wymbritseradeel.
Zelanden.
NOMINA PROPRIA ANGLICA.
106,
149,
Bates.
Bedford.
Beete.
Berham.
Bobbe.
Bodley.
Bosham.
Bowes.
. | Bowring.
Box-. '
Brentford.
Brentwood.
. | Brested.
Brixton.
. | Buckingham.
Burke.
. | Burkham.
.| Burns.
Buttington.
469,
212.
537.
212. ;
2237.
900.
452.
411.
410.
471. !
476.
485.
485.
506.
460.
491.
564,
Colle.
Davie.
Davison.
Dawes.
Dawson.
Dick.
Dikkinson.
Dodd.
Dodson.
Downing.
Durham.
Eades.
Eden.
Edenburgh.
469. Edes
565.
469,
Elkinson.
Ellet.
Ellis.
900,
900.
131.
666.
899.
841.
660.
666.
937.
188.
105.
919.
556,
686.
607.
551.
872.
900.
188.
1237.
188.
900.
642.
488.
191.
907.
919.
980.
900.
900.
191.
124.
124.
185.
185.
168.
768.
168.
673.
822.
851.
851.
845.
899.
904.
898.
"YETTE mm e.
Ellison. 808.
Elmer. S98.
Elmod. 898
Elson. 827, 898
England. 915.
Epeson. 918
Epsom. 919
Fanny. 959.
Gibbe. 900.
Grigge. $00.
Hobbe. 900.
Howe. 163.
Hudde. 900.
Hudson. 937.
NOMINA
Aelsmeer. 84."
Alkemade. 84. ;
Alkmaar. Sk
Amstel. 98.-
Apeldoorn. 3.'
Barneveld. 411. :
Batenburg. 143.
Beerta. 299.
Belt. 203.
Berkhout. 401.
Blokland. 401.
Bloksyl. 401.
Bolkampen. 449.
Borne. 411.
Boxmeer. 476.
Bovenlanders. 225.
Broes. 536.
Damrak. 608. !
Delft. 642.
Deventer. 660. |
Dieren. 673. ,
Diermen. 678. |
Doggersbank. 171.
Drapoort. 131.
Abbarik Golk.
Angil- 498.
Batavus Lat.
drop Sax.
! Newcastle.
Philip.
Pol.
Robin.
Selwood.
! -Shire.
| Symme.
Tibbe.
Tom.
Watte.
2, 908. | Wille,
l
1041
Hykke. 900.
.| -ing. 916.
. Inglefield. 916.
Jacke 900.
Jebb. 919.
! Jepson 919.
Job. 897.
Jobbson. 919.
Judde. 900.
Larch. 900.
| Larkin. 900.
; -mouth.
|
PROPRIA
' -drecht. 126.
i Drechterland. 726.
- Durgerdam. 185. .
Durmen. 673. '
- Egmond. 66. ;
Elsje. 827.:
! Gelderland. 144. '
Gerthruda. 598, '
Gregertje. 900.
's Hage. 726.
Helder. 97, 457, 726, 785.
-helle. 411.
Helmeer. 407.
Hoekschen. 104.
Hogeveen. 998.
i Holland. 10.
| Joost. 218
! Loosduin. 853
| Mokerheide. 199.
-monde. 908.
NEERLANDIOCA.
! Nederduitsch.
i Nederland.
Odulf.
| Ootmarsum.
Overduin.
; Overlant.
' Poperinglen.
' Purmer.
Rooveen.
Texel.
| Veluwe.
Vlieland.
' Vriesenveen.
SIJ.
. IJzendijk.
. Zilwoude.
VARIA NOMINA PROPRIA.
893. |
107. '
900. ' Edensheim Baz.
787. | Edinhusen Saz.
j Ead- 493.
' Barcan- 4
18.
822, 830. ! Eric 4p.
, "wup ^ar.
851. |
831. ,
"yc ctt] ae TE TE ner Pupoon ergo sue quer TP WPIPP PERIIT ee e t UP, "ERO *
508.
15.
15.
15.
$39.
645.
900.
900.
T5.
900,
900.
18.
181.
r
we
INDEX RERUM.
Ag a Frisiis et Anglis
mutatur in ai.
Agricultura a Gallis et
Alemannis in nullo
honore kabita.
Anates. Qua ralione in
Anglia et Frisia ca-
piantur.
Angli. Zorum lingua
magis magisque a ma-
torum lingua recedit. 188.
Forum lingua an-
liqua a Frisica non
lam — pronunliatione
vocabulorum | differt .
guam ratione, qua ea
illeris ezprimuntur. 518.
Incolae regionum
Cuntii, Sussez et Hamp-
skire et in genere Angli
australes ore el inge-
nio magis referunt
Frisi e
kam. caeleri
Z4ngli — Germanicae
stinpis.
Unde eorum nomen
|. derivandwum sit.
Aprilis mensis, Undeor-
tum sil quod Calendis
Aprilibus alios ludi-
brio solemus habere. 110.
: Aqua calida lavadant
veleres. Frisii.
Arbor. Fabella infantes
arboribus nasci.
Fabella genus hu-
manum arboribus esse
ortum.
Cur arborum pie-
rarumque genus sit
femininum.
Vocabula Germani-
ca arborem designan-
tinsignifioantguercum 203.
Australe lalus templi
boni omimis, septen-
trionale mai.
861.
656.
811, sq.
931.
104.
146.
204.
19].
204.
136.
A vibus nomina propria
tribuuntur ab Anglis. 14.
201.
4106.
B et w commultantur.
b £ransit in p.
Baccarum nomina apud
"fnglos et Frisios.
Balteis argenteis muli-
eres. Frisicae cinge-
bantur.
Bibere. Prisii in sym-
posiis ez uno eodem.
ue poculo bibebant. 518.
Biltanus ager iniuria
occupatus ab Alberto
Saxoniae duce.
Bolewardensium dia-
lectus.
Brittannia. Cur Frisii,
Sazones el „Angli tum
enize petiverint Brit-
lanniam. 188
Butirum. 570, sq.
Eius pretium. 674.
Cadavera apud Frisios
conduntur pedibus in
orientem versis.
Cadavera puerpe-
rarum el aqua auffo-
catorum in Frisia
manibus porlanlur,
caeterorum humeris. 253.
Collocabantur in
siramine apud Fri-
8108.
Cantii tncolae.
Capillorum culius guo
olim mulieres Frist-
cae utebantur. 306
Capuli sepulchrales. — 624
Caseus. '510
Castrandi el! incantandi
notio coniunc(a inest
quibusdam vocabulis. 468.
584.
Chauci. 2erivatio no-
minis.
161.
203.
296.
Biltanorum tngernium. 296.
432.
125.
821.
888.
. . . .
j€———————————————————— ————Á——— AA n 5€——€AR——————rÓ€ E — — —
104.
204.
9, 928.
162.
Christbaum.
Ciconiae.
Cisternae Frisiorum.
Cochlearia natalia apud
Frisios et Anglos.
Coitus animalium. Qui-
bus vocabulis | eum
Frisii significent. — 639.
Comparativi formati a
comparalivis.
Computandi ra/io an-
liqua.
Consanguinitatis gra-
dus computabantur
humani corporis men-
bris.
Diabolus ezercet artem
Jurnariam. | Credeba-
lur fugari merda hu-
mana.
Mulieres ex concu-
bitu cum eo credeban-
lur parere liberos
membris viliosis.
Diaeresis ut in borrough
pro burch frequens
apud Anglos et Fri-
sios DBoreales.
Dianthus caryophyllus
flos in Frisia magni
aestimatus. 17.
Dierum nomina Frisica. 634.
Digitorum nomina Fri-
sica. 19, 834.
Diminutivae — formae
desunt. Hindelopensi-
bus ut Frisiisveleribus
et. 4nglosazonibus.
229.
847.
796.
15.
864.
270.
226.
535.
Eg a Frisiis et Anglis
mulatur in ei ei ey. 861.
Equi bellici #Frisicus
slirpis in medii aevi
carminibus. 18.
Exequiarum phan(as-
mata. 260, 321.
Exequiae Frisiorum. 265.
Fabis sortiuntur Fristi, 209.